Көлденең және қума толқындар. Электромагниттік толқындар

I. КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Көлденең және қума толқындар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
Электромагниттік толқындар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
Толқындық кедергі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10
III. ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
КІРІСПЕ

Электромагниттік толқындар. Механикалық толқындар затта: газда, сұйықта немесе қатты дене таралады. Сонымен қатар, өзінің таралуы үшін ешқандай затты қажет етпейтін тоғы бір толқын түрі бар. Бұл электромагниттік толқындар, олардың қатарына радио толқындар мен жарық жатады. Электромагниттік өріс вакуумде, яғни атомдары жоқ кеңістікте бола алады. Электромагниттік толқындардың механикалық толқындардан күшті айырмашылығының болуына қарамастан,электромагниттік толқындар таралған кезде өздерін механикалық толқындар тәрізді ұстайды. Енді біз электромагниттік толқындармен шұғылданамыз. Бірақ әуелі толқын деп нені айтатынымызды және толқындық қозғалыстың қандай ерекшеліктері бар екенің еске сала кету керек.
Толқын дегеніміз не? Толқын деп уақыт бойынша кеністікте таралатын тербелістерді айтады.
Ауада, қаттыденелерде және ұйық ішінде механикалық толқындар серпінділік күштері арқасында пайда болады. Осы күштер дененің жеке бөліктерінің арасын байланыстырып тұрады. Су бетіндегі толқындардың пайда болуында ауырлық күші мен реттік керілу күшінің ролі бар.
Толқындық қозғалыстың ең басты ерекшеліктерін нағыз көрнекті түрде су бетіндегі толқындардын көруге болады. Толқындар дөнгелек жалдар түрінде ілгері жөңкіп бара жатқандай. Сонда жалдардың немесе өркештердің аралары бірдей дерлік болады. Дегенмен, егер суға жеңіл нәрсе, мысалы сіріңке қорабын, тастап жіберсек, ол толқынмен ілесіп алға кетпей, дәл бір орында тұрып, жоғары – төмен тербеле бастайды.
Толқын таралған кезде ішінде толқын таралатын зат тасымалданбайды, тербелуші ортаның айрықша күйінің орын ауыстыруы болады. Бір жерде (мысалы, тасталған тастан) пайда болған судың ұйытқуы көршілес бөліктерге беріліп, осылай біртіндеп жан – жаққа тарайды. Ал су ақпайды: орын ауыстыратын тек оның бетінің пішіні ғана.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Петров Б.М. и др. Электродинамика и распространение радиоволн: Учебник для вузов - М.: Горячая линия - Телеком, 2003.
2. Никольский В.В., Никольская Т.И. Электродинамика и распространение радиоволн. - М.: Наука, 1989.
3. Пименов Ю.В. и др. Техническая электродинамика. - М.:Связь, 2000.
        
        МАЗМҰНЫ
* КІРІСПЕ.......................................................................................3
* НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Көлденең және қума толқындар.............................................................................5
Электромагниттік толқындар.................................................................................7
Толқындық кедергі ...............................................................................................10
* ҚОРЫТЫНДЫ........................................................................................12
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.............................................13
КІРІСПЕ
Электромагниттік толқындар. Механикалық толқындар ... ... ... ... қатты дене таралады. Сонымен қатар, өзінің таралуы үшін ешқандай затты қажет ... тоғы бір ... түрі бар. Бұл ... ... ... ... ... толқындар мен жарық жатады. Электромагниттік өріс вакуумде, яғни атомдары жоқ кеңістікте бола алады. Электромагниттік толқындардың механикалық толқындардан күшті айырмашылығының ... ... ... ... ... ... механикалық толқындар тәрізді ұстайды. Енді біз электромагниттік толқындармен ... ... ... ... деп нені ... және толқындық қозғалыстың қандай ерекшеліктері бар екенің еске сала кету керек.
Толқын дегеніміз не? Толқын деп уақыт бойынша кеністікте таралатын тербелістерді ... ... ... және ұйық ... ... толқындар серпінділік күштері арқасында пайда болады. Осы күштер дененің жеке бөліктерінің арасын байланыстырып тұрады. Су бетіндегі толқындардың пайда болуында ауырлық күші мен ... ... ... ролі бар.
Толқындық қозғалыстың ең басты ерекшеліктерін нағыз көрнекті түрде су бетіндегі толқындардын көруге болады. Толқындар дөнгелек жалдар ... ... ... бара ... ... ... ... өркештердің аралары бірдей дерлік болады. Дегенмен, егер суға жеңіл нәрсе, мысалы сіріңке қорабын, ... ... ол ... ... алға ... дәл бір ... ... жоғары - төмен тербеле бастайды.
Толқын таралған кезде ішінде толқын таралатын зат тасымалданбайды, тербелуші ортаның айрықша күйінің орын ауыстыруы ... Бір ... ... ... ... ... ... судың ұйытқуы көршілес бөліктерге беріліп, осылай біртіндеп жан - жаққа тарайды. Ал су ақпайды: орын ... тек оның ... ... ... ... ... аса маңызды сйпаттамасы - оның таралу ... ... ... ... да ... лезде таралмайды. Олардың жылдамдығы шектелуі. Мәселен, теніз үстіндегі шағала үнемі бір ғана ... ... ... ... ... Бұл ... ... жылдамдығы шағаланың жылдамдығына тең. Су бетіндегі толқындардың таралу жылдамдығы үлкен емес ... да бұл ... ... үшін ... ... және қума ... ... ... ... толқындарды да бақылау қыиын емес. Егер баудын бір ұшын бекітіп, оны ... ... ... ... ұшын ... қозғалысқа клтірсе, сонда баудын бойымен толқын жүгіреді (59 - сурет). Бауды неғұрлым күштірек ... ... ... ... ... ... Толқын бауды бекіткен нүктеге жетіп барып шағылады да, кері қайтады. Мұнда толқын ... ... ... пішіні өзгереді. Ал баудың әр бөлігі өзінің өзгермейтін тепе - ... ... ... ... ... ... ... толқын баудың бойымен таралған баудың жеке бөліктері толқынның таралу бағытына перпендикуляр бағытта тербеледі. (60 - ... ... ... ... ... деп ...
Бірақ кез келген толқын көлденең толқын болмайды. Толқының таралу бағыты бойымен жасалатын ... де бар (61 - ... ... ... ... ... ... қума ... деп ... Қума ... ... үлкен ұзын жұмсақ серіппенің көмегімен бақылау ынғайлы. Серіппенің бір ұшынаң алақанымен қағып қалып, сығылудың (серпінді ... ... ... ... ... ... ... болады (62 - сурет). Серіппені қаққылай отырып, бірін - бірі ... - ... ... ... ... мен ... ... толқын қоздыруға болады (63 - сурет). Серіппенің кез келген орамы толқынның таралу ... ... ... ... ... ... ... таралған кезде дененің бір бөлігінен екінші бөлігіне қозғалыс жеткізіліп тұрады. Қозғалыс жеткізілгенде онымен ілесе энергия жеткізіледі. Барлық толқындардың, ... ... ең ... ... - ... затты тасымалдамай, энергияны тасымалдауы. Бау, ішек сияқылдылардын ұштарына қоздырып тербелтетін көзден энергия беріледі де, ол ... ... ... Кез келген көлденен қима арқылы, мысалы бау арқылы, энергия үздіксіз келіп тұрады. Бұл энергия бау ... ... ... ... және серпінді деформациясының потенциалдық энергиясынан құралады. Толқын таралған кезде тербеліс ... ... ... ... ... бір ... ішкі ... айналуына байланысты.
Толқын ұзындығы. Эгер созылған резеңке баудын ұшын белгілі жиілікпен ... ... ... ... онда бұл ... баудың бойымен тарала бастайды. Баудың кез келген бөлігінің тербелісі баудың ұшының тербелісінің жиілігімен және амплитудасымен тербелетін ... ... бұл ... фаза жағынан бір - бірлеріне қатысты ығысулы болады. Мұндай толқындар монохроматты деп аталады. Егер ... екі ... ... ... ... ... онда бұл нүктелер дәлме - дәл бірдей тербелістер жасайды: себебі екені белгілі. Мұндай тербелістер синфаздық ... ... ... деп ... ... ... ... іргелес екі нүктенің ара қашықтығы толқын ұзындығы деп аталады.
толқын ұзындығының, ... және ... ... ... ... байланыс нүкте бір период ішінде толқын қашықтыққа таралады. Сондықтан оның жылдамдығы мына ... ... T ... пен жиілік қатысымен байланысатындықтан, былай болады:
2-сурет
3-сурет
Толқынның жылдамдығы толқын ұзындығы мен тербеліс жиілігінің көбейтіндісіне тең. Толқын бау ... ... ... біз екі ... ... кездестіреміз.
Біріншіден, баудын әрбір бөлшегі уақыт бойынша периодты ... ... ... ... ... (бұл тербелістер синусоидалық не косинусоидалық заң бойынша жүреді) тербелістердін жиілігі мен ... ... ... ... Тербелістер тек фазалары бойынша ажыратылады. Екіншіден, берілген уақыт мезетінде толқын пішіні кеңістікте баудың ... ... ... ... ... 64 - ... белгілі бір уақыт мезетіндегі толқын профилі
4-сурет
көрсетілген (қара сызық). Уақыт өткен сайын барлық осы ... ... пен ... онға ... ығысады.
Сонда, уақыт аралығы өткен сон, толқын түрі сол суретте түсті сызықпен ... ... ... ... толқынның тербелісінің жиілігі және амплитудасы деп нелердін аталатының еске түсірдік. Толқынның толқын ұзындығы, ... ... және ... жылдамдығы арасындағы манызды қатынасты жаздық: барлық осы түсініктер механикалық және электромагниттік толқындар үшін ортақ болып ... ... ... зат ... ... ... әрекеттесудін арқасында пайда болады. Электромагниттік өрістің толқындарының қалай пайда ... ... ... ... ... қалай таралада? Табиғаттың іргелі заңдары, бұлардын санатына Максвелл тапқан электромагнитизм ... ... мына ... ... ... бұл ... фактілерге сүйену арқылы табылса да, сол фактілерден гөрі, бізге анағұрлым көп бере ... ... ... Максвелл ашқан зандармен қортындылатын сансыз көп қызық және ... ... ... ... ... назар аудараралық. Бұл - электромагниттік өзара әрекеттесудін таралу жылдамдығының шектілігі туралы ... әсер ету ... ... ... ... әсер ... ... күші, көрші зарядты орынынан қозғаса - ақ, бірден өзгереді.
әсер лезде беріледі. ... әсер ету ... ... болу мүнкін емес: өйткені зарядтың біреуі екіншісінін бар екенін тікелей бостық арқылы . ... ... орын ... ... ... ... да, ол әрі ... таралып, барған сайын маңайындағы кеңістіктін үлкен аймақтарына жайылып, жолшыбай заряд орын ауыстырғанға дейінгі ... ... ... ... ... бұл ... ... барып жетеді де, осыдан оған әсер етуші күш өзгереді. Бірақ бұл бірінші зарядтың ығысуы болған уақыт мезетінде болмайды. Электромагниттік ... ... ... ... ... ... ... шекті, бірақ ерен зор жылдамдықпен жүреді. Өрістің осы іргелі қасиеті оны, ... ... ... ... ... ... жылдамдығы вакуумдегі жарық жылдамдығына тең екенін Максвелл математикалық ... ... ... ... ... ... бір нүктеден екіншіге орын ауыстырып қана қоймай, бір түзудің бойымен шапшаң тербеліс жасайды деп ойлайықшы. Заряд серіппеге ілулі жүк сияқты ... ... ... жиілікпен тербеледі. Сонда зарядтың тура жанындағы электір өрісі периодпен өзгере бастайды. Бұл өзгерістің периоды, әлбетте, зарядтың тербеліс периодына тең. Айнымалы ... ... ... ... ... ... ... ал магнит өрісі болса, енді зарядтан үлкен ара қашықтықта айнымалы ... ... ... ... қоршаған кеністікте, бір - біріне перпендикуляр болып, периодпен өзгеретін электір және магнит өрісінің жүйесі ... ... да, ... ... ... аймақтарды қамтып жайылады. 65 - суретте сондай өрістер жүйесінің ... ... ... ... жан - ... ... тарайтын, электромагниттік толқын дегеніміз түзіледі.
Алайда, 65 - суретте көрсетілген ... ... су ... толқын сиақты, бірер ортаның ұйытқуын тудырады деп түсінбеу керек. Суретте әйтеуір бір ... және ... OZ ... ... әр ... ... ... берілген уақыт мезетіндегі мәндері кескінделген. Су бетінде ... ... ... ... ... ... ортаның ешбір жалы немесе сайы деген болмайды.
Кеңістіктің әр нүктесінде электр және магнит өрістері уақыт бойынша ... ... ... ... ... ... ... өрістердің тербелістері оған соғұрлым кешірек жетеді. Олай болса, зарядтан әр ... ... ... әр түрлі фазамен жасалады.
және векторларының кез келген нүктедегі тербелістері фаза жөнінен дәлме - дәл келеді. Тербелістер ... ... ... ең жақын екі нүктенің ара қашықтығы - толқын ұзындығы болады. Берілген уақыт мезетінде және векторларының ... ... ... ... ... өрісі кернеулігінің тербелуші векторлары мен магнит өрісі индукциасының ... ... ... ... ... ... толқын көлденең толқын болып табылады.
Сонымен, электромагниттік толқындағы және векторлары бір - ... ... және олар ... ... ... ... Егер ... оңқай бұрғыны вектордан векторға қарай бұрғылап айналдырса, онда ... ... ... орын ... ... ... векторымен дәл келеді (65 - суретті қара).
5-сурет
Электромагниттік толқындардың ... ... ... ... ... ... таратады. Ондай зарядтардың қозғалыс жылдамдығы уақыт бойынша ... яғни ... үдей ... ... ... ... болуы - электромагниттік толқындардың туындалуының басты шарты. Электромагниттік өріс зарядтың тербелістері кезінде ғана елеулі түрде ... ... оның ... кез ... тез ... бәрінде шығады. Неғұрлым заряд қозғалысының үдеуі үлкен болса, соғұрлым шыққан толқынның интенсифтігі үлкен болады.
Мұны көрнекі ... көз ... ... ... керек. Зарятталған бөлшек тұрақты жылдамдықпен қозғалғанда, оның тудырған электір және магнит өрістері, желбіреп тұрған шлейфке ұқсас, бөлшекті қоршап ... ... үдей ... ... өріске тән инерттілік байқалады. Өріс бөлшектен электромагниттік толқындар түрінде өз бетімен өмір сүре ... ... өріс ... ... уақыт мезетінде және векторларының өзгеруімен кеңістікте периодты түрде өзгереді. Жүгірме толқын өзімен энергия тасымалдайды, толқынның таралу бағыты боймен с ... орын ... Сол ... электромагниттік толқын энергиясы кеңістіктің кез келген аймағында уақыт бойынша периодты өзгеріп отырады.
Электромагниттік толқындардың бар екендігінің ақиқаттығына Максвелл аса қатты ... еді. ... ... ... жүзінде байқалғанын ол көре алмай кетті. Ол қайтыс болған соң 10 жыл ... ғана ... ... Герц эксперимент жүзінде шығарып алды.
Электромагниттік толқындар айнымалы электр өрісінің айнымалы магнит өрісін тудыруының арқасында пайда болады. Осы айнымалы магнит өрісі өз ... ... ... ... ... толқының бар екендігі жайында Максвельдің теориалық қорытындысына эксперименттік тұрғыдан тексеруді 1888 жылы Герц жүзеге асырған болатын. ... ... деп, ... өрістің кеңістікте таралуы кезінде электір және магнит өрістер кернеулігінің белгілі бір периодты зандылық бойынша өзгеруін ... ... ... көзі болып кез келген электірлік тербелмелі контур немесе бойынан айнымалы тоқ жүретін кез келген жай қарапайым өткізгіш бола ... ... ... ... ... көзінің сәулелену қабілеттігі оның пішіні мен өлшемдеріне , сол сиақты тербеліс жиілігіне тәуелді.
Электромагниттік толқындар, әдетте ашық ... ... ... ... Ал ... тербелмелі контурда электір өрісі негізінен конденсатор астарларының арасында шоғырланғанда, магнит өрісі катушканың ішінде шоғырланады.
\
6-сурет
Сөйтіп, электромагниттік толқын көзінің ... ... ... ... ... ... контурдың электромагниттік өріс тудыратын кеністік көлемін үлкейту қажет.Ол үшін толқын көзі сәулелену антеннасында тұрғын тұрғын толқын тудырып, оның ... ... мәні болу ... ... ... ... таралуы және қабылдануы үшін, сәулелену тербелісінің меншікті жиілігі () сыртқы қабылдаушының ... тең ... ... шарт ... ... ... ... (орыс. Волновое сопротивление).
1.Дыбыс тарайтын орта тығыздықтың дыбыс жылдамдығына көбейтіндісі. Электродинамикада ... ... ... сол ортада тарайтын электромагниттік толқынның электр және магнит өрістері кернеулерінің амплитудаларының қатынасына тең. Беру желісінің толқындық кедергісі сол желінің кез ... ... ... ток ... ... тең. Екі сымды фидердің толқындық кедергісі: р = 276/√( ξ )*(lg2a/d). ... ... ... а -- екі сымның арақашықтығы, d -- ... ... ... ... ... мен ... ... кедергісі арасында үйлесімдіктің болмауы пайдасыз энергия шығынына апарып соғады.
2.Активті кедергіден және ... ... ... мен сыйымдылықтар әрекеті тоққа қарсы бағытталған) тұратын электрондық тертполюстіктік толық кедергі.
3.Электромагниттік толқын ... ... ... шағылмай таралғанда кездесетін кедергі толқындық кедергі немесе импеданс деп ... ... және ... ... ... ... векторларының қатынасына тең. Өткізгіштер мен оқшаулағыштардың заты мен құрамына, сондай-ақ экранның сипаттамасына тәуелді. ... ... ... ... ... жүктеме кедергісіне тең болса, "қума толқын" режімі орнайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Берілген ... ... ... бөлшектер немесе денелер арасындағы электір - магниттік ... ... ... материяның бір түрін электр - магниттік өріс деп атайды. Кеңістікте таралатын айнымалы электр - ... өріс ... - ... ... деп ... ... - ... толқын бірыңғай электр - магниттік өрістін құраушылары болып табылатын электір өрісінің кернеулік және магнит өрісінің индукция ... ... ... - ... толқындар радио толқындар және жарық толқындары болып бөлінеді.
Электр - магниттік ... бар ... ... ... және ... ... арасындағы байланыстың болуына байланысты. Айнымалы электр өрісі құйынды магнит өрісін, керісінше, айнымалы ... ... ... ... ... ... Электр - магниттік толқындарды шығару. Уақыт бойынша өзгеретін электр ... сол ... ... ... электр зорядты бөлшектер электр - магниттік толқындар көздері болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* Петров Б.М. и др. Электродинамика и ... ... ... для вузов - М.: Горячая линия - ... ... ... В.В., Никольская Т.И. Электродинамика и распространение радиоволн. - М.: Наука, 1989.
* Пименов Ю.В. и др. ... ... - ... 2000.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дебиторлық берешек есебі жайлы39 бет
Дәрістік сабақ тезистері39 бет
Эйнштейн және Дебай бойынша кристалдардың жылу сыйымдылығының кванттық теориясы3 бет
«Құмар Сұлу» романы8 бет
Басқару деңгейлері. Тігінен және көлденеңінен басқару құрылымдары7 бет
Диэлектриктер арасындағы жазық электромагниттік толқындардың сынуы және шағылуы10 бет
Есірткіге еліткен елдің ертеңі күмәнді12 бет
Ессіз құмарлық - денсаулықтың жауы 4 бет
Заттың электромагниттік қасиетін кванттық механика Бор теориясы, Томсон моделі16 бет
Кодекс куманикус4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь