Жалдамалы кісі өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.7

1 ЖАЛДАМАЛЫ КІСІ ӨЛТІРУДІҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1.1 Жалдамалы кісі өлтірудің объектісі және объективтік жағы ... ... .. 8.20
1.2 Жалдамалы кісі өлтірудің субъективтік жағы және субъектісі ... 21.36
1.3 Жалдамалы кісі өлтірудің өзге де өмірге қарсы қол сұғушылықтардан айырмашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37.42

2 ЖАЛДАМАЛЫ КІСІ ӨЛТІРУШІНІҢ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
2.1 Жалдамалы кісі өлтірушінің жеке тұлғасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43.51
2.2 Жалдамалы кісі өлтірушілердің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 52.59

3 ЖАЛДАМАЛЫ КІСІ ӨЛТІРУ ҚЫЛМЫСТАРЫН АЛДЫН АЛУ
3.1 Жалдамалы кісі өлтіру қылмыстарының себептері мен жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .60.68
3.2 Жалдамалы кісі өлтіруді алдын алудың негізгі бағыттары ... ... ..69.77
3.3 Жалдамалы кісі өлтіру қылмыстарын алдын алуды жүзеге асырушы субъектілердің қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 78.86
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 87.89
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 90.92
КІРІСПЕ

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Адам құқықтары туралы жалпы декларацияда, саяси және азаматтық құқық туралы халықаралық Пактіде, адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары туралы декларацияда және ең негізгі еліміздегі заң – Қазақстан Республикасының Конституциясында адамның өмірін жоғары етіп алады.
Қазақстан Республикасының Конституциясының бірінші бабында «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы — адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары» [1]. Бұл мемлекетіміздің адамның өмірін өз мүддесінен жоғары қоятындығын көрсетеді. Адам өміріне қарсы бағытталған кез келген қол сұғушылық заңмен қатаң жазаланады. Адамды өмірінен айырған кезде орны толмас зардаптар келеді. Адамды өлтіріп, өмірге қайта әкелу ешқандай адамның қолынан келмейді.
Кісі өлтіру ежелден бері ауыр қылмыс болып есептеліп келеді. Барлық адамзат өмір сүрген заманда бұл қылмыс болып саналды. Алғашқы кісі өлтіру қашан болғанын ешкім білмейді. Бірақ та діни ағымдарда бұл туралы жазылған. Онда алғашқы кісі өлтіруші Қабыл деп жазады. Қабыл Адам атаның алғашқы баласы, жерде туылған тұңғыш адам. Ол қызғаныштан өзінің інісі Абылды өлтіреді. Содан бері адамның адамды өлтіруі әлі жалғасып келуде. Ал ең алғаш жалдамалы кісі өлтіру туралы ешкім білмейді. Тарихта ондай қылмыс алғашқы жалдамалы кісі өлтіру деп тіркелмеген.
Адам өміріне қол сұғудағы ең қауіптісі, тергелу жағынан ең қиыны жалдамалы кісі өлтіру болып табылады. Бұл қылмыс түрі адамдар арасындағы түсініспеушілікті, жауластықты жоюдың ең тиімді тәсілі болып табылады. Өкінішке орай, ақшаң болса, шешілмейтін мәселе болып тұрса, тек кісі өлтіру арқылы шешуге тура келетін болса жалдамалы кісі өлтірушіні жалдау
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1 Қазақстан Республикасының Конституциясы. - Алматы: Юрист, 2012.
2 Кудрявцева В.И., Эмиров В.Э., Криминология. Учебник - Москва: Юрист,1995.
3 Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі. - Алматы: Юрист, 2012.
4 Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сот Пленумының 1994 жылғы 23 желтоқсанындағы «Азаматтардың өмірі мен денсаулығына жасалған қастандық үшін жауаптылықты реттейтін заңдарды соттардың қолданылуы туралы» қаулы. Жоғарғы Соттың ресми сайты.
5 Алауханов Е.О. Криминология. Оқулық. - Алматы: Жеті жарғы, 2005.
6 Ағыбаев А.Н., Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім., Оқулық, - Алматы:
Жеті жарғы, 2007.
7 Ағыбаев А.Н., Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Оқулық. - Алматы: Жеті жарғы, 2007
8 Слинько М.И., Заказные убийство. Оқулық, - Мәскеу: Новый юрист,
1997.
9 Сотов А.И., Криминалистическая характеристика убийств, совершенных по найму. Оқулық, - Мәскеу: Следователь, 1998.
10 Бородуллин А.И., Убийство по найму. Оқулық, - Мәскеу: Новый юрист,
1997
11 Илюсизова С.М., Общая и юридическая психология. Оқулық, - А.:
Юридическая литература, 2006.
12 Стуканов А., Убийство по найму. Оқулық, - Мәскеу: Законность, 1997.
13 Мацкеевич И., Локк Р., Уголовно-прававой анализ убийств по найму.
Оқулық, - Мәскеу: Новый юрист, 2001.
14 Чуфаровский Ю.В., Юридическая психология. Оқулық, - Мәскеу:
Юриспреденция, 2001.
15 Чуфаровский Ю.В., Юридическая психология. Оқулық, - Мәскеу:
Юрист, 1995.
16 Антонов В.Н., ХХІ век. Юридическая наука – практике. Оқулық, -
Владивосток: Юрист, 1999.
17 Долгова А.Н., Преступность и законодательство. Оқулық, - Мәскеу:
Закон, 1997.
18 Попов В.И., Теневая экономика и организованная преступность. Оқулық,
- Мәскеу: Юриспреденция, 1998.
19 Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. - А.: Юрист, 2012.
20 Кролачева Н.М., Криминология. Оқулық, - Санкт-Петербург: Питер,
2002.
21 Поляркин А.С., Федюкин А.Е., Особенности организации деятельности
ОВД в области борьбы с убийствами, совершенными по найму. Оқулық,
- Мәскеу: Юрист, 2001.
22 Кутькин А.Д., Поляков А.Н., Убийства совершенные по найму и их
предупреждение. Оқулық, - Мәскеу: Юрист, 2001.
23 Тайбаков А.А., Профессиональная преступность: основные понятие и
направление предупреждение в ОВД. Лекция, Мәскеу: ВЮЗШ МВД,
1993.
24 Долгова А.Н., Организованная преступность. Оқулық, - Мәскеу:
Закон, 1998.
25 http://www.wikipedia.ru./assassins/407 - Жалдамалы кісі өлтіруші -
Ассасиндердің тарихы.
26 Алауханов Е.О., Криминология. Оқулық, - Алматы: Қазығұрт, 2006.
27 Юцкова Е.М., Общественная психология и изменение преступности.
Оқулық, - Мәскеу: Юриспреденция, 2002.
28 Долгова А.Н., Криминология. Оқулық, - Мәскеу: Юрист, 2002.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
........................3-7
1 ЖАЛДАМАЛЫ КІСІ ӨЛТІРУДІҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ СИПАТТАМАСЫ
1.1 Жалдамалы кісі өлтірудің объектісі және ... ... ... Жалдамалы кісі өлтірудің субъективтік жағы және субъектісі....21-36
1.3 Жалдамалы кісі ... өзге де ... ... қол ... ... ... КІСІ ... КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ
2.1 Жалдамалы кісі ... жеке ... ... кісі ... ... ... КІСІ ... ... ... ... Жалдамалы кісі өлтіру ... ... ... Жалдамалы кісі өлтіруді алдын алудың негізгі бағыттары ..........69-77
3.3 Жалдамалы кісі өлтіру қылмыстарын ... ... ... асырушы
субъектілердің ... ... ... ... ... .........
90-92
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Адам құқықтары ... ... ... және азаматтық құқық туралы халықаралық ... ... ... құқықтары мен бостандықтары туралы декларацияда және ең ... заң – ... ... ... адамның өмірін
жоғары етіп алады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... өзін ... ... ... және әлеуметтік мемлекет
ретінде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы — адам және ... ... мен ... [1]. Бұл мемлекетіміздің адамның ... ... ... ... ... Адам ... ... бағытталған
кез келген қол сұғушылық заңмен қатаң жазаланады. Адамды өмірінен ... орны ... ... ... Адамды өлтіріп, өмірге қайта ... ... ... ... ... ежелден бері ауыр қылмыс болып есептеліп келеді. ... ... ... ... бұл ... ... ... Алғашқы кісі өлтіру қашан
болғанын ешкім білмейді. Бірақ та діни ағымдарда бұл туралы жазылған. ... кісі ... ... деп жазады. Қабыл Адам атаның алғашқы баласы,
жерде туылған тұңғыш адам. Ол ... ... ... ... өлтіреді.
Содан бері адамның адамды өлтіруі әлі жалғасып ... Ал ең ... кісі ... ... ешкім білмейді. Тарихта ондай қылмыс алғашқы
жалдамалы кісі өлтіру деп тіркелмеген.
Адам өміріне қол ... ең ... ... жағынан ең қиыны жалдамалы
кісі өлтіру болып табылады. Бұл қылмыс түрі ... ... ... ... ең ... ... болып табылады.
Өкінішке орай, ақшаң болса, шешілмейтін мәселе болып тұрса, тек кісі ... ... тура ... ... ... кісі өлтірушіні жалдау
тығырықтан шығудың ең тиімді ... ... ... ... кісі
өлтірушілер кісі өлтіруді өз қызметі ретінде ғана көреді. Адам өмірі ... ... ... Олар тек ... ... ... ... ғана
ойлайды. Кейбір жалдамалы кісі өлтірушілер өз ісінен ләззат ... да ... ... кісі өлтіру қылмыстары қоғамға елеулі
түрде қауіп төндіреді [2, 71б.].
Мемлекет адам өмірін ең ... ... етіп ... Ал бұл ... түрі
адам өміріне тікелей қасақаналықпен бағытталған іс ... ... ... қылмыстық кодексінің ерекше бөлімі 96-бабы, 2
бөлігі «з» тармақшасында көзделгендей ... табу ... сол ... не ... ... ... не бандитизммен ұштасқан іс-
әрекет деп бұл қылмысқа баға береді. Оның жазасына келсек «мүлкін ... ... ... он ... ... жылға дейінгі мерзімге бас
бостандығынан айыруға не мүлкін тәркілеу ... не ... өлім ... ... ... ... не ... өмір бойы бас бостандығынан айыруға
жазаланады» деп аса ауыр қылмыстар қатарына жатқызады, және өте ... ... ... ... ... Сот ... 1994 ... 23
желтоқсанындағы «Азаматтардың өмірі мен денсаулығына жасалған ... ... ... ... ... ... туралы» қаулыда
пайда табу үшін жасалған кісі өлтіруге «өзі ... ... ... ... да бір материалдық пайда (ақша, зат, ... ... ... үйге
құқық т.б) табу мақсатында, не материалдық шығындардан ... ... ... үшін ... қайтару, мүліктік міндеттемелерді орындау,
алимент төлеу т.б) ... ... ... ... ... ... ... мен орындаушының арасында жасалынған ... ... ... ... ... ... ... [4].
Қазақстандағы қазіргі қылмыстылық жағдайы өзінің масштабы жағынан ... ... кері ... ету жағынан да, өршіп, ... ... ... ... мен ... ... Ал кісі өлтіру қылмыстары қоғамның назарында болады және
азаматтар оның ... ... ... ... ... ... баға береді.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының себептері мен жағдайларын зерттеудегі
мәселелер тек осы салаға ғана ... ... ... ... ... қиналмастан айтуға болады. Осы мәселені шешуде криминологиялық
теорияның ... мен ... ... ... ... ... ... қылмысы көптеген жағдайлардың жиынтығынан, ... ... ... құбылыс [5,210б.].
Соңғы жылдары көптеген ғалымдар (мысалы, В.Н.Антонов , А.Козусев ... , ... , ... , ... ... ... ... кісі өлтіру қылмысына құқық қолдануда ... ... ... ... ... қарама-қарсы пікірлер қалыптасты.
Бұл мәселелер қатарына қылмысқа ... ... ... басталу уақыты мен аяқталу уақыты, заңда кәсіпқой орындаушыларға
арнайы бөліп алып көрсету туралы және т.б ... ... Бұл ... ... ... өз ... ... емес.
Профессор Ю.М.Антонянның пайымдауынша жалдамалы кісі ... ... ... ... күш ... маньяктармен
және саяси террористермен ұқсатады. Оларда эмпатияның (жанашырлық таныту)
жоқтығы, күш ... ... ... ... айналасындағы
адамдардан басым түсуге, оларды өзіне бағындыруға ұмтылу ... ... ... ... ... ең ... критерийлермен бағаланады.
Бүгінгі күндері жалдамалы кісі өлтіру түсінігінің детерминациясы маңызды
орынға ие болып, сыртқы ... ... ... ... оның ... ... ... етуде. Іс жүзінде біз бұл
қылмыс түрінің ішкі және ... ... ... ... отырмыз. Бұл жерде жүйелік ықпал етудің маңызы зор. ... ... ... ... алдын-алу) сияқты, кәдімгі
қылмыстылықтың, жекелеп алсақ жалдамалы кісі өлтіруді жан-жақтан, ... өмір ... ... ... ... ... ... ие болып отыр.
Дипломдық зерттеудің мақсаттары мен міндеттері. Жалдамалы кісі ... ... ... ... ... ... ... тележүргізушілері және т.б тұлғалар болып табылады. Жалдамалы
кісі өлтіру қылмысының кең таралуына қарамастан, ... ... ... ... ... аз ... Сондықтан бұл
қылмыс түрімен күресуде шешілмеген мәселелер көп. Бұл қылмысты ... ... ... ... ... ... Ал бұл үшін осы ... зерттеп, оның
криминологиялық ерекшеліктерін, жалдамалы кісі өлтіру қылмыстарын жасаушы
тұлғалардың ерекшеліктерін, оларды қылмысқа ... ... ... ... табу ... ... ... болып табылады.
Бұл мақсатқа жету үшін келесі тапсырмалар қойылды:
а) криминология тұрғысынан жалдамалы кісі ... ... ... талдап, оны зерттеу;
ә) жалдамалы кісі өлтіру қылмысын жасаушылардың жеке ... ... ... беру;
б) бұл қылмыстылықтың себептілігі мен жағдайларын анықтау;
в) жалдамалы кісі өлтіру қылмысының ... алу ... ... ... ... ... және ... негіздері. Зерттеудің ғылыми
теориялық негізін қылмыстық құқық, криминология саласындағы ... ... А.Н., ... А.Д., ... А.И., ... И., Локк
Р., Тайбаков А.А., Кролачева Н.М., Чуфаровский Ю.В., Попов В.И., ... ... М.И.) және ... ... Е.О., Ағыбаев А.Н.) авторлардың
еңбектері құрады.
Зерттеудің әдістері. Зерттеудің негізгі ғылыми теориялар мен ... ... ... ... негізделген. Құрылымына және оларды
қолдану өрістеріне деген талаптарды анықтайтын философиялық ілімдер жүйесі
болып табылады. Салыстырмалы-тарихи, салыстырмалы-құқықтық ... ... ... ... әдістер
пайдаланылып, болжау жасау әдістері қолданылды.
Зерттелудің объектісі жалдамалы кісі ... ... ... ... жеке тұлғасы және жалдамалы кісі өлтіру ... ... ... ... ... ... ... Диплом жұмысы кіріспеден, үш ... ... ... тізімінен және қосымшалардан
тұрады.
1 ЖАЛДАМАЛЫ КІСІ ... ... - ... Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының объектісі және объективтік жағы
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 96-бабы 2-бөлігі ... ... ... табу мақсытымен, не сол сияқты жалданып, не
қарақшылықпен, не қорқытып алушылықпен немесе ... ... ... ... Бұл ... ... жалдамалы кісі өлтіру қылмысын
кіргізуге болады. Оның объектісі ... ... ... ... ... ... ... өмірі болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... бекітіліп
жазылған.
Өмірге қарсы қылмыстың соның ішінде адам өлтірудің де тікелей ... ... ... ... Заң жасына және денсаулық ... ... ... ... ... қорғайды. Адам өмірі нәрестенің
туған сәтінен, яғни анасының денесінен бөлініп шығып, алғаш ... ... оның ... ... ... ... басталады. Бұл құбылыс
нәрестенің алғашқы айқайынан, дыбыс беруінен басталады. Өлім адам ... сәті ... ... Өлім клиникалық және биологиялық болып екіге
бөлінеді. ... алуы мен ... ... тоқтағаннаң кейін 5-6 минут
шамасында клиникалық өлім сатысы ... ... ... ... ... ... өлімдер көптеп кезедеседі. Адам денесінің
салқындауына байланысты бұл ... 10 ... одан да ... ... ... ... ... - биологиялық өлім, орталық нерв жүйесі
қызметінің істен шығуына байланысты ... өлуі ... ... ... мен ... өміршендік белгілері біразға жалғасқанымен, мидың
өлуі адам ... ... сәті ... табылады. Бірақ та ... ... ... ... ... яғни ми қыртысының, жүректің
және өкпенің тоқтауын биологиялық өлім деп атайды. Адам өмірінің соңғы ... ... өлім [6, ... ... ... ... берген кезде оның объектісі
ретінде – адамның өмірі, ол адамның азаматтығына, ... ... ... ... және ... ... айналысатынына, денсаулық ахуалына
біліміне және т.б байланысты емес. Қылмыстық ... ... ... қаза ... де, оның келісімімен қаза келтіруді де бірдей
дәрежеде адам өлтіруге жатқызады. Жәбірленушінің кім ... ... ... адам ... үшін жауапкершіліктен босатпайды [6,12б.].
Өмірге қарсы қасақана қаза келтіру объектісінің бар жоғы ... ... үшін оның ... және ... ... ... ... кісі өлтіру қылмысының объектісі тек тірі адам ... ... кісі ... ... өлтіремін деп барып, өліп жатқан адамды
сыртынан атып ... ... Сот ... сараптамасы оны атыс қаруынан
келген зардаптардан емес, жүрек талмасынан өлді ... ... ... ол ... ... адам өмірі бұл қылмыс үшін объект болып танылмайды.
Қылмыстық кұкық теориясында қылмыс ... ... ... Кез ... ... көптеген қоғамдық қатынастар бар, олар
адамдар арасында, адам мен мемлекет ... адам мен ... ... т.б. ... кісі өлтіру ... ... ... ... ... сондықтан, себебі оның жасалуы мемлекеттің, ... жеке ... ... ... ... аса қажетті
мұқтаждықтарды қанағаттандыруға кедергі болады. Ал, жалдамалы кісі өлтіру
қылмысы адам өмірін ... ... ... ... ... ... ... қауіптілік деңгейі артады деген қағидаға сүйеніп, оны
аса қауіпті деп тануға болады.
Қоғамдық ... ... ... ... оның ... ... ... мораль нормаларымен реттеледі және қорғалады. Қылмыстық
заң зияннан қоғамдық қатынастардың ... ... ... тек ... ... аса ... деп саналатындарын» қорғайды, оның шеңбері
әрқашан өзгеріп отырады. Ал, адам өмірін мемлекет әрқашан да қорғайды ... ... өмір ... ... бар. Ол оған ... ... және
одан заңда көзделген реттерді қоспағанда ешкім ... ... ... кезде оны өмірінен айырады және адамның өмір сүру ... ... ... зиян келтіреді.
«Ең маңызды да құнды қоғамдық қатынастар ғана қылмыс объектісіне ... ... ... ... ... ... пен ... елеулі зиян
келтіретін немесе келтіруі мүмкін қатынастар ең маңызды деп, ал әлеуметтік
пайдалы қоғамдық қатынастар ең құнды деп ... ал ... ... - ... ... объектісін дұрыс түсінудің практикада маңызы зор, ол
қылмысты қылмыс еместен ажыратуға көмектеседі. Объектінің ... ... ... деңгейін анықтауға айтарлықтай мүмкіндік тудырады:
объект маңызды болған сайын ... та ... деп ... ... ... [7, 65б.].
Адам өлтіргенде адамның өзі тектік объект, ал оның өмірі - ... ... ... жеке ... ... қамтамасыз ететін қоғамдық
қатынастар өмір, ... ... ... ар-ождан, намыс сияқты
ұғымдарды қамтиды. Қылмыстың ... ... ... ... ... ... түгелдей жатқызуға болады.
Қылмыстың тікелей объектісін анықтау қылмысты дұрыс саралауда, ... ... ... рөл атқарады. Қылмыстық қастандылық бір, ... одан көп ... ... ... ... Бұл ... екі
объектілік, көп объектілік құрамдарында болады. Мұндай қылмыстар жасалғанда
бір уақытта екі объектіге қастандық жасалады. ... ... ... қарапайым, бір объектілік құрамдарында болуы
мүмкін. Кейде, бұл ... ... ... үш объектіге бір уақытта
қастандылық жасалуы мүмкін. Жалдамалы кісі өлтіру қылмысы да бір ... ... ... ... ... ... бір ... өлтіру
барысында оның үйіне жарылғыш зат қойып, ... да ... ... ... ... ... оның отбасы мүшелерін де жарып жіберуі
мүмкін.
Қылмыстық заңнамада көзделген қылмыстардын бірқатар ... ... бірі - ... ... шегуші. Қылмыстың бірқатар ұқсас
құрамдарын ... да сол. ... ... қарсы жасалғанын анықтағанда
ғана оны дұрыс саралауға мүмкіндік туады [7, 69б.].
Ал енді жалдамалы кісі ... ... ... ... ... кісі ... ... әрекет арқылы да әрекетсіздік арқылы ... ... ... ... күш ... та (жарақат салу, тұншықтыру,
уландыру және т.б), психикалық ... ... та ... ... ... болады.
1996 жылғы 20 желтоқсандағы №11 қаулымен өзгертулер енгізілген ... ... Сот ... 1994 ... 23 ... ... мен ... жасалған қастандық үшін жауаптылық
реттейтін заңдарды соттардың қолдануы туралы» №7 қаулыда ... ... ... ... қасақана өлтіруді өзара бас араздық себептен
болып, төбелес немесе жанжал кезіндегі өлтіруден ... білу ... ... ... ... ... бастағанын, екі жақтың да сипатын және
белсенділігін, басқа да мән-жайларды анықтау қажет» [4].
Қылмыстың объективті жағы қоғамға қауіпті қастандықтың ... жағы ... Оны ... ... ... қоғамға қауіпті іс-әрекет
(әрекет не ... ... ... зардап (қылмыстық нәтиже),
қоғамға қауіпті іс-әрекет пен қоғамға қауіпті зардап арасындағы себептік
байланыс, ... ... ... ... ... ... жасау құралы мен
қаруы.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысында қылмыс құрамының объективті жағы ... ... не сол ... ... құқыққа қайшы, қоғамға қауіпті іс-
әрекет немесе әрекетсіздік ... ... Көп ... бұл ... түрі
әрекет арқылы жасалады. Ал, әрекетсіздік арқылы жасалатын жағдайлар сирек
кездеседі. Бірақ қандай жағдай ... да ... бір ... ... ... берушінің сыйақы беруіндегі әрекет, орындаушының өз
қылмысын орындауда қылмысты жоспарлауы т.б.
Қазақстан Республикасының ... ... заңы ... ... адам, қоғам немесе мемлекет үшін қауіптілік төндіретін идеясы мен
ойын ... ... ... ... ... ... ... қылмыс деп таниды [7, 78б.].
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының ... жағы ... ... ... ... ... ... анықтай отырып қылмыстық
заңда тыйым салынған қоғамға қауіпті іс-әрекет жасаған ... ... және ... білуге мүмкіндік аламыз. Қылмыстың қандай да ... ... жақ ... субъективті жақ та болмайды. Осы ... ... бір жайт бар. Ол ... кісі ... ... өз іс
әрекетінен ерікті түрде бас ... ... ... ... ... Оның ... толық аяқталған болып есептеледі. Ол қылмысты
орындаушыны тауып, оған ... ... үшін ... ... беріп,
нұсқамалар береді. Тапсырыс берушінің іс-әрекетін қылмыс деп тануға бола
ма, жоқ па? Осындай сұрақтар көптеген ... ... [8, ... ... ... ... ... заң шығарушы
қылмыстың объективті жағының белгілерін міндетті ... ... ... 96-бабы адам өлтіруге басқа адамға құкыққа ... ... ... деп анықтама береді.
Сондықтан, қоғамға қауіпті әрекет (іс-әрекет немесе әрекетсіздік) қылмыстың
барлық құрамдарының міндетті белгісі болып ... деп ... ... ... ... ... көбіне, қылмыстың объективті жағының басқа
белгілері де көрсетіледі. Бұл белгілер ... ... ... үшін міндетті
болмағандықтан олар қосымша немесе факультативтік деп ... ... кісі ... ... ... жағы ... қорғаудағы объекті болып табылатын адамның өміріне ... ... ... ... ... ... сипаттайтын
белгілердің жиынтығы, сондай-ақ сол ... ... ... кісі ... ... ... ... маңызын сөз еткенде,
алдымен, ҚК-нің 3-бабына жүгіну керек, онда қылмыстық жауаптылық ... ... ... ... жауаптылықтың бірден бір негізі ... ... ... бар ... ... Яғни, қылмыс құрамының
объективті жағының белгілері болмаса - ... ... ... ... ... ... жағы қылмыстардың дұрыс саралануына септігін тигізеді.
Объективті жақты дұрыс анықтай отырып қана бұл ... ... ... ... қауіпті іс-әрекеттің жасалу тәсілі белгілі болса, ... ... ... ... ... де, ... формасын да
анықтауға болады. Яғни, адамды өлтірген кезде оны жай ... ... оның ... ... анықтай аламыз.
Егер әрекетте қоғамға қауіптілік сипат болмаса, онда ол ҚК-нің 9-бабының 2-
бөлігіне сәйкес кылмыс деп ... ... ... ... ... ... ... бөлімінде көзделген қайсыбір
әрекеттің белгілері формальды болса да бар, ... ... ... ... ... ... яғни жеке ... қоғамға немесе
мемлекетке зиян келтірмеген және зиян келтіру қаупін ... ... ... ... ... табылмайды» [3]. Яғни, жалдамалы кісі
өлтіруде тапсырыс ... ... бас ... ... ... ... ... жалпы осы әрекеттің барлығы қылмыс болып
саналмайды.
Іс-әрекет қылмыс деп танылуы үшін ол ... ... ... ... Мұндай
жағдайда адам өз әрекетінің қоғам үшін қауіпті екендігін ұғынады. Егер адам
өзі жасайтын іс-әрекеттің қоғамға ... ... ... ... онда оны есі ... емес жасаған болып танылады. Бұл жағдай ҚК-нің
23-бабында жазықсыз зиян келтіру деп сараланған [3]. ... та ... ... ... ... ... ... есі дұрыс емес адамды
пайдалану арқылы ... ... ... де ... Бұл ... есі ... адам ... құралына айналады. Сол секілді есі дұрыс, ... ... ... ... тұлғаларды да пайдалануы мүмкін. Оларға
психикалық ... ... ... жасауға көндіріп, қылмыс құралына
айналдырады. Психикалық ... ... ... ... ... - адамды қоғамға қауіпті іс-әрекет жасауға мәжбүрлеу үшін оны
қандай да бір зиян ... деп ... ... ... психикасына әсер етіп мәжбүрлегенде адам өз әрекетін
басқару мүмкіндігін сақтап қалса, онда оның ... ... ... аса ... институтының ережелері ескеріле отырып шешіледі (ҚК-
нің 34-бабы). Бұл ... ... ... 2-бөлігінің мәнінен туындайды
[3].
Егер күштеп немесе психикасына әсер етіп мәжбүрлегенде адам өз ... ету ... ... және оның әрекеті аса қажеттілік ұғымына
жатпаса, онда ол қылмыстық жауаптылықтан босанбайды, ... ... ... тағайындағанда жазаны жеңілдететін мән-жай деп қарастырылуы мүмкін (ҚК-
нің 53-бабы 1-бөлігінің «ж» ... ... ... ... заң ... ... ... іс-әрекеттің екі формасын - әрекетті және ... ... - ... қылмыс жасаған кездегі белсенді қылығы. Көптеген қылмыстық-
жазаланатын әрекеттердің ... ... ... да бір мақсатқа
бағытталған дене ... ... ... ... бірнеше дене қозғалысын
қамтиды. Мысалы, атылатын қару қолданып адам өлтіргенде ... ... ... ... ... ол ... оқтайды, көздейді, сонан соң
өлтіретін адамға қарай атады.
Әрекет тек дене қозғалысы түрінде ғана емес, ымдау, сөз айту ... және т.б.) ... ... ... ... ... әрекет
формасында жасалады. Әрекетсіздік - адамның қылмыс ... ... ... Ол - ... ... міндетті және жасай алатын әрекеттерді
жасамауы болып ... ... ... ... ... ... ... және
жасай алатын әрекетті жасаудан айыпты бас тартады, қалыс қалады. Жалдамалы
кісі ... ... ... жасалатын кісі өлтіру саны аз, ... ... ... ... ... ... аурудың өлімін жылдамдату
үшін дәрігерге көп ... ақша ... оған ... ... ... ... ауру адам ... ал дәрігер бұл жерде әрекетсіздігі
арқылы қылмысқа қатысушы, орындаушы ретінде көрініс табады. Әрекет ... ... ... немесе кәсіби функцияларды орындауымен де
байланысты ... ... [7, ... бір ... ... ... ... дейінгі әрекеттен туындауы
мүмкін. Адамды қылмыстық әрекетсіздік үшін жауапқа ... оның ... ... мүмкіндігінің болған-болмағандығын анықтау керек. Және де
өзінің қылмыстық әрекетсіздігі кезінде, жағдайға қарай ... ... ... өз ... ... ... ... болады.
Бұл жағдайлардағы қылмыстық жауаптылықтың негізіне әрекетсіздік алынады, ал
аталған әрекеттер әрекетсіздікті іске асырудың ... ... ... ... ... Қылмыстық құқықта мұндай жағдай «аралас
әрекетсіздік» деп ... ... ... және ... емес деп екі ... ... жағдайларда материалдық зардаптарға азаматтарға, қоғамдық ұйымдар мен
мекемелерге, мемлекетке келген мүліктік залал, адамның жеке басына ... зиян ... ... емес ... ... ... және ... материалдық емес зиян жатады. Материалдық ... ... ... және ... ... мен ... ... бөлінеді. Мүліктік залал ретіндегі материалдық зардапты заң
шығарушы ... ... [7, ... ... ... ... мұндай сандық өлшем кейде жарамайды. Мысалы,
адам өлімінде өлшем жоқ. Ол қайтарымсыз. Адам өмірін қайтаруды ғылым ... ... жоқ. ... оның ... жоғары бағаланып, қоғамға қауіпті
зардаптар ... не ... қа да ... қа да ... ... өмірін алған кезде оны өлшей ... ... ... оп-оңай мынандай айлық есептік көрсеткіште зиян ... ... ... Моральдық зиянның да мөлшерін көрсете аламыз. ... ... ... ... төгілді немесе мені қорлады деп ... ... ... ... ... ... атым Қожа» фильміндегі
Қожаның «өлген адам сөйлемейді» деген сөзін бәріміз білеміз. Иә, өлген адам
сөйлемейді. Ол «менің ... ... бер» деп ... ... ... зиян оның ... адамдарға тиеді. Біреуіне ... ... ... ... ... зиян тиеді, көп жағдайда
екеуі араласып тиеді. Адам өлтіргенде оның тәні ... ... жаны ... Сондықтан бұл қылмысты материалдық зардап әкелетін ... ... осы ... да ... керек.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысында іс-әрекет пен оның ... ... ... ... анықтау қылмыстың материалдық құрамдарындағы
қылмыстық жауаптылықтың міндетті шарты болып табылады. Себептік байланыс
болмаса келген зиянды ... үшін ... ... ... кісі ... ... байланысты анықтау өте маңызды. Себебі,
жәбірленуші мен орындаушыны байланыстыратын ... ... да ... ... көрмеуі де мүмкін, екі қалада, екі мемлекетте тұруы да мүмкін.
Сол себепті тергелу кезінде қылмыстардың ашылуы да ... ... ... басты сезікті ретінде қарасақ, қылмыс жасалған уақытта оның басқа
жерде жүруі анықталады.
Себептік байланыс қылмыстың материалдық ... ... ... белгісі болып табылады. Себептік байланыс туралы ілім қылмыстық
құқықта себептілік теориясына ... ... және ... ... ... ... ... Құбылыс (процесс, оқиға) басқа құбылыстың (процестің,
оқиғаның) себебі болады, егер бірінші екіншіден бұрын болса және ... ... ... туындауының, өзгеруінің немесе дамуының негізі
болса.
Себептілік - адам санасынан тыс және оған тәуелді емес, ... ... ... ... байланыс. Біздің санамызға тәуелді
болмаса да себептік байланысты танып білуге болады. Ол үшін ... ... ... жалпы жүйесінен жасанды түрде оқшаулау керек.
Қылмыстық құқықта ... ... ... қоғамға келген қауіпті
зардаптың себебі деп тану үшін ... ... ... ... ... оның ... ... мүмкіндік тудыруы және ол зардап басқадан
емес, дәл осы іс-әрекеттен болуы ... ... ... болу үшін ... ... қылмыстық зардаптың, дәл сол зардаптың болуына ... ... ... ... автомашина басып кетіп, жаяу келе жатқан
адам қаза ... Бұл ... ... ... әрекеті мен
жәбірленушінің қаза ... ... ... ... ... айта салу оңай емес. ... ... жол ... ... ... ... ... пайдалану ережесін бұзған-
бұзбағандығын ... ... ол үшін ... автотехникалық сараптама
жүргізіледі.
Басқа бір мысал. Жарылғыш құрылғының көмегімен бір адамды өлтіруге талпыныс
көп ... ... алып ... ... бұл ... ... әрекеті ҚК-
нің 96-бабы 2-бөлігінің «е» тармағының объективтік белгілеріне сай ... ... ... ... ... ... себептік
байланысқа қатысты ортақ пікір жоқ. Екі негізгі теория: ... ... мен ... ... ... кең ... ... теорияның
мәнісі сонда - келген зардаптың алдындағы барлық жағдайлар, өздерінің жақын-
қашықтығына қарамай, бірдей деп саналады, яғни ... ... ... себебі ретінде қарастырылады. Бұл теорияны жақтаушылар қажеттілік
пен кездейсоқтық арасын бөлмейді.
Зардаптың ... ... дәл осы ... ... ... ғана оқиға
жағдай емес, себепке айналады. Сондықтан да ... ... ... байланыс екі түрге: қажетті және кездейсоқ болып ... ... ... ... ... нақты болу мүмкіндігі бар және ... ... ... немесе қандай да бір сыртқы күштің көмегінсіз
жасалған әрекеттің заңды салдары болып табылса, қажетті себептік ... ... кісі ... ... ... ... ... тән
болып келеді.
Зардап белгілі бір іс-әрекеттің нәтижесінде емес, өзге себептерден және ... ... ол - ... себептік байланысқа жатады. ... ... ... кездейсоқ себептік байланыстың болуы ғажап емес,
кездессе аз кездеседі.
Бірнеше адамның әрекеті мен одан ... ... ... ... анықтау керектігі де кейбір жағдайларда ... Бұл ... ... ... пен оған ... әр ... әрекеті арасындағы
себептік байланыс анықталады. Жалдамалы кісі өлтіру адамдар тобы алдын-ала
келісу нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... ... зор. ... орындаушы белгісіз, бірақ тапсырыс беруші
басты күдікті. Оның банктік ... ... ... ақша ... қандай
себептермен жұмсағанын анықтау, кімге аударғанын табу арқылы орындаушыны
анықтауға болады немесе керісінше. ... ... ... ... анықтауға болады [7, 86б.].
Жалдамалы кісі өлітіру қылмысы белгілі бір жерде, нақты уақытта және нақты
жағдайда жасалынады. Өз ... іске ... үшін ... ... қару
немесе қандай да бір құрал пайдаланады.
Қылмысты жасау ... ... - ... ... ... ... ... мен әдістері. Заң шығарушы ҚК-нің кейбір баптарында
қылмыстың ұқсас ... ... ... қылмыстың жасалу тәсілін
көрсетеді.
Мысалы, ҚК-нің 96-бабының 2-бөлігінде ауырлататын мән-жайда адам өлтіруде
қолданылған тәсілге қарай «д» және «с» ... ... («д» - ... аса ... ... «е» - көп ... ... қауіпті тәсілмен
адам өлтіру) [3]. Жалдамалы кісі өлтіру қылмысы ... ... ... Жасалу әдісінен оның қылмыс жасаудағы мақсатын анықтауға
болады. Қылмыс жасау ... ... ... ... оның заттарына
тиіспеуі мүмкін. Бұл жерде оның нақты мақсаты адамның өмірін қию екенін
білеміз.
Адамды өлтірудің ... ... бар. ... атыс ... ату ... ату ... жарып жіберу арқылы, суға ... ... ... ... ... ... механикалық осфикцияға ұшырату, улап өлтіру,
ауру адамға дұрыс қарамай әрекетсіздің арқылы өлтіру, жүрегі ауру ... ... оны ... ... ... ... ... өлтіру,
заттармен ұру арқылы өлтіру, суық қаруды пайдаланып өлтіру, қолмен, аяқпен,
баспен соғып ... т.б. ... ... адам ... ... ... ... тән [9, 42б.].
Қылмысты жасау құралы мен қаруы дегеніміз - ... ... ... мен ... ... кейбір құрамдарында, іс-әрекеттің қоғамға
қауіптілігін баса көрсету мақсатында заң ... ... ... ... тиісті кұралдар мен қаруларды да жатқызады.
Мысалы, қару ретінде пайдаланылатын қаруды немесе затты қолдану қылмыстың
саралаушы құрамы ... ... ... ... «г» ... [3].
Қылмыс жасаудың құралы мен қаруы арқылы қылмыстың объектісі мен затына
ықпал жасалынады. ... кісі ... ... ... статистикалық
анализ жасауда мыналар анықталды. Бұл қылмыстарды жасауда 60%-қ көрсеткіште
атыс қаруымен жасалған, оның ішінде 60% - ... ... ... кісі ... ... көп ... тапаншамен жасалынады. Ал,
жарылғыш заттармен қылмыс жасау - 8%, ... ... ... жасалатын
қылмыс – 20 %, қолмен буындыру, жіппен буындыру кезінде – 3 %, улау арқылы
2% -ды ... ... ... ... ... соң ... ізін жасыру үшін 70% жағдайда
қылмыс қаруын лақтырып кетеді, 6% суға ... ... 2% ... 5% ... ... 10% адам біле ... жерге тығып қояды [10,
44б.].
Жалдамалы кісі өлтірушінің объектісі мен ... ... ... ... мен ... жағы. Қылмыс құрамының ... ... ... ғана ... ... қылмыс деп айта аламыз.
1.2 Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының субъективтік жағы және ... кісі ... ... ... жағы мен ... маңызы зор. Осы екі элемент арқылы бұл ... ... ... Енді осы екі элементке жеке-жеке тоқталсақ. ... ... ... соң субъектісіне тоқталып өтеміз.
Қылмыстың субъективтік жағы дегеніміз - адамның өзі жасаған ... оның ... ... ... ... сәйкес жалдамалы кісі
өлтіру қылмысының субъективтік жағы ... - ... кісі ... ... және оның ... ... қатынасы.
Қылмыстың сыртқы жағын көрсететін объективтік жаққа қарағанда субъективтік
жақ оның ішкі ... ... Және де ... ... ... ... өзара тығыз байланыста болады, белгілі бір тұтастық
құрайды. Сондықтан субъективтік жақты зерделеу қылмыстың ... ... ... талдау жасалынып жүргізіледі. Жалдамалы кісі өлтіруде
субъектінің әрекеті арқылы оның қандай мақсатқа жететіндігін ... ... ... - ... ... ... сылтауды және
мақсатты дұрыс анықтаудың маңызы зор: қылмыстық әрекетті қылмыс еместен
ажыратуға, қылмысты дәл ... ... жағы ... ... бір ... ... қылмыскердің қоғамға қауіптілік деңгейін
анықтауға, жазаны жеке даралауға мүмкіндік береді [7, 90б.].
Қылмыстың субъективтік ... ... ... зерттеу қажеттігі ҚР Жоғарғы
соты Пленумының 30 сәуір 1999 ... ... ... ... заңдылықты сақтауы туралы» қаулысында айтылған: «Жасалған
қылмыстың қоғамға ... ... ... ... ... ауырлығын анықтау тәртібін реттейтін 10-бабының талаптарын да,
нақты қылмыстық әрекеттің жасалуына ықпал еткен барлық ... да ... тиіс ... ... ... ... ... жасалу кезеңдері, келген зардаптың ... әр ... ... дәрежесі мен сипаты және басқалар)» [4].
Қылмыстық құқықтың ең негізгі принципі - кінә ... ғана ... Ол ... ҚК- нің ... нақты айтылған. Бұл баптың ... ... ... ... ... кінәсі анықталған қоғамдық қауіпті
әрекеті (іс-әрекет немесе әрекетсіздігі) және пайда болған ... ... үшін ғана ... ... ... ... - адамның өзі жасаған қоғамға қауіпті іс-әрекетіне және оның ... ... ... ... ... ... көрініс тапқан
психикалық қатысы.
ҚК-нің 19-бабының ... ... ... ... ... ... адам ғана ... кінәлі деп танылады. Жалдамалы кісі өлтірудегі
кінә - объективтік шындық фактісі. Субъектінің кінәсі туралы тұжырымды ... ... ... ... ... ... ... [3].
Қылмыс жасаған адамның саналы-ерікті психикалық күйі дегеніміз - өзі
жасаған, қылмыстық ... ... ... пен оның ... ... және ... қатысы болуы. Сана (интеллектуалдық кезең) мен ... ... өз ... ... мазмұнын береді. Жалдамалы кісі
өлтіру қылмысындағы интеллектуалдық кезеңде ... ... ... ... ал, ... кезеңде сол қылмысты жасайды немесе
жасамайды. ... және ... ... ... арақатынасы
кінәні формаларға, ал форманы түрлерге бөлудің негізіне алынады [11,114б.].
Қылмыстық ... ... екі ... ... ... және ... (ҚК- нің 20 және ... Қасақаналықтың мазмұны ҚК-нің
20-бабында ашылған: ... ... ... ... ... ... қасақана
жасалған қылмыс деп танылады» [3].
Егер адам өз әрекетінің ... ... ... ... зиянды салдарының болатынын білсе, және оның ... ... онда ... ниет деп аталады. Егер адам өз ... ... ... ... одан ... ... болатындығын алдын ала көре
білсе, ол салдардың болуын қаламаса да, оған саналы түрде жол берсе не ... ... ... ... ниетпен жасалған болып саналады. Жалдамалы
кісі өлтіруде қылмыскер тікелей ниетпен қылмыс жасайды. Яғни ол адам ... өз ... ... ... қауіптілік сипатын
ұғынады және оның зиянды зардаптарын көре ... және ... ... ... ... Өз ... ... әрекетсіздігінің қоғамға
қауіптілік сипатын ұғыну ниеттің қажетті элементі болып табылады, ол
болмаса қасақана кінә де ... ... ... ... ... ... ұғыну дегеніміз
кінәлі адамның оның нақты жағын ғана емес, ... ... да, ... заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастарға сол әрекеттің немесе
әрекетсіздіктің келтіретін не келтіруі мүмкін зардаптарын да ... ... ... ... мәдениеті, құқықтық сауаты және т.б. бар
жалдамалы кісі өлтірушілерде ... ... ... ... ... ... тиіс [12, ... кінә үшін жасалынатын іс-әрекеттің қоғамға қауіптілігін ұғыну
қажет, ал оның құқыққа қайшы екендігін білу ... ... Заң ... ... ... ... ұғынуды қасақаналықтың қажетті белгісіне
жатқызбайды [3].
Өз ... ... ... ... ... кезеңді
сипаттайтын белгі ретінде алдын ала көре ... ... өз ... ... қоғамдық қатынастарға зиян келтіретінін көз ... ... ... кісі ... ... ... ... алдын ала көре
білуі келген зардаптардың нақты белгілерін ғана көре білу ... ... ... яғни ... ... қоғам және мемлекет үшін де
зияндығын ұғыну.
Қоғамға қауіпті зардаптарды көре білу ... ... ... ... көре ... ғана емес, олардың болуы мүмкін екендігін көре
білуден де көрініс табады. Мысалы, егер ... кісі ... ... ... ... ... адамның қалай да өлетіндігін алдын ала ... ... ... ... атса ол ... өлуі мүмкін деп болжайды.
Жасалатын іс-әрекеттің нақты жағын ұғыну және алдын ала көре білу ... ... ... ... ... ... тек заңдық маңызы
барларын, яғни ... ... осы ... ... ... ... барлық мән-жайларын ұғынуды білдіреді. Жалдамалы кісі
өлтірушілердің санасы мен ... ала көре ... ... осы ... ... ... - объект сипатын, сондай-ақ қылмыстың осы
құрамының ... ... ... ... ... мән-жайларды да қамтуға
тиіс. Қылмыс субъектісінің айрықша ... ... ... ... ... кісі өлтірушінің санасы бұл мән-жайларды да қамтуға тиіс
[13, 26б.].
Қылмыстардың материалдық құрамдарында өз әрекетінін немесе әрекетсіздігінің
қоғамға ... ... ... ғана ... оның ... ... ... жасалған іс-әрекет пен оның зардаптары арасындағы
себептік байланыстарды ... ала ... да ... ... сол ... ... ... белгісі ретінде көзделген қоғамға
қауіпті салдарларды ғана көре білу қасақаналыққа кіреді. ... ... ... кісі ... ... ... пен келген зардап
арасындағы себептік байланыстың дамуын жалпылай көре білгендігі жеткілікті.
Бұл жерде ... ... ... ... ... адам ... ... жәбірленуші жүрек жарақатынан өледі деп болжайды, бірақ ол басқа
органның жарақатынан ... ... ... ... ... немесе оның келуіне саналы түрде
жол ... не оған ... ... ... ... ... ... және қасақаналықтың еріктік кезеңін құрайды.
Тікелей ниетте жалдамалы кісі өлтіруші өз ... ... ... қауіптілік сипатын ұғынады, оның зиянды зардабының
қалай да болатындығын немесе болуы ... ... ... біледі және оның
болуын қалайды. Тікелей ниеттің ... ... ... ... ... ... ... ұғынуды және оның ... ... да ... ... ала болжап білуді қамтиды. ... ... ... ... ... ... ... өлімін көре білу тікелей ниетте екі жақты сипат ... ... ... ... да, ... ... екендігін де жалдамалы кісі
өлтіруші болжай ... [7, ... ... ... болуы мүмкін екендігін болжау ол зардаптың қайсыбір
себептермен болмай да қалуын білдіреді.
Адам өлімін болуын қалау ... ... ... ... ... ... а)
адам өлімі кінәлі әрекетінің ақырғы мақсаты болуы мүмкін ... б) ... ... ... ... жету ... ... мақсаты болуы мүмкін,
не в) адам өлімі ... үшін ... ... жету жолдағы белгілі бір кезең
болуы мүмкін.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмыстарында материалдық ... ... ... осы ... ... ... ... ретінде көзделген зиянды
зардаптардың ғана болуын қалау кіреді.
Адам өлтірудегі әрекетті немесе әрекетсіздікті жасауға құлшыныс және ... ... ... ... ... ... ... туындайды және
қандай да бір мақсатқа жетелейді.
Формальдық қылмыстарда объективтік жақ заң диспозициясында ... ... ... ... ... ғана ... және
қылмыс құрамына қандай да бір ... ... ... ... ... кісі ... ... қатысты емес.
Құрамы формальды қылмыстардағы адамның еркі сол іс-әрекеттің ... ол тек ... ниет ... ... ... ... ... қылмысқа даярланғанда, құрамында арнайы мақсат ... ... ... ... мүмкін емес. Жанама ниет ... ... ... ... ... ... кісі ... ниет тіпті болмайды [7, 98б.].
ҚК-нің 20-бабы ниеттің екі түріне ғана - ... және ... ... ... Қылмыстық құқық теориясы мен сот практикасы ниеттің басқа
түрлерін де бөліп алады.
Қалыптасқан уақыты ... ниет ... ала ... және ... ... ... ала ... ниетте қылмыстық пиғылдың
пайда болуы мен оның іске асырылуы ... ... ... ... ... Осы уақыт аралығында жалдамалы кісі өлтіруші қылмысты жасау
жоспарын ойластырады, қастандық жасалатын ... , ... ету ... т.б. таңдайды. Алдын ала ойластырылған ниетпен қылмыс жасаған ... ... ... ... ... тура сондай қылмыс жасаған
адамға қарағанда қауіптірек.
Айыптының өзі жасайтын ... ... ... ... дәл ... ... ниет анықталған (нақтыланған) және ... ... ... ... ниетте айыпты нақты, дәл
анықталған, қоғамға қауіпті зардаптың ... ... ала ... ниет ... ... баламалы болуы мүмкін. ... ... ... кісі ... өзі ... ... дәл анық бір ... қауіпті зардаптың болатындығын алдын ала
біледі (мысалы, жәбірленушінің өлетіндігін). Баламалы анықталған ниетте бір
немесе одан көп ... анық ... ... ала ... ... ... ... ауыр жарақат алады). Қандай нәтиже болса, сол
айыпталушыға айып ... ... ... ниетте айыпты қоғамға
қауіпті зардаптың ... ... ала ... бірақ оның қандай зардап
екендігін нақты біле ... ... ... ... нақты болған
зардап үшін жауапқа тартылады.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының субъективтік жағы ... ... кісі ... ... байланысты мәселелермен
шектелмейді. Қылмыс жасағанға дейін, ... ... және одан ... кісі ... психикасында күрделі ішкі процесс жүреді, ол
кінәнің формасына ғана байланысты емес.
Сондықтан да жалдамалы кісі өлтірушінің өзі ... ... және ... ... ... ... тетігін, сондай-ақ ішкі
мазмұнын ... үшін оның ... ... ... ... ... ... керек [7, 108б.].
Жалдамалы кісі өлтірушінің қылмыс ... ... ... ... екі ... - ... және ... кезеңдерден басқа
адам қылмыс жасаған кезде оның қайсыбір қылмысты қандай ... ... ... ... эмоционалдық кезең болады. ... ... ... ... ... кезең адамның субъективтік
қасиеттерімен және қылмыс жасаған кезде ... ... Ал, ... кісі ... көп ... сабырлылық танытып,
саспай өз ісін аяғына дейін жеткізеді [11, 117б.].
Жалдамалы кісі өлтірудегі қылмыс себебі дегеніміз - қылмыс ... ... ... ... ішкі ... Себеп қасақаналық ниеттен бұрын
келеді, ол бір немесе бірнеше себептің әсерінен пайда болады және ... ... ... сонда, ол жалдамалы кісі өлтірушінің қылмыс
жасаған кездегі психикалық күйін бағалауға ғана ... оны ... ... жеке ... ... баға беруге де мүмкіндік тудырады.
Қылмыстың себебі жасалған ... ... ... де ... ... құрамының қажетті белгісі болып саналса, онда қылмыс сылтауының
қылмысты саралауда да ... зор, оны сот жаза ... ... ... ... ... ... ескереді.
Қылмыстың себептері әр түрлі болады. Олардың қылмыстық заңнамада және сот-
тергеу ... жиі ... ... топтарға бөлуге болады:
Біздің мемлекетімізге, оның ... ... ... ... ... ... ... сипаттағы сылтаулар. Бұл сылтауларды
шетелдік барлау агенттері, ланкестер, сондай-ақ біздің ... ... ... ... алуы ... ... кісі өлтірушілерді жалдап,
билік басындағы адамдарды өлтіру саяси тұрақсыздықты ... ... ... ... ... Мысалы, пайдақорлық, баюды армандау,
ашкөздік, қызғаныш. Бұлардың қатарына ... ... да ... маңсапқұмарлықты, кекшілдікті, қорқақтықты, жауапкершіліктен
қашуды және т.б. ... ... [14, ... ... жеке ... немесе отбасындағы ауыр мән-жайға,
материалдық, қызметтік және ... ... ... қорқыту,
мәжбүрлеу немесе жәбірленушінің оғаш қылығынан туындаған көңіл-күй қобалжуы
кезінде, қажетті қорғану шегінен асып ... де ... ... ... ... ... ... ұстау кезінде қажетті
шаралардың шегінен шығып және т.б. қылмыс жасау. Себептердің бұл тобы ... ... ... ... ... ... ... және де жаза тағайындағанда жауапкершілікті жеңілдететін ... ... ... кісі ... ... ... ... субъектіні
ұмтылдыратын, қол жеткізуге талпындыратын нысана. Жалдамалы кісі өлтіру
қылмысының ... да, ... ... ... жасағанда жалдамалы кісі
өлтірушінің санасында жүретін субъективтік процеспен сипатталады ... ... да, ... ... ... ... дәрежесін
көрсетеді, ол тағайындалатын жазаға да ықпал етеді.
ҚК-нің бірқатар баптарында мақсат қылмыс кұрамының міндетті ... ... Бұл ... ... мақсатта жасалған іс-әрекеттер ғана
қылмыстың сол кұрамына жатады дегенді ... ... ... ... қылмыстың саралаушы белгісі ретінде қарастырылған.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын басқа ... ... ... ... ... болып табылады. Пайда табу мақсатында немесе ... ... бұл ... түрі жасалады.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын саралауда Қазақстан Республикасының
қылмыстық ... ... ... қажет. Бұл қылмысты пайда табу,
қарақшылықпен, қорқытып алушылықпен, бандитизммен ұштасқан ... ... ... жоқ. Оны ... ... ... ретінде
қарастыру қажет. Біріншіден, жалдамалы кісі ... ... ... ... тек орындаушыда болады. Тапсырыс берушінің мақсатында пайда ... ... ... ... ол ... ... ... (кек алу, қызғаныш
және т.б) орындаушыны жалдап, кісі өлтірсе пайда табу ... ... ... үшін қылмыстық жауаптылыққа тартылады. Менің ойымша бұл
әділетті емес. Бұл әділеттілікті ту етіп ұстайтын ... ... ... секілді.
Сондықтан ҚР ҚК-не 233-1 бабындағыдай (терроризмді насихаттау ... ... ... қол қою) ... ... 96-1 бап ... ... ҚК-ң 96-1-бабы. Жалдамалы кісі өлтіру.
1. Жалдамалы кісі өлтірушіні жалдау арқылы немесе ... кісі ... ... ... Жалдамалы кісі өлтірушіні жалдау арқылы немесе сыйақыға кісі өлтіру:
а) бірнеше рет;
б) арнайы білім мен икемдерді пайдалана отырып жасау - ... ... ... кісі ... делдал болу - ... жазаланады.
Ниеттің бағыттылығы жазықтының өз іс-әрекетін ... ... ... ... ... Мақсатты айқындау сырттай ұқсас
қылмыстарды бір ... ... ... береді.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын жасаудағы сылтау мен мақсат өзара тығыз
байланыста ... ... ... емес. Олар еріктік процестің әртүрлі
жақтарын сипаттайды.
Жалдамалы кісі өлтірушінің қылмыс жасау алдындағы ... ... ... ... ... ... және ... факторлар ықпалымен
жалдамалы кісі өлтірушінің ойланысында кінәнің формасына әсер ететін
әртүрлі қателіктер ... ... ... қылмыстық заңнамасында қателіктер жөніндегі
мәселені реттейтін арнайы нормалар жоқ. Олар кінә және оның ... ... ... ... қарастырылып шешіледі. Қателік өзі
жасайтын іс-әрекетке және оның ... ... ... ... ... болып табылады, сондықтан ол қылмыс құрамының
субъективтік жағы туралы мәселе қозғалғанда қарастырылады.
Қате ұғыну ... ... ... және сол ... ... ... жағдайлардан туындайды. Күшіндегі нор- мативтік
актілерді білмеу, қажетті жұмыс немесе тұрмыс ... ... ... ... ... ... да бір мән-жайын,
жағдайын дұрыс бағалай ... және т.б. ... ... ... Ал, ... ... жағдайда жасалғандығы,
жасалған орны, уақыты және басқа нақты мән-жайлар объективтік жаққа жатады.
Жалдамалы кісі ... ... ... ... ... да ... ... кісі өлтіруші үшін де, тапсырыс беруші үшін де қауіпті ... ... олар ... жол ... ... [7, 114б.].
Қылмыстық құқық теориясында қателіктер заңдық және шын мәнісіндегі ... ... ... ... - өзі ... ... ... мен құқықтық зардабын адамның қате ұғынуы. Заңдық қателік жалдамалы
кісі өлтірушілерге тән емес. Шын мәнісіндегі ... — өзі ... ... шын ... ... ... қате ... Ол адамның
жасаған қылмысының құрамындағы кейбір элементтерге: объектіге, объективтік
жаққа не бұл қылмысты ... ... ... ... кісі ... осы ... кездестіруге болады.
Осыған сәйкес шын мәнісіндегі қате мынадай түрлерге бөлінеді: а) қол ... ... б) ... сипатындағы қателік; в) субъектінің іс-
әрекеті мен оның ... ... ... ... ... ... ... субъект қателесіп өзі ниет қылған объектіден
басқа ... қол ... ... ... ... ... байланысты қателікпен шатастырмау керек, соңғы кінә мен ... ... ... ... Н. А.-ны ... болып, сол екен деп
В.-ны өлтіреді. Адам ... ... үшін ... ... де, В.-ның өмірі де
заң тұрғысынан тең объектілер болып табылады.
Ойластырылған және шын мәнісінде жасалған іс- ... ... ... теңдей болмаса объектідегі қателіктің біршама ерекшелігі бар.
Өз әрекетінде сол қылмыстың объективтік жағын ... ... бар ... ... ... тудыратын басқа қателікте ниет ... ... ... ... жоқ. ... ... ... жағының
белгілеріне қатысты шын мәнісіндегі қателіктердің бір түріне ... ... ... те ... бұл ретте жазықты қателесіп өзі қалаған
нәтиже бере алмайтын құралдарды қолданады. Мысалы, өлтіруді мақсат ... бар ... ату ... ... удың ... у емес зат беру.
Бұл көрсетілген жағдайларда саралау өлтіруге оқталғандық ретіндегі ниеттің
бағыттылығы бойынша жүргізіледі, себебі ... ... ... болмайды.
Атқан кезде жәбірленуші тірі екен деп жазықтының ... атуы ... мен ... ... ... ... ... дамуындағы
қателіктің мысалы бола алады. Жәбірленуші ... ... ... да ... өліп ... ... құқық теориясында мұндай жағдайлар
жарамсыз объектіге қастандық деп аталады. Жазықты себепті бұл ... ... ... ... орын ... Жазықтының әрекетінде
өлтіруге оқталғандықтың құрамы бар. Бірақ қастандық жасалған тұлға оның іс-
әрекетіне дейін өліп ... Сол ... ... ... жоқ деп ... ... кісі ... қылмысының субъектісі және оның сипаттамаларына
тоқталып кетсек.
Әрбір ... - ... ... ... ... Сондықтан да қылмыстық
заң қылмыстық іс-әрекеттің жасалуына байланысты өз талабын барлық жағдайда
адамға қояды.
Жалдамалы кісі өлтіру секілді ... ... ... ... адам ғана ... субъектісі деп танылады.
Қылмыстық құқық қылмыс субъектісі туралы мәселені зерттеуге қатты ... ... ... ... ... ... басқа мән-
жайлармен (тәсіл, зардап, кінә формасы) қатар, едәуір шамада қылмыскердің
өзінің қауіптілігімен де анықталады.
Қылмыстық ... ... ... ... ... ... қауіпті іс-
әрекеттің жасалуына кінәлі, сол іс-әрекет үшін қылмыстық ... ... жеке ... кез-келген қылмыстың субъектісі деп санайды. Сонымен
қатар, ... ... ... ... бір ... ... есі дұрыс жеке
тұлға ғана әртүрлі қылмыстың субъектісі бола алатындығын айта кету керек
[7, 118б.].
Жалдамалы кісі өлтіру ... ... ... ... құқыққа қарсы
қасақана қаза келтірген, 14 жасқа толған, есі дұрыс адамды жатқызамыз.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмыстарында итті пайдаланып адам ... ... ... Ол ... ... ... білеміз де, ол итті кім айдап
салғанын білмей ... Ал ... ... ... ... ... ... құралы болып есептеледі.
Қазақстан Республикасының қылмыстық заңнамасы бойынша ... ... ... күштері қылмыс субъектісі болып табылмайды. Тек ... ... ... ... танылады.
Қылмыс субъектісі уақыт пен кеңістік ауқымынан тысқары жатқан абстрактылық
заң ... ... ... ... дегеніміз басқа адамдардың арасында өмір
сүруші, қылмыстық әрекет жасаған адам».
Жалдамалы кісі өлтірушінің әрекеті «жазықты адамның жағдайына елеулі әсерін
тигізеді, оның бір ... ... ... ... қылмыс
субъектісі ретінде ол қоғамда жаңа жағдайға тап ... [6, ... ... ... бойындағы ажырамас қасиеттерінің бірі, онсыз ол адам
өлтіру секілді қоғамға ... ... ... ... ... деп
танылмайды. Бұл тұрғыдан алғанда есі дұрыстық қылмыс ... ... ... ... ... өз қылығын ұғына алу қабілеті оның өз әрекетін
басқара алу қабілетімен ұштасуы тиіс. Осыған ... ... ... ... ... ... әрекет жасаған кезде өз әрекетіне есеп бере
алатын және оны басқара алатын адам» есі дұрыс деп ... ... ... кісі өлтіруде жалдамалы кісі өлтірушілер пайдалануы
мүмкін. Олар қылмыс субъектісі емес, қылмыс құралы ретінде ... сау ... ғана ... психиканың бұзылуы оны есі дұрыс ... ... ... адамдар да есі дұрыс деп танылуы мүмкін.
Сол себепті, медициналық ... ... ... есі дұрыстық кең
ауқымды ұғым, ол адамның қылмыс жасаған кездегі қалыпты ... ... ... оның өз ... ... оған ... ету қабілетін жоймайтын
психикалық ауруларды да қамтиды [15, 115б.].
Құқықтық ұғым ретінде есі дұрыстық кінәмен ... ... ... бұл ... да ... қоғамға қауіптілігі іс-әрекет жасағандығы үшін қылмыстық
жауапкершілігі туралы мәселені шешумен тікелей байланысты. ... ... ... ... ... тағы бір ажырамас қасиеті - ... ... бір ... ... есі ... ... сияқты, адамның қоғамға
қауіпті іс-әрекет жасағаны үшін ... ... ... ... қажетті
шарты немесе алғышарты болып табылады. Заңда көзделген жасқа толып қоғамға
қауіпті іс-әрекет жасаған адам ғана ... ... ... ... деп
танылады.
Адамның белгілі бір психофизикалық қасиетін немесе сапасын жас деп ... Адам ... ... аса ... дейін өз жасының әртүрлі
кезеңдерінде бойында өтетін ... және ... ... ... ... ... ... болады.
Әрбір психикасы дұрыс адам белгілі жасқа жеткеннен кейін өмір тәжірибесін
алады, ... ... ... ұғынады, онда қандай да бір сана-сезім
қалыптасады. Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын 13 ... ... ... ... ... жауаптылыққа тартылмайды. Себебі ол заң бойынша қылмыс
субъектісі емес. Оның ... ... ... ... өз ... ... ұғынбайды.
Сонымен, айтылғандарды қорыта келгенде, екі негізгі қасиетке ие адам ғана
қылмыс ... бола ... ... олар: 1) қылмыс жасаған кездегі есі
дұрыстық; 2) заң ... ... ... үшін ... ... ... көрсетілген қасиеттердің жиынтығы қылмыстық іс бойынша ... ... ... ... кісі ... қылмыс субъектісі дегеніміз есі дұрыс кезінде
қылмыс жасаған және заң бойынша ... ... ... ... адам [6, ... ... қайсыбір іс-әрекеттің нақты орындаушылары ғана емес,
ұйымдастырушылар да, арандатушылар да, көмектесушілер де, яғни ... ... ... ... да болады. Бірақ олардың әрқайсысы өздері жасаған
әрекеттің шегінде жауап береді. Сондықтан да сот жаза ... ... ... ... ... ... дәрежесі мен сипатын
ескереді.
Қылмыс субъектісін дұрыс анықтау зерттеудің өзара байланысты екі аспектісін
қамтиды. Бір жағынан ... ... ... ... - ... ... — жеке бас сипаттамасын анықтау.
Қылмыс субъектісінің негізгі немесе ... ... есі ... және
факультативтік белгілері кылмыс жасаған адамның қылмыстық ... ... ... ... ... олар ... әлеуметтік жеке ... ... ... бере ... ... түсінік қылмыс белгілерінің
барлық жиынтығынан қалыптаспайды, себебі олар тек қылмыстық іс-әрекетті
ғана сипаттайды. Қылмыстық құқық ... ... және ... ... ... бір біріне теңдестірмейді.
Қылмыс субъектісі, ол - адамның жеке басын ... ... ... болмайтын белгілердің ең аз жиынтығы. Басқа адамдар сияқты қылмыскер
де тұлға. Басқадай болуы мүмкін емес. Ешбір адамды, оның ... ... ... ... ... қатынассыз алып қарауға болмайды.
Қылмыскерді басқа адамдардан оның жасаған қылмысы ғана ерекшелейді. ... адам ... ... бір ... ... бар ... белгісі. Бұл
қасиеттер қылмыскердің қоршаған шындықпен тұрақты психикалық ... оны ... ... ... ... ... ... адамның жеке басының барлық қасиеттерін қамтымайды.
Оның үстіне, «қылмыскердің жеке басы» ұғымы әрқашанда ... Ол ... де ... ... ол тектік ұғым болғандықтан, адамдардың
белгілі бір типін сипаттайтын ұғым ретінде ... кісі ... жеке ... ... ... мәнде) бөліп алу
оның жеке басын сипаттайтын кейбір ерекшеліктердің бар ... Кез ... ... адам ... ... кісі ... жеке
басын сипаттауда да көптеген мән-жай бар. Ол «оның әлеуметтік ... ... ... отбасындағы ,және т.б); оның ... ... ... ... ... оның ... мен ... (интеллект, еріктік ... ... оның ... және физикалық деректері (жынысы жасы,
денсаулық жағдайы); сонан соң - өмірбаяны, өмір ... ... ... ... мен ... ... ... бұл қасиеттердің барлығы
бірдей қылмыстық құқық үшін маңызды емес, сондықтан заң шығарушы олардың
ішінен ... ғана ... кісі ... жеке ... қылмыстық құқық тұрғысынан
зерделеудегі мақсат қылмыстық жауапкершілік үшін ... ... ... ... және ... ... туралы мәселені шешкенде
ескерілетін белгілерді анықтау [7, 120б.].
1.3 ... кісі ... өзге де ... ... қол ... ... қылмыстылық жағдайы өзінің масштабы жағынан да,
қоғамдық ... кері ... ету ... да, ... ... ... азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына
нұқсан келтіруде. Ал кісі ... ... ... ... ... ... оның тергелуіне сәйкес құқық қорғау органдарының жұмысының
тиімділігіне баға береді. Қасақана кісі ... ... ... ... оны ... екі ... яғни «дәстүрлі» және «дәстүрлі емес»
топтарға бөліп қарастырамыз [16, 318б.].
«Дәстүрлі» - ол бізге жақсы таныс және ... ... ... жағдайларда жасалатын кісі өлтіру болып табылады. Екінші топқа
«дәстүрлі емес» кісі өлтірулер жатады. Ол ... ... ... және ... кең ... ... кісі ... бизнес
алаңындағы қақтығыстар, бәсекелестерді шеттету және т.б), олардың тергелуі
өте ... бұл ... ... ... ... жиі орын ... емес» кісі өлтірулер барлық кісі өлтіру қылмыстарының шамалы ғана
пайызын ... оның ... ... ... өте ... деңгейде
болып келеді. Бұндай кісі өлтірулер әрқашан ... ... ... ... және ... іздерін жасырумен жасалады. Ал
қылмыс іздерін жасыру қылмыстарды ашуды қиындата түседі [17, 94б.].
Адам өлгеннен кейін оның өмірін ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарға өз ықпалын тигізіп (экономика, саясат, құқық
және т.б), соның нәтижесінде ... ... ... ... агрессиялық актілер, қоғамның қалыптасқан институтының ... т.б). ... ... кісі өлтіру қылмыстарының қатарында
жалдамалы кісі өлтіру ... кең ... ... аса ... ... ... ... шыға отырып, маңызды орынға ие болады.
Жаладамалы кісі өлтіру қоғамдық өмірге өз ықпалын ... ... ... ... аян АҚШ ... Джон ... ... осыған дәлел
болып табылады. Оны жалдамалы кісі өлтіруші арқылы ықпалды адамдар өлтіртті
және бұл қылмыс ашылмай қалды. Сөйтіп, ХХ ... ұлы ... ... қала берді.
Қазақстанда әлеуметтік-экономикалық жағдайларды өзгертуге жалдамалы кісі
өлтіру өз септігін көп тигізіп, ... ... адам ... ... ... ... ... оған деген халықтың көзқарасын
елеулі түрде ... ... ... ... ... қарқынды
дамуы қылмыс жасаудың әдіс тәсілдерін жетілдіре түсті.
Сонымен қатар қылмыстың бұл ... ... ... кісі ... ашу туралы ғылыми әдіс-тәсілдері толық зерттелмеуі, ... ... ... ... ... ... және ... аздығы үлкен рөл ойнауда.
Жалдау арқылы кісі өлтіру ... ... ... ... ... ... көзін құртудың ең оңтайлы тәсілі болып табылады. Қазіргі
таңда Қазақстанның құқық қорғау практикасы кісі ... ... ... өсуі секілді мәселеге жолығып отыр. Бұл ... ... ... да экономикасы аясында жалдамалы кісі өлтірудің өз қызметін жоғарғы
деңгейде көрсетуіне байланысты. Бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... секілді бизнес аясындағы
мәселелерді шешу туралы айтылып отыр [18, ... ... ... кісі ... ... үшін сотталғандар саны аз
емес. Өткізілген жинақтарда көрсетілгендей жалдамалы кісі өлтіру ... ... ... кісі ... ... қайтармауда, жұбайынан
құтылуда, қылмысқа бірге қатысқан тұлғалардан құтылуда, қылмыс ... т.б ... ... жасалынып отырған.
Заңнамада «жалдамалы кісі өлтіру» деп қараса, ал бұқаралық ... ... кісі ... деп ... ... бір, ... Бұндай сөздерді қазақ тілінде «синонимдер» дейді. Бұл «қылмыскер»
ұғымы секілді. ... ... ... іс-жүргізу кодексін ашып
қарасаңыз, одан сіз «қылмыскер» деген бір сөз таба ... ... ... ... Ал криминологияда «қылмыскер» сөзі кеңінен қолданылады.
Алайда, «жалдамалы кісі өлтіру» мен ... кісі ... ... ... ... ... ... сәйкес келеді.
«Тапсырыспен кісі өлтіру» бұл ... ... ... ... кісі ... қылмыстық заңнаманың теориясы мен практикасында
кісі өлтірудің ... ... ... ... ... ... ... кісі өлтіру мен жалдану арқылы кісі өлтірудің арасында
үлкен айырмашылық бар. ... кісі ... ... ... ... ... мүмкін, ал жалдамалы кісі өлтіруде орындаушыда ... ... ... ... ... ... ҚР ҚК-ң ... 2-бөлігі «ж»
тармақшасымен саралануға жатса, жалдамалы кісі өлтіру ҚР ҚК-ң 96-бабы 2-
бөлігі «з» тармақшасымен ... ... ... табу ... ... жалданып» деп сипаттап,
бұл қылмысқа баға береді. Бұндай ... ... ... болады. Ойланып
қарасаң, жалдамалы кісі өлтіру қылмысы үшін міндетті элемент ... ... ... табу ... ... қылмыстардың саралаушы
белгісі болып табылады, соның қатарына кісі өлтіру де кіреді. ... ... көп ... ... қарсы қылмыстарға тән қасиет. Бірақ та ... табу ... ... ... ... ... ... мақсаты кінәлінің қылмыс жасау барысында материалды ... ... ... ... ғана ... табады [8, 41б.].
Жалдамалы кісі өлтірудегі пайда табу ... кең ... ... тек қана ... табу ... деп қарастыруға да болмайды, бірақ та
тәжірибиеде ... ... табу ... кісі ... көп ... ... мен ... иемдену үшін жасалады.
Жалдамалы кісі өлтірудегі пайда табу мақсаты тек қана ... ... ғана ... ... қатар қазіргі уақыттағы ... ... ... ... ... игіліктерді сақтап
қалу, алдын-алу болуы да мүмкін. Кісі өлтіруде жәбірленушінің кім болып
саналатынына қарамастан ... ол ... иесі ... мүлікті пайдаланушы
немесе мүлік онда сақтауда болсын) ол пайда табу ... ... ... ... артында үлкен мұрасы бар тұлғалар да танылуы мүмкін.
Кінәлі тұлға оны жалдамалы кісі өлтіруші ... ... ... ... ... ... ... Азаматтық кодексінің 1045-
бабына сәйкес «мұрадан лайықсыз мұрагерлерді шеттету» туралы ... ... ... ... «мұра қалдырушыны немесе мүмкін ... ... ... ... ... ... ... қастандық
жасаған адамдардың өсиет бойынша да, заң бойынша да мұра алуға құқығы ... ... ... оның ... қастандық жасағаннан кейін өздеріне
қатысты өсиет қалдырған адамдар кірмейді» деп жақсылап жазылған [19]. ... ... ... ... заң кедергі жасайды. Бұл заңнаманың
ең ұтымды жақтарының бірі болып табылады.
Пайда табу мақсатында кісі өлтіру деп тану үшін ... ... да ... ие ... ... жоқ. Ол ... өзі ... оның туысқаны
болсын, мысалы отбасы мүшелері, өзге тұлғалар болсын, ... ... ... ... ... болса болғаны.
Пайда табу мақсатында кісі өлтіруді басқа да ... кісі ... ... білу ... ... табу мақсатындағы қылмыстарды саралаған
кезде кейде қателіктер кетіп жатады. Олар сыртқы пішіні, жағдайы ... ... ... кісі ... ... ... ... Тәжірибиеде
кінәлі тұлға өзіне тиесілі мүлікті сақтап қалу үшін кісі ... ... ... ... бұл қылмыс түрін саралауда біршама сұрақтар туындады. Ал
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сот Пленумының
1994 жылғы 23 желтоқсандағы «Азаматтардың өмірі мен ... ... үшін ... ... ... ... қолдануы туралы»
қаулыда, пайда табу үшін жасалған адам өлтіруге - «өзі ... ... ... қаңдай да бір материалдық пайда (ақша, зат, ... ... ... ... т. б.) табу мақсатында, не материалдық шығындардан құтылу
(мүлікті, борышты, ... үшін ... ... ... ... ... ... т.б.) мақсатында адамды қасақана өлтіру»
жатқызылған [4]. Ал, бұл ... ... ... қалу ... ештеңе де
жазылмаған.
Жалдамалы кісі өлтірудегі мақсат тек пайда табу мақсатындағы кісі ... ... да ... Бұл ... тапсырыс беруші кек қайтару
мақсатында іс-әрекетке баруы мүмкін. Ал ... ... ... ... де ... табу ... ... Бұл жерде кредитор
ешқандай да материалдық игіліктерге ие болмайды. Соған сәйкес, онда пайда
табу ... да жоқ ... ... табу ... кісі өлтіруге орындаушының жалданып кісі өлтіруін
жатқызуға болады. Мұнда жалдамалы кісі өлтіруші ... ... ... ... бойынша адамды өлтіріп, сол үшін тапсырыс берушіден
сыйақы алады. Жалдамалы кісі ... ... ... ... анықталады. Тапсырыс беруші мен ... ... ... ... Ал ... ... ... кодексінің 96-бабы 2-
бөлігі «з» тармақшасына сәйкес пайда табу мақсаты тек ... ... ... ол сыйақы алу үшін жалданып, кісі өлтіреді [3]. Жалданып
кісі өлтіру ... ... тек ақша үшін ғана ... ... қатар басқа да
мақсатпен кісі өлтіруі мүмкін. Мысалы, тапсырыс берушінің орындаушыға жақсы
лауазымдағы жұмысқа орналастыруға уәде ... оқу ... ... жұмыста
лауазымын жоғарылату және т.б.
Ал, тапсырыс берушінің кісі ... ... ... болып келуі
мүмкін, бірақ та жалдамалы кісі өлтіруде ... ... көп ... табу ... болып келеді.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысына қатысушылардың тағы бір түрі – тапсырыс
беруші мен ... ... ... Оның ... кісі ... рөлі де ерекше сипатқа ие. Ол орындаушыға тапсырыстарды тауып
беріп, жұмыспен қамтамасыз етеді және одан өз ... алып ... ... ... ... ... ... Кейде ол қылмысты
ұйымдастырушы да, көмектесуші де болуы ... Оның ... тек ... ... ... ... кісі ... басқа да адам өлтіру қылмыстарынан
айырмашылығы мен ұқсастықтары бар. ... ... ... ... яғни ... табуда. Ал ұқсастықтары қылмыс құрамының
субъективтік жағынан басқа элементтері ... ... ... ... ... 2-бөлігіндегі
субъективті жағымен ерекшеленетін қылмыстарға:
пайда табу мақсатымен, сол сияқты жалданып немесе қорқытып алушылықпен, не
қарақшылықпен, не бандитизммен ... ... ... қылмыстарды жасыру немесе оны жасауды жеңілдету мақсатынмен жасалған,
сол сияқты зорлауға не ... ... ... күш қолдану
әрекеттерімен ұштасқан әрекеттер;
әлеуметтік, ұлттық, діни өшпенділік негізінде араздық не қанды кек ... ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады [3].
2 ЖАЛДАМАЛЫ КІСІ ӨЛТІРУШІНІҢ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ
СИПАТТАМАСЫ
2.1 Жалдамалы кісі өлтірушінің жеке тұлғасы
Жалдамалы кісі өлтіру ... ... осы ... ... криминологиялық сипаттамасынсыз қарастыруға ... жеке ...... пәнінің орталық элементі болып
табылады. Сол қылмыскерлердің арқасында қылмыстар, соның ішінде тапсырыспен
кісі өлтіру, ... ... ... өмір ... Криминологияда
қылмыскердің жеке тұлғасы деп оның әлеуметтік ... ... бір ... ... қылмыс жасауға әкеліп соғатындығын
айтамыз.
Әдетте, қылмыскердің жеке тұлғасын сипаттағанда оның ... ... ... ... ... ... адамгершілік-
психологиялық және адамгершілік-құқықтық.
Осы қасиеттердің арасынан біздің категориядағы қылмыскерге керек белгілерді
белгілеп аламыз. Жалдамалы кісі ... ... ... ... ... ... (айдап салушылар,
көмектесушілер, қылмысқа жанасушылар), және орындаушылар (киллерлер) болып
табылады. Оларды ... ... тану үшін он төрт ... ... есі ... ... жатыр. Бұл қылмысты қарау үшін кем дегенде тапсырыс беруші ... болу ... ... арасында белгілі бір байланыстың болуы
міндетті, ал делдалдың бұл қылмыс түріне ... ... ... ... [20, ... ... бір тапсырыспен кісі өлтіру қылмысы басталмайды және
соның ... ... ниет пен ... ... ... ... кісі ... қылмысын жасауда ұйымдастырушы болып табылатын
еркектердің үлесі 70%-ды құраса, сәйкесінше ... ... ... ... мен ... ... сәйкес төмендегідей
топтарға бөлуге болады:
- қылмыстық топтардың жетекшілері;
- коммерциялық құрылымдардың жетекшілері;
- кіші бизнес өкілдері;
- отбасы мүшелері, жұбайлары, ... ... және т.б. ... ... ... ... ретінде қылмыстық топтың жетекшілері болып
келеді. Олардың жоғарғы деңгейде заңды да, заңсыз да ... ... ... бұл қылмыс жасау үшін қолайлы болып табылады [10, 39б.].
Бұл тұлғалар өздеріне бәсекелестік ... ... ... ... немесе мемлекеттік қызметтегі лауазымды
тұлғалардың, коммерциялық құрылымдарының ... егер олар ... ... ... ... ... деп ... күзет қызметі
ұсынысынан бас тартса жалдамалы кісі ... ... ... құртуға
тапсырыс береді.
Коммерциялық құрылымдардың басшылары өздерінің бизнестегі ... ... (45%), ақша ... еткен қылмыстық топтың жетекшілері
мен мүшелерінің (5%) ... ... үшін ... кісі ... жалдайды.
Адамзаттың бұл қызмет аясындағы ұйымдастырушылардың 99%-қ үлесі ... ... ... бизнестегі әріптестерін ... ... ... ... мүлдем тіркелмеген. Ал, бір әйелдің
қылмыстық ... ... ... ... ... жағдайлар да
кездеседі. Ол кезде қылмыстық топтың жетекшісі кәсіпкер әйелден ақша талап
етіп, оның ... ... ... ... ... ... ... шыдамай,
осындай әрекетке барған.
Бұл тапсырыс берушілердің ... ... ... байланысын
жоққа шығармайды. Басым көпшілік жағдайларда тапсырыс ... ... бір ... ... ... ... жеке бизнес жүргізіп, қылмыс
болар алдында араларында ұрыстық сипатта қарым-қатынаста болған [21, ... ... ... өздерінің бизнестегі әріптестерінің көзін құртады. Бұл
адамдар бірге экономикалық қызметті жүзеге ... ... ... өзге ... ... ... тұлғалар. Өткізілген зерттеулердің нәтижесіне сүйенсек
жалдамалы кісі ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының жетекшілері – 7,6 %;
-заңсыз экономикамен байланысты қаржы ... ... ... ... ... ...... ұйымдасқан қылмыстық топтардың, ұйымдардың лауазымды
тұлғалары – 31,1%;
- сыбайлас жемқорлыққа салынған мемлекеттік лауазымды ... ...... орта және кісі ... ... – 13,3% және т.б [22, 48б.].
Ұйымдастырушылардың үлкен тобын ... ... ... ... ... ... бірге тұратын жақын адамдар құрайды. Бұл қылмысты
ұйымдастырушыларының 95% - әйелдер. ... ... ... ... ... (10%), ... тұрушыларын (10%) және басқа ... (1,5%) ... ... ... ... екі ... өлтіртеді:
- біріншіден, тапсырыс берушіні күнде ұрып-соғып, арақ ішіп, ... ... ... ... мақсатында;
- екіншіден, екеуі бірге тапқан немесе тек ... ... ... ... Әйелдерде дүние-мүлікке ие болу туралы ой көп жағдайда
ажырасар алдында ... кісі ... ... көп ... делдалдың қатысуы осы
қылмысқа тән қасиеттердің бірі болып отыр (63% жағдайда). Әдетте, ... ... ... ... қызметтегі қол астындағы
қызметшілер, қылмыстық топтардың мүшелері. Кей жағдайларда (8%) қылмыстық
топтарда тұратын ... ... ... бар ... ... ... ... табылады. Делдалдың қылмысқа қатысу мақсаттары
пайда табу немесе өзге де ... ... ... араласып жүрген
ортасында белгілі бір беделге ие болу, бастығына қызмет ... ... ... ... ... ... қылмысты ұйымдастырушылар да әрқашан қылмыстық топтармен
байланыста бола бермейді [10, 41б.].
Делдал орындаушыны ... ... ғана ... мүмкін. Сонымен бірге
тапсырыс беруші мен ... ... ... Кей ... ... оның ізін жасыруда белсенділік танытады (қылмыскерді
тұрғын ... ... ... қамтамасыз етуде, қылмыс қаруын жасыруда,
орындаушыны аймақтан тысқары шығаруда, оған өтірік «алиби» ... ... ... ... ... ... ... схемалармен, оның жүру жолдары туралы жоспарлармен
қамтамасыз етуі мүмкін. Делдал орындаушымен бірге ... ... ... ... ... ... және т.б. ... баруы мүмкін.
Осы іс-әрекеттерінің барысында делдал айдап салушы, көмектесуші, жанасушы,
қылмысқа ... ... ... ... ... Айдап салушы бұл Қазақстан
Республикасының Қылмыстық кодексінің 28-бабы 4-бөлігінде көзделгендей басқа
адамды азғыру, сатып алу, қорқыту ... өзге де ... ... ... адам [3]. Айдап салушының қызметі – қылмыс жасау үшін ... ... ... ... ... ... кісі ... қылмысының
моншағында делдалдың өзіндік маңызды орны бар. Ол қылмысты ұйымдастырушылар
үшін қылмыс жасауды жеңілдетуде тиімді болып келеді [23, 16б.].
Делдал ... ... ... ... оның атын ... ... ал ... тапсырманы қабылдай отырып, өзінің тұлғасын тапсырыс
беруші алдында жасырын сақтайтын ... ... ... ... ... ұстап алған жағдайда, олар бір-бірі туралы дұрыс ақпаратты
құқық қорғау органдарына бере алмайды. ... кісі ... ... ... ... қылмысты ұйымдастырушы болып табылатын,
қоғамда мемлекеттік органдарда, бизнесте, қылмыстық ортада беделді тұлғалар
үшін тиімді болып ... ... ... ... бизнестегі бәсекелестерін өлтіру үшін
өздерінің қол астындағы адамдарын жібермейді, оған басқа ортадан ... ... ... Қылмысты тергеу барысында делдалдарды табу
қиынға соғады. Олардың ішінде ... саны да аз (26%) [23, ... ... ... ... ол – ... яғни ... өлтіруші. Жалдамалы кісі өлтірушілер баяғы замандардан келе жатқан,
қылмыстық әлемде өзіндік беделі, қылмыс жасауда өзіндік ... ... ... ... ... Олар заңды ... ... ... ... бар, ... қылмыскерлер. Бұл
қылмысты тергеуде орындаушыларды табу өте қиын ... ол ... ... ... ... ... жақын жерде ұсталмаса), әдетте оларды
ұйымдастырушыны немесе делдалды тапқаннан кейін, солар ... ... ... ... тапсырыспен кісі өлтіруді тұрғылықты жері жоқ, жұмыста онша биік
дәрежеге жете қоймаған, орта ... ... ... ... ... кісі өлітіруді негізгі табыс көзіне ... ... ... пайда болды. Осыдан жалдамалы кісі өлтірушілерді әуесқой және
кәсіпқой деп топтастыруға болады.
Жалдамалы кісі өлтірушілердің негізгі ... ... 35-ке ... ... Тапсырыспен кісі өлтіруші адам өмірін қиятын жұмысты ... тек бір ... ... қана ... ... ... ... басқа да қылмыстарды жасап, өзін жаттықтырып, дайындалып, жалдамалы кісі
өлтірушіге тән қасиеттерден айырылып қалмауға тырысады. Әйтпесе, ол ... ғана ... ... ... де кері әсерін тигізеді. Және де ... ... ... ... ... үшін сонша ақша талап етеді. ... ... ... ... ... ... қанша қаржы керек
екенін, қандай тәсілмен өлтіретіні, қашан, қайда өлтіретіні туралы мәселені
өзі шешеді. Тапсырыс ... тек ... ... ... ... ... жұмыс істеудегі біліктілігін арттыруда көптеген кәсіпқой
киллерлер ... ... ... Абхазияда, Тәжікстанда,
Иракта және т.б. (ыстық нүктелерде) майдан алаңдарында әскери әрекеттер ... ... ... ... жинады. Олардың көпшілігінің соттылығы
бар. Олар ... ... ... ... лагерьлерде дайындықтан
өткен тұлғалар.
Жалдамалы кісі өлтірушілердің келесі бөлігі құқық қорғау органдарында ... ... ... қауіпсіздік органдарында, арнайы жасақтарда)
қызмет атқарған, сол жақта біліктілігін ... ... ... өткен тұлғалар.
Ал, үшінші категорияға атыс қаруын шебер меңгерген спортшылар ... ... ... және ... да ... мамандықтарды меңгеріп
алып, сосын криминалды топтарға мүше болып, өзінің кәсіби ... ... ... кейде қылмысты орындап қана қоймай, сонымен
бірге басқа да ... ... ... ... кеңес береді. Бұл
категориядағы киллерлер қылмыс жасаудың әдіс-тәсілдерін жаңадан ... ... ... ... ... ... Осы ... 80
қылмысты тергеген кезде орындаушылардың 14,7% ... ... ... ... ... ... ... қызметкері немесе әскери қызметші
«киллер» болып табылмайтыны анық. Бұл ... ... және ... ... ... ... Жалдамалы кісі өлтіру мамандығы ... ... етіп ... ... пен ... да қажет етеді.
Қателіктер сотталу мен бас бостандығынан ... әкеп ... ... ... ... те әсер етеді. Киллердің қалыптасу барысында
сотталғандар, бас ... ... ... қылмыстық топтар
маңызды орынға ие болады.
Ал, жалдамалы кісі өлтірушілердің ... ... ... ... тапсырыспен кісі өлтірген криминалитеттің өкілдерін жатқызамыз. Онда
тапсырыстан бас тарту өмір сүруден бас тартумен тең. ... ... ... ... топтарда тұрақты тұрып, күзетші, боевик,
оққағар ... ... ... ... ... жалғыз жұмыс істеуі мүмкін. Ол ... ... ... ... ... кісі ... үшін ... алады,
бірақ олардың қылмыстық құрылымысндағы қызметтерге қатыспайды.
Қылмысты ұйымдастырушылар орындаушыларға ... ... ... одан бас
тартатын жағдайлар да кездеседі. ... ... ... ... ... ... ... болады. Орындаушылардың мұндай бас
тартуларының себептеріне материалдық ... ... ... ... ... және жеке қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында т.б.
болуы мүмкін [21,58б.].
Бәсекелес қылмыстық топтардың жетекшілері өздерінің ... ... ... ... ... мемлекеттен киллерлерді шақыруы мүмкін. Қарсылас
топтардың жетекшілері мен мүшелері бұл ақпаратты ... ... ... ... өздеріне қауіп төніп тұрғанын айтпастан ұйымдастырушы
мен орындаушыларға өздері қарсы тұрады. Бұл қақтығыстардан ... ... бір ... болса да тірі қалып, оқиға орнынан жасырынып, жараланған
жағдайда медициналық мекемелерді ... ... ... ... тастап кетеді. Іздеу жарияланған тұлғалардың өзі де ... ... ... жасауы мүмкін. Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын сот отырысы
залынан қашып шыққан тұлғалар да жасаған кездер ... ... ... ... ... олар кез-келген тапсырыспен кісі өлтіру қылмысын
жасайды.
Көптеген кәсіпқой киллерлер қарапайым өмірде қатардағы азаматтар ... ... ... ... ... ... ... бала кезінен мүгедек немесе психикалық ауру сияқты болып
табылады. ... ... ... олар ... ... ақша ... және құжаттардың жалған құжат екенін анықтау қиынға соғады. Себебі
олар сондай ... ... ... ... құрылымдарда
формальды тіркеуде болса, кейбіреулерде тұрақты ... ... елге ... сапарда жүреді. Қазіргі кезде жалдамалы кісі өлтіру
қылмысы орындаушылар тобымен жасалынады (2-8 адам). Осыдан оларға ... ... ... қарсы тұруы қиынға соғады [24,108б.].
Әрбір кәсіпқой киллер өзі ... ... ... ақпараттарды жақсы
біледі. Олармен жарысуға тырысады. Жолы болғыш кәсіпқой қылмыскер ... ... ... ... ... ... қабілетіне ие болып
және оны өзінің артынан ерушілерге ... ... ... Бұл ... ... еш ... жоқ. ... үлгілер көрсеткендей орындаушылардың
оқу барысында қылмыс жасауда, орындауда, ... ізін ... ... ... ... ... етілетіндігі бекітіледі.
Профессор Ю.М.Антонянның пайымдауынша киллерлердің ... ... ... күш ... ... ... ... ұқсатады. Оларда эмпатияның (жанашырлық таныту)
жоқтығы, күш қолдану, қиратушы ... ... ... ... түсуге, оларды өзіне бағындыруға ұмтылу секілді қасиеттер
тән. Ю.М.Антонянның ... ең ... ... ... бір ... ... міндетті түрде «ойындық мотивацияның» болуында.
Киллер өзінің ... - ... Ол ... ... ... ұзақ ... ... түрлі комбинациялар құрастырып, жан-жақты нұсқалар іздейді.
Оңтайлы сәт түссе, ол сәтті ... ... ... айтсақ, киллер үшін
адам өмірінің түк те маңызы жоқ, оны кісі ... ... ... ... ... кісі ... немесе осы рөл тапсырылғандарды екі
топқа бөлуге болады: ...... ... – орта ... ... етеді. Кейде қылмыс құрбанына жақындау мүмкін болмаған
жағдайда жалдамалы кісі өлтіруші рөліне әйелді ... ол ... ... ... кейпіне еніп, істі аяқтайды.
Жалдамалы кісі ... ең ... ... ... иттерді дайындап,
пайдаланып, мінсіз қылмыс жасау. Екі апта бойы ... ... ... қалдырып, қинап, агрессивтілігін күшейтіп, бір ғана «Фас!» бұйрығын
орындауды үйретеді. Қылмыс аяқталғасын жәбірленуші мен иттің ... бір ... ... ... ... ... итті ... рет
пайдаланып, артынша өлтіріп тастайды [10,62б.].
Жалдамалы кісі өлтірушілердің жеке ... ... ... ... ... ... білу ... тергеп, алдын-алуда профилактикалық шараларды жүзеге асыруда
маңызды.
2.2 Жалдамалы кісі өлтірушілердің түрлері
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын ... ... ... ... ... ... деп үш ... бөліп қарастырамыз. Оның ішінде осы қылмысты
ерекшелендіретін тұлға ол – орындаушы.
Қылмыстың бұл саласындағы орындаушылар ... келе ... ... ... лауазымды адамдар, қаншама атақты тұлғалар жалдамалы кісі
өлтірушілердің қолынан қаза тапты.
Кәсіпқой ... кісі ... ... ... де бар. ... ... жасырын қызмет етеді. Олар балаларды жастайынан асырап алып
арнайы кісі өлтіру үшін өмір бойы дайындайды. ... ... ... ... ... ... кісі ... дайындайтын атақты екі
мектеп болған. Олар ниндзялар мен ассасиндер мектебі. Біреуі шығыс халқын
үрейде ... ... ... халқын үрейде ұстаған.
Ассасиндер – шаһидтер, дін үшін күресте өзін-өзі өлтіруге ... ... ... ... Олар сонау 1087 жылы Хасан ибн Саббахтың
бастауымен құрылған. ... ... ибн ... ... ... ... мектебін ашу ойы болмаған. Ол тек өз қаласында ... ... ... ... ... ... көрші мемлекеттер маза
бермеген соң ол өзінің бар ... ... ... ... ... ... ... ойлап тауып, жалдамалы кісі өлтірушілердің әлемдегі ең үздік
мектебін ... Ол ... ... ... екі ... ... ол бұйрықты
орындау барысында жалдамалы кісі өлтірушілер өз өмірін қиюға дейін ... олар ... ... Өз ... орындау барысында өліп кетсе
бірден жәннатқа барамыз деп ойлаған. Олай ойлауға да ... бар ... ... ең ... ... күні оларға гашиш беріп, мас
қылып, қолдан жасалған ... ... ... Онда өмірдің барлық
қызықтары, сұлу әйелдер, бұлақ болып ағып жатқан шараптар, ... ... ... ... ... ... Ол ... жатқан соң оны
әлгі жұмақтан шығарып тастайды. Ол соның бәрін түс ... ... ... ... ... ... кез-келген тапсырмасын орындайды [25,
120б.].
Ассасиндікке мүшелік ету де оңай емес еді. Оған жас балдар есігінің ... ... ... ... аш ... ... Олардың ішінде ең шыдамдысы,
ең төзімдісі ғана алынатын ... Ал, ... ... кетіп қалады
немесе аштан өлген. Көп жағдайда жетім ... ... ... ... жоқ, ... ... жоқ. Олар тек ... ... ... ... ... ... мен өнертапқыштар жақсы
жұмыс атқарған. Олар өз заманынан әлдеқайда озық қаруларды ойлап ... ... ... ... ... кісі өлтірушілерді тәрбиелеген кезде шығыс ... ... ... ... атуды, қылыштасуды, жалпы қарудың барлық түрлерін
меңгеріп қана қоймай, ... ... ... ... ... тәсілдерін үйрететін болған. Олар кез-келген саудагер, құл, шаруа,
дипломат, ... ... оңай еніп кете ... болған. Тіпті бір елдің
басшысын өлтіретін кезде католиктік шіркеуде екі жыл бойы ... ... ... кіріп алып оңтайлы сәт түскенде өз ... ... да ... ... ... соң ... елдің басшылары Хасан
ибн Саббахтан қорқып, оған өздеріне тиіспеу үшін ... ақша ... ... өз мақсаттарын іске асыру үшін жалдамалы кісі ... ... 1256 жылы ... әскерлері Аламутты басып алып, ассасиндер ... ... ... Ал, 1270 жылы ... ... ... Бейбарыс
солтүстік Персиядағы ассасиндердің соңғы өкілдерінің көзін құртады. Бірақ,
олардың ... ... ... ... жүз жыл бойы қалыптасқан
білімдері, ... ... әлі ... ... ... ... ... орындаушы терминін түсіну үшін алдымен кәсіби қылмыскерлердің
белгілерін анықтау қажет. Әлемдегі ... осы ... ... ... ... ... жасаған қылмыстары үшін өмір сүру
үшін қаражат алып, өзін қылмыскер сезіну – осы тұлғалардың ... ... ... ... ... ... ... кісі өлтірудегі
қылмыскердің тұлғасы туралы арнайы және заңи әдебиеттері әлсіз зерттелген,
себебі бұл қылмыс ... ... ... ... ... ... [20, ... кісі өлтірушілердің көпшілігі еркек жынысты тұлғалар болып келеді
(90%-дан астамы). Ал қалғандары сәйкесінше әйелдерді құрайды. ... ... ... себептері бар. Біріншіден тарихи сипаттама берген кезде ... ... тек ... ... және тапсырыс ... көп ... ... ... ... ... ... күшті болып келеді. Егер іс насырға шапса, онда күш ... ... істі ... дейін жеткізеді. ... ... ... ... әскерде арнайы дайындықтан өтеді, әскерде өз борышын
өтеу міндеті тек ер адамдарға арналады [9, ... кісі ... ... ... кісі өлтіруде ... ... ... ... ... майталмандары ғана
емес, сонымен қатар құпиялықты сақтаудың үлкен шеберлері болып келеді.
Кәсіпқой кісі ... ... ... ... ... ... келеді.
Қылмыстық қызмет басқа да қызмет салаларындағыдай әрқайсысының өздерінің
мамандығына сәйкес ... Ол екі ... ... ... ... адамдардың топтық қызметінен, дәлірек айтсақ қылмыстық
топтардың өз ... ... үшін ... ... Екіншіден,
арнайы-техникалық біліктілік пен білімді алып, оларды қылмыстық қызметінде
ұтымды пайдаланып, басын қатерге тігу ... ... ... ... кісі ... ... өз ... үстірт орындайтын делитанттар
жасаған жерлерде, билік құрылымдары немесе басқа да сол деңгейдегі тұлғалар
қызығушылық танытқан жағдайда жиі ашылып ... ... ... ... кісі өлтіру қылмысының жасалуының өзі
тенденциялығымен қауіпті. Өйткен, бұл ... ... өсуі ... алға ... ... соғады. Бұған жұмыссыздардың санының
көбеюі, елдің негізгі ... ... ... ... органдарының
әлсіреуі және т.б әлеуметтік-экономикалық факторлар әсер етеді. Кәсіпқой
кісі өлтірушілерді дайындауда осы ... ... ... ... ... ... қорғау органдары көмектеседі. Қазіргі таңда ... ... кісі ... ... ... өз қызметіне
үстіртін қарайтын делитанттар емес, жоғарғы деңгейдегі кәсіпқойлар болып
табылады. ... ... ... ... арнайы қызметкерлері немесе
жоғары дайындалған қылмыскерлер, демек осы қылмыс үшін ... ... ... ... Егер ... бұл ... ... берсе, онда ол бұл қылмысқа дайын деуге толық негіз бар. Оған тек
сыйақысын ... ... ... ... ... ... ... шайқастарды көрген тұлғалар
қарапайым бейбіт өмірге келіп, қоғамменен бірігіп кете ... ... ... ... ... ... ... жасайды. Бұрын бұл
құбылысты «ауған синдромы» деп ... ... ... ... деп ... қызметтің бұрынғы қызметкерлері ұйымдасқан қылмыстық топтарға кірген
кезде қауіптілік ... екі ... ... Олар қаруды жақсы қолдануды
білумен қатар, қызмет барысында алған ... ... бар ... ... ... ... ... істеу жағында т.б қызмет
аясында жұмыс жасаған қызметкерлер қылмыстық топтпарға ... ... ... [22, ... ... жасаруы – жастардың бір бөлігінің әлеуметтік
бағыттан адасуының бір ... ... ... ... емес ... ... ие ... келеді. Өкінішке орай, мұндай бірігулер қылмыстық
әлеммен байланысып жатады. Адамның ... ... ... ... ... ... ... үлкендердің теріс тәрбиелік
ықпалы, оңай ақша табу – осының барлығы ... ... ... ғана түзу жол деп ... олардың теріс жолға түсуіне өз ... ... ... ... жүйесі құрылып, адам өмірін қию
қарапайым жағдайға айналып, ал кімді ... ... ... ... ... отырды [20, 118б.].
Кәсіби кісі өлтірушілер жалғаспалы кісі өлтірулердің басым көпшілік үлесіне
ие болып келеді. Жалғаспалы кісі ... деп – бір ... екі ... одан
да көп адамды өлтіру әрекетін айтамыз. Жалғаспалы кісі өлтіру ... ... ... ... ... бөлеміз:
- пайда табу мақсатында, біреудің ақшасын немесе мүлкін ... ... кісі ... ... ... кісі ... ... құрбандарының бір уақытта бірнешеуі өлетін кісі өлтіру;
- қылмыстық топтардың арасындағы кикілжіңнен туатын кісі ... ұзақ ... бойы ... ... (куә, ... ... ... үшін кісі өлтіру;
- жалдамалы кісі өлтірушілердің өзін ісін ... ... соң ... ... ... ... ... ол -
қылмыскердің «қолжазбасы», яғни өлтіру стилі. Бұл ... ... ... ... ... өзін ... Көп ... бұл
іс-әрекеттер арқылы олар басқа қылмыскерлерге аяусыздығын көрсетеді немесе
құқық қорғау органдарын мазақ ... Бұл ... ... ... ... ... ... Сол белгілер арқылы кісі өлтірушінің өткені
туралы бірқатар мәліметтер білуге болады [13,45б.].
Жалдамалы кісі ... ... ... ... ... ... ... тек қана жалданып кісі өлтіруге бейімделген кәсіпқой кісі өлтірушілер;
- көптеген қылмыстарды жасайтын, соның ішінде жалдамалы кісі өлтіруші болып
табылатын ... ... кісі ... тек ... ... бірі ... табылатын, басқа да
заңды табыстары бар тұлғалар.
- жалдамалы кісі өлтіру қылмысын бір рет қана жасайтын қылмыскерлер.
Тек қана жалданып кісі ... ... ... кісі ... көзі адам өлтіру болып табылады. Олардың мамандығы тек адам өлтіруге
арналған, өмірлерінің көп бөлігін қылмыстық әлемде өткізген және ол ... олар үшін өз ... ... ... ... Олар тапсырмаларын қылмыстық
әлемнен алып, оны екі етпей орындайды және соған ... ... ... ... өздерінің кәсіптерінің шеберлері болып ... ... өз ... ... ... ... жасайтын, соның ішінде жалдамалы кісі өлтіруші болып
табылатын қылмыскерлердің табыс көзі тек қылмыстық ... ғана ... ... ұрлық жасау, тонау, қорқытып алушылық және т.б пайда табу
мақсатындағы қылмыстардан ... Олар ... ... ... ... ... алады. Олар жалдамалы кісі ... ... ... орындамаса да жақсы деңгейде орындайды және соған сәйкес
сыйақысын алады. Интеллектуалдық деңгейі бұл қылмыс ... ... кісі ... тек ... ... бірі ... табылатын, басқа да заңды
табыстары бар тұлғалар – бұл ... тек ... ... Олардың басқа
салаларда заңды табыстары бар, сол ... күн ... де ... ... ... ... Бірақ олар осы саламен бұрын
айналысып тастай алмаған немесе тек қызық көру үшін ғана ... ... олар үшін ... ... ... та өзіне төленетін сыйақыдан бас
тартпайды. Олардың интеллектуалдық ... ... әр ... орташа деңгейде болса, соңғыларында жоғарғы деңгейде болуы
мүмкін.
Жалдамалы кісі ... ... бір ақ рет ... ... ... көзі аз, ... жағынан аз қамтамасыз етілген
тұлғаларды жатқызамыз. Олар ақшадан ... ... ... ... ... ... ... Тапсырмаларын орта кәсіперлік
өкілдерінен, кіші өнеркәсіп өкілдерінен алады. ... алып ... ... ... ... ... да ... Себебі мұндай адамдардың
интеллектуалдық ... ... және ... ... ... ... ... сасқалақтап қалады, нәтижесінде ... ... тез ... қалады [12,66б.].
Кәсіпқой кісі өлтірушілерді қылмысты жасау тәсілдеріне ... ... ... болады:
- атқыштар, яғни атыс қаруын пайдаланып, қылмыс ... ... ... яғни ... ... бар қаруларды пайдаланып қылмыс
құрбанын өлтіреді;
- жарғыштар, ... ... ... ... құрбанын өлтіреді;
- және басқалары (улаушылар, пышақтаушылар, оқыс оқиға жасаушылар, басқа да
құралдармен, қарулармен өлтірушілер) [13,52б.].
Кәсіпқой кісі ... де ... ... ... ... Орташа деңгейдегі кәсіпқой орындаушылар. Бұлар әдетте орташа кәсіпкерлік
өкілдеріне, қылмыстық топтарға қызмет етеді. ... ... да ... орта ... ... құқық қорғау органдарының қызметкерлері,
олардың күзетшілері аз, кейде жоқ ... ... ... ... аз көлемде болса да ашылады.
ә) Жоғарғы деңгейдегі кәсіпқой орындаушылар. Бұлар ірі ... ... ... қауымдастықтың өкілдеріне қызмет етеді.
Олар өз кәсібін жоғарғы деңгейде біледі жіне ... ... ... Қылмыс құрбандары да соған сәйкес жақсы күзетпенен қамтамсыз
етілген ірі кәсіпкерлік өкілдері ... ... ... ... ... келеді. Бұл қылмыстарды ашу мүмкін емес. Бәрін таза
істейді, қылмыстың іздерін жасырып кетеді.
б) Ең ... ... ... ... ... Бұлардың саны
әлемде онша көп емес. Бір мемлекетте бұл деңгейде бір орындаушы кездеседі.
Кейде олай да ... Ол ... ... ... ... ... ... ақша емес, өз мемлекетінің, өз дінінің мүддесі болып табылады.
Саяси мақсаттарда, діни алауыздық ... шет ... ... діннің басындағы тұлғаларды өлтіру үшін қызмет атқарады. Ол өте
жоғарғы деңгейде физикалық және ... ... ... ... Ел жұрт әлі біле ... ... құрылғыларды, қаруларды
пайдаланады. Егер оған тапсырма берілсе, тапсырма екі етілмей орындалады.
Қылмыс құрбаны өте ... ... ... ... ... ... да ... өз қызметін мүлтіксіз атқарады. Көп
жағдайда қылмыс құрбанын қайғылы ... тап ... ... Ал, ... тап ... ... қылмыстық іс қозғалмайды, соған сәйкес ол
тергеуден тыс қалады. Сонымен жалдамалы кісі өлтірушілердің түрлерін ... ... ... ... ... ... кісі
өлтірушілердің түрлеріне жалдамалы кісі өлтіру ... ... рет ... ... және кәсіпқой жалдамалы кісі ... ... ... ... кісі ... ... ... әдіс-тәсілдеріне
сәйкес, қызмет ету аясына сәйкес, жұмыс жасау деңгейіне сәйкес ... ... ... КІСІ ... ... ... АЛУ
3.1 Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының себептері мен жағдайлары
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының себептері мен жағдайларын ... тек осы ... ғана ... ... ... ... қатысты
деп қиналмастан айтуға болады. Осы ... ... ... ... мен ... ... ... болады. Жалдамалы
кісі өлтіру қылмысы көптеген ... ... ... ... ... ... ... мұндай дәрежесін теріс
құбылыс ретінде қабылдап, оның басқа бір құбылысты, яғни қылмысты тудырып,
оған ... ... Ал, ... тікелей байланысты қылмыстылықтың
«жағдайы» өз-өзінен қылмыстылықты немесе қылмысты тудырып, қылмыстылықтың
детерминациясының қалыптасу процесіне қатысады.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының ... мен ... ... кезінде оларды былай бөлуге болатынын байқадық:
- қылмыстылықтың барлық ... ... ... ... кісі өлтіру
қылмысында кездесетін себептер мен ... ... жеке және ... ... кездесетін себептер мен жағдайлар
[2, 194б.].
Ең алдымен, қылмыстардың детерминанттығының ... ... ... кісі
өлтіруде де қоғамның негізгі сыныптары арасындағы қайшылықтар ... ... ... ... ... ... сыныптық бөлу
жолын теріске шығарады немесе ол ... ... ... ... ... қайшылықтары туралы жанама ... ... Ұлы ... айыбы жоқ демекші мұнда тұрған күлкілі
ештеңе жоқ. ... ... екі ... ... – кедейлер мен байларға
(екеуінің арасындағы байланыс уақыттың өтуіне қарай ажырап бара жатыр, ... ... ... ... ... ... ... Г.В.Осиповтың
пікірінше әлемдік тәжірибиеге сәйкес байлар мен ... ... ең ... ең ... шегі 1:10 ... табылады. Қазір ТМД-ң
бірқатар елдерінде бұл көрсеткіш 1:14 көрсетіп отыр. Бұл жағдай ... үшін өте ... ... ... ... қылмыстық жолмен
қалыптасуы аса ауыр қылмыстардың жасалуымен, сонымен қатар жалдамалы кісі
өлтіру қылмысымен ... ... ... [20, ... ... сұрау салынған тұлғалардың ... ... ... ... күрт ... және байларға агрессивті көзқарастары
жоғарылағаны туралы айтқан болатын.
Қазақстанға нарықтық экономиканың келуі, капиталдық даму бағытындағы жолға
түсу кезінде ... ... саны ... ... Бұл өз кезегінде өмір
сүру деңгейін күрт төмендетіп, халықтың әлеуметтік статусы өзгеріп, ақша
табу барысында кез-келген мақсат ... ... ... ... де ... қауіпсіздіктің күшеюіне байланысты зорлық-зомбылық қылмыстары,
соның ішінде жалдамалы кісі ... ... өсуі ... ... ... ... мен моральдық қағидаларды ... ... ... ... ғана ... деп мойындау;
- адам өмірінің құнсыздануы, егер ол жоғарғы материалдық ... ... ... ... шекараларының жойылуы.
Осының барлығы әлеуметтік-психологиялық климат тудырып, атмосфеалық берік
еместік, тұрақсыздық және қорғансыздық, қаталдық, барлық әлеуметтік ... ... ... ... қарамастан барлығына рұқсат етушілік
орын алды. Сұрастырылу барысында 100 адамның 40 адамы өзінің материалдық
игіліктерін қанағаттандыру барысында адам ... де ... ... жасөспірімдердің арасында потенциалды кісі өлтірушілердің саны ... көп ... ... [27,47б.].
Халықтың көпшілігі қылмыстылықпен ымыраға келіп, оған бой ... ... жеке ... ... ... көбейе түсті.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының өз мәселелерін шешу үшін жасалу сәтінде
қоғамдық ... ... арта ... ... ... кісі
өлтіру оқиғалары бұқаралық ақпарат құралдарында апталап талқыланды. Ал,
қазіргі таңда тапсырыспен кісі өлтіру ... бір ... ... ... та, ... қысым жасалған, жағдайы нашарланған тұлғалар ғана
қылмыстық ... ... ... біз ... Бұл жерде тапсырыспен кісі
өлтіру туралы айтылып отыр ғой. Біз мынаны бөліп қарауымыз керек «атышулы»
және ... ... ... болып қалталы адамдар
табылса, ал ... ... жоқ ... ақша ... ... ... бұрынғы әскери немесе арнайы қызмет органдарының ... ... кісі ... қылмысының қазіргі таңдағы себептіліктерінің бірі
саяси күрестер болып табылады. Бұл ... тым ... ... ... ... болатын: «саяси келіспеушілік секілді ... де, ... ... ... алмайды». Саяси көзқарастардың көбісі
билік үшін күресте ... ... ... тарихында саяси көзқарас
үшін, билік үшін күресте қанша трагедиялық парақтар ... ... кісі ... қауіпті криминогендік сипаттарға ие ... ... ... Бұл әсіресе қылмыстық топтардың қақтығысында
көкейтесті болып отыр. Қазір Қазақстанда ... ... ұлт ... ... ... Ол ... ... Қазақстанда қылмыстық топтары бар.
Оларға шешендік қылмыстық топтар, ... ... ... ... ... т.б. ... ... топтары. Олар өзара
түсініспеушілік туғанда бір-бірімен қақтығысып қалуы да мүмкін.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... болып отыр. Қылмыстық әлем бүгінгі таңда
қылмыстылықты өзі ... ... ... ... ... ... де ... қылмыс өз мәселелерін шешу барысында жалдамалы кісі
өлтіру қылмысын ойлап тапты [23, 43б.].
Көптеген ... оның ... ... мен ... үшін ... ... ақша арқылы ешқандай шектеусіз, сенімді түрде барлығын
да істеуге болатындығын ... ... әсер ... ең ... меншікті бөлу кезінде, яғни жекешелендіруде, ... ... ... ... жуып ... ТМД ... ... дұрыс
қаралмауы, мемлекеттік биліктің әлсіреуінен көрініп, ұйымдасқан қылмыстың
саясилану және саясаткерлердің ... әкеп ... ... ... ... ... барысында тапсырыспен кісі өлтіру
жиі орын алады. Қылмыстық сауданың ... ... бұл ... ... ... ... ... болып табылады.
Жалдамалы кісі өлтіруге тапсырысты азаматтық-құқықтық міндеттемелерді
орындамаған ... де ... Бұл ... ... ... ... ... басшылыққа ала отырып, тек қылмыстық әлемге тән әдіс-
тәсілдерді ... ... ... ... өз ... ... түрде ауыстырса
да өзінің қолданып жүрген ыңғайлы әдіс-тәсілдерін сақтап қалады.
Тапсырыспен кісі ... ... ... ... жатқан қиындықтарды күш
қолдану арқылы шешілуі жиі орын алуда. Өзіндік ... ... ... ... ... қоғамымызда , сонымен ... ... ... Бұл ауру ... ... ... ... шешуде тез және
оңай шешуге ұмтылуда барлық мүмкіндіктерді пайдалану, ... ... кісі ... де ... ... жалпы моральдық ахуалы,
мемлекеттік құқық қорғау органдарының қызметінің төмендігі, қылмыстылықтың
көбеюі, ... ... ... ... іс-әрекетіне деген
жауаптылықты азайтады. Соның нәтижесінде көбісі ... кісі ... ... ... ... нормаларға деген құрмет
көрсетпеушілік күшейе түсіп жаңа ... ... ... пайда болды. Олар
ұйымдасқан қылмыстық ... ... ... ... ... қарайды,
өзін-өзі этикалық тұрғыда дұрыс ұстауды білмейді және оларға құқық қорғау
органдары тарапынан әрекетсіздіктер байқалады. ... ... ... ... қадір қасиетін таптайтын тұлғалардан қорғансыздық сезімі туындады.
Осы көріністер арқылы жеке өзінше ... күш ... кек алу ... кісі ... ... арқылы дөптеген мақсаттарын жүзеге асырды
[27, 52б.].
Жалдамалы кісі ... ... қоса оның ... ... ... қабылдаған маскүнемдік, нашақорлық ... ... ... ... тән болып келгенімен, тапсырыспен
кісі өлтіруге онша тән ... Бұл ... емес ... кісі өлтіруге
немесе тұрмыстық жалдамалы кісі өлітруге тән қасиет. Егер тапсырыспен кісі
өлтіру қылмысы ... ... онда ... ... да ... ... ... бірдей болады. Ал, маскүнемдікке, нашақорлыққа салыну
киллерлер үшін ... ... ... ... ... ыңғайлықтарын жоғалтып, физикалық, психологиялық тұрғыда
өз қызметін жүзеге асыра алмайды.
Соңғы уақытта шетелден мәжбүрлі ... ... ... ... ... бастады. Өткен өмірі белгісіз адамдар Қазақстан
Республикасының аумағына мәжбүрлі қоныс аударушы немесе эмигранттар ретінде
келіп, жаңа ... ... ... ... ... ... әрекеттерге,
соның ішінде тапсырыспен кісі өлтіруге де барады [27,53б.].
Сонымен қатар моральдың, ар-ождандың, ... ... ... ... ... ... өнімдері ықпал етуде. Олар ... ... ... ... ... ... қалыптасуына кері әсерін
тигізеді. Теледидардан берілетін көптеген телесериалдарға, ... ... ... ... ... олар ... ... қылмыскерлер
қалыптасады. Онда қылмыстық әлемнің бірқатар ... ашып ... ... ... ол ... фильмдер өзіне қызықтырып, баулып
алады. Адамдар ондағы әрекеттерді көріп, өмірде сондай ... ... ... ... ... өте ... ... белгілі
Ресейдің «Бригада» телесериалы шыққан соң жастар арасында ... ... ... Олар ... ... ... қылмыстық топтар құрып,
қылмыстық әлеммен байланысып кетті. Ал құқық қорғау ... ... ... «біз ... біз де сондай боламыз» деген. Олар
қылмыстық жолын солай бастайды, ... ... ... ... ... ... ғажап емес.
ХХІ ғасыр компьютерлік техникаларға бай болғандықтан теледидарларға кейбір
қажетсіз ... ... ... ... ... ... Оған кез-келген тұлға, үлкені де, кішісі де кіріп ... көре ... ... ... ... ойындардың көптеп
шығуы, мемлекет тарапынан дұрыс ... да жас ... ... ... ... ... Көптеген ойындар өздерінің
қаталдығымен, барлығына рұқсат етуімен ерекшеленеді. Оны ... ... ... ... арқылы адамның өмірі түкке тұрғысыз екен деп
ойлап, тіпті сол компьютерлік ... ... ... ... де ... кісі ... туралы көптеген компьютерлік ойындар да бар. Олар:
«Assassin`s Creed», «Hitman», «Mafia», «Sprintell Sell», «GTA» және ... ... ... ... ... ... және әлі шығу ... Ол ойындарды
ойнаған адамдарда қызығушылық пайда болып, оны ойнау ... ... ... ... ... ... рөл береді және ойнаушы соның орнында болып
сезініп, іс-әрекет жасайды, өзін-өзі дамытуда тапсырмалар ... ... ... ... біліктілігіңді арттырады, жаңадан қаруларды, жаңа
техникалық құралдарды сатып алады. Кісі өлтіру барысында ойнаушыға ... баға ... өз ... ... ... ... атқаратын болады.
Сосын, ойнаушыға адамдарды өлтірген кезде ... ... ... ... елге игі іс ... ... секілді көрсетеді. Бұл ойындарда
барлығын ақылмен істесе бәрі оңай ... етіп ... ... Бұл
компьютерлік ойындарды ойнаған кез-келген жасөспірім, ... ... ... «киллер» тұлғасында болғанды қалайды. Олар психологиялық тұрғыдан
тапсырыспен кісі өлтіру қылмыстарына ... ... ... ... онда ... көреді, қылмыстың орындалу сатыларын, қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... көріп, ойша өз басынан өткізеді. Сонымен қатар мұндай ... ... ... қысқа уақыт аралығында тез жетілдіреді. ... өз ... іске ... үшін кез-келген ұсақ-түйекке мән беріп,
жүздеген ... ... ең ... бір ... таңдауға дайын болады.
Бұл ойындарды ойнап болған соң физикалық түрде ... ... ... ойыншы
нағыз «киллерге» тән қасиеттерге ие болып шыға ... ... ... кісі ... ... ... ... жасайды.
Тапсырыспен кісі өлтіру қылмысына жағдай жасайтын құбылыс қару-жарақтың
заңсыз айналымы. Әдетте, бұл қылмысты ... ... көп ... атыс
қаруын қолданады. Атыс қаруымен адамның өмірін қию ең оңай тәсілдердің бірі
болып ... ... ... ... ... ... ... атқыштар 30 метрден, ал кәсіби киллерлероптикалық снайперлік
мылтықпен 1,5 км ... ... атып ... ... кісі ... итермелейтін жағдай ол байлыққа масыққан
тұлғалардың кісі өлтіруі. Олардың ... алға ... ... жоқ, «ақша
бар, бірақ мақсат жоқ деп жүргендер. Олар жалдамалы кісі өлтіру қылмысын
тек қызық үшін ... Сол үшін ... ... ... олар қару жарақтың түр-түрін пайдаланады. Интеллектуалдық
деңгейлері де жоғары болып ... ... ... ... ... тез ... ... құқық қорғау тарапынан ешқандай күдік тумайды,
сондықтан олар сүттен ақ, судан таза болып жүреді [12,60б.].
Жалдамалы кісі ... ... ... болатын келесі жағдай ол, криминалды
сауда жасауда келіспеушілік туып, оны ... ... ... арқылы шеше
алмайтын жағдай. Осыны мынадай факторлық тізбектермен жалғастыруға болады:
Қазақстандағы ... ... ... кризистік жағдайы, оның
қызметкерлерінің материалдық ... ... ... ... дефициттер; анықтау және тергеу құрылымының шектен
тыс жүктелуі; ... ... ... ... ... ... ... байланыссыздығы мен жүйесідігі; технико-криминалистикалық
құралдармен әлсіз қамтамасыз етілуі; Қазақстан Республикасы Қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасының
жоқтығы және т.б. факторлар.
Жоғарыда айтылғандардан мынадай қорытындыға келуге болады:
- экономикалық, қаржылық және саяси ықпал ету аясындағы күрес;
- ... ... ... арасындағы күрес;
- банктерден, коммерциялық құрылымдардан немесе өзге де ... ... ... ақшаны қайтармау;
- тапсырыспен кісі өлтірушінің өзін өлтіру;
Жалдамалы кісі өлтіру ... ... ... ... себептік факторлар мен
салдарлық немесе жағдайлық факторлардың ... ... және ... анықтауға болады. Дәлірек айтсақ, біреу себептілік қасиеттерге
баға берсе, екіншісі жағдайлық ... баға ... ... ... бір жерден шығады [22,27б.].
Қылмыстылықтың себептілігін түсіндіруде, соның ішінде «тапсырыспен» ... ... ... анықтауда қиын қыстауларды бастан кешіреді.
Тапсырыспен кісі өлтіру - ... ... ... ... Оның ... атам замандарда жатыр. Бірақ біз оның қазіргі замандағы себептілігі
мен жағдайларын ... ... кісі ... ... ... де ... оны жасайтын жағдайлар да көп, сәйкесінше оны алдын алу жағдайлары да
көп.
3.2 Жалдамалы кісі өлтірудің алдын-алудың негізгі ... ... ... кісі өлтіру қылмысының саны күн санап ... ... ... ... үшін ғана ... барлық қылмыстылық үшін мықты
жүйеқұрылымдық элемент болып табылады.
Бүгінгі күндері жалдамалы кісі өлтіру ... ... ... ие ... сыртқы қылмыстылықтың әлеуметтік құбылыстары мен
жағдайларына, оның өзіндік детерминациясына ықпал ... Іс ... біз ... ... ішкі және ... ... ... өзгеруін
бақылап отырмыз. Бұл жерде жүйелік ықпал ... ... зор. ... ... ... арнайы алдын-алу) сияқты, ... ... ... ... кісі ... жан-жақтан, қоғамдық,
мемлекеттік өмір арқылы толық ... ... ... ... ие ... отыр ... ... қылмыскерлерге тек профилактикалық шаралар қолдану керек деп
есептеуге болмайды, оларға «төтенше» шара қолданатын уақыт та ... ... ... ... ... декриминализация жасауда аздық
етеді.
Қазіргі кезде бұл қылмыс түрін белсенді түрде тұрақсыздандыратын күштер
арқылы ... ... ... оны ... ... ... оқу арқылы тоқтату мүмкін емес. Не дегенмен ... бұл түрі ... ... бағытталған іс әрекетерден тұрады. Қылмыскерлер қатыгездік
танытады. Біз оларға сыпайы түрде ескертеміз. ... ... ... ... ... ... ... қаруын қарсы қою қажет. Бұл қылмыс
түрін жасаған кезде мемлекет тарапынан үлкен қысым көрсету, қорқыныш сезімі
басым ... ... ... ... ... ... ... қолданғанда
адамның кейбір құқықтары шектеледі. Сонымен қоса, ... ... ... ... қылмыскерлерге ғана әсерін тигізіп, ал
кәсіпқой кісі өлтірушілер кез-келген ... ... ... шығу ... оңай ... кете ... ... кісі өлтіру қылмысы ұйымдасқан қылмыстың ең күрделі, көп
қырлылығымен көрініс табатын, ұйымдасқан ... ... ... ғана ... бар, ... ... және ... қылмыстық іс-әрекетті
атқаруға ... ... ... ... ... ... ... өмір сүреді. Жоғарыда көрсетілген жүйе Қазақстанда экономикалық,
әлеуметтік, идеологиялық және де қазіргі таңда саяси жағынан да ... ... ... кісі ... ... ... төмендегі
жағдайларға соққы береміз:
1) өзінің құрамында жалдамалы кісі өлтірушілері бар ... ... ... ... ... лидерлеріне, тапсырыс берушілеріне,
ұйымдастырушыларына;
3) қылмыстық ... ... ... ... кісі ... ... қылмыс құрбанының
зерттелуі, оның табылуына жол ашатын бағыттарға. Соңғысы бұл ... өз ... ... ... бір айта ... ... бұл қылмыс түрімен күресте біз Қазақсатан
Республикасының Конституциясын, заңдарды басшылыққа алып, ... ... жол ... ... Біріншіден, төтенше шара қолданған ... ... ... шектеледі. Екіншіден, Қазақстан
Республикасындағы сот тек заңды ... ғана ... ... ... заң ... шығу ... ... қаржыны бос жұмсау
болып табылады. Жалдамалы кісі өлтірумен күресуде мемлекеттің рөлі ... ие ... ... мемлекеттің қолында қаржы мен мәжбүрлеуші
институт бар. Мемлекет ... ... ... бағыттарын
айқындайды. Бірақ бір нәрсені естен шығармауымыз қажет, ол мемлекет жалғыз
өзі ештеңе істей алмайды. Мемлекеттің іс-әрекеті азаматтық ... ... ... ... ... ... ... атқарылған жұмыс өз жемісін береді. Бұл ... ... ... мойындап отыр. Халықтың көмегінсіз, қоғамның
көмегінсіз жалдамалы кісі өлтіру қылмысымен күресу мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... бұл ... күресуде оның
қоғамға қауіпті екенін ұғынып, қандай зардап әкелетінін ... ... ... ... ... асығу қажет. Ал оны жасырып, не жасыруға тырысу
теріс қылық деп қабылдау керек.
Жалдамалы кісі өлтіруді жалпы әлеуметтік ... алу ... ... ... құру ... ... ... жан дүниесін байыту, қиыншылықтарды заңсыз түрде шешуге қарсы
тұруға тәрбиелену, оңай ақша ... ... ... ... ... өте ... маңызға ие. Жалдамалы кісі ... ... ... қабылдаған саясатының бір бөлшегі болуы тиіс. Және бұның негізі
ретінде адамның өмір ... ... ... ... ... ... қайшы келетін көзқарасын, іс-әрекетін алдын-алуымыз қажет. ... ... ... санасындағы құқықтық жағынан оқытылуы мен
тәрбиеленуін күшейту қажет. Сол ... ғана ... ақты ... ... ... ... ... азаюы, жағымсыз психологиялық зардаптардың азаюына әкеледі.
Халықты заңды кірістермен табыс ... ... ... ... ... ... табуға, оның ішінде ақша үшін адам өлтіруге баруға ... ... ... ... анықтап, оларды заң жүзінде тәркілеу
қажет. Ал, бұл үшін ... ... ... күдік туғызатын қаржылай операцияларға бақылауды күшейту;
- заңға қайшы алынған мүліктерді, оның ... ... ... ... ірі ... ... ... игіліктерді тексеріп декларациялап
отыруға;
- жекешелендірілген қылмыстық және өзге де заңсыз активтерді сот тәртібімен
жоюға;
- ... ... ... ... ... үшін жауаптылқты
нақты іс жүзінде ауырлату қажет.
Жалдамалы кісі өлтірудің алдын-алуда ақпараттық ... ... ... қоса ... ... кісі ... заңдылықтарын, оның
детерминациясын, себептілігін, виктимологиясын, тапсырыс ... ... ... ... негізделеді. Криминологиялық болжаулардың
негізінде тапсырыспен кісі өлтіру қылмысымен күресудің дұрыс стратегиясын
ойлап табуға болады.
Криминологиялық маңызды ... ... ... ... ... ... әскери жасақтарда жұмыс атқарып,
құқық бұзушылық жасап жұмыстан шығарылған немесе жұмыстан өз еркімен шығып,
одан кейін ақша ... өзге де ... қиын ... тап ... ... Тәжірибеде жалдамалы кісі өлтіруді тергеп, ашқан
уақытта орындаушы ретінде көп жағдайда бұрынғы ... ... ... ... да ... қалай жұмыс істеу керек екенін және де арнайы
әскери жасақтарда өз ... ... ... ... ... ... ... дайындықтардан өткен.
- психологиялары осындай қылмыстарды жасау үшін ... ... ... ... ... маскүнемдер, нашақорлар, тұрғылықты жері
жоқ тұлғалар жалдамалы кісі өлтірудің орындаушысы болуы ... ... ... ауыр ... жасап, жазасын өтеп, қайтадан түзеу жолына түсе алмай
жүрген ... ... алып ... ... Олар жалдамалы ... ... ғана ... ... ұйымдастырушысы да болуы мүмкін.
Ал олардың бұл қылмыс құрамындағы үлесі 65,7% - ды құрап отыр.
- азаматтардың әлеуметтік категориясындағы ... ... ... ... және субъективті жағдайларға байланысты жалдамалы кісі
өлтіру қылмысының ұйымдастырушылары болып келеді. ... ... ... кісі ... ... ұйымдастырушыларының құрылымдық
көрсеткіштері төмендегідей болып келеді:
-ірі кәсіпорын ұйымдарының жетекшілері – 7,6 ... ... ... ... ... ... иелері және
қылмыстық бизнестің иелері – 17,7%;
- ұйымдасқан қылмыстық топтардың, ұйымдардың лауазымды
тұлғалары – 31,1%;
- ... ... ... ... лауазымды тұлғалар ...... орта және кісі ... ... – 13,3% және ... заңсыз риэлторлық қызметпен айналысатын тұлғалар.олар әдетте қозғалмайтын
мүлікті жекешелендіру немесе сату барысында оны заңды ... ... ... ... ... барады.
- экономикалық ең табысты аймақтардағы жоспары жағынан тиімді және қайта
құрылуға ... ... ... сонымен қатар қаржылай
кредиттік мекемелердің банкрот болуы. Соның ... олар ... ... ... өтеді [10,98б.].
Ұйымдасқан қылмыстық топтармен және сыбайлас жемқорлықпен байланысты
шенеуніктермен күресудің ... ... ... ... мақсатында заңды және нақты бақылауды айтуға болады.
Экономиканың бұл саласындағы ... ... ... және
мемлекеттің оларға деген бақылау ... ... ... ... ... ... әкеліп соқты. Осы салада кісі өлтірудің ... ... ... кәсіпорындарды иелену мақсатында немесе сату және сатып
алу кезінде жеңілдіктерге ие болу ... ... ... шет мемлекеттерге
мұнай мен металл сату үшін, ал 26,4% - ... ... ... әріптестерін,
бәсекелестерінің көзін жою үшін жасалады.
- Қылмысты ұйымдастырушы ... ... ... ... ... тұратын,
жауаптылықтан жасырынып жүрген қылмыстық топтың, ұйымдастықтың басшыларын
айтуға болады.
- Жаңа қылмыстарды іске асыру ... ... ... көшетін криминалды
топтардың құрамында жалдамалы кісі өлтіруші болып табылатын қылмыскерлер.
- Зорлық-зомбылық арқылы ең үлкен ... ... ... душар болған
халықтың кейбір топтары.
Көп жағдайда қылмыс құрбаны болып табылатын тұлғаларға:
- ірі қаржылай-өнеркәсіптік корпорациялардың иелері – 2,4%;
- коммерциялық ... ...... ... ... және ... бизнестің кәсіпкерлері- 15,2%;
- ұйымдасқан қылмыстық топтардың, ... ... ... ...... ... және басқарудың жоғарғы, ... және ... ... ...... ... қорғау органдарының қызметкерлері – 1,3%;
- бұқаралық ақпарат құралдарының қызметкерлері – 1,2 %;
- орта және кіші бизнес өкілдері – ... 90% ... ... ... ... ... табылады.
Қазір тек тапсырыспен кісі өлтіру ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... Егер қолданыстағы заң
елдегі жаңадан қалыптасқан қылмыстылықпен күресуді дұрыс қамтамасыз етпесе,
ондағы қолданыстағы заңдарды ... мен ... ... ... немесе
жаңадан құқықтық актілерді жасау қажеттігі туындайды [13,47б.].
Тапсырыспен кісі өлтіруде жеке тұлғалардың ... да ... ... ... құралдары және де азаматтық қоғам ... ғана ... ... қатар шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар
(мысалы, куә немесе куәгер ретінде) куә ... ... онда ... ... ... ... ... бағдарламасын әзірлеуге көңіл
бөлуіміз қажет. Қылмыстың ашылу төмендігі де осында жатыр.
Қылмысты ұйымдастырушылар мен орындаушыларды ... үшін ... ... ... көзі ... ... куәден айырылып қаламыз. ... жеке ... ... ... қана ... ... ... бауырларының, өзінің жақын адамдарының
өмірі мен денсаулығына алаңдап, білетіндерін жасырады ... ... ... Заң ... ... ... қорғау туралы бірқатар
өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажет. Олардың өмір сүру ... ету, ... ... көшуіне жағдай жасау секілді.
Куәнің көрсетуінің жалдамалы кісі ... ... ашу үшін ... ... онда ... ... мүмкіндігі сонымен бірге
талқылануы керек. «Сөздің куәлік етуі» ... ... ... ... ... тиіс және т.б. Ал, бұл үшін соған сәйкес
әдіс-тәсілдерді ойлап тауып, оны норма етіп ... ... ... ... де ... мен ... деп ... ал басқа біреудің
кінәсін дәлелдеу үшін куәлік еткен адамдарға құттықтау сөзін ... ... ... елдердің заңнамалық актілерінде айыпталушы мен
тергеу органдары арасында мәміле жасалып, өзара келісуі бектілген. Бұл ... ... ... ... Онда ... ... ... жазадан босату жайлы жазылған. Себебі, қылмыскер қылмыстың ашылуна
көмектеседі және қасындағы қылмысқа қатысушыларын атайды, бұл әрине, ... ... ... ғана ... ... ... ... бұл
адамдардың аз ғана тобы білетін «жалдамалы» кісі өлтіру қылмысы үшін ... ... ... осы ... ... ... кісі ... ашу барысында алға үлкен қадам жасайды. Мұның басқа да қылмыстарды
ашуға көмектесетіні анық.
«Қажетті қорғану» ережелеріне де ... мен ... ... ... ... заң ... қажет. Ондай заң Қазақстанда әлі жоқ. Тек ... ... ... ... бұл ... ... Бірақ та осы
заңды қабылдауда адамдардың ... ... ... атыс ... ... ... ... тыйым салу қажет. Әсіресе, қағамға қауіпті
саналатын тұлғалар ... ... ... оны азаматтардың ұстап жүруінде кем дегенде екі теріс
жағы бар. Біріншіден, ... кісі ... атыс ... ... ... артады. Ал, бұл жалдамалы кісі өлтіру қылмысының
көрсеткішінде елеулі түрде байқалатын болады. ... ... алу да ... ... ... заңсыз иемдену де қазір көбеюде. Себебі, қару
көп мөлшерде ... оның ... ... ... да, ... ... ... де көбейеді. Қарапайым арифметика.
Екіншіден, мемлекет адамдардың ... ... ... ... болады. Бұл мемлекеттің былай айтуымен бірдей «біз сендерге қару
ұстауға ... ... енді ... қауіпсіздіктерің өздеріңнің
қолдарыңда».
Жалдамалы кісі өлітру қылмысымен ... ... және екі ... ... ... кісі өлтіру қылмысын жасаушылардың
жеке тұлғасын тексеру барысында аты жер ... ... кісі ... ... ... шетелге кетіп қалып, біраз уақыт өтіп,
бәрі тынышталған соң елге қайта оралады. Жалдамалы кісі өлтірушілер ... да ... ... ... ... халықаралық және екіжақты
ынтымақтастықта жалдамалы кісі өлтіру қылмысымен күресу тиімдірек ... ... кісі ... ... ... ... ... және ғылыми-техникалық жетістіктерді пайдаланып, қылмыскерлерді
басып озу ... ... кісі ... ... ... кадрлерді ғылыми зерттеу негізінде ... ... ... кісі ... ... және ... қылмыс жайындағы
белгілі бір кезеңнің ақпаратын береді, атап ... , ... ... ... мән-жайларда қылмыс ретінде қабылданатын және
криминогендік деп бағалауға мүмкіндік береді.
Бұл ақпаратты одан кейін экономистер, социологтар, және ... да ... Ол ... құру ... ... ... ... және
басқа да дамуының мақсатты ... ... ... ... ... үшін ... ... Криминолог жалдамалы кісі
өлтірудегі зерттеулерге сүйеніп, ... ... ... жол ... ғана ... Ол ... кісі өлтірудің қоғамға
қауіптілігіне баға береді, қоғамды бұл ... ... ... үшін әр
түрлі бағдарламалар жасауда консультант ... ... ... ... ... ... экономикалық және басқадай қайта
құру бағдарламаларының жобаларына, заң жобаларына криминологиялық сараптама
жүргізіп, бұл ... ... ... ... ... ... алу мен ... қорғау қызметі антиподтар, яғни бір-біріне
қарама-қайшы ұғымдар ... Олар ... да ... ... ... ... кәсіпқойлық әр түрлі қылмыстық жағдайлардың (ұйымдасқан
қылмыс, жалдамалы кісі ... ... ... ... ... ... кісі өлтіру қылмысымен күресте алдын алу шараларын
қолдануда өз күшімізді біліп, сақтап қалғанымыз абзал [23,42б.].
3.3 ... кісі ... ... ... ... ... асырушы
субъектілердің қызметі
Жалдамалы кісі өлтіру қылмыстарын алдын ... ... ... ішінде ең негізгі субъект ол – ішкі істер органдары болып
табылады.
Ішкі істер органдарының жалдамалы кісі өлтіруді ... ... ... ең ... ... бірі болып табылады. Оған ... ... ... ... ... анализ жасауда, конспирациялағанда
және іздестіруді күшейткендегі қиындықтар болғанымен оның оң ... ... кісі ... ... ... ... ... сұрақтарымыздың
контекстінде осы мәселе үлкен маңызға ие. Тек ішкі істер органдарына ғана
қаралатын аймақтың қиындықтары тапсырылады.
Ішкі істер ... ... ... ... ... ... ... ғана білу аздық етеді, сонымен қатар жалдамалы
кісі өлтірудің алдын алудың ... ... бар ... және оның ... ... де білу ... ... ғалымдардың 1996-2000 жылдар аралығында ... ... ... ... ... ... 86,5% -ы ... алдын алу мүмкіндігін жоққа шығарды. Сол уақыттағы анықтау
және тергеу органдарының, прокуратура органдарының, осы ... ... 50 ... ... алынғанда олардың 45,7% -ы ... ... ... ... ... ... ... алдын алуға болатындығын айтты.
Ішкі істер органдарының жалдамалы кісі өлтіру қылмысы туралы ... ... ... ... ... тікелей байланысты, бірақ
сол уақытта бір-бірінен ерекшеленеді. Бұл қылмыс үшін жедел-іздестіру
кезінде ... ... ... , ... әлеуметтік криминологиялық ,
криминалистикалық сипатқа тән ақпарттарды қамтиды. Бұл мәліметтерді ... ... ... ... ... үшін ең ... бөліп алуға
болады.
Бұл мәліметтердің ішінде жалдамалы кісі өлітру қылмысының себептері ... ... ... анықтайтын бөліктерін бөліп алып,
бұл қылмыс түрін болашақта алдын алу мақсатында ... ... ... ішкі істер органдары үшін тапсырыспен кісі өлтіру қылмысының
алдын алудың негізін қалаушы болып табылады және ... ... ... ... ... қосылып жатыр. Жалдамалы кісі өлтіру қылмысындағы ішкі ... ... ... оқиға орны мен оның ... ... ... ... ... қылмыскерлер
жиі пайдаланады [21,68б.].
Көп жағдайда қылмыскерлер азанда немесе кешке қылмыс ... ... ... бұл ... қылмыс құрбаны жұмысқа бара жатады немесе
қайтып бара ... ... ... ... өмірін, оның жүру
бағытын алдын ала ... ... ... ... ... ... жасайды. Мұндай
әрекеттер әрқашан назардан тыс қалмайды, ... мұны ... ... ... ішкі істер органдарына бұл туралы хабар түспейді. Осыған ... ... ... ... ... жасауда оларға жеке бас
қауіпсіздіктерін қорғау үшін не істеу ... ... ... ... ... қауіпті жағдай туған кезде хабарласуды
ескертіп айтып қоюы қажет.
Жалдамалы кісі өлтіру ... ... ... ... алынған ақпарттарын төмендегідей түрлерге бөлуге болады.
- ... кісі ... ... ... туралы, олардың
әрқайсысының қызметтері туралы, қылмыс жасау үшін қолданылатын қарудың ... де ... ... ... ... немесе өзге жақтан
келген киллелердің тұрып жатқан мекен-жайы туралы ақпарттар жатады. ... ... ... ... қаланың сыртындағы үйлерде, кемпингтерде
тұрады және жергілікті жерлерде тұрғылықты ... ... ... ... ішкі ... органдары ескеруі абзал.
- әкімшілік аумақтар және экономика салаларындағы өз ықпалын күшейтуі
бойынша ұйымдасқан ... ... ... ... ... Оның ... ерекше ілтипатқа ие ... ... ... жою үшін ... ... ... ... жатқызуға болады. Олар өздерінің үндемейтін қарызшыларын,
қылмыстық қызметтеріне кедергі келтіретін ... ... ... жоюға ұмтылады [21,70б.].
Дайындалған және ұйымдастырылып жатқан тапсырыспен кісі өлтіру қылмысын
анықтау үшін ішкі ... ... ... ... іске ... ... ... ұтымды жүйесін, дайындалып жатқан қылмыстың нақты жағдайларын
есепке алып, белсенді ... ... ... ... ... ... ... Бұл төмендегідей әрекеттермен анықталады:
- тапсырыс берушінің орындаушысы немесе арадағы ... ... ... ... ... мен ... құрбаны болатын тұлғаның арасындағы қарым-
қатынаста байқалады. Болашақта қылмыс құрбаны болып ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында ішкі істер органдарына ескерту
қажет немесе күзетшілер ... ... ... алу көзі мен ... анықтау;
- тапсырысты орындаудың нәтижелері бойынша нақты әдіс-тәсілдерді, қылмысты
ұйымдастырушылардың жоспарын ... ... мен ... ... ... ... қылмысты білетін, тапсырыс беруші мен болашақ қылмыс
құрбанының арасындағы кикілжіңді білетін ... ... ... ... алынуы және дайындалғаны туралы фактілерді айта ... ... ... ... ... жасауға дайындалған кезде алдын ала құжаттармен қамтамасыз
етіліп, қылмыс ... соң ... ... аймақтан бой тасалап кетуі
қылмысты ашуға кедергі болып табылады. Жалдамалы кісі ... ... ... рөлі ... ... мен ... келесідей шаралар арқылы болады:
- жедел-техникалық бөлімшелерінің күштерімен ... ... ... кісі ... ... ... ... тұлғалардың әрекетін
дыбыстық аудиотаспаларға жазып алу;
- қылмыстық топтардың мекемелеріне дыбыс қабылдағыш ... ... ... ... ... әңгімелерін жасырын тыңдау;
- тапсырыспен кісі өлтіру ұйымдарына штаттық жұмысшыны астыртын қосып қою;
- техникалық бейне, аудио құралдарды көрінбейтін жерге жасырып қою;
- ... ... ... ... ... ... жасырын
бақылаулары;
- почта-телеграфтық қызметтерге арнайы бақылау жасау (хаттар, бандеральдар,
жеделхаттар т.б) және ұйымдастыру;
- қылмыстық топтың ... ... ... ... ... ашық ... ... бақылануы;
- жалдамалы кісі өлтіруге дайындалып жатқан ... ... ... ... ... жасырын тексеру [21,74б.].
Өте маңызды факторларды айқындауға мүмкіндік беретін ... ... ... ... шектелмейді. Дегенмен, жалдамалы кісі ... ... ... ... ... ... кәсіпқой
қылмыстылық және оның өкілдерін бақылаудағы ішкі ... ... ... ... ... ... жоспарлы түрде өз қызметін ұйымдастырып,
профилактикалық ... ... ... ... Республикасының Ішкі істер министрлігінде жалдамалы кісі
өлтірушілер туралы ... ... ... ... ашу қажет. Олар
жедел-іздестіру шараларын жүзеге асырған ... өз ... ... ... ... көп ... жедел-іздестірумен және қылмыстық іс
жүргізумен ғана айналысуына байланысты бұл қылмыстың алдын алу сәтсіздікке
ұшырауда. А.Н.Долгованың ... ... іс ... ... ... қызметі, барлау қызметі және қарсы барлау қызметтері бір жағадан
бас, бір жеңнен қол шығарып бірігіп ... ... ... ғана ... ... ... өз жемісін береді. Бұлар өз қызметтері мен құрылымдары
бойынша көп жағдайда ұқсас, ... ... ... әр ... Сол
себепті, қылмыстық іс-жүргізу заңдарына жедел-іздестіру қызметі, ... ... ... ... сипаттарын реттестіру туралы бірқатар
сұрақтар туындауда. Сонымен қатар, ... ... ... детективтік
және күзет қызметінің нәтижелерін қылмыстық сот ісін ... ... ... ... талқылануы қажет болып отыр [22,101б.].
Құқық қорғау тәжірибиесінде жалдамалы кісі өлтіруді алдын-алудың негізгі
бағыттарын белгілеуге болады. Біз осы ... ... ... ... органдарының ойдағыдай қолданылатын әдіс-тәсілдерінің ең тиімдісін
қарастырамыз. Оның ... ... кісі ... ... алдын алу
шараларын аламыз. Олар қылмысқа қатысушыларының барлығына ... ... ... ... ... бейтараптануына әкеліп
соқтырып, олардың пайда болуын азайтады. Олардың ішінде ең маңыздысы болып:
1. Ішкі істер органдарының әкімшілік қызметімен байланысты жалпы және ... ... ... ... ... ... алудың бір бағыты болып қаруды заңсыз сақтайтын, сататын,
дайындайтын, ұрлайтын тұлғаларды ... ... кісі ... ... ... алынған немесе ұрланған қарумен жасалады. зерттеу барысында
жалдамалы кісі өлтіру қылмысын ... ... ... ... ... 57,8% - құраған. Қазақстанда қазіргі ... ... ... үшін ... ... қарастырылған. Мысалы
мылтықты заңсыз сатудағы бағасы 40 мың теңгені көрсетсе, оны құқық қорғау
органдарына ... баға 80 мың ... ... ... сәл ... бар тұлға өз пайдасын ойлап қаруын құқық қорғау органдарына
өткізетіні анық. ... ... ... ... іс-шараларының нәтижесі
елеулі түрде байқалады. Осы шаралардың нәтижесінде атыс қаруымен ... ... ... өсуі сәл де ... тиылды. Сонымен қатар,
заңсыз қаруларды тәркілеу шаралары да ... ... ... ... ... ... көліктерді тексеру
барысында өз нәтижесін беруде. Оның ... ... ... ... ... кісі ... ... ұстауда көп септігін тигізеді.
2. Жедел-іздесітірудің алдын алу шаралары криминалды ... ... ... ... байланысты. Кең көлемде қылмыстылыққа
профилактикалық шаралармен әсер ету, жалдамалы кісі өлтіру қылмысына ... ... ... ... ... қылмысынан кейін жасырынып қалып,
халықпен бірігіп кете алатын қабілетін ... онда ... ... ... бір ... өз ... тигізуі анық.
Құқық қорғау органдарының жедел-іздестіру қызметіндегі алдын алу әрекеттері
қажетті деңгейде жалдамалы кісі өлтірумен күресуге шамасы жетпейді, ... ... куә ... ... қорғау жүйесі жоқ. Және бұл мәселе
қылмысты алдын алу мақсаттарында жылдамдықпен шешілуге ... ... ... Ішкі ... ... басқа мемлекеттердің
құқық қорғау органдарымен ынтымақтастықта жұмыс жасауындағы жалдамалы кісі
өлтіруді алдын алу ... ... ... ... ... ... немесе тергеу органдарынан жасырынып жүргендерді
іздестіру, жауапқа тарту барысында Интерполмен, басқа мемлекеттердің құқық
қорғау ... ... ... ең ... әдіс ... ... ... кісі өлтіру қылмысының қатысушыларын бірігіп ... ... ... ... ... ... оларды экстрадициялау,
сонымен қатар, трансұлттық топтардың жетекшілеріне, қатысушыларына бақылау
жасау, олардың заңсыз қару айналымын, ... ... ... ... ... ... дайындалуын, жасалуын анықтау тиімді болып табылады.
Бүгінгі таңда ... ... ... ұстау, оларды
экстрадициялау жөнінде бірқатар ... ... ... ... қылмыскерлер туралы бірқатар мәліметтер жетіспейді.
Мысалы, Қазақстанның территориясында қылмыстық ұйымда мүше ... ... ... ... ... ұсталды. Оған дейін ол Қазақстанда бірнеше
қылмыс жасап құқық қорғау ... ... ... Ал, ... ... ... болмағандықтан ол сол елдің заңы бойынша жазасын
өтейді. Біздің елге ... Егер ол ... ... ... жағдайда ол арқылы біраз қылмыстық қауымдастықтың
қылмыстық әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... өз септігін тигізер еді [23,50б.].
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысының қоғамға қауіпті әсер ... ... ... ... полиция құрамынан осы қылмыс ... ... ... ... ... ... ... криминологиялық
және жедел-іздестіру ақпараттарын жинап, оған анализ жасауын қамтамасыз ... ... ... Бұдан бөлек олардың міндетіне жалдамалы кісі
өлтіру қылмысын ... ... ... ... болған тұлғаларды іздеп табу,
әшкерелеу шараларын мақсат етіп қою қажет.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын терең ... ... ... ... ... оқу орындарының ғалымдары мен мамандары жүргізуде. Бұл
бізге қылмыстың бұл түрін алдын ... ... ... ... ішкі ... органдарында оның ғылыми іргеатасын қалауда өз
көмегін тигізеді. Осылардың ... ... кісі ... қылмысын алдын
алуда ең аз көлемде ісер ететін профилактикалық шаралардың бірі, ол бас
бостандығынан ... ... ... ... ... болып
табылады. А.А.Тайбаковтың пікірі бойынша бірқатар түзеу мекемелерінде
әлеуметтік психология аясындағы оң ... ... ... ... ... ... ішінде жалдамалы кісі өлтірушілерге де ... ... ... ... түзеу мекемелеріне берген қарама-қайшы
бағасына қарамастан бұл мекемелердің сотталғандардың құқықтарын, ... ... ... ... сақтауда, әсіресе өзінің саласында
«ұста» болғандардың рецидивтілігін ... ... ... әсері
мол болып табылады.
Ішкі істер органдарында жасы ... ... ... ... ... кісі ... резерві, көп жағдайда алғашқы
қылмыстарын кісі өлтіруден ... ... ... кісі ... ... ... алуға бағытталған арнайы мамандандырылған бөлімдер бар, ол -
кәмелетке толмағандардың істері бойынша ... Бұл ... ... ... психологиялық деформациялануын ертеден-ақ жоюға
көмектеседі.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын алдын алудағы тағы бір ... ол ҚР ... ... ... және ... есепке алу комитеті. Ол
статистикалық мәліметтерді тіркеу арқылы қылмыстарды алдын алады. Бізде осы
қылмысты ... кісі ... ... ... тіркейді және оны зерттеуде
біршама қиындықтар туындайды.
Жалдамалы кісі ... ... ... ... ... ақпарттың
объективтілігі мен сапасында, оның ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуіне және де басқа басқа
құқық қоғау ... ... ... ... ... ... кісі өлтіру қылмысын алдын алудағы негізгі бағыттарға анализ
жасаудағы айта ... бір ... ... ... ... ... жоғарғы мамандарылған кадрлерді дайындаудағы олардың
«тапсырыспен» кісі ... ... ... ... ... ... ақпараттық банктерді, ғылыми зерттеулерінде көрінетінін айта
кету қажет. ... кісі ... бұл көп ... ... көпжақты
кешенді жол талап ететін, жоғары мамандандырылған және арнайы дайындалған
субъектілерді қамтитын, өз алдына қисынды тапсырмалар ... және ... ... ... ... ерекшеленетін, ұйымдасқан,
кәсіби сипатқа ие, адамзатқа қарсы ... ... бір ... оны алдын алу қиынға соғатыны анық [22,105б.].
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалдамалы кісі өлтіруші – ... ... ... ... ... орны ... зардап тигізетін, пайда табу үшін тапсырыс
берушінің нұсқауымен сыйақыға адам ... ... кісі ... жеке ... оның қылмыстық әлеммен
байланысын қылмыстық құқықтық және ... ... ... ... ... ... қол жеткізілді.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 96-бабы 2-бөлігі «з»
тармақшасында ... ... ... ... ... айтсақ
жалдамалы кісі өлтірушілермен жасалатын қылмыстардың өзге де өмірге қол
сұғушылықтардан айырмашылығы туралы ... ... қол ... кісі ... ... қылмыстардың қоғамға қауіптілік
деңгейінің жоғарылығын, яғни адам ... ... қол ... ... қоғамға қауіптілігін және оның қандай ... ... ... ... ... бір ... адамдарды ғана,
белгілі бір уақыт аралығында, белгілі бір орындарда, белгілі бір ... ... ... ... қылмыс түрін жасаушылардың мақсаттары көп ... ... ... кінәнің тікелей қасақана түрінде ғана болады. Осындай ... ... ... 14 ... ... есі дұрыс болса ғана Қазақстан
Республикасының Қылмыстық кодексіне сәйкес жауап ... кісі ... ... ... ... топ ретінде қылмыс
жасайды. Олардың қатысушылары тапсырыс беруші ... ... және ... ... байланыстыратын делдал (көмектесуші, айдап
салушы) болып табылады. ... бұл ... ... ... үшін ... беруші
мен орындаушы болса болды. Жалдамалы кісі ... ең ... ол ... ... Оларды кейде «киллер» деп те айтады. Олардың қоғамға
қауіптілік деңгейі ... ... ... ... бір ... ... келеді. Оларда эмпатияның жоқтығы,
басқаларға күш қолданып, олардан басым ... ... ... ... ... кісі өлтірушілердің түрлеріне жалдамалы кісі өлтіру қылмысын бір-
ақ рет ... ... ... және ... ... ... ... табылады. Кәсіпқой жалдамалы кісі ... ... ... ... ... ету ... ... жұмыс жасау
деңгейіне сәйкес бірнеше түрлерге бөлінеді.
Жалдамалы кісі өлтіру қылмысын алдын алуда бірқатар мәселелер тұр. ... ... мен ... ... алып, оларды алдын алудың негізгі
бағыттарын ойлап тауып, ... ... ... ... ... ... арқылы жалдамалы кісі өлтіру қылмысымен күресуге
жәрдем жасау.
Біздің диплом жұмысымның барысындағы ұсыныстарымыз:
1. Қазақстан Республикасының Бас ... ... ... және ... ... алу ... ... Республикасы Қылмыстық
кодексі 96-бабының 2-бөлігі «з» ... ... ... ... табу ... ... қорқытып алушылықпен,
бандитизммен ұштасқан қылмыстар) бірге есепке алады. Жалдамалы кісі өлтіру
қылмысын ... ... үшін ҚР ҚК ... ... «з» тармақшасында
көзделген қылмыстардың барлығын емес, жалдамалы кісі өлтіру қылмысын
бөлекше тіркеуі ... Бұл ... ... ... кісі
өлтіру қылмысының динамикасын, оның статистикалық көрсеткіштерін нақты
біліп, криминологиялық зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді.
2. ... кісі ... ... ... алу үшін шет ... ... жатқан
компьютерлік ойындардың Қазақстанда таралуын реттеу және ... ... ... ғана ... бірқатар ересектерге де психикалық
тұрғыдан ықпал етіп, ... ... ... ... алады. Компьтерлік
ойындарда жалдамалы кісі ... ... ... ... ... жасау үшін жоспарларды дайындауды, оны ұйымдастыруды, оны ... ... ... ... ... және оны ойша ... ... жалдамалы кісі өлтірушілердің пайда болуына, бұл ... ... әкеп ... ... кісі ... ... көп ... (60%) атыс қаруымен, оның
ішінде тіркелмеген атыс қаруымен (90%) ... ... ... ... атыс ... ... ... сот тәртібімен жою
қажет. Тіркелмеген қаруларды өткізген ... ... ... ... бағасынан 2 есе жоғары етіп сыйақы ... ... ... жою ... Бұл профилактикалық шаралар тек жалдамалы кісі
өлтіру қылмыстарының азаюына ғана емес, сонымен қатар бүкіл ... да өз ... ... ҚР ҚК-ң ... ... ... ... қарастырылған. Алайда
тапсырыс берушінің мақсаты пайда табу үшін қылмыс жасаушы орындандаушының
мақсатымен сәйкес ... де ... ... ... кек алу және ... ҚР ... 233-1 ... (терроризмді насихаттау немесе
терроризм актісін ... қол қою) ... ... 96-1 бап ... ... ҚК-ң ... Жалдамалы кісі өлтіру.
1. Жалдамалы кісі өлтірушіні жалдау арқылы немесе сыйақыға кісі өлтіру –
... жазаланады.
2. ... кісі ... ... арқылы немесе сыйақыға кісі өлтіру:
а) бірнеше рет;
б) арнайы білім мен икемдерді пайдалана отырып ... - ... ... кісі ... ... болу - ... жазаланады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Қазақстан Республикасының Конституциясы. - Алматы: Юрист, ... ... В.И., ... В.Э., ... Учебник - Москва:
Юрист,1995.
3 Қазақстан ... ... ... - Алматы: Юрист, 2012.
4 Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сот ... 1994 ... ... ... өмірі мен денсаулығына ... үшін ... ... ... ... ... қаулы. Жоғарғы Соттың ресми сайты.
5 ... Е.О. ... ... - Алматы: Жеті жарғы, 2005.
6 Ағыбаев А.Н., Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім., Оқулық, - ... ... ... Ағыбаев А.Н., Қылмыстық құқық. Жалпы ... ... - ... ... 2007
8 Слинько М.И., Заказные убийство. Оқулық, - ... ... ... ... А.И., ... характеристика убийств, совершенных по
найму. Оқулық, - Мәскеу: Следователь, 1998.
10 Бородуллин А.И., ... по ... ... - ... ... юрист,
1997
11 Илюсизова С.М., Общая и юридическая психология. Оқулық, - А.:
Юридическая литература, 2006.
12 ... А., ... по ... ... - ... ... ... Мацкеевич И., Локк Р., Уголовно-прававой анализ убийств по найму.
Оқулық, - ... ... ... 2001.
14 Чуфаровский Ю.В., Юридическая психология. Оқулық, - Мәскеу:
Юриспреденция, 2001.
15 Чуфаровский Ю.В., Юридическая психология. Оқулық, - ... ... ... В.Н., ХХІ век. Юридическая наука – практике. Оқулық, -
Владивосток: Юрист, 1999.
17 Долгова А.Н., Преступность и законодательство. Оқулық, - ... ... ... В.И., ... ... и ... ... Оқулық,
- Мәскеу: Юриспреденция, 1998.
19 Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. - А.: Юрист, 2012.
20 ... Н.М., ... ... - ... ... Поляркин А.С., Федюкин А.Е., Особенности организации деятельности
ОВД в области борьбы с убийствами, совершенными по найму. ... ... ... ... ... А.Д., ... А.Н., Убийства совершенные по найму и их
предупреждение. Оқулық, - Мәскеу: Юрист, 2001.
23 ... А.А., ... ... основные понятие и
направление предупреждение в ОВД. Лекция, Мәскеу: ВЮЗШ МВД,
1993.
24 Долгова А.Н., Организованная ... ... - ... ... ... - ... кісі ... -
Ассасиндердің тарихы.
26 Алауханов Е.О., Криминология. Оқулық, - Алматы: Қазығұрт, 2006.
27 Юцкова Е.М., ... ... и ... ... - ... ... ... Долгова А.Н., Криминология. Оқулық, - Мәскеу: Юрист, 2002.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 78 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмысқа қатысу39 бет
Ауырлатылған мән-жайлары бар кісі өлтіруді саралау76 бет
Кісі өлтіру70 бет
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
Абайсызда кісі өлтіру57 бет
Адам өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы59 бет
Ауырлатылған жағдайда кісі өлтіру63 бет
Жалдап адам өлтірудің түсінігі85 бет
Жалдау арқылы кісі өлтіруді тергеу72 бет
Кісі өлтірудің жауаптылықты жеңілдететін түрлері38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь