PHP-скрипті программалау тілі

Жоспары:
I. Кіріспе
PHP.дің пайда болуы және даму тарихы
II. Негізгі бөлім
1. PHP дегеніміз не?
a) Уеб.сайт жасаудың жолдары
b) Apache серверін windows.қа орнату
c) PHP.ді орнату жолы
d) PHP.дегі мәліметтерді жолдау тәсілдері
2. PHP операторлары, функциялары және циклдері
3. PHP тілінің типтері
III. Қорытынды
РНР дің тарихы 1995 жылы Расмус Лердорф (Rasmys Lerdorf) Perl тіліндегі қарапайым қосымшаны ойлап табуымен басталады. Ол қосымша вебсайтта пайдаланушылардың оның резюмесін сараптайды. Содан бұл қосымшамен бірнеше адам пайдаланғаннан кейін оны алғысы келетіндердің саны өсе түсті. Ледорф өзінің жаңалығын Personal Home Page Tools 1-нұсқа деп атайды және оны еркін таратуға жібереді. Осы кезеңнен бастап РНР-дің танымалдылығы арта түсті.Ылғи кездесетін жәйт сияқты оны өңдеу мен толықтыру қажет болды. Оны жүзеге асыру үшін Расмус С-ға жазылған пакеттің жаңа нұсқасын жасап шығаруға осылайша құрал жұмыстың атауға ие болады РНР /Fl /Personal Home Рage /Forms Interpreter/ ары қарай ол РНР 2 деген атаумен де белгілі болады. Бұл версия қазіргі уақытта осы күнгі РНР-ге ұқсас. Оның синтаксисі және Perl тілі стилінде ауыспалы атау алуы, болатын формаларды автоматты интерпетациялауға берілгендермен интеграциясына, және РНР операторларын html код беттерге орналастыруға мүмкіндігі болатын. Сонымен қоса бұның барлығы қате жылдам жұмыс жасайтын болды. Өйткені РНР Apаche серверіне компилирленген еді. 1997 жылы РНР 50,000 - дай доменде қолданылады. Дәл осы жылы - 1997 жылда РНР жобасына Зив Сураски мен Энди Гутманс (Andi Gytmans) қосылды. Олар Израил университеттерінің бірінде студент болып жүріп, РНР-ді коммерциялық университеттік жобаға пайдалануға тырысты. Осы жерде олар көптеген қиындықтармен, бұл технологияның шектеулі екеніне кездесуге тура келді. Яғни Энди мен Зив РНР 2-нің алғашқы кодын үйрене отырып оған өңдеудің, әсіресе тілдің синтаксисіне қайта өңдеу қажет деген тұжырымға келді. Бірнеше ай көлемінде олар бұл тапсырманы кереметтей орындай білді. Оның үстіне бұл жұмыс оларға университеттің оқу жүктемесі ретінде сыналды. Жұмысты бітірген Зив пен Энди Расмуспен байланысты. Ол РНР-дегі барлық өзгерістерді қуана қабылдады. Осы кезеңнен бастап РНР технологиясын дамытумен айналысатын РНР Group топтары пайда болды. Бірлескен әрекет нәтижесінде алынған өнім 1998 жылы РНР-3 деген атаумен жарық көрді. Бұл жердегі РНР 3-тің басты ерекшелігі ядролық кеңеюіне мүмкіндік туды. Бұл арнайыландырылған модульді тудыратын РНР-дің жан-жақты өңдеуіне әкелді. Олардың үлесі - РНР үлкен көлемдегі деректер қоры және хаттамалармен жұмыс жасауға мүмкіндік тудырды. 1998 жылы РНР-ді қолданушылардың саны 10000-ға жетті. Ал РНР интернет серверінің 10 пайыздай шамасына орнатылды. РНР жайында баспаларда 20–дан астам мақала мен 2 кітап жарияланды. РНР-3 жарық көргеннен соң Энди Тутамано және Зив Сурaски РНР-дің ядросын өңдеуге кірісті.
www.w3.com Интернет-ұйымының арнайы сайты.
"Программирование серверных приложений для Windows" Дж. Рихтер, Дж. Кларк. Питер 2001
Г. Миллер. “Коммутация пакетов и каналов”. Пособие для системных администраторов. Издательство “Ноллидж”, 2003 г.
        
        РЕФЕРАТ
Тақырыбы: «PHP-скрипті программалау тілі»
Орындаған:
Тексерген:
Орал-2011ж.
Жоспары:
I. Кіріспе
PHP-дің пайда болуы және даму тарихы
II. Негізгі бөлім
1. PHP ... ... ... ... жолдары
b) Apache серверін windows-қа орнату
c) PHP-ді орнату жолы
d) PHP-дегі мәліметтерді жолдау тәсілдері
2. PHP ... ... және ... PHP ... ... ... дің тарихы 1995 жылы Расмус Лердорф (Rasmys Lerdorf) Perl тіліндегі
қарапайым ... ... ... ... Ол ... ... оның ... сараптайды. Содан бұл қосымшамен бірнеше
адам пайдаланғаннан кейін оны алғысы келетіндердің саны өсе ... ... ... Personal Home Page Tools ... деп ... және оны ... ... Осы кезеңнен бастап РНР-дің танымалдылығы арта
түсті.Ылғи кездесетін жәйт ... оны ... мен ... ... ... ... асыру үшін Расмус С-ға жазылған пакеттің жаңа нұсқасын жасап
шығаруға осылайша құрал ... ... ие ... РНР /Fl ... ... /Forms ... ары ... ол РНР 2 ... ... де ... Бұл ... қазіргі уақытта осы күнгі РНР-ге ұқсас. Оның синтаксисі
және Perl тілі ... ... атау ... ... ... ... берілгендермен интеграциясына, және РНР ... код ... ... ... ... ... қоса ... қате жылдам жұмыс жасайтын болды. Өйткені РНР Apаche ... еді. 1997 жылы РНР 50,000 - дай ... ... Дәл ... - 1997 ... РНР ... Зив Сураски мен Энди Гутманс (Andi ... Олар ... ... ... ... ... жүріп, РНР-ді
коммерциялық университеттік жобаға пайдалануға тырысты. Осы жерде ... ... бұл ... ... ... ... тура
келді. Яғни Энди мен Зив РНР 2-нің алғашқы кодын ... ... ... ... ... синтаксисіне қайта өңдеу қажет деген ... ... ай ... олар бұл ... ... ... білді.
Оның үстіне бұл жұмыс оларға университеттің оқу жүктемесі ретінде сыналды.
Жұмысты бітірген Зив пен Энди ... ... Ол ... ... қуана қабылдады. Осы кезеңнен бастап РНР технологиясын
дамытумен айналысатын РНР Group ... ... ... ... әрекет
нәтижесінде алынған өнім 1998 жылы РНР-3 деген ... ... ... ... РНР 3-тің басты ерекшелігі ядролық кеңеюіне ... ... ... модульді тудыратын РНР-дің жан-жақты өңдеуіне ... ... - РНР ... көлемдегі деректер қоры және хаттамалармен жұмыс
жасауға мүмкіндік тудырды. 1998 жылы РНР-ді қолданушылардың саны ... Ал РНР ... ... 10 пайыздай шамасына орнатылды. РНР
жайында баспаларда 20–дан астам ... мен 2 ... ... РНР-3 ... соң Энди ... және Зив Сурaски РНР-дің ядросын өңдеуге
кірісті. Ең бірінші ... ... ... ... шешу ... ... Engine деп ... жақ қозғалыс бұл тапсырманы нәтижелі орындады және
1999 жылы пайда болды. РНР-4 бұл қозғалыста жұмыс жасаушы ретінде 2000 ... ... ... ... ... ... РНР 4-тің
мүмкіндіктері зор еді. РНР 4-тің ... ол ... ... 20 пайыздан
көбінде қолданыла бастады. 2000-2004 жылдар арасында 4-ші нұсқаны жұмсарту
үшін белсенді жұмыстар ... ... сол ... ... РНР ... ... ... ойластыруға кірісті. Бірінші кезекте тілдің
объектілік мүмкіндіктерін күшейту ... Бұл оның ... ... үшін ... ... ... берді. 5-ші нұсқаны жарыққа шығару үшін
қосымша ... ... Оған ... ... қатысты, олардың ішінен
Стерлинг Хьюза және Маркус ... атап ... жөн ... ... 2004 ... РНР-5 ... түрде жарыққа шықты. Бірінші кезекте жоспарланғандай
өңдеуде объектілермен жұмыста барлық механизм жұмылдырылды. Егер ... ... ... ... бағдарламалау минимальды деңгейде
мүмкін болатын болса, ал РНР-5 объектілік бағдарламалауды жүзеге асыруда
көптеген потенциалдарға ие. ... қоса РНР ХМL мен ... ... ... ... ... қайнар көзіне байыды. РНР 4-дегі ХМL
мен жұмыс жасауға арналған барлық негізгі ... ... ... ... танымал кеңйтулер SAX, DOM, және XSLT қазір libxml2-нің
құрал-сайманын пайдаланады. Сонымен ... тағы да жаңа екі ... - ... және SOAP.
SimpleXML XML - берілгендермен жұмысты айтарлықтай оңайлатады. Бұдан алдын
РНР-да ХМL мен жұмыс мұншалықты қарапайым болмаған еді.SOAP -тың ... ... ХМL – ... ... ... ... ақпарат ауысатын
сценарий құрға мүмкіндік береді. Мысалы: НТТР. РНР ... ... ... ... интеграциялауға мүмкіндік туындайды. РНР-5
MySQL (MySQL Improved) жаңа кеңeйтулер МуSQL – сервер версиясымен 4.1.2
және ... ... ... ... МуSQL - ға тек қана ... ... қатар объекті жобалаушылық интерфейс ... ... ... ... ... ... транзакцияны бақылауды қосады.
SQLite–тің кеңеюі мәліметтерді кәдімгі файлдарда сақтайтын қоcымшаны
құрастыруға ... ... Ол SQL ... ... ... ... маңызды ыңғайлылығы – пайдаланылу қарапайымдылығы.
SQLite ... ... ... жұмыс жаcау үшін мықты
объектілік - жобалаушылық ... бар. ... ... ерекшеліктері
– жоғары жылдамдық, басқарудағы күрделі механизмдердің жоқ болуы және оңай
тізгіштік. Көптеген ... ... бұл ... ... ... болатындығын жоспарлап отыр.РНР 5-тің ... ... ... ... Tidy – ... ... және ... үшін.
• Perl - Perl сценарийлерді пайдалану.
• SPL – ... ... ... ... ... ... РDО - PHP-дің мәліметтеріне әмбебап интерфейс ұсынады.
• PІMP - GD модульінің орнына келген, графикамен ... ... ... ... ... ... РНР 5-те есте сақтаудың әлдеқайда жылдам ... РНР 5 REAR ... ... ... ... ... қасиеттермен
толықтырылған.
PHP (ағылш. PHP: Hypertext Preprocessor — «PHP: еренмәтінді алдын-ала
үдірістегіш») — Веб-серверде HTML ... құру және ... ... ... ... ... ... Қазіргі күндерде хостинг
қызметін ұсынатындардың көпшілігімен қолданады. LAMP ... ... ... ... енеді. Тілдің оңайлығы, орындалу
жылдамдығы, функциялық байлығы және PHP ... ... ... ... ... PHP тілі ... ... саласында ең белгілі
тілдердің бірі боп есептелінеді (JSP мен ASP-де ... ... Бұл ... ... ядро мен соған қосылатын модульдарында.
Соңғылары дерекқор, ... ... ... ... PDF ... ... және т.б. ... істеуге арналған.
Бұндай модульды қалаған адам дамытып қоса алады. Модульдардың саны бір неше
жүз болғанымен, стандарттық жабдықтауға тек жақсы ... ... бір ... ғана ... PHP ... веб-серверге не арнайы сол сервер үшін
жасалған модуль арқылы (мысалы, Apache әлде IIS), не CGI-қосымшасы ... ... UNIX, Linux, Windows және Max OS X ... жүйелерінде
әкімшілік тапсырыстарын атқаруға пайдаланылуы мүмкін. Бірақ PHP тілі бұл
салада кең өріс ... ... ... Perl, Python және VBScript ... ... ... ... синтаксисі Си тәріздес.
Ассоциаттивтік массивтар мен foreach циклі секілді кейбір элементтері ... ... ... PHP ... мың ... ... желісі сайттарының 5-тен бірі осы тілде жазылған.PHP
дамытушылар тобы тідің ядросы, қосымшаларымен жұмыс ... ... ... не тілдің құжаттамасы сияқты байланысты жобалармен ... ... ... ... бастап өз қолыңмен жазып шығу қиын жұмыс. Әдетте
кітаптарда оп-оңай сияқты етіп көрсетеді, мысалы ... ... өзі ... php» ...  «21 ... ... ... сияқты. Бұлар әрмне бастамаға
жақсы. Ал шын мәнінде бұл ... ... ... ... ... ... ... өзін елестетіп көрелік. Формамен жіберліген
мәндерді өңдеу үшін ... ... ... керек:
- жіберілген мәліметтің типін тексеруіміз керек.
- жіберілген мәліметтердің форматын тексеру керек.
- жіберілген мәліметтерді ... ... ... ... ... SQL Injection-нен қорғану.
тағы басқа...Бұл кодтарды жазумен қатар әрине тесттен өткізіп, ... ... көз ... де ... Бұл тек бір ... ... өңдеу
ғана. Ал енді қолданушыларды тіркеу, оларға рөл беру ... ... ... жасаудың негізгі үш жолы бар:
1) Тек, «таза» php-ді қолдану арқылы, ... ... ... Бұл ... сайт ... көп жұмысты керек етеді. Есесіне көп ... және ... ... ... ... ... ... сайт жасалатын
болса, визитка сияқты, сол кезде осы ... ... ... тек ... ... ... кез-келген функцияны, қалаған түрімізде ... ... ... ... Қазіргі таңда CMS-терді қолданып уеб-сайтты 2-3
сағатта зырылдатып жасап шығуға болады. Мұндағы CMS ... ... System - ... Басқару Жүйесі). Бұл жүйелерді қолдану үшін
php-ді білудің аса қажеті жоқ. Бұл ... ... да ... ... қолданғанда ең қиын нәрсе, қиын емес, уақытты алатын нәрсе «аударма
жасау». CMS-терді қазақтар ... ... ... орыс ... нұсқаларын қолдануға тура келеді. Аударып болғаннан кейін толық
аударылды ма, аударылмаған сөз ... ... жоқ па соны да ... шығу ... Осы ... мән бермегендіктен ба, әйтеуір қазақ
сайттарында қазір ана жерінде ағылшынның бір ... мына ... ... ... ... жатады.
Әрине, CMS-ті қолданып сайт жасау уақыт жағынан, басты ауыртпау жағынан
тиімді, бірақ php-дің ләззатынан құр ... ... CMS-ті ... ... код ... ... жоқ. ... дайын. Қазіргі таңда кең
тараған CMS-тер: wordpress, joomla, drupal… Бұл тізімдегінің ... ... көп ... ... қолдану арқылы: Фреймворктың жұмысы MVC моделіне негізделген.
Бұл жердегі MVC ... ... ... ... логикалық үш бөлікке бөлінеді:
Модель (Model) – мәліметтермен жұмыс істейді. Мысалы, ... ... ... ... сияқты.
Контроллер (Controller) – бұл басқару орталығы сияқты. ... ... ... ... (қай ... ашу ... деген сияқты)
Көрініс (View) – Шолғышқа жіберілетін html бетті жасайды.
Бұл жерде бір бөлікке жасалынған өзгеріс ... ... ... тигізеді, әсер етпейді дерліктей. Мысалы, моделге енгізілген
өзгеріс, көрініске ... ... ... ... ... тізімдегі бірінші мен екінші пункттің ортасында десек болады.
Фреймворк қолданғанда функцияларды еркін, өз бетіңше жаза ... ... әр ... ... тән ... ... функциялар сол қағида
бойынша жазылады. ... бұл ... ... ... ... жазылып,
тестіленіп қойған. Фреймворктың артықшылығы да осы. Көптеген ... ... ... ... кең ... фреймворктарға келетін болсақ, олар:
ZendFramework, Yii, Cakephp, ... ... ... ... жағынан ең танымал скриптті программалау тілі
екендігіне ешкімнің дауы жоқ шығар. Десек те, сайт жасау барысында, ... ... ... ... ... ... ... көп
қолдануға тура келеді. Мысалмен айтсақ, PHP қолданып бір сайт ... ... Әр ... ... сияқты бұл сайтымызда да форма жасайық.
Бұл ... ... ... ... Ол ... ... қорына
енгіземі. Енгізбестен бұрын, бұл мәліметтерді сүзгіден (фильтрден) өткізіп
алуымыз керек. Нені сүземіз? Қолданушылар тарапынан жіберілуі мүмкін ... ... ... Sanitize т.б тәсілдермен) сүзіп аламыз.
Сүзгіден өткізуіміз үшін біршама код жазамыз. Бұл кодымызды ... ... ... Бұл нәрсе барлық сайтта болады. Келесі ... да осы ... ... ... боламыз. Әрине, PHP-ді
енді үйреніп келе жатқанда, бұлай қайталай беру PHP-ді ... ... ... ... ұзақ уақыт өткенде, адам бұдан жалығады. Бәлкім,
қайталана беретін бұл ... ... ... ... ... ... ... одан да мықты Фреймворк деген «дүние» бар.Фреймворк ағылшыншадан
тікелей аударғанда «қаңқа» ... ... ... Аты айтып тұрғандай,
фреймворктар біздің ... ... ... ... ... ... жағынан. Кез-келген сайтта болуы керек болған функциялар, әлгі
сүзгілер фреймворктардың ішінде жазылып, қателіктерге сан ... ... ... ... ... үнемдейтін біраз «сұрақтарға»
дайын шешімдер бар. Фреймворктар MVC қалыбына негізделген. Қазіргі ... ... өте көп. ... ... CodeIgniter, CakePHP, Zend
Framework, Kohana, Yiiframework.Әрине, PHP-ді ... ... ... ... ... өздері-ақ жазуы да мүмкін.
Бірақ, уақыт үнемдеу үшін, PHP-мен жұмыс істеу тәжірибесі аз ... ... ... ұтымды шешім. Ал енді, фреймворк қолдану ... CMS ... ... пе ... таза ... өзін ... керек пе деген
заңды сұрақ туындайды. Бұл, сайт жасайтын адамға, ... ... Бұл ... ... ... MVC – Model, View, ... ... әріптері. MVC – бұл өзінше бір қалып (шаблон). Бұл қалып
сайт ... ... көп ... ... жазбаларымыздың тақырыбы
болатын PHP фреймворктар осы MVC ... ... MVC ... ... үшін php ... білумен қатар OOP (Object Oriented ... ... ... ... да білу ... өзі үш ... тұрады. Олар:Модель, Көрініс және
Контроллер. Бұл айтылғандар қалай жұмыс істейді. Соны ... ... ... Бұл ... ... деп ... ... міндеті –
көрсету, мәліметтерді көрсету. Моделдің міндеті – ... ... ... қорына мәліметтерді енгізу, өшіру, өңдеу. Ал контроллер
болса осы екі компонентті байланыстыратын түйін десек болатын ... ... ... ... ... Айталық қолданушы бір сұраныс жасады – біздің
MVC қалыбына негізделіп жасаған сайтымыздағы бір мақаланы ашты ... ... ... жазды mysal.kz/index.php?id=1. Мұндағы mysal.kz біздің
сайтымыз. Контроллер бұл сұранысты алады да, ... ... ... ... мәлімет – 1 саны. Бұл сан қолданушы оқымақшы ... ... ... ... id-і (нөмірі). Модел деректер ... ... ... алып, контроллерге береді. Контроллер ол ... ... ... оны ... ... яғни ... көрсетеді. Осы айтқандарымызды ... бір ... ... ... ... ... Деректер қорымыздың аты
jazbalar болады. Бұл деректер қорына төмендегі код ... ... ... ... TABLE IF NOT EXISTS `makala` ... int(2) NOT NULL ... ... DEFAULT NULL,
4.`text` text,
5.PRIMARY KEY (`id`)
6.) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf_unicode AUTO_INCREMENT=3 ;
Кодтан көргеніміздей мәліметтер кестеміздің аты makalа. Енді локалды
серверімізге mvc деп ... сайт ... ... ... мен ... төмендегі суреттегідей болады:Мұндағы model.php
файлының ішінде ... код ... ... ... ... ... $password='';
05.private $db='jazbalar';
06.private $table='makala';
07.
08.
09.function getMakala($id)
10.{
11.$this->_connectDB();
12.$query="SELECT * FROM ".$this->table." WHERE id=$id";
13.$query_result=mysql_query($query);
14.$row=mysql_fetch_assoc($query_result);
15.return $row;
16.
17.}
18.
19.private function _connectDB()
20.{
21.$connect=mysql_connect($this->host,$this->user,$this->password) or
die('Деректер қорымен байланыс жоқ');
22.$db=mysql_select_db($this->db,$connect) or die('Деректер қоры
табылмады');
23.
24.}
25.}
model.php файлындағы ... айта ... Біз бұл ... Model ... ... Бұл ... ... және функциялары (методтары) бар.
_connectDB() функциясы бізді деректер ... ... ... ... сол ... ... ... $id мәніне тең болған мақаланы
шығарады. Бұл мән модельге контроллерден беріледі (төменде).
Ал ... ... ... код ... ... Controller{
03.
04.function showMakala($id)
05.{
06.$obj=new Model();
07.$makala=$obj->getMakala($id);
08.require_once"./view/view.php";
09.}
10.
11.}
controller.php файлында бірінші require_once функциясы арқылы мұның алдында
жазған model.php файлын ... ... ... деп ... ... Бұл ... ... деп аталатын жалғыз функциясы бар. Бұл
функцияға $id параметрі қолданушы тарапынан беріледі. Бұл ол ... ... ... ... ... ... ... require_once
функциясы арқылы view.php файлын жалғайды.
Енді view.php файлының ... ... ... source
print?
01.
02.
03.
04.
05.MVC
06.
07.
08.
09.
10.
11.
12.
13.
Бұл кодтан көретініміздей view.php файлында хтмл кодтар жазылған, яғни
көрініс. Бұл жердегі $makala массиві контроллер тарапынан келді.
Ал index.php файлының ішіне былай ... ... ... ... ... тарапынан болған сұранысты қабылдайды. require_once
функциясы арқылы controller.php файлын қосады. Сосын ... ... ... ... ... іске ... ... қызметі жоғарыда айтылды.Енді деректер қорына
мақала енгізіп, бұл мысалды локалды серверде ... ... ... жазсақ: http://localhost/mvc/index.php?id=1. Енгізген ... ... id=2 ... id=3 деп әр ... көруге болады.Әрине, біз бұл
жерде MVC қалыбын қарапайым тілмен, қарапайым кодтармен ... Шын ... ол ... ... Және объектіге бағытталған php-
ді білуді талап етеді.
Біздің білетініміздей PHP - сервер тілі. Бұл ... ... ... ... ... ... Ал ... алған хостингпен жұмыс
істейтін болсақ, ... ... ... ... (код) ... Бұл ... ... көру үшін, оны ... ... ... Ол үшін ... ... ... болу керек. Кодтың әр қатарын
жазған сайын, қателігін көру үшін қайта-қайта уеб-серверге ... беру ... ... шығарары ақиқат. Әр жаңа код жазған ... оның ... үшін ... көшіре бергенше, бұл нәрсені ... ... ... Оның жолы - сол уеб-серверді өзіміздің компьютерімізге орнату. Бұл
жағдайда ... ... ... ... ... ... көре аламыз. Бұл - өте ыңғайлы болады.
Неге Apache?
Apache бұл біздің компьютерімізге ... деп ... ... Неге ... орнатамыз? Өйткені - дәл қазіргі уақытта Apache ... және кең ... ... ... ... бірегейі. Көптеген
хостинг-провайдерлер осы Apache-ты қолданады. Компьютерімізге орнатуымыз
үшін алдымен Apache-ты жүктеп алуымыз ... ... ... ... ... Біз бұл ... ... Windows XP ОЖ-ге орнатамыз.
Apache-тың уиндоус-қа арналған бинарлы нұсқасын мына жерден жүктеп ... ... . ... ... ... -
өздігінен орнатылатын файл. Біздің тек ... next ... ... ... Біз бұл ... ... 2.2 ... жүктедік
(httpd-2.2.20-win32-x86-no_ssl.msi). Жүктеп алынған Apache файлының ... рет ... ... ... ... ашылады:
Бұл терезеде үңіліп қарайтындай маңызды ... жоқ. ... ... ... ... жұмып Next батырмасын баса беруге болады. Next
батырмасын басқаннан кейін көретін келесі ... - ... ... Апачтың шарттары жазылған. I accept the terms in the license
agreement дегенді ... яғни ... ... ... ... ... ... терезеге өте беруге болады. Келесі тереземіз
төмендегідей болады:
Бұл терезеде үш ұяшық бар: Network domain (e.g. somenet.com), Server ... ... ... email address ... domain (e.g. ... - ... деп ... болады.
Server Name (e.g. www.somenet.com) - localhost деп жазуға болады.
Administrator's email address (e.g. webmaster@somenet.com) - кез-келген ... ... ... ... ... ... for All Users, on Port 80, as a Service
-- Recommended дегенде қалдырып), Next батырмасын ... ... ... ... ... Typical ... ... Next батырмасын басамыз.
Келесі көретін тереземіз:
Бұл ... ... ... ... ... көрсетеді. Ол өздігінен
файлдарын мына жерге тастайды: C:\Program Files\Apache Software Foundation\
Apache2.2\ . (windows 7 ... vista ... ... орнатуға кеңес беріледі) Осылай ... ... ... өте
беруге болады:
Install батырмасын басып, Апачты ... ... Ол ... автоматты
түрде өзі орнатылады. Апач орнатылғаннан кейін, компьютеріміздің оң ... ... ... ... ... болу ... Сол белгі арқылы Апачты
қосып, өшіріп немесе рестарт жасауға болады. Апачты орнатқаннан кейін,
шолғышты ... ... ... ұяшыққа localhost адресін енгізсек, It works
(Apache 2.2 нұсқасында) ... шығу ... Бұл - Апач ... өз қызметін
атқарып тұр деген сөз.
Мына жерде Апач уеб-серверін ... ... ... ... файлдар, яғни жазылатын php сценарийлер апачтың ішінде htdocs
деп аталатын буманың ... ... ... ... ... ... шығатын It works! сөзі жазылған html файл да осы htdocs бумасының
ішінде жатыр. Әдетте ... ... қай ... ... ... htdocs ... мына ... C:\Program Files\Apache Software
Foundation\Apache2.2. Енді бізге апачтың ... ... ... жасау
керек. Апачта бізге қатысты өзгерістерді httpd.conf файлында жасаймыз. Бұл
файл әдетте мына ... ... ... ... ... файлында жасалған әрбір өзгеріс
апачты рестарт жасағаннан кейін ғана іске қосылады. conf ... ... ... ... ... кәдімгі блокнотпен ашуға болады,

деген жазуы бар қатарды ... ... Осы ... ... келетін
AllowOverride None деген жазуды AllowOverride All деп өзгерту керек. Бұл
өзгеріс ... htdocs ... ... ... деп ... ... ... береді. Осы өзгерістен кейін апач әр ... All ... ... ... яғни ... ... ... көргеннен кейін, сол .htaccess файлын орындайды. Яғни біз htdocs
бумасына қатысты кейбір баптауларды .htaccess ... жаза ... ... ... бір ... келтіре кетейік: Блокнотты ашып, ішіне мына екі
қатарды жазамыз:
Options Indexes ... ... бұл ... ... деген атаумен htdocs бумасының ішіне
сақтаймыз. Файлдың атауы ... ... мән ... ... ... деп жазып ENTER бассақ, It works! ... ... жазу ... of ... ... біз ... файлындағы DirectoryIndex мәніне index.php
деп бердік. Апач .htaccess файлын оқып, ең бірінші ... ... ... ... іздейді, оны таппағаннан кейін htdocs бумасындағы файлдар
мен бумалардың барлығын көрсетеді. ... htdocs ... ... ... ешнәрсе болмағаннан кейін тек осыны ғана көрсетті. Апач әлі
php файлдарды танымайды. Сіз қазір, htdocs ... ... ... ... ... бір php код ... ол код ... Шолғышта тек
сол жазған кодыңызды ғана көресіз. Апачтың php-ді тани алуы үшін, біз ... ... ... апач-қа модуль ретінде орнатамыз (қосамыз).Php-дің
орналасқан сайты http://www.php.net. Ал біз ... ... ... мына ... ... ала ... ... .
Біздің php-дің installer нұсқасын емес zip нұсқасын жүктеу іміз ... ... ... мынандай болды: php-5.2.17-Win32-VC6-x86.zip.
C:\Program Files-тың ішіне жаңа php ... ... бума ... ... ... zip нұсқаны архивтен шығарамыз. Сосын шығарылған файлдар ... ... ... ... файлды тауып, атауын php.ini
деп өзгертеміз. Php-ге ... осы php.ini ... ... ... ... функциялар саны негізі төрт мыңнан асады. Бірақ, ол ... ... ... Шамамен көп қолданылатын 1200-1300 данасы ... Ал ... ... осы php.ini ... ... қосылады. Қалай
қосу керектігін уақыты келгенде ... ... ... php
бумасының ішіндегі ext ... ... ... Енды ... Software ... ... барып, httpd.conf
файлын ашамыз. Ашқаннан кейін файлдың соңғы қатарына мына үш ... ... ... ... ... ... Files/php" Бұл үш қатар жазудың ... ... ... ... ... керектігін айтады және сол ... ... ... ... ... ... php ... қандай кеңейтумен (extension)
ашу керектігін, яғни .php кеңейтуімен ашу керектігін айтады. Үшінші ... ... ... ... ... ... ... өзінің php.ini
файлын таба алуы үшін (қызық, иә) php.ini файлдың ... мына ... ... ... ... ашып, ішіне мына кодты жазамыз:
view source
print?
1.echo phpinfo();
Жазғаннан кейін файлды htdocs бумасының ... ... ... ... ... http://localhost/info.php адресін терсек, php
туралы мәліметтер ... бет ... Бұл ... ... ... ... қосылғанын, мәндерін көруге болады. Кішігірім анықтама. Яғни,
біздің ... ... ... орындалады. Бұл - апач php-ді таныды
деген сөз. ... біз php-ді ... ... ... ... Apache ... мен PHP-ді орнатқаннан кейін, ендігі кезек - php-де ... ... ... жазу үшін ... ... бір редактор керек. PHP тілін ... ... мен ... ... қолдануға кеңес берер едім.
Салмағы да ... (~5MB). ... мен ... ... түспен
көрсетіліп, ажыралып тұрады. Төмендегі суретте php код ... ... ... көре ... ... мына ... тегін жүктеп ала аласыз: http://notepad-
plus-plus.org/download/v5.9.3.html. Installer нұсқасын жүктеп ... ... ... php тіліне оралсақ. php тілінде кодтардың барлығы
тегтерінің арасына жазылуы тиіс. Жазылу ... ... ... ... php кодтарын тегтерінің арасына да жазуға ... Ол ... php.ini ... ... ... ... On деп ... (short_open_tag = On). Ең дұрысы деп жазу әрине. ... php ... HTML ... ... ... жаза ... программадағыдай, біз де бірінші php кодымызды Сәлем әлем!
сөзінен бастайық. Біз ... ... HTML ... ... Енді
редакторымызды ашып, ішіне мына кодты жазамыз:
view source
print?
01.
02.
03.
04.  
07.
08.
09.
10.
13.
14.
Жазып болғаннан кейін файлға кез-келген атау, .php кеңейуімен беріп, ... ... ... htdocs ... ішіне сақтаймыз. Егер
Апачты C:/ дискісіне орнатқан болсаңыз, бұл жол былай болады: C:/Program
Files/Apache Software Foundation/Apache2.2/htdocs. Жоғарыда ... ... ... ... шолғышқа шығаратын функция - echo функциясы. Мұны кейде,
функция емес, конструкция деп те ... ... ... ... (") ... міндетті. Тырнақша қос (") болуы да мүмкін, жалғыз,
тек (') ... да ... ... ... ... ... ... соңына нүктелі үтірді (;) міндетті түрде қою керек. php тілінде
кез-келген кодты аяқтаған кезде, соңына ... ... қою ... ... ... ... ... Енді шолғышта
http://localhost/firstscript.php адресін ... ... ... сөзі шығуы
керек. Сонымен қатар біз және тегтерінің арасына да ... ... Мұны да ... құжаттың тақырыбы жазылатын жерден көреміз.
Көріп тұрғанымыздай php кодтарын HTML ... ... ... ... бұл ... php ... тегтерінсіз жаздық. Сіздер
өздеріңізде жазғанда осы тегтерді ... ... ... ... мәнін еш өзгертуге тура келмейтін, өзгертілмейтін
кездер болады. Сол кезде php-дағы константаларды қолдануға болады. ... ... ... яғни бұл атауды ешқашан өзгертпейміз, міне ... етіп ... ... ... define ... ... беріледі.
Төмендегі кодта:
view source
print?
1.define('SITENAME','www.webteacher.kz');
Бұл кодта бірінші жазылғаны константаның атауы, екіншісі мәні. SITENAME
атауына www.webteacher.kz  мәнін ... Енді ... ... ... болсақ, www.webteacher.kz мәні шығады.
Негізі константаларды үлкен әріппен жазу шарт емес. Бірақ, "жазылмаған ... ... ... ... дұрыс. Айқындалып, ерекшеленіп тұруы үшін
үлкен әріппен жазған дұрыс. ... ... ... ... ... $ ... қойылмайды. Біз жоғарыдағы константаны
шолғышта шығару үшін ... ... ... ... бұл константаның мәнін көреміз. Константа бір рет анықталып
бекітілгеннен кейін, екінші рет мәнін өзгертуге ... яғни ... ... ... ... мәнге өзгерте
алмаймыз. Константаларды бекіткенде бекітілетін мән жол ... ғана ... ... егер ... мән сан болса жақшада жазу міндетті емес.
Мысал:
view ... ... ала ... ... бар. Бұл ... скрипт
жазғанда қолдануға болады. Олар мыналар:
|__LINE__ |- скрипттің ағымдағы қатары (осы ... ... ... ... |- ... скрипт жазылған файлдың орналасқан жері (мысалы: |
| ... ... |- ... орындалып жатқан функцияның аты ... |- ... ... аты ... |- ... ... тәсілінің (қасиетінің) аты ... |- PHP ... ... |- PHP ... ... ... ... аты ... ... ... (date) ... істейтін функция бар. Бұл тіл ағылшын
тілінде жазылғандықтан бұл функциялардың барлығының нәтижесі ... ... ... бүгінгі күннің мезгілін шығарып көрейік:
view source
print?
1.echo date("d F Y");
Нәтижесі мынандай болады: 05 October ... date() ... ... тағы бір ... ... ... ... айды
атаумен емес, санмен шығарайық:
view source
print?
1.echo date("d n Y");
Мұның нәтиежсі 05 10 2011 болады. Ал енді, мұның барлығын қазақшаға ... Ол үшін ... код ... source
print?
01.$aylar=array(
02.1=>'Қаңтар',
03.2=>'Ақпан',
04.3=>'Наурыз',
05.4=>'Сәуір',
06.5=>'Мамыр',
07.6=>'Маусым',
08.7=>'Шілде',
09.8=>'Тамыз',
10.9=>'Қыркүйек',
11.10=>'Қазан',
12.11=>'Қараша',
13.12=>'Желтоқсан'
14.);
15.$index=date('n');
16.echo date('d').' '.$aylar[$index].' '.date('Y');
Біз бұл жерде $aylar массивіне айлардың қазаша атауын ... ... ... ... ... яғни ... ... меншіктедік. Сосын echo операторы ... ... ... ... шығардық. Мысалдың нәтижесі бүгінгі күн, яғни 05 ... ... деп ... ... - php-дегі мәліметтерді жолдау
тәсілдері. php-де мәліметтерді жолдаудың екі ... бар: POST және ... ... дегеніміз, әдетте сайттардағы формаларға енгізілетін
мәліметтер. Логинімізді, ... ... ... ... бір ... ... ... батырмасын басқанымызда, бұл мәліметтер көбінесе аталмыш
екі тәсілдің бірімен ... Көп ... ... POST тәсілімен
жіберіледі. Өйткені GET тәсілімен жіберілетін мәліметтер шолғыштағы адрес
арқылы жіберіледі де, ... ... яғни ашық ... ... Бұл ... ... мысалы құпиясөз немесе құнды мәлімет жіберетін болсақ.
Ал, енді бұл екі тәсілдің айырмашылығын нақтырақ үсіндіру ... ... |POST |GET ... тәсілі ... ... ... |
| ... ... |
|Жолданатын мәлімет |8 М |255 ... ... | | ... |Жоқ |Иә ... қарап қай тәсілді қай уақытта қолдану керек екенін ... ... аз, ... емес ... GET ... жолдай беруге
болады. GET тәсілі мәліметтерді адреспен қосып жолдайды. Мысалмен
көрсетейік. Жаңа бір файл ашып, ішіне төмендегі ... ... ... ... ... соң, файлды index.php деген атпен сақтаймыз. Кодтан
көріп тұрғанымыздай, бұл файл бұл формаға ... ... ... ... ... ... жолдайды. Ал форманың көрінісі төмендегідей
болады:
Енді тағы бір жаңа файл ашып, ішіне мына кодты жазамыз:
view source
print?
1.if(isset($_GET['name'])&&isset($_GET['password']))
2.echo $_GET['name']." ".$_GET['password'];
Бұл кодта біз $_GET ... ... есім мен ... ... ... формадағы бірінші өріске атымызды жазып, мысалы Алмат, екінші өріске
құпиясөз жазып, мысалы 123, "жолда" батырмасын ... ... ... ... Алмат 123 деген жазуды, яғни енгізген мәліметімізді көреміз.
Ал адреске ... ... ... мынандай ... . GET ... ... ... ... ... осы, бұл ... мәліметтер ?
белгісінен кейін қосылады: name=Алмат&password=123. Әрине, логин мен
құпиясөзді ешқашан GET ... ... ... ... яғни қауіпсіз емес. Ал,
енді GET тәсілімен орындаған мысалды POST тәсілімен орындап көрейік. ... ... ... html ... ... ... қатарды
method="post" деп өзгертеміз, сонымен қатар index1.php файлына кодты былай
жазамыз:
view ... ... ... формаға атымыз бен құпия сөзімізді жазып "жолда" батырмасын бассақ,
шолғышта атымыз бен құпиясөзімізді көреміз. ... ... ... ... яғни мәліметтер адрес арқылы берілген
жоқ. Мәліметтер жасырын берілді.Негізі, көп жағдайда POST тәсілі
қолданылады. Файлдар сияқты үлкен көлемді мәліметтерді ... ... іске ... ... ... ... "Жолданылатын мәлімет
көлемі: 8М" мәнін php.ini конф. файлдың ішінен өзгертуге болады. Ол үшін
post_max_size ... ... ... ... ... ... мәліметтермен мынадай негізгі операторлармен
жұмыс істелінеді:
+ Екі санның қосындысы
- Екі санның айырмасы
* Екі санның көбейтіндісі
/ Екі санның бөліндісі
% Бір санды бір ... ... ... ... ... ... ... кетейік:
view source
print?
1.
Нәтижесі төмендегідей шығады:
5+3=8
3*4=12
12-5=7
15/5=3
16%3=1
Математикалық функциялар
PHP тілінде математикалық операторлармен қатар, көптеген математикалық
функциялар да ... ... көп ... математикалық
функцияларды келтірдік:
abs Санның абсолюттік мәні ... ... ... ... ... Гиперболалық арксинус
atan2 Екі айнымалының арктангенсі
atan Арктангенс
atanh Гиперболалық арктангенс
base_convert Санды бір жүйеден екінші бір ... ... ... ... ... ... ... санақ жүйедегі эквивалентін
береді
ceil Санды үлкен жағына қарай дөңгелектейді (Мысалы 1.8 саны 2 болады)
cos Косинус
cosh Гиперболалық косинус
decbin Ондық жүйеде берілген санды 2-лік ... ... ... ... ... ... ... жүйеге ауыстырады.
decoct Ондық жүйеде берілген санды 8-дік жүйеге ауыстырады.
deg2rad Градусты радианға ... ... ... экспонентасын шығарады
floor Санды кіші жағына қарай дөңгелектейді
fmod Екі санды бір-біріне бөлгеннен қалатын қалдық
getrandmax rand() функциясымен алынатын максималды мән
hexdec Он алтылық ... ... ... ... ... ауыстырады
hypot Берілген екі катет арқылы гипотенузаны емептейды
is_finite Мән шекті ма емес па соны ... Мән ... ба емес па соны ... Мәннің арнайы NAN мәнін қабылдап-қабылдамағанын тексереді. (NAN -
not a number - математикалық қате операцияның нәтижесі)
lsg_value
log10 Ондық логарифм
log Натуралды логарифм
max ... ... ең ... ... табады.
min Берілген сандардың ең кішісін (минимумын) табады.
mt_getrandmax Болуы мүмкін болған кездейсоқ мәнді көрсетеді.
mt_rand Кездейсоқ сандар генераторы. rand() ... ... ... ... ... ... ... сандарды шығарады.
mt_srand
octdec Сегіз сандық жүйесіндегі санды ондық жүйеге ауыстырады.
pi Пи мәні
pow ... ... ... ... ауыстыру
rand Кездейсоқ сандар генераторы
round Санды дөңгелектеу
sin Синус
sinh Гиперболалық синус
sqrt Түбір астынан шығару
srand
tan Тангенс
tanh Гиперболалық тангенс
Меншіктеу операторы
Негізгі меншіктеу операторы - ... ... "=" ... табылады. Бұл теңдік
белгісі белгілі бір айнымалыға мәнді ... үшін ... ... "теңдікті" білдірмейді. Бұл оператор интерпретаторға оң
жақтағы санның мәнін, сол жақтағы айнымалыға меншіктеуін ... ... ... $bir ... 1 мәні ... $apples ... 12
мәні меншіктелді. Енді echo операторын қолданып бұл айнымалыларды шолғыштан
көргіміз келсе, былай деп жазамыз:
view source
print?
1.
Шолғыштан мынадай нәтижені көреміз:
1
12
Бір қатарда бір ... ... ... ... болады. Мысалмен
көрсетейік:
view source
print?
1.
Бұл скрипттің нәтижесі мынадай болады:
45, 45, 45, 45
Меншіктеудің негізгі операторымен ... ... ... да
бар. Бұл операторлар амалда айнымалының мәнін қолданып, нәтижесінде ... ... сол ... ... ... бұл ... келтірілген: +=
_=
*=
/=
.=
%=
&=
|=
^=
=
Бұл оператырларды қолданып, кодты шағын етіп жазуға болады. Мысалы бір $x
айнымалысына 10 санын қосу керек болса, оны әдетте былай ... ... ... ... ... дәлірек айтқанда +=
операторын қолданып, бұл кодты қысқарақ етіп ... жаза ... ... ... тағы ... мысал келтірейік:
view source
print?
01.  
. ... және ... ... және ... ... ... ... немесе азайту (кеміту) көп
қолданылатын операция. Бұл әсіресе циклдарда көп қолданылады. PHP тілінде
бұл амалды орындау үшін арнайы ... бар. Олар - ... ... ... ... ... үшін, декремент операторы (--) айнымалыны
бірге кеміту үшін. Егер $x айнымалысының мәні нөлге тең болса, бұл
айнымалыға инкремент ... ... яғни ... ... $x++, ... мәні ... тең болады. Егер $y айнымалысының мәні 10 болса, бұл
айнымалыға декремент операторын қолдансақ, яғни $y-- деп жазсақ, ... мәні 9 ... тең ... Тағы ... ... келтірейік:
view source
print?
01.
Инкремент және декремент операторларын айнымалыдан кейін де, айнымалыға
дейін де жазуға болады. Біз бұл операторларды жоғарыда айнымалыдан ... ... ... ... - ... ... дейін жазылса -
префикс деп аталады. Мысалмен көрсетейік:
view source
print?
1.
Ал енді постфикстік жазба түрі мен ... ... ... ... Егер инкремент және декремент операторларын постфикстік әдіспен
жазып, яғни $x++ деп жазып, бір есепте ... ... бұл ... $x
айнымалысының декременттелмей (бірге артпай) тұрғандағы мәні алынады.
Мысалмен көрсетейік:
view source
print?
1.
Біз $x айнымалысын ... ... ... ... яғни $x++ деп
(екі плюсті айнымалының оң жағына) жазғанымыз үшін, $y=5+$x++; ... $x ... ... ... ... ... ... кейін
декременттейді, яғни бірге арттырады. Енді осы амалды префикстік әдіспен
жазып көрелік:
view source
print?
1.
Көргеніміздей, ... ... ... ... арттырып, содан кейін
амалда қолданады. Міне префикс және ... ... ... (string) ... ... екі ... жолдық оператор бар. Біріншісі - екі жолды
қосып, бір жол ... ... ... ("." ... ... ... - ... жұмыс істеуден шыққан нәтижені айнымалыға
меншіктейміз. Мысалмен көрсетейік:
view source
print?
01.
PHP тілінде жолдарға қолданылатын осы екі ... ғана бар. ... ... ... көптеген функциялар бар.
IF шартты операторы
Барлық (мықты) программа тілдеріндегідей PHP тілінде де ... бар. ... ... ... ... source
print?
1.
Бұл жердегі expression логикалық шарт (амал). Бұл шарт (амал) жалған немесе
ақиқат бола алады. Мысалы 5>3 амалы ақиқат, өйткені 5 саны 3 ... ... ... ішіндегі шарт (амал) ақиқат болса, онда statement операциясы
орын ... ... ... ... ... шартында логикалық функцияларды қолдануға болады. Мысалы:
is_int, is_float, is_array сияқты айнымалылардың типін анықтайтын
функцияларды ... ... ... ... ... ... ... бірі және өте көп қолданылады.
Салыстыру операторлары
Салыстыру операторлары - IF ... ... ... ... ... жиынтығы болып табылады. Аты айтып ... ... екі ... ... ... салыстырады. Бұл
операторлар салыстырылып жатқан айнымалы қандай болса да, тек екі ... ... TRUE ... FALSE. Салыстыру операторлары екі мәнді өзара
салыстырып, егер шарт ... TRUE ... ... ... ... FALSE ... мәнін қайтарады. PHP тіліндегі ... ... ... ... |Операция ... ... ... ... |$a==$b |$a ... $b |
| | | ... тең |
| | | ... ... TRUE |
| | | ... ... ... ... |$a айнымалысы $b |
| | | ... тең және |
| | | ... бір ... |
| | | ... TRUE болады. |
|!= ... |$a!=$b |$a ... $b |
| | | ... тең |
| | | ... ... TRUE |
| | | ... ... ... |$a!=$b |$a ... $b |
| | | ... тең |
| | | ... ... TRUE |
| | | ... ... |Теңсіздік |$a!==$b |$a ... $b |
| | | ... тең |
| | | ... және ... |
| | | ... болса, нәтиже |
| | | |TRUE ... |
|< ... |$a ... |$a>>$b |$a ... $b |
| | | ... ... |
| | | ... ... TRUE |
| | | ... ... |$a ... $b |
| | | ... ... |
| | | ... тең ... |
| | | ... TRUE ... ... ... ... мысалмен түсіндіре кетейік:
view source
print?
01.
Мысалда "теңдікке салыстыру" операторына назар аудару ... ... - == ... табылады, ал меншіктеу операторы - = болып табылады.
Осы екі ... ... білу ... Енді кестедегі қатар тұрған үш теңдікке
(===) мысал ... ... ... да ... ... ... операторлар
Бір мысалмен бастайық. Айталық бізге $x айнымалысының мәні 30 бен 35
сандарның арасында ма жоқ па тексеру ... Мұны ... үшін IF ... рет жазу керек. Ол былай болады:
view source
print?
01.
Бірақ бұл амалды бұлай ұзартып жазбай қысқаша да жазуға болады. Ол ... ... (&&) ... ... керек. Бұл оператор екі шартты
қосады. Жоғарыдағы мысалды логикалық оператормен жазып көрейік:
view source
print?
01.
Бұл шарт орындалады сонда, егер екі шарттың нәтижесі де ... ... ... ... төмендегі кестеде келтірілді:
|Оператор |Операция |Мысал |Нәтиже ... ... ЖӘНЕ |$x and |$x және $y ... ... нәтиже |
| | |$y |TRUE ... ... ... ЖӘНЕ |$x && |$x және $y ... ... ... |
| | |$y |TRUE ... ... ... ... |$x or |$x ... $y ... болса, нәтиже |
| | |$y |TRUE ... ... ... ... |$x || |$x ... $y ақиқат болса, нәтиже |
| | |$y |TRUE ... ... ... ... |$x xor |$x ... ... $y ақиқат |
| ... |$y ... ... TRUE ... ... ELSE ... бір шарт ... болса бір амал, жалған болса басқа бір амал
жасау керек болады. Сондай кезде ELSE операторы (конструкциясы)
қолданылады. IF операторының ELSE ... ... ... ... ... source
print?
1.
statement2 амалы if операторында берілген логикалық шарт жалған болғанда
ғана орындалады. Бір-екі мысал келтірейік:
view source
print?
01.
Бұл мысалдың ... ... ... ... сөзі ... ... шарт ... ақиқат болып тұр. Ал енді осы
мысалдағы $temperature айнымалысының мәнін -15 деп көрейік:
view source
print?
01.
Енді шолғышта Температура минус! сөзі шығады. ... if ... ... шарты жалған болып шықты.
. ELSEIF операторы
IF операторының тағы бір қосымша операторы бар. ELSEIF деп ... ... сөз ... ... тізбектей тексеру үшін қолданылады. Жазылу
тәсілі төмендегідей болады:
view source
print?
1.
Бұл жерде әуелі бірінші логикалық шарт тексеріледі. Бірінші ... ... ... бірінші оператор (амал) орындалады. Ал егер бірінші логикалық
шарт жалған болып, екінші ... шарт ... ... ... оператор
(амал) орындалады. Мысалға: ... ... ... шолғышта сөз
шығарайық, мысалы, алынған баға 5 ... өте ... 4 ... жақсы дегендей.
Осы амалды elseif операторын қолданбай былай орындауға болады:
view source
print?
01.
Бұл мысалдан көргеніміздей if пен else ... ... ... ... ... ішіне бір қабаттасып кетті. Бұл нәрсе адамды
шатастырып жібереді. Сол үшін мұндай кезде elseif операторын қолданған
ұтымдырақ, яғни қысқалау болады. Бұл ... elseif ... ... source
print?
01.
Көргеніміздей elseif операторын қолданғандықтан амал шұбыртылып, бірінің
ішіне бірі қабаттасып ... жоқ, ... ... әрі ... Switch ... ... бір амал орындағанда if ... ifelse операторларын қолдану
ұтымсыз болады. Сол кезде Switch операторын қолдануға болады. ... ... ... ... 1-ші ... операторын орында;
04.[break;]
05.case 2-ші мән:
06.y операторын орында;
07.[break;]
08.[default: z ... ... ... ... жақша" ішіндегі break және default операторлары
міндетті ... ... ... ... бұл ... ... жұмыс істейді:
Ізделетін айнымалы жақшаның ішінде жазылады. Біртіндеп case сөзінен кейін
келетін ... ... ... бір ... ... ... кезде,
сол мәннен кейінгі ... ... ... функция) орындалады. Егер
ізделіп жатқан айнымалының мәні "1-ші ... тең ... x ... Ал егер ... жатқан айнымалының мәні "2-ші мәнге" тең болса,
y операторы орындалады. Ал егер, ізделіп жатқан айнымалының мәні бұл ... де тең ... z ... ... ... x, y, z - ... ... операторды мысалмен көрсетейік. Жоғарыда айтқанымыздай break
және default операторлары ... ... ... бұл ... ... ... ... "a = 1";
05.case 2:
06.echo "a = 2";
07.case ... "a = ... ... "a = ... жердегі ізделетін айнымалы - $a. Оны ... ... ... $a
айнымалысы 1-ге тең болса, echo "a = 1"; яғни, echo операторын қолдандық.
$a ... 1-ге тең ... echo ... ... a = 1 ... жазуды
шығару керек. Ал егер, $a айнымалысы 2-ге тең болса, echo ... a = 2 ... ... шығару керек. Осылайша 4-ке дейін тексереді.
Біздің пайымдауымызша ... a = 2 ... жазу шығу ... қой, өйткені $a
айнымалысының 2-ге тең екенін біз ... Ал ... ... ... a = 2
a = 3 a = 4 Неге бұлай шықты? Өйткені Switch операторы "сәйкестікті" тапқан
кезде, яғни ... ... ... ... ... тең ... ... одан кейін келетін case-терді елемейді де, операторлардың барлығын
орындай береді. Мұндай ... үшін біз ... ... ... ... көрсеткен break операторын қолданамыз. Бұл операторды қолданып, кодты
былай жазамыз:
view source
print?
01.$a=2;
02.switch($a){
03.case 1:
04.echo "a = 1"; ... ... "a = 2"; ... ... "a = 3"; break;
09.case 4:
10.echo "a = 4"; break;
11.}
12. 
Енді, біз күткен нәтижемізге қол ... ...  "a = ... ... break ... ... ... кезде, "бізді" циклдан шығарып
жібереді. Яғни, сәйкестіктен кейінгі операторлар орындалмайды. Ал енді ... $a ... ... 2 емес 6 деп ... Ол ... ... Бұл ... нәтиже бос болып шығады. Өйткені 6 саны салыстырылатын
мәндердің ішінде жоқ. Бұл жағдай үшін біз default ... ... ... 1:
04.echo "a = 1"; break;
05.case 2:
06.echo "a = 2"; break;
07.case 3:
08.echo "a = 3"; ... ... "a = 4"; ... "a > ... ...  $a ... ... 1, 2, 3, 4 мәндерімен салыстырылады.
Сәйкестік табылмағандықтан default операторы орындалады да, шолғышта a > ... ... FOR ... ... цикл ... FOR ... өте көп ... Жазылу
тәсілі мынадай:
view source
print?
1.for(а-бөлігі; ә-бөлігі; б-бөлігі){
2...цикл...
3.}
Бұл оператор былай жұмыс ... ... ... да, for ... ... ... "а-бөлігіне" кіреді. Мұндағы "а-бөлігі" циклды
қозғалтқыш болып табылады. "а-бөлігінен" өткен ... ... ... ... бір шарт бар. ... ... ... "ақиқат" болса, "б-бөлігі" арқылы фигуралық ... цикл ... Бұл цикл ... шарт жалған болғанға
дейін жалғасады. Бір мысал келтірейік. Айталық, бізге 1-ден 10-ға ... ... жазу ... Бұл for ... ... ... ... source
print?
1.for($i=1; $i

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
PHP тілі13 бет
Web программалау тілі9 бет
Web- программалау тілдері6 бет
JSP, PHP, ASP Web программалау тілдеріне шолу. Сайт құру кезеңдері5 бет
PHP40 бет
PHP бағдарламалау тілі79 бет
PHP және MySql27 бет
PHP синтаксисінің негіздері13 бет
PHP тілі туралы36 бет
PHP тілі. PHP-мен бірге жұмыс істейтін құралдар47 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь