Сот билігі және оның ұғымы

Жоспар:

I. Кіріспе. 3.7 б.
II. Негізгі бөлім: 2.1 Сот билігі және оның ұғымы 7.9 б.
2.2 Соттың сот төрелігін атқаруы 9.10 б.
2.3 Аудандық және оларға теңестірілген соттар 10.12 б.
2.4 Облыстық және оларға теңестірілген соттар 12.19 б.
2.5 Жоғарғы соттың өкілеттігі 19.21 б.
2.6 Жоғарғы соттың құрамы мен құрылымы 21.22 б.
2.7 Жоғарғы соттың төрағасы 22.24 б.
2.8 Сот алқалары 25.28 б.
2.9 Жалпы отырыс 28.29 б.
2.10 Ғылыми.консультациялық кеңес 29.31 б.
III. Қорытынды. 32.41 б.
Нормативтік актілер мен пайдаланылған әдебиеттер. 42.43 б.
Кіріспе
Қазақ даласында сот органдарының пайда болу және қалыптасу тарихы – қазақ қоғамының жылнамасындағы ерекше беттер. Қазақстандық сот билігін қалыптастыру мен бекітудің негізгі өлшемдерін түсініп ұғыну үшін қазақ даласындағы қарапайым құқық тарихнамасын біліп қана қоймай, мемлекет аумағында қолданылған құқық нормаларының, заңдар мен салт-дәстүрлердің тарихы мен оның дамуын терең игеру қажет.
Қазақ халқының тарихындағы сот төрелігі қазақ мемлекеттілігінің қалыптасу кезеңіне терең тамырын жайған. Билерге тиесілі сот билігінің қазақ қоғамында ерекше маңызы бар, ол басқару жүйесінде биліктің жетекші нысанына айналды. Көшпелі ұжымдарда басқару функциясы негізінен ұжымның ішінде де, рулар мен олардың қарауындағылардың да даулары мен талаптарын талқылаудан тұрды. Судьялар нормаларды, дәйектемелерді түсіндіруде және шешімдер шығаруды талқылауда, сондай-ақ осы шешімдерді орындауға келтіру әдістері мен нысандарын айқындауда едәуір құқықтарға ие болды.
Билердің қызметі тек сот төрелігін жүзеге асырумен шектелмей, олар қоғам өмірінің басқа да салаларына белсене қатысты: біріктіруші, бағыт беруші және жасампаз ретінде сөз сөйледі. Олардың салмақты пікірлерімен тіпті, жоғары шонжарлар – сұлтандар мен хандар да санасты. Билердің көшпенді ұжымдардың басында да тұруы да аз емес. Демек, сол кездің өзінде соттар аса құрметті және тәуелсіз орган болған.
Өзінің көнелілігі мен ескілігіне қарамастан, қазақ халқының дағдылы құқығы феодал тап өкілдерінің де, билердің де құқықтарын жақсы қорғаған. Биді сөзбен жәбірлеу, сот талқылауы кезінде билерге қарсы сөз айту, оларға зақым келтіру және т.б. адат бойынша қатаң жазаланды. Дағдылы құқық сондай-ақ билердің мүліктік, жеке және отбасы мүдделерін де қызғанышпен қорғады.
Нормативтік актілер және пайдаланылған әдебиеттер:
1. ҚР Конституциясы. – Алматы, 1995.
2. «Қазақстан Республикасындағы сот жүйесі және судьялардың мәртебесі туралы» 2000 жылғы 25 желтоқсандағы № 132-ІІ Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы
3. ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі. – Алматы, 1998
4. ҚР Азаматтық іс жүргізу кодексі. – Алматы, 1998
5. ҚР Президентінің 1997 жылғы 8 қаңтардағы № 3315 Жарлығы // ҚР ПҮАЖ-ы. – 1997. - № 1.
6. Сулейменова Г.Ж. Суд и судебная власть в РК. 1-б. – Алматы, 1999.
7. Фокин В.М. Правоохранительные органы Российской Федерации. – М.:Былина, 2000.
8. Алиев М.М. Қазақстан Республикасының сот жүйесі және құқық қорғау органдары. – Алматы, 2004.
9. Авторлар ұжымы. Правоохранительные органы Российской Федерации. – М.: Юридическая литература, 1998.
10. Беленков Р.А. Правоохранительные органы (лекция конспектілері). – М.: Приор, 2000.
11. Гуценко К.Ф., Ковалев В. Правоохранительные органы. – М.: Зерцало, 2000.
12. Уголовный процесс: оқулық / К.Ф.Гуценконың редакциялығымен. – М.: Зерцало, 2000.
13. 12. Нарикбаев М. Дорога к правосудию (запечатленные мгновения). – Алматы, 1997.
14. Верховный суд Республики Казахстан / М.С. Нәрікбаевтың редакциялығымен. – Алматы, 1998.
15. Высший судебный орган СССР / Л.Н.Смирновтың және т.б. редакциялығымен. – М., 1984.
16. Борисова Е.А. Аппеляция в гражданском и арбитражном процессн. – М., 1997.
17. Скворцов О.Ю. Кассационная инстанция в арбитражных судах. – М., 1988.
18. Чистякова Н.Ф. Верховный суд СССР / М.С. Строговичтің редакциялығымен. – М., 1984.
19. Нарикбаев М.С. Казахстан: судебно-правовая реформа и дальнейшие пути ее совершенствования. Жинақта: Проблемы реализации судебно-правовой реформы в постсоветских государствах: опыт и суждения. – Астана, 1998.
20. Скитович В.В. Судебная власть как системное образование//Правоведение. – 1978.- № 1.
21. Жуйков В.М. Статус суда, его полномочия, судебная система и виды судопроизводства как условия обеспечения права на судебную защиту. Жинақта: Судебная реформа: итоги, приоритеты, перспективы. – М., 1997.
22. Комментарий к Федеральному Конституционному закону «О судебной системе РФ» / В.И.Радченконың редакциялығымен. – М., 1998.
23. Палеев М.С., Пашин С.А., Савицкий В.М. Закон о статусе судей в Российской Федерации: Научно-практический комментарий. – М., 1994.
24. Суды и их роль в укреплении государственной незавимости. Материалы международной научно-практической конференции. – Астана. – 2001. – 15-16 наурыз.
25. Нарикбаев М. Дорога к правосудию. – Алматы, 1997. – 232-бет
        
        Жоспар:
I. Кіріспе.
3-7 б.
II. Негізгі бөлім: 2.1 Сот билігі және оның ... 7-9 ... ... сот ... атқаруы
9-10 б.
2.3 Аудандық және оларға теңестірілген
соттар 10-12 б.
2.4 Облыстық және ... ... 12-19 ... ... ... өкілеттігі
19-21 б.
2.6 Жоғарғы соттың құрамы мен құрылымы
21-22 б.
2.7 Жоғарғы соттың төрағасы
22-24 б.
2.8 Сот алқалары
25-28 б.
2.9 ... ... ... ... кеңес
29-31 б.
III. Қорытынды. ... ... мен ... ... ... ... даласында сот органдарының пайда болу және қалыптасу тарихы –
қазақ қоғамының жылнамасындағы ерекше ... ... сот ... мен ... ... ... ... ұғыну үшін қазақ
даласындағы қарапайым құқық тарихнамасын ... қана ... ... ... құқық нормаларының, заңдар мен ... мен оның ... ... ... қажет.[1]
Қазақ халқының тарихындағы сот ... ... ... ... ... ... жайған. Билерге тиесілі сот билігінің
қазақ қоғамында ерекше маңызы бар, ол ... ... ... ... айналды. Көшпелі ұжымдарда басқару функциясы негізінен ұжымның
ішінде де, рулар мен олардың қарауындағылардың да ... мен ... ... ... нормаларды, дәйектемелерді түсіндіруде және
шешімдер шығаруды талқылауда, сондай-ақ осы шешімдерді орындауға ... мен ... ... ... ... ие ... ... тек сот төрелігін жүзеге асырумен шектелмей, олар
қоғам өмірінің басқа да ... ... ... біріктіруші, бағыт
беруші және жасампаз ретінде сөз ... ... ... ... ... ...... мен хандар да санасты. Билердің
көшпенді ұжымдардың басында да тұруы да аз ... ... сол ... ... аса ... және ... ... болған.
Өзінің көнелілігі мен ескілігіне қарамастан, қазақ халқының дағдылы
құқығы феодал тап ... де, ... де ... ... ... ... жәбірлеу, сот талқылауы кезінде билерге қарсы сөз айту, оларға
зақым келтіру және т.б. адат бойынша ... ... ... ... ... ... мүліктік, жеке және отбасы мүдделерін де қызғанышпен қорғады.
Билердің қоғамдық жағдайының тағы бір ... де еске ... жөн. Олар ... сияқты қазақ руларынан шет болған жоқ. Олар
қауым қорынан ... ... ... ... ... ... ... тұрды. Әрбір ру тайпасында ұжымның ішкі және сыртқы ... бір не ... ... ... ... барлық ру мүшелері мүдделерінің біртұтастығын, билер
мен қатардағы көшпенділер арасындағы айырмашылықты ... ... ... ... ... ... әлі толығымен жоғалған жоқ. ... ... ... аса ... орын ... ... Кейбір
зерттеушілер әлденені сөз қылып жатады. Олар үшін ... – жай ғана ... ... ... ... ... бір ... тобы деп қана баға
береді де, орындалуы өз кезегінде осы топ ... баю көзі ... оның ... ... деп ... ілмей, шек келтіреді[2].
Дауларды қазақ құқығының атақты білгірлерінің арасынан мүдделі
тараптар ... ... ... ... ... ... ... әділдігімен,
тапқырлығымен атағы жайылған көптеген билердің есімдері белгілі. Төле ... ... би ... ... би ... – міне ... үздік
билер болды. Олардың жігерлерімен, білімдерімен және ... ... ... ... ... ... ... Бұл қазақ қоғамы мен
жалпы қазақ мемлекеттілігінің құрылысын сала ... ... ... ... ... ... сол құрылыстың көшбасшысы болған
жаңа сот органдары ... ... оның ... ... ... дағдылы құқықтарға
негізделген би соттарымен қоса, XIX ғасырдың ... ... ... ... ... ... ... өмір сүрді. Бұл Қазақстанды
мекен еткен халықтардың ислам дінін ... ... мен ... ... жаңа құқықтық жүйе – мұсылмандық немесе ... ... ... ... – бұл заң ... адамгершілік
қағидаттарының және өзін-өзі ұстау ережелерінің жиынтығы. Құқықтың негізгі
көздері Құран мен Сүрелер – Мұхаммед пайғамбардың ... мен ... ... ... – хадистерде баяндалған қасиетті әңгімелер. Бұл
соттарда ауыр істерді талқылауды жүзеге асыратын молдалар ... ... ... ... ... мен ... Қазақстанның кеңестік
сот органдарына адат пен шариғат нысандарын ... ... ... ... бұл ... ... ... жағдайды көпшілік халықтың мәдениетінің
деңгейі мен ... ... ... ... ерекшеліктерін
ескерді.
Соттарда адат пен шариғаттың кейбір нормаларын ... ... ... ... ... қарсы күрес жүргізген жоқ дегенді білдірмейді.
Ұлттық ерекшеліктерді ескеру ... ... ... ... ... пен адат ... ... патриархтық-феодалдық қатынастарда
қазақтардың тұрмыстық ерекшеліктерін қорғауға ... ... ... еңбекшілердің мүдделерін қорғаған соттың ролі
олардың реакцияшыл ... ... ... ... ... ... ... айқындалды. Сондықтан социалистік қоғамның
тұрмыстық өмірінде негізгі бастамаларымен сыйысқан ... пен адат ... ... ... мен ... соты ... ... Бұл нормалар билер мен қазылардың ұсақ істерді қарау
кезінде және әдетте, қазақтардың ... ... ... ... (қырғыздардың) арасындағы дауларды шешу кезінде қолданылды.
Кеңестік халық соттары істерді қарау кезінде адат пен ... жиі ... жоқ, ... тек ... ... ... аса көп
емес материалдық шығын келтірген жағдайларда ғана қолданды. Кеңес ... ... ... қолдану судьялар мен халық ... ... мен ... ... ... қарай болды. Неғұрлым
күрделі істер ... ... ... ... ... ... дағдылы құқық пен шариғаттың нормаларын ... ... ... ... ... ... трибуналдарда
талданды.
Билер мен қазы соттары ... ... мен ... ... ... атап өту ... Қазы не би ... келіспеген кез келген тараптар жергілікті халық сотына жүгіне
алатын болды.[4]
Қарастырылып отырған кезеңде ... ... ... ... қатар аралық соттар түрлері бойынша сот ... ... ... ... ... ... ... Ақсақалдар соты мағынасы
жағынан билер мен ... ... ... ... болған жоқ.
Қазақстан аумағында билер, қазылар сотының, сондай-ақ ақсақалдар
сотының тоқтатылғанына қарамастан, олар ... ... ... және ... ... қалыптастыру мен дамытуда маңызды роль
атқарды. ... ... және ... соттарының қызметі туралы
мұрағаттық ... ... ... ... ... ... де маңызды ролге ие. Қоғамымызда ... ... ... осы ... құру және даму
тәжірибесі айрықша маңызды. Осы соттарды ... мен оның ... ... ... ... ... Сотының жалпы
отырыстарында бірнеше рет жобасы талқыланған “Қазақстан Республикасының
сот жүйесі мен ... ... ... ... Республикасының
Конституциялық заңын жасау кезінде зерделеніп, барынша қолданылды. Осы ... ... ... ... ғана емес, Президент Әкімшілігінің, Бас
Прокуратураның, ... ... ... ... ғалымдар және
заңгерлер қауымы қатысты.[5]
II. Негізгі бөлім:
2.1.Сот билігі және оның ... ... 1995 ... ҚР ... бойынша заң шығару және
атқарушылық биліктен бөлінген және мемлекеттік биліктің дербес ... ... сот ... және ... ... ҚР Конституциялық Заңының 1-бабының 2-тармағына сәйкес сот ... ... ... жүзеге асырылады және азаматтар мен
ұйымдардың құқықтарын, бостандықтары мен ... ... ... ... ... өзге де ... ... халықаралық шарттарының орындалуын қамтамасыз етуге қызмет
етедi.
Қазақстан Республикасы егемендік алғаннан бастап соттарға кез ... ... тән ... ... беру ... туындады.
Құқықтық мемлекет қоғамындағы биліктерлі бөлу теориясын мойындау сот
билігінің мәнін зерттеуді бастауға ... ... Бұл ... ғалымдар
арасында ортақ пікір болмаған сот ... ... ... туралы мәселе
маңызды болды.
Сот төрелігі саласынан ... сот ... ... басқа да функцияларды
жүзеге асыруы кезінде іске асырылады, атап айтқанда:
анықтау, алдын ала тергеу ... және ... ... мен ... заңдылықтың бақылау;
азаматтардың құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін қорғау туралы
өтініштерді, сондай-ақ бұзылған ... және ... ... ... мен ... ... ... заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілерді қолдану
тәжірибесін зерделеу және ... ... ... ... мен ұйымдардың қылмыс жасауға
ықпал еткен себептер мен жағдайларды жою ... ... ... Жоғарғы Сотының жалпы отырысында сот тәжірибесі мәселелері
бойынша нормативтік қаулыларды қабылдау;
жоғары тұған соттардың төменгі ... ... іс ... сот ... ... ... және т.б.
2000 жылы 25 желтоқсанда қабылданған «Қазақстан Республикасындағы ... және ... ... ... ҚР Конституциялық Заңының,
1-бабында «Қазақстан Республикасында сот билiгi тұрақты судьялар, сондай-ақ
заңда көзделген ... және ... ... сот iсiн ... алқа ... ... ... ғана тиесiлi», деп айқындап.
. көрсетілген талқылауларға нүкте қойды. Заң ... ... iстi ... жеке ... сот ... ... деп санайтынын көрсеткен жөн (ҚІЖК-
нің 7-бабының 1-тармағы). Заңда ... ... ... лауазымына
тағайындалған немесе сайланған, тиісті сотта ... ... және ... ... негізде жүзеге асыратын адам судья болып ... ... ... және ... ... сотардың, аудандық
(қалалық) және оларға теңестірілген соттардың төрағалары мен ... ... ... облыстық және оларға теңестірілген соттардың сот
алқаларының төрағалары, сот ... аға ... ... ... заң шығарушы билік органдарынан айырмашылығы заң шығармайды.
Алайда олардың қызметі заңға тәуелді: сот ... мен ... ... ... ... және ... ... алуға)
бағынуға тиіс. Бұл ретте сот ... мен өзге де ... ... ... ... қатар, олардың Конституцияға, сондай-ақ жалпы
танылған халықаралық қағидаттар мен ... ... ... ... беруге тиіс. Олардың ҚР Конституциясына сәйкессіздігі жағдайында сот
іс бойынша іс жүргізуді ... және ... ... осы ... емес деп тану ... ... жүгінуге міндетті; осы арқылы
соттар заң шығару процесіне белгілі бір әсерін тигізеді.
2.2.Соттың сот төрелігін атқаруы
Сот төрелігі – бұл сот ... ... ... ... ... және өзге ... заңдылық пен құқық тәртібін жан-
жақты нығайту мақсатында қарау және шешу арқылы жүзеге асырылатын ... Бұл ... ... ... үш тармаққа бөлу, оның бірі сот
билігі болып табылатыны туралы ... ... ... ... ... 75-бабында және сот жүйесі туралы Конституциялық
заңның ... ... ... сот ... тек сот ... ... ... соттардың толық тізбелері де көзделген: ҚР
Жоғарғы соты және жергілікті соттар.
Сот төрелігі сот билігін жүзеге ... ... ... бола ... ... судьялардың (соттардың) қылмыстық, азаматтық және ... ... ... ... ... және өзге ... ... жүргізу нысанында қарауын және шешуін білдіреді.
Сот төрелігін тек соттың жүзеге асыру қағидатының саяси-құқықтық зор
маңызы бар. ... ... ... мен лауазымды адамдардың соттың
құзырына жатқызылған азаматтық, қылмыстық және өзге істерді қарауға, шешуге
немесе ... ... ... жоқ. ... сәйкес заңнамада қандай да бір
атаулармен ... және ... ... ... жол берілмейтіндігі көзделген.
Тек сот қана сот отырысында адамды қылмыс жасауға кінәлі немесе кінәлі
емес деп ... және ... ... тиісті айыптау немесе ақтау үкімін
шығаруға, қаралған талап бойынша шешім қабылдауға құқылы. Тек ... ... ... жаза және ... мәжбүрлеудің өзге шарасын тағайындауға
айрықша құқығы бар.
Соттың сот қаулыларын тек жоғары тұрған сот ... ... сот ... ... күшін жоя немесе өзгерте алады.
Заңды күшіне енген сот ... ... ... ... ... ... және ... тұлғалары орындауға міндетті.
Азаматтар, мемлекеттік органдар мен ұйымдардың лауазымды тұлғалары заңды
күшіне енген сот ... ... ... бұл адамдар әкімшілік
жауапркешілікке ... ... ... ... сот ... ... жағдайда, сондай-ақ оның орындалуына кедергі келтірген кінәлі
адамдар қылмыстық жауапкершілікке тартылады (ҚР ... ... және ... ... ... ... сот жүйесінің негізгі буыны әрбір ауданда
немесе аудандық ... жоқ ... ... ... ... ... ... табылады. Олар барлық азаматтық істер мен көптеген қылмыстық
істерді бірінші сатыдағы сот ретінде қарайды. Осы ... ... ... ... ... ... ... азаматтық істер
жатады. Аудандық соттардың қарауына барлық қылмыстық істер де жатады.
Қазіргі кезде аудандық (қалалық) сот тек бірінші ... сот ... ... және ... ... басқа аудандық (қалалық) сот
әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды, ... ... ... ... (шартты-мерзімінен бұрын босату, бір
режимдегі колониядан екінші ... ... ... және ... ... ... сот жүйесі туралы Конституциялық заңның
6-бабына сәйкес «уәкiлеттi ... ... Сот ... ... ... ... ... Президентi құрады, қайта
ұйымдастырады және таратады».
Осы Заңның ... ... ... сот Конституцияда және осы
Конституциялық заңда белгiленген тәртiппен ... ... ... ... Егер ... сотта штат бойынша бiр судья (бiр құрамды
сот) көзделсе, ол осы соттың төрағасы ... ... ... ... ... оның штат ... сот төрағасымен келiсе
отырып, облыс соттарының әкiмшiсi белгiлейдi»,
Аудандық соттың ... ... ... ... және ... ... қатар:
1) сот судьяларының сот iстерiн қарауын ұйымдастырады;
2) соттың кеңсесiне жалпы басшылықты ... ... ... қабылдауды жүргiзедi;
4) судья лауазымына кандидаттардың тағылымдамадан өтуiн ұйымдастырады;
5) сот статистикасын жүргiзу мен талдауды ... ... ... ... көзделген басқа да өкiлеттiктердi жүзеге асырады.
Аудандық соттың төрағасы уақытша орнында болмаған жағдайда осы ... өкiмi ... ... ... ... осы сот ... жүктеледi.
Бiр құрамды сот төрағасы уақытша орнында болмаған жағдайда оның
мiндетiн ... ... ... ... ... ұсынысы бойынша
облыстық сот төрағасының ... ... ... судьяларының бiрiне
жүктеледi».
Аудандық соттың ... ... ... ... осы ... ... ... сот бiрiншi инстанциядағы сот болып табылады.
2. Аудандық сот:
1) ... ... ... сот ... және материалдарын
қарайды;
2) сот статистикасын жүргiзедi;
3) заңда көзделген басқа да ... ... ... ... ... ... құзыретіне жатқызылған қаралатын
мәселелер мен істер ... өте ... ... ... қарайтын барлық істер мен материалдардың
жартысына жуығын азаматтық істер ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық істер.
- әкімшілік құқық бұзушылық туралы материалдар.
- ерекше іс жүргізудегі ... ... ... ... ... ... ... мен материалдарды қарау сот отырсында сот
жүргізеді, оның ... іс ... ... егжей-тегжейлі
регламенттелген (ҚІЖК, АІЖК).
2.4. Облыстық және ... ... ... және ... теңестірілген соттар (республикалық маңызы бар
қалалардың және ҚР әсерлерінің әскери соты) республиканың сот ... ... ... ... табылады. Олар әрбір облыста және тиісті
әкімшілік-аумақтық бөліністе құрылады. Аудандық ... ... ... ... ... ... ... орган ретінде негізгі буындағы соттар
шығарған шешімдердің, қаулылар мен ... ... мен ... және қадағалау тәртібімен қадағалауды жүзеге асырады. Облыстық
және оған ... ... сот ... жүзеге асыру жөніндегі
қызметін бір мезіглде ҚР Жоғарғы соты ... ... ... құрылымы және өкілеттігі. ... ... сот ... ... мен ... судьялардан тұрады және
қадағалау алқасының, азаматтық ... ... сот ... ... ... сот ... құрамында жұмыс істейді.
Сот жүйесі туралы Конституциялық заңның 10-бабына сәйкес «1. ... ... ... соттарды (бұдан әрi - облыстық соттар) уәкiлеттi
органның Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... Президентi құрады, қайта
ұйымдастырады және таратады.
2. Облыстық соттар ... ... ... ... органның
ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының Президентi бекiтедi.
Әр ... сот үшiн ... ... осы сот ... ... уәкiлеттi орган белгiлейдi».
Сот жүйесі туралы Конституциялық заңның 11-бабына сәйкес «1. Облыстық
сот төрағадан, алқалар төрағаларынан және судьялардан тұрады.
2. Облыстық соттың ... ... ... ... ... ... ... алқа;
3) қылмыстық iстер жөнiндегi алқа;
4) соттардың жалпы ... ... ... ... «1. Облыстыә сот:
1) өзiнiң қарауына жатқызылған сот iстерiн және материалдарын
қарайды;
2) сот ... ... сот ... зерделейдi және оны жинақтаудың қорытындылары
бойынша облыс соттарының сот төрелiгiн iске асыруы ... ... ... ... ... ... әкiмшiсi қызметiн бақылауды жүзеге асырады;
5) заңда көзделген басқа да өкiлеттiктердi жүзеге асырады».
13-бапта облыстық сот алқаларының өкілеттігі айқындалған:
«1. ... ... ... ... ... алқасы мен қылмыстық
iстер жөнiндегi алқасын - алқалар төрағалары, ал ... ... ... ... ... ... ... саны сот төрағасының ұсынысы бойынша жалпы
отырыста ... ... ... осы ... ... ... жасырын дауыс беру
арқылы судьялардың жалпы санының көпшiлiк ... жыл ... ... ... iстер жөнiндегi алқа мен қылмыстық iстер ... ... ... ... ... ... құрамын сот төрағасы белгiлейтiн
судьялардан тұрады.
4. Сот төрағасы азаматтық iстер жөнiндегi алқа мен ... ... ... ... құрам түзуi мүмкiн.
Облыстық сот төрағасы өкілекттігінің ауқымы осы Заңның 14-бабында
белгіленген: «1. ... ... ... ... болып табылады және
судьяның мiндеттерiн атқарумен қатар:
1) судьялардың сот iстерiн қарауын ... ... ... ... ... сот ... ... кезде
төрағалық етуге құқылы;
3) қажет болған жағдайларда бiр ... ... ... ... ... алқаның құрамында iс қарау үшiн тартады;
4) облыстық соттың ... ... ... және оған төрағалық етедi;
5) алқа төрағасы ... ... ... ... оның ... алқа ... бiрiне жүктейдi;
6) облыстық соттың алқа төрағалары мен ... ... мен ... ... ...... ... жалпы отырысының ұсынысы негiзiнде Әдiлет бiлiктiлiк
алқасына судья қызметiне кандидаттың тағылымдамадан өту нәтижелерi ... ... сот ... ... сот ... зерделеудi
ұйымдастырады;
9) өкiмдер шығарады;
10) соттың кеңсесiне жалпы басшылықты жүзеге асырады;
11) азаматтарды жеке ... ... ... ... ... да өкiлеттiктердi жүзеге асырады.
2. Облыстық сот ... ... ... болмаған жағдайда оның
мiндетi өзiнiң өкiмi бойынша сот алқалары төрағаларының бiрiне жүктеледi.
3. Облыстық сот төрағасы ... ... не ... ... ... тоқтатқан жағдайда, оның мiндеттерi уәкiлеттi органның шешiмi
бойынша сот алқалары төрағаларының бiрiне жүктеледi».
Барлық судьялар облыстық соттарда тиісті төрағалар ... ... ... Сот алқаларының құрамын облыстық соттың төрағасы
бекітеді.
Облыстық соттың сот алқалары ... ... ... жатқызылған
қылмыстық, азаматтық істерді қарай әрі шеше отырып, бірніші сатыдағы ... ... ... ... ... сот ... ... бірінші саты
бойынша тізбесі заңда (ҚР ... ... ... ... ... ... ... ал азаматтық істер бойынша соттылық ҚР АІЖК-
нің 28-бабында айқындалған.
Заңнамада аудандық (қалалық) соттардың заңды күшіне енбеген үкімдеріне
(шешімдеріне) шағымдар мен наразылықтарды ... ... ... азаматтық істер жөніндегі алқалардың қарауы көзделген.
Сот алқалары заңда көзделген жағдайларда жаңадан ашылған мән-жайлар
бойынша істерді ... да ... ... ... ... ... ... сот актілеріне
қадағалау тәртібімен ҚР Жоғарғы ... ... сот ... ... ... ... ... жүйесі туралы Конституциялық заңның 15- бабына сәйкес ... ... ... ... өкілеттіктері бар:
«1. Облыстық сот алқасының төрағасы судья болып табылады және судья
мiндеттерiн ... ... алқа ... сот ... қарауын ұйымдастырады;
2) алқа отырыстарында төрағалық етедi;
3) сот төрағасына алқа құрамында мамандандырылған ... ... ... ... сот тәжiрибесiн зерделеу әрi жинақтау және сот статистикасын талдау
жөнiндегi ... ... ... ... ... алқа қызметi туралы хабарлама ұсынады;
6) заңда көзделген басқа да ... ... ... Алқа ... ... ... ... жағдайда сот төрағасы оның
мiндетiн атқаруды алқалар ... ... ... және оған ... ... ... ... соттың
төрағасынан, алқалар төрағалары мен облыстық ... ... ... ... жалпы отырыс аудандық (қалалық) соттардың
заңды ... ... сот ... ... мен негізділігін текере
отырып, бірінші сатыдағы сот ретінде ғана ... ... ... ... ... ... ... жалпы отырыс жаңадан ашылған
мән-жайлар ... ... ... функцияларын жүзеге асыра отырып, жалпы отырыс ... ... ... қызметі туралы есебін ... ... ... және сот ... ... әрі сот статистикасын
талдау материалдарын қарайды, ... оған ... ... ... ... ... асырады.
Жалпы отырыстың отырыстарында оның мүшелерінің жай көпшілік дауыспен
қабылданған шешімдері қаулы түрінде рәсімделеді. ... ... ... ... ... ... ... заңды болып есептеледі.
Облыстық соттың жалпы отырысы сот жүйесі туралы Конституциялық ... ... ... ... ... ... Облыстық сот қажетiне қарай, бiрақ жылына кемiнде екi рет жалпы
отырыстар өткiзедi, оларда:
1) алқа құрамының санын белгiлейдi және ... ... ... сайлайды;
2) сот жұмысының жоспарын талқылайды;
3) алқалар төрағаларының хабарламаларын тыңдайды;
4) сот ... ... және оны ... ... облыс соттарының сот төрелiгiн iске асыруы кезiндегi заңдылықтың
сақталу мәселелерiн қарайды;
5) уәкiлеттi ... ... бiр ... облыс соттарының әкiмшiсi
қызметiне тағайындауға келiсiмiн бередi;
6) облыс соттары әкiмшiсiнiң өз ... ... ... ... аудандық сот төрағасы ... бос ... ... және оның ... ... тиiстi қорытындылар жасайды;
8) уәкiлеттi органға облыс соттары әкiмшiсiн қызметтен ... ... ... ... ... ... тағылымдамадан өту қорытындыларын
қарайды және Әдiлет бiлiктiлiк алқасына тиiстi қорытынды бередi;
10) заңда көзделген басқа да өкiлеттiктердi жүзеге ... ... ... ... сот судьялары жалпы санының кем дегенде үштен
екiсi қатысқан жағдайда заңды болады.
3. Облыстық ... ... ... ... тәртiбi ол бекiткен
регламентпен анықталады».
Облыстық сотта жұмысты ұйымдастыру. Облыстық және оған ... ... ... ... ... кең ... өкілеттіктер кешені
берілген оның төрағасы жүзеге асырады.
Сот алқаларының төрағаларына алқаның жұмысын ұйымдастыру ... ... Осы ... олар сот ... ... ... және істі баяндайды, бірінші саты ... ... ... ... ... және ... ... үшін құрамдарды
жасақтайды, азаматтардың жеке қабылдауын жүргізеді, алқаның ... ... ... ... да ... ... ... төрағасы мен сот алқаларының ... ... ... ... ... ... ... сот төарағасының көмекшісінен, ... ... ... сот ... ... алақалары хатшыларынан, аға сот орындаушысынан, сот орындаушыларынан,
сот приставтарынан, кеңсе меңгерушісінен, мұрағат меңгерушісінен, ... ... және ... ... ... төрағасының көмекшісі төрағаның зерделеуі үшін істер мен
материалдарды дайындайды, олар бойынша ... ... жеке ... ... ... ... ... сотқа келіп түскен
хат-хабарларды баяндайды, сондай-ақ сот төрағасының жұмысын ұйымдастыруға
байланысты басқа да функцияларды жүзеге асырады.
Кеңсе ... ... ... ... ... ... ... арасындағы міндеттерді бөледі, олардың жұмысын ұйымдастырады
әрі бақылайды, сондай-ақ басқа да функцияларды орындайды.
Консультанттар ... ... ... ... мен ... ... ... сот істерін қарауға дайындау кезінде көмектеседі, сот
төрағасы мен сот алқалары төрағаларының ... ... ... ... да ... ... іс ... жүргізуге, келіп түскен, жөнелтілетін және
ішкі құжаттамаға байланысты негізгі жұмыс көлемін жүзеге асырады.
Мұрағат меңгерушісі ... ... ісін ... ... ... мұрағатқа дайындауда және тапсыруда көмек
көрсетеді; ... ... ... ... және олардың сақталуын
бақыладйы; сауалдар бойынша істерді ... ... ... ... ... ... хатшылары сот алқасына келіп түсетін сот істері ... де ... ... ... және ... ... ... Жоғарғы Соттың өкілеттігі
ҚР Жоғарғы Cотының өкілеттігі өз өкілеттігінің ... ... сот ... ... ... ... тәртібімен және
жаңадан ашылған мән-жайлар ... ... ... ... ҚР
Конституциясының 81-бабы мен сот жүйесі туралы Конституциялық заңның 17-
бабына сәйкес ... ... ... Соты жалпы құзырлы
соттардың қарауына ... ... ... және өзге де ... ... сот ... ... табылады». Ол республиканың барлық сот
жүйесін басқарады және ... ... ... ... ... сот
қадағалауын жүзеге асырады.
ҚР Жоғарғы Сотының жоғары сот органы ретіндегі жағдайы ... ... ... оған ... ... оны құрудың
ерекшеліктері мен тәртібінің сипатына; қаралатын істердің өзгешелігіне,
сондай-ақ сот практикасының ... ... ... беретін олар
шығаратын нормативтік қаулылардың республикада қолданылатын құқық көзіне
жататындығымен байланысты.
Бірінші саты ... ... ... Жоғарғы Сотта іс жүргізу
заңнамасында белгіленген жалпы тәртіп ... ... ... ... ... шығара отырып жүргізіледі.
Бірінші саты бойынша қылмыстық істерді ... ... ... ... шарттастырылған олардың өзгешелігі болып
табылады. Мәселен, ҚР ҚІЖК-нің 292-бабының 2-тармағына сәйкес бiрiншi ... ... ... ... а) ... Қазақстан Республикасы
Президентiнiң мiндеттерiн ... ... ... ... ... б) ... ... Республикасы Жоғарғы Сотының судьялары,
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... Конституциялық Кеңесiнiң Төрағасы
немесе мүшесi мiндеттерiн ... ... ... ... ... ... ... мүшелерiнiң, Үкiметтiң құрамына кiрмейтiн
орталық атқарушы ... ... ... ... ... ... ... бағынатын мемлекеттiк органдардың
бiрiншi басшыларының қызметтiк мiндеттерiн атқаруына байланысты жасаған
қылмыстары туралы iстер ... ... ... ... ... нақты айқындалмаған: ҚР
Жоғарғы Соты тек ... ... ... бар ... ... кез ... кез ... істі алуға және өзіне іс жүргізуге қабылдауға құқығы бар.
Әдетте, бұлар ерекше күрделі немесе ... ... ... ... сот ... бола отырып, Жоғарғы Сот іс жүргізу
заңнамасында көзделген нысандарда ... ... ... ... ... ... мен ... тексеру арқылы төменгі тұрған
соттардың сот қызметін қадағалауды жүзеге асырады.
«Егер жергілікті соттардың судьялары жіберген ... ... сот ... ... болса, Жоғары Соттың шешімін ... ... ... ... Сондықтан да мәні бойынша Жоғарғы Сот судьяларының
қателесуге құқығы жоқ деп ойлаймын».[7]
Жоғарғы Сот жүзеге асыратын сот ... ... сот ... тәртіппен, сот қадағалауы тәртібімен және жаңадан ашылған ... ... ... ... болып табылады.
ҚР Жоғары Соты облыстық соттар үшін аппеляциялық саты бола ... сот ... ... ... ... үкімдері мен шешімдеріне
наразылықтар мен шағымдар бойынша ... ... ... ... ... Соты ... барлық соттардың заңды күшіне енген үкімдері
мен ... ҚР Бас ... ... ... ... істер бойынша шағымдар) істерді қарайды. Сонымен қатар, ҚР
Жоғарғы Соты, егер ... іс ... ... ... осы соттың
қадағалау алқасының қаулысы болған жағдайларда, жаңадан ашылған мән-жайлар
бойынша істі қайта қарауға құқылы.
Жоғарғы Сот ... ... ... ... жататын барлық істер
бойынша соңғы сот сатысы болып табылады.
2.6. Жоғарғы Соттың құрамы мен құрылымы
Негізгі және орта ... ... ... ... Соттың
судьялық корпусын құрамында төраға, сот алқаларының төрағалары мен ... ҚР ... Сот ... ... негізделген ҚР Президентінің
ұсынуы бойынша ҚР Парламентінің Сенаты сайлайды.
Жоғарғы Соттың сандық құрамын Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы ... ... ... ... туралы Конституциялық заңның 17-бабының 2-тармағына сәйкес:
«Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты:
1) өзiнiң қарауына жатқызылған сот iстерi мен материалдарын ... сот ... ... және оны ... ... Республика соттарының сот төрелiгiн iске асыруы ... ... ... ... сот практикасында заңдарды қолдану мәселелерi бойынша түсiндiрмелер
беретiн нормативтiк қаулылар қабылдайды;
4) заңда көзделген басқа да өкiлеттiктердi ... ... ... ... мен ... ... Заңның 18-бабында
айқындалған:
«1. Жоғарғы Сот Төрағадан, алқа ... және ... ... Сот ... ... санын Жоғарғы Сот Төрағасының ... ... ... Президентi белгiлейдi.
2. Жоғарғы Соттың органдары мыналар:
1) қадағалау алқасы;
2) азаматтық iстер жөнiндегi алқа;
3) қылмыстық iстер жөнiндегi алқа;
4) соттың жалпы ... ... ... ... ... ... және ... құрылады».
2.7. Жоғарғы Сот төрағасы
Сот жүйесі туралы Конституциялық заңның 20-бабына сәйкес «Жоғарғы
Соттың Төрағасы судья болып ... және ... ... ... ... ... сот iстерiн қарауын ұйымдастырады;
2) қадағалау алқасын басқарады, алқада сот iсiн қараған ... ... ... ... ... ... ... шақырады және оларда төрағалық
етедi;
4) ... ... ... отырысының қарауына сот практикасында заңдарды
қолдану мәселелерi бойынша Жоғарғы ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Соттың жалпы отырысының бекiтуiне Жоғарғы Соттың жалпы
отырысы ... және ... ... ... ... ... болған жағдайларда бiр алқаның (қадағалау ... ... ... ... ...... үшiн тартады;
7) Жоғарғы Соттың жұмыс жоспарын бекiтедi;
8) алқалардың жұмысын ... ... ... ... ... ... ... асырады, оның
құрылымы мен штатын бекiтедi;
10) азаматтарды жеке қабылдауды жүргiзедi;
11) өкiмдер шығарады.
2. Жоғарғы Соттың Төрағасы ... өзге де ... ... ... және ... ... өзара қарым-қатынасы
кезiнде Республика сот жүйесiнiң ... ... ... ... Республикасының Президентiне уәкiлеттi орган басшысының
кандидатурасын ұсынады;
2) соттардың тиiстi ... ... ... ... ... ... ... төрағасы және облыстық сот алқасының төрағасы,
Жоғарғы Сот алқасының төрағасы мен судьясы қызметiнiң бос ... ... ... енгiзедi;
3) соттардың жалпы отырыстарының қорытындылары негiзiнде соттардың
жалпы отырыстарында қаралған барлық кандидаттардың ... ... ... ... ... Сот ... ... Әдiлет бiлiктiлiк
алқасына аудандық сот төрағасы, облыстық сот төрағасы және ... ... ... ... Сот ... ... мен ... бос орындарына балама негiзде кандидатуралар ұсынады;
4) Қазақстан Республикасының Президентiне заңдарды жетiлдiру жөнiнде
ұсыныс енгiзедi;
5) осы Конституциялық заңмен ... ... ... жағдайда,
тиiсiнше Жоғары Сот Кеңесiне және Әдiлет бiлiктiлiк ... ... ... алқа ... мен ... ... ... бойынша ұсыныс енгiзедi;
6) Қазақстан Республикасының Президентiне судьяларды мемлекеттiк
наградалармен марапаттау және ... ... ... беру ... ... ... судьяларына "Құрметтi судья" атағын бередi, осы атақты
беру тәртiбi туралы ереженi бекiтедi;
8) Республиканың судьяларына қатысты ...... ... және өзге де ... құқықтық актiлермен көзделген басқа
да өкiлеттiктердi жүзеге асырады.
3. Жоғарғы Соттың ... ... ... ... ... оның мiндетi
Жоғарғы Сот Төрағасының өкiмi бойынша алқалардың бiрiнiң ... ... Сот ... ... ... ... не өкiлеттiгi
мерзiмiнен бұрын тоқтатылған өзге де жағдайда Төрағаның ... ... ... ... ... ... Сот ... бiрiне жүктейдi».
2.8. Сот алқалары
Сот алқалары олардың төрағалары мен Жоғарғы Соттың ... ... ... ... Соттың Төрағасы бекітеді.
Сот жүйесі туралы Конституциялық заңның 19-бабында Жоғарғы Сот
алқасының ... ... ... ... ... iстер жөнiндегi алқасы мен қылмыстық
iстер жөнiндегi ... - алқа ... ал ... ... Жоғарғы
Соттың Төрағасы басқарады.
2. Әр алқадағы судьялар саны Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынысымен соттың
жалпы отырысында белгiленедi.
3. Қадағалау ... ... ... ... ... ... дауыс беру
арқылы судьялардың жалпы санының көпшiлiк даусымен жыл ... ... ... ... жөнiндегi алқа және қылмыстық iстер жөнiндегi алқа
соттың жалпы отырысында талқылағаннан кейiн дербес ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Соттың Төрағасы азаматтық iстер ... ... ... iстер жөнiндегi алқада мамандандырылған құрам түзуi мүмкiн».
Көрсетілген Заңға сәйкес Жоғарғы ... сот ... ... ... ... ... қадағалау тәртібімен және жаңадан ашылған
мән-жайлар бойынша сот істерін қарайды.
Сот алқалары ... ... сот ... ҚР ... ... Заңмен жатқызылған азаматтық, қылмыстық істерді қарайды және
шешеді. Қылмыстық істер ... сот ... ... ... та, ... тәртібімен де наразылық келтірілуі және шағым
берілуі мүмкін. Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының шешімдері ... ... ... ... заңды күшіне енеді және тек сот ... ... ... ... алқасына (ҚА) наразылық білдірілуі
мүмкін.
Сот алқалары облыстық соттар үшін аппеляциялық саты ... ... ... соттағы сот алқаларының заңды күшіне енбеген үкімдеге және
шешімдерге ... мен ... ... ... ... ... ҚР ... 3, 4-тармақтарына сәйкес: «Қазақстан Республикасы Жоғарғы
Сотының қылмыстық iстер жөнiндегi алқасы облыстық және ... ... ... ... саты бойынша қарау кезiнде шығарған, заңды күшiне
енбеген үкiмдерiне, қаулыларына апелляциялық ... ... ... апелляциялық тәртiппен қарайды.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының ... ... ... ... және ... ... соттардың iстердi бiрiншi саты
бойынша қарау кезiнде шығарған, апелляциялық тәртiппен ... ... ... ... және ... теңестiрiлген соттардың қадағалау алқасының
қаулыларына қадағалау наразылықтары, ... ... ... ... ... ... мен ұйғарымдарға ҚР Жоғарғы Сотының Қадағалау
алқасына сот ... ... ... ... (ал қылмыстық істер
бойынша – шағым берілуі) мүмкін.
Сот функцияларын жүзеге асырумен қатар сот алқаларында сот практикасын
зерделеу және жинақтау жөніндегі ... ... ... ... ... дайындалады және т.б.
Жоғарғы Сот алқасының төрағасы
1. Жоғарғы Сот ... ... ... ... ... және ... ... қатар:
1) алқаның сот отырыстарында төрағалық етедi;
2) сот статистикасын жүргiзу, ... ... сот ... мен ... ... жұмыстарды ұйымдастырады;
3) Жоғарғы Соттың жалпы отырысында қарау үшiн ... ... ... ... ... Жоғарғы Соттың жалпы отырысына алқа қызметi туралы ақпарат бередi;
5) заңда ... ... да ... ... ... Алқа ... уақытша орнында болмаған жағдайда оның ... ... Сот ... өкiмi ... алқа ... бiрiне
жүктеледi (Сот жүйесі туралы Конституциялық заңның 21-бабы).
ҚР Жоғарғы Сотының Қадағалау алқасы Жоғарғы Соттың ... ... ... жасырын дауыс беру арқылы судьялардың жалпы санының ... жыл ... ... ... ... ... алқасының сот
алқаларынан айырмашылығы сот істерін тек қадағалау сатысы ретінде ... қатр ... ... да ... ... сатысындағы сот ретінде қадағалау алқасы:
1) бірінші саты бойынша істі қарау кезінде ... ... Соты ... ... ... аппеляциялық және қадағалау тәртібімен істі қарау кезінде
шығарылған Қазақстан ... ... ... ... ... ... қаулыларына;
3) Қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Жоғарғы ... ... ... кадағалау наразылықтары, ұсынымдар бойынша
істерді қарайды.
Тұрақты жұмыс істейтін сот алқасынан айырмашылығы Қадағалау алқасының
отырысы жиі, ... ... ... ... бір рет ... Қадағаул
алқасы оның мүшелерінің жартысынан астамы қатысқанда заңды болып табылады.
Қадағалау алқасының қаулысы дауыс ... ... ... ... көпшілік ашық дауыс беруімен қабылданады және оған ... қол ... ... отырыс
Ол ҚР Жоғарғы Соты төрағасының, сот алқалары төрағадлараның және
барлық судьялардың жиналысын білдіреді. ... ... ... ... ... қарай жиі, бірақ кемінде бір жылда екі рет шақырылады. Оның
құрамының ... ... екі ... ... заңды болып есептеледі.
Жалпы отырыстың қаулысы дауыс беруге қатысқан мүшелердің көпшілік
даусымен ашық дауыс беру ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Жалпы отырыстың қаулысы жазбаша түрде
ресімделеді және оған Жоғарғы Соттың төарағасы мен ... ... ... қояды.
Заңнаманы қолдануға байланысты мәселелр бойынша ... ... ... ... сот ... ... етуге бағытталған.
Сонымен бірге олар тек соттардың ғана емес, сонымен бірге қаулыда түсінік
берілген, ... ... ... да ... мен ... ... үшін
міндетті болып табылады.Бұл ҚР Контистуциясының 4-бабының ... яғни ... ... ... ... ... ... құқық көздеріне жатады. Жоғарғы соттың нормативтік қаулыларына
заңнаманы (оның нормаларын) қолдану мәселелері ... ... ... және сот ісін ... ... ... ... мінез-
құлық ережесі тұжырымдалған қаулылар жатады. Республикадағы ... ... ... болып табылатын мұндай нормативтік қаулылар сот практикасында
тек заңнаманы, соның ішінде ҚР Конституциясын қолдану ... ... ... Бұл ... Жоғарғы сот Конституцияны ресми түсіндіру 72-
бапқ сәйкес ҚР Конституциялық Кеңесінің құзыретіне жатқызылғандығын ... ... ... ... ... ... 72-бабында былай делінген:
«Жоғарғы Соттың жалпы отырысы:
1) алқа құрамының санын белгiлейдi және қадағалау алқасының құрамына
судьялар сайлайды;
2) сот ... ... және оны ... ... Республика соттарының сот төрелiгiн iске асыруы кезiндегi
заңдылықтың сақталу мәселелерiн ... сот ... ... қолданылу мәселелерi бойынша
түсiндiрмелер беретiн нормативтiк қаулылар қабылдайды;
4) Жоғарғы Сот алқалары төрағаларының және уәкiлеттi орган ... ... ... ... Конституциясының 47-бабының 2-тармағында
көзделген жағдайда қорытынды бередi;
6) облыстық сот төрағасы мен облыстық сот ... ... ... ... ... мен ... ... бос орнына кандидатураларды
талқылайды және тиiсiнше қорытындылар бередi;
7) Жоғарғы Сот Төрағасының ұсынуы бойынша жалпы отырыс Хатшысын ... ... ... ... ... ... басқа да өкiлеттiктердi жүзеге асырады.
2. Жалпы отырыс оған Жоғарғы Сот судьялары жалпы санының кем ... екiсi ... ... ... ... табылады.
3. Жоғарғы Сот жалпы отырысының жұмыс тәртiбi өзi ... ... ... ... ... ... ... кеңес құрылады, оның
құрамы Жоғарғы Соттың ... ... ... Сот ... ... сайланады. Оған Жоғарғы Сот мүшелері, тәжірибелі қызметкерлер ... ... ... кіреді. Оның құрамына ғылыми-консультациялық
кеңестің төарағсы, оның орынбасары, ғалым ... екі ... ... ... ... және ... процесс,
қылмыстық, әкімшілік құқық және қылмыстық ... ... ... ... сот ... Жоғарғы Соттың нормативтік
қаулыларының жобаларын, сот ... ... ... ... мен ... да ... ... және жинақтауға байланысты
материалдардың дайындалуын қамтамасыз етуге арналған кеңесші ... ... ... ... ... мен ғылыми заң мекемелері
арасындағы байланысты нығайтуға ... ... ... ... Соттың оны ұстауға бөлінген қаражат
шегінде Жоғарғы сот Төрағасының ұсынуы бойынша ҚР Президенті бекітетін өз
аппараты, ... мен ... ... ... ... ... 110 адамнан
тұратын Жоғарғы Соттың аппараты ҚР Президентінің 1997 жылғы 8 қаңтардағы ... ... ... өз ... ... ... сот тәжірибесін жинақтау және
сот статистикасын талдау, судьялар мен процеске қатысушыларды ... ... ... да ... орындау бойынша Жоғарғы Сот
судьяларының ... ... ... ... ... ... құрылымдық бөлімшелерден тұрады:
- Жоғарғы Соттың аппараты;
- Жоғарғы Сот төрағасының ... ... ... ... ... кадр жұмысы басқармасы;
- материалдық-техникалық қамтамасыз ету басқармасы;
- баспасөз қызметі;
- халықаралық байланыс және хаттама бөлімі;
- заң ... ... ... сектор;
- редакциялық-баспа бөлімі;
- қаржы бөлімі.
Аппараттың құрылымдық бөлімшелері мынадай функцияларды орындайды:
іс қағаздарын ... ... ... ... ... ... арыздар мен шағымдарды қабылдау, есепке алу және
бақылау;
шығыс ... ... мен ... да ... ... ... ... жұмыстарды ұйымдастыру; нормативтік құқықтық актілерді
жүйелендіру, судьяларды құқықтық ақпаратпен қамтамасыз ету;
Жоғарғы сот жұмысының жұмыс ... ... және ... ... зерделеу және жинақтау, сот статистикасын талдау; сот алқалары,
Жоғарғы Сот қызметі туралы ... ... шолу және ... ... ... ... үшін жағдайларды қамтамасыз ету жөнінде ... ... және т.б. ... ... және ... да ... ... ал аппараттың барлық жұмысын – аппарат ... және ... ... жұмысқа қабылдау мен жұмыстан шығару Жоғарғы
Сот Төрағасына жүктелген.
III. Қорытынды
Еліміздің сот ... ... жаңа ... ... ... ... және сот билігі тармақтарының функциялары айқын
жазылып қоймай, құқық қорғау жүйесін реформалаудың мәселелерді де ... ... ... және «Сот ... және судьялардың
мәртебесі туралы» ҚР Конституциялық ... ... ... ... сот ... сот ... ... асыру бойынша өзара
белгіленген заңдармен ... ... ... ... Сот пен ... соттар құрайды. Қандай да бір атаулармен арнаулы
және төтенше соттар құруға жол берілмейді.
Сот ... ... ... ... ... ... белгіленді. Бастапқы кезеңде жасалғаны үшін қылмыстық заңмен
өлім жазасы түріндегі жаза ... аса ауыр ... ... ... ... болады[10]. Одан әрі алқабилерінің соттылығына
қылмыстық әрекеттердің ... да ... ... ... жатқызу
жоспарлануда. Мұндай институтты ... ... ... ... бірі ретінде енгізу қажеттігі күмән тудырмайды, сот
қорғаушылары ... сот ісін ... ... ... судьялардың, прокурорлардың, ... ... ... ... ... ақырында сот төрелігінің сапасын
жақсартуға және сот билігінің беделін арттыруға әкеледі.
Қазақстан Республикасының Конституциясы, ... жаңа сот ... ... құруға бағытталған бір топ қабылданған заң актілері ... ... ... әсер ... ... сот ісін жүргізуде соттың
орны мен ролі ... Сот ... рет ... деңгейде айыптауды дәлелдеу
міндеттерінен босатылды. Айыптаушы, жазалаушы соттан адамның құқықтары ... ... ... ... айнала бастады.
Қазақстан Республикасының соттары біртұтас жүйені құрайды. Сот
жүйесінің бірлігі мынаны білдіреді:
1) сот жүйесі ҚР ... сот ... ... Конституицялық
заңда белгіленген сот төрелігінің жалпы қағидаттарымен құрылып, әрі жұмыс
істейді;
2) ... ... ... белгіленген барлық соттар үшін бірдей
қылмыстық, азаматтық және сот ісін ... өзге ... ... ... және өзге ... ... әрі ... сот төрелігін жүзеге асыру ... тек ... ... ... ... алынады;
4) заңнамада барлық соттарды қалыптастырудың бірыңғай ... – ҚР ... ... сот корпусын сайлау және жалпы ... ... ... ... заң күшіне енген сот қаулылары, шешімдер, сондай-ақ заңды өкімдер,
талаптар және соттың басқа да актілері республиканың ... ... ... ... ... ... ... қарамастан), лауазымды
адамдар мен азаматтардың орындауы үшін міндетті ... ... ... ... ... ... құрметтемеудің өзге көрінісі
әкімшілік және қылмыстық заңнаманың ... ... заң ... әкеп ... ... ... ... тек республикалық бюджеттің қаражаты
есебінен жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының сот жүйесін құрайтын соттар бір-бірінен ... мен ... ... ... ... Сот ... ... бойынша бірдей құрылымы мен құзыреті бар соттар сот жүйесінің
буындарын ... ... ... ... бірлікте (ауданда,
қалада, облыста) тиісті буындар құрылады. ҚР Қарулы Күштерінің ... ... ... ... ... соттар өзгеше болады. Осыған
сәйкес республиканың сот жүйесі үш буыннан тұрады:
1) жоғары буын – ... ... ... ... орта буын – облыстық және оларға теңестірілген соттар ... ... ... ... ... бар ... ... мамандандарылыған сот – Қазақстан Республикасы әскерлерінің Әскери
соты және басқалары);
3) негізгі буын – аудандық және оларға теңестірілген соттар ( қалалық,
ауданаралық, ... сот – ... ... соты ... және орта ... ... ... соттар немесе жалпы заң
құзырындағы соттар деп аталады. Әрбір буын құзыретінің көлемі мен мазмұны
әр ... ... ... ... Қазақстанның кейбір
жерлерінде, қазақтар тұратын елді ... би ... ... ... көрсетеді[12].
Соттың құзыреті тиісті буындағы соттар үшін бірыңғай сот ... ... мен ... ... ... қызметінің
мәселелерін шешуде заңдармен белгіленген өкілеттіктер жиынтығын білдіреді.
Айталық, сот жүйесінің әрбір буыны заңмен оның қарауына жатқызылған ... ... ... ... – сол немесе өзге сот қарауы мұмкін істер
белгілерінің жиынтығы. Қылмыстық және ... ... ... ... ... ... іс жүргізу және азаматтық іс жүргізу заңдарымен
айқындалған. Мысалы, облыстық соттың қарауына ауырлататын мән-жайларда
қасақана кісі ... ... ... ... ... ... және ... тізбесі ҚР ҚІЖК-нің 291-бабының 2-бөлігінде
белгіленген басқа да қылмыстар ... ... ... жатады. ҚР
Конституциясының 77-бабы 3-тармағының 3) тармақшасында: ... ... ... оның келiсiмiнсiз ешкiмнiң өзгертуiне болмайды»
делінген. Осы ... ... ... төмен тұрған соттың
қарауындағы істі жоғары тұрған ... ... іс ... ... ... істі ... ... әкеп соқтыратын сол деңгейдегі басқа сотқа
беру сотта ісі қаралып жатқан адамның келісімімен ғана мүмкін болады.
Іс ... ... ... соттардың шешімдердің, үкімдердің және
аппеляциялық әрі қадағалау тәртібіндегі өзге де сот ... ... ... ... жөніндегі құзыреті айқындалған.
Сондықтан, соттарды буындарға бөлумен қатар, оларды белгілі бір ... ... ... сот ... бөлу ... ... сот ісі бір-бірінен көлемімен және істерді сотта қарау бойынша
өкілеттіктерінің сипатымен, құзыретімен ... ... ... ... ... ... ... көзделген кезекпен
қаралуы мүмкін. Сондықтан барлық соттар: бірінші ... ... ... ... соттарға бөлінеді[13]. «Кейбір заң актілеріне
сот ісін жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен ... ... 2001 ... 11 шілдедегі № 238 ҚР Заңында қолданыстағы ҚР Қылмыстық-
іс жүргізу және ... ... ... ... ... іс ... ... бағытталған елеулі өзгерістер енгізілді.
Бүгінгі таңда Қазақстанның іс жүргізу ... ... ... ... ... тек ... тәртіппен шағым беруді көздейді. Бұрынғы
қолданстағы төрт деңгейлі іс ... ... ... ...... кассациялық – қадағалаушылық іс жүргізу) салыстырғанда, бүгінде үш буынды
іс ... ... ... ... ...... - қадағалау).
Мұндай шешімді қабылдау, әрине, сот-құқықтық реформалаудың ... ... оны ... ... ... осы ... негізін
қалаушылардың арасында «кассацияны жақтаушылар» да болды, - ... ... іс ... ... кассациялықты қалдыруды
(ресей сот жүйесіне ұқсас) жақтады. ... ... ... ... аса ... ... басып айту қиын. Сондықтан қылмыстық істер
бойынша аппеляциялық ... ... ... ... соттардан
негізгі айырмашылықтарын көрсетумен шектелеміз:
1) ҚР ҚІЖК-нің 291-бабының 3-бөлігіне сәйкес аппеляциялық ... ала ... ... және сот ісін ... ... ... тәртіппен
жүзеге асырылған істер қаралады. Азаматтық-іс жүргізу заңдары бойынша
аппеляциялық сатыда талап қою ... 5 мың ... ... ... ... тараптары заңды тұлғалар, заңды ... ... ... жүзеге асыратын азаматтар болып табылатын мүліктік дауларды ... ... және ... ... соттардың шығарған шешімдеріне
шағымдар, наразылықтар қаралды (АІЖК-нің 333-бабы).
2) сотта аппеляциялық сатыда іс ... ... ... сота іс
жүргізу ережелері бойынша жүргізіледі және мәні бойынша тиісті ... ... ... үкім ... ... ... ... іс қаралады.
Істі кассациялық сатыда қарау нәтижесінде бірінші ... сот ... ... ... ... мен ... қанағаттандырылған жағдайда
тек күшін жоюы немесе өзгертілуі мүмкін.
3) ... ... сот істі ... ... ... ... ... оған аса ауыр қылмыс туралы заңды қолдануға ... ... Істі ... ... ... ... нәтижесінде кез келген,
соның ішінде сотталғанның (ақталғанның) жағдайын нашарлататын ... ... ... ... ... ... мен қаулылары бірден күшіне
енбейді. Оларға ҚР ... ... ... ... ... ... кассациялық сатыдағы сотқа шағым ... ... ... мүмкін. Кассациялық сатыдағы қаулылар оларды жария
еткен сәттен бастап заңды ... ... және сот ... ... ... ... ... мүмкін.
5) облыстық соттың қылмыстық (азаматтық) істер ... сот ... ... саты ... ... ... ... және оларға
теңестірілген соттар – облыстық және оларға теңестіріліген соттардың сот
алқалары, республиканың ... ... сот ... мен ... ... ... ... саты болып табылады[14].
Қазіргі кезде аппеляциялық іс жүргізудің ережесі мен тәртібі ... ... бір ... бар және ... ... ... сатылары мынадай түрде құрылған: әрбір кейінгі саты іс ... ... ... төменгі тұрған соттың үкімдерін,
қаулылары, ұйғарымдары мен шешімдерін қарауға құқылы, яғни сот ... ... ... ... және шешу бойынша тек төмен сатыдағы
соттың ... ... ... ... ... ... жасалған құқық бұзушылықтардың мән-жайын ... ... ... ... қарауға және оларды мәні бойынша
азаматтық ... ... ... шешім, қылмыстық істер бойынша үкім, қаулы
шығару арқылы шешуге өкілетті соттар ... ... ... ... мәні ... шешу мынаны білдіреді: а) қылмыстық істер ... ... ... ... деп тану және оған жаза ... ... ... заңда көзделген мән-жайлар мен негіздер олған кезде
қылмыстық істі тоқтату; егер ... ... ... ... оны ... ... ... бойынша – мәлімделген азаматтық талап арызды
қанағаттандыру не қанағаттандырудан бас ... ... ... шығару.
Республикада барлық соттар, Жоғарғы Сотты қоса алғанда, соттылығы
қылмыстық іс жүргізу және ... іс ... ... айқындалған
бірінші сатыдағы соттар болып табылады[15].
Бірінші сатыдағы сот шығарған сот актілері заңды ... ... ... ... үкім ... ... жария етілген сәттен бастап саналатын заңмен
белгіленген апелляция мерзімі – 10 тәулік өткеннен ... ... ... – 15 күн), ал ... ... үшін – оған үкімнің көшірмесін
тапсырған сәттен бастап орындауға келтіріледі. Бұл мерзім ... ... сот ... заңдылығы мен негізділігі туралы мәселе бойынша
жоғары тұрған сот ... ... және ... ... үшін ... ... негізсіздігі мен заңсыздығы туралы істің ... ... ... ... және материалдық (қылмыстық немесе азаматтық заң)
құқықты қолданбау, іс ... іс ... ... ... ... ... жүргізу заңадарының нормаларын сақтамау, бірінші сатыдағы
соттың қолындағы іс және қосымша ... ... ... ... ... ... ... әрі негізсіздігі сияқты істі бұзу
жөнінде іс ... ... ... ... ... кез келген заңдылық бұзушылықты анықтау және жою жөнiнде
шаралар қолданады, Республиканың Конституциясы мен заңдарына қайшы ... мен өзге де ... ... наразылық жасайды, сотта мемлекеттiң
мүддесiн бiлдiредi, сондай-ақ заңда белгiленген жағдайларда, тәртiп ... ... ... ... асырады»[16].
Соттардың заң күшіне енбеген сот қаулыларының заңдылығы ... ... мен ... ... өкілеттік берілген
соттар аппеляциялық сатыдағы соттар деп ... ... ... сот ... ... тәртіппен шағым беру
құқығы сотталғанға, ақталғанға, олардың қорғаушылары мен заңды өкілдеріне,
азаматтық ... ... ... және ... ... ... әрбір заңсыз және негізсіш сот ... ... ... ... ... ... нәтижесінде сот өз қаулысымен
аппеляциялық ... ... ... кезінде зерттелегн қосымша
материалдардың жинақтап, бірінші сатыдағы сот зерттеген дәлелдемелерге
негізделген мынадай ... ... ... 1) ... ... ... қалдырады, ал ... ... ... 2) ... ... толық немесе ішінара күшін жояды
(не арызды АІЖК-нің 247 және ... ... ... ... ... 3) ... қаулыны (шешімді) өзгертеді; 4) ... ... ... ал азаматтық істер бойынша – ... ... ... ... және жаңа шешім шығарады; 5) ... ... және істі ҚР ... 303-бабында (АІЖК-нің ... ... ... ... ... ... қарауға) жібереді;
6) ҚІЖК-нің 387-бабында көрсетілген мән-жайлар анықталған кезде жеке қаулы
шығарады.
Заңды күшіне ... сот ... ... ... ... ... ... Алайда олар істі тергеу немесе сот қарауы кезінде
жіберілген азаматтардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын ... 1) ... ... 2) ... ... ауыр ... аса ауыр ... айыпты адамға қатысты айыптау үкімін негізсіз шығаруға ... ... 3) ... ... ... ... айыруға;
4) сот тағайындаған жазаның қылмыстың ауырлығы мен сотталған адамның жеке
басына сәйкессіздігіне; 5) азаматтық талап арызды ... ... істі жаңа сот ... ... ... ... ... дұрыс қолданбау
салдарынан заңсыз немесе негізсіз болуы мүмкін. Заңды ... ... ... егер 1) істі ... ... кезінде ҚІЖК-нің 446-бабының талаптары
сақталмаса; 2) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... актіні конституциялық емес деп таныса; 3) адам өлім
жазасына кесілген үкім аппеляциялық қараудың мәні болмаса, ... ... ... ... ... бойынша бұл ережелер басқаша
жазылады. ҚР ... ... ... 1) ... нормалардың не іс
жүргізу құқығының едәуір бұзылуы; 2) оларды шығаруда негізге алынған акт
конституциялыә емес деп ... ... ... ... енген шешімдерін,
ұйғарымдарын, қаулыларын қадағалау тәртібімен қайта ... ... ... ... заң ... ... жол ... мақсатында
аппеляциялық шағым беруге құқығы бар ... ... ... ... процеске қатысушылардың шағымдары бойынша ... ... ... ... енген сот істерін қайта қараудың ерекше
рәсімін көздеді[17].
Үкімдерді, қаулылары, шешімдерді қадағалай ... ... ... ... ең ... ол сот ... ... сәйкес нақты
жүргізудің маңызды кепілі болып табылады, өз ... ... ... сот ... орындалуын болдырмайды. Заңды күшіне енген
үкімдерді (шешімдерді) тексеру және ... ... ... ... барлық дерлік өркениетті елдерінде қолданылатынын атап өткен жөн.
әрине, ол барлық ... осы ... істі ... ... ... ... ... айтуда бірдей емес, алайда оның ... ісін ... ... сот ... ... ... ... да, кез келген азаматтың да заңды ... ... ... кепілі болады.
Қадағалау сатысы соттарының өкілеттіктеріне мыналар ие: 1) ... ... ... соттардың алқасы; 2) Жоғарғы Соттың азаматтық
(қылмыстық) ... ... ... 3) ... ... Сотының қадағалау
алқасы.
Сот актілеріне шағым беру, наразылық келтіру ... ... ... ... ... ... - ... ісін
жүргізу тәртібінің өз ерекшелігінің болуы. Сотталушының кінәсіздігі себебі
бойынша, сондай-ақ жазаның қатаңдығы үшін онша ауыр емес ... ... ... ... ... ... ... жағдайын
нашарлатуға әкеп соқтыратын өзге де ... ... ... үкімін
қадағалау тәртібімен қайта қарау мерзімдермен шектелмеген. Істі тоқтату
туралы сот қаулысын, жазаның жеңілдігі үшін аса ауыр ... ... ... ... ... ... ... сотталғанның жағдайын нашарлатуға
әкеп соқтыратын өзге де негіздер бойынша ... ... ... ... не істі тоқтату туралы сот қаулысына қадағалау тәртібімен шағым
беруге, наразылық келтіруге олар заңды ... ... ... алты ай ... ... ... ... бойынша – қадағалау шағымдары, наразылықтар
сот шешімі, ұйғарымы, қаулысы заңды күшіне енген ... ... бір ... ... ... Бұл ережелер АІЖК-нің 387-бабының 4-бөлігінде
көзделген негіздер бойынша республика Конституциясында ... ... ... ... мен ... қысым жасайтын сот шешімдерін,
ұйғарымдарды, қаулыларды қайта қарау жағдайларына қолданылмайды.
Нормативтік ... және ... ... ҚР ...... ... ... Республикасындағы сот жүйесі және судьялардың мәртебесі
туралы» 2000 жылғы 25 ... № 132-ІІ ... ... ... ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі. – Алматы, 1998
4. ҚР Азаматтық іс ... ...... ... ҚР Президентінің 1997 жылғы 8 қаңтардағы № 3315 ... // ҚР ... – 1997. - № ... ... Г.Ж. Суд и ... ... в РК. 1-б. – Алматы, 1999.
7. ... В.М. ... ... Российской Федерации. –
М.:Былина, 2000.
8. Алиев М.М. Қазақстан Республикасының сот жүйесі және құқық ...... ... ... ұжымы. Правоохранительные органы Российской Федерации. –
М.: Юридическая литература, 1998.
10. Беленков Р.А. Правоохранительные ... ... ...
М.: Приор, 2000.
11. Гуценко К.Ф., ... В. ... ...... 2000.
12. Уголовный процесс: оқулық / К.Ф.Гуценконың редакциялығымен. – М.:
Зерцало, 2000.
13. 12. Нарикбаев М. ... к ... ... ... ... ... Верховный суд Республики Казахстан / М.С. ...... ... ... ... ... СССР / Л.Н.Смирновтың және т.б.
редакциялығымен. – М., ... ... Е.А. ... в ... и арбитражном процессн. –
М., 1997.
17. Скворцов О.Ю. Кассационная инстанция в арбитражных ...... ... Н.Ф. ... суд СССР / М.С. ... – М., ... ... М.С. Казахстан: судебно-правовая реформа и дальнейшие
пути ее совершенствования. Жинақта: Проблемы ... ... в ... ... опыт и суждения. – Астана, 1998.
20. Скитович В.В. ... ... как ... – 1978.- № ... ... В.М. Статус суда, его полномочия, судебная система и виды
судопроизводства как условия ... ... на ... ... ... ... итоги, приоритеты, перспективы. – М., 1997.
22. Комментарий к Федеральному Конституционному закону «О ... РФ» / ... ... – М., ... Палеев М.С., Пашин С.А., Савицкий В.М. Закон о статусе судей в
Российской ... ... ... – М., ... Суды и их роль в ... государственной незавимости. Материалы
международной научно-практической конференции. – Астана. – 2001. – ... ... М. ... к правосудию. – Алматы, 1997. – 232-бет
-----------------------
Алиев М.М. ҚР Сот жүйесі және құқық қорғау органдары.// Астана,2004. 5-бет.
Алиев М.М. ҚР Сот ... және ... ... ... // ... 2004. 6-
бет.
Нарикбаев М.С. Судебно-правовая реформа и дальнейшие пути ее
совершенствования // ... 1998. ... М. ... ... ... Казахстана.// Алматы,1966, 40-бет.
Сапаргалиев М. История нардных судов ... ... ... Толеубекова Б.Х. Уголовно-процессуальное право Республики Казахстан. –
алматы, 1998. – 147-бет.
[2] Нарикбаев М. ... к ...... 1997. ... ҚР ... – 1997. - № 1- 1-құжат.
[4] Нарикбаев М.С. Судебная система Республики Казахстан: опыт ... // ... – 1999. - № 5. – ... ҚР сот ... ... ... ... Юридическая газета. –
200. –8 тамыз. – 3-бет.
[6] Нарикбаев М.С. Судебная власть – ... ... в ... ... ... ... развитие Казахстана за 10 лет государственной
независимости. – Астана, 2002. – 63-бет.
[7] Сапаргалиев Г. Участие общественности – ключ к ... ... ... ... реформы в постсоветских государствах:
опыт и суждения. – Астана, 1998. 45-бет.
[8] Сулейменова Г.Ж. Суд и ... ... в ... ... ... 1994. ... Сулейменова Г.Ж. Суд и судебная власть в Республике Казахстан. –
Алматы, 1994. ... ... Г.Ж. Суд и ... ... в ... ...
Алматы, 1994. –44-бет.
[11] «Прокуратура туралы» ҚР Заңы, Жинақта: ҚР прокуратура ... ... ... ...... 1997. – ... ... Г.Ж. Суд и судебная власть в Республике Казахстан. –
Алматы, 1994. –46-бет.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сот билігінің ұғымы34 бет
Істерді алқалы түрде қарау принципінің сот қызметін ұйымдастыру принциптерінің арасында алатын орны мен мәні55 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
ААҚ «Гедеон Рихтер» компаниясының тарихы мен дамуы24 бет
Авторлық құқық. Сабақтас құқық туралы жалпы түсінік28 бет
Авторлық құқықты реттеу15 бет
Азаматтық істер бойынша міндеттемелерді орындау негіздері53 бет
Азаматтық құқықтарды қорғау19 бет
Алғашқы қауымдық және дәстүрлі өнер дегеніміз не?4 бет
Арифметикалық ұғымдарды оқыту арқылы оқушылардың құзыреттілігін дамыту41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь