Мұнай газ өңдіру кәсіпорнындағы өндірістің қаржылық ресурстары

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. Мұнай және газ кәсіпорындарының өндірістік айналым қорлары және қаржылық ресурстары
1.1.Кәсіпорынның айналым қаражаттарының мәні, олардың құрамы мен құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. Мұнай және газ өнімін өндіретін өндірістің қаржылық жағдайының экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

2. Мұнай газ өндіру кәсіпорындарының қаржылық ресурстарын талдау
және нарықтағы орнын анықтау
2.1. Мұнай газ өндіру кәсіпорындарының нарық жағдайындағы
қазіргі күйі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.2 Өндіріс процесін ұйымдастыру және мұнай өңдеу кәсіпорындарының қаржылық жағдайды талдау әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
Кіріспе
Қазіргі нарық қатынасына көшіп жатқан кезде өнім, жұмыс және қызмет көрсету сапасы еліміздің әлеуметтік-экономикалық өркендеуінің ең негізгі көрсеткіші. Адамның ұдайы өсіп келе жатқан және біртұтас қоғамның сұранысы сапасыз ешқашанда қанағаттандырылмайды. Сапа экономиканың жетілгенін аңғартатын көрсеткіш. Қандай да бір кәсіпорын өндірген өнімнің сапасы жоғары болған сайын пайдасы да жоғары болады. Өнеркәсісптің тиімді өндірістік-шаруашылық әрекеттілігінің маңызды жинақтаушы көрсеткішіне өндірістің табысы жатады. Жалпы айтқанда, пайда – материалдық өндіріс саласында кәсіпорын қызметкерлерінің қосымша еңбегімен құрылатын таза табыстың бір бөлігі. Жоспарлық пайданың көлемі өнімді кәсіпорынның көтерме бағалары бойынша өткізуден түскен түсім мен өнімнің жоспарлы өзіндік құнының арасындағы айырма ретінде белгіленеді.
Мұнай-газ өндіру кәсіпорындарының қызметкерлері жұмыстың жөндеуаралық кезеңін барынша ұзартып және ұңғымалардың пайдалану коэффициентін арттырып отыратын, олардың бекітілген технологиялық режимдегі жұмысын қамтамасыз етіп, ұңғымалардың сапалы жөндеуіне және мұнайды қосынды өндіру мөлшерінің артуына кепілдік беретін шараларды жүйелі түрде әзірлеп және жүзеге асырып отыруы тиіс. Жерасты жөндеулері пайдалану шығындарының есебінен жүргізіледі, соңғыларына сол жөндеулер орындалған кезеңдегі мұнай мен газдың өзіндік құнына арнайы бап түрінде енгізіледі.
Кәсіпорынның мүлкіне айналымға салынатын активтер де (айналым құралдары) айналым қорлары мен ауысымдық айналу қорлары жатады.
Өндірістік процестің үздіксіздігін қамтамасыз ету үшін, негізгі өндірістік қорлармен қатар еңбек заттары және материалдық ресурстар керек. Еңбек заттары еңбек құралдарымен бірлесіп еңбек өнімін, оның тұтынушылық құнын жасауға және бағасының қалыптасуына қатысады. Өндірістік айналым қорларының заттай элементтерінің, еңбек заттарының
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау / Оқу құралы. – Алматы: Экономика. 2001 ж.
2. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа. - М.: ИНФРАМ, 1995.
3. Русак Н.А. Анализ финансового положения предприятия. В учебнике «Анализ хозяйственной деятельности в промышленности». Под общ. ред. В.И. Стражева - Минск: Высшая школа, 1995.
4. Радионова В.М., Федотова М.А. Финансовая устойчивость предприятия в условиях инфляции. — М.: Изд-во «Перспектива», 1995.
5. Крейнина М.Н. Анализ финансового состояния и инвестиционной привлекательности акционерных обществ в промышленности, строительстве и торговле. - М.: АО «ДИС», «МВ-Центр», 1994.
6. Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния предприятия. - М.: Центр экономики и маркетинга, 1995.
7. Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта: Учебн. пособие. - М.: Финансы и статистика, 1994.
8. Бухгалтерско-аудиторский портфель. ( Книга предпринимателя. Книга бухгалтера. Книга аудитора ) / Отв.ред. Рубин Ю.Б., Сол-даткин В.И. - М.: «ОМИНТЭК», 1994.
9. Артеменко В.Г., Беллендир М.В. Финансовый анализ: Учебное пособие. — Издательство «ДИС», НГАЭ и У, 1997.
10. Гиматудинов Ш.К., Дунюшкин И.И. Разработка и эксплуатация нефтяных, газовых и газоконденсатных месторождений. – Москва: Недра, 1988
11. Джиембаева Қ.І., Насибуллин Б.М. Мұнай кен орындарында ұңғы өнімдерін жинау және дайындау. ЖОО-на арналған оқулық. – Алматы: 2005
12. Желтов Ю.П. Разработка нефтяных месторождений. – Москва: Недра, 1986
13. Мазуров В.А. Подземные газонефтехранилища в отложениях каменной соли. - М.: Недра, 1992
14. Захаров П.М. Проектирование и сооружения подземных резервуаров нефтегазохранилищ. - Киев: Будивельник, 1973
15. Кочкин П.И., Нестерова М.П., Бобровский. Очистка резервуаров от остатков Нефти и нефтепродуктов. - М.: ВНИИОЭНГ, 1965
16. Жолтаев Г.Ж., Булекбаева З.Е. Тектоника и нефтегазоносность бортовых зон прикаспийской синеклизы. - Алматы: Казахстан, 1975
17. БроварИ.М., Дата И.Г.,- Шмайс И.И. Тектоника и перспективы нефтегазоносности надсолевых отложений. - М.: Недра, 1971
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
1. Мұнай және газ кәсіпорындарының өндірістік айналым қорлары және
қаржылық ... ... ... ... ... ... мен
құрылымы....................................................................
.............................................5
1.2. Мұнай және газ өнімін өндіретін өндірістің қаржылық жағдайының
экономикалық
мәні........................................................................
........................12
2. Мұнай газ өндіру кәсіпорындарының ... ... ... ... ... анықтау
2.1. Мұнай газ өндіру кәсіпорындарының нарық жағдайындағы
қазіргі
күйі........................................................................
......................................18
2.2 Өндіріс процесін ... және ... ... кәсіпорындарының
қаржылық жағдайды талдау
әдістері...................................................................2
2
Қорытынды...................................................................
.........................................33
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
..35
Кіріспе
Қазіргі нарық қатынасына көшіп ... ... ... ... және ... сапасы еліміздің әлеуметтік-экономикалық өркендеуінің ең негізгі
көрсеткіші. Адамның ұдайы өсіп келе ... және ... ... ... ... ... Сапа ... жетілгенін
аңғартатын көрсеткіш. Қандай да бір кәсіпорын өндірген өнімнің сапасы
жоғары ... ... ... да ... ... ... тиімді
өндірістік-шаруашылық әрекеттілігінің ... ... ... ... ... Жалпы айтқанда, пайда – ... ... ... ... ... ... құрылатын таза
табыстың бір бөлігі. Жоспарлық пайданың көлемі өнімді кәсіпорынның көтерме
бағалары бойынша өткізуден ... ... мен ... ... ... ... айырма ретінде белгіленеді.
Мұнай-газ өндіру кәсіпорындарының қызметкерлері жұмыстың жөндеуаралық
кезеңін барынша ұзартып және ұңғымалардың пайдалану ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етіп, ұңғымалардың сапалы жөндеуіне және мұнайды қосынды өндіру ... ... ... ... ... ... ... және жүзеге асырып
отыруы тиіс. Жерасты жөндеулері ... ... ... ... сол ... ... ... мұнай мен
газдың өзіндік құнына арнайы бап ... ... ... айналымға салынатын активтер де (айналым
құралдары) айналым қорлары мен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін, ... ... ... ... заттары және материалдық ресурстар керек.
Еңбек заттары еңбек құралдарымен бірлесіп ... ... оның ... ... және ... қалыптасуына қатысады. Өндірістік айналым
қорларының заттай элементтерінің, еңбек ... ... ... және негізгі өндірістік қорлармен тікелей байланысқан.
Кәсіпорынның айналым қорлары мен айналым құралдары туралы түсінігін,
негізін, мақсатын және ... ... Осы ... үйлесімді
еместігі есте болуы керек. Айналым құралдары-өндірістік процестің міндеті
элементі, өзіндік құнның ... ... ... материалдың,
жанармайдың және энергияның өнім бірлігіндегі шығыны төмен болған сайын,
оларды шығару мен ... де ... ... ... ... өнім ... айналым құралдарының жеткілікті болуы, нарықты экономика
жағдайында бір қалыпты жұмыс істеуіне керекті басты себеп болып табылады.
Ең бастысы, айналым қорлары мен ... ... ... ... не
беретінін және өнімнің материал ... ... мен ... ... ... ... қандай екендігін
нақтылы меңгеру қажет.
1. Мұнай және газ кәсіпорындарының өндірістік
айналым қорлары және қаржылық ресурстары
1.1.Кәсіпорынның айналым ... ... ... мен құрылымы
Мұнай және газ кәсіпорындарының өндірістік айналым қорларына-
өнеркәсіптік кәсіпорындардың, әр ... ... ... құны
толығымен еңбек өніміне ауысатын негізгі өндірістік қорларға жатпайтын,
өндіріс құралдарының (өндірістік қорлар) бөлігі ... ... ... ... ... ... ... натуралды түрін, физика-химиялық
қасиеттерін өзгертеді.
Өндіріс үрдісінде негізгі және айналым қаржылары бір-бірімен ... ... ... ... ... ... қаржыларын ұтымды
пайдалануға ықпалын тигізеді және де керісінше.
Кәсіпорынның айналым қаражаты дегеніміз – өнім ... мен оны ... ... ... ету ... ... айналым қорлары мен
айналыс қорларын құру үшін ... ... ... ... ... ... ... екі топқа бөлінеді:
А. Өндірістік айналым қоры
Б. Айналыс қорлары
Өзінің ... ... ... ... ... ... ... қорларының жаңа құны олардан жасалған ... ... ... ... үш ... ... ... (запас);
-бітпеген өндіріс және кәсіпорынның өзі дайындаған жартылай өнім;
-болашақ ... ... ... қоры ...... ... үздіксіз жүруін
қамтамасыз ететін және өндіріс процесіне тікелей ... ... ... ... құнына толығымен өткізетін еңбек заттарын айтамыз.
Оларға:
1) өндіріс қалдықтары (запастары), оның ... ... ... ... ... ыдыстар, , қызмет мерзімі бір
жылдан кем болатын қосалқы бөлшектер, құралдар мен ... ... ... кезеңдердің шығындары жатады.
Айналыс қоры дегеніміз – ... ... ... ... болып табылатын айналыс саласына қызмет ететін қаражат.
Оларға:
1) қоймадағы ... ... ... бірақ ақысы төленбеген дайын өнім;
3) банк және касса есеп шотындағы ақша құралдары;
4) материал алуға, ... ... ... алдында қаржылық
міндеттемелерін орындау үшін және т.б. қажетті ақшалай қаражат жатады.
Мұнай және газ ... ... ... ... өндірістік
процеске қосуға дайындалған еңбек заттары; олар шикізаттан, негізгі және
көмекші материалдардан, жанармайдан, сатып алынатын жартылай ... ... ... ыдыстардан және ыдыс материалдарынан, негізгі қорларды
күнделікті жөндеуге керекті қосалқы бөліктерден тұрады.
Бітпеген өндіріс және кәсіпорынның өзі ... ... ... ... ... ... заттары: материалдар, бөлшектер, байланыс
тораптары мен бұйымдары, кәсіпорынның бір цехында ... ... ... және ... ... әрі қарай өңделетін, кәсіпорынның өзі дайындаған
жартылай өнім.
Мұнай және газдың болашақ уақыттағы шығындар-айналым қорларының затты
емес элементтері. Олар ... ... ... ... жаңа өнімді игеру
мен шығаруға дайындау шығындарына ... ... ... ... ... жаңа ... құрастыру мен өңдеу технологиясы
шығындары, қондырғылардың ... ... ... және газ ... ... айналым қорлары-өздерінің
қозғалуы барысында , қарым-қатынасты қамтамасыз ететін, ауысымдық айналу
қорларымен тығыз байланысқан. Оларға ... ... ... ... ... бара
жатқан өнім, ақша құралдары және тұтынушылармен есептесетін құралдар, атап
айтқанда дебиторлық қарыз жатады.
Пайызбен алынған айналым ... жеке ... ... ... ... ... ... құрылымы деп аталады.
Нарықты экономикаға өту кезінде ең басты мақсат-ресурстарды сақтау,
үнемдеу принципін қолдана отырып, ... ... ... ... ... ... ету шараларының жалпы жүйесінде еңбек
заттарын үнемдеу негізгі орынды ... ... ... ... ... ... ... өнім сапасына, беріктігіне, ұзақ уақыт
қолданылуына зиянын тигізбей қысқарту деп түсіну керек.
Айналым қорларының үнемделуінің ... ... ... ... жағдайлармен көрсетіледі:
-шикізаттың, материалдардың, жанармайдың үлестік шығындарын төмендету
өндіріске үлкен экономикалық пайдалылықты қамтамасыз етеді. Ол ең ... ... ... ... ... ... көп өнім
шығаруға мүмкіндік береді және өндіріс көлемін ұлғайтуға себепкер болады;
-материалдық ресурстарды үнемдеу, ... ... әрі ... ... ... ... ... қолдануға,
өнеркәсіптік өндірістің салалық құрылымының ... ... ... ... ... жаңа техниканы енгізуге,
технологиялық процестерді жетілдіруге итермелейді;
-материалдық ресурстарды тұтынудағы үнемдеу өндірістік қуаттылықтарды
қолдануды жақсартуға және ... ... ... ... ... Затты еңбектің үлестік ... ... ... ... ... ... білдіреді. Сонымен бірге,
материалдық ресурстардың үнемделуі ... ... ... ... ... ... тиеу мен түсіру, сақтау да қысқарады;
-материалдық ресурстарды үнемдеу өнеркәсіптік өнімнің өзіндік құнын
төмендетеді. Қазіргі уақытта өндіріс ... 3/4 ... ... ... ... Алдағы уақыттағы өндірістің техникалық деңгейінің
өсуіне байланысты затты еңбектің өндірістегі үлесі жоғарылайды, сондықтан
еңбек заттары мен ... ... ... ... шығындар
экономикасының негізгі бағыты болады;
-өнімнің өзіндік құнын ... ... әсер ете ... ... ... кәсіпорынның қаржы жағдайына оң әсерін тигізеді.
Сондықтан айналым қорларының үнемделуі мен ... ... ... ... мәні жоғары, өйткені ол мұнай және
газ кәсіпорынның өндірістік және шаруашылық ... ... ... ... және газ ... қорларын пайдалануды жан-жақты ... ... ең ... ... ... Шикізат,
жанармай, көмекші материалдар неғұрлым жақсы пайдаланса, ... ... ... ... болады.
Бұл жерде біз қарастыратын екі топ ... бар: ... ... ... ... және материалдық ресурстарды
пайдалы қолдану деңгейі көрсеткіштері.
Материалдық ресурстарды жұмсау-олардың ... ... ... мұнай және газ өнімді ... ... ... ... ... ... ... қамтиды.
Материалдық ресурстарды жөндеу жұмыстарына, қызмет ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге, мәдени-
тұрмыстық мұқтаждыққа жұмсайды. Материалдық ресурстарды тұтыну жалпы және
үлестік шығындар бойынша сипатталады.
Материалдық ... ... ... беру ... жеке ... ... алынған, өндірістік бағдарламаны орындауға қажетті материалдық
ресурстардың тұтынылуы. Материалдық ... ... ... ... ... әр түрлі материалдық ресурстардың жинақталған шығыны
бағалық түрде көрсетіледі.
Нақты ресурстардың үлестік ... ... ... оның орта ... ... ... Оны есепті жылдағы берілген
өнімді шығаруға кеткен материалдық ресурстардың санын Р ... ... бөлу ... ... ... ... ... өнім өндіруге жұмсаудың жалпы сипаттамасы
ретінде материал сыйымдылығы көрсеткіші М қолданылады, ол өнім бірлігіне
кеткен нақты материалдық ресурстар ... ... Ол ... немесе
ақшалай түрде өлшенуі мүмкін. Бұл көрсеткіш жеке өнім ... ... ... байланысқан. Олар да натуралды, натуралды бағалық, ... ... ... ... әр ... ... ... мүмкін:
1. Материалдық ресурстардың үлестік шығынын өндірілген өнімнің
физикалық ... ... тең ... ... ... ... ... түрдегі материалдық ресурстардың шығынының шамасын
өндірілетін өнімнің физикалық көлеміне (тенге, 1 тонна, 1м³, 1м², ... ... ... ... ... ... ... келесі
көрсеткіштер қолданылады:
-бастапқы шикізаттың құрамындағы пайдалы заттың көлемі (рудадағы
темір, ... ... ... шикізаттағы пайдалы затты қолдану дәрежесі және шикізатты
өңдеу барысындағы пайда болатын шығын пайызы;
-жарамды өнім ... ... ... ... бөлу ... ... өнімнің түпкі көлемі (пайызбен алынған).
Жарамды өнімнің шығынының көрсеткіші ретінде оның ... ... ... ... ... ... шығуы 20%-ды құрады,
бірақ оның жоспарлы шығуы 20% деуге ... ... ... шығуы 23%
болуы мүмкін және ол жоспарлы шығуды, ... ... ... ... ... өту ... кәсіпорынның басты мақсатының бірі-
материалдық ресурстарды үнемдеу болады. Өйткені дәл осы ... ... ... ... ... және оның ... ... қандай
шамада болуы тікелей байланысты. Ал пайда, нарықтық экономика жағдайында,
кәсіпорынның өмр сүруін ... ... ... ... көзі болып
табылады.
Материалдық ресурстарды үнемдеу көзі мен ... бар. ... ... ... есебінен жетуге болатындығын көрсетеді. ... ... ... ... ... шаралардың есебінен жетуге
болатындығын түсіндіреді. Әрбір кәсіпорында материалдық ресурстарды үнемдеу
резервтері бар. Резервтер деп пайда болатын немесе ... ... ... ... ... немесе бөлікті түрде) материалдық ресурстарды
қолдануды жақсарту мүмкіндіктерін айтамыз.
Шикізаттың бастапқы өңдеу ... ... ... ... күрестің бастапқы шараларының бірі-шикізатты өңдеуге
дайындаудың сапасын ... ... ... 1%-ға ... ... ... ... соның арқасына 20% отынды мүмкіндік береді.
Материалды ресурстарды үнемдеудің ұйымдастыру-экономикалық бағыттарына
келесі шарала жатады: өнеркәсіптік өнімнің ... ... ... жоспарлаудың ғылыми деңгейін жоғарылатумен байланысқан шаралар кешені;
шикізат пен материалдардың жанармай-энергетикалық ресурстарының ... ... тез ... ... ... ... ... байланысқан шаралар.
Әр кәсіпорындағы материалдық реурстарды үнемдеудің басты бағыты жұмыс
орнындағы (цехтарда, бригадада, ... ... пен ... ... ... түпкі өнімнің көлемін ұлғайту болып табылады.
Ол өндірістің техникалық жасақталуына, жұмыскерлердің шеберлік деңгейіне,
материалды-техникалық қамтамасыз ... ... ... қоры мен ... нормасына, олардың көлемінің деңгейінің
негізделуіне байланысты.
Өндірістік процестегі ... ... мәні өте зор. Оның ... ... ... ... 15%-20% жоғарылатуға болады. Ол
үшін өнімді сақтау мен тасымалдаудың ... ... ... ... ... жанармай мен энергияны тиімді пайдалануды, еңбек ұжымында
жұмыс пен ... ... ... ... ... шараларын
қамтамасыз ету керек.
1.2. Мұнай және газ өнімін өндіретін өндірістің қаржылық
жағдайының экономикалық ... және газ ... ... ... ... және негізгі
материалға айналым қаражатының қажеттілігін, ... ... ... айналымдылық көрсеткішін аныктаймыз.
|Көрсеткіш ... ... |
| ... ... ... өндірісіне жұмсалатын шығын сметасы | | ... өнім ... ... ... ... | ... |мың ... |5850 |
|- ... және ... ... | |4500 ... өнім ... ... нақты | | ... оның ... |мың ... |5400 |
|- ... және негізгі материалға | |4320 ... пен ... ... ... ... |14 |
|жеткізулер арасындағы орташа ... | | ... пен ... ... ... ... |5 |
|станциясынан белгіленген станцияға жету уақыты | | ... пен ... ... есеп ... ... |3 ... жүру ... оларды әзірлеу мен | | ... ... ... | | ... пен ... материалды тиеуге, ... |0,5 ... ... ... жинақтауға | | ... ... ... ... ... | | ... | | ... ... ... ... |12 ... ... ... және ... |күндер |4 ... ... ... және белгіленген | | ... ... ... ... | | ... ... ... | | ... ... ... | |30 ... отын |мың ... |240 ... ... ... | |188 ... ... жыл ... | |67 ... жылда өткізілген өнімнің жоспарлы көлемі |мың теңге |25200 ... ... | | ... ... нақты көлемінің жоспарлы |% |110 ... | | ... ... бір ... ... | | ... ... айналымдылығымен | | ... ... ... қысқарған: |күндер | ... ... пен ... ... жеткізулер| |3 ... ... ... | | ... ... кезеңнің ұзақтығының қысқаруынан | |2 ... ... ... ... | |1 ... ... ... күні жүзеге |% |40 ... ... үлес ... | | |
1. ... қордың шикізат пен материал қалыптасуына ... ... ... (ҚК ... Ш1 - ... пен материалдың құндық көрінісіндегі бір күндік
шығыс;
Нқ - шикізат пен материалдың ... қор, ... ... және
дайындық қорының сомасын беретін -қоймадағы шикізат пен материалдардың ... ... пен ... ... ... бір ... шығысы
былай есептеледі:
1) шикізат пен материалдың заттай көрінісінде бір ... ... пен ... ... ... ... шикізат пен материал шығынын жоспарлы кезең ұзақтығына жұмсалатын
шығын сметасы ... өнім ... ... Біз ... ... ... жоспар бойынша шикізат пен негізгі ... ... ... ... 4500 мың ... 90 күн = 50 мың теңгені құрайды.
Қоймадағы шикізат пен ... ... ... ... = (14 +5) + (19 :2) + (3 + 0,5) = ... ... пен негізгі материалға айналым қаражатының ... ... = 50 мың ... • 32 күн -1600 мың теңге.
2. Төмендегі ... ... ... қалыптастыруға айналым
қаражатының жоспарлы - қажеттілігін (АӨҚ) анықтаймыз:
АӨҚ = Ш1-Ұ-Кшө,
мұнда Ш1- құндық ... өнім ... ... бір ... - ... ... ұзақтығы;
Кшө- шығынның өсу коэффициенті. Өнім ... ... бір ... ... (Ш1) 4-ші ... шығынының сметасы
бойынша өнім шығару жұмсалатын жиынтық соманы 90 күнге (1 тоқсан) ... = 5850 мың ... 90 күн = 65 мың ... әрі мына формула бойынша шығынның өсу коэффициентін (Кшө) есептеу
керек:
КШӨ=
мұнда
ҮС1- өндіріс ... ... ... ... ... ... үлес
салмагы;
ҮС2 - өндіріс кезеңінің кейінгі күндері жүзеге асырылатын шығынның
үлес салмағы.
Кшө = (40 + 0,5 ( 60): 100 = ... ... ... қалыптастыруға айналым қаражатының
жоспарлы қажеттілігі (АӨҚ) мынаған тең:
АӨҚ = 65 мың теңге • 12 күн • 0,7 = 546 мың ... Мына ... ... өнім ... айналым қаражатының жоспарлы
қажеттілігін есептейміз:
Дөқ = Ш1-Ндө,
мұнда Ндө - қоймадағы дайын өнім нормасы.
Дөқ = 65 мың теңге • 4 күн = 260 мың ... ... ... ... айналым қаражатының жалпы қажеттілігін
(Кжалпы) анықтаймыз. Ол шикізат пен ... ... ... дайын өнімге, қосымша материалға, отынға, шыны ыдыстарға, және
қосалқы бөлшектерге, келер жыл шығынына айналым ... ... = 1600 + 546 + 260 + 30 + 240 +188 + 67 = 2931 (мың ... ... ... айналым қаражатының айналымдылық көрсеткішін
есептейміз:
а) айналым қаражатының айналымдылық коэффициенті (Қай):
Кай = ... ӨӨ - бір ... ... ... өнім ... кезеңдегі айналым қаражатының орташа сомасы.
Кай = 25200 мың ... 2931 мың ... = 8,6 peт ( 9 ... бір ... ... ... = ... Т-уақыт кезеңі.
Ұ1= 360 күн : 9 рет = 40 күн,
6. ... ... ... ... ... ... аньқтаймыз:
а) шикізат пен негізгі материалға.
Осы кәсіпорынды шикізат пен негізгі материалға бір күндік нақты шығын
(Ш1):
Ш1 = 4320 мың ... 90 күн » 48 мың ... ... ... пен ... ... ... болу мерзімі (Бз)
шикізат пен негізгі материал жеткізілімінің арасындағы интервалды қысқарту
есебінен үш күнге кеміді:
Бз = (32-3) = ... ... пен ... ... айналым қаражатының нақты
қажеттілігі (ҚҚ):
ҚҚ = 48мың теңге = 1392 мың ... ... ... ... ... бір күндік өнім шығарылымына жұмсалатын нақты
шығындар (Ш1):
З1 - 5400 мың ... 90 күн = 60 мың ... ... ... ... ... 2 ... қысқартылды. Сонда
аяқталмаған өндіріске айналым қаражатыньң нақты қажеттілігі(АӨҚ):
АӨҚ = 60 мың теңге ( (12 күн - 2 күн) ( 0,7 = 420 мың ... ... ... ... ... ... ... 60 мың теңге . (4 күн -1 күн) = 180 мың теңге.
7. ... ... ... ... ... қажеттілігін (Қжалпы)
есептейміз (мың теңге):
Қжалпы = 1392 + 420 +180 + 30 + 240 +188 + 67 = 2517 (мың ... ... ... мың теңге деп ... ... ... ... (абс) ... = 2932 - 2527 = 424 (мың теңге).
9. Жоспармен салыстыру бойынша айналым қаражатының қатысты босатылуын
есептейміз. Ол үшін жоспарлы айналымдылықтан ... ... ... ... қажеттілігін анықтаймыз.
Бір жылда өткізілген өнімнің нақты көлемі:
25200 мың теңге . 1,1 = 27720 мың ... 9-ға тең ... ... айналымдылық коэффициентінде бұл
қажеттілік:
27720 мың теңге: 9 = 3080 мың теңге.
Жоспармен салыстырғанда мың теңге деп есептелетін айналым ... ... ... = 3080 - 2517 = 563 (мың ... ... газ ... ... қаржылық ресурстарын талдау және
нарықтағы орнын анықтау
2.1. Мұнай газ өндіру кәсіпорындарының нарық жағдайындағы
қазіргі күйі
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... аса ... ... бөлігі болып табылады. Ол өз құрамында
отын ресурстарының өндірісі мен ... ... ... мен ... ... үшін қолайлы болатындай түрінде және белгілі бір
сапалық параметрлерімен ... ... ... кәсіпорындарды,
ұйымдарды, құрылыстар мен технологиялық объектілерді біріктіреді.
Қазақстан өзінің табиғи ресурстарының есебінен өзін отын-энергетикалық
ресурстармен толықтай қамтамасыз етіп және ... ... ... ... және ... берілісін жүзеге асыра алады. Мысалы, отын-
энергетикалық ресурстарын меншікті өндірудің көлемі оларды жұмсау көлемінен
15,6%-ға асады. Көмір бойынша оны ... тыс ... ... ... ... бұл оны тұтыну көлемінен 1,5 есе асады. Мұнай өндірісі ... ... 1.4 есе ... ... көмір, мұнай, газ,
гидроресурстар, жанғыш тақтатастар, гидротермальдік түрлер бар. ... аса ... ... ... ... ... ... өндірісінің жоғары дәрежедегі үнемділігі баршаға
мәлім. Қазақстанның аса бай мұнай және газ кеніштерінің тау-геологиялық
және ... ... ... ... ... ... газ ... жалпы қоры шамамен алғанда мұнай ... 13,0 ... ... ... бірлігіне, б.а. жан басына 722 м.э.т. құрайды. Бұл
көрсеткіштер бойынша ... ... ... ... ... Алайда отын-
энергетикалық ресурстар республиканың аймағы бойынша аса ... ... ... ... ... кеніштерінің 100%-ы Орталық және
Солтүстік-Қазақстанда, мұнай мен газ кеніштері – Батыс ... ... ... ... ... Шығыс және Оңтүстік-Шығыс
Қазақстанда орналасқан. Бұл жағдай ... ... ... қамсыздандырылуына әсерін тигізеді.
Сурет 1 – 2011 жылдың отын және электроэнергияның негізгі түрлеріне
қойылған өндірушілердің баға индексі (% бойынша)
Отын ... ... ... ... халық шаруашылықтық
мәселелерді шешудің негізі болып ... ... ... ... ... ... ескерілуі тиіс:
• отын энергетикалық кешені мен соған байланысты болып ... ... ... арнап материалдық және қаржылық ресурстарды
көбірек бөлу ... ... ... ... ... ... отын тұтынушыларды
Қазақстанның негізгі отын-эенергетикалық базаларына жақындату бағытында
жетілдіру;
• отын ... ... ... ... механизмдерді
өндіріс арқылы реттеумен әзірлеу;
• өзінде мұнай, газ, көмір және т.б. өндіріс көлемінің негізгі өсімі
қамтамасыз ... ... және ... ... ... ресурстарды тасымалдаудың әртүрлі әдістерін әзірлеу.
Салааралық байланыстардың тармақталуы, отын энергетикалық кешені
кәсіпорындарының ұзақ ... ... ... отын-энергетикалық
теңгерілімінің құрылымын жетілдіру мәселесінің ... ... ... алдында тұрған экономиканы құрылымдық, техникалық және
ұйымдастыру-шаруашылық қайта құрумен байланысты болып ... ... ... ... ... ... ... шектелген
және салыстырмалы түрде қымбат болып келетін отын ресурстарын пайдаланудан
оған қарағанда шектеулігі төмен және ... ... отын ... көшу ... ... ... ... мен энергия
сыйымдылығының жоғары ... ... ... ... ... отын-энергетикалық шикізатын ұтымды пайдалануды қажет
етеді.
Қазіргі кезде отын-энергетикалық ... ... ... тікелей
отын және энергия ретінде тұтынылуда, соның өзінде оларды прогрессивті
бағыттар ... ... ... тым ... (34,1%). ... ... 0,3%-ы ғана ... және мұнай-химия өнімдерінің
өндірісіне жұмсалуда. Отынның оны өңдеу, ... және ... ... едәуір болып келеді, олар газ бойынша 32%, мұнай бойынша – 29%-
дан артық, көмір бойынша – 13% ... Жуық ... ... ... көшу
кезінде шаруашылық қатынастардың бұзылуы жағдайларында дербес энергетикалық
жүйені ... ... ... ... дейін өз отындық шикізатының
өңделуін ұйымдастыру қажет. Қазақстанда электроэнергетикасын дамыту ... су ... ... ... ... ... базасына
негізделумен жүзеге асыру керек. Мұнай өңдеу өнеркәсібінде ... ... ... және ... мұнай өңдеу зауыттарын
өзіміздің шикізатпен қамтамасыз ету, сондай-ақ мұнай өңдеу ... ... ... ... ... ... Республикадағы отын-
энергетикалық кешенінің ерекшелігі сол, ол ... ... ... ... ... ... кешенімен неғұрлым көбірек
ықпалдасқан. Бұл келесідегідей себептермен түсіндіріледі:
• шикі ... өз ... ... мен мұнай өңдеу зауыттарының
қуаттылықтары оларды өңдеу үшін жеткілікті болса да ... ... ... ... ... Қазақстанның шикі мұнайы әрекеттегі мұнай ... ... Еділ ... ... ... ал республикамыздың Солтүстік-
Шығыс және Оңтүстік кәсіпорындары батыс-сібір мұнайын сырттан әкеледі;
• Батыс Қазақстанның газы ... ... ал ішкі ... газ Орта Азия мен ... ... жылы ... ... әлемдік энергия тасымалдағыштар
нарығындағы жағымды жағдай орын алған кезде ... ... ... сауда
алаңшаларындағы мұнайдың бағасы өсіп отырды. Осыған ... ... ... және коксталушы көмір нарығында да орын алған болатын.
Нәтижесінде 2011 жылы отын-энергетика ... ... ... ... ... күшейгендігі байқалған болатын.
Отын энергетика ... ... ... өнеркәсіптік өсіп-өркендеуге
қосқан үлесі, сондай-ақ олардың жалпы ішкі өнімдегі алатын меншікті ... ... 2004 жылы ... ... ... өндірісінің
жалпы өнеркәсіптік өсіп-өркендеуге қосқан үлесі шамамен 18%-ды, ал кокс пен
мұнай өнімдерінің өндірісі – 3,7% ... ... газ бен ... және ... атты ... ... ... серпіні әлі күнге
дейін салыстырмалы ... ... ... ... сол себептен оның өнеркәсіп
өндірісіне қосқан үлесі шамалы ғана болып отыр.
Сурет 2 – 2004 ... ... ... ... (% ... Өндіріс процесін ұйымдастыру және мұнай өңдеу кәсіпорындарының
қаржылық жағдайды талдау әдістері.
Нарықтық қатынастың қалыптасуы шаруашылық қызметін біртұтас кешенді
талдауды ішкі ... және ... ... ... ... деп бөлуді ка-
жет етіп отыр. Талдаудың бұл ... ... ... ... ... ... ... тәжірибе көрсеткендей, есеп ... екі түрі ... ... жұртшылықты, банктерді, сондай-ақ сақтандыру ұйымдары
мен үкімет органдарын кәсіпорынның жұмыс жағдайы мен оның каржылық ... ... ... ... кызметінің нәтижесімен таныстыру үшін
қаржы-лық газеттер мен бюллетендерде, ... ... ... ... есеп ... ... мерзімді баспасөздерде, сондай-ақ жеке басылымдарда қар-
жылық талдауды жүргізу бойынша бірқатар әдістемелік ұсыныстар ... ... ... ... ... ерекшеліктерінің бірі - онда жоспарлық
көрсеткіштер мен нормативтердің жоқтығы ... ... ... ... жоспарлау кәсіпорынға оның қызметі жөнінде
көптеген параметрлерді сырттан бекітетін орталықтандырылған әкімшілік ... ... Ол, ең ... ... ... ... өзгеріп оты-
ратын нарықтық коньюнктура жағдайында өзінің хал-жағдайын ... ... ... ... ... ... стратегиясы мен так-
тикасын жасауға қызмет етеді. ... ... ... ... өз ... ... нормативтер туралы ақпараттар, коммер-
циялық құпияға айналады. Жоспарланған номативтерден ауытқуды ... ... ішкі ... ... ... болып табылады. Бухгалтерлік
есеп беруге негізделген қаржылық жағдайды талдау, сыртқы талдау сипатына ие
болады, яғни бұл ... ... ... ... ... бө-
лігінен тұратын есеп мәліметтері негізінде осы кәсіпорынның мүдделі контра-
генттерінің, меншік иесі немесе мемлекеттік органдардың берілген ... ... ... ... ... ... ішкі талдау әдістемесі,
әрбір кәсіпорын үшін тек потенциалды әріптестерін бағалау мақсатында ... ... ... ... ... ... пайдаланушылардың көзқарасы
тұрғысынан алғандағы өзін-өзі ... үшін де ... ... ... ... ... негізгі ережеле-рін қалыптастырды.
Олардың ішінен алты негізгі ... ... ... ... ... талдау
2) тікелей талдау
3) трендтік талдау
4) салыстырмалы талдау;
5) факторлық талдау
6) қаржылық ... ... ... ... - есеп ... әрбір позициясын өткен кезеңі-
мен салыстыру. Ол өткен кезеңдегімен салыстырғандағы бухгалтерлік есептің
түрлі баптарының ... және ... ... ... ... ... ... - әрбір есеп позициясының жалпы ... ... ... ... ... ... ... құ-
рылымын анықтау. Ол жалпы баланс немесе оның бөлімдері бойынша қоры-тынды
көрсеткіштегі жеке баптардың үлес ... ... ... ... ұзақ және ағымдағы активтердің кәсіпорын мүлкінің жалпы құнын-дағы,
яғни баланс валютасындағы үлес салмағы және тағы басқалар.
Тікелей және ... ... ... толықтырып отырады. Сондық-
тан да есептік бухгалтер үлгі ... ... оның ... ... да сипаттайтын кестелерді жиі жасайды
Трендтік талдау барлық ... 100% деп ... ... жыл
деңгейінен, бірқатар жылдар көрсеткіштерінің салыстырмалы ауытқуын есеп-
теуге негізделеді. Басқаша айтқанда, трендтік талдау әрбір есеп ... ... ... ... ... және ... яғни жеке ... ерекшеліктері мен кездейсоқ әсерлерінен тазартылған ... ... ... ... Трендтің көмегімен болашақтағы
көрсет-кіштердің ... ... ... ... одан кейін
перспективті, бол-жамдық талдау жүргізіледі.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... әр түрлі қаржылық коэффициенттерді пайдалану болып табылады.
Салыстырмалы (кеңістіктік) талдау - бұл фирмалардың, еншілес ... ... және ... ... ... ... құрама көрсеткіштерін шаруашылық ішіндегі ... ... ... ... ... ... және орташа жалпы
экономикалық мәліметтері бар ... ... ... ... ... талдау болып тыбалады.
Факторлық талдау - бұл жекелеген факторлардың (себептердің) қорытынды
көрсеткішке тигізетін әсерін ... ... ... ... ... тәсілдері көмегімен талдау. Сонымен қатар факторлық талдау қорытын-ды
көрсеткіштерді оның ... ... ... - тура, ал оның ... ... ... ... ... ол - кері ... мүмкін.
Әр кәсіпорынның іс-әрекетінің негізін өндірістік процесс құрайды. Кез
келген түрдегі өндірістік ... – бұл ... ... ... техникалық және табиғи процестерінің ... ... ... ... оның заты мен ... ... Еңбек процесінің
нәтижесіне еңбек өнімі, б.а. адамның еңбек ... ... ... ... ... ... затының алдын-ала көзделген
өзгертілуі.
Технологиялық процесс – бұл еңбек ... ... ... ... ... ... күйінің, орналасуының, физикалық-
химиялық қасиеттерінің, сыртқы ... және т.б.) ... ... ... затына сол не өзге түрдегі еңбек құралдарын ... ... ... ... заты ... тікелей қатысуынсыз табиғат күштерінің
әсер ... атап ... ... ... ... де ... мүмкін.
Әрбір өндірістік процесте орталық орынға негізгі процесс ие болуда ... ... ... ... ... ... ... дайын өнімге
айналдыру. Негізгі өндіріс ... ... ... ... ... қосалқы процестер деп аталады. Өндірістік процесті
ұйымдастыру мақсаттары үшін ... соны ... ... ... ... процестің сипаты мен мзмұнын, онда материалдық
элементтердің қатысуын, өндірістік ... ... ... ... ... ... әдістерін білу өте маңызды. Бұл ретте
өндірісті ұйымдастыру ... ... ... мен ... ... пен ... ұтымды үйлестіру әдістерінің жиынтығы
түсініледі.
Жұмысшының қатысу сипатына қарай өндіріс ... ... ... ... түрлерге бөлінеді: қол, қол механикаландырылған,
машиналық-қол, машиналық, автоматтандырылған, аппаратуралық процестер.
Қол процестері – бұл ... ... ... ... орындаған жұмысы, мысалы, кілттерді пайдала ... ... ... ... ... және ... ... тесіктерді қолмен тесу
және т.б.
Қол механикаландырылған процестерді тікелей жұмысшы қайсыбір қуат
көзін пайдаланумен сол не өзге ... ... ... ... ... ... ... электрбұрғымен тесу,
резервуардағы мұнай өнімдерінің деңгейін өлшеу және т.б.).
Машина-қол процестері жұмысшының тікелей ... ...... ... шылбырларды оларды элеваторға кигізе
отырып беру, шылбырларды элекваторға отырғызу және одан алу, ... ... және ... ... құрал-жабдықтың жұмыс бөлігімен ... ... ... ... ... ... ... ұңғамадағы
құбырларды көтеріп алу және т.б.).
Автоматтандырылған процестер автоматты түрде, адамның ... ... ... ... ... ... ... берілуі,
балауызды тазартуға арналған қырғыштың автоматты түрде берілуі және т.б.).
Аппаратуралық процестер ыдыстар мен ... ... ... етеді,
және еңбек заты технологиялық режимнің қатаң түрде белгілі ... ... ... бұл ... ... ... жұмысшылар тобы)
аппараттардың жұмысын бақылайды және бекітілген тәртіпке сәйкес оларда
жүріп жатқан ... ... ... ... ... мен ... мұның мысалына мұнайды электрлік тұзсыздандырғыш құрылғыда
диэмульсиялау ... ... ... ... ... қоймаларында
аппаратуралық процесс ретінде майларды өндіру процесі ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Өзінің сипаты мен мазмұнына қарай өндірістік процестер механикалық
және физика-химиялық деп ... ... ... – еңбек процестері мен өндірістің
материалдық элементтерін ... пен ... ... үйлестіру әдістерінің
жиынтығы. Процесті кеңістікте орналастыру деп әрекеттердің жұмыс ... ... ... ... ... бойынша орналастыру – бұл
өндірістік процестің әртүрлі ... ... ... ... ол өндірістік процестің ұзақтылығын белгілейді. Процесті уақыт
пен кеңістікте орналастыру кері ... ... ... ... ... бес ... ... олардың барлығы әрқайсысы ... бір ... ... ... онда ... ... бойынша толықтай
біріктіріліп және кеңістікте бөлістірілген. Егер ... ... бір ... орындалса, процесс толықтай кеңістікте біріктіріліп және ... ... (бұл ... ... қосарланбайды). Процесті кеңістікте
орналастырудың әртбір түріне оны ... ... ... ... бір
тәртібі сәйкес келеді, бұл еңбек затын бір ... ... ... ... әрекеттері мен тәртібін үйлестіру түріне байланысты болады.
Әрекеттерді үйлестірудің үші түрі бар: ... ... ... ... ... келесі әрекетті тек алдыңғысы аяқталғаннан
кейін орындауды меңзейді. ... ... салу ... оған кіретін барлық
әрекеттерді әртүрлі әрекеттердің уақыт бойынша бір-бірімен ауысуынсыз қатаң
реттілікпен бірінен кейін бірін ... ... Бұл ... ... шешуге (мұнараның құрылысына) арнап жұмсалатын ... аса ... ... ... өңдеу кәсіпорындарында әрекеттерді тізбекті түрде
үйелестіру ... ... ... ... түрі ... процестің технологиялық
бөлігінің ұзақтығы Ттізб. келесі формула бойынша анықталады:
Ттізб. = Σ tдана
мұндағы, tдана - әр әрекеттің ұзақтығы; т - әрекеттердің саны.
Әрекеттердің ... ... ... ... ... ... ... Мұндай үйлесімнің жүзеге асырылуы әрбір әрекетті
жекелгене жұмыс орнында орындаудың бірдей ұзақтығы мен ... ... орын ... ... мұны ... қиын, сол себептен үйлесімнің
бұл түрін қолдану шектеулі болып келеді.
Әрекеттердің қатарласқан-тізбекті (аралас) үйлесімі – ... және ... ... аса кең ... түрі, бұл ретте әрекеттердің бір
бөлігі тізбекті түрде, екінші бір бөлігі қатар түрде жүргізіліп ... ... ... ... ... ... ... ұзақтығы келесі формула бойынша есептеледі:
Ттізб. = Σ tдана- Σ tауыст.
мұндағы, tауыст. әртүрлі ... ... ... ... келген түрдегі өндірістік процесс өзара әрекеттескен әртүрлі еңбек
процестерінің, технологиялық және ... ... ... ... Ол ұтымды оңтайландыруды қажет етеді.
Өндірістік процестерді ұйымдастыру ұстанымдары
Ұтымды ұйымдастырылған өндірістік процестің ең маңызды ұстанымдарына
үздіксіздік, ырғақтық және пропорционалдық ... ... заты ... өнімді өндіру кезінде үздіксіз түрде
өңдеуден өткізіліп ... тиіс ... ... Ол негізгі қорларды
бұрынғысынан да толық пайдалану мен айналымдағы қаражаттардың бұрынғысынан
да жылдам ... ... ... береді.
Ырғақтық – кәсіпорынның өнімді берілген ... ... ... Ол кәсіпорынның барлық цехтары мен бөлімшелерінде өндірістің
біркелкі жүрісімен қамтамасыз етіледі, бұл ретте оның ... ... ... ... ие болады.
Өндірістік процестердің пропорционалдығы ретінде әрекеттердің теңдігі
немесе еселігі түсініледі. ... ... ... пен ... ... сақталуы тиіс. Сандық пропорцияларды кәсіпорынның
дамуында қайсыбір өндірістік буындар негізгі ... ... ... оның ... асып кететін жағдайдағы
диспропорцияларға жол ... ... ... ... Бұл екі ... ... процестің ырғақтығы, үздіксіз жүрісі, кәсіпорын үшін материалдық-
техникалық құралдардың барынша аз ... ... ... ... дер ... ... ... және соның салдарынан
өнімнің өзіндік құны ... ... ... өз әдістері мен даму
түрлеріне ие болады. Қазіргі кезде өндірісті ... ... ... ... ... топтық (сериялық) және бірлі-жарымдық
әдістері жатады. Олар орын алған ерекшеліктерге байланысты мұнай және ... ... ... ғана ... ұйымдастырудың ағымдық (жаппай көпшілік түрдегі) әдісі – ... ... ... ... ауқымда үздіксіз шығарумен сипатталатын
жаппай көпшілік өндірісті ұйымдастырудың негізгі әдісі. Мұндай ... ... ... ... алдыңғы әрекет орындалғаннан кейін арнайы
құрылғылардың көмегімен дереу түрде беріледі.
Өндірісті ұйымдастырудың топтық ... ... ... ... ... және ... орай жұмыс орындарында өңделетін өнім
түрлерінің өзгеруімен, сондай-ақ өнімнің жаңа сериясын жасауға арнап құрал-
жабдықты ... ... ... оның ... ... ... ... Бұл әдіс бағыттанудың төмен дәрежесін меңзейді.
Оның артықшылығы өндірістің өнімнің бір ... ... бір ... жеңіл
ауысуына негізделген. Оны ағымдық әдіс ... ... ... ... ... жекелеген бөліктерінде қолдануға болады.
Өндірісті ұйымдастырудың ... ... ... ... ... мен ұсақ ... ... шығарылады. Бірлі-жарымдық
өндіріс техника мен технологияны ... ... ... ... жетілдірілген өнімді шығаратын тәжірибелі ... ... ... ... Онда ... ... ... істеп және жоғары
білікті әмбебап-жұмысшылар ... ... ... ... ... ... әдісі аса жетілдірілген әдіс ретінде ... ... ... ... ие ... тоқыма, аяқ-киім, тағам, аға
өңдеуде, машина жасауда, металл өңдеуде, металлургияда, химияда.
Мұнай мен газды өндіру процесі – бұл ... ... ... ... ... ол ... қат пен ... жобаға сәйкес ұтымды
қазуды, сондай-ақ ... ... ... ... ... көлікпен,
жөндеумен, материалдармен, құралдармен және т.б. күтімге алуды қажет етеді.
Мұнай өндіру ... ... ... байланысқан бірқатар жекелеген
процестерден ... ... ... ағызу; сұйықты забойдан ұңғыманың
сағасына көтеру; көлік және ... ... ... сақтау; мұнай мен газды
өңдеу немесе кешенді әзірлеу және тауарлық мұнайды тұтынушыға тапсыру. ... ... ... ... мен газ ... өндірістік циклын
құрайды, ол қысқамерзімділігі мен үздіксіздігімен сипатталады. Өндірістік
процестің үздіксіздігін қамтамасыз етудің шарттары:
1. Кенішті қазу жүйесіне ... ... ... ... ... түрде ұстану.
2. Мұнай өндіру процесіне қатысатын жекелеген өндірістік буындардың
өндірістік қуаттылықтарының ұңғымалардың қазу ... ... ... сәйкес негізгі процестерді қосымша процестермен күтімге
алу.
Мұнай-газ өңдеу кәсіпорнының өндірістік ... ... ... ... ... ... ... өндірістен бөлінуі және
өндірістің барынша жоғары мөлшерде шоғырлануы құрайды.
Өндірістік құрылым ... ... ішкі ... ... ... жиынтығы, олардың өзара қатынасы мен ... ... ... бірлік ретінде цех - өндірістік
әкімшіліктік-бөлектенген бөлімше шығады, оның ... ... ... ... бір ... түрлерін жүргізу жатады. Негізгі өндіріс өнімді
шығарумен тікелей қатысты болатын процестерді ... ... ... ... ... ... үздіксіз шығаруына арнап қалыпты
жағдайларды қамтамасыз етеді. Негізгі өндіріс ретінде орталық инженерлік-
технологиялық ... ... ... ... инженерлік-
технологиялық қызметтер (АИТҚ) бөлінген.
Орталық инженерлік-технологиялық қызметтің негізгі міндеті – мұнай-газ
өнеркәсібінде орталық инженерлік-технологиялық ... ... ... ... ... мен газ өндіру жөніндегі жоспарлық
тапсырмалардың орындалуын қамтамасыз ету. Орталық инженерлік-технологиялық
қызмет төмендегілерді жүзеге асырады:
... ... ... ... басқару;
• негізгі өндіріс объектілерінде жұмыстарды орындау кезінде мұнай-газ
өнеркәсібінің барлық өндірістік бөлімшелерінің іс-әрекетін ... ... ... және ... ... ... объектілер бойынша ақпаратты жинақтау мен өңдеу;
• апаттарды жою жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру;
• оқыс жағдайлар кезінде көмек көрсету және т.б.
Жұмыстарды ... ... мән ... ... ... ... ... ұңғымалар бойынша барлық қажетті ... ... ... ... әзірлейді.
Аудандық инженерлік-технологиялық қызметтер – мұнай өндіруге тікелей
қатысатын инженерлік-технологиялық ... ... ... ... ... басты міндеттері – мұнай мен газды ... ... ... мен ... ... қамтамасыз ету, тәулік бойы
техникалық тұрғыдан сауатты игеру мен ұңғымаларды ... ... ... ... ... ... ұңғымалар мен аудандық инженерлік-
технологиялық қызметтер аумағында орналасқан ... ... ... күрделі жөндеу жөніндегі өндірістік процестердің ... ... ... Бұл ... ... ... бастығы
басқарады. Мұнай өндіру операторлары технологиялық топтар бойынша бөлінген
және аға инженерлердің басқаруымен ұңғымаларды ... алу, ... ... ... ... және ... ... құрал-жабдықтың
ақауларын жөндейді, жұмыс тәртібін сақтайды, ұңғымаларды іске қосады және
т.б. Бұл ... ... ... ... пен оның басшылығымен байланысты
болып келеді. Аудандық инженерлік-технологиялық қызметтер мұнайды, газды,
ауаны жинақтау мен ... ... ... ... ауа және газ
үлестіргіш құрылғылардың жүйесінің, компрессорлық станциялардың және т.б.
технологиялық сұлбаларымен байланысқан.
Қорытынды
Мұнай-газ өндіру кәсіпорнының ... ... ... ... – негізгі өндірісті бағыттандыру процесін оны бұдан ... ... ... ... мен ... дербес кәсіпорындарда
шоғырландыру арқылы жалғастыру, атап айтқанда, МГӨК-тің құрамынан ... ... ... ... ... және ... ... базалары
мен технологиялық көлік басқармаларын, және бірлестіктерде арнайы техниканы
құру.
Есеп тіркемелерінде шаруашылық операцияларын жазып көрсетудің ... ... ... ... ... ... ... толығынан жауап бере алмайтындығын тәжірибе көрсетті. Іс-
керлік шешімдер қабылдау үшін бұл ақпарат белгілі ... ... және ... ... ... ... ... қаржылық нәтиже қалыптастырудың әр
түрлі әдістерін білуді, кәсіпорында қабылданған ... ... ... ... камтамасыз ететін есеп саясатын таңдап алып, соны ... ... ... яғни оның ... аясы жай есепшіліктен қаржы жағ-
дайын талдау ісі ажырамас бөлігі болып табылатын, қаржы менеджментіне дейін
өсіп, айтарлықтай ... ... ... ... ... жағдайын
талдаудың маңызы өте зор. Бұл ... ... ие ... және де ... контрагенттер алдында өзінің өндірістік-кәсіпкерлік
қызметінің нәтижелері үшін ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі сұрақтарды қарастыр-
мас бұрын, "қаржылық жағдай" дегеніміз немесе "қаржылық жай-күй" дегеніміз
не, соны анықтап алған жөн. Соңғы ... ... ... әдебиеттерде
бұл ұғым әр түрлі түсіндіріледі. Профессор А.Д. ... ... ... (активтер) жағдайы қаржыны тарату, пайдалану және оның қалыптастыру
көздерімен ... ... және ... яғни ... деп ... қаржылық жағдайы кәсіпорынның қалыпты өндірістік, ком-
мерциялық және басқа да қызмет түрлері үшін ... ... ... ... және ... ... сай, тиімді тарату және пайдалану-
мен, сондай-ақ басқа шаруашылық субъектілерімен қаржылық ... ... ... ... және ... ... сипатталады.
Кәсіпорынның қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі қар-
жылық тұрақтылығын және оның өз ... ... ... жүргізуі мен
өзінің қарыз міндеттемелерін уақтылы өтеуі үшін ... ... ... ... жағдайды талдау кәсіпорынның, шаруашылық қызметін талдау-дың
қор ытындылаушы ... ... ... Және ол 3 ... ... өндіріс және өткізу; бұлардың жиынтығы коммерциялық, өндірістік
және қаржылық қызметті құрайды. Кәсіпорынның қаржылық қызметі – бұл ... ... ... ... және ... ... ... мен
құрамына өзгеріс әкелетін қызметі болып табылады. Ол қаржы ресурстарының
жүйелі түрде түсуі мен ... ... есеп және ... ... меншікті және қарыз қаражаттарының арасындағы арақатынастың рацио-
налдылығына, сондай-ақ кәсіпорынның тиімді қызмет етуі ... ... қол ... бағытталуы тиіс. Кәсіпорын қызметінің қар-жылық,
өндірістік және коммерциялық жақтары арасында тығыз байланыс пен ... бар. ... ... ... ... ... оның
өндірістік-сату көрсеткіштерімен анықталады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., ... Ж.Г. ... ... ... / Оқу ...... Экономика. 2001 ж.
2. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа. - ... ... ... Н.А. ... ... ... предприятия. В учебнике
«Анализ хозяйственной деятельности в промышленности». Под общ. ред.
В.И. Стражева - Минск: ... ... ... ... В.М., Федотова М.А. Финансовая устойчивость предприятия в
условиях инфляции. — М.: ... ... ... Крейнина М.Н. Анализ финансового состояния и ... ... ... в ... строительстве
и торговле. - М.: АО «ДИС», «МВ-Центр», 1994.
6. Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового ... ... М.: ... ... и ... ... Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта:
Учебн. пособие. - М.: ... и ... ... Бухгалтерско-аудиторский портфель. ( Книга ... ... ... аудитора ) / Отв.ред. Рубин Ю.Б., Сол-даткин В.И. -
М.: «ОМИНТЭК», 1994.
9. Артеменко В.Г., Беллендир М.В. ... ... ... ... ... «ДИС», НГАЭ и У, 1997.
10. Гиматудинов Ш.К., Дунюшкин И.И. Разработка и ... ... и ... ...... ... 1988
11. Джиембаева Қ.І., Насибуллин Б.М. Мұнай кен орындарында ұңғы өнімдерін
жинау және дайындау. ЖОО-на арналған оқулық. – ... ... ... Ю.П. ... ... месторождений. – Москва: Недра, 1986
13. Мазуров В.А. Подземные газонефтехранилища в отложениях каменной ... М.: ... ... ... П.М. Проектирование и сооружения подземных резервуаров
нефтегазохранилищ. - ... ... ... Кочкин П.И., Нестерова М.П., Бобровский. Очистка резервуаров от
остатков Нефти и нефтепродуктов. - М.: ... ... ... Г.Ж., Булекбаева З.Е. Тектоника и нефтегазоносность бортовых
зон ... ... - ... ... ... БроварИ.М., Дата И.Г.,- Шмайс И.И. ... и ... ... ... - М.: Недра, 1971
-----------------------
Кәсіпорынның айналым қаржылары
Өндірістік айналым қоры
(өндіріс саласында)
Айналыс қорлары
(айналыс саласында)
Өндірістік айналым қаражаттары
Дайын өнім
Аяқталмаған өндіріс,өздері дайындайтын ... ... ... ... ... ... фабрикаттар, көмекші материалдар,
отын, ыдыс, қосалқы бөлшектер, арзан бағалы тез тозатын заттар
Ақша ... ... ... тиелгендер
Банк және касса шоттарындағы ақша қаражаттары, есеп айырысу қаражаттары,
дебиторлық қарыздар
Өндірістік запатағы айналым қаражаттары

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорындағы қаржыны жоспарлау5 бет
Каспий аймағының экологиялық мәселелері және себептері66 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Кеңқияқ мұнай кен орының бу-жылулық өндеу арқылы игеру әдісі57 бет
Мұнай және газ4 бет
Октябрьск мұнай кен орны89 бет
Қазақстан мұнай-газ ресурстарының тиімділігін арттыруды көтерудің негізгі жолдары88 бет
Қазақстан Республикасының табиғи ресурстарын өндіруге және экспорттауға салынатын салықтардың экономикалық мәні39 бет
Қазақстандағы отын - энергетика өнеркәсібінің дамуына қысқаша тарихи шолу71 бет
Өзен мұнай-газ кен орны72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь