Тракторлар мен автомомильдер

Жоспар

1. 1.цикл бойынша зертханалық.практикалық сабақтардың жоспары
2. 2.цикл бойынша зертханалық.практикалық сабақтардың жоспары
3. 3.цикл бойынша зертханалық.практикалық сабақтардың жоспары
4. 4.цикл бойынша зертханалық.практикалық сабақтардың жоспары
Кіріспе

Еліміздің ауыл шаруашылығында бүгінгі күні жаңа жұмысшы мамандар даярлана бастады. Мұның өзі бүгінгі күнгі нарық экономикасының талабына сай жаңа мамандар десек қателеспейміз. Себебі, жаңа пайда болған шаруа қожалықтары мен фермерлік шаруашылықтарына білікті де білімді мамандар қажет бола бастады. Егер Кеңес дәуіріндегі совхоздар мен колхоздарға тракторшы, комбайн жүргізуші, автокөлік жүргізуші, темір ұстасы, дәнекерлеуші, т.с.с. дара мамандар қажет болса, бүгінгі күні осы мамандықтың бәрін де меңгере алатын бесаспап жұмысшы қажет болып отыр. Мысалы, осындай жұмысшы мамандығының бірі – ауыл шаруашылығы өндірісінің шебері (фермер). Мұндай шебер әрі тракторшы, әрі автокөлік жүргізуші, әрі дәнекерлеуші, әрі слесарьлық жұмысты қатар ала жүретін маман болуы қажет. Ауыл шаруашылығында жаңа технологиялар мен жаңа техникалардың саны көбеюде. Демек, ауыл шаруашылығын механикаландырумен қатар ауыл экономикасын көтеру үшін жетік технологияларды да тез меңгере алатын білгір жұмысшы мамандарын даярлау жолдарын қарастыруды қолға алу қажет.
Техниканың сан салалы тетігі мен жөн-жосығын шебер, әрі білімді, әрі тәжірибелі мамандар меңгергенде ғана егістіктер мен фермалар ісі жанданып, жұмысы алға ілгерілемек. Осы себепті де үкіметіміз басқа да көптеген міндеттермен бірге ауыл шаруашылығына қажетті мамандарды даярлауды жақсарту, әр еңбеккерді өзіндік және ұжымдық бірлігінде халық игілігіне, ауылдық жерлерде өндірістің ең басты құралы болып табылатын жерге, техникаға, тыңайтқыштарға, мұнай өнімдеріне оң қабақпен қарау, т.б. тәрбиелеу ісін жолға қойып отыр.
Қолданылған әдебиеттер
Қ.Өстеміров, Е.Бекболғанов, Н.Әліпбеков Өндірістік оқыту шебері (ауылшаруашылық техникасы). Оқу құралы. 2 – басылым.- Астана: Фолиант, 2011.-168 бет
        
        С.Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан Мемлекеттік Университеті
Физика, математика және технология факультеті
Кәсіптік оқыту және технология кафедрасы
Реферат
Тақырыбы: ... ... ... - ПРАКТИКАЛЫҚ
САБАҚТАРДЫ ӨТКІЗУ ӘДІСТЕМЕСІ
Дайындаған: Сәденов М.К.
Кәсіптік оқыту, 3 ... ... ... 2014 ... ... ... зертханалық-практикалық сабақтардың жоспары
* 2-цикл бойынша зертханалық-практикалық сабақтардың жоспары
* ... ... ... ... ... ... бойынша зертханалық-практикалық сабақтардың жоспары
Кіріспе
Еліміздің ауыл шаруашылығында бүгінгі күні жаңа жұмысшы мамандар даярлана бастады. Мұның өзі бүгінгі күнгі нарық экономикасының ... сай жаңа ... ... қателеспейміз. Себебі, жаңа пайда болған шаруа қожалықтары мен фермерлік шаруашылықтарына білікті де білімді мамандар қажет бола ... Егер ... ... ... мен колхоздарға тракторшы, комбайн жүргізуші, автокөлік жүргізуші, темір ... ... ... дара ... ... ... бүгінгі күні осы мамандықтың бәрін де меңгере алатын бесаспап ... ... ... ... ... осындай жұмысшы мамандығының бірі - ауыл шаруашылығы өндірісінің шебері (фермер). Мұндай шебер әрі ... әрі ... ... әрі ... әрі ... жұмысты қатар ала жүретін маман болуы қажет. Ауыл шаруашылығында жаңа технологиялар мен жаңа ... саны ... ... ауыл ... ... қатар ауыл экономикасын көтеру үшін жетік технологияларды да тез ... ... ... ... ... ... ... қарастыруды қолға алу қажет.
Техниканың сан салалы тетігі мен жөн-жосығын шебер, әрі білімді, әрі тәжірибелі мамандар меңгергенде ғана егістіктер мен ... ісі ... ... алға ... Осы ... де ... ... да көптеген міндеттермен бірге ауыл шаруашылығына қажетті мамандарды ... ... әр ... ... және ұжымдық бірлігінде халық игілігіне, ауылдық жерлерде өндірістің ең басты құралы болып табылатын жерге, техникаға, тыңайтқыштарға, мұнай өнімдеріне оң қабақпен ... т.б. ... ісін ... ... отыр.

ПӘНІ БОЙЫНША
ЗЕРТХАНАЛЫҚ - ПРАКТИКАЛЫҚ
САБАҚТАРДЫ ӨТКІЗУ ӘДІСТЕМЕСІ
1-цикл бойынша ... ... ... ... және ... қозғалтқыштардың айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмдері.
Сабақтың мақсаты: дизельді және карбюраторлы қозғалтқыштардың айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмдерінің құрылысымен, әрекет ету ... ... ... ... ... ... білімдерін нығайту. Механизмдердің бөлшектеу, жинау, реттеу жолдарын үйрете отырып, оқушылардың дұрыс дағды қалыптастыруын көздеу.
Оқушылардың техникаға деген сүйіспеншілігін, жұмысқа деген ... ... ... - ... ... ... ... жұмысын ұйымдастыру. Тақырыпқа берілген уақыт - 30 сағат. Топтар саны - ... ... ... ...
1-тапсырма: А-41 дизелінің айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмі.
2-тапсырма: Д-240 дизелінің ... және газ ... ... Д-144 ... ... және газ тарататын механизмі.
4-тапсырма: СМД-62 дизелінің айналшақты-бұлғақты және газ тарататын ... ... 740 ... осы ... ... ... ... айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмдері.
7-тапсырма: ЗМЗ-53 дизелінің ... және газ ... ... ... ... айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмдері.
9-10-тапсырма: Машина-трактор агрегаттарын жұмысқа дайындау.
Топтардың алмасу кестесі
Сабақ нөмірі
Тапсырмалар
Жүмыс орны
Топтар ... ... ... ... ... құрал-жабдықтары:
1-тапсырманың жұмыс орны: А-41 дизелі, технологиялық карта-нұсқау плакаттар, оқулық, құрылғылар мен құралдар, ажыратқыштар, динамометрлік ... ... ... ... ... ... 1 сүңгіш (щуп) жиынтығы, жұмсақ сым, қысқыш, балға.
2-тапсырма жұмыс орны: Д-240 ... және ... ... ... ... ... құрал-саймандар мен оқу құралдары.
Қалған жұмыс орындарында да дәл осылай пайдаланады, кейінгі жүмыс орындарында басқа құралдар жазылған.
3-тапсырманың жұмыс орны: Д-144 дизелі және ... ... ... орны: СМД-62 дизелі және басқа құралдар.
5-тапсырманың жұмыс орны: КамАЗ-740 дизелі және ... ... ... ... ЯМЗ-240Б дизелі және басқа құралдар.
7-тапсырманың жұмыс орны: ЗМЗ-53 қозғалтқышы және басқа құралдар.
8-тапсырманың жұмыс орны: ЗИЛ-130 қозғалтқышы және басқа құралдар.
Әдістемелік ... ... ... ... ... орнында оқып үйренуге қажетті қозғалтқыштарды (монтажды) картер түбімен төмен қаратып, арнаулы айналатын стендке жайғастыру керек (1.1-сурет). Қозғалтқыштан оның сырт жағында ... жүйе ... ... ... оталу) тетіктері мен агрегаттарын іске қосқыш қозғалтқыш не стартер, иінді білік шкивін, іліністі және басқа да тақырыпқа қажет емес түтіктер мен ... алып ... ... Қозғалтқышта орналасқан айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмдердің тетіктердің бәрі (жұмысқа ... ... да) ... және толық жиынтықты болуға тиіс.
Тапсырмалардың орындалуын толық ... ету үшін ... ... құрылғылар мен аспаптарды пайдалану қажет.
Кіріспе нұсқау жүргізу барысында, оқушыларға механизмдерді бөлшектегенде ... ... ... ... ... операцияларының орындалуының кезектігін қатаң сақтау керектігін түсіндіру ... ... ... бұзылуы аталған механизмдердің одан әрі бөлшектеу мүмкіндігін жоғалтатынына, тетіктердің сынуына алып келетінін түсіндірген жөн. Жұмыс барысында тетіктерді балғамен ұруға ... ... ... ... жұмсақ металдардан (алюминий немесе мыс) қаптама жасау арқылы, ал алюминий қоспасына жасалған поршень түбін тек кана ... ... ... ... ұруға болатынын түсіндірген жөн.
Бөлшектеу барысында алынған бұрандамалар мен гайкаларды бір жерге жиюға болмайтынын да ... ... салу ... Әрбір тетіктен алынған бұрандамалар мен гайкаларды тығырықпен бірге жеке жинауға дағдыландырған дұрыс. Тетіктерді жинау барысында бұрандаларды бұзып ... үшін ... мен ... бұранда қадамдарының бірге болуын түсіндіру қажет, сондықтан мұғалімде ... болу ... ... қалай жұмыс істеу керектігін де түсіндірген жөн.
Айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмдерді бөлшектеп болған соң оқушылар ... ... ... ... керек. Олардың назарын поршень түбіндегі бұлғақ (шатун) пен оның ... ... ... ... ... ... назар аудару керек.
Механизмдерді жиғанда осы таңбалардың бір-біріне дұрыс ... неге ... ... ... ... ... ... беруге болады.
Мысалы, гильзадағы поршеньді қалай дұрыс таңдауға болады? Бұлғақты оның төменгі қалпақшасымен қалай жиюға болады, т.с.с.
Үшінші айналым барысында ... ... ... ... ... блок-картерден бір гильзаны шығарып алуды көрсетіп, оның ... ... ... ... түсіндіруі керек. Арнаулы сүңгішті (щуп) пайдалана отырып, ... ... ... жоғарыда жататынын өлшеп беріп, басқа да жоғарыда аталған құрылғыларды пайдалану әдістерін көрсеткен дұрыс.
Жұмыс барысында пайдаланылатын аспаптар мен өлшеу құралдарын дұрыс ... әр ... жеке ... беру ... ... ... ... поршень мен гильзаның арасындағы саңылауды сүңгіш арқылы өлшеуді, екіншісіне поршень сақинасының жапқышының мөлшерін ... ... ... ... жеке ... ... есеп беру ретінде дайындауға болады. Төменде осындай есеп берудің үлгісі көрсетілген.
1-тапсырманы орындау жөнінде есеп беру.
А-41 ... ... және газ ... ... ... ... ... беру арқылы немесе алдын ала дайындалған карточка-тапсырмалар көмегімен тексеруге болады. Егер оқушы берілген ... ... өз ... ... жүргізе алса, сабақтың нәтижелі болары сөзсіз.

Окушыныд фамилиясы Тобы |
\ \
\ ... ... ... ...
Норма бойынша өлшем мәиі
1
1 цилиндрдің компрессиялык сақинасы жаіщыштық мөлшері: I сақина II ... III ... ... 0,7-1,0 0,5-0,6
2 ... ... ... табыңыз
таңба Б, нүсқар Б.С.М таңбасы және ... ... ...
Штангенциркуль көмегімен енгізу, 3 1 шығару клапандарының тэрелке ... ... ... - 60 мм ... - 48 мм
Енгізу клапанын тарелка диаметрі ... ...
4 1 ... ... да ... ... тапсырмаларды орындағанда әр оқушының шығармашылық еңбек етуін қарастырған жөн. Мұғалім әр тапсырмаға дұрыс нұсқау жасау үшін оның орындалу ... ... ... ... ... нұсқау картасын жасауға көмек де бірінші тапсырманың мазмұнын және оның орындалу жүйесін ... ... А-41 ... айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмі.
1. Плакат көмегімен А-41 дизелінің айналшақты-бұлғақты және газ тарататын механизмдерінің жалпы құрылысы мен ... ... ... ... ... ... бөлшектеңіз.
* Цилиндрлер қалпақшасын, оның төсемін және декомпрессиялық механизмді дизельден ажыратыңыз.Күйенте бөлігін тіреуімен, серіппесімен қоса босатыңыз.Күйентелердің қарнағын (штанга) шығарып алыңыз. Цилиндрлер ... ... ... ... ... шығарып алыңыз. Цилиндрлер қалпақшасын монтаж жасайтын үстелге жатқызыңыз.
* Дизельді ... ... ... ... оның ... май ... оның май қабылдағышымен теңгеретін механизмдерін алыңыз.
* Бірінші және төртінші цилиндрдің айналшағын төменгі нүкте қалпына келтіріңіз. ... мен оның ... ... ... ... тексеріңіз.
Бұрандамаларды бұрап, бір бүлғақтың қалпағын алыңыз. Балғаның жеңіл соққысымен цилиндрдегі поршеньді ... ... ... ақырындап (цилиндр айнасына зақым келмейтіндей етіп) алып келіңіз де, оны ... қоса ... ... Осы әдіспен басқа поршеньдерді де цилиндрлерінен шығарыңыз.
2.4. Бөлгіш ... ... ... ... ... ... отырып, түпкі мойынтіректерді 1-5-2-4-3 ретімен шығарыңыз. Арнаулы құрылғы көмегімен блок төсенішінен ... ... ... шығарыңыз.
2.6. Тартқыш біліктің (фланецін) ұстап түрган екі бұрандаманы бұрап алып, оны блоктан шығарыңыз. Итергіштердің түйінін кронштейндерімен қоса ... ... ... ... ... ... аударыңыз. Ажыратқышты пайдаланып (1.1, ө-сурет) бір не екі цилиндр гильзасын шығарып алыңыз.
* ... пен ... ... ... ... ... сақиналары мен бекіткіш сақиналарды шығарыңыз (1.1,б-суретте көрсетілген құрылғы көмегімен). Балға көмегімен поршеньнен оның ... ... ... ... ... бормен клапандар нөмірін жазып қойыңыз, кейін өз орындарына қою үшін оңай ... ... ... (1.1, ... ... ... соң тәрелкені, клапандар мен серіппелерді де алыңыз.
3. Блок-картердің және айналшақты-бұлғақты механизмнің ... ... ... ... сым жүргізіп, иінді біліктің түпкі мойынтіректері мен бөлгіш білігінің мойындарына баратын май жолын байқаңыз.
* Цилиндр гильзасының ... ... ... ... Гильзаның төменгі жағы блок картерге қалай нығыз бекітілетініне көңіл аударыңыз.
* Цилиндр қалпақшасының төсенішіне ... ... ... оны ... қай ... жатқызатынын байқаңыз.
3.4.Поршеньнің құрылысын оқып, ондағы таңбалардың қызметіне көңіл аударыңыз.Поршень сақиналарынын, құрылысымен танысып, бір поршеньдегі сақиналардың бір-бірінен айырмашылығын ... ... ... гильзаға кигізіп, оны поршеньнің басымен төмен қарай 30-40 мм ... ... ... ... ... ... ... Бұлғақтың, оның мойынтірегі төсемдерінің құрылысымен танысыңыз. Бұлғақтың төменгі жақтағы бас қақпағындағы және мойынтіректің төсемдеріндегі белгілеріне назар аударыңыз.
1.1-сурет. 1-цикл тапсырмаларын ... ... ... - ... ... ... ... з -- цилиндрлер гилъзасын шығару үшін қолданылатын босатқыш; б - поршенъдер ... ... ... в - ... ... г,ғ -- поршенъ сақиналарын қысып, поршенъді цилиндрге кигізетін құрылғы
* Иінді біліктің құрылысымен танысыңыз. Оның бұлғақтың мойнындағы ... ... ... ... сым ... оны тексеріп көріңіз.Май қайтарғышты, таза май түтігін табыңыз.
* Теңгергіш механизмнің құрылысымен танысып,оның жүмысын ... ... ... ... ... ... ... құрылымымен танысыңыз.
* Цилиндрдің қалпақшасымен танысыңыз. Сымды пайдалана отырып, ауа жолымен пайдаланылған газдың шығатын ... ... ... да ... мен ... ... қызметімен танысыңыз. Енгізу және шығару клапандарының орналасқан жерін табыңыз.
* Енгізу жене шығару ... ... ... ... ... ... қалай екенін анықтаңыз.
* Тартқыш біліктің және оның тірегінің құрылысымен танысып, білік ... ... ... ... ... болатынын түсініңіз. Барлық енгізу-клапандарының жұдырықшаларын бормен белгілеңіз.
* Барлық тартқыш ... ... ... ... ... олардағы таңбаларды табыңыз.
* Беріліс тетіктерінің құрылысымен танысыңыз: қарнақ, итергіш, күйенте, осьтер мен серіппелер.
4.6. Декомпрессиялық механизмінің құрылысы,жұмыс әрекеті мен ... ... ... ... және газ ... механизмдерді табыңыз.
* Құрылғы көмегімен (1.2, д,е,ж,з-сурет) клапанды механизмді жиыңыз.
* Цилиндр гильзаларын блок картерге орнатыңыз.
* ... ... блок ... 0,07... 0,17 мм ... орналасуы керек.
5.3. Тартқыш білікті орнына қойыңыз, содан соң итергіштерді осьтерімен бірге орнатыңыз.
5.4. Иінді білікті блок төсенішіне орнатыңыз. Білікті блок-картерге орнатпастан бұрын ондағы май ... ... мен ... ... ... ауа ... ... сонымен қатар бұлғақ мойындарын тазалап, түпкі мойынтіректердің ... май ... ... ... қақпағын бұрамасұқпаларға (шпилькалар) кигізіп, гайкаларын тартыңыз. Динамометрлік кілтті пайдалана отырып, алғаш үшінші, содан соң ... ... ... және бірінші түпкі мойынтіректердің гайкаларын тартыңыз. Тарту момент күші 410-440 Нм, содан соң біліктің айналуын ... ... ... ... бұлғақтарымен қоса жиыңыз.Поршеньнің дөңесшесіне бекіту сақинасын орнатып,поршень мен бұлғақты ... ... ... ... ... соң ... ... Құрылғы көмегімен (1.1, б-сурет) поршеньге май сыдырғыш ... мен ... ... соң ... екі ... ... және жоғарыдағы хромданған сақинаны кигізеді. Сақиналардың түйіскен жердегі саңылау мөлшері 0,45-0,75 мм болуы керек.
* ... ... ... мен ... ... ... Сақиналары жиылған поршеньге монтаж жасайтын құрылғыны кигізіп, ақырын ғана поршеньді бұлғақпен бірге ... ... май ... ... ... кигізіңіз, бұлғақ қақпағы тартқыш білік жағында болатындай етіп ... ... ... бар ... гильзаға түсетіндей етіп төмен жылжытыңыз. Бұлғақты иінді білікке дейін тартыңыз.Бұлғақтың қақпақшасын ... ... ... қақпағын орнатыңыз. Динамометрлік кілтті пайдаланып, бұрандамаларды бірқалыпты етіп екі-үш рет тартыңыз. ... ... - 180-200 ... - ... ... е,ж - ... сухариктерін алуға және орнатуға арналған құрылғы; з - динамометрлік ... ... ... ... ... ... Оның шестернялары бір-бірімен таңбалары бойынша қосылуы керек.
* Шестернялар картерін, тегершік пен оның картерін орнына бекітіңіз. Аралық шестерняны осіне ... ... ... таңбалары арқылы қосыңыз. Май қабылдағышымен бірге май сорғысын орнатыңыз да, картер түбін ... ... ... картерімен төмен қарата бұрыңыз. Блок төсенішін орнатып, оның үстіндегі ... ... ... ... қалпақшасын бекітетін бұрамасұқпаларға гайкаларды кигізіп, оларды плакатта көрсетілгендей етіп рет-ретімен тартыңыз. Динамометрлік кілтті пайдалана ... ... ... 160-180 Нм ... ... ... ... мен қарнақтарды тіреуімен бірге орнына бекітіңіз. Декомпрессиялық механизмді жиыңыз.
* Клапандар мен күйентелерінің ... ... ... келтіру жолымен танысыңыз. Ретке келтіруге тырысыңыз. Клапандар мен күйентелердің жеке декомпрессиялық механизмдердің аралығындағы саңылауларды ретке ... ... ... ... ... ... қойыңыз.
* Жұмысты орындап болған соң есеп беруге (үлгісі берілген) дайындаңыз.
Бақылау сұрақтары
* ... ... ... ... ... Поршень сақиналары не үшін қолданылады?
* Иінді біліктің осьтік ығысуы немен шектеледі?
* Иінді біліктің ... ... ... ... Газ таратқыш механизм не үшін қолданылады?
* Клапандар мен күйентелер арасындағы саңылау не үшін ... ... ... ... ... ... мақсат не?
* Клапандарды қалайша ретке келтіреді?
* Декомпрессиялық механизмдерді ... ... ... ... ... ... ... жоспары
Тақырыбы: Іштен жанатын қозғалтқыштың салқындату жөне майлау жүйелері.
Сабақтың мақсаты: Іштен жанатын қозғалтқыштың салқындату және ... ... ... мен ... ... жинау, реттеу әдістерін оқушыларға үйрету. Жүйелердің механизмдерінің техникалық күтімін жасау, олардың ақауларын анықтай білу шеберлігін қалыптастыруға көмектесу.
Сабақ әдісі - ... ... ... берілетін уақыт - 30 сағат.
Топтар саны - 10.
Сабақтың тақырыбына арналған ... А-41 ... ... және майлау жүйелері.
2-тапсырма: Д-240 дизелінің салқындату және майлау жүйелері.
3-тапсырма: СМД-62 дизелінің салқындату және ... ... ... ... салқындату және майлау жүйелері.
5-тапсырма: КамАЗ-740 дизелінің салқындату және ... ... ... ерекшеліктері.
6-тапсырма: Д-144 дизелінің салқындату және майлау жүйелері.
7-тапсырма: ... ... ... және ... ... ... ... салқындату және майлау жүйелері.
9-10-тапсырма: машина-трактор агрегаттарын жұмысқа дайындау.
Жұмыс орындарының құрал-жабдықтары.: ... және ... ... ... жабдықталган монтаж қозгалтңыштар (арнаулы стендтерге орнатылған). Аталған жүйелердің агрегаттары: (толық жиынтықты және нығыздау тетіктерімен бірге) май ... ... ... ... ... ... су, ... мен желдеткіштер, радиаторлар, қозғалткыштар мен олардың бөлшектерінің (цилиндр калпақшаларының, майтазалағыштар, т.с.с.) қимасы. Бөлшектеуге арналған құралдар мен құрылғылар: ПНМ-1516 ... ... ... және ... ... ... балға, май сорғыларын бөлшектеп жинауға арналған ОПР-3854 ... және ... ... Тексеру-өлшеу аспаптары, көрсеткіштер, сызғыштар, КИ-8920 құрылғысы. Жылу аспаптары мен ... ... ... ... ... ... ... нұсқау карталары.
Әдістемелік нұсқаулар. Мұғалім сабақ барысында оқушыларға тапсырмаларды орындауға арналған құрылғылармен ... ... ... ... керек. Оқушылардың назарын технологиялық нұсқау карталарында көрсетілген бөлшектеу немесе жинау үдерістерінің кезек-тілігіне, оны ... ... ... ... аударған дұрыс. Оқып танысатын жүйелердің бөлшектерінде көптеген біліктердің кездесетініне байланысты олардың шеттерінде кездесетін бұрандаларды бұзып алмау үшін жұмыс барысында ... ... ... ұруға болмайтынын ескерту керек, ал оларды ұрған жағдайда жұмсақ металдардан немесе басқа материалдардан қаптама жасау арқылы ұруға болатынын айту ... ... және ... ... ... ... барысында көбінесе оқушылар оның білігінің мойынтірегіндегі тоқтатқыш ... ... ... да, оның ... ... ұра ... ... салдарынан сорғы корпусының бұзылуы не сы-нуы мүмкін.
Оқушылардың жұмысын үйымдастыруда мұғалім үшін әңгімелесу (кеңес) ... кең ... ... ... берері сөзсіз. Мәселелі сұрақтар арқылы әр оқушының ойлау қабілетін одан әрі дамытуды барлық уақытта көздеген жөн. ... ... ... ... ... ... бәсеңдету үшін цилиндрлерге және оның қалпақшаларына ауа үрлеуді роторлы желдеткішпен жүзеге асыруға болатынын түсіндіріп, оқушылардан жылу ... ... ... ... ... ... талап етуге болады.
Қозғалтқышты сұйықтыкпен салқындату әдісімен таныстыра ... ... ... ... ... не үшін керек екендігін түсіндіріп беруін сұрауға болады.
Сұйықтықпен және ауамен салқындатылатын жүйелерді салыстыра отырып, сумен салқындату ... ... ... күрделілігіне, оның массасының үлкендеуіне алып келетінін, суық ... ... ... ... тағы да ... ... ... кеткен дұрыс.
Салқындату жүйесінің бірқалыпты жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін оған таза, мүмкіндігінше жұмсақ су қүю керек екенін түсіндіре отырып, ... суды ... ... де айта кету ... ... деп сұрақ беруге болады.
Жауап беруге қиналған жағдайда олардың физикамен қатты дененің жылуын ұлғаюын естеріне түсіруге болады.
Тракторға техникалық қызмет ... ... ... ... ... су ... ... керек екенін түсіндіре отырып, радиатордың қылта аузындағы қақпағын ашқанда одан шығатын ыстық бу мен судың бет пен ... ... ... ... абай болу керектігін қатал ескерткен жөн. Жетек ременінің ... және ... ... ... ... өлшеуді оқушыларға көрсетіп, содан соң ғана оларға тапсырма беруге болады.
Оқушылардан ауамен салқындатылатын қозғалтқыштың ... кету ... ... ... ... ... ... Осы жүйенің негізгі су ағатын жерлерін көрсетуді өтініп, оны қалай түзетуге болатынын сұрауға болады.
Майлау жүйесімен танысу барысында оқушылар ... ... ... ... ... танысулары керек. Сондықтан да майлау жүйесінің бөлшектерін ... ... ... ... ету ... Оқып-үйренуге арналған қозғалтқыштардың майлау жүйелерін бөлшектеп, қайта жинау үшін технологиялық нұсқау карталарын кең пайдалану ... ... ... ... ... ... бекіту үшін оқушыларға әңгіме барысында мынадай сұрақтар мен тапсырмалар беруге болады:
* Автотрактор ... ... ... үшін ... ... ... майларының жіктеу тәртібі бойынша топтарын атаңыз.
* Майлау жүйесінде қолданылатын қысым күшіжәне шашырату ... қай ... ... ... ... майдың мөлшерін қалай өлшеуге болады? Өлшеуді қозғалтқыш ... ... 15-20 ... ... соң неге ... ... ... оқушыларға центрифугадан майдың тазартылуын түсіндіре отырып, майдың жоғары қысымын қандай себептерден болуы мүмкін екенін түсіндіріп ... ... ... ... ... беру ... де кең ... жөн: мысалы, ортадан тепкіш май сүзгісіндегі осьтік ауытқуы, пластикалық сүңгіш арқылы май сорғысы ... ... ... өлшеу, т.б.
Өлшем мөлшерлерін дәптерге түсірген дұрыс.
I тапсырманың мазмұны және орындалу жүйесі.
Тақырыбы: А-41 дизелінің ... және ... ... дизелінің салқындату жүйесі.
1.1. Трактордан және плакаттан дизельдің су тысы мен оталдыру қозғалтқышының, су сорғының, желдеткіш пен ... ... ... сонымен қатар оталдыру алдындағы жылытқыш пен кабина жылытқышының жүйеге жалғанатын жерін табыңыз. ... ... ... және ... ... ... құрылысымен танысыңыз.
* Оның трактор жаңтауына (рама) бекітілген жерін көріңіз.
* Радиатор өзегінің, бағының ... ... ... жүйесі радиаторының бекітілетін жерімен, желбезегімен, оның басқару механизмімен танысыңыз.
* Ауа-бу клапанының ... ... ... оның ... ... Су сорғысын желдеткішімен жиылған түрінде қараңыз.
* Қозғалтқыштан су сорғысын желдеткішпен қоса алып бөлшектеңіз: сорғы білігінің алдыңғы ... ... ... оның ... ... ... ... желдеткіш қалаған шкивтен босатыңыз; ажыратқышты пайдалана отырып, желдеткіш шкивін шығарыңыз. (2, ә-сурет).
* ... ... ... ... оған сорғыштың корпусын қысыңыз да, балғаның жеңіл ұруымен (жапсырма арқылы) ақырғы ... ... оның ... ... қоса ... ... ... құрылысымен танысыңыз.
* Корпустың ішкі құрылысымен және радиатормен жалғанатын жерін қараңыз.
* Сорғының қалағына көңіл бөле отырып, оның ... ... ... да, ... ... Сорғының ішкі қуысынан төменгі және жоғарғы қысым аймағын табыңыз.
* Сорғы ... ... ... ... қою арқылы оны соратын қуысы мен блок-картердің су таратқыш арнасының арасындағы қарым-қатынасты байқаңыз.
* Тоқтатқыш ... ... ... ... ... ... шығарыңыз. Нығыздағыштың құрылысымен танысып, оны қанатшаның білігіне кигізіңіз.
* Су сорғысы мен желдеткішті жиыңыз. Бөлшектеу барысындағы операцияларды кері ... ... ... ... ... ... онан су ... түтікті шығарыңыз. Блок-картердің су тысының, оталдырғыш қозғалтқыш пен цилиндр қалпақшасының құрылысы мен өзара орналасуына көңіл аударыңыз.
* Тетіктер мен плакатты пайдалана ... ... ... ... танысыңыз.
9. Трактор жұмыс істеп тұрғанда салқындату жүйесіндегі су температурасының қандай болатынын оқулықтан көріңіз де, су температурасын, ... пен ... ... ... ... ... тұрған трактордың желдеткіш жетегінің ременін алып, қайта салыңыз да, КИ-9920 (2, ғ-сурет) құрылғысы көмегімен оның ... ... ... ... ... (1) межелігін (шкала) нөлге әкеліңіз.
* Құрылғы белдікке (5) қойыңыз (екі шкивтің ортасынан), ұстағыш (2) көмегімен 40 Нм ... ... ... да, ... бойынша бақылау керек.Сегменттер (3), (6) белдігінің иілуіне пропорционал бұрылуы керек.
* Иілу ... ... (6) ... бойынша анықталады (14-18 мм болуы керек).
11. А-41 дизелінің майлау жүйесі.
* Плакаттан және қозғалтқыштардан майлау жүйесі бөлшектерінің өзара орналасуын қараңыз. Май ... және ... ... ... Май ... ... түбін, тазартқыш шестернялардың қақпағын шығарыңыз (олардың төсенішін бұзып алмаңыз).
* Май сорғысына жалғанған май түтіктерін ағытып,шығарып танысыңыз.
* Май сорғысын май ... қоса ... ... ... Май ... ... оның реттегіш төсеніштерін бір жерге ретімен жинаңыз.
* Май сорғысын ... ... ... ... оның ... ... ... корпусты,шестерняларды, радиаторлар бөлшектерін алыңыз.
3.4. Май сорғысы тетіктерінің құрылысымен танысыңыз. Шестернялардың айналу бағытын анықтаңыз.
3.5 Тартқыш кранды шығарып, оның құрылысымен танысыңыз.
3.6. Блок-картердің түтіктеріне мыс ... ... ... әр ... ... ... айдайтынын көріңіз.
2-сурет. 2-цикл жұмыстарын жүргізуге қажет құрылғылар жэне олармен жұмыс істеу әдістері: а - шкивті шығару; ә - ... ... ... б - ... ... сығып шығару, в - сорғы қалақшасын шығару; г - күпшекті шығару; е - Н-8920 құрылғысымен дененіц тартылуын тексеру; 1 - ... 2 - ... 3-6 - ... 4 - ... 5 - ... д,е - центрифуга роторыныц осътен ауытқуы; ж - май сорғысы жетегінің орнығуы.
* Таратқыш ... ... ... май ... ... ... ... аударыңыз.
* Май сорғысы корпусының редукциялық клапанды шығарып, оның құрылысымен танысыңыз.
* Май сорғысын ... ... май ... ... ... ... роторы мен қалпағын алыңыз,корпустан оның осін ағытыңыз. Гайканы ағытып, ротордың стақанын шығарыңыз.
* Бір ... ... ... ... ... ... ... танысыңыз.
* Май тазалағыштың корпусын блок-картер жазықтығына қойып, түйіскен түтіктердің қызметімен танысыңыз.
* Май тазалағыштың корпус түтіктерінен мыс сым жүргізу арқылы ... ... және ... ... ... ... ... әсер ететін күшті,май тазалау үдерісінің құрылысымен танысыңыз.
* Ағызу клапанын ... оның ... ... байланысын, қалай жұмыс істейтініне көңіл бөліңіз.
* Май тазалағышты жиыңыз. Нығыздағыш сақинаның жағдайын роторды жинамай ... ... ... ... ... қатты тартуға болмайды.
5. Плакаттар мен тетіктерді пайдалана отырып, май ... ... ... ... ... ... ... Әсіресе, майдың тірек және бұлғақ мойынтіректеріне, поршень сақиналарына, тартқыш біліктің мойындарына, отын ... ... ... ... ... (втулка), итергіштер осіне, одан әрі қарнақтар арқылыкүйентелерге бару жолдарына баса назар аударған жөн.
* Қай тетіктердің май тұманы арқылы майланатынына ... ... ... май ... ... ... жұмысымен танысыңыз.
* Картер қуысымен атмосфера арасындағы байланыстың қалай өтетініне көңіл бөліңіз.
* Қозғалтқыштың жұмыс істеп тұрған кезіндегі май қысымы мен температурасының ... ... ... ... мен көрсеткіштердің тұрған жеріне қараңыз.
* Қозғалтқышқа цилиндрлер қалпағын, ... ... ... май ... май ... картер түбін және су сорғысы мен желдеткішін ... ... ... ... күтімін және ақауларын оқыңыз.
Екінші тапсырманы орындау үшін жоғарыда көрсетілген ... Д-240 ... ... және ... ... оқып ... болады. Технологиялық нұсқау картасын дайындау үшін жүйелердің бөлшектену, жиналу және реттеу ... ... ... шығу ... сұраңтары
* Термостат не үшін қолданылады?
* Радиатордың қылта аузындағы қақпаққа бу-ауа клапаны не үшін ... ... суды ... әдісін түсіндіріп бер.
* Сұйықтықпен салқындатылатын жүйеде судың қызып кету себептерін ата.
* Желдеткіш белдігінің керілуін қалай тексереді және оны ... ... ... ... ... құрамдас бөліктерін және аспаптарын атаңдар.
* Май сорғысының редукциялың клапаны неге арналған?
* Қозғалтқыштың майлау жүйесіндегі арналардың қысымы немен ... ... ... май ... ... Май сүзгісін бөлшектемей-ақ, оның ластану дәрежесін қалай тексеруге болады?
* Желідегі май қысымының төмендеу себептерін атаңдар.
3-цикл бойынша зертханалық-практикалық ... ... ... және ... қозғалтқыштардың қоректендіру, іске қосу жүйелері.
Сабақтың мақсаты: Қозғалтқыштардың қоректендіру және іске қосу ... ... мен ... ету ... ... ... техникалық күтімін, ақауларын реттеу жолдарын оқып үйрену. Оқушылардың теориялық білімдерін бекіту.
Сабақ ... - ... ... ... ... уақыт - 30 сағат.
Топтар саны - 10.
Сабаң тақырыбына арналған тапсырмалар:
1-тапсырма: А-41 дизелінің қоректендіру ... Д-240 ... ... жүйесі.
3-тапсырма: СМД-62 дизелінің қоректендіру жүйесі.
4-тапсырма:А-41, Д-240, СМД-62 дизельдерінің іске қосу ... ... ... ... қоректендіру жүйелері.
6-тапсырма: Д-144 дизелінің қоректендіру жүйесі.
7-тапсырма: ЗМЗ-53 қозғалтқышының ... ... ... қозғалтқышының қоректендіру жүйесі.
9-10-тапсырма: Машина-трактор агрегаттарын жұмысқа дайындау.
Жұмыс орындарының құрал-жабдықтары:
ПИМ-1516 құралдар жинағы, версткалар, плакаттар, оқулық, технологиялық нұсқау карталары, қоректендіру жүйесінің бөлшектерін ... ... ... ... мен механизмдері алынып тасталған монтаж тракторлары;
* тапсырмаларды орындауға қажетті ... ... ... және ... ... ... ... орнатуға арналған қондырғылар(3.1-сурет);
* қоректендіру жүйесінің бөлшектері оңай алынатындай етіп орналасқан ГАЗ-53 А және ЗИЛ-130 автомобильдері;
* ... мен ауа ... ... іске ... ... оқып үйренетін қозғалтқыштардан карбюраторлары;
* Д-240 және басқа дизельдердің ауа тазартқыштарының ... ... ... ... сорғысының тілмесі(реттеуішімен бірге);
* РВ реттеуіш тілмесі (3.1, ә-сурет);
* отын сорғысының тетіктері;
* отын сорғысының таратқыш ... НД ... ... ... ... арналған құрылғылар (3.1, а-сурет);
* іске ңосңыш қозғалтқыштарды бөлшектеп, ... ... ... ... оның ... ЗИЗ-53 қозғалтқышының қоректендіру жүйесінің тетіктері;
* картон немесе фанера (алынған отын ... ... ... қою ... ... мм гайкалы кілттер.
Әдістемелік нұсқаулар. Дизельдердің қоректендіру жүйесін оқып үйрену үшін сабақ барысында плакаттар мен оқулықты дұрыс пайдалана ... ... ... ... барысында бөлшектеп, жинау жұмыстарын бастамас бұрын плакаттан А-41 дизелінің қоректендіру ... ... ... танысу керек. Жанармайдың отын бағынан бүркігішке (форсунка) дейінгі жолын, оның жүйе бөлшектерінен өтуін сызба арқылы ... ... ... ... ... жөн. Плакат арқылы А-41 дизелінің қоректендіру сызбасымен таныса отырып, оқушылардың назарларын осы ... ... ... мен ... ... ... сақтау керектігіне аударған жөн.
3.1-сурет. 3-цикл жұмыстарына қажет құрылғылар: а -- НД ... ... ... ... арналган; ә - РВ реттеуіш тілмесі; б -- клапан ұясын қысып шығаруға арналған; в - шлицалық ... ... ... шығаруға арналған
Жұмыс орнындағы МТЗ-80 тракторынан қоректендіру жүйесінің негізгі бөлшектерін көрсете отырып, олардың атқаратын қызметтері туралы ... ... ... ... де ... (теориялық сабақтардың материалдарын еске түсіру үшін).
Содан соң тапсырмалар бойынша, технологиялың нұсқау карталары арқылы оқушылардың дербес жұмыстары ұйымдастырылады.
Дегенмен, ... ... ... ... ... ... бөлшектерінің бұзылуы, қайта жиналуы туралы ауызша нұсқаулар, мәселелі жағдайлар арқылы сұрақтар мен тапсырмалар беріп ... ... ... Д-240 ... ауа ... үш ... ... онда ауа тазартудың бірінші сатысы - инерциялық, екіншісі - майлы ваннамен түйіспелі, ... де ... ... тар ... ... ... ... айта отырып, оқушылардан май ваннасының неге қажет екенін түсіндіріп берулерін талап етуге болады.
Трубокомпрессордың құрылысымен таныса отырып, ... ... ... мен ... ... ... жиілікпен айналатынына /40 мың минутқа жуық, олардың болмашы ғана ... ... ... ... ... ... ... аудару керек. Сондықтан оны бөлшектеп, қайта жинау барысында тербелмелі втулка типтес қола мойынтіректердің атқаратын қызметін түсіндіріп беру ... ал ... ... ... салқындатылатынын оқушылардың өздерінен сұрауға болады.
Сору сорғысын бөлшектеп, қайта жинау барысында да оқушылар көбінесе қателіктер жібереді. Сондықтан мұғалім сору помпасының дұрыс ... ... ... ... кейбір оқушылар оның клапандарын орындарына дұрыс қоя білмейді. Клапандардың жіңішке жағын төменгі жаққа қарай орналастыруды көздеу қажет. Оқытылатын трактор қозғалтқыштарының ... сору ... ... ... ... ... отырып, поршеньнің корпустағы мүқият өңделген тесігінде еркін қозғалу керек екендігін де ескерген ... сору ... ... ... ... үшін мынадай сұрақтар беруге болады: қозғалтқышқа көтеріңкі күш әсер етсе, сору ... ... ... ме ... сору ... ... қозғалтқыштың жұмысына әсер ете ме? Сұраққа дұрыс жауап алу үшін жанама (толықтағыш) тапсырмалар ... ... ... ... ету қағидаттарымен танысу үшін олардың бөлшектелуін, қайта жиналуын, реттеуін дұрыс ұйымдастыру қажет. Реттеуіш бұрама бүркігіштің корпусында болатын стаканның түбіне бұрамамен ... ... ... онын ... ... ... қосалқы гайка арқылы сақтандыратынын түсіндіру қажет.
3.2-сурет.
г - отын аппаратын бөлшектеп, құрастыруға арналған аспап; ғ - сорғы бөлшегін ... ... д - ... ... е - ... ... бұрауға арналған; ж - ЯМЗ-240Б дизелінің ауа тазартқышын бөлшектеуге ... ... ... отын ... ... ... тоттан сақтау үшін түтіктің сыртқы бетінің оксидтелетінін, қозғалтқышқаа орнатудан бұрын дизель отынымен мүқият жуылуы және ... ... ... ... тиіс ... де ескерткен жөн.
Отын сүзгілерін оқып үйрену барысында тапсырмалар ойынша берілген, ірі және ... ... ... ... ... ... тетіктерінің атқаратын қызметтеріне, дұрыс жиналуына көңіл бөлу ... және 2 ... ... және ... ... Д-240, А-41 дизельдерінің қоректендіру жүйелері.
1. Қоректендіру жүйесінің сызбасымен танысыңыз.
1.1. МТЗ-80 тракторынан ... ... ауа ... ... ... ... жоғары қысымды отын өткізгішті, отынның ірі, майда тазарту сүзгісін,отын деңгейін көрсеткіш-бергішті, отын өлшеуіш түтікті, негізгі және қосалқы отын бактарын, ... ... сору ... ... ... ағызу түтігін, отын сорғысын табыңыз.
1.2. ДТ-75МВ тракторынан (плакат көмегімен) жоғарыда аталған қоректендіру жүйесінің ... ... Ауа ... ... ... ету ... танысыңыз.
* Ауа тазартқыштың корпусын алыңыз да, оның түбін босатыңыз.
* Ауа тазартқыштың тілмесінен оның сүзгіш элементтерін, құйындатқышының, басқа да ... ... ... ... құрылымымен танысыңыз.
* Ауа тазартқыш тілмесінен, ауаның орталық түтіктен шығатын жолдарын, оның әр сатысының әрекет ету қағидаттарымен ... Ауа ... ... ... ... барысында ауа сору мүмкіндігі бар жерлерді тығыздау керек екеніне назар аударыңыз.
* Плакаттан А-41 дизелінің ауа тазартқышымен танысыңыз.
3. ... ... ... ... пайдалана отырып). Шығатын газдың қалай сөндірілетініне көңіл аударыңыз. МТЗ-80 және ... ... ... ... ... ... Отын бағының құрылысымен танысыңыз.
* МТЗ-80 және ДТ- 75МВ тракторларының отын ... ... ... ... ... ... қақпағын ашып, олардың сүзгіш торларының құрылысымен танысыңыз.
* Бактардагы жанармайдың деңгейін өлшегіштердің құрылысымен танысыңыз.
* Бактардың құю және ... ... ... немесе тілмеден отынның ірі тазарту сүзгілерінен жанармайдың өтуін, оның жалпы құрылысымен танысыңыз.
* Отын жеткізетін ... ... ... ағытып, фильтрдің корпусын дизельден босатыңыз.
* Фильтрді шығарып, оны бөлшектеңіз.
* Фильтр тетіктерінің құрылысымен танысыңыз.Жанармайды ... ауа ... ... қайда тұрғанын тауып, резеңкелі нығыздағыштың қызметін түсініңіз.
5.5. Фильтрді қайта жиып, ... ... Отын ... ... танысыңыз.
* Плакаттан сору помпасының құрылысы мен әрекет ету ... ... ... ... отын ... сорғы корпусынан сору помпасын шығарыңыз.
6.3. Сору помпасын бөлшектеңіз: тұтқаны(1)ағытып, серіппе (2) мен поршеньді (3) ... ... ... (12) ... қол ... (13) ... ... қысқыш көмегімен серіппе (6) және клапанды (5) шығарып алыңыз; түрткіш сұңқышын ... ұру ... ... (9), ... (8) және ... ... Сорғы теттіктерінің құрылысымен танысыңыз.Сорғы түтіктерінен сым темір жүргізу арқылы жанармайдың жүру жолдарын көріңіз.
* Қол сорғысын бөлшектеп, оның ... ... ... ... қол ... қоса ... 7. ... майда тазарту үлгісімен танысыңыз.
7.1. Плакаттан Д-240 дизелінің майда тазарту сүзгісінің құрылысымен ... ... ... ... босатып,оны дизельден шығарып алыңыз. Қақпақты (7) фильтр элементтерімен қоса шығарып алыңыз да, оның құрылысымен танысыңыз.
7.3. Сым темірдің көмегімен жанармайдың отын ... ... (А) ... отын шыгатын тесік (Б) арқылы жүру жолын ... ... ... ... ... қарай тығыз орналасуын көріп, сүзгіні жиыңыз да, орнына қойыңыз.
* А-41 дизелінің майда тазарту сүзгілерін бөлшектей отырып, құрылысымен танысыңыз.
* Сүлгіні қайта ... УТН- 5 отын ... ... ... ... жоғары қысымды отын сорғысын шығарып алыңыз. Сорғыны шығармастан бұрын оның ... ... Отын ... ... ... ... жеңілдету үшін 3.1, а-суретте көрсетілген құрылғыны пайдаланыңыз.
* ... ... ... алыңыз. Реттеуіш тартқыш пен рейканы (плакаттан қараңыз) қосып тұрған осьті сіргесінен босатыңыз да, шығарып алыңыз. Корпустан реттеуішті жиналған түрінде алыңыз. ... ... ... ... ... ... ... жүгін шығарып алыңыз.
* Арнаулы құрылғыны пайдалана отырып (3, б-сурет) айдау клапанын алыңыз.
* Отын ... ... ... ... ... ... ету қағидатымен танысыңыз.
* Отын сорғысын қайта жинаңыз.
* А-41 ... отын ... ... ... ... көмегімен УТН-5 сорғысының құрылысын оқып үйреніңіз. Тетік аттарын есіңізге сақтауга тырысыңыз.
* Плакат көмегімен және жұмыс ... ... ... РВ ... құрылысымен, әрекет ету қағидатымен танысыңыз.
* ДТ-75МВ тракторы тұрган жұмыс орнында жанармайды арта беру ... ... ... ... ... ... ... арқылы).
16.Бүркігіштердің құрылысымен танысыңыз.
Бақылау сұрақтары
* Дизельді қозғалтқыштар үшін ... отын ... ... ... дизельді қозғалтқышты трубокомпрессормен жабдықтайды?
* Отын багының қылта аузы қақпақшасындағы саңылау не үшін керек?
* Сору помпасы не үшін керек?
* ... ... ... істейді?
* Жанармайдың бүркілуіне қандай талаптар қойылады?
* Жұмыс істейтін қозғалтқыштағы бүркігіштің ... ... ... ... ... атқаратын қызметін атаңыз. Бір және көп реттеуіштердің бір-бірінен айырмашылығы неде?
9.Қоректендіру жүйесінің негізгі ақауларын атаңыз.
1-тапсырманы орындау жөніндегі есеп беру ... ... ... ... қоректендіру жүйесінің негізгі бөлшектерінің аттарын жазыңыз
2
Отын сорғысының тығынжылының (плунжер) ... сору және ... ... ... ... ... мынадай ақауларының болу себебі неде? (жазба түрінде жауап беріңіз)
Қозғалтқыш оталмайды
Қозғалтқыш толық ... ... ... ... ... істейді
Қозғалтқыш түтіндей немесе кенеттен тоқтап қалады
4
Жоғарыда аталған ақауларды ... ... ... ... ... ... мазмұны және орындалу жүйесі
Тақырыбы: А-41, Д-240, СМД-62 дизельдерінің іске қосу жүйелері.
1. А-41 дизелінің іске қосу ... ... ... ... іске қосқыш құрылғысының сызбасымен танысыңыз. Іске қосқыш қозғалтқыштың иінді білігінен ... ... ... ... ... ... назар аударыңыз.
* Магнетонды, ауа тазартқышты, карбюраторды, тегершік қаптамасына (стартерімен қоса) алыңыз. Іске қосқыш қозғалтқышты ажыратып, арнаулы стендке орнатыңыз.
* Іске ... ... ... ... ... оның ... ... саңылауларын ашып, жабуына назар аударыңыз. Екі такталы карбюраторларды қозғалтқыштың жұмыс бөлігін қайталаңыз. Жетелеу шестерняларындағы таңбалардың беттесуіне көңіл бөліңіз.
* Іске ... ... ... ... ... механизмін алып, оны бөлшектеңіз.
* Ілініс тетіктерінің құрылысымен, жүріс жалғастырғышы мен ажырату автоматының әрекет ету қағидатымен танысыңыз.
* Беріліс механизмін қайта жиыңыз.
* ... ... мен іске ... қозғалтқышты дизельге орнатып, бекітіңіз.
* Басқару механизмінің реттеу жолдарымен танысыңыз.
2. Д-240 дизел-інің іске қосу ... ... ... Іске ... ... мен беріліс механизмінің орналасуын трактордан табыңыз. Іске қосу ... ... ... ... ... ... жылытқышты дизельден босатып алып, оның қүрылысымен, өрекет ету қағидатымен танысыңыз. Қайта орнына бекітіңіз ... ... ... ... іске қосу ... ... танысыңыз.
3. 1 Плакат, П-350 қозғалтқышын пайдалана отырып, оның негізгі бөлшектерімен танысыңыз.
3.2. Электрлік стартердің істен шығып қалатын жағдайында қозғалтқыштың ... ... іске ... ... алыңыз. Қозғалтқышты қолмен іске қосып көріңіз.
4.Іске қосқыш құрылғысының ақауларымен танысыңыз.
Бақылау сұрақтары
* Авторактор қозғалтқыштарын іске қосудың ... ... ... Редукторға қандай құрамды бөліктер енеді?
* Жүріс жалғастырғышы қандай қызмет атқарады?
* Іліністің қызметі мен құрылысын әңгімелеп беріңіздер.
* Дизельді электр ... ... ... ... ... ... ... беріңіз.
* Дизельді жүргізуге қалай дайындау керек?
* Іске қосқыш қозғалтқыштың қандай ақауларын білесіз?
* Ажырату автоматының атқаратын қызметін білесіз ... ... ... ... жоспары
Тақырыбы: Тракторлардың ілінісі және беріліс қорабы
Сабақтың мақсаты: Доңғалақтарды және шынжыр ... ... ... мен беріліс қорабының құрылысымен, әрекет ету қағидаттарымен оқушыларды таныстыру. Оларды бөлшектеу, жинау, реттеу жолдарын үйрену. Оқушылардың ... ... ... ... ... ... - ... жұмыс. Оқушылардың дербес жұмысын ұйымдастыру.
Сабақ тақырыбына арналған тапсырмалар:
1-тапсырма: ДТ-75 МВ тракторының ілінісі және ... ... ... ... ... ... ... және беріліс қорабы.
3-тапсырма: МТЗ-82 тракторының ілінісі, бәсеңдеткіш редукторы және беріліс қорабы.
4-тапсырма: Т-40М тракторының ілінісі және беріліс қорабы.
5-тапсырма: ... ... ... және беріліс қорабы.
6-тапсырма: Т-70С тракторының ілінісі және беріліс қорабы.
7-тапсырма: Т-150К тракторыныңілінісі және беріліс қорабы.
8-тапсырма: К-701 ... ... және ... ... ... ... ... дайындау.
Жұмыс орындарының ңұрал-жабдықтары:
* ілініс және беріліс қораптары бар монтажды орналасқан тракторлар;
* ДТ-75МВ тракторының ілінісі және беріліс қорабы ... ... ... ... МТЗ-80, МТЗ-82, Т-40М, Т-150К, К-701 тракторларының ілініс және беріліс қораптары - 1 данадан;
* Монтаж жасауға ... ... ... ... мен шебер үстелдер (әрбір жұмыс орнында);
* ПИМ-1516 құралдар жиынтығы, ОР-16354 ГОСТИИТИ және 5806 ... ... ... металдан жасалған сызғыштар, сүңгіш;
* беріліс қораптарының вилка орнатуға арналған қырғыш (шаблон);
* К-701 тракторының жартылай ... ... ... білігінен алынған);
* плакаттар, оқулықтар, технологиялық нұсқау карталары, карточка-тапсырмалар.
Әдістемелік нұсқаулар. Кезекті нұсқау барысында, мұғалім оқушыларға ілініс пен беріліс қораптарының ... ... ... ... ... ... құрылғылар мен ажыратқыштарды пайдалану жолдарын түсіндіреді. Әсіресе, беріліс қораптарының тісті шес-тернялары мен ... ... ... ... сыққыштарды пайдалану керектігін ескертеді.
Мойынтіректерді алуға арналған ажыратқыштар мен іліністің айналу біліктерінің нығыздағыштарын орнатуға қажет ... ... ... істеу әдістерін көрсетіп берген жөн.
Іліністі бөлшектеуді бастаудан бұрын оқушыларға олардың серіппелерін алу үшін қажетті қауіпсіздік техникасы ережелерін ... ... Т-150К ... ... ... бөлшектеу үшін гидроаккумуляторын алуға тура келеді, сондықтан оқушыларға оның қақпағындағы үш қызыл бұрандаманы бұрау үшін арнаулы қондырғының қажет екенін ... ... ... бұрандамаларға серіппенің 6000 Н жуық күші әсер етеді.
МТЗ-80 тракторының ілінісін бөлшектеу үшін оның серіппесін қысуға арналған арнайы бұрамалы ... ... ... ... ... Оны пайдаланған жағдайда ондағы иінтірек (рычагтар) осьтерінің шықпайтынын және орнына түспейтінін оқушыларға ... ... ... ... иінтіректерді алу қажет, содан соң біртіндеп бұрандамаларды алу арқылы басқыш дискіні және тірек дискінің серіппелерін шығарады.
Оқушыларға жетекші ... ... ... ... ескертіп, мынадай сұрақтар беруге болады: дискідегі тесіктер не үшін ... оның ... ... ... не үшін ... ... ... қақпағын ашып, ондағы тежеуіштің құрылысы мен әрекет ету қағидатын оқушыларға түсіндіру қажет.
Оқушыларға иінтіректер мен сығымдауыш мойынтіректердің аралық саңылауларының бірдей ... ... ... ... ... ... ... қалыпты жұмысы (толық ажырамау немесе ара-тұра қосылу) бұзылатынын ... оны ... ... ... ... керек. Сонымен қатар, оқушыларға тракторды және автомобильді жүргізгенде іліністі тез ажыратып, жайлап қосу ... де ... жөн. ... іліністі жартылай ажыратылған күйде ұзақ үстауға болмайтынын ескертіп, мұндай жағдайда қандай ақау болатынын олардың өздеріне айтып беруді талап етуге болады.
К-701 ... ... ... ... ... ... үшін оның айқартопсалы (карданды) берілісін, май түтіктерін босатып, жүктесіктің қақпағын шығарып алу керек. Люкті пайдалана отырып, бәсеңдеткіш картерінің тегершік ... ... ... ... ... ... ... арқылы сорғының жетек бәсеңдеткішін трактордан шығару керек. Жартылай қатты жалғастырғыш біліктің алдыңғы жағынан серіппелі ... ... және ... дискіні шығару керек. Бұрандамаларды босату арқылы картердің ... ... ... ... ... жалғастырғыштың тісті білігін алуға болады.
Оңушылардан іліністің жіктелуін сұрай отырып, олардан көп дискілі іліністің не үшін ... бір ... ... айырмашылығын түсіндіріп беруін талап етуге болады.
Т-150 К тракторының екі ... ... ... ... үшін плакаттар мен басқа да құралдарға оқушылардың ... ... ... К ... ... қорабының құрылысымен танысу үшін оқушылар гидросистема қорабынан ... ... ... және ... азайтқыштың қақпақтарын алулары керек.
Т-150 К және К-701 ... ... ... ... ... ... үшін оның біреуін босатып, шығарып алу қажет. Берілістің бір топсасын толық бөлшектейді. Ол үшін ... ... ... және ... ... ... да, ине ... мойынтіректерді қысып шығарады. Айқастырманы (крестовина) шығарып, айқартопсалы біліктің вилкасын босатады.
К-170 және Т-150 тракторларының беріліс қораптарының бірінші және ... ... ... барлық уақытта іліністе болатынын, оларда гидравликалық жылжымалы жалғастырғыштардың қолданылатынын түсіндіріп, оқушыларға мынадай сұрақтар беруге болады: жылжымалы шестернялы қораптар мен шестернялары ... ... ... ... ... ... ... ал кейінгісінің артықшылығы бар ма, бірінші біліктің айналу ... ... ... ... неге ... ... қораптарындағы біліктердің айналу бағыттарына оқушылардың көңілін аударып, оларға мөселелі сұрақ беруге болады: екінші ... ... ... ... ... болады?
Беріліс қораптарындағы бірінші және екінші біліктің шестерняларының дұрыс қосылуын, жылжу бағыттарының өзгеруін толық түсіндіруге беріліс қорабының үлгісін кеңінен пайдаланған жөн. ... ... ... ... қай жағдайда болу керек екендігіне оқушылардың өздерінше үғынуын көздеу қажет.
Беріліс қорабының қызметін ұзартуға оны дұрыс пайдалана білу ... ... ... түсіндіріп берген дұрыс. Егер тоқтаған кезде ауыстырып қосатын беріліс қорабы бар тракторлардың ... қосу және ... ... болса, онда іліністі толық ажыратып, иінді біліктің айналу жиілігін төмендетіп, тракторды тоқтатып барып орындау керек екенін ескерту керек. Егер ... ... ... ... дәл ... берілісті қосу қиындайтын болса, іліністі қайта қосып, ... ... ... ... ... ... ... қажет. Содан кейін жетекші шестерняны айналдырып, берілісті қосу ... ... қосу ... ... жайлап қозғалту шартын оқушылардың есіне түсірген жөн.
1-тапсырманың мазмұны және орындалу жүйесі
Тақырыбы: ДТ-75 МВ ... ... және ... қорабы.
1. Іліністің құрылысымен танысыңыз.
1.1.Плакат арқылы, қозғалтқыштан жетекші доңғалақтарға (жұлдызшаларға) қозғалыстың қандай тетік арқылы берілетініне ... ... ... ... ... жетегінің сыртқы иінтірегін және гидрокүшейткішін, айқартопсалы беріліс пен тежегіш қалыбын (колодка) шығарыңыз.
* Ілініс корпусын, білігімен қоса ... ... ... және қаптамасын шығарып алыңыз.
* Басқыш дискісін қаптамадан ажыратыңыз. Сығу иінтірегінің біреуін ... ... ... жетекші және жетектегі дискілердің құрылысымен танысыңыз. Қаптамаға бекітілген жапсырмалардың, оған бұрап бекітілген бұрандамалардың қызметімен танысыңыз.
* Қаптаманы дискілерімен бірге кері тәртіппен ... ... ... қаптама пен жетекші дискілер таңбаларының беттесуіне назар аударыңыз.
* Белдікті бұрау аспабын шығарып, оның ... және сығу ... оның ... ... танысыңыз. Бұрау аспабы мен біліктің мойынтіректері қалай майланатынына назар аударыңыз.
1.9. Ілініс ... ... ... сығу ... мен төлке арасындағы саңылауды реттейді. Ол үшін жалғастырғыш картерінің қақпақтағы тесігі арқылы ... ... ... сығу иінтірегінің ұштары менжылжымалы жалғастырғыштың төлкесі арасындағы саңылауды реттейді, бұл кезде төлкені артқа қарай шегіне жеткізе ығыстырады. Саңылау 2,5-3 мм ... ... Жеке ... үшін бүл ... 0,3 ... ... ... жол берілмейді.
Бұдан кейін әрбір тіреуіш қамтамасыз етеді. Ол үшін қосалқы гайкасы бар бос ... ... ... ... да ... ... ... соң екі айналым кейін бұрап, қосалқы гайкамен бекітеді.
* Тежеуіштің құрылысы, іс-әрекетімен танысыңыз.
* Плакат арқылы іліністің жетегімен танысыңыз.Күштің басқыштан белдікті бұрау ... ... ... ... ... ... мен гидрожүйесінің бағы және сорғысының жалғануын қараңыз.Гидрокүшейткішті бөлшектеп, оның тетіктерінің құрылысымен танысыңыз. Гидрокүшейткішті жиып, тракторға орнатыңыз.
1.13. Тракторға ... ... ... да ... орнатыңыз.
2. Беріліс қорабы мен айқартопсалы берілістің құрылысымен танысыңыз.
2.1.Трактордан беріліс қорабы мен айқартопсалы берілістің орналасқан жерін көріңіз. Беріліс ... ... ... біліктер мен шестерняларының өзара орналасуын қараңыз, плакатты пайдалана отырып, ... ... ... ... Жылжымалы шестерняларды қозғалта отырып, бірінші біліктерден басқа біліктерге қозғалыстың ңалай баратынына назар аударыңыз.
* Корпустан осьті шығарыңыз, алдын ала оның ... ... алу ... ... біліктің гайкасын бүрап шығарыңыз да,орнына арнаулы ажыратқыш қарнағын кигізіп, білікті мойынтірегінен ... ... ... шығарып, шестерняларыя кезегімен алыңыз.
2.5. Артқы жүріс мойынтірек стаканымен қоса шығарып алыңыз. ... соң ... ... де ... ... стаканының астыңғы жағынан реттеуіш төсеніштерін алып, әр пакетін жекеше байлап қойыңыз. Екінші білікті алдына қарай жылжытып, корпустың жонып өңделген жерінен ... ... ... соң ... өзін шығарыңыз.
2.7. Біліктердің құрылысын, олардың корпусқа бекітілуін, шестернялардың құрылысын мүқият қараңыз. Тетіктердің қалай майланатынын, май ... ... оның ... қалай тексеретінін байқаңыз.
2.8. Беріліс қорабын жиыңыз.
2.9. Берілістерді ауыстырып қосу үшін қораптың арнайы механизмінің құрылысымен танысыңыз. Берілістің ауыстырып қосу иінтірегін бейтарап күйден белгілі бір ... ... ... әр ... ... қосып, ажыратып көріңіз.
* Блокировка механизмінің жұмысымен (плакат көмегімен) танысыңыз.
* Айқартопсалы берілістің құрылысымен танысып, оны тракторға орнатыңыз.
Бақылау ... ... ... ... ... ... ... атап керсетіңіз.
* Беріліс саны деген не?
* Берілісті ауыстырып қосу механизмінде бекіткіш қандай рөл атқарады?
* ... ... ... ... ... мүмкін?
* Көлденең жазықтықта иінтіректің төменгі ұшы қандай ... ... ... ... жүйесін тексеру үшін бақылау сұрақтарынан бөлек, карточка-тапсырмалар жасаған тиімді. Олардың бақылау сұрақтарынан айырмашылығы болуы ... ... ... орындауда оқушыллар оның жауабын логикалық ойлау әдісімен табуын ... ... ... ол үшін ... ... жүйесін ойластыра білу керек. Төменде осындай карточка-тапсырманың үлгісі беріліп, оған жазбаша жауап беру ... ... есеп беру ... ... болады.
4-тапсырманы орындау үшін берілген карточка-тапсырма.
* Беріліс қорабының сүзгісі бітеліп қалады. Беріліс қорабының гидрожүйесі қалай жұмыс істейді?
* К-701 тракторының беріліс қорабының ... ... ... ... ... Бұл неге ... ... Қалай түзетуге болады?
* Берілісті ауыстыру иінтірегі Н тек қана тоқтағаннан кейін жағдайда тұр делік. Қораптың гидрожүйесі қалай жұмыс істейді?
Қолданылған әдебиеттер
Қ.Өстеміров, ... ... ... ... шебері (ауылшаруашылық техникасы). Оқу құралы. 2 - басылым.- Астана: Фолиант, 2011.-168 бет

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тракторлар мен автомомильдер 234 бет
Машина – трактор паркінің құрамын негіздеу және пайдалануды жоспарлау19 бет
Қазақстан Республикасының мұнай-газ өндірісінің өркендеуі5 бет
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
Ауыл шаруашылығы техникасы3 бет
Топырақ өңдейтін агрегаттар санын есептеу4 бет
Өткелдердің құрылысы, мазмұны мен оларды пайдаланудағы қауіпсіздік шаралары4 бет
СБЖ сызықты трактісінің ерекшеліктері19 бет
СБЖ трактісін жобалау16 бет
Фараби трактаттарындағы білім, тәрбие және адамгершілік - гуманизм мәселелері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь