Тану үшiн ұсынудың тактикасы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

І ТАРАУ. ТАНУ ҮШІН КӨРСЕТУДІҢ ТАКТИКАЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

§ 1. Тану үшін көрсетудің түсінігі, түрлері және міндеттері ... ... ... ... ... ... .
§ 2. Тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ІІ ТАРАУ. ТАНУ ҮШІН КӨРСЕТУ АЛДЫНДА ЖҮРГІЗІЛЕТІН ДАЙЫНДЫҚ ЖҰМЫСТАРЫ

§ 1. Тану үшін көрсету алдында жүргізілетін дайындық жұмыстарының ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
§ 2. Адамды, мәйітті және адамның фотосуреті бойынша тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
§ 3. Заттарды тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері ... ... ... ... ... .
§ 4. Тұрғын үйлер мен жер учаскелерін тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
§ 5. Ұрланған малды тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері ... ...
§ 6. Тану үшін көрсетудің барысы мен нәтижелерін бекіту ... ... ... ... ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Бітіру жұмысы криминалистика пәні бойынша маңызды институттардың бірі болып есептелетін - тану үшiн ұсынудың тактикасына арналған. Зерттеу тақырыбының көкейкестілігі, Қазақстанда берілген құқықтық институттың жеткілікті ғылыми зерттелмегенімен түсіндіріледі.
Бітіру жұмысының құрылымы Кіріспеден, 2 тарау, қорытынды мен әдебиет тізімдерінен тұрады. Кіріспеде тану үшін ұсыну тактикасының ерекшеліктеріне жалпы шолу жасай отырып, мәселеге қатысты мақсаттар, зерттеу объектілері, криминалистика пәні үшін маңыздылығы, сондай-ақ жұмыстың методологиясы мен тәсілдемесі баян етіледі. 1 тарау - ТАНУ ҮШІН КӨРСЕТУДІҢ ТАКТИКАЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ деп аталады, онда тану үшін көрсетудің түсінігі, түрлері және міндеттері, сондай-ақ, тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері қарастырылған. 2 тарау - ТАНУ ҮШІН КӨРСЕТУ АЛДЫНДА ЖҮРГІЗІЛЕТІН ДАЙЫНДЫҚ ЖҰМЫСТАРЫНА арналған, мұнда тану үшін көрсету алдында жүргізілетін дайындық жұмыстарының ерекшеліктері; адамды, мәйітті және адамның фотосуреті бойынша тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері; заттарды тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері; тұрғын үйлер мен жер учаскелерін тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері ; ұрланған малды тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері; тану үшін көрсетудің барысы мен нәтижелерін бекіту секілді мәселелер қарастырылған.
Зерттеу қорытындылары мына төмендегідей негізгі тұжырымдар мен ұсыныстарды көрсетуге мүмкіндік береді. Атап айтқанда:
Жұмыстың зерттеу барысы социологиялық, логикалық және салыстырмалы-құқықтық (криминология, қылмыстық құқық, қылмыстық іс жүргізу құқығы) әдістемелері қолданғандықтан тақырыптың өзектiлiгiне бірінші бөлімінен бастап-ақ мән бердік.
Жұмысты жазу барысында өз алдыма келесi маңызды сұрақтарды қойдым.
1. Тану дегеніміз не, танудың криминалистiк ерекшелiктерi қандай?
2. Тануды жүргізуге қойылатын міндетті шарттарына нелер кiредi?.
3. Қандай обьектілер тануға жатады ?
4. Тану үшін көрсету тәртібін қалай ерекшелеуге болады?.
5. Тануды қандай тетіктердің және ғылыми-техникалық құралдардың көмегімен жүргізуге болады ?
6. Бірегей заттарды, тірі мақұлықтарды немесе мәйітті тану үшін көрсетудің қандай ерекшеліктері бар ?
1. Назарбаев Н. Ә. Ғасырлар тоғысында. – Алматы: Өнер, 1996.
2. ҚР Қылмыстық iс жүргiзу кодексi. А: 2001
3. Белкин Р.С. Криминалистическая энциклопедия – Москва, 1997
4. Криминалистика. Под ред А.Г. Филиппова. 3-е изд., - Москва 2004.
5. Криминалистика. Под ред. Р.С. Белкина. – Москва, 1999.
6. Юридический энциклопедический словарь. – Москва, 1984.
7. Безлепкин Б.Т. Уголовный процесс России: Курс лекции. – М., 1998.
8. Якупов Р.Х. Уголовный процесс: Учебник. – М., 1999.
9. Гинзбург А.Я., Белкин А.Р. Криминалистическая тактика: Учебник / под общ. ред. А.Ф. Аубакирова. – А., 1998.
10. Сарсенбаев Т.Е., Хан А.Л. Уголовный процесс: Досудебное производство. – Астана, 2000.

Қосымша әдебиеттер:

11. Белкин Р.С. Курс криминалистики: В 3 т. т.1 Общая теория криминалистики. – Москва, 1997.
12. Тілеубергенов Е. Криминалистика. – А., 2002.
13. Юридический энциклопедический словарь / под общей ред. В.Е. Крутских. – М., 2001.
        
        ҚАЗАҚСТАН   РЕСПУБЛИКАСЫ
Тану үшiн ұсынудың тактикасы
АЛМАТЫ 20 ж
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
.................................
І ТАРАУ. ТАНУ ҮШІН КӨРСЕТУДІҢ ТАКТИКАЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
§ 1. Тану үшін ... ... ... және ... 2. Тану үшін ... ... ... ... ТАНУ ҮШІН ... ... ... ДАЙЫНДЫҚ ЖҰМЫСТАРЫ
§ 1. Тану үшін көрсету ... ... ... ... 2. ... ... және ... фотосуреті бойынша тану үшін көрсетудің
тактикалық ... 3. ... тану үшін ... ... ... 4. ... ... мен жер учаскелерін тану үшін көрсетудің тактикалық
ерекшеліктері
............................................................................
...........................
§ 5. ... ... тану үшін ... тактикалық ерекшеліктері ........
§ 6. Тану үшін ... ... мен ... ... ... ... ... жұмысы криминалистика пәні бойынша маңызды институттардың бірі
болып есептелетін - тану үшiн ұсынудың тактикасына ... ... ... Қазақстанда берілген құқықтық институттың
жеткілікті ғылыми зерттелмегенімен түсіндіріледі.
Бітіру жұмысының құрылымы Кіріспеден, 2 ... ... мен ... ... ... тану үшін ... ... ерекшеліктеріне
жалпы шолу жасай отырып, мәселеге қатысты мақсаттар, ... ... пәні үшін ... сондай-ақ жұмыстың методологиясы мен
тәсілдемесі баян ... 1 ... - ТАНУ ҮШІН ... ... деп ... онда тану үшін ... ... түрлері және
міндеттері, сондай-ақ, тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері
қарастырылған. 2 ... - ТАНУ ҮШІН ... ... ... ... ... мұнда тану үшін көрсету алдында жүргізілетін дайындық
жұмыстарының ерекшеліктері; адамды, мәйітті және ... ... ... үшін ... ... ... ... тану үшін
көрсетудің тактикалық ерекшеліктері; тұрғын үйлер мен жер учаскелерін тану
үшін ... ... ... ; ... ... тану үшін
көрсетудің тактикалық ерекшеліктері; тану үшін ... ... ... бекіту секілді мәселелер қарастырылған.
Зерттеу қорытындылары мына төмендегідей негізгі тұжырымдар мен
ұсыныстарды ... ... ... Атап айтқанда:
Жұмыстың зерттеу барысы социологиялық, логикалық және салыстырмалы-
құқықтық (криминология, қылмыстық ... ... іс ... ... ... ... өзектiлiгiне бірінші бөлімінен
бастап-ақ мән бердік.
Жұмысты жазу барысында өз ... ... ... ... ... Тану дегеніміз не, танудың криминалистiк ерекшелiктерi қандай?
2. Тануды жүргізуге қойылатын міндетті шарттарына нелер кiредi?.
3. Қандай обьектілер тануға жатады ?
4. Тану үшін ... ... ... ... ... Тануды қандай тетіктердің және ғылыми-техникалық ... ... ... ?
6. ... ... тірі ... ... мәйітті тану үшін
көрсетудің қандай ерекшеліктері бар ?
Бітіру жұмыста, тану үшiн көрсету деп – ол ... ... ... ... ... ... бiр ... көрсету арқылы, осы
объектiнi оның бұрын көргенне көрмегенiн анықтап, егер көрген ... ... ... жағдайда көргендiгiн, оны нақты қандай белгiлерi ... ... шешу үшiн ... ... ... ... ... қажеттігін көрсеттім.
КІРІСПЕ
Тану үшiн ұсынудың тактикасы – арнайы сауалдар ... ... өте кең ... ... ... ... Бұл саланы зерттеуді – оқу ... ... ... бола ма? ... кез үшін оны қаншалықты актуальды (өзекті)
және ... ... ... ... ... Неліктен оған баға ... ... ... ... айтатыным: тану үшiн ұсынудың
тактикасы – криминалистика пәнінің жүйелік институты және маңызды ... ... үшін ... ... ... дегеніміз не? Біз – ... ... ... ... мемлекеттілігін қалыптастырудың ең сын
сағаттары артта қалды деп айта ... Біз бұны неге ... ... ... ... тұтастығымыз халықаралық деңгейде танылып, кепілдік
берілді. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру оңай шаруа емес. Оны қоғамдық
өмірдің түрлі қырларынан көруге болады.
Нарықтық қатынастарға байланысты көрініс тапқан ... ... мен дала ... өмір сүру ... ... ... құбылыстармен байланысып жатыр.
Осының бір ерекше белгісі - ... және ... ... ... оның ... түрі – ... ашу және ... үстiнде жүргiзiлетiн тергеу әрекеттерi әрине,
заңда көрсетiлген тәртiп бойынша жүргiзiлуi керек. Бiрақ тергеу онымен ... ... ... кей ... жеке ... заттардың,
бұйымдардың және басқа да объектiлердiң осы тергелiп жатқан ... ... үшiн ... ... ... ... мақсатымен
ұсынып, көрсетуге тура келедi. Бұл объектiлердi танытуға көрсету, ... ... ... iске ... ... ... ... зор.
Зерттеудің мақсаты мен міндеттері
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты – тану үшiн ... ... ... ... ... заң ... орын ... көрсетілуін анықтау болып табылады.
Осы мақсатқа сәйкес зерттеудің ... ... ... ... ... тану үшiн ұсыну тактикасы
белгiлерiнiң негізгі мақсаттарын ... ... ... тану үшiн ... ... ... мен мәнін ашу.
3. Зерттеу мәселесiне қатысты ... шолу ... және ... ... ... ... тану үшiн ұсыну алдында жүргiзiлетiн дайындық жұмыстарын
сипаттап беру.
5. Тану үшiн ... ... мен ... тiркеу мәселелеріне тоқталу.
Жұмыстың методологиясы мен тәсілдемесі
Зерттеудің методологиялық және теориялық негізі – диалектика заңдары,
социология, ... және ... ... ... қағидалары,
қылмыстық құқық және криминология ғылымдарының басты-басты қағидалары мен
тұжырымдары болып ... ... – тану үшiн ... ... ... нақты заты – объектiлердi тану үшiн ұсыну тактикасына ... ... ... ... және олардың заң нормаларында
және сот ... ... ... ... ... ... ... жаңалығы – Қазақстан Республикасында тұңғыш
рет және арнайы түрде тану үшiн ... ... ... ... ... жатыр.
Зерттеудің құрылымы мен көлемі
Дипломдық жұмыстың құрылымы Кіріспеден, 2 бөлімнен, қорытынды мен
әдебиет ... ... ... ... жазу барысында бағалы кеңестер бергені үшін
ғылыми ... ... ... ... ТАРАУ. ТАНУ ҮШІН КӨРСЕТУДІҢ ТАКТИКАЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
§ 1. Тану үшін көрсетудің түсінігі, түрлері және міндеттері
Тану үшiн ...... 228 ... реттелетiн дербес тергеу iс-
әрекетi екенi белгiлi. Сонымен қатар, ҚIЖК-нiң 122 бабының 1 ... тану үшiн ... ... ... iс жүзiндегi
мағлұматтар дәлелдер болып ... ... ... тану анықтау немесе алдын ала тергеу
барысында куәгерге (жәбiрленушiге, сезiктiге, ... ... ... ... ... ... ... оқиғаға байланысты
байқап, ол туралы бұрын жауап берген жайларына ұқсастығы мен айырмашылығын
анықтау мақсатында ... ... ... бiр объектiнi көрсетуден тұратын
тергеу iс-әрекетi ретiнде анықталады[2].
Қылмысты iстердi тергегенде кей жағдайда жеке ... ... және ... да ... осы тергелiп жатқан қылмысқа
байланысты анықтау үшiн оларды жәбiрленушiге, куәгерге ... ... ... тура ... Бұл ... ... ... тергеу
әрекетiнiң қылмысты ашуда, iске керектi дәлелдемелердi тауып, ... зор. ... осы ... ... ... ... ... кiм екенi
анықталады, iс бойынша керектi айғақ заттар ... Бұл ... ... – ол ... ... бұрын көрген объектiнi танушы адамның
өзiнiң ойында қалған осы объектiнiң белгiлерi бойынша ... ... ... ... ... бұл да криминалистiк ... бiр түрi. ... да ... адам ... көрсетiп отырған
объектiдегi белгiлердi, өзiнiң бұрын көрген объектiнiң ... ... ... ... сол бойынша мына ... ... ... ... объектiнiң нақ өзi немесе ол еместiгiн айырып, шешуi
керек.
Танытуға көрсетiлетiн объектiлер ... ... ... өлiк,
зат, бұйым, мал, кей жағдайларда пәтер, бөлме не жеке бiр жер де ... үшiн ... ... ол ... ... ... адамға
немесе айыпкерге белгiлi бiр объектiнi көрсету арқылы, осы объектiнi оның
бұрын көргенне ... ... егер ... ... ... және ... көргендiгiн, оны нақты ... ... ... танитындығын
айырып, шешу үшiн жүргiзiлетiн заңда көрсетiлген тергеу әрекетi.
Бұл тергеу ... ... ... ... үстiнде алынған
жауаптан туындайды. Сондықтан бұл тергеу әрекетiнiң жауап алумен ... бар. ... ... бұл ... ... ... алудың бiр түрi
есебiнде саналып жүрдi. Қылмысты iстер жүргiзу ... бұл ... ... кiм ... не ... ... ... алу деп аталып,
жауап алудың бiр түрiне теңестiрiлдi. Бiрақ бұл ... ... ... ... ... жасасақ, ол криминалистiк идентификациялау
процесiнiң бiр түрi ... ... ... ... Бұл ... ... объектiлерге тән белгiлердi теңестiруге
негiзделедi. ... ... көз ... ... ... ... арқылы
идентификациялық сұрақ шешiлмейдi. Салыстыруға негiз есебiнде алған
белгiлердiң бiр ... ... адам ... көз ... тұрса, салыстыруға
қолданатын екiншi белгiлер, олардың ... ... ... ... ойында.
Сол ойында қалған белгiлердi ... ... ... ... арқылы
танушы адам осы салыстырып отырған объектiнi бұрын көрген не көрмегендiгiн
шешедi. Тануға байланысты ... ... ... әр түрлi факторлар,
себептер әсер етедi. Айталық, танушы адам осы танытуға көрсетiлiп отырған
объектiнi қандай жағдайда, қандай қашықтықта ... ... берi ... өттi, ... ... танушы адамның денсаулығы, эмоционалдық жағдайы
қандай болды, т.б. Осылардың бәрi тану ... көп әсер ... ... үстiнде осы жағдайлардың бәрi ескерiлуi керек.
Б.Т. Безлепкин атап көрсеткендей, тану үшін ... ... ... тән ... ... ... ... бір ерекшеліктері болғанда
ғана ... ие ... Бұл оны өзге де ... ... ... және осы ... ... мүмкіндік береді. Объектіні
дараландырып тұратын ... ... ғана оның ... адам ... берген
объектімен ұқсастығы немесе айырмашылығы туралы мәселе шешілуі мүмкін. ... ... ... ... оны тану үшін ... ... болып
шығады. Мәселен, өте көп мөлшердегі ... ... ... ... тану ... ... болуы мүмкін емес[3].
Р.Х. Якуповтың анықтамасы бойынша, тану үшін көрсету – ... ... ... ... тану мүмкіндігін анықтау мақсатында
танушы адамнан бақылаудың шарттары, танылатын адамның (заттың) ... ... ... ... ала ... алудан кейін жүргізілетін тергеу
іс-әрекеті[4].
Сонымен, танудың мәні «айыра білуші» (немесе танушы) адам ... ... ... ... бір ... ... ... білуінде
болып табылады. Мұнда танушы адам объектіні оған ұқсас өзге объектілердің
ішінен «айыра білетін» белгілерді күні ... ... ... ... Күні ... айтылған белгілердің танылатын ... ... ... оның ... ... Ал бұл өз ... өзара таныс адамдарға қатысты тірі адамды тану ... ... ... ... ... ... ... бұрын байқаған адаммен немесе объектімен ұқсастықтары;
- бұрын байқаған адамнан ... ... ... ... ... бөлінеді:
- адамды тану;
- затты (немесе заттық әлем объектілерін) тану[5];
- мәйітті тану.
ҚІЖК-нің 228-бабында тірі мақұлықтарды (үй-жануарларын, құстарды және
т.т.) тану ... еш ... ... ... тану ... ... зат және ... қана сөз болады. Алайда ҚІЖК-нің 228-бабының кеңейте
түсіндіруі әбден орынды және ... мен ... ... үшін ... маңызы бар кез келген тірі мақұлықты тануды, ... ... ... қылмыстың қаруларын бөлшектегенде, ұрланған
мүлікті ішінара ... және т.т.) ... ... ол ... адамды немесе затты бақылаған кездегі мән-жайлар
туралы, ол тани алатын сыртқы түрі, белгілері мен ... ... ала ... алу ... ... ... бірі болып табылады.
Танушылардан жауап алу куәгерден, жәбірленушіден, сезіктіден ... ... ... толмағандардан жауап алуға қойылатын
талаптарға сәйкес ... тану ... ... ... ... және ... қойылатын көру және есту түйсіктерінің көмегімен жүзеге асырылады.
Осымен ... ... ... ... ... сезіну арқылы танитын жағдайлар
да белгілі.
Ұқсату процесін тануға ұсынылған адамдардың ... ... оның ... ... ... сақталып қалған бейнемен ойша
салыстыру ретінде ... ... ... ... ... объектінің
танушы адам жауап беру кезінде атаған жеке белгілері ... ... ... ... объектінің ұқсастығы жөніндегі қорытындыға
келеді.
Осы мәселемiзге қатысты ғылыми пікірсайыстарға келсек. А.Я. ... А.Р. ... ... тағы бір ... – жер ... ... үйлерді
және басқа үй-жайларды атайды[6]. Олардың қорытындыларымен келісуге
болмайды, өйткені тұрғын ... «жер ... және ... үй-жайларды
тану» айғақтарды оқиға болған жерде ... және ... ... ... ... ... ... оларды болған оқиғаның жағдайымен
салыстыру арқылы анықтау үшін, яғни жер ... ... үйде және ... ... ... ... өзге де мән-жайлар нақтыланып, іс
жүзіндегі жаңа мағлұматтар ... бұл ... ... ... ... айғақтарды тексеру мен
нақтылаудың мақсаты танудан әлдеқайда кең және іс бойынша дәлелдерді ... ... ... ... тану үшін ... ... шарттары, түрлері және
міндеттеріне қатысты тұжырымдама жасайтын болсақ мына ... ... үшін ... – ҚР ... 228 ... көзделген тәртіпкесәйкес
жүргізілетін және танушы тұлға бұрын ... ... ... ... ... шешу мақсатымен куәға, жәбірленушіге, сезіктіге
немесе айыптаушыға ұқсас объектілерді көрсетуден тұратын ... ... ... оның ... ... ... түрі – ... есінде қалған бейнені тануға ұсынылған объектінің белгілерімен
ойша салыстыру ... ... үшін ... ... ... ... ... а) адамдар; ә) мәйіттер; б)
аңдар; в) заттар (құжаттар) болып бөлінеді.
Объектінің өзі немесе бейнесі ... ... ... және бейне
арқылы (тікелей емес) ... ал ... ... ... ... ... бойынша статикалық және динамикалық белгілер бойынша
тануды ажыратады.
Тергеу әрекетіне тергеуші, танушы тұлға, оған ... ... ... ... тиіс. Қажетті жағдайда оған прокурор,
аудармашы (мылқау, саңырау адамдардың ... ... ... ... және ... ... ... тұлға болса, педагог қатыса алады.
Тану нәтижелерінің шүбәсіздігі ... ... және ҚР ... 229 бабында көзделген талаптардан шығатын
жалпы ережелерді сақтауымен қамтамасыз ... ... ... тану объектісінің белгілерін анықтау мақсатымен танушы тұлғадан
алдын ала ... алу. ... ... ... ... ... мән-
жайларды ғана емес, сонымен қатар оны ерекшелендіретін жеке белгілерін ... ... ... ол ... тану ... ... ... береді;
- танушы тұлғаға ұсынылатын объектімен алдын ала танысуға жол бермеу,
ол тану нәтижелерінің объективтілігін қамтамасыз ... ... ... әдейі бұрмалауды болдырмайды;
- танылатын объектіні өзіне ұқсас ... ... ... ... ... ... ... басқа айтарлықтай айырмасы жоқ
кемінде тағы екі объект көрсетілуі тиіс. Бұл ережеде мәйітті тануға, сондай-
ақ антикварлық ... ... ... иконалар, жәдігерлік
бұйымдары т.б.) тануда ... ... ... ... ... Тануға қатыстырылатын адамның
ұсынылған объектілердің біреуін танығанымен ... ... ... қандай белгілері арқылы танығанын анықтап алған жөн;
- бұрынғы ... ... ... ... ... ... қайтадан
танытуды болдырмау. Нәтижесі қандай болса да, ... ... ... ... олай ... оның шүбәсіздігі күмән тудырады. Бірақ бұл
ереже үш жағдайда сақталмайды:
а) алғашқы тану ... ... ... ... бейне арқылы
жүргізілсе және сапасыз болса, ... ... оның өзін тану ... ... тануға қатыстырылған адам объектіні қасақана танымаған туралы және
тануға қайтадан қатысуға дайын екені туралы жария ... ... ... ... ... күдік тудыратын мән-жайлар
болғанда, ... ... ... ... немесе дене жарақатының
әсерінен объектіні дұрыс қабылдай алмағанда; ... тиіс ... ... ... ... ... ... болмағанда (сақалы бар танылуға
тиіс тұлға оны алып тастайды; фотосуретте ... ... ... ... үшін ... барысында келесі міндеттер орындалады:
а) тергеудегі қылмыстық іске қатысы бар дәл сол ... ... ... ... ... ... ... объект не болып танылатыны
анықталады;
б) жауап алуға алынған ... олар ... ... үшін көрсетудің басқа тергеу әрекетінен басты айырмашылығы
ұқсастыруда, ал ... ... ... үшін ... - ... емес
элемент. Сондай-ақ, аталған процесс алынған мәліметтердің беріктігін
қамтамасыз ететін қатаң іс ... ... ... ... ... ... ... объектіні тану міндетті емес және оны бақылау
үшін арнайы шаралар көзделген.
§ 2. Тану үшін ... ... ... үшін ... ... ... ... әрекеті ретінде ойдағы үлгі
бойынша объектіні идентификациялаудың ... ... ... ретінде жәбірленуші, куәгер, сезікті,
айыпталушы болуы мүмкін[8].
Идентификацияланатын объект тану үшін ... ... ... ие ... ... ... жануарлар, құстар, фаунаның (кейде
флораның) өзге де өкілдері, адамдар мен ... ... ... ... мен ... бар ... өлі табиғаттың өзге де объектілері болуы мүмкін.
Адамды таныту үшін ұсыну қажеттіліктері мына ... ... ... ... адам ... жәбірленуші, сезікті не айыпталушы)
тергеуді қызықтырушы ... ... ... бірақ оны таный
алатынын, өйткені қандай да бір ... ... ... есту ... арқылы көрсетпе бергенде айтылған белгілі бір мән-жайлардың
кезінде оны ойында сақтап қалғанын жарияласа;
- жауап алынған адам өзінің ... бірі ... ... ... ... көрсетілген адам онымен өзінің таныс екенін қандай
да бір себептер бойынша теріске шығарса;
- құжаты жоқ адамның жеке басын анықтау керек ... ... ... адам өзін шын ... ... ... ... отыр деп
болжауға негіз болса.
Қандай да бір қозғалмалы не қозғалмайтын ... ... ... қажеттілік объектінің қандай нәрсеге тиісті екенін ... ... ... ... ... ... байланысты оның қылмыстық іс үшін
мәні бар ... бір ... ... ... мен ... анықтау
керек болған жағдайда пайда болады.
Белгісіз адамның мәйітін таныту үшін ұсыну кезінде ... ... – оның жеке ... анықтау.
Тану үшін көрсетуге қойылатын шарттар:
- таныту үшін тек ... іс ... ... тиіс оқиғаға қатысы
бар объект қана ұсынылады;
- ... үшін тек ... ... ... ... ... объект қана ұсынылады;
- таныту тек танушының объектіні ... ... ... ғана ... таныту үшін ұсыну процедурасы басталғанға дейін әлеуетті танушыдан
ұсынылатын объектіні өзгешелендіретін ... мен ... ... ... ... ... туралы жауап алынуы
керек, сондай-ақ объектіні қабылдау ... ... ... ... ... (ол сол ... мас болған жоқ па,
толқып тұрды ма әлде салқынқанды болды ма, аурып тұрған жоқ па және
т.б.) ... ... ... ... ... объектімен алдын ала танысуына жол бермеу
керек;
- объект жалпы белгілері ... ... ... кем ... ... арасында таныту үшін ұсынылуы керек (тек мәйітті таныту
үшін ұсынуға ғана бұл ережелер ... ... ... егер ... оған ... бір ... немесе бір затты көрсетсе,
оған оның бұл ... ... ... ... ... мен
ерекшеліктері бойынша танығанын түсіндіру ұсынылады;
- бір данада таныту үшін ... және сол ... ... үшін қайта
ұсынуға жол берілмейді (бірақ тану фото-, кино- немесе бейнені
бейнелеген құрал арқылы танылған жағдайда және ... ... ... ... бейнеленген құралда көрсетілген объектінің өзі
табылған кезде ол ... ... өз ... ... үшін
ұсынуға жол беріледі);
- таныту үшін ұсыну мүмкіндігінше объект қабылданған жағдайларға
ұқсас жағдайларда жүргізілуі тиіс.
Объектіні таныту үшін ... бір ... ... ... ... ... ... Объектіні өз натурасында немесе оның бейнесін таныту
үшін ұсынылуына ... ... ... ... жанама деп екіге бөлінеді.
Таныту, таныту үшін ұсынылатын объектілердің ... ... ... және т.б. ... ... үшін ... ... белгілерінің сипаттамасы мен түрлері бойынша (статикалық
және динамикалық белгілері және т.б. белгілері бойынша тану), ... ... ... адамдардың белгілері бойынша (танушының жас ... ... және т.б.) және ... өзге де негіздер бойынша
саралануы ... үшін ... ... ... адамнан және статистерден
(арасында танылушы адам ұсынылатын өзге адамдар) басқа, тергеушілер мен
айғақтар да ... үшін ... ... болып табылады.
Бұл тергеу әрекетіне тергеуді қадағалайтын ... ал ... ... өзге де ... ... ... ... және
т.б.) қатыса алады.
Егер танушы кәугер немесе жәбірленуші болатын болса, олар ... ... ... бас ... үшін және ... жалған жауап бергені
үшін ... ... ... ... бұл ... ... үшін ... идентификациялық мағынасы мен технологиялық
кестесі келесілерден тұрады:
- адам бұрындары қандай да бір объектіні, оның ішінде ... ... ... ... ... ... субъектісінің жадында түпнұсқаның
ойша үлгісі түрінде қалыптасып, көрініс тапқан;
- объектінің ойша үлгісі ... ... ... ... ... ... өзге де образдармен қатар
жадта сақталған;
- таныту үшін ұсынудың алдында болатын жауап алу ... ... ... алып ... оны жадыда сақталған өзге де образдардың
арасынан бөліп көрсетіп, және оның ерекшелендіретін белгілерін
сипаттады;
- таныту үшін ұсыну ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтірілген белгілермен
салыстырып, осыған дейін өзі жауап ... ... ... ... образын есіне түсіреді;
- таныту үшін ұсынылған объектілердің арасынан шын ... ... ол ... ... ... егер оның
белгілері жадыда бекітілген ойша үлгінің белгілерімен ұқсас болып
шықса;
- мұндай ойша ... ... ... ... ... ... ... танылғанын көрсету жөніндегі сәйкес
ұсынысына жауап ретінде сөзбенен жарияланады;
Объектіні оның жадыда сақталған ойдағы ... ... ... ... өзі тек осы тергеу әрекеті үшін ғана тән болып
табылмайды. Тану жауап алу өндірісі ... де орын алуы ... егер ... ... ... ... ... тактикалық амал қолданылған
болса. Тергеу қарауы мен экспериментінің өндірісі кезінде де тану процессі
орын алуы мүмкін[9].
Тану процессі ... ... ... іздестіру әрекеттерін жүзеге асыру
кезінде де орын алуы мүмкін. Процессуалдық таныту үшін ... ... ... тергеу әрекеттерінен принципалдық айырмашылығы таныту үшін
ұсыну жағдайында тану, ... ... – ең ... ... ... ал ол басқа
тергеу әрекеттері үшін тану – факультативті элемент.
Таныту үшін ұсыну кезінде тану процессінің өзі ... ... ... ... өте маңызды, себебі процессуалдық
тәртіп алынған мәліметтің ... ... ... ... өзге ... бойынша танудың шынайылығын қамтамасыз ету үшін
арнайы құқықтық шарттар көзделінбеген.
Таныту үшін ұсынуға жақынырақ тергеу әрекеті жауап ... ... ... ұсынумен байланысты тактикалық амалда жүзеге асырылатын
жауап алу болып табылады. Бірақ ... ... ... объектілерді көруге
ұсыну – жауап алудағы көптеген тактикалық амалдардың бірі ... ... ... Бұл ... амал тек ... ... егер ... туралы көрсетпе алу қажет объект болатын болса және ол ... ... іс ... ... еске ... не ұмытылып кеткен мән-
жайларды нақтылауға және ... ... ... ... ... Жауап алу өндірісі кезінде қандай да бір ... ... ... ... егер ... ... бұл объектіні бұрыннан
қабылдағаны туралы және оның ол қабылдауы күдік тудырмайтындығы ... ... ... ол ... іске ... екені нақ анықталған
болса.
Таныту үшін ... ... ... ... ереже бар: осы тергеу
әрекеті неғұрлым ертерек өткізілсе, соғұрлым шынайы ақпарат алу ... ... ... жады ... да бір объект туралы ... ... ... ... ... ... ... таныту үшін
ұсынуды өзінің кабинетінде немесе өзге қызметтік бөлмеде жиі жүргізеді.
Кейбір жағдайларда бұл ... ... ... ол ... оның ... берген, объектіні қабылдаған жерінде жүргізіледі. Мұндай шешім,
мысалы, ... ... ... ... ... сөз ... мәнері,
жүрісі) тану қажеттілігі орын алған жағдайларда қабылдануы мүмкін. ... ... ... мен оны қабылдауға бөлменің сипаты, жай-
күйі, жағдайы, сыртқы ... ... ... әсер ету ... ... ... бойынша, жестикуляциясы мен дене құрылымының
ерекшелігі бойынша тану объектінің оны ... ... ... ... оның өзін ... арасындағы ара қашықтыққа өте тығыз
байланысты. Сондықтан мұндай ... ... ... ... ... ... ... келтіру, тек қана оқиға орын алған жерде болуы
мүмкін.
Тану үшін ұсынуға дейін ... осы ... ... ... ... ала дайындап алуы қажет.
Әдетте таныту үшін ұсыну өндірісі кезінде фотоға түсіру қолданылады.
Динамикалық белгілері бойынша адамды таныту үшін ... ... ... ... ... ... ... жөн.
ІІ ТАРАУ. ТАНУ ҮШІН КӨРСЕТУ АЛДЫНДА ЖҮРГІЗІЛЕТІН ДАЙЫНДЫҚ ЖҰМЫСТАРЫ
§ 1. Тану үшін көрсету алдында жүргізілетін дайындық жұмыстарының
ерекшеліктері
Тану үшін ... - ... ... бар ... ... ... тергеу әрекеті. Сонымен қатар оның барлық түрлеріне тарайтын ортақ
ережелер құрастырылған. Олар тану үшін ... ... оны ... ... ... мен ... баға ... қамтиды.
Тану үшін ұсынуды дайындау тануға қатыстырылатын адамнан жауап ... ... ... ... ... ... ... орнын
анықтауды, техникалық құралдардың дайындығын тексеруді қамтиды[10].
Тануға қатыстырылатын адамнан алдын ала жауап алудың мақсаты-объектіні
кезінде қабылдау мән-жайларын, оны ... ... және тану ... белгілерді айқындау болып табылады. Ең алдымен жауап ... ... ... ... ал ... ... ... сипатын: объектіні қаншалықты есінде сақтағанын: оның психикалық
және физикалық жағдайының болғанын анықтаған ... ... ... ... ... ... жалпы және
жеке белгілері анықталады.
Бірақ әдетте жауап алушы тұлға, объектіні танитынына сенсе де, ... ... атап бере ... себебі объктіні қабылдау әдейі ... тез ... ... ... ... адамның сыртқы келбеті туралы
жауап алынушы тұлғаның еркін әңгімесін хаттамада бекіткеннен кейін ... ... ... ... ... ... Адамның сыртқы
бейнесінің белгілері орташа мағынада ... «бір ... ... ... көзге түсетін элементтер мен жеке
белгілерді (меңдерді, қалдарды, тыртықтарды т.б.) ... ... ... ... ... ... ... көрініс түрлері
мен элементтері» арнайы альбом-құралын: «Портрет» криминалистік құралды,
«ИКР-2» сәйкестендіру ... ... ... ... ... ... ... құралдарын қолданып қылмыскердің
субъективтік суретін құрастыра алады.
Ұсынылатын объектілерді іріктеу. ... ... ... ... ... ... айырмасы жоқ басқа екі біртектес объектілермен
бірге ... Ол ... ... ... Адамдар
көрсетілгенде, олардың нәсілдік қатыстылығы бойынша, жасы, бойы, шашының
түсі, бетінің нысаны мен түсі ... ... ... тиіс. Сонымен
қатар киімдерінің түстері мен пішіні, тозу деңгейі, сыртқы көрінісінің
детальдары да ұқсас ... ... ... ... ... ... үшін
іріктеуге де қойылады. Тануды көрсетілетін тұлғаларды шолып қарауды және
негізгі функционалды белгілерін көрсетуді ... ету үшін ... бар ... жүргізу қажет. Жарықтың түсуі объектіні ... рет ... ... ... ... ... ... ымдауы, т.б.) тану үшін ұқсас
белгілері бар адамдарды таңдау керек.
Адамды жүрісі бойынша тануды танушы адам ... ... және ... ... ... болады. Танушы тұлға куәгерлермен бірге
танушыны ... ... ... ... орналасады, топ белгілі бір қашықтықта
бірнеше рет жүреді және оның ішіндегі танылушы тұлға орынын ауыстыра ... ... ... мен ... ... тану – ... ... тиіс тергеу әрекетінің бірі екенін ұмытпаған жөн. Ол көзі көрген
тұлға ... ... ... ... ... ... толық
пайдалануға мүмкіндік береді, өйткені аталған ақпарат тез ұмытылады.
Сонымен қатар стресс, дене жарақаттары ... ... ... ... ... ... ... тергеуші дәрігермен
кеңесіп тануды жүргізудің тиімді уақытын белгілейді. Әдетте тану барысында
көрсетілетін тұлға мен ... адам бір ... ... ... ... ... тұлға танушы адамға психологиялық әсер етуін болдырмау үшін
сондай-ақ соңғысы ... ... ... ... бас тартқан
жағдайда тануды арнайы ... ... ... ... ... жай бір
жағынан ғана көрсететін ... ... ... ... ... тиіс.
Техникалық құралдардың дайындығын тексеру олардың жарамдылығын
анықтаудан ... ... ... әрекетінің барысы мен нәтижелерін бекіту
үшін фото және ... ... ... ... ... ... ... жарық
көздері қолданылады, өйткені импульстық шамдар адамның сыртқы бейнесінің
белгілерін өзгертіп көрсетеді. Фото және бейне жазбаны маман ... ... ... ... ... адамның сыртқы бейнесін бекіту үшін ғана
емес, тану актісінің өзін бекіту үшін қолданылады. ... ... ... ... ... ... тиімдірек болады[11].
Объектiлердi танытуға көрсетер алдында тергеушi ... ... ... ... Осы ... ұқыпты, мұқият жүргiзiлуiне бұл
тергеу әрекетiнiң сапалылығы, нәтижелiгi, ... ... ... айтылғандай, объектiлердi тану үшiн ұсыну керектiгi бұдан
бұрын куәгерден, жәбiрленушiден, не ... ... ... ... бұл ... ... ... қажеттiгiн, оны өткiзу
мүмкiндiгiн шешер алдында тергеушi осы ... ... ... ... оның сол ... ... жеке белгiлерi, ерекшелiгi бойынша
тани алатындығы жөнiнде жауап алады. Бұдан соң бұл ... ... ... қай ... ... керектiгiн, өткiзетiн жерiн, уақытын ... ... ... ... ... ... ... тезiрек
көрсету керектiгiн қатаң ескертуi тиiс. өйткенi уақыт өткен сайын куәгердiң
(жәбiрленушiнiң) ойында көрген ... ... ... ... ... ... ... бұл жұмысты асығыс өткiзуге де болмайды.
Себебi дайындық езiндегi асығыстың тергеу әрекетiнiң ... ... ... ... ... ... ... ыңғайлы жерде
өткiзiлуi қажет.
Дайындық жұмыстарының ең бiр ... - ... ... ... ... тергеу әрекетiн жүргiзгенде бұған белгiлi бiр ... тура ... ... өлiктiң кiм екнiн таныту үшiн оны
көрсетуге тура келсе сот-медицина саласындағы маманды, ал ... ... ... ... жас бала ... педагогты қатыстыру керек.
Дайындық үстiнде тергеушi керек құрал-саймандарды, ғылыми- ... ... алуы ... ... не ... ... ... болса
фото-кинобейне аппаратын дайындап, оны ... ... ... қажет.
Танытуға көрсетiлетiн объектiлерге байланысты бұл тергеу әрекетi
бiрнеше түрге бөлiнедi. Атап айтқанда, ... кiм ... ... ... ... ... кiм екенiн, оның аты- жөнiн бiлу үшiн танытуға
көрсету. Малдарды танытуға көрсету, белгiлi бiр ... не ... ... ... ... ... ... байланысты оларды көрсету
тактикасында да ерекшелiктерi ... 2. ... ... және ... фотосуреті бойынша тану үшін көрсетудің
тактикалық ерекшеліктері
Таныту үшін дайындау мен оны ... ... ... ... ... ... өз ... тигізеді. Ондай мән-жайлардың
арасындағы негізгілері мыналар:
- таныту үшін ұсынылатын объектілердің сипаттары мен ... ... ... ... ... ... ... қабылдау кезіндегі
мән-жайлар, жағдайлар және қабылдау амалдары.
Адамды тану үшін ... ... ... ... амалдармен танушының жадында бекітілген, сыртқы белгілері бойынша
визуалды тану үшін ... жиі ... ... ... үшін қандай да бір адамды ұсыну туралы шешім
қабылдап, тергеуші танылушы мен ... ... және тану ... ... асыру үшін танушы шақырылатын сәтке дейін шақырылған адамдардың
өзара кездесуін, сөйлесуін, бірін бірі ... ... ... орналастыруды қамтамасыз етуі керек[12].
Таныту үшін ұсынылатын адамның сыртқы келбеті (киімі, ... ... т.б.) ... ... ... оны танушының
іс бойынша зерттелініп отырған ... ... ... ... ... ... ... Таныту жағдайын танылатын
объект қабылданған кездегі жағдайларға сәйкес келтірген дұрыс (жарықтандыру
бойынша, объектінің жағдайы және т.б. бойынша).
Таныту ... ... үшін ... ... ... өзге де ... тұрған танушыны шақырудың алдында танытуға ... тиіс ... ... ... статистер арасынан кез келген орынға ... ... үшін ... адам ... ... орын ... бұл ... міндетті түрде айғақтардың және тергеу әрекетіне өзге
де қатысушылардың қатысуында болуы керек).
Танылушының өз қалауы ... ... ... ... ... хаттамасында белгіленеді. Осыдан соң тергеуші жеке өзі ... ... ... ... әрекеті жүргізілетін орынға басқа бөлмеде
тұрған танушыны шақырады. Оған сәйкес құқықтар мен міндеттер ... бұл ... ... ... ... ... белгі жасалынады,
содан кейін тергеуші танушыға ұсынылған ... ... және ... оның ... да бір ... ... не ... туралы
сұраққа жауап беруге ұсыныс жасайды. Терістеуші жауап ... ... ... оның өз қорытындысының қате еместігіне ... ... және ... үшін ... ... ... ол ... берген адамды жоқ деп есептеуге қандай негіз мүмкіндік ... ... оған тану үшін ... ... ... ... танисың
деген сұраққа оң жауап берсе, оған таныған адамын көрсету және тану қандай
белгілер ... ... ... беру ... көрсетпесі өте жоғарғы дәрежеде нақты болуы міндетті емес.
Танылған адамды көрсетіп және оның қандай белгілер бойынша танығанын айтып,
танушы ... ... ... қай ... және оны ... ... ... қабылдағанын түсіндіреді. Танылған адамға өзін айту ұсынылады және
оны тану фактісіне, таныған адамның көрсетпесіне қатысты ... ... ... ... ... беріледі (олардың көрсетпелерінде пайда
болуы мүмкін қарама-қайшылықтар ... ... ... ... ... ... – практикалық тергеу ... ... өте ... қару. Идентификациялық міндеттерді дұрыс
шешу – ақиқат жолында өте ірі қадам жасау ... ... ... ... ... бір жағдайларда әшкерелеу құралы ретінде болуы
мүмкін; ал басқа жағдайларда – сезіктенуді алудың, кінәсіз адамды ... ... ... бір ...... ... тексеру
құралы (мысалы, болған оқиғаға куәнің танытуға дейін оған бейтаныс болған
адамның да ол оқиғаны ... ... ... ... ретінде болуы
мүмкін. Сонымен бірге идентификациялық қателік сот әділдігін жүзеге асыруда
өте зор теріс нәтижелерге ұшырататынын да ... ылғи да ... ... ... ... іс ... қатысушы тұлға бұл қателіктің құрбаны ... ... ... ... ... ... зерттеулерде де,
сондай-ақ жедел, тергеу, сот идентификацияларында да орын ... ... ... ... ... ... оған оның өзі ... көрсетпе беруі тиіс басқа адамды таныту алдында жауап ... ... ... ... ... жәрдемдеседі.
Қылмыстық іс бойынша жауап алынушы адам тергеуді қызықтыратын адамды
визуалды түрде таный алмайтындай ... ... оның ... ... ... ... алынушы адамның көзі көрмейтін болса), бірақ оның
дауысын естісе және жадында сақтап қалған болса, ... адам ... ... ... бойынша ұсынылуы мүмкін (дауыстың ... ... өзге де ... мен ... ... типтерінің ерекшеліктері және т.б. көптеген белгілері
бойынша).
Дауыс бойынша таныту үшін ұсыну ... ... тиіс ... ... ... ... көрмейтіндей, бірақ оның дауысын естейтіндей ... ... ... ... бұлайша ұйымдастыру үшін тергеу әрекетіне
қатысушылар екі топқа ... осы екі ... ... бір ... ... ... өзара дауыс өтетін кедергімен (қабырғамен, қалың
және тығыз пердемен және т.б.) ... ... ... Бір ... көмекшісі, айғақтар мен таныту үшін ұсынылатын ... ... ... ... танушы және өзге де айғақтар орналасып
болғаннан кейін тергеушінің көмекшісі тиісті белгі алғаннан кейін ... мен оның ... ... ... ... ... кезек алдын ала
дайындалған сұрақтарды беріп сөйлете бастайды. ... ... ... ... ... ... сол ... қатысушының ауызша
сөзінде айтылған сөздер мен сөз тіркестері жауапта көрініс ... ... ... қою және оған ... алу ... аяқталғаннан соң
тергеуші танушыдан қандай да бір адамның дауысын танығанын не танымағанын
анықтап біледі. Тергеушінің бұл сұрағына оң ... ... ... танушы
танылушы адамдардың қайсысының дауысын нешінші кезек бойынша және қандай
дауыс ... ... ... ... үшін ... ... ... адам мен оның қасындағы басқа адамдарға (статистерге)
қосымша жаңа сұрақтар сериясы берілуі ... ... ... жауап беруінің
өзгеше кезектілік тәртібі белгіленуі керек.
Бұл жағдайда танушыдан оның осы ретте бұрын ... ... ... танығаны не танымағаны қайтадан анықталып, танылушы адамның дауысы
нешінші болып шыққаны сұралады.
Тергеу практикасында танушының адамды тек ... ... ... ... ... ... оны дауысы бойынша да жадында сақтап қалатындығы ... ... ... таныту үшін ұсыну комбинацияланған болуы мүмкін
және екі кезеңде жүргізіледі: ... ... – есту ... ... ... ... екінші кезең – көру образы бойынша тану (идентификациялау)
мақсаты үшін. Бұл жағдайларда ... үшін ... ... ережелер бойынша
жүргізіледі. Дауыс бойынша тану нәтижелері, содан соң сыртқы келбет бойынша
тану нәтижелері тергеу әрекетінің хаттамасында ... тану оның ... ... да ... ... ... себебі
жүріс барысында әдеттегі қозғалу қимылында бекітіліп қалған ... ... және өте ... ... ... үшін ... ... танылушы адамды
жауап алынған адамның қабылдауы орын алған ... және ... ... ... ... ... Таныту үшін ұсынудың бұл түрін
жоспарлау бойынша келесідей түрде көрсетуге болады.
Танушы айғақтармен бірге адамды (ол жөнінде өзі ... ... ... сәтінде бұрын өзі бақылаған жерде орналасады. Танылушы адам мен
басқа адамдарға (статистерге) тергеліп ... ... ... ... ... сәйкес жолдың белгілі бір бөлігін кезек - ... ... ... ... ... ... ... бағытында және бақылау
пунктінен сондай қашықтықта). Тану нәтижелерінің анықтылығын қамтамасыз ... бұл ... ... рет ... ... ... ... мұндайда
идентификацияланатын адам қайталанатын процедураның әрбір ретінде статистер
арасындағы өз орынын бірде ... ... ... ... кезекпен
орналасып қозғалу арқылы өзгертіп отыруы қажет. Қозғалыстың әрбір
динамикалық ... ... соң ... оның ... ... ... ... да бір адамды танығанын және, егер таныса, онда
дәл кімді және оны ... ... ... ... жөнінде көрсетпе
алынады.
Сонымен, адамдардың кiм екенiн таныту үшiн танушы адамнан ... ... ... ... ... пiшiнi, киiмi туралы, оны қандай жағдайда
көргенi жөнiнде асықпай жауап алу ... ... ... адам, өзiне
ұқсас, кем дегенде үш адамның арасында, қалаған ... ... ... Танушы
адам танытуға көрсетiлетiн адамды тергеу ... ... ... ... ... керек. Танытылуға тиiстi адам кем дегенде ... ... өзi ... орын ... соң, ... ... ... танитын кiсiңiз қайсы, көрсетiңiз және қандай нақты белгiлер бойынша
ол кiсiнi танитыныңызды түсiндiрiңiз” деп ... ... ... адамды осы үш кiсiнiң ортасында тұрған адамды тиiстi жасалған
қылмысқа байланысты белгiлi бiр ... ... ... оны ... сыртқы бейнесiнiң қандай ерекшелiктерi бойынша танығанын айтуы
керек. Уақыт өткеннен кейiн көрсетiлген адамның сыртқы ... ... ... ... Сондықтан көрсетiлген адамды танығанмен оның
бейнесiнде қандай өзгерiстер бар екенiн де танушы адам ... ... ... ... ... ... ... адамның өзiне көрсетiлген
адамды тануы сол адамның бейнесiнде, пiшiнiнде бар ... ... ... ... ... ... ... адамның пiшiнiндегi белгiлерiмен
танушы адам ойша салыстырады.
Бұл сыртқы бейне және пiшiн белгiлерi криминалистикада екi ... ... ... ... ал ... функциональдық не
динамикалық белгiлер дейдi.
Анатомиялық статикалық белгiлерге адамның ... дене ... ... және дене ... ... ... ... (басы, маңдайы,
мұрны, аузы, ернi, иығы, қол, аяғы, т.б.).
Функциональдық ... ... ... тiл ... аяқ алысы және басқа да дене қимылының ерекшелiктерi жатады.
Адамдардың кiм екенiн таныту үстiнде сонымен қатар кейде ... ... оның ... ... ... ... мұрт ... тағы басқа да
жалпы бейнедегi барлық ерекшелiктерi пайдаланылады.
Таныту жүргiзiлгенде осы көрсетiлген белгiлер ... ... ... оны ... ... айту ... танушыға өте қиынға түседi.
Осыған байланысты тергеушi криминалистикада қолданылатын адамды бейнелейтiн
әдiстi- “порттреттi ауызша бейнелеу” әдiсiн ... ... яғни ... ауызша бейнелеу. Мысалы, бойы – биiк, орташа, аласа бойлы, басы –
үлкен, кiшi, шашы – қою, сирек, қара, ... бетi ... ... ... кең маңдайлы, шот маңдай, төмен, т.б. Дене ... ... ... олар ерекше белгiлер есебiнде есептеледi.
Кiсi танытуда әр ... тән, ... дене ... да жеке ... ... Атап ... оның даусы, сөйлеу мәнерi, тiл
ерекшелiгi, жүрiсi, аяқ алыс ерекшелiктерi. Кей жағдайларда осы белгiлерге
ғана ... ... ... ... Бiрақ бұл динамикалық белгiлердi
өте оңай өзгертуге болатындықтан, мұндай көрсету көбiне тиiстi нәтиже ... ... ... адам ... да, ... де, ... ... жiберуi мүмкiн. Сондықтан бұл белгiлер, әдетте, анатомиялық
белгiлермен қоса көрсетiлiп, ... ... ... ... өлiгi екнiн анықтап, сөйтiп өлген адамның аты-жөнiн бiлу үшiн,
ол тануы мүмкiн делiнген ... ... ... ... көрсетудiң
өзiндiк ерекшелiгi бар. Басқа объектiлердей емес, өлiк жеке көрсетiледi.
Оны көрсетер алдында арнайы сот- ... ... ... өлiктi кiсi
көретiндей жағдайға келтiредi (оны ... ... ... ... ... ... бетi және басқа да дене мүшелерi, әсiресе, ине
шаншып әлемiштеген белгiлерi (татуировка) денедегi ... ... ... көрсетiледi. Танушы өлген адамның туысқаны, жолдасы, не ... ... ... болуы мүмкiн. Сондықтан өлiктi көрiп тану олардың көңiлiне
өте ауыр сезiм туғызады. Осыған орай ... ... ... ... белгiлi бiр қалыпта келтiруге ұсыныс жасалады. Тергеу ... ... ... ... ... бiреу өлтiрiп кеттi ме
деп күдiктенгендерге аты- жөнi ... ... ... Егер ... ... оның кiм екенiн айтса тергеушi осы жөнiнде хаттама жазып, осы
адамнан жауап алады.
Өлiктi көрсету тергеу әрекетi ... ... ... ... ... қандай беткелбетiнiң, дене құрлысының ерекшелiктерiнен
танығандығы жөнiнде анықтап сұрауы керек. ... өзi ғана ... оның ... ... де ... ... мүмкiн. Мұндай жағдайда осы дене
мүшесiнiң қандай ерекше белгiлерi бойынша танылатындығы анықталып, ... тану үшiн ... ... ... бет ... ... болмаған жағдайда ол оның
фотобейнесiн көрсету арқылы ... ... әдiс ... ... ... iстi ... ... шалғай қашықтықта жүрген,
күдiктi ... ... адам ... немесе сотта жасырынған,
жәбiрленушiнiң қайтыс ... ... хал ... ... ... ... ... анықтау қажет болған басқа да
жағдайда қолданылады.
Фотобейненiң негiзгi немесе жекелеген белгiлерi ... ... ... объектiнi тану қиындыққа түсетiнi танытуға көрсету
кезiнде жиi кездеседi. Бұл көбiнесе ... ... ... жағдайға,
суретке түсiрушiнiң шеберлiгiне, суреттiң өңделуiне, сондай-ақ ... ... ... көп ... ... ... ... мүмкiндiгiнше өңделген не ескiрген суреттердi танушыға
көрсетпеген ... ... ... ... кезде, суреттiң иесiн анықтаудың
да мәнi зор.
Танытылатын сурет осыған ... ... ... ... ... ... жалпақ қағаздың бетiне жасырылады да, әрқайсысы жеке-жеке нөмiрленедi
және әрқайсысына тергеу органдарының мөрi ... ... ... ... Осы күйде ол тұтынушыға ұсынылады.
Егер көрсету кезiнде танушы суреттiң бiрiн ... онда ... ... ... ... суреттегi белгiнiң жаңағы ... ... ... ... келетiндiгiн түсiндiру сұралады. Осылай
тәптiштеп жауап алу арқылы танушының дәлелдемесiн анықтауға болады.
Өлiктiң суретiн көрсеткенде ғана мұндай ұқсас ... ... ... тек өлiктiң ғана суретi ұсынылады.
Қазiр жеке объектiнi ... үшiн ... ... және ... ... ... бас ... қайта құрап түсiрiлген суреттерде
көрсетiлiп жүр. Бiрақ азаматтарға ұсынылған ... ... ... ... ... болмайды, өйткенi қылмыстық iс жүргiзу заңдылығы
бойынша тек тiкелей объектiнi өзi немесе оның ... ғана ... ... ... ... адамды тану үшін ұсыну танушы тұлға
онымен таныс емес, бірақ тани алатын болғанда ... ... жоқ ... құжаттары күдік тудырған адамның тұлғасын анықтау қажет болғанда
жүргізіледі.
Тергеуші тергеу әрекетіне ... ... ... ... ... және ... ... мақсатын түсіндіргеннен кейін танылуға
тиіс адамға көрсетілетін субъектілердің арасынан кез келген орынды таңдап
алу ... ... ... ... оған да оның ... мен міндеттері
түсіндіріледі.
Көрсетілетін субъектілерді толығырақ қабылдау үшін тергеуші оларға
тұруды, бұрылуды, ... ... ... ... ... кейін танушы тұлғадан
кімді танығанын, ал таныса, қандай белгілері бойынша танығанын сұрайды.
Аталған ... ... ... және ... ... аяқталған соң көрсетілген топты суретке түсіреді және ... ... ... ... ... жеке суретке түсірген
жөн.
Егер қылмысты өз көзімен көрген тұлға сезіктіні дауысы не ... ... ... ... осы функционалдық белгілер арқылы жүргізеді.
Аталған сипаттағы тануды, танылуға тиіс тұлға бетін бет ... ... да ... жасырса, жүргізіледі. Дауысы бойынша тану ... ... ... ... әуенділігін, сондай-ақ сөйлеу
ерекшеліктерін (кекештену, сақаулану, т.б.) сипаттайтын белгілері бойынша
жүзеге ... ... тану ... ... ... ... тиіс ... бірақ дауыстарын естиді. Ол үшін олар куәгерлермен бірге іргелес
бөлмелерде отырып, шарттасқан сөйлемдерді айтады. ... мен ... ... ... ... ... ... кейін ол кімді танығанын
хабарлайды. Содан соң тануға қатыстырылған бүкіл тұлғалар кім қай ... ... ... және кім ... нақтылау үшін жиналады.
Егер оны танылуға тиіс тұлғаның қатысуымен жүргізу мүмкін болмаса
немесе ... сай ... ... сөйлеу бойынша тануды фонограмма
бойынша тануға ауыстыруға болады. Ол үшін ... тиіс ... ... ... фонограмманы, сонымен қатар тергеудегі қылмысқа
қатыссыз жазылған оның еркін үлгілерін дайындау қажет. ... ... үшін ... танылуға тиіс тұлға мен онымен ұқсас дауысты екі статист
оқитын мәтін дайындайды. Танудан кейін фонограмма ... ... ... ... ... тергеу әрекетінің хаттамасына тіркеледі.
Мәйітті тану үшін ұсыну оның жеке тұлғасын анықтау үшін ... орны ... ... ... жөн, ... көрсету алдында мәйіт
бетін арнайы өңдеу қажет болады.
Егер жәбірленушінің жеке ... ... ... ... ... ... белгілі болып, олардың жауап әдеттегі тәртіп ... ... алу ... мәйіттің сыртқы бейнесінің белгілерімен қатар
киім астында көрінбейтін ерекше ... де ( ... ... ... ... ... т.б.), ... түрлері мен адам денесінде
орналасуы анықталады. Сондай-ақ жәбірленуші үстіндегі киімдердің заттардың
әшекейлердің ерекшеліктері де айқындалады. Бірақ қаза ... ... ... ... ... болуы жиі кездеседі. Ол жағдайды тергеуші
халықтан мәйіттің жеке тұлғасын анықтауға көмектесуін сұрайды. Қаза ... ... ... ... ... алады, содан кейін онымен және
куәгерлермен бірге тану ... ... ... ... ... ақ ... жауып көрсетеді. Басы мен
бетін көрсеткеннен кейін ақ төсенішті алады. Көп ... қаза ... ... ... ... оның ... мен таныстары мәйітті бас
сүйегінің ерекшеліктері, тістерінің құрылысы мен ақаулары құлағының нысаны
және т.б. бойынша таниды.
Хаттамада ... ... ... ... ... ... ... сигналетикалық суретке түсіру ережесі ... ... ... да ... ... ... апат, террористік актілер
жағдайларында бейнежазбаны ... ... ... ... ... ... бойынша тексеру үшін ... ... және оның ... ... ... заттар егжей-тегжейлі
сипатталады.
Объектіні оның материалдық бекітілген көрінісі бойынша таныту ... ... егер ... да бір ... ... объектінің шын
өзін ұсыну мүмкін болмаса. ... ... ... видео- немесе фонограммаға бекітіліп алынуы мүмкін. Мұндай
объектілермен жұмыс жасаудың ... ... бар. ... тиіс ... немесе одан да көп объектілер тобының құрамында видеопленкаға түсіріліп
алынған ... ... ... фильмді түсірілген кездегі күйінде
демонстрациялауға болады. Ал мұндай болмаған ... ... ... ... ... қосымша кадрлардан тұратын фрагменттерден
монтаж жасауға тура келеді, бұл ... ... ... ... танытуға ұсыну үшін құрастырылған немесе ... ... іске ... ... ... ... объектілерді де таныту үшін ұсыну кезінде де осы ... ... ... ... заттардың фотосуреттері ... ... ... ... ... ... адамдар мен заттардың
фотосуреттерімен бірге ... ... ... ... және ... бекітіледі. Қылмыстық істе фотосуреттің әр
қайсысында дәл кім көрсетілгені туралы тергеушінің ... ... ... ... ... тану, тергеушінің қолында тергеуге белгілі
адамның әңгімелесуі немесе қандай да бір ... ... ... ... ... бар фонограмма болған кезде де сол фонограмма ... ... ... ... таспада бірдей жынысты үшеуден кем емес
адамдардың дауысы шығарылатын жағдайда, фонограмма шығарылады және ... ... ... ... ... ... қатысушылардың қандай да бір біреуінің дауысын таныйтындығына
жауап беру ұсынылады. Егер магнитті ... ... ... ... ... ... мен ... дауыстар жазылған фонограммаларды дайындауға
кеңес беріледі. Бұл жағдаяттар ... ... үшін ... басталғанға
дейін тергеу әрекетінің хаттамасында бекітіледі және бұл ... ... ... ... ... ... кімнің дауысы
нешінші кезекте жазылғаны белгіленеді. Содан соң ... ... ... ... ... ... Егер ол ... бірін таныған
болса, тергеу әрекетінің хаттамасында ... ... ... ... ... ... ... реттік номерде оған таныту үшін
ұсынылғаны және дауыс иесінің кім екені туралы жазбалар ... ... ... ... ... тергеу әрекетінің хаттамасына
тіркеледі[14].
§ 3. Заттарды тану үшін көрсетудің тактикалық ерекшеліктері
Тергеу ... ... ... не ... ... ... заттарды жәбiрленушiге, не куәгерге көрсету қажет ... ... ... осы адамдардан ұрланған заттардың белгiлерi туралы алдын
ала жауап алып, анықтап сұрайды. Егер жауап ... ... ... онда ... қандай жағдайда көргенi де сұралады.танытуға көрсету үшiн бұл зат ... ... ... ... ... көрсетiледi, егер ол көрсетiлген
затты таныса оны ... ... ... бойынша танығандығы сұралып,
анықталады.
Кей жағдайда ... ... ... ... ... ... ... не себептерге байланысты қате жауап беруi де мүмкiн екендiгiн
естен шығаруға болмайды. Мысалы, танушы адам ... ... ... ... ... ... оның бояуын немесе
үлгiсiн дәл анықтап, айта бере алмауы мүмкiн. Мұндай ... ... ... ... әрекетi негiзiнде алынған жауапты затты ... ... ... ... бiр- бiрiне сәйкес не қайшы келетiн
жерлерiн ... ... ... соң осы ... ... қайшылыққа орай
тиiстi мамандарды шақырып, ақылдасқан, ал заттарды танушы адамнан қайта
жауап алып, одан ... ... ... ... себебiн анықтап,
мәселенiң анық – қанығына көз жеткiзген жөн.
Тәжiрибеде басқа да ... ... ... адам ... ... ... берген жауабында айтылмаған ерекше белгiлердi келтiруi
мүмкiн. Мұндайда ол мұны алғашқыда неге ... ... ... тану үшін ... ... тану үшін ... алдында жауап
алу барысында ... ... ... ... оның ... материалдан
даярланғаны, түсі, мөлшері, пішіні, ерекше белгілерінің, ... ... ... ... ... Оның ... бұл ... кімге тиесілі екенін
куәландыратын қандайда бір құжаттың бар-жоғы және оның кейбір бөліктерінің
сақталып қалу ... ... ... ... ... ... ... зауыттық нөмірі бар
төлқұжатын көрсетсе немесе бұйымның бетінде оның иесіне ... ... жазу ... ... ... тану үшін көрсетудің қажеті жоқ.
Зат түрі, пішіні, түсі және басқа ... ... ... ... ... үш зат) тобында көрсетіледі. ... және ... ... ... өнер ... тарихи құндылықтарды және т.т.
бір ғана данасымен ұқсату жоғарыда баяндалған ережелерге жатпайтын ерекше
жағдай болып табылады.
Тергеуші тану үшін ... ... ... адамдардың қатысуымен
жарық, тегіс бетке қойып, олардың әрқайсысына рет нөмірін жазады. Танылатын
заттың қандай нөмірмен көрсетілетіні тану ... ... тану және оны ... ... көзі тірі адамдарды тану
ережелері секілді тәртіппен ... ... тану ... ... ... ... суретке түсіріп алып, оларды ... ... ... жоқ ... оның ... көрсетілетін жағдайда оны тану
тірі адамды ... ... тану ... ... ... ... ... да бір затты танытудың алдында болатын алдын ала
жауап алу барысында жауап ... ... ... ... ... қатар жеке белгілері де анықталады. Жауап алудың басында ... ... ... ... ұсынылады (заттың неге арналғаны, мүмкін
мөлшерлері, пішіні, түсі, жасалған материалы және т.б. ... ... ... ... ... оның жеке белгілерін қарастыруға
көшеді. Объектінің өзіне ғана тән ... ... ... ... ... түрде анықталынады (эксплуатациялау процессінде пайда
болған дефектілер, өзгерістер және т.б.). Егер ... ... алу ... оның ... ... беру үшін, суретін салуға тілек
білдірсе, онда оған ... ... ... тиіс.
Таныту үшін зат біртекті заттардың тобында ұсынылады. Барлық заттарды
реттік номерлері көрсетілген биркамен ... көру және ... үшін ... ... ... ... ... оларды барлығын
бірге, оларға берілген реттік номерлерді ажыратуға болатындай етіп суретке
түсірген дұрыс, содан кейін - әр ... ... ірі ... суретке
түсірген жөн. Осындай планмен танылған зат та суретке түсіріледі. Танытудың
барысы мен ... ... ... хаттамасында бекітіледі.
Құжаттар мен қолжазба мәтіндер таныту үшін өзге ұқсас құжаттар мен
мәтіндердің ... ... Олар ... ... бояуының түсі, сия
төгілген жерлері, түзелген жерлері, ал кейде қолтаңбасы бойынша танылады.
Танушы, әрине, қолтаңбаны салыстырмалы зерттеуді ... ... ... ... ... ... қолтаңбасын тануы мүмкін не жеке
өзінің қолтаңбасын тануы ... ... ... ала жауап алуда және
таныту үшін ұсыну процессінде танушы өзіне таныс қолтаңбаны ... ... ... тани ... және ... ... көрсетуі тиіс
(жекелеген әріптерді жазу ерекшелігін, оның мөлшерін, қолтаңбаның жазылу
енін және т.б.).
Құжат ретінде ... үшін ... ... ... несиелік және төлем карталары, лотереялық билеттер, ... және ... ... ... ... қандай да бір
индивидуалды белгілері бар өзге де құнды қағаздар да ... 4. ... ... мен жер ... тану үшін ... ... қылмыстарды тергегенде тұрғын пәтердi, жеке бөлменi, ал кей
жағдайда бiр жер ... тура ... ... ... ... ... ... жердi анықтап, бiлуге болады. Айталық,
жәбiрленушi қылмыс ... ... ... – жайын бiлмейдi.бiрақ пәтердiң
жасауы, бөлмелердiң орналасуы және ... ... ... ... ... оы пәтерде жасалғанын танып бiле алады. Мұндай жағдайда оған осы
пәтерге ұқсас тағы екi ... ... ... ... айтқаны
тексерiледi. Жеке жер учаскесi де осындай әдiспен көрсетiлуi ... қай ... ... ... ... пәтер мен жер ең соңында
көрсетiледi. Мысалы, әуелi қылмыс болады-ау деген жер мен ... ... ... ... мен жер ... ... танушы адам ақырында
бәрiн көрiп бiткеннен соң айтуы тиiс.
§ 5. Ұрланған малды тану үшін ... ... ... малдың өзiне тән сыртқы белгiлерi бар. Сондықтьан малдың ұрланғаны
туралы қылмысты i қозғалғанда оның осы ... ... ... ... ... таныту үшiн мал да көрсетiледi. Көрсету
объектiсi ретiнде малдың өзiмен ... оның ... ... ... ... т.б. ... Тергеу әрекетiнiң бұл түрiн қолданғанда да
жалпы заңдылық қатаң сақталуы тиiс. Айталық, мал тек ... ... ... ... ... ... ғана көрсетiлуi тиiс. Тiптi, ... ... ... ... ... дәл ... үшiн ... арнаулы
мамандар, мысалы, мал дәрiгерлерi де шақырылады. Мұндайда танушы адамдар
бұрын жауап алынған куәгерлер, ... ... ... да ... Сондықтан ұрланған малдың белгiлерi туралы бұрын жауап алынбаған
адамдардың дәлелдемелерi ... ... ие бола ... ... ақ,
көрсету кезiнде малдың көрушi адамға байқатқан мейiрiм райының мәнi үлкен
болғанымен, ол да айғақ ретiнде пайдаланылмайды.
Ұрланған мал ... ... ... ... көрсетiлуi тиiс. әдетте,
малдың иесi ұрланған малының ерекше белгiлерiн, оның ... ... ... Одан ... ... ала алуы үшiн тергеушiнiң де ... ... бiр ... ... ... тиiс. ... ... мал
шаруашылығында қалыптасқан, малдың дене мүшелерiнiң орналасуының, дамуының
ғылыми жүйесiне негiзделiнiп алынады. Ең ... ... ... ... т.б. ... ... ... Содан соң жеке белгiлерi - басы,
көзi, құлағы, тiсi кеудесi, т.б. бейнеленедi. Одан әрi ... ... ... ... ... қалған тыртықтары, т.б. көрсетiледi. Сондай-ақ,
ұрланған малдың иесiне ... ... ... мiнез-құлықтарының да
маңызы зор. Тергеушi мұның бәрiне де назардан тыс қалдырмауы керек.
Сонымен, ... ... ... ... ... ала ... алу
барысында жануардың иесінен, жануарды танитын өзге де адамдардан жануардың
тұқымын, оның түсін, жынысын, бойының биіктігін, жасын, семіздігін, ... және ... ... ... ... (ен таңбасы, таңбасы, мөлшері,
бояуы, тұяқтары мен мүйіздерінің дефектілері және т.б.) анықтап алу қажет.
Жануарлар түрі, ... ... ... ... ... ... ұқсас екі-үш жануарлар тобында ұсынылады. Таныту кезінде танушыға
қатынасы бойынша жануарлардың қылығына ... ... ... (соның ішінде
танушының дауысына, сипауына, жақындауына немесе ұзауына).
Таныту үшін ұсынылған жануарларды түрлі түсті ... ... ... ... ... ... ... танылған жануардың да,
сондай-ақ ол арасында танылған басқа жануарлардың да ерекше және ... ... ... 6. Тану үшін ... ... мен ... ... көрсетудiң барысы және нәтижелерi туралы хаттамада жазылады.
Хаттама үш бөлiктен- кiрiспеден, баяндау мен ... ... ... ... ... жер мен ... бұл әрекетке қатысқан басқа
да адамдар туралы мәлiметтер көрсетiледi. Онда ... ... ... адамдар мен заттардың сыртқы белгiлерi ... бұл ... ... бұл тергеу әрекетiнiң ... ... мен ... ... беруден жалтарғаны немесе
жалған жауап бергенi үшiн жауапты екендiгiн ескертiлгенi ... ... ... ... ... болса бұл тұралы да танушыға
ескертiлгенi баяндалады.
Хаттаманың баяндау бөлiгiнде ... ... ... ... ... ... ... қалай орналастырылғаны,
жарықтың қалай түскенi мен күшi, уақыты туралы мәлiметтер жазылады. Одан
әрi ... ... ... мүмкiндiгiнше егжей-тегжейлi
түсiрiледi. Тергеушiнiң ақиқаты анығырақ аша түсу үшiн ... ... ... ... ол ... әңгiме ретiнде берiледi. Егер
объект танылмаса хаттамада мұны танушының баяндағаны айтылады. ... ... ... ... жоқтығынан әрекетке қатысушылардың бiрде-бiрi оны
танып, ... ... ... ... объектiнi есiне түсiре алмады десе мұның
бәрi танушының айтуымен, бiрiншi жақта берiледi.
Хаттаманың қорытынды бөлiгiнде ... ... ... туралы көрсетiледi. Бұл бөлiкте қатысушылардың тануға көрсету
кезiндегi тергеушiнiң ... және ... да ... ... ... ... ... танушы хаттамада танудың дұрыс-
бұрыстығы туралы жазылғанын қаласа, ол қысқаша түрде ... ... ... ... ... қояды. Хаттамаға тiркелген
фотосуреттер ... оны ... ... ... ... тануға көрсетудiң нәтижелерi бойынша күдiк
келтiрушi мен айыпталушының айыбын ... ... ... дәл де, ... ... ... мүмкiн. Алайда, мұны негiзге алу үшiн тергеушiнiң бұл
нәтижелердi қайтара өте ... ... ... жөн. Ол оның ... басқа
да тергеу әрекеттерi кезiнде алынған немесе жаңа ... ... ... ... ... тергеу экспериментi, оқиға болған
жердi қарау тағы басқа да тергеу әрекеттерi қолданылады.
Қосымша
228-бап. Тану үшін көрсету
1. Бұрын ... ... ... объектімен ұқсастықты немесе
айырманы анықтау мақсатында тергеуші тану үшін куәға, ... ... ... ... ... затты көрсете алады. Тану үшін
мәйіт те көрсетілуі ... ... ... ... ... ... немесе затты қандай
жағдайда байқағаны туралы, қандай белгілеріне және ерекшеліктеріне ... ... ... ... ала ... ... Тану үшін көрсету тәртібі
1. Танылуға тиіс адам тануға қатыстырылатын адамға жынысы бір, сыртқы
пішіні мен киімінде ... ... жоқ ... ... ... Тану үшін ... ... жалпы саны кемінде үш адам
болуы керек. Бұл ереже ... ... ... ... ... ... ... тиіс адам орналасқан өзге
адамдардың қатысуы тек олар ерікті түрде келіскен ... және ... адам ... ... ... ... жағдайда мүмкін болады.
3. Әдетте, мәйіт жеке көрсетіледі. ... ... ... бойынша және
құрбан болғандардың саны айтарлықтай болған басқа істер бойынша мәйіт тану
үшін ... қаза ... ... ... мүмкін. Қажет болған
жағдайларда тергеушінің нұсқауы бойынша танушы адамға мәйітті ... ... ... ... ... ... оның ... жерінде
сақталуын қамтамасыз ету туралы нұсқауы тану үшін ұсынуға қажетті уақыт
кезеңінде ... ... Егер ... адам куә ... ... болса, оған танудың
алдында айғақ беруден бас ... ... ... ... ... ... ... жауаптылығы туралы ескертіледі, оған сондай-ақ өзіне, еріне
(зайыбына) және өзінің жақын туыстарына, ал діни ...... ... ішкі ... ... ... ... қарсы куәлік етпеу құқығы
түсіндіріледі.
5. Тану жүргізудің алдында тергеуші ... тиіс ... ... ... ... ... таңдап алуын ұсынады, бұл хаттамада
көрсетіледі.
6. Адамды көрсету мүмкін болмаған кезде тану оның ... ... ... ол бет ... ... тиіс адаммен мүмкіндігінше ұқсас,
кемінде үш адамның ... ... ... тану ... ... және ... ... да жүргізіледі.
7. Зат кемінде үш ... ... ... ... ... ... алу мүмкін болмаған немесе қиын болғанда ... ... ... ... дана ... ... ... адамға өзі ол туралы айғақ берген адамды немесе затты
көрсету ұсынылады. Жетекші сұрақтар қоюға ... ... Егер ... адам оған ... ... ... заттардың бірін
көрсетсе, оған бұл адамды немесе затты қандай ... ... ... ... түсіндіру ұсынылады.
10. Тану үшін көрсету куәгерлердің көзінше жүргізіледі.
11. Танушының қауіпсіздігін қауіпсіздігін ... ету ... ... сөйлеу, жүріс ерекшеліктері бойынша тану кезінде адамды
тану үшін көрсету танылуға тиіс адам танитын адамды ... ... ... Бұл ... ... ... тартылған адаммен бір
жерде тұрады. Тануға тартылған адам мен куәгерлерге тану үшін ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуге тиіс.
12. Тануға көрсетілген адамды сол белгілері бойынша ... ... ... Тану үшін ... ... осы Кодекстің 203-бабының талаптарын
сақтай отырып, хаттама жасалады. Хаттамада танудың шарттары, ... ... және ... адамның түсініктемелері мүмкіндігінше
сөзбе-сөз жазылады. Егер тану үшін ... ... ... тиіс адам танушы
адамды көрмейтіндей жағдайда жүргізілсе, бұл да хаттамада көрсетіледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Зерттеу қорытындылары мына төмендегідей негізгі ... ... ... ... ... Атап ... ... барысы социологиялық, логикалық және салыстырмалы-
құқықтық (криминология, қылмыстық құқық, қылмыстық іс ... ... ... ... ... бірінші бөлімінен
бастап-ақ мән бердік.
Дипломдық жұмысты жазу барысында өз алдыма келесi маңызды ... ... не, ... ... ... ... жүргізуге қойылатын міндетті шарттарына нелер кiредi?.
3.Қандай обьектілер тануға жатады ?
4.Тану үшін көрсету тәртібін қалай ерекшелеуге ... ... ... және ғылыми-техникалық құралдардың
көмегімен жүргізуге болады ?
6.Бірегей заттарды, тірі мақұлықтарды немесе ... тану ... ... ... бар ... үшiн көрсету дегенiмiз ол жәбiрленушiге, куәгерге, сезiктi адамға
немесе айыпкерге белгiлi бiр объектiнi көрсету арқылы, осы объектiнi ... ... ... ... егер ... ... ... және қандай
жағдайда көргендiгiн, оны нақты қандай белгiлерi бойынша ... шешу үшiн ... ... ... ... әрекетi.
Тану үшін көрсету тәртібі ҚІЖК-нің 229-бабында белгіленген. Бұл бап
құрылымы жөнінен:
- тірі адамдарды;
- мәйітті;
- заттарды (заттық әлем объектілерін) ... ... ... мақұлықтарды тануға келетін болсақ, ол заттарды тану секілді
жүргізіледі.
Тірі ... тану үшін ... ... адам ... ... ... пішіні мен киімінде айтарлықтай айырмасы жоқ кемінде үш адамның
арасынан көрсетіледі. Тану үшін ... ... ... ... ... – енжар қатысушылар) танылатын адаммен таныс болмауы тиіс, сондай-
ақ олардың мезгілінен бұрын кездесуіне жол ... ... ... қатар,
тергеу іс-әрекетіне статистердің қатысуы олардың ерікті келісімімен ... ... ... және ... ... ... немесе танитын
адамға әлде бір әдіспен бұрынырақ тікелей танылатын объектінің өзі ... ... ... ... іс жүргізу процесінің айтарлықтай
бұзылуы болып табылады.
Танушы адамды тану үшін шақырудан бұрын тергеуші ... ... ... кез ... орынды алуды ұсынады, бұл хаттамада
көрсетіледі.
Танушы адамды кабинетке телефон ... ... жөн. ... ... ... адамға оның құқықтары мен міндеттерін түсіндіруге міндетті.
Егер танушы адам куәгер немесе ... ... оған ... ... ... ... ... үшін және көпе-көрінеу жалған айғақ бергені үшін
жауаптылығы ... ... ... ... ... танушы адамға өзі таныған
адамды көрсету және оны қандай нақты белгілері немесе ерекшеліктері бойынша
танығанын ... ... ... танушы адамға қойылатын сұрақ жетекші
болмауы тиіс.
Адамды ауызекі сөйлеуі ... ... ... ... тән белгілері
бойынша да тануға болады.
Танушы ... ... ... ету мақсатында адамды тану
үшін көрсету танылуға тиіс адам танитын ... ... ... ... Мысалы, тануды айналы әйнек арқылы, сондай-ақ перде
немесе көзге арналған ойықтары бар шымылдық арқылы ... Бұл ... ... танушының қасында болып, жүргізілген тергеу іс-әрекеті фактісін
куәландыруы тиіс.
Бір танушының адамды қайталап тануына тиым ... тану үшін ... ... тәртіп бойынша оның фотосуретін
немесе дыбыс- және бейнежазуды ұсынуға болады. Ұсынылатын ... сырт ... ... өзге ... ... екі ... ... тиіс, олар қағаз парағына жапсырылып, мөрмен бекітіледі.
Тануды дыбыс жазуы ... ... ... ... ... ... үш ұқсас дауыстың жазуы ұсынылады. Егер тану бейнежазу ... ... онда ... танылатын адам статистердің арасына
орналасуы тиіс.
Заттарды тану үшін көрсету. Заттарды тану үшін көрсету алдында жауап
алу барысында ... ... ... ... оның қандай материалдан
даярланғаны, ... ... ... ... ... ... болуы
және т.с.с. мұқият анықталады. Оның үстіне, бұл заттың кімге тиесілі екенін
куәландыратын қандайда бір құжаттың бар-жоғы және оның ... ... қалу ... ... өзінің ұрланған затының соған сәйкес зауыттық нөмірі ... ... ... ... бетінде оның иесіне сыйға тартылғаны
жөнінде жазу болса, мұндай заттарды тану үшін ... ... ... ... пішіні, түсі және басқа белгілері бойынша өзара ұқсас,
біртектес, ... үш зат) ... ... ... және сирек
кездесетін затты, мысалы, өнер шығармаларын, тарихи құндылықтарды және т.т.
бір ғана данасымен ұқсату жоғарыда баяндалған ... ... ... болып табылады.
Тергеуші тану үшін іріктелген заттарды айғақ адамдардың қатысуымен
жарық, тегіс бетке қойып, олардың әрқайсысына рет ... ... ... ... ... ... тану ... белгіленеді.
Заттарды тану және оны хаттау процесі көзі тірі адамдарды тану
ережелері ... ... ... ... тану процесінен кейін
көрсетілген заттардың бәрін суретке түсіріп алып, ... ... ... жөн.
Зат жоқ болғанымен, оның фотосуреті көрсетілетін жағдайда оны ... ... ... ... тану ... ... ... бойынша
жүргізіледі.
Тірі мақұлықты тану үшін көрсету заттарды тану үшін ... ... Тірі ... дене ... түсі және ... жөнінен ұқсастығы бар кемінде үш тірі ... ... ... немесе құстар тікелей жүрген ... ... өзі ... ... ... ... тордан танылуы мүмкін.
Тірі мақұлықтың өз иесін айыра білуі тану үшін ... осы ... ... ... Мұны оның ... ... ... атын
атауына үн қосуына қарап анықтауға болады. Бұл факт тану ... ... тірі ... бұл ... ... ... болса, оны тануды суреті
бойынша немесе жекеше түрде жүргізуге болады.
Мәйітті тану үшін ... ... ... ... жеке басын анықтау
мақсатында жүргізіледі. Сонымен қатар, тірі мақұлықтардың өліктері ... жеке ... бар ... ... (терісі, сирақтары, мүйізі,
басы) көрсетілуі мүмкін.
Көптеп қаза тапқандардың ішінен адамдардың мәйітін тану қажет болатын
адам құрбандықтарына әкеп ... ... ... ... ... ... жағдайлардан басқа реттерде мұндай обьектілер жекеше
түрде көрсетіледі, мұнда танушы адамнан адамнан алдын ала ... алу ... ... алу, ... қарап тексеру немесе оқиға орнын қарап
тексеру барысында оған ... ... ... ... ... ... мәлімдеме түсетін жағдайлар тану деп ... Бұл ... ... ... хаттамасында көрсетіледі.
Қазып алынған немесе мәйітханада жатқан мәйітті көрсету үшін оны
“жуындырады”.
Тану үшін ... мен ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Алдын ала жауап алу барысында ... ... және жеке ... айқындалады: оның көлемі, нысаны, түсі,
материалы, қолдану бағыты, ... ... ... ... ... ... мен ... айқындалады. Зат кемінде екі біртектес затпен
бірге көрсетіледі. Оларды тәртіптік ... ... көру және ... үшін ... етіп ... ... және басылған құжаттарды тану үшін біртектес құжаттар
арасында көрсетіледі. Олар сыртқы көрінісі, қолжазба, жазу болуы, түзетулер
мен қателер ... ... ... ... ... таныс қолжазуды анықтайды.
Алдын ала жауап алуда, ол олар бойынша мәтінді танитын ... ... ... әріптердің ерекшеліктерін, олардың мөлшерін т.б.) атауы тиіс.
Тану үшін көрсетілетін ... ... ... және ... , ... ... ... және басқа да жеке белгілері бар
құнды қағаздар ... тану үшін ... ... ... туралы іс бойынша, сонымен
қатар олардың иесін ... үшін ... ... ... ала жауап алу
барысында жануарлардың түрін, ... ... ... ... ... көзге
түсетін белгілерін, мөрлерін, терісіндегі дақтардың көлемін нысанымен
орналасуын , тұяқтарының, мүйіздерінің кемшіліктерін және т.б. ... ... ... түрі, түсі бойынша ұқсас 2-3 жануарлардың ... ... ... ... ... даусын, жақындап
алыстауын қабылдауына назар аударған жөн.
Материалдың бекітілген көрініс бойынша тану үшін ұсыну ... ... бір ... ... ... ... жүргізіледі.
Танушы тұлғаға фотосуретте, кинопленкада, бейне немесе фонограммада
бекітілген объектінің белгілерімен танысуға ... ... ... ... аталған суреттер мен таспалар азаматтың өзін
көрсету мүмкін болмағанда ... оны ... ... ... ... болғанда ( айыпкер ... ... ... ... тұрғанда, жәбірленуші емханада жатқанда) ең
соңғы амал ретінде қолданылады.
Егер танылуға тиіс тұлғада суреті көрсетілсе оған ... ... ... ... ... ... ... , бейнелеу
сапасында да, суретке түсіру жағдайында да айырмашылықтары болмау керек.
Олар ... ... ... ... ... ... ... расталады. Куәгерлер көзінше танушы тұлға фотосуреттердіқарайды,
олардың ... ... ... ... ... бұл субъекті бейнесінің
белгілері және ... ... оның ... нөмірі
көрсетіледі. Адамның өзін көрсету, мүмкін емес немесе мақсатқа сай болмаған
жағдайда оның ... ... ... ... құраы ретінде
бейнежазбаны пайдалану үшін тергеушінің жұмыс ... ... ... ... экраны мен дистанциялық басқару ... бар ... үшін ... барысы мен нәтижелерін бекіту, оның нәтижелерін
бағалау.
Тану үшін ... ... ... ...... Хаттама
кіріспе, негізгі (сипаттау), қортынды үш бөлімнентұрады. ... ... ... ... сай ... ... тану үшін ... барысы мен ... ... және ... ... ... береді. Олар
арқылы тергеу әрекетін жүргізу орнының жағдайын, көрсетілген объектілерді,
сондай-ақ танушы ... атап ... ... ірі етіп ... ... бекіткен жөн. Фотосуреттер, магнитті таспалар және бейнекасеталар
мөрленіп хаттамаға қосымша ретінде ... ... ... әдебиеттер:
1. Назарбаев Н. Ә. Ғасырлар тоғысында. – Алматы: Өнер, 1996.
2. ҚР Қылмыстық iс ... ... А: ... ... Р.С. Криминалистическая энциклопедия – Москва, 1997
4. Криминалистика. Под ред А.Г. ... 3-е изд., - ... ... Криминалистика. Под ред. Р.С. Белкина. – Москва, 1999.
6. Юридический энциклопедический ...... ... ... Б.Т. ... процесс России: Курс лекции. – М., 1998.
8. Якупов Р.Х. Уголовный процесс: Учебник. – М., ... ... А.Я., ... А.Р. Криминалистическая тактика: Учебник / под
общ. ред. А.Ф. ... – А., ... ... Т.Е., Хан А.Л. Уголовный процесс: Досудебное производство. –
Астана, 2000.
Қосымша әдебиеттер:
11. Белкин Р.С. Курс криминалистики: В 3 т. т.1 ... ...... 1997.
12. Тілеубергенов Е. Криминалистика. – А., 2002.
13. ... ... ... / под ... ред. В.Е. ... ... ... Назарбаев Н. Ә. Ғасырлар тоғысында. – Алматы: Өнер, 1996.
[2] Юридический энциклопедический словарь. М., 1984
[3] Безлепкин Б.Т. ... ... ... Курс ... – М., ... Якупов Р.Х. Уголовный процесс: Учебник. – М., ... ... әлем ... ... ... ... ойлау қасиеттерi бар
нысандардан (мысалы, қоғамдық қатынастар құқық ... ... ... ... ... ... А.Я., Белкин А.Р. Криминалистическая тактика: Учебник / под
общей ред. А.Ф. Аубакирова – Алматы, 1998
[7] Криминалистика. Под ред. Р.С. ... – М., ... ... Т.Е., Хан А.Л. ... ... Досудебное производство.
– Астана, 2000
[9] Криминалистика. Под ред. А.Г. Филипова. 3-е изд., - М., 2004
[10] Белкин Р.С. ... ... – М., ... ... Р.С. Курс ... в 3-х ... Том 1. ... теория
криминалистики. – М., 1997
[12] Криминалистика. Пд ред. Р.С. Белкина. – М., ... ... Под ред. А.Г. ... 3-е изд. – М., ... ... А.Я., ... А.Р. ... тактика: Учебник / Под
общей ред. А.Ф. Аубакирова. – Алматы, 1998
[15] Сарсенбаев Т.Е., Хан А.Л. Уголовный процесс: Досудебное производство.
– Астана, 2000

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамдарды тануға ұсынуды жүргізуді тактикалық - криминалистикалық қамтамасыз ету55 бет
Түстік палитра. Компьютерлік түстік модельдер. Аддативтік түстер жүйесі8 бет
"тұлға"3 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде мектепалды даярлау114 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
«Өзін-өзі тану» пәні: қазіргі жағдайы мен келешегі28 бет
«Өзін-өзі тану» пәнін оқыту әдістемесінің ерекшеліктері19 бет
Адамның сана сезімінің қалыптасуы туралы10 бет
Азаматтық iс жүргiзудегi сот бұйрығы32 бет
Азаматтық іс жүргізу құқығының жалпы сипаттамасы70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь