Жылына өнімділігі 900 мың тонна май фракциясын депарафиндеу қондырғысын жобалау

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1 Әдеби шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1 Майлардың жіктелуі мен қысқаша сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2 Майларды депарафиндеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3 Екі сатылы фильтрлеуші парафинсіздендіру қондырғысының технологиялық сызба сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.4 Технологиялық режим нормалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.5 Майларды тазартудан алынатын негізгі өнімдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2. Технологиялық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Кіріспе.

Мұнай майлары – сұйық, жоғары қайнаушы, қажетсіз қоспалардан тазартылған фракциялар қоспасы. Көп сатылы синтез жолымен органикалың қосылыстардан алынған синтетикалық майлардан айыру үшін мұнай майларын кейде минералды депте атаайды. Мұнайдан алынған минералды майларды бөлу әдісіне қарап, дистилятты, қалдық және қосынды, яғни, дистилятты және қалдық компоненттерді араластырумен алынатын майлар деп те бөледі.
Мұнай майларының міндеті - әр түрлі қозғалушы механизмдердің, станоктардың қозғалтқыштардың машиналарының қатты беттерінің бір -бірімен үйкелісін азайту және, осының нәтижесінде, олардың тозуын болдырмау. Маймен майлағанда металл беттерінің бір-бірімен үйкелісі тұтқыр сұйық қабаттарының бір-бірімен үйкелісімен алмасады. Май молекулаларымен майланушы металл беті
материалының бір-бірімен жабысу күшінен көп болғандықтан, металл бетінде майлаушы материалдың берік қабаты түзіледі. Мұндай қабаттың болуы құрғақ үйкелуді болдырмайды, себебі, сұйық май қабаттарының арасындағы үйкелу коэфиценті құрғақ үйкелу коэфицентінен бірнеше есе төмен, сондықтан майды майлаушы есебінде пайдалану нәтижесінде, үйкеліс күшін жеңуге кететін энергиялық шығын азаяды. Сондай-ақ, майлаушы майлар үйкелуші беттерді салқындатушы міндетін де атқарады.
Қолданылған әдебиеттер

1. Абайылданов Қ. Н., Нұрсылтанов Ғ. М. «Мұнай мен газды өндіріп, өңдеу». Оқулық. –Алматы: ҚазҰТУ, 2003, 464-467 б.
2. «Альбом технологических схем процессов в переработки нефти и газа». – Под
ред. Б. И. Бондаренко. – М.: Химия, 1983. 29-33 с.
3. Бишімбаева Г. Қ., Букетова А. Е. «Мұнай мен газ химиясы мен технологиясы»: Оқу құралы. – Алматы: «Бастау», 2007. 166-174 б.
4. Вержичинская С. В., Дигуров Н. Г., Синицин С. А. «Химия и технология нефти и газа»: учебное пособие. – М.: ФОРУМ – ИНФРА – М, 2007. – ил. – (Профессиональное образование).
5. Мановян А. К. «Технология первичной переработки нефти и природного газа»: Учебное пособие для вузов. 2-е изд. – М.: Химия, 2001. – 189-190 с.
6. Мановян А. К. «Технология переработки природных энергоносителей». – М.: Химия, КолосС, 2004. – 240-249 с. Ил. – (Учебники и учеб. Пособия для студентов высш. учеб. заведений).
7. Омаралиев Т. О. «Мұнай мен газдан отын өндіру арнайы технологиясы». – Астана.: «Фолиант», 2005. – 74-88 б.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..............................................
1 ... ... ... мен ... ... Екі ... ... ... қондырғысының технологиялық
сызба
сипаттамасы.................................................................
.
1.4 ... ... ... тазартудан алынатын ... ... ... ... – сұйық, жоғары қайнаушы, қажетсіз қоспалардан
тазартылған фракциялар ... Көп ... ... ... ... алынған синтетикалық майлардан айыру үшін ... ... ... ... ... ... алынған минералды майларды бөлу
әдісіне қарап, ... ... және ... ... ... ... компоненттерді араластырумен алынатын майлар деп те бөледі.
Мұнай майларының міндеті - әр түрлі ... ... ... ... ... ... бір ... үйкелісін
азайту және, осының нәтижесінде, олардың тозуын болдырмау. ... ... ... ... ... ... сұйық қабаттарының
бір-бірімен үйкелісімен алмасады. Май молекулаларымен ... ... ... ... жабысу күшінен көп болғандықтан, металл ... ... ... ... түзіледі. Мұндай қабаттың болуы құрғақ
үйкелуді болдырмайды, себебі, ... май ... ... ... ... ... ... бірнеше есе төмен, сондықтан майды
майлаушы есебінде пайдалану нәтижесінде, үйкеліс күшін ... ... ... ... Сондай-ақ, майлаушы майлар үйкелуші беттерді
салқындатушы міндетін де атқарады.
Курстық жобаның негізгі мақсаты: Жылына өнімділігі 900 мың ... ... ... ... ... жету ... ... процеспен толық танысу;
2Технологиялық параметрлерге байлансыты қондырғының ... ... ... ... ... мен қысқаша сипаттамасы
Тазалау әдісіне байланысты майлар былайша бөлінеді: ... ... ... кейін алынған), сілтімен, қышқыл-сілтімен, қышқыл-
контактпен,талғамды және ... ... ... ... ... пайдалану шеіберіне байланысты, оларды майлаушы және
арнайы деп бөледі. Майлаушы майларды идустрия және мотор ... ... ... станоктық майлар, вакуум, цилиндр, ... ... ... ... ... деп т.с.с ... майлары әр-
түрлі өндіріс құрал-жабдықтарын майлауға арналған. Индустрия майларының
барлық маркаларындағы сан 50 0С ... ... ... ... И сериялы (И-5А,И-8А,И-12А және т.б.) жалпы мақсатты майларды тігін
машиналарын, металл ... ... ... бақылау-өлшеу
приборларын майлауда пайдаланады; станок құрал-жабдықтары мен автоматты
желіліердің гидровликалық жүүйелерінде жұмысты орындайтын ... ... тағы да ... ... үшін ... ... ... кою
майлар, косметикалың кремдер дайындауда және т.б.); бұл ... жоқ, ... ... 4-5 тен (И-5А 90-118 ... мм2/с ... ... ... арналған майларды (ИГП-4, ИГП-6 және
т.б.) әр түрлі станок ... ... ... және ... ... майлауда пайдаланылады; ... ... ... ... ... ... қарсы, коррозияға қарсы.
Өндіріс құрал-жабдықтарының гидровликалық жүйелері үшін ... ... ... , престердің, редукторлардың, қалыпты
жұмыс атқаруын ... ... ... ... ... ... майларды қазіргі ең жетік әдістермен
тазаласа да, олардың сапасы тұтынушылардың жоғарғы талабына сәйкес ... ... ... ... ... қасйеттерін жоғары деңгейге
жеткізу үшін, тазаланған мұнай фракцияларына, яғни, базалық майларға әр-
түрлі ... ... ... ... майларының барлық түрлеріне,
турбина, компрессор, трансформатор, трансмиссия және кейбір ... ... ... ... ... ... присадкаларды былай
бөледі: депрессорлы; тотығуға қарсы; коррозияға және ... ... ... және ... тозуға және мүжілуге қарсы; көбіктенуге
қарсы көп функциялы.
Қорғау қасиеттері. Майларға металдарды химиялық ... ... ... ... Майлар бастапқы пайдалану кезінде де және жұмыс үстінде де
төмен қышқылдық сан ... ... ... ... ... күшейтетін
күкірт қосылыстары болмауы қажет.
1.2 Майларды депарафиндеу.
Мұнайды айдаудан қалған ... ... ... ... ... ... ... көмірсутектермен қатар, көп
мөлшерде (50% және одан да көп) шайыр-асфальтен ... ... ... ... ... жеке ... еріткіштермен тазалаудың
тиімділігі олардың шикізатқа еселігі жоғары ... да, көп ... ... құрамындағы заттардың барлығы талғамды еріткіштерде жақсы
ерімейтіндігімен түсіндіріледі.
Шикізаттағы негізінен еріген ... ... ... ... ... ... және ... төмен молекулалы алкендермен
әрекеттеп бөлуге болады.Күкірт ... ... ... оны
әрі қарай түссіздендіруші сазбен ... ... ... аз ... ... майлар өндіру үшін ғана жарайды. Бірақ, күкірт
қышқылы ... ... және көп ... өте қиын ... ... ететін қышқыл гудрон түзілуінен бұл әдістің тиімділігі төмен.
Гудрондарды және концентраттарды сұйылтылған төмен ... ... ... тек ... ... қалдық майлар ғана
емес,сонымен қатар, каталитикалық крекинг немесе гидрокрекинг үшін шикізат
дайындауда да ... ... ... майларын өндіруде,
сұйылтылған пропанды пайдаланады, бірақ кейбір зауыттарда шикізатты ... ... ... Баш ... ... ... ... фракциясымен жүргүзу тәсілі- Добен процесі ұсынылған.
Шайыр-асфальтен қосылыстары құрамының күрделілігі оларға деген
талғамды еріткіш ... ... ... май ... ... ... таңдау тиімдірек. Шайыр-асфальтен заттары бқл-
еріткіште ерімей, тұнбаға ... ... май ... ... оларды бір-бірінен бөлуде пайдаланады.
Май құрамындағы көмірсутектердің пропан ерітіндісінде ... ... ... 50-85 0С ... ... ... шегі пропанның сұйылу критикалың температурасымен (96,8 ... ... ... ... ... болған сайын, сұйық
пропанның еріткіштік қабілеті кемиді де, май ... ... ... ... ... бірге тұнбаға түсе бастайды. Осының нәтижесінде май
шығымы азаяды. Керісінше, ... ... ... ... ... ... де, 40 0С шайыр пропанда ери бастайды, сондықтан
тазаланған ... ... ... ... ... ... ерігіштігі жоғары
температурада (75-900С) олардың тығыздығы мен ... ... ... ... әсіресе асфальтендер шикізаттық сұйық пропанда ең
төмен ерігіштік көрсететін ... ... ... ... ... есебінде қолдануы осыған негізделген.
Температураны одан әрі көтергенде, көп сақиналы құрылымды жоғары молекулалы
көмірсутектері бөлінеді, ... аз ... ұзын ... тізбекті
көмірсутектері қалады. Көп сақиналы ... мен ... ... ... ... жақындағанда, нөлге
жақындайды, ал нефтен мен жеңіл ароматикалық көмірсутектерінің ерігіштігі
төмендей ... ... ... ... температураға осындай
байланысы (оның критикалық температура аумағында) осы ... ... ... қысымына сәйкес қысымдарда орын алады. Пропанның
қаныққан буының ... ... ... түзу - оның ... ... ... өсіреді.
Асфальтсыздандыру процесін, әдетте, сұйылтылған техникалық ... ... ... ... ... 4-5 МПа жүргізеді. Мұнай
концентратын пропанмен ( ... ... ) ... оның ... ... ... ... Бөлінуші шикізатты қанықтыру үшін
қажетті еріткіш мөлшері ... ... және ... ... ... мен ... ... көмірсутектері көп
болған сайын, қанықтыруға еріткіш аз қажет болады. Температура ... ... ... қоспа алуға қажетті еріткіш шығыны көбейе түседі.
Қоспа температурасы тұрақты жағдайда пропанды одан әрі ... және онда ... ... тұратын екінші фаза түзіледі.
Критикалық температураға жақын қыздыруда, жоғарыда көрсетілгендей, ... ... ... ғана ... Сонымен, жоғарғы қабатта
төменгі битум қабатының қаныққан ертіндісімен ... ... ... ... ... ... дәл май ... фазасына бөлу үшін пропанның шикізатқа еселігі жоғары – шикізаттың 1
көл. бөлігіне пропанның 3 көл. ... аз емес ... ... ... көмірсутектерінің сұйылтылған пропандағы ерігіштігінің
шектеулігінен, шикізаттан май құрамына ... ... бөлу ... көп ... мөлшерін пайдалануына тура келеді.
Еріткіштің көп мөлшерде жұмсалуы, шикізаттан бағалы ... ... ... ... қатар, процесті жлғарғы температурада жүргізуді де қажет
етеді, себебі, мұндай жағдайда ... ... ... ... ... мөлшеріне жеткенде, деасфальтизат шығымы
өседі, бірақ оның ... ... ... ... ... ... темпеартурасының аймағында пропанның шикізатқа деген
оптималды еселігі байқалмайды; пропан шығыны өскен сайын, ондағы ... ... және ... ... ... өседі.
Пропанның қажетті еселігі, шайыр-асфальтен заттарын тұндырғанда
шикізаттағы қажетті көмірсутектерінің концентрациясына ... ... ... ... көп ... ... ... асфальтендері көп
шикізатпен салыстырғанда, пропанның жоғары еселігі қажет болады. ... аз Ембі ... ... асфальтсыздандыруда пропанның
шикізатқа оптималды ... ... 8:1 ... ... көп ... ... ... процесінің температурасы да үлкен рөл атқарады.
Оны шағын -50-85 0С аралығында ұстаған жөн, себебі 40-50 0С- қа ... ... ... ... да, пропанда ериді, ал 90 С-та ... ... (96,8 0 С) ... ... онда көп ... ... ... бірге тұнбаға түседі.
Асфальтсыздандыру процесінің негізгі факторлары тек температура, қысым және
пропанның шикізатқа қатынасы ғана ... ... ... ... түрі және
оның тазалығы үлкен рөл атқарады. Бутанның пропанға және этанға қарағанда
талғамдылығы төмен. ... этан ... ... ... ... ... ... болуы да қажетсіз. Себебі, олар шайырлармен көп
-сақиналы ароматикалық көмірсутектерінің ерігіштігін көтереді. Техникалық
пропанда ... ... ... ... Зауыт колонналарындағы
асфальтсыздандыру дәрежесі деасфальтизаттың ... ... ... ... ... ... ... болады.
Самотлар мен Усть-Балық мұнайларының гудрондарын ... ... ... ... кокстенушілік, тұтқырлық, тығыздық, сәуле
сындыру ... және ... ... ( никель мен ванадий ) едәуі
төмендейді.металдардың негізгі бөлігі ... ... ... ... мөлшері де азаяды, бірақ, ... ... орын ... ... шикізат сапасына, процестің талабына және
жағдайына байланысты ... 90 %- ға ... ... ... Шикізат
кокстенуінің өсуімен, деасфальтизат шығымы кемиді. Шикізатты пропанмен
асфльтсыздандыруда ... ... ... ... ... ... ... істейтін өндірістік колонналарда
оны Б.И. Бондорнка формуласымен былай есептеуге болады:
Y=94 – 4X + 0,1( X- ... Y- ... ... ... 1,1-1,2% ... деасфальтизат
шығымы;
X- шикізаттың кокстенуі ( концентраттың, гудронның ), 4- тен 18 % ... ... ... ... гудрондарды және концентраттарды асфальтсыздандыру
процесін өндірістік қондырғыларда ерсілі-қарсылы принципте жұмыс істейтін,
цилиндр тәрізді,( биіктігі 18-22 м, ... 2,4-3,6 м ) ... ... ... ... ... береді, ол жоғарыдан берілген
төмен қарай түсуші ауыр шикізат ағымымен қарсы жанасуға түседі. Колоннаның
жоғарғы жағында ... 75-85 0 С, ... ... 50-600 С - ... ... колоннаның жоғарғы және төменгі ... ... ... ... ... ... таза ... мүмкіндік
береді. Бұл температураның айырмашылығы асфальтсыздандыру гордиенті ... ол, ... 15-200 С –қа ... ... ... ... үшін асфальтсыздандыру процесін
4,0-4,5 МПа қысымда ... ... ... ... ... деасфальтизат сапасын,
төменгі жағындағы температура – оның шығымын анықтайды. Колонннаның жоғарғы
жағында ... ... ... 2 0 С- қа ... ... ... ... ( кокстенуін, сәуле сындыру ... т.б.) және оның ... ... ... ... Егер колоннаның
жоғары жағындағы температураны жоғары сапалы деасфальтизат алу үшін көтерсе
және, ... ... оның ... ... үшін ... ... шектен тыс төмендетсе, онда колонна, ішкі ағынының көп
болуынан, төменгі мен ... ... ... ... ... ... қалуы мүмкін. Режимді дұрыс ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы ерітіндіден бөлінетін қажетсіз
компоненттер колоннаның төменгі бөлігіне түседі және пропанның ... ... ... ... төменгі бөлігінен құрамында 35 % (масс.)
пропаны бар битум ... ... ал ... жағынан – құрамында шамамен
85 % (масс.) пропаны бар ... ... ... ... ... ... пропанды бөлу жерінен төмен болады.
Колонна бойында температураның өзгеруі біркелкі ... ол ... ... ... ... ... бір немесе екі сатылы болады. Гудрондарды екі сатылы ... ... әр ... ... екі деасфальтизат алады. ... ... осы ... бір ... ... ... деасфальтизат шығымынан
көп. Бірінші сатылы алынған ... ... ... ... ... ... құнды парафин-нефтен көмірсутектерін
бөледі.
Екі сатылы жүйе көмегімен гудроннан алынатын май шығымы 10 % -ға өседі. ... II ... ... ... ... айтарлықтай айырмашылықтар
бар. II сатылы деасфальтизатты өте тұтқыр майлар шығаруда пайдаланады. II
сатылы асфальтсыздандыру ... ... мен ... I ... ... ... ал пропанның шикізатқа еселігі II сатыда
едәуір көп. Екі сатылы ... ... ... сапасы мен
процес режимдерінің мәндері мынадай:
Процестің негізгі ... ... ... ... 3 және ... жоғарғы жағының температурасын олардың ішкі бу жылытқыштарына
бу ... ... ... ... ... пен ... шығыны
тұрақты болуы қажет. Колонналарды фазаның бөліну дәрежесін, оның ... ... ... шығатын желісіне қойылатын қақпақтардың
көмегімен ... ... ... қысымды буландырғыштан пропан буларының
шығатын жеріндегі қақпақпен ... ... ... олардың
бу беру желісіндегі қақпақтарымен, ал пештен асфальт ерітіндісінің шығатын
жеріндегі – пешке отын беру қақпағымен ... ... ... ... ... ... 250
мың.т/ж экстракциялау колоннасы болып саналады, оның диаметрі 2,4-3,6 м,
биіктігі 18-22 м, көбінесе жалюз ... ( II ... , ...... контактты табақшаларымен жабдықталады. қойылады.
1.3 Парафинсіздендіру қондырғысының технологиялық сипаттамасы
Сұйық ... ... ... ... бір ... ... заттарды
таңдап ерітетін еріткіштер /экстрагенттер/ жәрдемімен айырып алу ... деп ... ... ... екі түрі болады: сұйық –
сұйық жүйелеріндегі /сұйық ... ... ... дене – ... /қатты фазалы/ экстракция.
Экстракция процестері қоспалардан қымбат бағалы заттарды ... ... ... және қатты денелерден заттарды ажыратуда немесе оларды
тазартуда кеңінен қолданылады.
Сұйық фазалы экстракция мұнай - ... және ... ... ... ... ... және сирек элементтерді таза күйінде алуда,
ағынды суларды тазалауда және т.б. ... ... ... ... ... процесінен бұрын
өткізіледі /1.-сурет/. Бұл кезде қоспаларды ректификациямен ажыратуға
жұмсалатын жылу ... көп ... ... және ... процестерінің бірлесіп өту тәсілі.
Экстрагентті регенерациялауда ректификация орнына ... су ... ... ... ... рет ... ... тәсілдерін
қолданады.
Қайнау температуралары бір - ... ... ... көмірсутектері, мысалы
бутилен мен бутадиен/ , қайнау температуралары өте ... ... (() аз ... ... және ... өте төмен
қоспаларды экстракциямен ажырату ректификацияға қарағанда тиімді. Мысалы,
сірке қышқылының судағы өте аз ... ... ... қайнау температуралар айырмасы көп болса да /сірке қышқылы
tқай =1180 С, су tқай = 1000С /, олардың салыстырмалы ... ... ... ... ... /қоспа/ мен экстрагенттің жанасуы
нәтижесінде екі ... ... /Е/ және ... /R/ ... ... ... заттың экстрагенттегі ерітіндісі, ал рафинат – қалдық ерітінді.
Рафинаттың құрамында аз мөлшерде экстрагент ... ... ... ... ... ... ... немесе басқа тәсілдермен
ажыратылады.
Сұйық – ... ... тепе – ...... ... тепе – теңдігі арқылы экстракция мен рафинаттағы
ажыратылатын ... ... ... ... Тепе ... ... мәндері таралу коэффициенті m немесе экстракция
изотермасы y* =f(x) ... ... ... ... тепе – ... ... осы ... рафинаттағы тепе – теңдік концентрациясына ... ... ... деп ... /x
m – нің мәні ... еріткіштің экстракциялық қабілетін анықтайды: m
қаншалықты көп болса, еріткіштің ажыратылатын құрастырушыны айыру қабілеті
соншалықты көп ... ... ... m-нің мәні 1 ден
10000 дейін болады.
Еріткіштің айырғыш ... ... ... ... анықталады:
Β = m1/m2 = y1x2/ y2x1 = y1/y2 : x1/x2 ; ... ... (-ның мәні 2-ден аз ... ... ... ... ... тепе-теңдік концентрациялар қатынасынан қанша есе көп
екендігін көрсетеді.
2-суретте ... ... ... Бұл ... ... ... шекті концентрацияларын анықтауға
болады, мәселен 1 және 2 сызықтарындағы уқан . Іс ... түзу ... ... ... m=const өте кем кездеседі. Бұл ... m ... ... ... ... ... ... процесіндегі жүйелердің еркіндік саны С=3 /себебі к=3, ф=3/ ,
яғни ... ... – t, P және бір фаза ...... у/ ... – сұйық жүйеде қысымның әсерін есепке алмауға болады.
P=const болғанда үштік жүйенің температура және құрамы арасындағы байланыс
үшбұрышты диаграммамен ... ... ... ... ... өске ... ... қосылады/.
Тең қабырғалы үшбұрыштың төбелері таза құрастырушылардың /100% / А,В,С
құрамына сәйкес болады, яғни А ... ... ... таза ... ... таза ... ... /В/ , ал С – нүкте таза экстрагентке
сәйкес болады.
Үшбұрыш қабырғаларындағы нүктелер екі ... ... АВ, АС, ... үшбұрыш ішіндегі нүктелер үш құрастырушысы бар қоспалардың құрамын
көрсетеді. Мысалы 3-суреттегі М ... 25% А, 40% В және 35% ... ... F ... ... еріткіштің /С нүкте/ араласуында пайда болған
қоспаның құрамдары FС сызығының бойындағы нүктелермен ... F ... ... ... ... ... G , ал С нүктеге
сәйкес экстрагенттің мөлшерін G деп ... ... ... ... ... М нүктемен өрнектеледі. Иін ережесі бойынша , пайда ... ... ... ...... ... ... еріткіш
мөлшерлерінің қатынасына G/G кері пропорционал кесінділерге бөледі, яғни:
GF / GS = MS / FM
М нүктеге сәйкес келген ... ... ... соң ... /Е/ ... /R/ ... М нүктесі арқылы өтетін түзу ... Е және ... ... және ... ... ... RE сызықтары
... немесе тепе-теңдік хордасы деп ... ... ... ... М нүкте S-ке қарай жақындайды /суретте ... Бұл ... ... ажыратылатын заттың /В/ құрамы азаяды да,
осыған сәйкес оны бастапқы қоспадан айыру дәрежесі ... /R1 - ... ... ... құрамы да азаяды /Е1 – нүкте/.
у* = f(х) – тепе – ... ... ... ... ... деп атайды.
Берілген жүйенің әр бинодальді ... ... ... температураға сәйкес
болады. t1 < t2< t3 – температураларына сәйкес бинодальді қисық сызықтары
көрсетілген. ... ... ... рафинат пен
экстракт бір фазалы жүйеге айналады.
у* = f(х) ... ... ... ... ... ... қабатқа
бөлінетін екі фазалы жүйенің құрамына ... ... ... ... сол жағы ... ал оң жағы ... ... сипаттайды.
Қысымның өзгеруі /2 МПа дейін/ жүйенің ерігіштігіне әсер етпейді.
Еріткіштің /экстрагенттің/ түрлері. Өндірісте ... ... ... ... катиондарын судан органикалық фазаға органикалық қышқылдар мен
олардың тұздары /монокарбонды алифатикалық қышқылдар, ... ... ... ... ... қышқыл эфирі/;
сулы ерітінділерден металдардың аниондарын ажырататын ... ... ... ... және ... ... еріткіштер /су, спирттер, жай және күрделі ... ... ... ... қолданылады:
Ажыратылатын екі құрастырушылардан құралған жүйелерді бір еріткішпен ... ... Көп ... ... Көп ... ... – қарсы ағынды бір немесе екі еріткішпен
экстракциялау. ... екі ... аз ... ... ... қолданылады.
Фазалардың қарама- қарсы ағынды ... ... ... ... ... тәсілдерінде еріткіштер регенерацияланады да,
оларды қайтадан пайдаланаты.
Көп ... ... ... 2, 3, ..., n – ... ... ... концентрациясы біріншіден (Е1) соңғысына (Еn) қарай
азаяды. Ал өте таза ... алу үшін өте көп ... ... ... ал ... қымбатқа түседі. Сондықтан, бұл тәсілді экстрагент арзан
/мысалы су/ және оны регенерациялау қажет болмағанда қолданады.
Көп ... ... ... ... (4- ... бұл тәсілі өндірісте кеңінен қолданылады /6-сурет/. Бастапқы
ерітінді (Ғ) және ... (S) n ... ... ... ... ... өтеді. Ең соңғы экстракт (Е1) бірінші сатыдан, ал соңғы
рафинат (Rn) соңғы сатыдан алынады.
4-сурет. Көп ... ... ... ... ... ... ең ... n сатыда құрамында ажыратылатын құрастырушы өте
аз ... (Rn1) таза ... ... ал бірінші ... өте ... ... ... ажыратылатын құрастырушымен
байытылған экстрактпен Е2 ... ... ... екі ... ... ... мәні ... ал процестің қозғаушы
күші үлкен ... ... бұл ... ... ... ... режим нормалары
Химия өндірісінде қолданылатын экстракторлар екі түрге бөлінеді:
араластырушы ... ... ... ... – тұндырғыш экстракторлар:
Бұл экстракторлардың әр сатысы араластырғыш және тұндырғыштан құралған
болады , өндірісте фазаларды ... және ... ... бір ... ... ... қолданылады. Ауыр фазалы /А.Ф./
бастапқы ерітінді және жеңіл ... /Ж.Ф./ ... ... кеңістігіне /1/
құбыр арқылы беріледі. Бұл кеңістікте екі ... /2/ ... ... ... көтеріліп, сақиналы кеңістік /7/ арқылы ажырау
аймағына /6/ беріледі. ... ауыр ... /5/, ал ... ... ағып ... құбыр /8/ арқылы шығарылады. ... /4/ ... ... сурет. Араластырушы–тұндырғыш 6 - ... Бос ... ... ... ... ... ... қақпа;
4-циркуляциялық құбыр; ... ... ... ... ... ... келте құбыр.
Бұндай экстракторлар бос /шашыратпалы/, насадкалы, табақшалы болады.
Бұл колонналарға сырттан қосымша энергия берілмейді, ... ... ... Екі ... тығыздықтарының айырмасы абсорбция және
ректификация процестеріндегі фазалар /газ-сұйық, бу-сұйық/ ... ... көп ... ... ...... жүйесіндегі
фазалардың жылдамдықтары аз, яғни масса алмасу ... ... ... ... ... ... ... арасындағы тартылу күшін жеңуге
және өте майда тамшылар алуға жетпейді, яғни фазалардың жанасу беті көлем
бірлігінде аз ... ... ... ... қосымша энергия беріледі.
Мұндай экстракторларға: роторлы – тегерішті, пульсациялы және ... ... ... ... ... ... ... жағына
шашыратқыш /2/ арқылы жеңіл фаза /Ж.Ф./ тамшы күйінде төменнен жоғары ... фаза /А.Ф./ ... ... Ауыр фаза ... ... қарай тұтас
/дисперсионды/ фаза ретінде қозғалады да, гидравликалық қақпа /3/ арқылы
колоннадан шығарылады. Гидравликалық ... /3/ ... ... ... ... болады. Ауыр фазаның ағу ... ... ... ... ... /4/ ... өзгертуге болады. Шашыратпалы
экстрактордың өнімділігі өте жоғары, ал тиімділігі аз.
Насадкалы экстракторлар ... ... ... ... ... Торға ретсіз орналасқан насадка дисперсті фаза
тамшыларын майдалайды, оларды ... ... де, оны тағы ... ... ... фаза ... ... сұйықтандыру керек, әйтпесе
тамшылар қабықшаларға қосылып кетеді де, жанасу беті ... ... ... ... ... шашыратпалыға жақын
болғанымен, өнімділігі шашыратпалыға қарағанда аз, ... ... ... ... ... алған.
7- сурет. Насадкалы экстрактор: 8- ... Тор ... ... таратушы; ... ... ... ... 2-
табақшадан
4-гидравликалық қақпа. ... ауыр ... ... ... ... ... тесікті табақшалы экстракторларда /8- сурет/ дисперсті ... ... ... көп рет ... маай алынады. Егер ауыр сұйық
дисперсті болса, онда ... ... ... ал егер ... ... ... онда ... ... тамшылар қабаты пайда болады. Тұтас фазаның
тарелкадан тарелкаға ағуы үшін ... ... ... өтуі ... қабатының гидростатикалық қысым табақша кедергісінен көп болуы керек.
Роторлы – тегерішті экстракторлардың /9-сурет/ ... /1/ ...... ... ... орналасқан қозғалмайтын сақиналы бөгеттер
орнатылған. Бұл бөгеттер аппаратты бірнеше секцияға бөледі. Әрбір секцияның
ортасында горизонталь жазық тегеріштер ... ... /3/ ... ... айналады.
9 – сурет. Роторлы – тегерішті 10 – ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ажыралу
беті.
Мысалы, жеңіл фаза таратқыш /7/ арқылы таралады да, ... ... ... рет ... майдаланады. Қарама – қарсы ағынды екі
фаза әр секцияда араласады да, жеңіл фаза ... ал ауыр фаза ... ... ... ... өнімділігі мен тиімділігі жоғары.
Пульсациялы экстракторларда /10 - ... ... ... да
пульсаторлар /1/ жәрдемімен сұйықтарға жоғарылы – төмен тербелісті қозғалыс
беріледі. Пульсация кезінде тамшылар ... яғни ... ... ... ... ... ... Пульсацияны түрлі ... ... ... тор ... және араластырушы -
тұндырғыш/ қолдану мүмкін. 13а – суретте тор тесікті, ал 13ә - ... ... ... ... Пульсатор ретінде
клапансыз поршенді насос қолданылады.
Ортадан тепкіш экстракторлар /11 - сурет/. Фазалардың тығыздықтар
айырмасы аз ... ... фаза ... жылдамдығын арттыру,
араласу және ажырату қарқындылығын ... үшін ... ... күш ... ... білікке /2/ орналасқан минутына 1500-5000 рет
айналатын ... /1/ ... көп ... ... каналдарға
бөлінген.
Сұйық фазалар насостар жәрдемімен білік арқылы арнаулы каналдарға
беріледі. Ауыр фаза барабанның өсі ... ал ... фаза оның ... ... ... ... – қарсы қозғалып, бірнеше рет араласады
да, ортадан тепкіш күш әсерінен ... ... ... өте ... ... ... ... заттарды экстракциялау процесі өнеркәсіптің түрлі салаларында
қолданылады. Химия өнеркәсібінде сілті, ... және ... ... ... ... майларын, витаминдер, химия – ... ... дәрі – ... ... ... және ... ... кеңінен пайдаланылады.
Қатты дене – сұйық жүйелердегі экстракторлар фазалардың өзара бағытына
байланысты бір ... ...... ... және ... ... ал жұмысты ұйымдастыру бойынша мерзімді және үздіксіз ... ... ... ... экстракторлар колонналы және камералы,
тасымалдау құрылғысына байланысты – шнекті, ... ... ... болып бөлінеді.
Өндірісте шнекті /12 - сурет/ және ленталы /13 - сурет/ ... ... жиі ... ... экстракторларда қатты
материалмен еріткіштің бағыты қарама – ... ... таза ... сол жақтағы шашыратқыш /1/
арқылы беріліп, ... ... ... өтіп ... /7/ ... ... /6/ ... аппараттың алдыңғы бөлігіне шашыратқышпен /1/ ... ... ... ... ... ... ... насоспен беріледі
және т.с.с. экстракторлардың оң ... ... ... ... ... ... ... Шнекті экстракторлар: 13- ... ... тор; ... ... ... ... ... ... ... ... негізгі өнімдер
Сұйық пропанның гудрондарды деасфальттау екі сатылы қондырғысы
(14- сурет).
Сұйық пропанның гудрондарды деасфальттау екі сатылы ... ... (2) ... ... ... алу үшін ... және ... сатыда алынатын I және II деасфальтизаттарды одан әрі
бқлек немесе қоспада қалдық майларға дейін ... ... ... ... көшу ... деасфальтизат шығымы
13-20 % -ға дейін артады. Бұл өсім шикізат ... және оған ... ... ... 3, 6, 14, 25, 26 ,36- тоңазытқыштар; ... 5,16- ... 7,17- ауа ... ... 9- бу ... 10,18- ... 11- реттегіш; 20-33-
буландырғыш; 20-33- ... 24- ... ... ... ... ... 32- тамшы ұстағыш; 33-
араластырғыш; I- шикізат ; II- сұйық попан; III- бу; IV- су; V- ... ... ... VII- I- ... VIII-II- ... ... ... сатылы қондырғыда битумды ерітінді бірінші колоннадан қыздырғыш арқылы
екінші колоннаға түседі, онда ... ... ... ... II
деасфальтизат және II битум ерітінділері сәйкесінше 2- ші колонна жоғарғы
және төменгі ... ... саты ... ... тұтқырлықты ( 100 0 С ) 18-23 мм2 /с ал II
саты деасфальтизаттарды салыстырмалы тұтқыр майларды, мысалы 30-45 мм2/с
(1000 С) ... ... ... ... II ... ... ... жоғары, олардың тығыздығы және кокстелуі жоғары.
Деасфальтизаттау битумы – екі ... ... ... ...... ... оны қатты маркалы мұнай битумы өндірісінде ... ... ... ... ... ... бөліктері:
-I сатысы деасфальтизаттау ( 10 колонна қосымша құрал жабдықтарымен);
-II ... ... (18 ... және ... ... ,II деасфальтизат және II битум ерітіндісінен жоғары қысымды пропанды
қалпына келтіру; ( үш бөлім );
- алдынғы қалпына ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру.
I саты шикізат – бұл гудрон немесе концентрат, II саты ...... ... ... ... ... қысымды ауыстыратын битум
ерітіндісі. Кейбір ... ... I ... 2 ... ... колонналарда өткізеді, олардан битум ерітінділері бір ортақ II
саты колоннасына түседі.
Шикізат (1) сораппен (4) бу ... ... I ... ... ... ... Осы колонна төменгі бөлігіне ( ... ... (5) ... (2) ... ... пропан енгізіледі.
I деасфальтизат ерітіндісі жоғарғы қыздырғыш және тұндыру зонасынан өтіп,
қысымды ... ... ... ... ... ... ... Колоннадағы (10) талап етілетін жұмысшы қысым (8) редукциялық
клапон көмегімен ... ... ... ... табақшалармен
жабдықталады.
I битумды ерітіндісі (10) колонна төменгі бөлігінен ... ... су ... ... және II ... ... ... енгізіледі. Бұл колоннада процесс төмен қысымды және төмен
температурада өтеді; 10 колоннамен ... бұл ... ... ол 0,4 -0,7 мПа тең.
I битумды ерітінді (10) коллонадан (18 – ге) орын ауыстырады. Пропан (18)
коллоннаға (14) ... ... (12) ... ... (18) ... ... (10) колоннаға ұқсас. Деасфальтизат ерітіндісінен
пропаннын негізгі бөлігі ... ... (21,22) ал II ... ... Салыстырмалы тұрақты температурада жұмыс жасайтын
(20,21) буландырғыштарда әдетте жылу тасымалдағыш ретінде шамамен 0,6 ... су буы, ал ( 22 және 23) ... ... ... мПа қысымдағы су буы пайдаланылады.
I және II деасфальтизаттар ... ... ... (29 және ... ... ... онда ... сұйықтықтар қарама –қарсы
үгілетін су буы ағынымен кезігеді. Одан әрі (2) ... (27 және ... (25 және 26) ... ... резервуарларға бағытталады.
(20 және 21) буландырғыштарынан шығатын жоғарғы қысымдағы ( 2,7-2,8 мПа)
пропан булары (7) ауа ... ... ... ұшырайды;
конденцат (6) су тоңазтқышы (5) қабылдағышқа ... (22 және ... ... ... (17) ауа салқындатқыш аппаратта
конденцатцияланады; ... ... ... (16) ... ... ... үшін осы қабылдағышқа техникалық пропан енгізіледі.
Пропан (16) ... (13) ... (5) ... түседі.
II сатылы битум ерітіндісі (11) реттегіштен өтіп, (19) құбырлы пеште
қыздырылады; буланған пропан сұйықтықтан (24) ... ... ... ... одан әрі (7) ... тоңазытқышқа түседі.
Байытылмаған битум ерітіндісі (24) сепараторда (34) буландырғыш колоннада
су буымен үрленеді.
(29, 31 және 34) ... ... ... ... ... және су булар қоспасы (33) ортақ араластыру конденсатор
- тоңазытқышқа түседі. Мұнда салқын ... су ... (32) ... ... (28) компрессорда 1,7 – 1,8 МПа қысымға дейін сығылады. Бұл ... ... (17) ...... ... ұшырайды.
Еріткіштен босаған деасфальттау битумы буландырғыштан шығыста (35) сораппен
(16) тоңазытқыш арқылы резервуарға ... ... бөлу үшін ... ... бір ... ... ... мен толтырылған колонна арқылы өтеді.
14- сурет Сұйық пропанмен ... екі ... ... процесінің
технологиялық сызбасы.
Майлы фракцияларды алу үшін ваккумдық қондырғыда алады. Мұнай майларын
әр түрлі мақсатында алу негізі – мұнайдың атмосфералық айдаудың ... ... Май ... ваккумды айдау қондырғыларында алады. Қандай да
болмасын майлардың өндіруі 3 кезеңнен тұрады:
- ... ...... май ... алу;
- бастапқы май фракцияларынан базалық майларды алу;
- ... ... және ... ... ... алу ... ... орнатқыштармен жандандыру.
Шикізатты дайындау мазуттарды ваккум арқылы айдауда іске ... ... үшін ... ... 2 топқа бөлінеді.
1. Дистилятты фракция – мазутты ваккумды айдау арқылы белгілі ... C, ... ... ... ... ... фракция – гудрон (500C жоғары).
Осыдан дистилятты май фракцияларынан алынған минералды майлар ... ал ... ...... майлар деп аталады.
Бастапқы май фракцияларынан базалық майларды алу – екінші кезеңі ... ... ... мақсаты – майдың қызметтік қажетіне кері әсер
ететін қосындылардан толығымен ... ... ... ... ... ... ... шектеусіз көмірсутектерді, бірен
– саран күкіртті және шайырлы қосындыларды, полциклді көмірсутектерді,
катты ... жою ... ... ... май ... жоғарыда аталып өткен
қажетсіз компоненттерді таңдамалы жою қажет болады. Бұл әдістер физикалық –
еріткіштермен экстракциялау, ерітіндіден температураны төмендетуге ...... ...... ... ... болу,
гидротазарту. Базалық майлардың сапасын ... ... ...... ... ... ағартатын саз немесе
кристалдық алюмосиликатпен тазалау және т.б.
Май ... ... ... ... нәтижесінде мйлар ашық түске
өзгереді. Шайырлы заттарды, қысқа бүйірлік полициклді ароматты КС-лерді жою
кокстеу әрекетін ... және ... ... ... ... заттарды және шектеусіз КС-ді жою ... ... ... ... ... тотығу белсенділікті
төмендетеді, ал май құрамынан қатты ... ... ... ... ... майларды өндіру, дистилятты майларға қарағанда, күрделілеу ... ... ... ... ... ... құрамында шайырлы –
асфальтенді заттардың үлесі көп. ... ең ... ... ... заттар жойылады. Тазартылған деасфальтизат органикалық
ерітінділері – фенол немесе фурфурол ... ... ... қалған
шайырлы-асфальтенді заттарды және бүйірлі қатарлы полициклді ароматты
көмірсутектерді алып ... ... ... ... ... ... ... ацетон, дихлорэтан
және т.б. сияқты ... ... ... Депарафиндеу өнімін
адсорбциялық тазарту немесе гидротазарту жолымен белгілі қалыпқа ... ... ... ... алу сатылары.
16- сурет Торлы табақшалы экстрактор сызбасы
1 - ... ... 2 - құю ... ... I- ... ... ... ерітінді; IV-экстрактты ерітінді.
Торлы табақшалы коллонналы экстракторларды жеңіл ... қоса ауыр ... ... ... ... ... құю тетіктері жоғарыға
бағытталады, ал ауыр фаза ... ... ... ... ... ... 3-9 мм т етіктері болады, олар тең бүйірлі үш бұрышта орналасады.
Табақша ... ... ауа ... жылдамдығы 0,15- 0,3 м/с шегінде ... ... ... ... ... ... ... ... - ... |100% |
| ... ... |1,7% ... | |
| ... |0,60% ... ... |0,49% ... ... |0,55% ... отын |3,03% ... отын ... |90,90% ... |3,63% ... |100% |
w - ... ... %
G – өнімділік, т/жыл=900000 мың тонна
т/жыл : 320 = т/тәулік
т/тәулік *1000/24 = ... ... С4 ... ( С5-191 0С):
Пештік отын ( 191-3430С)
Кательдік отын компоненті:
Шығындар:
Барлығының мөлшері:
|Түскені ... ... ... |т/жыл |
|шикізат-деасфальтизат| | | | ... |100 ... |2812,5 |900000 ... ... |1,70 ... |47,8125 |15300 ... |0,60 |703,125 |16,875 |5400 ... ... |0,49 |574,21875 |13,78125 |4410 ... |0,55 ... ... |4950 ... отын |3,03 ... ... |27270 ... | | | | ... отын |90,00 ... |2531,25 |81000 ... |3,63 ... |102,093 |32670 ... ... ... ... мына ... табылады:
.
мұнда , - шикізаттың және ерітіндінің массы, кг/ч;
, - 20 0С, кг/м3 ... ... ... ... ;
- ... ... ... = 46,7 м3/(м2∙ч).
Колоннаның жалпы биіктігі:
H = h1 + h2 + h3 + h4 + h5,
мұнда h1 - ... ... ... ... (2 – 4 ... – ерітіндінің биіктігі;
h3 – табақшалардың аралығы немесе насадканың биіктіктің ...... ... ... ... ... ... жоғарғы
нуктесінің аралығы (3 – 3,5м);
h5– ерітіндісінің тұнығатын бөлігінің ... ... және ... ... мына формуларалмен анықтайды:
2,5 м;
0,3 м.
мұнда , - тұныктыратын жоғары және ... ... ... тұнығатын уақыты;
- ерітіндінің көлемі, м3/ч;
- колоннаның көлденең бөлігінің аймағы, ... ... ... ... тек ... ... пропанның шикізатқа қатынасы ғана емес, сонымен қатар ... ... оның ... ... рөл ... ... ... және этанға
қарағанда талғамдылығы төмен. Метан, этан ... ... ... ... пропиленмен бутилендердің болуы да қажетсіз. ... ... көп ... ароматикалық көмірсутектерінің ерігіштігін
көтереді. Техникалық пропанда күкүрт қосылыстары даболмауы керек. ... ... ... ... кокстенуімен
айқындалады, себебі, шайырлармен ... ... ... болады.
Самотлар мен Усть-Балық мұнайларының ... ... ... ... ... ... тұтқырлық, тығыздық, сәуле
сындыру көрсеткіші және металдар ... ( ... мен ... ) ... негізгі бөлігі асфальтсыздандыру бутумдарының
құрамына ауысады. Күкірт мөлшері де ... ... ... ... орын ... ... шикізат сапасына, процестің талабына ... ... ... 90 %- ға ... ... ... ... өсуімен, деасфальтизат шығымы кемиді.
Гудрондарды және концентраттарды сқйылтылған төмен молекулалы алкандармен
асфальтсыздандыру ... тек ... ... ... майлар ғана
емес,сонымен қатар, каталитикалық крекинг немесе гидрокрекинг үшін шикізат
дайындауда да ... ... ... ... өндіруде,
сұйылтылған пропанды пайдаланады, бірақ кейбір зауыттарда шикізатты пропан-
бутан қоспасымен әрекеттейді. ... ... ... ... ... ... ... таңдауды қиындатады. Сондықтан
май құрамындағы құнды көмірсутектерге еріткіш таңдау тиімдірек.
Қолданылған әдебиеттер
1. Абайылданов Қ. Н., Нұрсылтанов Ғ. М. ... мен ... ... ... –Алматы: ҚазҰТУ, 2003, 464-467 б.
2. «Альбом технологических схем процессов в переработки ... и ... ... Б. И. ... – М.: ... 1983. 29-33 ... Бишімбаева Г. Қ., Букетова А. Е. «Мұнай мен газ ... ... Оқу ...... ... 2007. 166-174 б.
4. Вержичинская С. В., Дигуров Н. Г., ... С. А. ... и ... и ... ... ... – М.: ... – ИНФРА – М, 2007. – ил. –
(Профессиональное образование).
5. Мановян А. К. ... ... ... нефти и природного
газа»: Учебное пособие для вузов. 2-е изд. – М.: ... 2001. – ... ... А. К. ... ... природных энергоносителей». – М.:
Химия, КолосС, 2004. – 240-249 с. Ил. – (Учебники и ... ... ... ... учеб. заведений).
7. Омаралиев Т. О. «Мұнай мен газдан отын өндіру арнайы ... ... ... 2005. – 74-88 б.
-----------------------
ГУДРОН
Деасфальттау
депарафиндеу
Селективті тазарту
Аяғына дейін тазарту
-----------------------
Изм
Лист
№ докум.
Подп.
Дата
Лист

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы қаласы туралы ақпарат4 бет
Балқаш қалалық әкімшілік сайтына қоршаған ортаны қорғау туралы дерек8 бет
Биогаз9 бет
Бұрғылау қондырғысын таңдап алу17 бет
Жер асты бұрғылау жабдықтары3 бет
Каталитикалық риформинг17 бет
Мұсылмандық қозғалыстың пайда болуы және қазақ қоғамы96 бет
Электрқозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету7 бет
Қой қанының мононуклеарлы жасушасының иммобилденген простагландинсинтаза жүйесіндегі PGH-синтазаның пероксидазды белсенділігін зерттеу32 бет
1941-45 жылдардағы қанды майдан13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь