Жерге орналастырудың экономикалық факторлары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
І. Мәтіндік бөлім.
1.1. Қазіргі жерге орналастыру мақсаты, міндеті және мазмұны ... ... ... .
1.2. Жерге орналастырудың экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... .
1.3. Жердің экономикалық бағалау әдістері, принциптері ... ... ... ... .
ІІ. Техникалық бөлім.
2.1. Жобаның экономикалық негіздемесі ... ... ... ... ... ... ... ...
ІІІ. Сызба бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Жерді халық шаруашылығы салаларының мұқтаждықтарына бөліп беруге және оған себепті ауыл шаруашылық алқаптары көлемінің үнемі қысқарылуына байланысты экологиялық жағдай соңғы жылдары күрт күрделене түсуде.
Ауыл шаруашылық өндірістің биологиялық негізі болып топырақтың құнарлығы, жердің мелиоративтік күйі, эрозияға ұшырағандығы, топырақ құрамындағы қорда мен негізгі қоректік элементтердің мөлшері және өсімдік тіршілігі ортасының басқа да қасиеттері, сонымен қатар дақылдардың биологиялық ерекшеліктері табылады. Ауыл шаруашылық өндірістің биологиялық жағы, өзі кезегінде, экономикалық және территориялық жағдайлармен байланысты, өйткені соңғылары салалардың мамандандырылғандығын, алаптардың құрамы мен орналасуын, территорияларының реттілігін, ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру агротехникасын, демек, жалпы өндірістің рентабельдіктігі мен тиімділігін себептейді. Сонымен, ауыл шаруашылық дақылдарды өсірудің биологиялық жағдайлары бір жағынан өндірістің экономикалық тиімділігін, ал екінші жағынан бүкіл шаруашылық жүргізу жүйесін өздеріне сәйкесті бейімдеуді себептеп отырады.
Демек, жерге орналастырудың экологиялық − экономикалық мәні жер учаскелерінің экономикалық тұрғыдан тиімді межлерін, аудандарын және орналасуын, сондай - ақ өндірістің мақсатына сәйкес мамандандырылғандығын, агроландшафттың экологиялық тепе − теңдігі мен жердің өндіргіш қасиеттерінің артуын қаматамасыз ететін өндірістің территориялық негізін жасауға саяды.
Жерге орналастыру өзі функцияларын жер қатынастарын құқықтық тұрғыдан реттеу жүйесінің негізінде жүзеге асырып отырады. Бүкіл құқықтық құжаттарды шарттарды түрде 4 топқа бөлуге болады:
Біріншісі− Қазақстан Республикасының Конституциясы;
Екіншісі –Парламент әзірлеп, Президент бекітетін заңдар;
Үшіншісі − ведмостволық нұсқаулар мен ұсыныстар;
Төртіншісі − облыстық және аудандық мәслихаттар мен әкімшіліктердің өзі құқықтық құзырларындағы аймақтың шешімдері.
ҚР Конституциясы бойынша жер, оның қойнауы, суы, өсімдік және жануарлар әлемі, басқа да табиғи ресуртар мемлекет меншігіне жатады. Сонымен қатар, жер заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікке де берілуі мүмкін. Осы уақытқа дейін бұндай құжат ретінде 2001 жылдың 24 - ші қаңтарында бекітілген «Жер туралы» заң қолданылып келді. Қазіргі кезде жер қатынастары жаңа Жер Кодексі негізінде реттеледі. Бұл құжатта республикада жер қатынастарын реттеудің жалпы концепсиясы, біртұтас жер қорының құрамы, жерді пайдалану және қорғау жөніндегі талаптар, ақылы жер иелену және жер пайдалану принциптері, жер иелену мен жер пайдаланушылардың құқықтары және міндеттері, жерді жеке меншікке беру тәртібі, жеке меншік, тұрақты пайдалану, жерді ұзақ және қысқа мерзімге жалға алу шектері мен механизмі, жер жөнінде әртүрлі келісім шарттарды жүргізу реттілігі белгіленген. Кодекстің жеке баптары жерге орналастыруға, жер кадастры және мониторингқа арналған. Сонымен қатар әр түрлі органдардың жер ресурстарын басқару құқықтары көрсетілген.
1. ҚР Конституциясы, 30 тамыз 1995 ж., - Алматы, 2009.
2. ҚР Жер Кодексі. 2003ж, 20 маусым, - Алматы: Баспа, 2009.
3. Жерге орналастырудың және кадастрдың ғылым негіздері. Астана - 2004ж М.А.Гендельман, Ж.Қ. Қырықбаев , З.Д.
4. ҚР Үкіметінің «Ауыл шаруашылығының 2010 жылға дейінгі даму стратегиясын бекіту туралы» 1997 жылы 27 желтоқсанда қабылданған қаулысы.
5. Еркінбаева Л.Қ.Айғаринова Г.Т. Қазақстан Республикасының Жер құқығы. Оқу құралы. - Алматы, 2010.
6. Хаджиев А.Х. Земельное право Республики Казахстан. Общая часть: Учебное пособие. – Алматы, 2001.
7. Косанов Ж.Х. Права собственности и иные права на землю. Научное издание. – Астана, 2009.
8. Жерге орналастырудың және кадастрдың ғылым негіздері. Астана - 2004 М.А.Гендельман, Ж.Қ. Қырықбаев , З.Д. Дүйсенбеков.
9. Земельное законодательство республики Казахстан. Сб. нормативно - правовых актов (с комментариями) - Алматы: Жети жаргы, 1998.
10.Подольский Л.И. Научные основы оценки земель. «Вестник сельскохозяйственной науки Казахстана, Ж. НИЦ «Бастау» Алматы, 1997.с.29 - 36.
11. Порядок ведения государственного земельного кадастра в Республике Казахстан. Земельное законодательство Республики Казахстан - Сб. нормативно -правовых актов. - Алматы: Жети жаргы, 1998.-с. 139 - 152.
12. Руководящие принципы управления земельными ресурсами. - Европейская экономическая комиссия. ООН.- Нью - Йорк, Женева, 1996.
13. Сейфуллин Ж.Т. Земельный кадастр Казахстана. - Алматы.: КазНИИЭОАПК, 2000.
14. Есполов Т.И.Сейфуллин Ж.Т. Управление земельными ресурсами. - Алматы.: КазНАУ, 2004.
        
        Кіріспе___________________________________________________________
І. Мәтіндік бөлім.
1.1. Қазіргі жерге орналастыру мақсаты, міндеті және мазмұны_____________
1.2. Жерге орналастырудың экономикалық мәні_________________________
1.3. Жердің экономикалық бағалау әдістері, принциптері ... ... ... Жобаның экономикалық негіздемесі _______________________________
ІІІ. Сызба бөлім___________________________________________________
Қорытынды______________________________________________________
Қолданылған әдебиеттер__________________________________________
Кіріспе
Жерді халық шаруашылығы ... ... ... ... және оған ... ауыл шаруашылық алқаптары көлемінің үнемі қысқарылуына байланысты экологиялық жағдай соңғы жылдары күрт күрделене түсуде.
Ауыл шаруашылық өндірістің биологиялық ... ... ... ... ... ... ... эрозияға ұшырағандығы, топырақ құрамындағы қорда мен негізгі қоректік ... ... және ... тіршілігі ортасының басқа да қасиеттері, сонымен қатар дақылдардың биологиялық ерекшеліктері табылады. Ауыл ... ... ... ... өзі кезегінде, экономикалық және территориялық жағдайлармен байланысты, өйткені соңғылары салалардың мамандандырылғандығын, ... ... мен ... ... реттілігін, ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру агротехникасын, демек, жалпы өндірістің рентабельдіктігі мен ... ... ... ауыл ... ... ... биологиялық жағдайлары бір жағынан өндірістің экономикалық тиімділігін, ал екінші жағынан бүкіл шаруашылық жүргізу жүйесін өздеріне сәйкесті бейімдеуді ... ... ... ... экологиялық − экономикалық мәні жер учаскелерінің экономикалық тұрғыдан тиімді межлерін, ... және ... ... - ақ ... ... ... ... агроландшафттың экологиялық тепе − теңдігі мен жердің ... ... ... ... ететін өндірістің территориялық негізін жасауға саяды.
Жерге орналастыру өзі функцияларын жер қатынастарын құқықтық тұрғыдан ... ... ... жүзеге асырып отырады. Бүкіл құқықтық құжаттарды шарттарды түрде 4 ... ... ... ... ... Конституциясы;
Екіншісі - Парламент әзірлеп, Президент бекітетін заңдар;
Үшіншісі − ведмостволық нұсқаулар мен ...... және ... ... мен ... өзі құқықтық құзырларындағы аймақтың шешімдері.
ҚР Конституциясы бойынша жер, оның ... суы, ... және ... ... ... да табиғи ресуртар мемлекет меншігіне жатады. Сонымен қатар, жер заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке ... де ... ... Осы ... ... бұндай құжат ретінде 2001 жылдың 24 - ші қаңтарында бекітілген заң қолданылып келді. Қазіргі кезде жер ... жаңа Жер ... ... ... Бұл құжатта республикада жер қатынастарын реттеудің жалпы концепсиясы, біртұтас жер қорының құрамы, жерді пайдалану және қорғау ... ... ... жер иелену және жер пайдалану принциптері, жер иелену мен жер пайдаланушылардың құқықтары және міндеттері, жерді жеке ... беру ... жеке ... тұрақты пайдалану, жерді ұзақ және қысқа мерзімге ... алу ... мен ... жер ... әртүрлі келісім шарттарды жүргізу реттілігі белгіленген. Кодекстің жеке баптары жерге ... жер ... және ... ... Сонымен қатар әр түрлі органдардың жер ресурстарын басқару құқықтары көрсетілген.
Жер заңдарынан басқа, жер қатынастары мен ... ... ... ... ... ... ... (1998ж.) , >, , және бір қатар заңдар қолданылады. Бұлардың кейбіреулері жер мен ... ... ... ал ... жер мен жерге орналастыруға тікелей қатысты. Сондықтан оларды жеткілікті деңгейде оқып білу қажетті. Мысалы, жекешелендіру ... көп ... ... ... шаруашылық жүргізудің әр түрлі формаларына көшу жағдайлары қамтылған. ... ... ... ... ... ...... және құқықтық негіздері техникалық, бірінші кезекте, геодезиялық әдіс - ... ... ... ... ... ... ... бері жерге орналастыру жобалары мен схемалардың план - картографиялық негізін жасауға, ал жобалау аяқталғаннан кейін оларды жер ... ... ... Ол ... ... ... ... барлық стадияларында техникалық іс − қимылдарының қажетті дәлдігі қамтамасыз етіледі. Бұл:
- план - ... ... ... және оның ... бағалау;
- іздестіру және топографиялық − геодезиялық жұмыстарды жүргізу жөніндегі қажетті әдістемелерді қолдану;
- план − ... ... ... ... ... ... ... аудандары мен межелерін жобалау және жобаны жер бетіне түсіруге қажетті ... ... ... жер бетіне түсіру жөніндегі нақты геодезиялық іс − қимылдар.
Жерге орналастыру жобаларын ... және жер ... ... ... ... материялдар болып табылатын топографиялық пландар аэрофототүсіру әдістері арқылы алынады. Бұл пландар толықтығы мен нақтылығына қарағанда жерге орналастырулық жобалау қажеттіліктеріне ... ... ... ... ... ... аудандары мен олардың межелерінің дәлдігіне қойылған өндірістік талаптарды орындау үшін, геодезиялық тірек жүйесінің бар болуына қарай, ... ... ... қолданылады:
- Аналиткалық ( координаталары бойынша);
- Графикалық ( пландық сызықтық өлшемдер арқылы);
- Механикалық ( планиметр арқылы).
Қазіргі кезде геодезиялық жұмыстарды жүргізу ... ...... ... жетістіктері ескерілген өлшеу аспаптары мен құралдары, соңғы үлгідегі компьютерлер мен ... және ... ... мен ... кең ... ... ... жерге орналастыру іс − қимылдары, олардың құқықтық, әлеуметтік − экономикалық мәні іс ... ... ... ... ... ... ... экономикасына соның ішінде аграрлық саласына жаңа нарық қатынастарын енгізумен байланысты. Ол ... мен жер ... ... ... ... ... саясаттың құралы болып табылады. Жер Кодексінде бұрынғыдай жер ... мен жер ... әр ... ... мен ... ... Бұл заңның негізгі мақсаты жойылған колхоздар мен совхоздардың негізінде құрылған шаруа қожалықтарына, жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... ... ... ... ауыл тұрғындарының қосымша шаруашылықтарының, қала тұрғындарының бау бақшалығының, өнеркәсіп, энергетика басқа да ... әрі ... ... ... ... ... жасау. Жер реформасының негізгі мақсаты − жерге иесін қайтару.
Учаске мекемелерінің өзгеруі, оған ... ... ... ... ... ... ... аралық жерге орналастырудың нәтижесі болып табылады. Бұл құқық кеңістік аспектісіне шаруааралық жерге ... ... ... ... шектеледі. Бірақта, шаруашылық аралық жерге орналастырудың мәні тек мәселерді ... ... ... ... оның ... ... ... мекемелердің жер иеленулерін (жер пайдалануларын) құруды, реттестіруді немесе ... ... ... ... ... ... ... қолайлы құрылымдарын белгілеуді қамтиды.
Жер иеліктері мен жер пайдалануларды құру және өзгерту, халық шаруашылық салаларының мұқтаждықтарына сай ... бөлу және ... ... шаруааралық жерге орналастыру арқылы жүзеге асырылады. Шаруашылық аралық жерге орналастырудың осы ic - қимылдарына қарай жер иеленушілер мен жер ... ... мен ... және осы ... жер ... ... әлеуметтік-экономикалық қатынастары белгіленеді.
Сонымен қатар шаруашылық жүргізу жағдайлары өзгеріп отырады. Демек, шаруашылық аралық жерге орналастыру - техникалық және ... ic - ... ... ... ... әлеуметтік - экономикалық, құқықтық және техникалық шаралар ... ... ... - жер ... ... ... және жерді басқару тетіктері.
Барлық Жер ресурстарын бәрінен бұрын ауыл ... ... ... ... ... пайдалану, жер қатынастарын реттеу, осыған байланысты көптеген күрделі ... ... Оны шешу ... ... ... ... ... көбірек тартуды талап етеді. Егін дақылдары мен ... ... ... пайдалануды жоғарлату, барлық топырақ эрозиясымен, сондай-ақ басқада жерге жаман әсер ететін оның бұзылуы мен ластануымен қарқынды күресу.
ҚР ... ... жылы ... ... жерге негізгі мемлекеттік құқығы мен қатар жеке меншік құқығы тең заң шеңберінде және негізінде, жағдайында қабылданады.
Халық ... ... ... және ауыл ... ... ... жерге меншік және пайдаланушылар арасында, жерді бөліп беру, үнемі жер массивтеріне өнеркәсіп, энергетика, ... және ... ... үшін ... талап етеді. Сондай - ақ бар заңдамалар негізгінде жер қатынастарын жетілдру және ретттеу қажеттігі туындайды.
Еліміздің ... жер ... ... ... ... ... ... жер қатынастарын реттеуге, заң актілерінің қолдануын бақылауға және жеке меншік және жер ... ... ... ... ... ораластыру қолданылады.
I . Мәтіндік бөлім. ... ... ... ... ... міндеті және мазмұны.
Жерге орналастыру - мемелекеттің жер саясатын іске асырудың, жер қатынастарын реттеуге, жерді тиімді ... мен ... ... ... жер заңдарының сақталуын қамтамасыз ету жөніндегі шаралар жүйесінің маңызды құралы болып саналады.
Жерге орналастыру -- мемлекеттегі жер ... ... ... мен ... ұйымдастыруға бағытталған іс - шаралар жүйесі. Жерге ... ... ... ... ... ... ... және аймақтық жобалары мен жер ресурстарын пайдалану, жақсарту және қорғау бағдарламаларын ... жер ... ісін ... қою мен ... ... жөнінде шаруашылықаралық жобалар жасауды; жер учаскесіне меншік ... және жер ... ... ... дайындауды; орналасқан жерінде елді мекендердің шекарасын анықтау мен белгілеуді; әкімшілік - аумақтық құрылымдардың, ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың және ... ... мен ... ... ... бар ... да жер ... шекараларын белгілеуді; бүлінген жерлерді жаңғырту мен жаңа жерді игеру жобалары жатады. Сондай - ақ, жерді пайдалану мен ... ... ... да ... ... ... ... алу ісін жүргізуді, пайдаланылмай жатқан, ұтымды пайдаланылмай жүрген немесе нысаналы мақсаты бойынша ... ... ... ... топографиялық, геодезиялық, картографиялық, топырақтық, геоботаникалық және басқа да зерттеу мен іздестіру жұмыстарын жүргізуді; жер ... мен жер ... ... жер ресурстарының жай-күйі мен пайдаланудың кадастрлық және тақырыптық карталары мен атластарын жасауды; жер-бағалау жұмыстарын жүргізуді қамтиды. Жерге орналастыру атқарушы органдардың ... не ... ... жер ... ... ... ... Мемлекеттік меншіктегі жерден жеке меншікке немесе жер ... жер ... ... ... және ... ... ... орналастыру жұмыстары, сондай - ақ, әкімшілік құрылымдардың шекараларын белгілеу, жер кадастрын жүргізу және жерді есепке алу ... ... ... ... ғана ... асырылады.
Өтпелі кезеңде экономикалық тұрақтандыру, басқару өнерін көптеп қажет ететін ... ... ... ... ... тұрақтандыру мақсатымен өкімет 1990 жылы 6 - желтоқсанда қазақ ... ... ... бекітілген арнайы бағдарламалар жасаған.
Осы бағдарламаларға сәйкес тұрақтандыру шарттарының бірі - мемлекеттік бюджет тапшылығын қысқарту. Бұл үшін ... ... ... ... және ... бөліктерін қайта қысқарту ревизиясы жасалады.
Мемлекеттік жоспарлау практика ұзақ уақыт бойы өндірістік бағыттағы объектінің даму қағидасы сақталған. Бұл ... ... ... және оның ... - ... ... тән. Өндірістік бағыттағы өнімдер шығаруды күшейтуге көп көңіл бөлінді. Жағдайдың өзгеруіне байланысты мақсатты ... ... ... шығындар мерзімінде игерілмеген бөлінбеген қаражаттар.
Бюджет кірісін жоғарлатуда үлкен роль атқаратындар:
- ... ... ... ... түсімдер;
- Жергілікті өндіріс өнімдерінің кең айналымынан алынатын салықтарды енгізу;
- Еркін бағалар бойынша импорттық тұтыну бағаларын, тауарларын сатудан түскен түсімнің ... ... ... ... шаруашылық жиынтығын, үкіметтің инфляцияны тежеу және өндірістің тиімділігін көтеруге бағытталған саясатын жүргізу әрекеті кіреді. Дайындығы төмен ... ... ... ... отын және шикізат кен орындарын ұзақ мерзімді жалға беру, тұрғындарына сатуға және мұраға қалдыру құқығымен тұрғын үйлерді сатуды күрт ... ... ... өткізу жатады.
Тұтыну рыногын тәртіпке келтіру экономикалық басқару жүйесіндегі негізгі объектілердің бірі ... ... ... ... яғни ... ... ... қызмет етуі. Өкімет тұтыну нарығын толтыру шаралар кешенін ұсынады және жүзеге асырады.
Заттың логикасы бойынша бұл ... ... ... ... көзі - ... тауарлық ресурстардың ішінде басты орынды алу меншікті орынды алу. Осыған байланысты көптеген мәселелерді шешуге болады.
- ... ... ... және техникалық күрделі бұйымдарды шығаратын мамандандырылған кәсіпорындарды құру негізінде тұтыну тауарлар өндірісінің қуатын тездетіп ... ... ... ... үкіметтің халық тұтынатын тауарлар өндірісін дамытудың республикалық қорын құру;
- сәйкес тауарлар тобы ... ... және ... ... резервін құру.
Қазақстан экономикасын басқарудың қалыптасып келе жатқан жүйесіне бірқатар өндірісті тұрақтандыру шаралары ... ... ... ... ... ... байланысты және республика аралық келсім шарттарды сақтау;
- мемлекеттік тапсырыс жасау жолымен шаруашылық байланыстарды тікелей мемлекеттік реттеуді қамтамассыз ... өз ... қиын ... кәсіпорындарға уақытша қаржылық көмек көрсету үшін арнайы тұрақтандыру қорларын құру. Тұрақтандыру ... ... ... сонымен қатар облигация сатудан қалыптасады.
Елімізде ауыл шаруашылығын жүргізудің аймақтық жүйесін өңдеп және енгізіп жатыр, ол жерге орналастыру негізінде жүзеге ... ... ... ... ауыл ... өндірісін жоспарлы негізде ұйымдастыру болады.
ҚР да жерге ораластыру ... ... ... онда жер ... пайдалануды тиімді ұйымдастыру төмендегілерді өңдеу жолымен:
- ғылыми негізделген болжадар түріндегі бас республикалық схема;
- ... және ... ... жерге ораластыру схемасы;
- шаруашылық аралық жерге орналастыру жобалары;
- шаруашылық жерін және учаскелік ... ... ... жеке ... құру, жақсарту,мелиорация, рекультивация жөніндегі жұмысшы жобалар.
Қазіргі күнгі ... ... ... ... құралы, табиғи ресурс және операциялық базис ретінде, сондай - ақ ... ... ... жер ... ... жерді толық және ұтымды пайдалану мен қорғауды ... ... жер ... ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі іс - шаралар жүйесі болып табылады.
Оның мазмұны қоғамдық өндіріс, бәрінен бұрын экономиканың аграрлық сектор ... мен ... ... байланысты жерге орналастырудың маңызды қызметіне жатады:
- ауыл ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық кәсіпорындардың, бірлестіктер, шаруа қожалықтары және басқа шаруашылық құрылымдарпда бар жер ... мен жер ... ... және ... құру;
- ауыл шаруашылық кәсіпорындары, ұйымдары және мекемелері аумағында ... ... ... ... жеке және ... ... үшін жер учаскелерін алу және бөліп беру;
- қалалардың, ... мен ауыл елді - ... ... өзгерту және белгілеу.
Жерге орналастыру қызметіне: топографо - геодезиялық, топырақтық, геоботаникалық және т.б. іздестірулер мен ... ... ... ... тек қана ... ... жобаларын негіздеу және құру үшін пайдаланып қоймай, сонымен бірге мелиорация, жол құрылыстарында және т.б. қолданылады.
Жерге орналастыру мазмұнының ... ... ... және ... бөлінеді. Оның өзіндік әртүрлі формалары объектінің аймақтық табиғи және ... ... ... ... және өндірістік типіне, жерде шаруашылық жүргізудің көп түрлі формаларының әрекет етуіне байланысты. Ал ... ... ... ... және құқықтық процестері бірнеше кезеңдерден тұрады. Оларға:
- дайындық жұмыстары;
- жобаны құру;
- жобаны қарау және бекіту;
- жобаны ... ... жеке ... жер ... ... ... ... және беру;
- жобаның жүзеге асуына авторлық бақылау.
Аталған кезеңдер көлемі және ... ... Олар ... ... және тәсілдермен жүргізіледі.
Жерге орналастыру объектісі ретінде республиканың, облыстардың, аудандардың, қалалардың және ... да елді ... ... ... ... ... және ауыл шаруашылық емес кәсіпорындардың жер иеленушіліктері мен жер пайдаланушылықтары, жеке жер алқаптары мен ... ... ... - ... ... ... ең маңызды және күрделі кезеңі болып саналады. Жобаны құру және негіздеу - барлық ... ... ... ... ... шешімдерді өңдеу әдісі, оларды экономикалық, экологиялық, әлеуметтік және құқықтық негіздеу жерге орналастыруды жобалаудың пәні болады.
Қазіргі жерге орналастыру ... ... ... ... ... бұрынғы негізгі техникалық, технологиялық аспектілерді сақтай отырып қоғамдық құрылымдағы түпкілікті өзгерістерді ескере отырып яғни ... - ... ... ... ... өтуі ... орналастыруда айтарлықтай өңдеуді талап етеді.
Қазіргі жерге орналастыру ғылымы ... ... ... кең қолданады (есептік - варианттық, статистикалық, монографиялық, экономико - математикалық ... ... ... және т.б.), ... диалектік - материалистік әдісіне негізделген.
Жерге орналастыру ғылымының даму барысында жоғарғы оқу орындарында жеке ғылыми пәндер ... ... ... ішінде , , , , және т.б.
Жалпы жерге ... ... ... оның ... мәні мен ... байланысты және бірге көп жылдар бойы дамып келеді. Жобалық жұмыстарды ұйымдастыру әр ... ... ... жер, су және ... ... ... ... болжамдық белгілер негізінде қабылданған жүйе бойынша қатаң болуы мүмкін, ауданның жерге орналастыру ... ... ... ... ... орналастыру жобаларын және шаруашылық жерін ораластыру жобасын, экономикалық мүмкіндіктерінің ... ... мен ... өсу шамасына қарай жеке учаскелерге әртүрлі шараларды қажет ететін учаскелік жерге орналастыру жобалары өңделеді. ... ... ... ... ... мен жобалық шешімдері жекеленіп жүзеге асады.
Бірақта, тәжірибеде әр түрлі ситуациялар кезігіп жатады, бұндай ... ... ... ... сақтау мүмкін болмайды немесе қиынға соғады. Бұндай жағдайларда жобалық мәселелерді шешу әдісі мен ұйымдастырылуы қатты өзгермейтін өңделген жобалық ... жеке ... ... ... кез келген жағдайда анық белгілермен басқару, жалпы қажетті басқару ережелерімен жерге орналастыру процесі толық және жеке ... ... ... ... талаптарды, қағидаларды және нормаларды орындауды талап етеді.
Жерге орналастыру өзінің ... ... ... ... ... ... қойған мәселелерді түрлі құралдармен және жобалау тәсілдерімен орындады.
Жеке немесе өзіндік жер иеленушілік пен жер пайдаланушылық болған мерзімде (мысалы Ресейдегі ХХ ... ... ... ... жүргізілгенде) шаруа қоғамдарының шектері және әсіресе аула, кіші аулалар мен хуторлар, басқада жер иеленушілердің шекараларын жоғары дәлдік қағидасы аналитикалық ... ... ... ... орналастыруды жобалау туралы ғылым ең бастысы аудандарды бөлу ұсынылған математикалық және геодезиялық тәсілдер бойынша ұсынылған, сондай - ақ ... ... мен ... құқығын заңды рәсімдеу ұсынылған. Революциядан кейінгі жылдары және Кеңес Одағы кезінде ... ... ... ... ... ... алынып сақталған, дегенмен жерді ұлтандыру негізінде жердің қайта қалыптастыру (1917 - 1921 жж) жерге орналастырудың кластық және ... ... ... ... ... Жерге орналастыру ғылымы толығымен немесе оның құрам бөлігі- жерге орналастыруды жобалау сол уақытта қалыптасқан колхозды - совхозды жер ... ... ... ... құбылыстарды өткізгеннен кейін, жер пайдаланудың қалыптасқан формаларын түпкілікті өзгерісін жерге орналастыру ғылымы жер ... жаңа ... ... мақсат қойған болатын, бұл қайта қалыптасқан колхоз және ... ... - ... ... ... ... Біртіндеп, колхоздардың шекарасын нақты мәнге шығару қарапайым тәсілінен жерге орналастыру бұрын қалыптасқан ауыл шаруашылық кәсіпорынның жерін ... ең ... ... ... ... ірі жер ... ... коллективтік еңбегін ұтымды пайдалануды және машина техниканы пайдалану өндірісін қамтамасыз ететін ең жетілген жаңа әдістерін өңдеу қажеттілігі туды. ... ... ... және техникалық аспектілермен бірге жаңа шекаралары рәсімдеумен байланысты жерге пайдалану құқығына мемлекеттік актілерді беруге жер ... ... ... ... ... және совхоздың шаруашылық орталығын орналастыру жөнінде, өндірістік бөлімшелерді ұйымдастыру және оған жер ... ... ... ... ... белгілеу, дұрыс ауыспалы егісті енгізу және т.б.жаңадан орналастыру ... ... және ... ... ... алып ... Жерге орналастыру ауылдар арасынан ауылдар ішіне ауысуынан, шаруашылық аралық және шаруашылық жерін орналастыруға ... ... ... шешу ... ... ... объективті қажеттілігі туды. Жерге орналастыру ғылымында және тәжірибесінде жобалау әлеуметтік - экономикалық бағыттан жер ... - ... ... ... ... енді ... - экономикалық теорияға негізделді, жиырмасыншы жылдары көрнекті ғалым П.Н.Першин (1890 - 1970 ж.ж.) сол ... ... ... ... ... - құқықтық және жер өлшеу - техникалық бағытымен қарама қайшы келді. П.Н. ... ... - ала ... халық шаруашылығының жоспарлы жүйесі барысында аумақты жерге орналастырумен құрылған мемлекет ұйымдастырушы әрекеттің жемісі болады, ... ... ... ... өндірістік күшін дамытуға бағытталған.
Ауыл шаруашылығын реттеумен байланысты жаңа жерге орналастырудың мәселесін қалыптастыруды алғаш рет профессор И.Д.Шулейкин ... Оның ... ... ... ... ішінде (1932 - 1938 ж.ж) Аумақты Ұйымдастыру Ғылыми Зерттеу Институтын құрылды, ұлкен ғылыми жұмыстар жүргізді, оның нәтижесі бір ... ... ... ... ... ... орналастыру мектебін құру және дамыту үшін қажетті бағыт құрылды. Бұл ... ... отыз ... артық уақыт ВАСХНИЛ академик С.А.Удачин (1903 - 1974 жж.) басқарды.
Жерге ... ... ... қалыптасты, оның мақсаты мен міндеті, ұйымдастырудың жалпы қағидалары, жерге орналастыру шаруашылық аралық және ... ... ... ... бөлінуі ұсынылды, шаруашылық жерін орналастырудың құрылымдық бөлінуі өңделді.
ХХ ... ... ... бастап жерге орналастырудың жалпы теориясын одан әрі дамыту және экономикалық аудандар мен ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру жөнінде жұмыстар жүргізілді. Жер - бағалау жұмыстарымен, аудандық ауыл шаруашылық жоспарлаумен, келешектік жоспарлаумен, ұзақ ... ... ... ... ... жол ... ауыл елді - мекендерді жоспарлаумен және т.б. жерге орналастырудың өзара байланысы ескеріліп отырады. ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер мен іздестірулерді жүргізеді. Оларға: топографо - геодезиялық, топырақтық, топырақтық - зрозиялық, геоботаникалық, су шаруашылықтық, жол, ... ... және ... және ... ... және де жер кадастрлық жұмыстар жобалау барысында кең қолданылады.
Соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... және блыстық, аудандық жерге орналастыру схемасын өңдеу жүргізіледі. Олардың негізгі міндеті - ауыл ... және ... ... ... ... келешекте дамыту үшін жер ресурстарын пайдалану және оны қорғаудың ең ... ... ... Бұндай схема келесі негізгі мәселелерді шешуден тұрады:
- Халық шаруашылық салаларының келешектегі дамуына ... ... ... ... ... ... Ауыл ... өнімін өндіруді жоғарлату жөніндегі ұсыныстар;
- Ауыл шаруашылық ... ... және ... ... ... Ауданда келешекте күтілетін жерге шаруашылық етудің көп түрлі формалары мен көп ... ... ... ... ... және ... ... бойынша болжамдық белгілер;
- Жерді қорғау шаралары;
- Ауданда жерді ... ... және ... ... ... ... ... асыру кезектілігі мен экономикалық тиімділігі.
Әсіресе, әкімшілік ауданның жерге орналастыру схемасы нақты өңделеді. Онда жерге орналастырудың көптеген ... ... ... ... ... онда ... шаруашылық аралық, шаруашылық жерін және учаскелік жерге ... ... ... ... ақ ... ауыл елді мекенді жоспарлау, жол құрылысы және т.б. құру үшін ... ... ... ... жерді пайдалану мен елді мекендерді, өндірістік және басқа кешендерді орналастыру өзара байланысы ескеріледі.
1.2. Жерге орналастырудың экономикалық мәні.
Жерге орналастыру ... көп ... ... ... ... мен құру әдісі жерге орналастыру түрлерімен, әр түрлілігімен және формаларымен ... ... ... ... және ауыл ... ... интенсификациясы деңгейіне, аумағын орналастырудың кеңістік жағдайына, сала аралық масштабтағы қойылған мәселелеріне байланысты болады. Бәрінен бұрын ... ... үш ... ... ... ... түрлеріне сәйкес - шаруашылық аралық, шаруашылық жерін орналастыру және учаскелік. ... ... ... ... екі түр ... ... Олардың біреуі ауылшаруашылық кәсіпорындарының жер пайдаланушылықтарын құруға, ... ... ... және жетілдіруге, екіншісі - әр түрлі мемлекеттік, қоғамдық және жеке ... ... ... ... ... ... және басқа құрылыстарды жүргізуге, қорғаныс, транспорт, байланыс, ғылым, мәдениет және т.с.с.) жер бөліп беруге байланысты. Демек ауылшаруашылық емес ... жер ... ... ... ... оның тек екі ... ... жер категориялары мен жерге орналастыру іс - қимылдарының мазмұны толық қамтылмайды, өйткені олардың кейбіреулері халық шаруашылығы ... мен ... - ... бірліктерге, ал кейбіреулері тек жеке кәсіпорындарға қатысты.
Қазіргі жерге орналастыру сала аралық ... ... ... ... ... ... шаруашылығының жеке салаларының көлемінде, жердің пайдалануын ұйымдастыруға бағытталған іс - ... ... ... ... ... ... орналастыру құрамында сала аралық (САЖО) жерге орналастыру түрі белгіленіп ... Сала ... ... ... ... жер қорының категорияларға бөлінуі, соңғыларының көлемінде арнайы мақсаттағы жер қорларының ... ... ... ... ... мен оралмандарға арналғандары) құрылуы, елді - мекендердің, басқаша айтқанда, ішінде жер иеленушіліктер мен жер пайдаланушылықтар орналасқан агромелиорация шептерінің жүргізілуі ... ... Елді ... жер ... мен межелері әкімшілік - территориялық бірлік немесе ауыл ... бір ... ... табылады. Сала аралық жерге орналастыруға облыстар мен аудандардың шекараларын белгілеу, тіпті ... ... ... жөне демаркациялау жөніндегі іс - қимылдар жатады.
Жерге орналастырудың ... түрі - ... ... жерге орналастыру (ШАЖО) бір топ шаруашылықтың, ал кейбір кезде бүтін аудандардың территориясында жүргізіледі, бірақта тек жеке саланың (өнеркәсіп ауыл ... және ... ... ... ... ШАЖО әртүрлі мемлекеттік және мемлекеттік емес заң түлғалары мен жеке тұлғалардың мүдделерін, олардың жер иеленушіліктері мен жер ... құру ... ... құру арқылы қанағаттандырып отырады. Оның түр тармақтары ауылшаруашылық және ауылшаруашылық емес жерлерде жүргізілуіне қарай ажыратылады.
Шаруашылық жерін орналастыру (ШЖО) тек ауылшаруашылық ... ... ... және ШФҚ - ның шеңберінде ғана жүргізіледі. Оның негізгі масаты жерді өңдеудің жаңа технологияеын енгізуге, топырақты әр түрлі техногендік және ... ... ... ... ... ... жойылудан сақтап қалуға және жаңаларын қалыптастыруға қолайлы территориялық реттілік жасау.
Шаруашылық жерін орналастыру формаларының бөлінуі тәлімі және суармалы егіншілік ... ... ... әр түрлі әдіс - тәсілдері арқылы орындалуымен себептеледі.
Тәлімі ... ... жер ... ... топырақ қорғау жүйесін, эрозия (жел, су немесе олардың қосыла әсер ... ... ... және басқа да осы тәріздес теріс ықпалдарды ескере ... ... ... ... ... ... да (аридтік және маусымдық жайылымдар) ерекшеліктері ескерілуі мүмкін. ... ... ... ... ішкішаруашылық территорияны реттестіру суару жөне коллекторлық - дренаждық жүйенің, оның жеке элементтерінің орналасуымен, суды пайдалану мәселелерімен тығыз байланысты.
Учаскелік жерге орналастыру жеке ... ... ... ... ... ... ... орналастырудың бұл түрінде жұмыс жобаларының типтеріне қарай мынадай түр тармақтарын ... ... ... ... жақсарту;
2. бүлінген жерлерді қалпына келтіру (рекультивация);
3. жаңа ... ... ... шараларды жүргізу;
5. эрозияга қарсы шараларды жобалау;
6. ... ... ... ... ... бірнеше кезеңдерден тұрады:
1) Жобаны жасаудың алдынан дайындық жұмыстары жүргізіледі. Бұған мынандай бip қатар ic - қимылдар өнеді:
- ... ... ... ... жер иеленушілер мен жер пайдаланушылардың құрамы анықталады;
- жерге орналастыруды жүргізуге қажетті құжат-материалдар (құқықтық, план - ... ... ... т.б.) ... кәсіпорындардың шаруааралық байланыстары;
- инфрақұрылымның орналасуы және даму деңгейі;
- жер мен табигатты ... ... ...
- ... ... ... ... варианттары және жалпы көріністері.
Жобалау тапсырмасы және далалық ... ... мен ... ... ... қорытындысы болып табылады.
2) Дайьндық жұмыстардан кейінгі кезең - жобалау. Бұл жерге орналастыру процесінің ең жауапты және күрделі құрамдас ... Оның ... ... ... жан - ... негізделген жоба жасалуға тиісті.
Соңгысының мазмұны мен құрамы шаруашылық аралық жерге орналастырудың ... ... ... ... - міндеттеріне тікелей байланысты. Сондықтан жеке жобалардың арасындағы айырмашылықтар да ... ... ... кайсысы болса да графикалық белгілі (жобалық план мен баска қажетті сызбалар) мен түсініктемеден тұрады. Соңғысы жобаны экономикалық және құқықтық ... ... ... ... ... ... жобада қағида бойынша мынандай мәселелер қарастырылады: жер иеленушіліктер мен жер ... ... ... ... орналастыру және межелерін жобалау, алаптардың аудандары мен құрамын қалыптастыру.
Шаруашылық аралық жерге орналастыру жобасы экономикалық тұрғыдан жан-жақты негізделуге ... ... ... ... ... есептермен дәлелденеді. Осы мақсатпен бip қатар экономикалық және техника - экономикалық көрсеткіштер есептеледі. Жасалған жобаның бірнеше нұсқаларынан бұл көрсеткіштер ... ... ең ... ... ... ... шаруашылық аралық жерге орналастыру жобасын құқықтық турғыдан ... оны ... ... мен ... ... ... жоба ... жерге орналастыруға тартылған шаруашылықтарда өндірістік кеңесте (немесе еөкілдер жиналысында) қаралады. Сонан соң ол ... ... ... жібереді. Егерде бұл органның өкілеттілігі жеткіліксіз болса, жоба ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... жоба ... мәніне шығарылады. Бұл кезенің мәні жер пайдаланушылықтар мен жер иеленушіліктердің ... ... ... ... ... арнайы белгілермен бекіту. Соңғылары темірбетон, ағаш немесе басқа материалдардан жасалуы мүмкін. Белгілердің ара ... 2000 метр ... ... Ашық ... меже ... 20 см ... көрсетіледі. Жобаны нақты мәніне шығару үшін жұмыс сызбасы жасалады. Жер иеленушілердің (жер ... ... ... ... ... ... Жобаны нақты мәніне шығару шаруашылық өкілдерінің қатысуымен жобалау институтының мамандары орындайды. Бұның ... ... ... ... мен ... ... ... (кәсіпорынына) жерді иеленуге немесе пайдалануға құқық беретін мемлекетік Акт тапсырылады.
Жер кодексі бойынша республикалық жер қоры мақсатына ... 7 ... ... ... ... пайдалануын нақты жер пайдаланушылар мен жер иеленушілер жүзеге асырады. Басқаша ... - ... ... ... жеке ... кәсіпорындары мен ұйымдары. Осы шаруашылық субъектілерге иеленуге берілген жер үлестерін жер иелігі, ал ... ... жер ... жер ... деп ... Жер ... ... - бұл шаруашылыққа, кәсіпорынына немесе басқа заңдық құқық иесіне нақты мақсатпен берілген орны, көлемі және ... ... ... территория.
Жер иелігінің жер пайдалануға қарағанда бір өте маңызды ерекшілігі бар. Егерде, жер ... ... бір ... және ... мақсатпен берілсе, жер иеленілуі мерзімсіз, иеленушілік мақсатына сай беріледі.
Қазақстан Республикасында ауылшарушылық өндірісте пайдаланылатын жерлердің ... ... ... үлес ... 75% - дай ... одақ ... -47%), соның ішінде жыртылған жерлер - 15%. ТМД - ның басқа аймақтарына қарағанда бұл өте ... ... ... ... ... қара ... ... оның деңгейі 80% жетеді.
Қазақстан Республикасының Жер кодексі бойынша жер пайдалануы (жер иелігі) қоғамдық немесе жеке меншік ... ... ... ... ауыл ... емес кәсіпорындардың, ұйымдардың, мекемелердің жер пайдаланулары жатады. Жеке меншік жер иеленуі республикада жаңа бой алып келе жатқан жер пайдалану формаларының бipi. ... ... ... ... жер ... ... Келешекте тағы да осы жер пайдалану формасында негізделген, көптеген жер иеленулердің ... ... ... ... Осымен қатар жер пайдаланулар мен жер иеліктері мақсатына қарай ауылшарушылық және ауылшаруашылық еместерге бөлінеді. Біріншілеріне ауыл шаруашылық ... ... ... жер ... мен жер ... ... Ал, ... еместері транспорт, өнеркәсіп, елді - мекендер, орман, су шаруашылықтары мен кәсіпорындарының жер пайдаланушылықтарын қамтиды. ... бipгe бip ... ... - ... және ... ... жерлер жатады.
Уақыт аспектісінде жер пайдаланушылықтардың мерзімсіз және уақытша түрлері болады. Соңғысы ұзақ мерзімді мен қысқа мерзімді ... ... ... мен жер пайдалануларды құру және өзгерту, халықшаруашылық салаларының мұқтаждықтарына сай жерді бөлу және қайта бөлу, шаруааралық жерге ... ... ... ... ... ... ... орналастырудың осы ic - қимылдарына қарай жер иеленушілер мен жер пайдаланушылардың құқықтары мен міндеттері және осы арқылы жер ... ... ... - ... ... ... қатар шаруашылық жүргізу жағдайлары өзгеріп отырады. Демек, шаруашылық аралық жерге орналастыру - техникалық және ... ic - ... ... ... ... ... - ... құқықтық және техникалық шаралар жүйесі.
Учаске мекемелерінің өзгеруі, оған иеленуге (пайдалануға) құқықтық тууы, қағида ... ... ... ... орналастырудың нәтижесі болып табылады. Бұл құқық кеңістік аспектісіне шаруааралық жерге орналастыру арқылы белгіленген мекемелермен шектеледі. Бірақта, шаруашылық аралық ... ... мәні тек ... ... емес. Жалпы алғанда оның мағынасы кәсіпорындардың, ұйымдардың, мекемелердің жер иеленулерін (жер пайдалануларын) құруды, реттестіруді немесе өзгертуін, оларды экономикалық жағынан ... ... ... ... құрылымдарын белгілеуді қамтиды.
Шаруашылық аралық жерге орналастыруды жүзеге асыра отырып бip қатар принциптерді нұсқау ретінде қолдану қажет. Соның ішінде:
- республиканың жер ... ... ... ... жер ... жер ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету;
- жердің ысырапсыз және тиімді, ғылыми тұрғыдан негізделген пайдалуын, ауыл шаруашылығының жерге деген приоритетін қамтамасыз ету;
- әрбір жер ... ... ... ... ... ... ... арттыруға қолайлы кеңістік жағдайлар жасау;
- жер мен басқа табиғи ресурстарды қорғауға жан - ... ... ... ... мен жер ... ... ... аралық жерге орналастырудың объектісі болып табылады. Бұл қағида бойынша әкімшілік ... ... бip топ ... ... жер ... мен жер ... ... жерге орналстырудың міндет - мақсаттары сан алуан. Дегенмен, оларды екі топқа түйістіруге болады:
- жердің ысырапсыз пайдалануын және ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
Осылармен бipгe шаруашылықарлық жерге орналастыру арқылы жердің негізгі ... ... ... ... ... ... мен жеке пайдаланушыларға (иеленушілерге) жер үлестері бөлінеді және ... ... ... анықталады.
Сонымен қатар шаруаралық жерге орналастыруға жер пайдаланушылықтар мен жер иеленушіліктерді өндірістің талаптарына қарай үнемі жетілдіріп отыру міндеті жүктеледі.
Шаруашылық аралық жерге ... екі ... ... ... ... жер ... ... емес мақсаттағы жер пайдалануларды құру.
Шаруашылық аралық жерге орналастыруды жобалау жолдары:
- жер иеліктері мен жер пайдалануларының қaзіргі күні зерттеліп ... ... ... тудырған себептер анықталады және сол себептерді жою жолдары белгіленеді;
- мүдделі жер иелері мен жер пайдаланулардың талаптары айқындалады, ... ... ... ... ... ... ... қарастырылады және бектіледі.
Жалпы алғанда дайындық жұмыстар камералдық дайындау мен далалық зерттеуден тұрады. Камералдық жерге ... ... ... жан ... ... ... жасалуын қамтамасыз ету. Бұл жұмыс жерге орналастыру процесіне қатысушыларды анықтаумен олардың тізімін ... ... ... ... мынандай материалдар мен құжатар жиналып зерттеледі:
- жерге орналастыру жөніндегі өтініштер, шешімдер, каулылар;
- жерге орналастыру процесінде қатысатын шаруашылықтар мен кәсіпорындардың мақсат - міндеттері мен даму ... ... ... және ... ... орналастыру схемалары;
- жерді пайдалануға құқық беретін кұжаттар;
жерді есепке алу және бағалау жөніндегі қадастрлық мәліметтер;
- жер иеленушіліктер мен жер пайдаланушылықтардың қолайлы ... жеке және ... ... ... ... орналстыру материалдары;
- топырақ, геоботаника, мелиорация, су шаруашылығы және басқалары жөніндегі зерттеу - іздестіру материалдары;
- мелиорация, суландыру және сол тәріздес жобалар;
- жерге ... ... ... ... ... ... экономикалық көрсеткіштер;
- шаруашылық орталықтар, соларда тұратын жұрт және ... ... ... ... бұл ... ... ... түрі мен міндет - мақстатарына қарай өзгеріп отыруы мүмкін.
Камералдык дайындаудың нәтижелеріне қарай далалық ... ... ... ... ... ... жетіспейтін материалдардың орнын толықтыру. Зерттеу жұмыстарын жерге орналастыру женіндегі жобалау институттарының мамандары мен шаруашылық өкілдері жүргізеді. ... ... ... ... да ... ... ... зерттеу арқылы жиналған материалдардың натураға сәйкестігі айкындалады. Бұнда да жұмыстардың келемі мен ... ... ... ... ... - міндеттеріне байланысты.
Далалық зерттеу нетижелері бойынша арнайы далалық; зерттеу актісі мен сызбасы жасалады. Біріншісінде цифрлік ... ал ... жер ... пен жер ... жер ... мен ... ... мәжелері, елді мекендер, магистральдық жолдар, мал айдау трассалары, су кездері және көптеген басқа мағлұматтар көрсетіледі. Содан кейін камералдық дайындалу және ... ... ... ... ... ... жобалау тапсырмасы жасалады. Бұл құжатта мынандай мәліметтер қамтылады:
- жобалау объектісі;
- жобалаудың кезендері мен мерзімдері;
- ... ... ... ... ... ... және содан кейінгі алаптардың құрамы (жобалық экспликация);
- жерлерді игеру және жақсарту жөніндегі шаралар жуйесі;
- ауыл ... ... ... ... ауыл ... ... ... және мамандандырылғандығы;
Жалпы алғанда шаруашылық аралық жерге орналастырудың мазмұны мынандай ic - ... ... ... кәсіпорындарының жер иеленушіліктерін құру;
2) жер иеленушіліктер мен жер пайдаланашулырды үнемі реттестіріп отыру;
3) ауыл шаруашылық және халық шаруашылық мұқтаждықтарға игеру үшін жаңа ... ... ... беру және алып қою ... ауыл шаруашылық емес жер пайдаланушыларды құру;
5) елді - мекендердің шектерін белгілеу және ... ... - ... ... объектісіне, аймактық табиғи ерекшеліктерге қарай шаруашылық аралық жерге орналастырудың маңызы, жүзеге асыру реттілігі, әдістемесі өзгеріп отырады. Осыған орай оның мынандай ... ... ... ... ... жер ... ... шаруашылық кәсіпорындардың жер иеленушілктерінің кемшіліктерін жою арқылы ... ... ... жерлерде жаңа жер иеліктерді құру;
- игеруге іздестірілген жаңа жерлерде ауылшаруашылық кәсіпорындардың жер иеліктерін құру;
- шаруааралық ... ... жер ... ... шел ... ... ... қайта бөлу;
- ipi гидротехникалық құрылыстарға жер бөлініп беру және осыған байланысты жер иеліктердің (жер пайдаланулардың) өзгерілуін реттестіру;
- шағын ауыл шаруашылық емес жер ... ... ... ... және ... ... ток ... және байланыс жүйелері, каналдар мен құбырлар) жер бөліп беру;
- елді - мекендердің шектерін белгілеу және ... ... ... ... ... ... орналастырудың мақсат -міндеттерінің, мазмұнының күрделігінің белгісі.
Шаруашылық аралық жерге орналастыру ici ... ... ғана ... Жаңа жер ... ... жер ... құру ... себептердің бipi болып табылады. Шаруашылық аралық жерге орналастыруды себептейтін факторларға мынандайлары ... ... мен жер ... ... бар ... ... (жер пайдаланулардың) аудандары мен құрамдарының шаруашылықтың өндірістік мақсаттарына сай болмауы;
3. Өндірістің ... ... ... ... ... ... соның ішінде шаруа шаруашылықтарының пайда болуы;
5. Шаруашылық аралық кооперацияның дамуы;
6. Жерді және қоршаған ортаның басқа элементтерін қорғау қажеттілігі.
Жер пайдаланулардың әрқайсысын орналастырғанда:
1. ... ... және ... ... есепке алынады.
2. бұрынғы енгізілген капиталды неғұрлым толық пайдалануға тырысу кажет;
3. өндіріс орталықтарының ... ... ... ... ... ... ... квадратка немесе тікбұрышты төртбұрышқа ұқсас жасау;
6. бірнеше учаскеден тұрғанда - олар бір - ... ... ... ... болуы керек.
7. әрі қарай территорияны үйлестіруге ыңғайлы.
Жер иеленушілік талапқа сай болу үшін ... бip ... ... ... ету қажетті:
1. Жеке жер иеленушіліктердің орналасуы ауыл ... ... - ... ... ... осы ... орналасқан жер иеленушіліктердің мүдделеріне де өзара сәйкесті болуға ... Жер ... ... ... ... өндірістің көлеміне, мамандандырылғандығына, екіншіден, аймақтық табиғи ерекшеліктерге сай болуға қажетті;
3. Жер иеленушіліктің құрамына жердің ... ... ... ... жер шаруашылыктың мамандандырылғандғына сай алаптардың аудандары мен түрлерін енгізу керек;
4. Жер иеленушіліктің кескін үйлесімі (конфигурациясы) ... және ... пен ... ... ыңғайлы болуға тиісті;
5. Жер иеленуіліктің территориясындағы шаруашылық орталықтардың дұрыс орналасуын қамтамасыз ету, ... ... және ... мен ... ... орталықтарымен транспорттық байланыстарын қолайлыландыру қажетті.
1.3. Жердің экономикалық бағалау әдістері, принциптері.
Нарық қағидаларына сай жер учаскесі - ... ... ... ... Ал ... мүлік объектісінің нарықтық құнын анықтағанда, бағалаудың табыстық, шығындық және салыстырмалы сату әдістері қолданылады. ... құн - ... ... ... екі ... ... ақпаратпен қамтамасыздана отырып жасайтын келісіміне сай берілетін ықтималды бағасы.
Бағалаудың ... сату ... - ... ... ... ... ... алу келісімдерін сараптай жасалатын тәсіл және сараптама нәтижелері бағаланатын объектіге қажетті ... ... ... ... ... сату ... ұсыныс және сұраныс арасындағы тепе - теңдікті ... егер ... ... ... ... өзгермесе, онда сипаттамалары бойынша ұқсас объектілер бірдей бағамен бағаланады. Бірақ, сипаттамалары бойынша абсолютті бірдей жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... ... объектінің айырмашылықтарын ескере отырып, түзетулер енгізіледі. Қазіргі кезге дейін Республикамызда жер учаскелерін сату болмағандықтан, нарық талабына сай бұл әдісті қолдану ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік объектілерін бағалау үшін қолданады. Әдістің идеясы - жер учаскесінің бағасына тиісті сипаттамадағы ғимаратты салу ... қосу ... ... ... ... Бұл ... ... ғимараттарды, өнеркәсіп, сауда объекттері үшін берілетін жер учаскелерін бағалауда толық қолдануға ... ... - ақ ... ... барлық тозған мүлікті қалпына келтіру немесе оның құнын ... ... ... ... десе де ... ... ... үшінші әдіс табыстық болып табылады. Мұнда екі негізгі тәсіл пайдаланылады: тікелей капиталдандыру және табысты капиталдандыру. Бұл әдіс күту ... ... ... ... құны оның алдағы уақытта әкелер табысына байланысты анықталады. Бағалау кезінде ықтимал тәуелділік масштабы (жылжымайтын мүлік нарығындағы) ескеріледі. Одан кейін ол ... ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік объектісінің келтіретін пайдасы бағаланады. Мүлікті сатып алушы оны пайдаланудан пайда табуды ... Бұл ... ... - ... бағалау дәлдігінің төмендігі.
Нарықтық экономикалы елдерде ауыл шаруашылық жерлерді бағалаудың келесідей негізгі көрсеткіштері бар:
а) жалпы бағалау көрсеткіші ретінде - 1 ... ... ... ... ақшалай құны (ЖҚ. тг.га);
б) жеке бағалауда - натуралды түрде негізгі ауыл шаруашылық дақылдарының түсімділігі (ДТ.ц.га), малдардың ... ... және ... ... ... 1 гектарға келетін жалпы өнімнің құны.
Шығындардың өтелінуі (ШӨ) - ... және ... ... ... жеке және ... бағалау көрсеткіші және шығындардың бірлігіне келетін өнім мөлшерімен есептелінеді.
Дифференциялдық пайда (ДП) - ... ... ... ... ... өнім және табыс мөлшерін көрсететін таза пайданың бөлігі. Жерлерді жеке және жалпы ... ... ... ... ... ... ... нормадан артық қосымша пайданы көрсетеді:
ДП = ЖҚ - Ш - Пт ... ЖҚ - ... ... ... Ш - ... Пт - қажетті таза пайда.
Жерді бағалау ауданы шегінде ... ... ... ... ... және бағалау шкаласы жасалынады. Жерді бағалау ауданы табиғи ауыл шаруашылық аудандастырудың бірлігі ... ... ... ... қолданылатын ауыл шаруашылық алқаптарды бағалау бойынша ауыл шаруашылық алқаптардың бағалары нормативтік бағалар арқылы есептелінеді.
Жерді бағалау жұмыстарын жүргізгенде ... ... ... ең ... жер ... бірлігі болып табылады. Ауданның территориясы, ауылшаруашылық алқаптары бойынша топырақ сапасына, өсімдіктеріне және мал ... ... ... бағалау учаскелеріне, контурларға бөлінеді.
Ауыл шаруашылық алқаптарының құнын бағалау үшін берілген бастапқы ... ... ... бірге:
а) жыртылған
суармалы жер
ә) жайылым
б) шабындық
в) бау
г) бидай
д) жоңышқа
35
13
15
7
8,6
2,5
1,9
2
Өнімділік:
а) бау
ә) бидай
б) ... ... ... ... ... ... ... сүттің
ә) сиыр етінің
53,0
430
6
Сүт бағытындағы мал шаруашылы ғында алынатын ... сүт
ә) ... ... мал ... ғында алынатын азық:
а) сүт
ә) ет
1,43
6,3
8
Шаруашылықта:
а) сүт, мал шаруа
шылығы
ә) ет, мал ... ... ... алқаптарды бағалауда ең кіші баға анықтау бірлігі - ... ... ... мал ... алқаптардың нормативтік бағасын анықтау негізінде олардың өнімділігі, топырақ қабатының өндірістік қабілеті алынады. Бір геоботаникалық контурға - бағалау бірлігіне, ... ... ... ... ... бірдей ауыл шаруашылықтық өндіріс мамандығында пайдаланылатын бір -бірімен қатар орналасқан территориялар біріктіріледі. Ұқсас геоботаникалық ... ... ... ... Табиғи мал азықтық алқаптар тауарлық өнімдерді бермейді. Малға шөп немесе жайылым ретінде жегізіліп, мал шаруашылығының өніміне көшіру арқылы мал ... ... ... ... ... ... ... әдістемелік негізіне әр түрлі сапалы (өнімділігімен) ауыл шаруашылық ... ... алу үшін ... ... және өнімнің нарықтық бағасының мөлшері мен жердің кірістілігі ... үшін ... ... ҚР жер ... және ҚР 2001 жылғы 22 -маусымдағы заңымен (Салық кодексі) реттеледі. Салық кодексінің ерекше бөлімінде 59 - 62 ... осы ... ... ... және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер көзделіп кеткен.
Салықтардың ішіне жер салығы және мүлікке салынатын салықтар енеді. ... ... ... жер ... қолданылады. Төлемдердің ішіне жер учаскесін пайдаланған үшін төленетін төлемдер және айрықша қорғалатын аумақтарды пайдаланған үшін ... ... ... ... жер ... ... ... ақысыз уақытша жер пайдаланудағы жер учаскелеріне Қазақстан Республикасының салық заңдарына сәйкес жер салығы салынады. Мемлекет ... ... ... (жалға) берген жер учаскелері үшін пайдалану төлемақысы алынады.
Қазақстан Республикасының аумағындағы жер учаскесін басқа мемлекеттерге жалға берген кезде жер учаскесін пайдалану ... ... ... ... бекіткен халықаралық шарттарда айқындалады.
Жер учаскелерін мемлекеттік меншіктен жеке меншікке беру ... ... ... ... органның шешімі бойынша ақысы бірден төленіп не төлеу мерзімін ұзартып сату арқылы жүргізіледі, бұған мына жағдайлар ... ... ... азаматтарына - тұрғын үй - жайлардың меншік иелеріне кондоминиум объектілеріндегі мінсіз үлесі ретінде;
2. ... ... ... белгіленген нормалар шегінде өзіндік үй (қосадқы) шаруашылығын жүргізу, бағбандық, жеке тұрғын үй және саяжай құрылыстары үшін;
3. ҚР Жер ... және заң ... ... өзге де ... жер ... ... ... берілетін жағдайлар.
Жер учаскесіне жеке меншік құқығын ақылы түрде беру (сату) немесе уақытша ақылы жер пайдалану ... ... ... беру ... төлемақысы (жалдау құқығын сату төлемақысы) жер учаскелері үшін төлемақының базалық ... ... ... ... ... ... кадастрлық (бағалау) құны негізінде есептеледі.
Мемлекеттің ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер учаскелерін жеке меншікке ... ... ... Ұлттық қорға аударылады және Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен пайдаланылады.
Өзіндік үй (қосалқы) шаруашылығын жүргізу, бағбандық, жеке тұрғын үй және ... ... үшін ... ... жер ... ... мақсаты өзгерген жағдайда жер учаскесінің меншік иесі жер учаскесіні өзгерген нысаналы мақсаты үшін Қазақстан Республикасының ... ... ... (бағалау) құнына тең болатын соманы жергілікті бюджеттің кірісіне төленуге міндетті.
Жер учаскелері жеке меншікке берілген кезде, мемлекет немесе ... жер ... ... ... кезде олар үшін төлемақының базалық ставкаларын, жалдау құқығын сату төлемақысының мөлшерін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді. Бұл ретте жер ... ... ... ... жер ... ставкаларының мөлшерінен төмен белгіленбейді. Жалдау құқығын сату төлемақысы нақты жер учаскесінің ... ... ... қарай сараланып белгіленеді.
Нақты жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын жер ресурстарын ... ... ... ... ... жеке ... ... негізде беретін жер учаскелері үшін төлемақының базалық ставкаларына сәйкес оған түзету (арттыратын немесе кемітетін) коэффиценттерін қолдана отырып белгілейді және жер ... ... ... ... ... ... ... Республикасының азаматтарына жеке меншікке өзіндік үй (қосалқы) шаруашылығын жүргізу, бағбандық және саяжай құрылысы үшін ... ... ... нормаларынан артық берілетін қосымша жер учаскелерінің кадастрлық (бағалау) құны бағаланатын учаскелерге неғұрлым жақын орналасқан елді - мекендердің жер учаскелері үшін ... ... ... ... ... ... ... - мекендердің шегінен тыс орналасқан, азаматтарға және мемлекеттік емес заңды ... ... ... үшін ... (берілетін) немесе үйлер (құрылыстар, ғимараттар) мен олардың кешендері салынған жер учаскелері бойынша, үйлердің (құрылыстардың, ғимараттардың) пайдалану ... ... ... ... ... ... қоса алғанда, оларды кадастрлық (бағалау) құны облыстық маңызы бар ... ... ... үшін берілген (берілетін) жер учаскелері үшін төлемақының базалық ставкаларының он проценті ... ... ... айқындалады. Осы мақсаттағы учаскелердің қызмет көрсету саласы орталықтарынан қащықтығына байланысты түзету коэффиценттері қолданылады.
Меншік иесі жер ... ... ... ... ... ... ... емес жер пайдаланушы өзіне тиесілі жер пайдалану құқығын басқа тұлғаларға сатқан кезде, сондай - ақ ол жер ... ... жер ... жалға берген кезде, жер учаскелері үшін төлемақының ... ... мен ... ... ... азаматтық заңдарына сәйкес сатып алу - сату немесе мүлік жалдау шарттарымен айқындалады (ҚР ЖК 9 - бабының 7 - ... ауыл ... ... ... ... жер ... ... (бағалау) құнын анықтау ерекшеліктері:
1. Жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құны ауыл ... ... ... ... ... ... шабындық, жайылым) және топырақтың негізгі үлгісі мен типіне байланысты анықталады.
2. Егер бағаланатын ... ... ... ... ... ... бір түрінің үстінде орналаспай, бірнеше учаскелік контурдың ... ... ... онда әрбір жеке массивтің кадастрлық (бағалау) құны есептелінеді. Содан кейін, бұл учаскелердің бағалық құнын бір-біріне көбейту арқылы ... ... ... алқабының жалпы құны шығарылады.
3. Ауыл шаруашылық алқабының және топырақтың түріне байланысты жерге базалық ставкалар қолданылады. Бұл Қазақстан ... ... 2 ... 2003 ... №890 ... сай.
4. Жер ... үшін ... төлемнің базалық ставкаларына түзетушілік коэффиценттер (арттыратын немесе кемітетін) ҚР Жер кодексінің 11 бабына сәйкес қолданылады:
- ... ... жай - ...
- ... ... ... ... орталығынан және қызмет көрсету орталықтарынан қашықтығы.
5. Егістік құрамында пайдаланылатын жер учаскесінің құнын белгілеу үшін оның мелиорациялық жай - күйі мен жер ... ... ... (ҚР ЖК 11 - бап, 3 тармақ, 1 - тармақша)
6. Жердің мелиорациялық жай - күйі топырақтың тұздалынуына, сортаңдануына, ... ... ... ... жер асты ... тереңдігіне, оның минералдануына байланысты келесідей коэффиценттердің үш тобына бөлінеді: Жақсы - 1,2; Қанағаттанарлық - 0,9; Қанағаттанғысыз - ... ... ... алқабының мелиоративтік жағдайы әр түрлі болса, ... ... ... ... үлесіне байланысты анықталады.
7. Табиғи жем - шөп ... ... ... ... ... жер ... құнын анықтау үшін учаскенің сапалық жай - күйі мен жер бетінің еңістігіне ... ... ... ... ... Көп жылдық шөп егіліп, түбегейлі жақсартылған - 1,2; Өсімдік жамылғысының түр - құрамын өзгертпей, ... ... ... - 1,1;
8. Шабындық пен жайылымның мәдени - ... ... ... ... бұта - ішілік басуымен, ағаш өсуімен, тастылығымен, өсімдік белгілерінің жақсы, нашар байқалуымен сипатталады: ... - 1,2; ... - 0,9; ... - ... ... ... шабындықтың мәдени - техникалық жағдайы әр түрлі дәрежеде болса, онда учаскенің орташа салмақтық үлесі есептелінеді.
9. Ауыл шаруашылық алқаптарының жер қабатының ... ... ... ... TgY - ... ... жер ... еңістігі; Һ - жер бедерінің биіктік ... метр ; S - ... ... ара ... метр; g - градусқа айналдыру ... ... мәні ... ... ... немесе график құру арқылы есептелінеді.
Жер бетінің еңістігінің түзету коэффиценттері алқаптардың түріне қарай тағайындалған, егістік үшін: 1 градусқа ... - 1; 1 - ден 3 ... ... - 0,98; 3,1 - ден 5 градусқа дейін - 0,96; 5,1 - ден 7 градусқа дейін - 0,93; 7 ... ... - ... ... 3 ... ... - 1; 3,1 - ден 6 ... дейін - 0,95; 6,1 - ден 10 градусқа ... - 0,9; 10,1 - ден 20 ... ... - 0,85; 20 градустан астам - 0,5;
Жайылым үшін: 12 градусқа дейін - 1; 13 - тен 20 ... ... - 08; 20 ... ... ... Жайылымның суландырылу дәрежесіне қарай келесі түзету коэффиценттері қолданылады: сумен қамтамасыз етілген - 1,2; суландырылмаған - 0,8 (ҚР ЖК ... 4 ... 1 ... ... ... жер ... ... және жайылымдардағы суландыру құрылыстарын инвентаризациалау материалдарына байланысты ... ... жер ... ... ... қатысты орналасуына байланысты келесідей түзету коэффиценттері қолданылады: 5 шақырымға дейін - 1,2; 5 - тен 10 ... ... - 1; 10 - нан 20 ... ... - 0,9; 20 - дан 30 ... ... - 0,8; 30 - дан астам шақырымға - 0,7; (ҚР ЖК 11 бап, 4 ... 2 ... ... ... ... ... халық тұратын ауыл елді мекендерді (бұрынғы орталық немесе ... ... ... ... ... ... ... шоғырланған, ауылшаруашылық өнімдерін алғашқы өңдеу пункттары және қоймалар орналасқан. Жер учаскесінің шаруашылық орталықтарымен байланысы өндірістік-экономикалық шығындарды ... ... ... (шаруашылық орталығы жер учаскесінен неғұрлым қашық орналасса, соғұрлым көліктік шығындар көп болады, ... ... ... ... ... аз ... Арақашықтық жер пайдалану планындағы натурада бар жолдармен есептелінеді - бағаланатын жер учаскесінен шаруашылық орталығына дейінгі жолдар.
12. ... жер ... ... көрсету орталықтарынан қашықтығы, оларды байланыстыратын жолдардың сапасына байланысты, сәйкесінше келесідей коэффиценттер қолданылады:
Қызмет көрсету ... - бұл ... ... ... ... бар қалалар, облыстық немесе аудандық орталықтар. Олар шаруашылық орталықтарының тартылу аймағы және өнімді өткізетін орын ... ... ... бар ... ... ... басқа да жоспарлы картографиялық материалдардан алынып есептелінеді, яғни, шаруашылық ... ... ... ... орталықтарына дейін натурада бар жол торабымен анықталады. Егер шаруашылық орталығы мен қызмет көрсету орталығының арасындағы жол әр ... ... ... түзету коэффиценттерін ескере отырып ортақ салмақтық үлесі есептелінеді.
13. Кадастрлық (бағалау) құнын ... ... ... ... ... ... кемітетін түзету коэффиценттері бір - біріне көбейтіліп, ... ... ауыл ... ... бойынша ортақ интегралды түзету коэффиценті анықталады:
К=К1 * К2 * К3 * К4 * К5 * К6
Мұндағы, К - ... ... ... коэффиценті; К1 - мелиоративтік жай - күйдің коэффиценті; К2 - жер ... ... ... К3 - ... пен ... жақсарту коэффиценті; К4 - суландырылу коэффиценті; К5 - бағаланатын жер учаскесінің шаруашылық ... ... ... ... К6 - бағаланатын жер ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығы өндірісін жүргізуге арналған жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын арттырудың немесе кемітудің ... ... ... ... Жер ... 10 ... 1 тармағына сәйкес белгіленген төлемақының базалық ставкаларының елу пайызынан аспауға тиіс. Ал егер ... ... ... ... түзету коэффиценті тағайындалған параметрлерден көп немесе кем болса, онда оның шекті ... ... ... ең жоғары - 1,5; ең кемі - ... ... ... құн әрбір бағаланатын учаске бойынша қабылданған базалық ставкаларын және ауылшаруашылық алқаптарындағы топырақтың түрі мен түршесін, үлгісін анықтау жолымен, сонымен қатар ... ... ... коэффиценттерін көбейту жолымен анықталады.
15. Алынған, есептелген мәліметтерді бағаланатын жер учаскесінің ... ... ... анықтау актісіне енгізіледі.
ll. Техникалық бөлім.
2.1. Жобаның экономикалық негіздемесі.
Ауыл шаруашылық жерлерді тиімді пайдалануды ... ... ... ... ... жалпы мемлекеттік жер - кадастрының құрам бөлігіне кіреді. Жер учаскелерінің сапасы әр түрлі болғандықтан, олардың әр қайсысына жұмсалған бір ... ... әр ... ... нәтиже береді. Бұл жағдай өндірісте ауыл шаруашылық ... ... ... әсерін тигізеді. Сондықтан жер кез келген өзге өндіріс ... ... ... ... ... сай ... ... бағалау нәтижелері іс - жүзінде нақты мәселелерді шешуде, жерді тиімді пайдалану мен талдауды жоспарлауда; жер ... ... жер ... оптимальды, оңтайлы мөлшерін анықтауда; жерді пайдалануды және қорғауды бақылауда, жерді алып қою кезінде шығындарды қайтаруда атқаратын міндеті зор.
Қазіргі кезде кез - ... ... ... ... ... бағалау тәсілі жоқ. Жер халық шаруашылығында әр түрлі рөл атқарады, мақсатына байланысты жерді әр ... ... ... ... орай бағалау әдістері де әр түрлі болады. Мемлекетіміздің әр даму сатысында жерді бағалаудың әр түрлі жүйелері болды. Мәселен кеңестік Қазақстанда ... ... ... ... ... аумағын табиғи - ауыл шаруашылық және топырақ климаттық ... ... ... ... жұмыстары жүргізілген. Осы жұмыстар нәтижелері ауыл шаруашылық ... ... ... ауыл ... ... сату ... жіктеуде, реттеуде, жердердің пайдалауын салыстырмалы талдауда пайдаланылды.
Ауыл шаруашылығында жер негізгі өндіріс құралы болып қаралады. Бұл жағдайда ауыл шаруашылық ... ... ... ... жалпы кірісті, шығын мен таза пайданың қатынасын анықтау және капиталдау коэффиценті (банкілік пайыз, тәуекел ету) арқылы жердің нормативтік ... ... ... жердің құны анықталады.
Жер - қалалар және басқа да елді ... ... ... және ... ... ... ... байланыс және тағы басқасы үшін орналасу базисі. Бұл ретте, жердің нормативтік бағасы - оны ... ... ... ... ... ... өнімнен түсетін кіріске, инфроқұрылымының дамуына, табиғи жағдайына және т.б. факторларға байланысты анықталады.
Ерекше қорғалатын объектілерде, жер - ... ... ... ... ... қорықтар, ұлттық парктер, мәдени және демалу парктері мен ... т.б.) ... ... Бұл ... ... негіздеріне қорғалатын топырақтардың, өсімдіктер және жануарлар әлемінің құндылығын және олардың қоршаған ортаға, адамдардың денсаулығына тигізетін әсерлерін ... ... ... ... ... сандық, сапалық және ақшалай көрсеткіштермен анықталуы мүмкін.
Орман қоры ... - ... ... және ... ... ... ... бағаланады. Сондай - ақ, су қоры жерлері де әр ... ... су ... ... ... ... ... мен флорасының құндылығына т.б. байланысты бағаланады.
Жер табиғат байлықтарының: мұнай, көмір, әр түрлі қазба байлықтары, су, құрылыс ... ... ... табылады. Бұл жерлерді бағалауда жердің құндылығы ғана есепке алынып қоймай, оларды пайдалануда өсімдік жамылғысына, қоршаған ортаға, ... ... ... және ... ... зияндарына байланысты мәліметтер де есепке алынады.
Еліміздегі қазіргі кездегі әр түрлі санаттардағы жерлерді бағалау әдістері мен ... ... ... айналымына толығымен енгізу мүмкіндігін беріп отырған жоқ. Жалпы ... ... ... және ... ... даму ... мемлекеттің, жеке азаматтардың және заңды тұлғалардың жер ресурстарын пайдалану ... және ... ... ... негізгі әдістеме тек ауыл шаруашылық жерлерін бағалауға бағытталған, ал ... ... ... ... ... Дегенмен де, ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерді бағалау әдістемесінде де бір ... ... бар. Бұл ... ... ... ... нәтижелерінің нарық конъюнктурасына, яғни, жағдаятына сай еместігінде.
Жалпы жер учаскесін бағалауда екі жақ та (сатушы және сатып алушы) ... әсер ... ... ... ... ... Бұл ... талабы. Ал әлемдік тәжірибеде қалыптасқан жылжымайтын мүлік объектісін бағалау екі сатыда жүргізіледі. Бірінші сатысында ... және ... жер ... ... ... зерттеледі. Соның нәтижесінде, нақты уақыт ішінде тұтынушылардың жалпы қалауы бойынша, бағаланатын жылжымайтын мүлік объектісін пайдаланудың ең дұрыс, әрі тиімді түрі ... ... ... ... мүлікті пайдаланудың жақсы варианты таңдалғаннан кейін, бағалаудың екінші сатысы жүргізіледі. Нақтырақ айтқанда Батыс экономикасының ... ... ... ... ... үш ... әдіс пайдаланылады: салыстырмалы сату әдісі, шығындық әдіс және табыстық әдісі.
Қазақстанда жер реформасының өтуіне байланысты жерді бағалау ... рөл ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық мекемелерінің өндірістік шаруашылықтарының, алқаптардың және ішкі шаруашылық жер учаскелерінің ... ... ... ... ... маңызы зор. Себебі, бағалау нәтижелері іс - ... ... ... ... ... атап ... ауыл ... мекемелерінің әрекеттерін сараптауда және шаруашылық жоспарлауда, өнім өндіретін шаруашылықтардың жер ... ... ... жер ... ... әрі ... ұйымдастыруда: алқаптардың тиімді ауданын анықтау, шаруашылық бөлімшелердің материалдық және ... ... ... ... ... ... ... өндіріс көлемін анықтау;
- жердің өндірістік және технологиялық қасиеттерін ... ... ... -ақ жер ... ... ... мақсатында шараларды дайындап ұйымдастыру;
- жер қатынастарын ... ... алу ... жалға алу құнын негіздеуде; жер пайдаланымдарды қорғауда және ... жер ... мен жер ... арасындағы, жалға алушылар мен берушілер арасындағы талас - тартысты шешуде, ... ... әр ... ... жасасуда;
- жерлерді қайта орналастырғанда, мемлекет қажеттілігіне алынғанда, табиғи апаттарда ... ... ... ... ... ... ... агроөндірістік кешенінің қазіргі таңдағы дамуында басты проблема тек жерге меншіктің өзгеруіне ғана ... ... ... - ақ ауыл шаруашылық тауар өндірушілер үшін қолайлы экономикалық ... ... ауыл ... ғылыми - техникалық деңгейінің өсуі және қалпына келуін қолға алу проблемалары да көкейтесті болып табылады. Бұл проблемаларды шешу, жерге ... ең ... ... ... ... ... ғылыми негізделген тиімді әдіспен іске асыруға септігін тигізері хақ.
Дегенмен де, нарықтық экономикаға көшу барысында бағалау жұмыстарының саласында еліміз ... ... ... Атап ... ... ... ... дайындайтын арнайы мамандандырылған орталықтар ашылды;
- методикалық нұсқаулар дайындалды;
- жылжымайтын мүлікті іс жүзінде бағалау жүріп жатыр.
Бірақ, жылжымайтын мүлікті бағалаудың ... мен оны іс ... ... бірқатар олқылықтары бар. Осы олқылықтар мен проблемаларды шешудің жолдарына және оны ... ... ... ... ... ... 1990 ... бастап, сол кезде таңдаған стратегияға сәйкес, жер қатынастарын нарықтық жағдайға сай етіп оңтайландыру, ... ... ... жатыр. Нарықтық экономикаға өтуімізге байланысты ақылы жер пайдалану енгізілді. Қазіргі кезде әрбір жер учаскесі меншік нысаны ретінде заң жүзінде ... ... ... танылады және нарықтық қатынас объектісі болып табылады. Сәйкесінше, жер учаскесі ... ... ... ... ... ... және ... да төлемдер үшін бағалық құнына ие болуы керек. Сол кезде деген заңды сұрақ туды. Өтпелі кезеңдегі барлық ... ... ... алғашқы жер нарығының құрылуында серпіліс беретін көрсеткіш керек болды. Мелекет жекешелендіру ... ... ... пайдалануға және иеленуге бере бастады. Бұл жағдайда алғашқы жер нарығының қалыптасуы келесілерді қамтыды: жер учаскелерін мемлекеттік меншіктен жеке ... ... ... бір ... сату ... беру ... немесе заңнамаларда көзделгендей уақытша пайдалануға беру, сондай - ақ, ... ... жер ... ... беру операциялары.
Бұл проблемаларды шешу үшін біздің ел әлемдік тәжірибеге сүйенді. Толыққанды жер ... ... ... жер бағасының екі түрі орныққан: нормативтік (кадастрлық) және нарықтық. Нормативтік (кадастрлық) жер бағасы, ол тұрақты ақпарат база негізінде есептеледі, жер ... ... жер ... ... ... ... қолданылуы мүмкін және салық салымдарында да, тағы басқа мақсаттарда да қолданылады. Нарықтық баға экономикалық тепе - теңдік кезінде ... пен ... ... сай ... Әлемдік тәжірибені саралай келе, ҚР-да бірінші нормативтік көрсеткіштер қолданылды, оны жер ... ... ... деп ... Ал жер учаскелерінің ерекшеліктерін ескеру үшін базалық ставкелерге түзету коэффиценттері қолданылды, ... ... ... ... ... Бұл базистер, стандарттар алғашқы жер нарығын қалыптастыру үшін қажет болды.
Кейінірек рента ... ... және ... ... ... ... кадастрлық бағалау құны анықталды. Мұнда методикалық негіз ретінде ... ... ... ... ... шығындық және табысты капиталдау әдістері, салыстырмалы сату әдісі қолданылды. ... ... елде ... ... нарықтық құнға, нарықтық бағалау әдістерімен есептелген, рента құрайтын көрсеткіштер арқылы өту жолы ... ... ... ... ... - ... нормативтік және методологиялық негіздерінің жетілуімен көрінді:
Бірінші кезең (1992 - 1996 жж.) - жер ... үшін ... ... және ... ... ...
Екінші кезең (1996 - 2002 жж.) - түзетілген базалық ставкаларды және ... ... ... түзету коэффиценттерін пайдалану арқылы жерлерді нормативтік кадастрлық бағалау жүргізілді.
Үшінші кезең 2003 жылы Жер Кодексін қабылдаған уақыттан басталды. Бұл кезде ... ... ... ... ... ескеріле отырып жасалды.
Осындай жолмен, жерлерді нарықтық - кадастрлық ... ... үш ... ... ал оны өз ... әр жыл ... жердің нарықтық талабына сай түзетіп, өзгертіп отыру қажет.
Қазақстан Республикасында нарықтық ... ... ... жер мен ... қатынастарының және мүдделерінің жүйесі құрылуда. Мұндай мүдделер екеу:
1) Басқармалық. Шаруашылық - қызметтік (жер қорының құрылымы) жеке және ортақ қоғамдық ... - ...
2) ... Жер ... тауарлы - ақшалы параметрлері, онда қоғамдық және жеке мүдделердің қарама-қайшылығы бар, иегерлер арасында бәсекелестік байқалады.
Жалпы екі ... де ... ... ... етеді, әсіресе ауыспалы экономика кезінде:
- бірінші топтың мүдделерін реттеу - жер ... ... және ... ... реттеледі;
- екінші топтың мүдделерін реттеу - кадастрлық бағалау арқылы реттеледі, мұнда, кадастрлық құн - жер ... ... ... ... ... ... екі бағытта дамуда: мемлекеттік (міндетті) және тәуелсіз - екеуі де енді - енді ... ... ... ... ... ... министрлігінің жылжымайтын мүлікті бағалау орталықтарымен реттеледі. Мемлекеттік жерді бағалау жер ресурстарын басқару Агенттігімен жүргізіледі.
Жылжымайтын ... ... ... ... ... ... ... келесі субъектілермен ұсынылған. Бүгінгі таңда 1200 астам бағалаушылар қызмет етеді, әрине оларда қызметтеріне сәйкес лицензиялары бар, олар ресми ... жеті ... ... ... Іс ... ... әр ... жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер, банктік құрылымдардағы, сақтандыру компаниялардағы, құрылыстық және риэлторлық фирмалардың бағалаушылары, сондай - ақ өз ... ... ... ұсақ ... ... да ... көрсетеді. Мұндағы баста проблема - олардың (бағалаушы мекемелердің) құрылу принциптері, қағидалары, мәртебесі (статусы) және заңдық негізі ... ... ... де ... ... ... отырып, Қазақстанда бағалау жұмыстарын ұйымдастыру -әдістемелік шараларын реттеуді жоғарғы деңгейге көтеру керек деген тұжырым жасауға болады, ... оның ... ... ...
Тәуелсіз бағалауда бәсекелестік әлсіз, кәсіптік мамандар дайындауды да ... ... ... ... сонымен қатар тәуелсіз бағалаушылардың бағалау қызметінің нәтижесін қадағалау ... Бұл ... ... нәтижелері мемлекеттік жер кадастрының мәліметтер базасына енбей қалуы мүмкін. Бұл бізде әлі толық қалыптаспаған ... ... ... Ал ... ... өз ... нормативтік - заңнамалық базаны жетілдіруді қажет етеді. Сондай - ақ екі бағалау түрі де өзара және ... ... ... ... және ... негізі келесі стандарттар болуы керек:
- кадастрлық: кадастрлық құн, базалық ставка, рента құрайтын түзету коэффиценттері, бағалау ... ... ... есебінің түрі;
- кадастрлық - нарықтық: бағалаудың мемлекеттік мақсатының классификаторы, жіктеуіші, жерді алып қою ... ... ... ... ... жағдаятының индексі;
- нарықтық: бағалау мақсатының жіктеуіші, бағалау әдістемесі, ... ... ... ... ... ... ... жер учаскесі құнының тізімі (регистрі)
Қазіргі әр тарапты, мақсат анықсыз жағдайда бағалау жұмыстары өзінің барлық бөлімшелерінің бірігіп жұмыс ... ... ... ... ... бірлестіктерінің құрылуын қажет етеді. Мұндай бірлестіктің мемлекеттік қызметінің мақсаты: салық салымдары үшін бағалау базасын құруда; бағалау стандарттарын, лицензиялауды және кәсіптік ... ... ... ... ... ... ... құнының регистрін құру үшін бағалау нәтижелеріне сараптама жүргізу, әрі оны ... ... ... ... әрі қызу ... ... байланысты жылжымайтын мүлікті мемлекеттік және жалпы бағалау қажеттігі туып отыр. Бірақ қазіргі кезде бұл процесті кім және қалай ... ... ... ... ... қай ... мойын бұру керек - мемлекеттікке ме, әлде тәуелсіз бағалаушыларға ма? Неге ... ... ... ... жоқ? ... ... қай мемлекеттік орган жауапты? Фискальды қызмет ұйымы салық салынатын объектілер жайлы нақты ... алуы ... ... ... әр ... бағалау нәтижелерін қалай енгізу керек? Міне осындай сұрақтар алдағы ... ... ... қажет.
Қазақстан Республикасында жоғарыда аталған проблемалар шешілмеген. Осы проблемаларды шешудің бір мысалы ретінде Дания мемлекетінің тәжірибесін ... ... ... ... 224 ... ... қызмет етеді. Комиссия мүшелерін Салық салу Министрі тағайындайды. ... ... ... ... ... ... нәтижелеріне жауап береді. Сонымен қатар, бағалау нәтижелерін қадағалайтын 27 қадағалау кеңесі бар. Бұл ... ... ... ... төрағасы кіреді. Бағалау нәтижелері өз кезегінде Данияның Ұлттық Кадастрының жер реестрында Автоматтандырылған Ақпарат Жүйесінде тіркеледі.
Дегенмен біздің елдегі проблемалардың өзегі болып, ... жүйе мен ... ... ... ... ... пен ... байланыста. Себебі, жалпылай бағалау көрсеткіштерін мемлекеттік кадастр жүйесіне енгізу анықталмаған. ... ... ... ... ... шешу үшін ... сәйкес келер нормативтік - заңнамалық база құру қажет:
- нарық талабына сай ... ... құны ... Үкіметтің қаулысын қабылдау және оны іске асыру;
- нарықта жылжымайтын мүлік мониторинг ... және оның ... ... ету регламентін дайындау;
- стандарттарға сай бағалау жұмыстарының методикасын және нормативтік ... ... ... ... жер ... ... елде салықтық ставкалар арқылы жиналатынын ерекше атап өту керек, ал әлемдік ... ... жер ... жер ... жылжымайтын мүлік ретіндегі бағалық құнының пайыздық көрсеткіштеріне сай тағайындалып белгіленуі керек. Бұл ... ... ... ... ... талап етеді, әйтпесе бұл проблема бағалау жұмысында ретсіз әрі теріс қатынасты тудырады. Жер ... ... ... ... ... ... Кодексі кезінде де жалпылай бағалауды бәрібір өткізу қажет.
Жалпылай бағалау нарықта бағалау жағдайын дұрыс ... ... ... ... өткізілуі керек, себебі кадастрлық (бағалық) құн нарықтық құнның көрсеткішін бейнелейді. Осы жерде жалпылай бағалау мерзімі бір ... ... ... ... атап өту ... ... осындай тығыздығына және атқарылатын жұмыстың көптігіне әрі молдығына сай келесі талаптарды ескерген жөн:
- жұмысқа барлық ... ... ... ... және ... оның үстіне бұл жұмыстарды қаржыландыру және әдістемелік басқару бір орталықтан болуы қажет;
- ... ... ... ... ортақ тәуелсіз сараптама орталығы қажет, әрине құзіреті бар мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... әрі ... әрі ... де қолайлы болуы керек. Бұндай талапқа сараптамадан өткен түзету коэффиценттер және базалық ставкалар әдістемесі сай келеді, ... ... ... ... отырып жасаса;
- жалпылай бағалау бастапқы және ... ... ... ... әдістемелік орталық, кадастрлық құнның реестрін жүргізетін уәкілетті орган болуы керек, ал эксперттік комиссия барлық мүдделі тараптардан құрылып, салық қызметі оларды ... ... жүйе мен ... ... ... ... ... байланысқа ерекше тоқталу керек. Олар бір ортақ жүйе ме, әлде әр ... ... ме? ... жүйе ... ... ... ... бірыңғай тізімін (реестрін) жүргізетіні белгілі. Бағалауды әр түрлі ... ... ... ... ... ... бір - біріне бағынуының қағидаларын да қарастыру қажет. Осы жерде барлық ... құны ... ... ... ... бірыңғай реестріне келіп түсуі керек екенін де атап өту ... Міне осы ... ... бағалау жүйесі тиімді болар еді.
Кадастрлық бағалау құны да, мемлекеттік міндетті және ... ... ... де ... жер ... ... Ақпарат Жүйесі арқылы және Әділет министрлігінің Жылжымайтын мүлік ... ... ... тізімі (реестрі) арқылы кадастрлық жүйеге бағалаудың барлық есептері негізінде келіп ... ... ... ... ... үш ... ... жүктеу керек: Салық комитеті, Әділет министрлігі және Жер ресурстарын басқару Агенттігі, ал экспертизаны Қаржы және экономика министрлігі ... ... ... ... ... ... нарығының мониторингін жүргізу қажеттілігі бар. Бұл шынайы қажеттілік. Жылжымайтын мүлік бөлшегі ретінде жер ... ... жер ... ... ... базалық ставкаларын аракідік жаңарту қажет.
Базалық ставка жер учаскесінің нормативтік (кадастрлық) құны болып табылады. Нормативтік құн мемлекеттің жер айналымын реттеуінің ... және ... ... ... ... ... ... салымының мөлшерін анықтау негізі болып есептелінеді. Сондықтан, жер учаскесінің базалық төлем ставкалары уақытша көрсеткіштер емес, керісінше салық ставкалары ... ... ... де, ... ... ... жағдаятына сай түзетіліп отыруы қажет. Ал базалық ставкаға жерге деген сұранысты есептеу үшін, түзету коэффиценттері (арттыратын және ... ... ... ... өз ... ... ... фактор ретінде әр жыл сайын нақтылап отыру қажет.
Жалпы қазіргі кезде, мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... байланысты, жер учаскесі бағаларының нормадан тыс айырмашылығы он шақты есе өсіп, кеміп өзгеріп отыр (әсіресе үлкен елді - мекендерде). Сонымен ... жер ... ... ... жағы да ... тауып отыр. Бұл процестер базалық ставкаларды есептеу әдістемесіне деген сенімсіздікті ... ... ... ... құн ... ... сай емес. Нарықта жердің құны сұраныс пен ... ... ... ... ... ... жер ... мемлекеттік органдарды, жеке және заңды тұлғаларды жер және жекелеген жер учаскелері туралы ақпаратпен қамтамасыз ету мақсатында жүргізіледі. ... ... ... шығарылған, белгіленген тәртіппен жер құқығы қатынастары субъектілеріне бекітілген жер учаскесі кадастрдың деректерін ... алу мен ... ... бірлігі болып табылады. Кадастрда әрбір жер учаскесі үшін оны кеңістікте бір мәнді бөлуге, мөлшерін және ... ... ... ... ... ... ... сондай - ақ учаскенің бағалау құны белгіленеді. Сондай - ақ кадастрдың құрамына жер учаскесінің меншік иелері мен жер ... ... ... ... Жер учаскесі туралы мәліметтер осы учаскеге бекітіліп берілген нөмірі, ... ... ... және ... сипаттамасы көрсетілген жер - кадастрлық карталармен арақатынасы болады.
Кадастр аэрофототопографиялық, фотограметриялық, кадастрлық суретке түсіруді, жобалау - іздестіру, ... және ... ... ... зерттеу, геоботаникалық және басқа да зерттеулер мен ... жер ... ... ... және ... ... ... және мемлекеттік жер кадастрын жүргізуге байланысты басқа да жұмыстарды жасау арқылы жүргізіледі.
llI. Сызба бөлім.
1.Сызбанұсқа.
Алыстық елді мекендердің ... ... ... жолдар
Қиыршық тас төселген жолдар
Жай жолдар
20 - ға ... - ... - ... - ... - ... - ден астам
1,4
1,2
1,0
0,8
0,6
0,5
1,1
0,9
0,7
0,7
0,6
0,5
2.Сызбанұсқа.
ЖҰМЫС ЖОБАЛАРЫНЫҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ТҮР ТАРМАҚТАРЫ
ШАРАЛАР ТҮРЛЕРІ
жаңа жерлерді ... ... ... ...
Рекультива-циялау
Мәдени -техникалық шаралар
Эрозияға қарсы шаралар
Мелиора -тивтік шаралар
Жұмыс жобаларының түрлері
Егістегі ... мен ... ... жотау және т.б.
Егістерді жақсарту
Ауылшаруа -шылық алқаптарын жақсарту
Мал азықтық алқаптарды түбегейлі жақсарту
Жел эрозиясына қарсы
Лимандық суару
Мал ... ... ... ... ... мелиора -циялау
Жайылым- дарды үстіртін жақсарту
Басқалары
Су шаруашылықтық мақсат үшін
Бұталар мен сирек ... ... ... ... қарсы
Кішігірім учаскелер -ді суару
Орман отырғызу үшін
Жыралардың еңістілігін азайту
Эрозиялар-дың бірлесе әсерінен қорғау
Басқалары ... ... ... ОРНАЛАСТЫРУДЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
а) салааралық жерге орналастыру (САЖО)
Түр тармақтары
Жерді жер қоры санаттары ... ... 1)а.-ш ... елді ... ... ... байланыс,қорғаныс және басқа а.ш. жатпайтын жерлер;
4) ерекше қорғалатын табиғи
территориялар5) орман ... су ... ... ... ... пайдалану және қорғау республикалық аймақтық бағдарламаларын құру, аудандық жерге орналастыру схемаларын және болжамдарын құру
Елді мекендердің шегараларын белгілеу және ... ... - ... ... және ... ... - ауылдарды және селолық елді мекендерді
Әкімшілік территориялардың шегараларын анықтау:
-облыстар - дың;
-аудандар - дың;
- село ... ... ... табиғи территориялардың шегараларын анықтау:
-заповед никтердің;
- ұлттық паркілердің;
- ұлы қайраткерлердің мекен ... ... дыру ... ... дық ... ... делими-тациялау және демаркациялау
б) Шаруашылық аралық жерге орналастыру (ШАЖО)
Түрлері
Ауылшаруашылық қажеттіліктерге
Ауылшаруашылығына жатпайтын қажеттіліктерге
Арнайы қорларға жер бөлу және ... ... ... жер ... және жер ... құру
жер иеліктерін және жер пайдалануларды қайтадан құру және ... ... беру және жер ... мен жер ... құру
Ф О Р М ... О Р М АЛАРЫ
Жеке меншікке
Тұрақты пайдалануға
Жалға
Мемлекеттік қажеттілік-ке
Мемлекеттік емес қажеттілікке
ШҚ(Ф)Ш
ЖҮ (ҮҚ)Ш
Еншілес мекемелер
Қызметтік жер ... ... ... ... О Р М ... О Р М ... ... айналысатын әртүрлі мамандықтардағы шаруашылықтар
Тау кен қажеттілігіне ... ... ... ... ... ... ... орналастыру (ШЖО)
ШАРУАШЫЛЫҚТАРДЫҢ МАМАНДЫҚТАРЫНА БАЙЛАНЫСТЫ Ф О Р М АЛАРЫ
Астық-мал өсіру шаруашылығы
Астық-қой өсіру шаруашылығы
Астық-шошқа өсіру шаруашы-лығы
Мақта ... ... ... ... ... ...
Жеміс-жидек өндіру шаруашы-лығы
Бас-қала-ры
ЖЕРДІ ИЕЛЕНУ ЖӘНЕ ОНДА ... ... ... ... ... ... ...
Мемлекеттік заңдық тұлғалар
Мемлекеттік емес заңдық тұлғалар (ӨК, АҚ, ЖШҚ и др.)
Жалға
г) ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ТҮР ...
ШАРАЛАР ТҮРЛЕРІ
жаңа жерлерді игеру
Ауыл шаруашылық алқаптарды жақсарту
Рекультива-циялау
Мәдени-техникалық шаралар
Эрозияға қарсы шаралар
Мелиора-тивтік шаралар
Жұмыс жобаларының ... ... мен ... ... ... және ... жақсарту
Ауылшаруа-шылық алқаптарын жақсарту
Мал азықтық алқаптарды түбегейлі ... ... ... суару
Мал азықтық алқаптарда төбешіктерді жою
Сортаң жерлерді мелиора-циялау
Жайылымдарды үстіртін жақсарту
Басқа-лары
Су шаруашылықтық мақсат ... мен ... ... ... эрозия-сына қарсы
Кішігірім учаскелерді суару
Орман отырғызу үшін
Жыралардың еңістілігін азайту
Эрозия-лардың бірлесе әсерінен ... ... ... ... ... ... аудандық жерге орналастыру схемасын, оның ішінде жолдар жүйесінің орналасуы ... ... ... ала ... жасалады және осы жобадағы белгіленген өндіріс бөлімшелерінің және ... ... ... ... ... Және ... жоғарғы категориядағы ортақ жолдардың құрылыс жүргізу және реконструкциялау жобалары есепке алына ... ішкі ... ... ... бұл ... ... ең негізгі мәселе - ішкі шаруашылық жолдардың бағыттарын анықтау. Ол үшін жүк айналу пунктілері анықталады. (Олар маңыздығына қарай 4 ... ... топ - ... ... орталығы, темір жол станциясы, өнімді өңдейтін пунктілер, мәдени орталықтар.
ІІ топ - ауыл ... және ... ... ... ірі елді - ... топ - ішкі шаруашылықтық жүк тасымалдау пунктілері - ... ... мал ... ... ірі өндіріс объектілері.
ІV топ - ауыспалы егістік алқаптары, көпжылдық өсімдіктер, мал азықтық алқаптар.
Жүк айналымы - ішкі ... және ... ... мен ... ... және ... ... мөлшері белгісіз болғанда олар шаруашылықтың келешек болжам жоспарларын 40 - 50% көбейте ... ... ... ... ... Ол үшін ауыл ... кәсіпорындарының статистикалық есеп беру материалдарын зерттеу отырып анықталады. І топ ... 10 - 15 ... ІІ ... 5 ... деректер жиналады. Ал басқа топтарға - қазіргі кездегі деректер алынады. Жолдың орташа жылдық жүк тығыздығы ... - ... бір ... бір ... ... ... жүктердің жалпы мөлшері. Ол транспорттық байланыс схемасы бойынша жол бөлектері бойынша (өтетін) тасылатын жүктердің ... ... ... схема арқылы ішкі шаруашылықтық жолдардың ең экономикалық нәтижелі бағыттары анықталады және осы жолға басқа жүк тасымалдау пунктілерімен ... ... ... белгіленеді. Жолдардың бағытын анықтағанда ортақ пайдаланудағы және жамылғысы бар жолдар, ... орта ... ... Жолдан биік жерлер, жер бедері күрделі емес жерлер арқылы өтеді. Жолдар, құнды ауыл ... ... ... ... аз өтуі керек.
Жолдың категориясы және жамылғысының типі - олардың мәніне, ... ... бар ... ... ... ... және ... жүктасымалдау тығыздығына байланысты таңдап алынады.
Жерге орналастыру жобасында жолдың тек қана бағыты анықталады, ал жол салу үшін жоба ... ... ... ... ... және су ... ... объектілерін орналастыру.
Мелиоративтік және су шаруашылықтық құрылыс объектілеріне суарылатын және құрғатылатын ... ... ... су ... ... негізгі магистралдық каналдар, коллекторлар және басқа ғимараттар жатады.
Оларды орналастырғанда шаруашылықтық тиімді болуына, жерді неғұрлым нәтижелі ... және ... ... және ... сәйкес болуларына тырысады.
Аграрлық реформаға байланысты бұрыңғы мемлекеттік шаруашылықтар мемлекеттік емес заңды тұлғаларға, әртүрлі шаруашылықтық серіктілерге, ... ... агро - ... жер ... ... үшін орналаскан жерімен, топырағымен, жер бедерімен, табиғи өсімдіктерімен, көлемімен және компактілігімен, гидрогеологиялық және басқа жағдайларымен ауылшаруашылық дақылдарын, көп жылдық жеміс - ... ... және ... мал ... ... ... жер ... белгілі болады. Бұл жерлер ауыл шаруашылық технологияларын, механизмдерін пайдалануға және басқаруға ыңғайлы болуы керек. Жер пайдалануды ... ... ... және ... ... ... байланысты.
Жолдар, ауыл шаруашылық өнімдерін және керекті техниканы, материалдарды, өндіріс құралдарын тасуға ыңғайлы болуы керек.
Орналасқан ... ... ... оның жер ... ... бөлігі сәйкес болуы керек. Мысалы қой шаруашылығьның жерінің құрамында ... пен ... көп, ал ... ... жер көп ... тиісті.
Жаңа жер пайдаланулар қайтадан құрылған шаруашылықтардың орнында пайда болған, сондықтан жерге орналастыру жұмыстары көп ... ... ... ... ... олардың әр қайсысының территориясьна ұйымдастыру бөлек шешілуге тиісті.
Алдын - ала жасалған ауданды жерге орналастыру схемасын негіздей отырып, бұндай шаруашылықтарда, шаруашылық ... ... ... жұмысын жүргізу тиімді.
Агро - құрылымдардың жер пайдалануларын ұйымдастырғанда шаруашылық аралық жерге үйлестірудің жалпы принциптеріне сүйену ... ... өмір сүру және ... ету жағдайларын әрқашан жақсарту;
* өндірістің тиімділігінің әрдайым көтерілуін, салалардьң рентабельдігінің тұрақты болуын, жобаланатын шаралардың экономикалық және қоғамдық тиімділіктерінің биік ... ... ... капиталдық бip уақыттың шығьнның неғұрлым аз болуы және тез қайтарылуы;
* заңдық және нормативтік актілерді қатал орындауды.
Қабылданатын шешімдер ғылыми ic - ... ... және ... ... ... үйлестірудің жеке принциптеріне сүйенуі керек.Тиімді ұйымдастырылған жер пайдаланулар келесі талаптарға сәйкес ... ... әр жер ... ... осы территорияда орналасқан әр жер пайдаланушының қызығушылығын есепке алу;
* жер пайдаланудың мөлшерін зоналық жағдайға, мамандыққа, келешекте шығарылатын өнімнің көлеміне сәйкес ... әр ... ... ... жерді тиімді пайдалану үшін жер пайдалану құрамына тиісті ауыл шаруашылық алқалтарының түрлері енгізіледі, ара қатынастары және мөлшерлері анықталады;
* ... ... ... жер пайдаланудың компактілігінің, конфигурациясының және шегарасының өндірісті және территориясын ұйымдастыруда ыңғайлы болуьн қамтамасыз ... жер ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылық алқаптарымен, өзара және сырттық экономикалық және әкімшіліктік орталықтармен ыңғайлы қатынасы.
Жерге орналастыру ... ... ... ... - ақ Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жерге ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалар мен азаматтар орындайды.
Жерге орналастыру процесі мынадай кезеңдері ... ... ... ісін жүргізуді бастау;
- дайындық жұмыстары;
- жерге орналастыру болжамдарын, схемаларын, бағдарламалары мен ... ... ... ... ... қарау, келісу және бекіту;
- жерге орналастыру жобасын орындау.
Жерге орналастыруды жүргізу жөніндегі тапсырыс берушінің:
- жеке өзі ... ... ... ... ... ... барлық сатысында қатысуға;
- жерге орналастыру ісінің материалдарымен танысуға;
- өз ұсыныстарын қарауға енгізуге;
- жерге ... ... ... келіспеушіліктерді шешуге қатысуға құқығы бар.
Жерге орналастыру - мемелекеттің жер саясатын іске асырудың, жер ... ... ... ... ... мен қорғауды ұйымдастыруға арналған жер заңдарының сақталуын ... ету ... ... ... маңызды құралы болып саналады.
Өткен онжылдықтағы жерге орналастыру, көпжылдық экономиканың ... ... ... ... ... сан ... формаларын қалыптастыруға бағытталған жер реформасымен, өзара байланысты түрде жүзеге асырылып келді.
Қолданылған әдебиеттер
1. ҚР Конституциясы, 30 тамыз 1995 ж., - ... 2009.
2. ҚР Жер ... 2003ж, 20 ... - ... Баспа, 2009.
3. Жерге орналастырудың және кадастрдың ғылым негіздері. Астана - 2004ж М.А.Гендельман, Ж.Қ. Қырықбаев , З.Д.
4. ҚР ... 1997 жылы 27 ... ... ...
5. Еркінбаева Л.Қ.Айғаринова Г.Т. Қазақстан Республикасының Жер құқығы. Оқу құралы. - Алматы, 2010.
6. ... А.Х. ... ... ... ... Общая часть: Учебное пособие. - Алматы, 2001.
7. Косанов Ж.Х. Права собственности и иные ... на ... ... издание. - Астана, 2009.
8. Жерге орналастырудың және кадастрдың ғылым негіздері. Астана - 2004 ... Ж.Қ. ... , З.Д. ... ... ... ... Казахстан. Сб. нормативно - правовых актов (с комментариями) - Алматы: Жети жаргы, 1998.
10.Подольский Л.И. ... ... ... ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
Ішкішаруашылық жерге орналастырудың теориялық, жалпы әдістемелік негіздері31 бет
Алматы облысы Ескелді ауданы56 бет
Жерге орналастыру25 бет
Жерге орналастыру жұмыстары67 бет
Нарықтың дамуы жағдайында жерге орналастырумен байланысты туындайтын құқықтық қатынастарының теориялық негіздері66 бет
Оңтүстік Қазақстан обылысы Ордабасы ауданы «Бағлан» шаруа қожалығында жыртылған жерлерін орналастыру жобасы61 бет
Қазіргі Қазақстан Республикасының жерге орналастыру жұмыстары57 бет
Жаңа технологиямен өсірілген күздік бидайдың морфо – анатомиялық құрылымына экологиялық факторлардың әсері39 бет
Жаңа технологиямен өсірілген күздік бидайдың морфо – анатомиялық құрылымына экологиялық факторлардың әсері туралы53 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь