Материалдық емес активтердің қолда бары мен қозғалысының есебі

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
І. МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕРДІҢ ЕСЕБІ
1.1 Материалдық емес активтерді және оларды тану критерийлері 6
1.2 Материалдық емес активтерді жіктеу 6
1.3 Материалдық емес активтердің амортизациясының, материалдық емес активтерді түгендеудің есебі 8
ІІ. МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕРДІҢ ҚОЛДА БАРЫ МЕН ҚОЗҒАЛЫСЫНЫҢ ЕСЕБІ 15
2.1 Материалдық емес активтердің келіп түсуі 15
2.2 Материалдық емес активтердің шығарылуы 24
ҚОРЫТЫНДЫ 27
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 29
КІРІСПЕ
Осы курстық жұмыста мен «Материалдық емес активтердің қолда бары мен қозғалысының есебін талдау» тақырыбын тереңірек талдап, салыстырып, толығырақ зерттеп көрсетемін.
Курыстық жұмысымның кіріспе бөлімінде жалпы материалдық емес активтер және олардың түрлеріне тоқталамын.
Жалпы материалдық емес активтер – белгілі бір нақтылы табиғи пішіні жоқ, бірақ қандай да бір бағаға, құнға бағаланатын болғандықтан субъектіге үнемі, яғни ұзақ уақыт бойы қосымша табыс (пайда) әкеліп тұратын активтер.
Материалдық емес активтердің қатарына шаруашылық субъектісінің сатып алған патенттері, лицензиялық сауда маркалары мен тауар белгісі, жер қойнауы мен электронды есептеуіш машиналарды және өндіріс жағдайындағы хабарларды пайдалану құқығы, гудвилл яғни фирма бағасы, өнеркәсіп үлгілері, ұйымдастыру шығындары тағы да басқалары жатады.
Кәсіпорындарда материалдық емес активтер басқа заңды немесе жеке тұлғалардан сатылып алыну, басқалардың субъсидия ретінде немесе сыйға беруі барысында, сондай- ақ кәсіпорынның өз ішінде ойлап табуы негізінде пайда болады.
Объектілерді материалдық емес активтердің қатарына кіргізу тәртібі және олардың құрамы белгіленген заңдарға сәйкес тиісті нормативтік актілерде қарастырылған.
Материалдық емес активтер шаруашылық субъектілерінің балансында бастапқы құны бойынша кіріске алынады. Бұл материалдық емес активтердің бастапқы құны былайша анықталады:
Құрылтайшылар мен үлес қосушылардың шаруашылық субъектісі жарғылық қорына үлесі есебінен келіп кіріске алынған материалдық емес активтердің бағасы екі жақты нақты келісім бойынша бағаланады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» 2009 жылғы 24 маусымдағы Қазақстан Республикасының №309 – II заңы.
2. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасында ғы аудиторлық қызмет туралы» 2008 жылғы 20 қарашадағы №20 заң күші бар Жарлығы(2010жылғы15 қарашадағы өзгертулер және толықтырулармен).
3. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» 2010 жылғы 12 маусымдағы № 209 – II Қазақстан Республикасының Салық кодексі.
4. Қазақстан Республикасы Президентінің «Акционерлік қоғамдар туралы» 2008 жылғы 10 шілдедегі №2811 заң күші бар Жарлығы.
5. Бухгалтерлік есеп стандарттары. Қазақстан Республикасының Ұлттық комиссиясы. – Алматы
6. Халықаралық қаржылық есеп беру стандарттары. (Аудармашы Тарусина В.И.), - М.
7. Халықаралық бухгалтерлік есеп және аудит стандарттары. (Құрастырушы Рапопорт М.М.), - М.,
8. Бухгалтерлік есептің типтік шоттар жоспары. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2009 жылғы 18 қыркүйектегі №438 бұйрығымен бекітілген.
9. Абленов Д.О. Основы аудита.- Алматы: Экономика,
10. Ажибаева З.Н. Аудит.- Алматы: Экономика, .
11. Андреев В.Д. Практический аудит. – М.: Экономика, .
12. Андросов А.М. Бухгалтерский учет. – М.: Финансы и статистика,
13. Әбдіманапов Ә.Ә Бухгалтерлік есеп теориясы және принциптері. – Алматы: АЙАН.
14. Безруких П.С. Бухгалтерский учет. – М.,.
15. Блейк Д., Амат О. Европейский бухгалтерский учет: Справочник: Пер. с англ. – М.,
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
І. МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕРДІҢ ЕСЕБІ
6
1.1 Материалдық емес активтерді және ... тану ... ... емес ... ... Материалдық емес активтердің амортизациясының, материалдық ... ... ... ... ЕМЕС ... ... БАРЫ МЕН ҚОЗҒАЛЫСЫНЫҢ ЕСЕБІ
15
2.1 ... емес ... ... ... Материалдық емес ... ... ... ... ... мен ... емес активтердің қолда бары мен
қозғалысының есебін талдау» ... ... ... ... ... ... ... кіріспе бөлімінде жалпы материалдық емес ... ... ... ... материалдық емес активтер – белгілі бір нақтылы табиғи пішіні
жоқ, бірақ ... да бір ... ... ... ... ... яғни ұзақ уақыт бойы қосымша табыс (пайда) әкеліп тұратын активтер.
Материалдық емес активтердің қатарына шаруашылық субъектісінің ... ... ... ... маркалары мен тауар белгісі, жер
қойнауы мен электронды есептеуіш ... және ... ... ... ... гудвилл яғни фирма бағасы, өнеркәсіп үлгілері,
ұйымдастыру шығындары тағы да басқалары жатады.
Кәсіпорындарда материалдық емес ... ... ... ... жеке
тұлғалардан сатылып алыну, басқалардың субъсидия ретінде немесе сыйға беруі
барысында, ... ақ ... өз ... ... ... негізінде пайда
болады. 
Объектілерді материалдық емес активтердің қатарына кіргізу тәртібі және
олардың құрамы белгіленген ... ... ... ... ... емес ... шаруашылық субъектілерінің балансында бастапқы
құны бойынша кіріске алынады. Бұл материалдық емес ... ... ... ... мен үлес ... шаруашылық субъектісі жарғылық
қорына үлесі есебінен келіп кіріске алынған материалдық емес активтердің
бағасы екі ... ... ... ... ... ... мен жеке ... тегін (қайтарымсыз), сый ретінде
алынған материалдық емес активтер сол ... ... баға ... ... субъектілерінен, заңды тұлғалардан, сондай-ақ ... ... ... ... емес ... ол ... ... және оларды пайдалану үшін ... ... ... ... ... ... бағаланады.
Бұл материалдық емес активтердің баланстық бағасын анықтаудың жалпы
әдісі болып табылады. Бірақ ... ... емес ... ... анықтаудың ерекшеліктері бар. Бұған мысал ретінде соңғы ... ... мен ... шаруашылық субъектілерінде және
басқа да ұйымдарда ... ... ... деген ұғымды келтіруге
болады.
«Ноу-Хау»- деп шаруашылық қызметі, яғни пайдаланылуы ... ... ... беретін (әкелетін) жаңа технологиялық шешімдер мен
жаңалықтарды, құпия мәліметтерді, айрықша құқықтарды, яғни жеке тұлғаның
өзі тапқан ... және ... ... айтуға болады. «Ноу-Хау» жалпы
«патент» ... ... ... одан ... ... келеді. Шаруашылық
субъектілері патентті сатып алады, сондықтан да ол үшін сатып алуға қаржы
жұмсалғандықтан оның бастапқы құны ... Көп ... ... ... ... үлес ... мен ... өздерінің
субъектідегі жарғылық қорға қосқан үлесі ... ... ... ... яғни ... құны оны шаруашылық субъектісіне кіріске алатын,
демек, балансқа ... ... екі ... ... ... ... емес ... жоғарыда аталып кеткен түрлерінің бірі
«Лицензиялық келісімдер». ... ... - ... ... ... ... заңды тұлғаның бір тауарды өндіру немесе сату құқын
екінші бір субъектіге ... ... ... беруі болып табылады. Ал бұл
құқыққа ие болған субъекті оның ... яғни ... ... ол ... емес ... үшін ... ... келісілген
мөлшерлерде қаржы төлейді немесе келісім бойынша басқа да міндеттерін
орындайды.
Материалдық емес активтердің «Программамен ... - деп ... ... ... ... атқарылатын жұмыстарына қатысты табыс
әкелетін ақпараттар мен мәліметтерді айтады.
Шаруашылық субъектілерінде материалдық емес активтердің «Патент» - деп
аталатын түрі 2730- ... ... ... - ... жеке адамның
немесе топтың, сондай-ақ заңды ... ... ... ... ... ... ... және ол жаңалықты ашқан адамға, топқа немесе
заңды тұлғаға жаңалығын өз ... ... ... ... беру ... құжат болып табылады. Сонымен қатар ... - ... ... ... (саудамен, сатып алумен тағы да ... үшін ... ... куәландыратын құжатты айтады. Кәсіпкер
патентті алар уақытында патенттік баж төлеуі керек.
Материалдық емес активтердің бұл түрін ... ... деп ... ... ... - деп те ... «Гудвилл» немесе «Фирма ... емес ... ... ... және сонымен қатар ол бір
шаруашылық субъектісі екінші бір шаруашылық субъектісін толығымен, түгелдей
сатып алған ... ғана ... ... ... бағасы» - болып сатылып алынған
шаруашылық субъектісінің нақты нарықтық (сатып алынған) ... ... ... баланстық құны арасындағы айырмасы есептеледі. Егер де
сатылып ... ... ... ... ... ... құны олардың баланстық құнынан артық болса, онда құндар арасындағы
айырмашылық «жағымды гудвилл», ал кем ... ... ... гудвилл»
деп аталады.
І. МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕРДІҢ ЕСЕБІ
Материалдық емес активтерді және оларды тану критерийлері
«Материалдық емес активтер» ҚЕХС ... есеп ... ... және ... емес активтер есебі» БЕС (бухгалтерлік
есеп стандарттары) ... ... емес ... ... ... және
басқа субъектілерге жалға беруде, өндірісте және ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы (бір жылдан астам) қолдануға
арналған, заттай формасы жоқ, үлестірілетін ақшалай емес ... ... ... болады;
- субъект бақылайды;
- қолданудан субъект болашақта экономикалық пайда алуды күтеді.
Материалдық емес бап материалдық емес актив болып саналады, егер:
материалдық актив ... ... ... - ... сай ... және мынадай жағдайда есепте тіркеледі:
- субъектінің осы активке тікелей байланысты ... ... ... алу ... ... ... актив құнын күмәнсіз сеніммен анықтауға болса;
- материалдық емес активтерді тану сәтінде олардың бастапқы құн бойынша
бағаланғанында.
Материалдық емес активтердің бастапқы құны ... ... алу ... тең
болады, бұған оларды алуға кеткен және қолдануға әзірлейтін жағдайға (сатып
алу бағасы, орны ... ... ... мен ... және т.б. ... ... шығындар кіреді.
1.2 Материалдық емес активтерді жіктеу
Ұйымның материалдық емес актив ... ...... ... үшін материалдық емес актив түрінің толық атауы, оның
ұйымға берілген ... жылы ... ... ... ... ... оның құны, амортизация нормасы және басқа қажетті мағлұматтар
көрсетілуі тиіс.
Материалды емес актив объектілерін ... ... ... емес ... ... ... объектісіне бір данадан жасалады.
Материалды емес активтердің бірнеше біртектес объектілерін ... ... акт ... ... Акт ... ... ... актив объектісін немесе оны қолдануды жүйелеп баяндайтын ... осы ... ... ... сондай және тағы басқа мүліктік
құқықтарын растайтын құжаттар тіркеліп, ұйымның ... ... бас ... қол ... және ұйым ... ... соған уәкілетті тұлға
бекітеді. Басқа ұйымға материалдық емес активтерді бергенде (сатқанда) акт
екі дана болып жасалады, тапсыратын ұйым және ... емес ... ... тиісті жазба жасалады.
Ұйым пайдалануына түскен материалдық емес ... ... ... үшін ... ... емес ... ... жатқызу
тәртібі мен олардың құралы заңдармен және нормативті актілермен реттеледі.
Бухгалтерияда әрбір ... ... ... ... кіріске
алынуға арналған құжат, материалдық емес активтерді қабылдау – тапсыру және
басқа ... ... бір дана ... ... 8 ... ... пен пайдалы қызмет ету мерзіміне негізделіп есептелген мөлшер (норма)
бойынша ай ... ... ... сомасы көрсетіледі. «Материалдық
емес актив объектілерінің қысқаша сипаттамасы» бөлігінде тек қана ... ... ... жазылады, ұйымда бар осы ... ... ... ... ... ... Материалдық емес активтердің амортизациясының, материалдық емес
активтерді түгендеудің есебі
Өндірістік – ... ... ... ... емес ... тозуға ұшырайды.
Есептелген тозудың мақсаты – пайдаланудың белгіленген ... ... ... пен ... ... қосу ... ... құнын өтеу
үшін көздерді қалыптастыру. Материалдық емес активтердің амортизациясын
есепке алу үшін ... емес ... ... ... ... көзделген. Бұл шоттар пассивтік әрі реттеуші сипатта. 2740-
шоттардың кредиті бойынша материалдық емес ... ... ай ... ... ай ішінде есептелгенін және есепті айдың
соңындағы қалдығын көрсетеді, ал 2740 ... ... ... ... ... ... ... (кемуі) көрсетіледі.
Материалдық емес активтер бойынша ... ... ... ... және МЕА ... ұтымды пайдалану мерзімі бойынша ай
сайын есептейді. Амортизация нормасының мерзімін анықтау мүмкін ... ... ... 10 жылға, бірақ субъектінің жарғыда белгіленген қызметінен
аспайтындай болып белгіленеді.
Мысалы: Субъект ЭЕМ-ге бағдарламалық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... 5 жыл (60 ай) ... белгіленген.
Ай сайынғы амортизация сомасы 120,0/60 = 2000 теңге ... ... МЕА ... ... мерзімі ішінде кәсіпорынға белгілі
бір табыс әкелуге тиіс. Амортизацияны есептеу МЕА құны ... ... ... ... ... ... ... сәттен бастап тоқтатылады. МЕА
ұтымды пайдалану мерзімінің дұрыс есептелуіне ... ... ... айналым шығындарына қосу тәуелді, демек оған субъект
қызметінің ... ... ... де ... ... МЕА ... РТ №6 нысанында жүргізіледі. Амортизацияны есептеуді бухгалтерлік
есептің шоттарында НҚ бойынша ... ... ... ... ... ... Д-т 7110, 7210, 8044 К-т ... шоттар бойынша талдамалы есеп МЕА түрлері және жекелеген
объектілері бойынша ұйымдастырылуға ... ... ... ... құқында тиесілі МЕА нақты қолда бары.
Оларды баланста көрсетудің ... мен ... ... ... ... ... ... бар-жоғын тексереді.
Бастапқы құжаттамада МЕА объектісінің егжей- тегжейлі сипаттамасы болып,
олардың бастапқы құны, ұтымды пайдалану ... тозу ... ... бөлімшелер, МЕА түгендеулері көрсетілуге тиіс. ... ... және оны ... ... құқын растайтын
құжаттардың қолда барын анықтау қажет.
Гудвилл есебі
Кәсіпорын аукционда басқа кәсіпорынның активтерін (НҚ, ... ... және ... ... алды, сондай-ақ пассивтер кәсіпорынның
балансы бойынша 6 000,0 ... ... ... ... ... ... ... бойынша құрылтайшы 6 000,0 түсім ... ... ... одан тыс жерде біртұтас түрінде сатқан кезде сатып алу
құны 10 200,0 құраған. Активтің бөлініс ... мен ... ... сатқан кезде алынған түсімнің арасындағы айырма сомасы ... ... ... ... ... ... ... шынайы құнынан артық 4 200,0 төледі.
Дәлелдемесі мынадай:
1.Сатып алынған кәсіпорын өткізу нарқында ... ... ... ие ... ... ... ... алушы фирма ішкі немесе сыртқы
нарықтағы өз жағдайын нығайтады.
3.Сатып алушы фирма өндірісті бұрынғы атымен ... ... ... ... танымал және сұранысқа ие.
4.Кәсіпорында білікті қызметкерлер бар.
5.Кәсіпорында пайда әкелгіш тауар белгілері, тауардың шығатын ... ... ... ... ... ресурстарды өткізу нарқына жақын
орналасқан.
Тауарлы – материалдық қорлардың есебі
Материалдық қорлар, оларды есепке алудың міндеті мен ... ... ... ... ... еңбек заттары да қатысады.
Өндірістік қорлар- бұл бір өндірістік цикл процесінде ... ... ... ... өнімнің, жұмыстың, қызметтің өзіндік
құнына көшіріп, оның ... ... ... ... ... ... материалдық қорлардың есебі №7 «Тауарлы-
материалдық қорлардың есебі» БЕС-ына сәйкес ұйымдастырылады, онда ... ... ... – материалдық қорлардың өлшемдері.
Тауарлы- материалдық қорлардың өзіндік құны.
Тауарлы- материалдық қорларды бағалау.
Шығысты тану.
Есеп берудің ашылуы.
Тауарлы – материалдық қорлар – бұл:
1.Шикізат ... ... ... ... ... ... ... бұйымдар (тетіктер), отын, ыдыс және ыдыстық ... ... және ... немесе жұмыстарды, қызметтерді орындау кезінде
пайдалануға арналған өзге материалдар;
2. Аяқталмаған өндіріс;
3. Субъектінің қызмет барысында ... ... ... ... ... актвитер.
Тауарлы – материалдық қорларды есепке ... ... ... ... ... және ... кірістелуіне, олардың сақталу
жеріндегі және ... ... ... ... бақылау жасау;
2. Қорлардың қозғалысы жөніндегі барлық ... ... ... ... ... ... шығындары (ауытқуы) мен әзірленген қорлардың нақты
өзіндік құнын ... және ... ... ... - ... шығындарын айналым шығындарына біркелкі және дұрыс
есептен ... ... ... ... ... бақылау жасау;
6. Ішкі ресурстарды ұтқыр қолдану мақсатында субъектіге ... ... ... ... және ... ... жерлердегі қорлардың қалдықтары мен қозғалысы жайлы дәл
мәліметтерді алу.
Материалдық құндылықтарға әрекеттік бақылаудың ... ... ... ... ... үй- ... ... материалдарды қоймалардың секциялары бойынша, ал олардың ішінде
жекелеген топтар бойынша орналастыру;
- материалдық ... ... мен ... ... ... белгілеу;
- тауарлы- материалдық құндылықтарды қабылдау мен босату құжаттарына
қол қою құқы ... ... ... ... ... ... дұрыс және тиімді ұйымдастыруды қамтамасыз ету үшін
қажеттісі:
- материалдық тауардың бірегей номенклатурасын әзірлеу;
- құжат ... ... ... және ... – материалдық
құндылықтарды кіріс ету және есептен шығару жөніндегі операцияларды
ресімдеу тәртібін сақтау;
- бастапқы ... ... ... ... ... ... ... – материалдық қорларға тұрақты түрде түгендеу жүргізу;
- бухгалтериядағы материалдардың есебі учаскесін компьютерлендіру.
Өндірістік қорлар функционалдық бағыты бойынша былайша бөлінеді:
1. Шикізаттар мен ...... ... ... ... ... материалдық (заттық) негізін қалайды. Бұл орайда шикізат – бұл ... мен ... ... ... ... ... сүт, ... газ). Негізгі материалдар – бұл ұқсатушы өнеркәсіптің өнімдері (ұн,
мата, қант, темір, былғары). ... ... бұл ... ... енетін материалдар, бірақ негізгі ... ... ... заттық негізін қаламайды. Бұл материалдарды негізгі ... ... ... ... сапа беру үшін ... ... ... Сатып алынатын жартылай фабрикаттар мен жиынтықтаушы бұйымдар – бұл
белгілі бір өңдеу сатыларынан өткен, бірақ әлі дайын өнім ... ... пен ... ... ... негізгі материалдар сияқты рөлді
атқарады, яғни оның ... ... ... ... ... жіп, ... жасаудағы моторлар, автомобиль жасаудағы дөңгелектер).
3. Отын- бұл мұнай өнімдері (мұнай, бензин, керосин, ... ... отын ... фтор, ағаш отын) және газ тәрізділер. Отындар былайша
бөлінеді:
а) технологиялық (технологиялық мақсат үшін);
б) қозғалтқыш (жанар май);
в) ... ... ... Ыдыс және ыдыс ... – бұл әр ... ... буып ... тасымалдауға, сақтауға пайдаланылатын заттар (қаптар, жәшіктер,
қораптар). Былайша бөлінеді:
а) қызмет ... мен ... ... НҚ ... материалдардың
құрамында ескерілетін инвентарлық ыдыс;
б) өндірістік қорлардың құрамында ескерілетін инвентарлық емес ... ... сай ... қайтарымды (әдетте көп ... ... ... ... ... ... ... жеткізуші сатып
алушыдан кепіл алады, ал оны ыдыс тапсырылғаннан кейін ... ... ... ... ... мен ... ... жөндеуге
және алмастыруға қызмет етеді.
6. Өзге материалдар – бұл өндіріс ... ... ... ... ақаудан қайтарылатын қалдықтар, НҚ шығарылуынан
алынған ... ... ... материалдарын құрылысшы кәсіпорындар қолданады және құрылыс
бұйымдарын әзірлеу, құрылыстарды көтеру және ... ... мен ... бөліктер салу үшін құрылыс – ... ... ... ... қорлардың барлық түрлерінің есебі 20 – ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Материалдық емес активтердің амортизациясы (мүліктің ... ... ... ... ... ... төмендету) субъектінің қызмет ету
мерзімінен артпайды. Материалдық емес активтердің амортизацияланатын ... ... ... ету ... ... неғұрлым жуық негізді жүйелі
түрде бөлінеді.
Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу 6-«Негізгі ... ... БЕС- нда ... есеп ... ... ... анықталады, бірақ қолданылатын тәсіл активті қолданудан
түскен экономикалық пайданы тұтыну үлгісін ... Егер ... ... ... анықтау мүмкін болмаса, онда тіксызықты ... ... ... құн- ... құн минус жойылу ... ... құны ... тең ... ... ... қызмет ету мерзімі соңында оны сатып алу туралы үшінші жақтың
келісімі болмаса.
2. Мыналарға байланысты материалдық емес ... бұл түрі ... ... ... ... ... ... ету мерзімі соңында мұндай нарықтың
болуына.
ә) мүмкіндік, ықтималдық жоқ болса.
Нарық белсенді деп саналады, егер:
нарықтағы тауарлар біртекті ... ... ... нарығы);
мәмілеге келуге ниетті – сатушылар мен сатып алушыларды қай уақытта да
табуға болатын болса;
сатып алынатын және ... ... ... ... ... бағаларда
болса.
Материалдық емес амортизацияны есептегенде ... ... ... ... ... ... жасалады:
8045 «Материалдық емес активтердің амортизациясы», 7110 «Тауарларды
(жұмыстарды, көрсетілетін қызметті) өткізу бойынша шығындар», 7210 ... ... ... ... ... «Материалдық емес активтердің тозуы» шоттарының кредиті.
II. МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕРДІҢ ҚОЛДА БАРЫ МЕН ... ... ... емес активтердің келіп түсуі
Материалдық емес активтерді бағалау:
1) басқа кәсіпорындар мен адамдардан ақыға сатып ... ... ... ... ... ... алуға жұмсалған нақты шығындардың
сомасымен көрсетіледі;
2) кәсіпорынға өтеусіз келіп түскен материалдық емес ... ... ... ... ... ... ретінде құрылтайшыдан келіп түскен активтер
есепте тараптардың келісімімен белгіленген құн бойынша көрсетіледі.
Материалдық емес активтердің қолда бары мен ... ... ... ... ... ... лицензиялық келісімдер;
2730- бағдарламалық қамтамасыз ету;
2730- патенттер;
2730-ұйымдастыру шығындары;
2730-басқалар.
Материалдық емес активтердің келіп түсуі мен шығуы бір данада жасалған
№1 нысандағы ... емес ... ... ... ... мыналар көрсетіледі:
Материалдық емес активтердің дәл атауы.
Кәсіпорынға өткізілген (келіп түскен) күні.
Объектінің сипаттамасы.
Бастапқы құны.
Амортизация нормасы.
Материалдық емес активтер ... ... ... ... (сатылғанда,
өтеусіз берілгенде) акт екі данада жасалады: өткізуші және қабылдаушы
кәсіпорындарға. 10- бөлімшенің шоттары бойынша ... есеп ... ... ... алудың №2 МЕА нысанындағы инвентарлық карточкасында
жүргізіледі. Инвентарлық ... ... ... ... ... алу ... топтастырады, онда мыналар келтіріледі:
а) материалдық емес активтердің атауы;
б) ай басындағы және соңындағы қалдықтар;
в) ай ішіндегі қозғалысы.
Есеп компьютерленген жағдайда осындай принциппен ... ... емес ... ... ... ... материалды емес
активтердің тез арада ескіруі  мүмкін. Мысалы, өндірісте қолдану  үшін ... база ... ... ... технологияның өзгеруіне
байланысты, ол программа ... өте келе ... ... ... Осыған байланысты материалды емес активтің ... ... ... мен ... ... тэсілі озгертіледі. Бір ескеретін
жай, пайдалы ... ... ... мен ... ... ... ... жасау мерзіміне сай озгертіп отыруға болады. Яғни оларды
жыл ... ... ... себебі ол қаржылық есеп жасаудың
негізгі талаптарына қайшы келеді. Бі-рақ, егер, материалды емес ... ... ... пайда алынбайтыны белгілі болса, ондай
актив-терді бухгалтерлік баланстың есебінен шығарып тастауға ... ... емес ... бағасын тек қана оларға
қосымша  шығын жұмсалған кезде көбейтуге болады. Ол кезде, материалды емес
активтердің баланстық қүнына қосылатын шығындарды косу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... алу кажет. Егер, шығындар активтердің болашақта  экономикалық
пайда экелетініне  күдік келтірмесе жэне ... ... бар  ... ... ... ... ... ондай  шығындар активтердің баланстық  қүнына қосылады.
Олай болмаған жағдайда шығындар бағаға қосылмайды. Басында  шы-ғын есебінде
табылмаған сомалар, уақыт оте келе материалды емес ... ... ... ... ... емес активтердің келіп түсуі
|Р/с |Операциялар мазмұны ... |
| | | Дт | Кт ... ... ... және жеке ... ... алу: |
|А) ... ... ... ... |3310 |
| ... келісім құнына |2710 | |
| ... |2730 | ... |ҚҚС ... |1420 |3310 ... ... ... алу |3130 |1420 ... ... ... төлеу |3310 |1010 |
| | | |1020 |
| | | |1030 |
| | | |1050 ... ... емес ... ... өзі ... ... ... ету, интелектуалды құн объектісін құру) ... ... ... ... |1310 |
| | | |1315 ... |Әзірлеушілердің жалақысы |8112 |3350 ... ... ... ... |8113 |3150 ... ... емес активтерді |8110 |8111 |
| ... ... ... | |8112 ... ... ... емес |2730 |8110 |
| ... нақты құнына(оны |2700 | |
| ... ... ... | | ... ... емес ... ... капиталға салым ретінде |
| |түсуі: ... | ... ... |5020 |5010 |
| ... сомасын | | ... ... ... ... емес |2700 |5020 |
| ... ... |2730 | ... ... емес ... ... ... ... ... |Жыл басында |2730 |6280 ... |Жыл ... |6230 |5410 ... ... туралы ҚР Президентінің Жарлығына сәйкес –
шаруашылық субъектілері жарғылық капиталға ... ... ... ... ... Олар ... әдіспен немесе капиталданған жалдық
төлемнің бағасы бойынша (жалдық процентті ... ... ... ... ... мен жабдықтарды уақытша пайдалану құқы
құнының сомасы есепке алынады, бұл сомаға Д-т 2730 К-т ... емес ... ... нәтижесінде алынады:
сатып алулар
Мысалы. Бағдарламалық қамтамасыз ету алынды:
а) нақты өзіндік құнға:
2730 «Бағдарламамен қамтамасыз ету» шот дебеті
4110 ... ... шот ... ҚҚС ... ... ҚҚС» шот ... «Төленетін шоттар» шот кредиті (15%);
б) объектіні дайын жағдайға дейін жеткізу бойынша шыққан шығындар
сомасына:
2730 ... ... ету» шот ... ... қызметін өтеу бойынша есеп айырысулар», 3150
«Әлеуметтік салық», 3210 «Басқадай кредиторлық берешек»
жарғы ... ...... емес ... ... белгіленген бағасы бойынша есепте көрсетіледі:
Жарияланған капитал сомасына:
5020 «Төленбеген капитал» шот дебеті
5010 «Жай акциялар» шот кредиті, 5010 «Артықшылықты ... ... ... ... мен ... Жарғыда көрсетілген, салынған материалдық емес активтердің
келісімшарттық ... ... емес ... шот ... ... капитал» шот кредиті;
Кәсіпорындардың бірігуі нәтижесінде ие болу – материалдық ... ... құны ... құны бойынша мойындалады, егер оны
күмәнсіз сенімділікпен бағалау мүмкін болмаса, онда актив жеке ... ... ... ... ... ... ... іскерлік беделінің
бағасы) енеді; өйткені жақсы іскерлік бедел, қолайлы мекен – тұрақ бар,
тауар ... ... ... бағасы бар және т.б.
Мысалы. 8 000 000 теңгеге ұйым сатып алынды, активтің өзіндік ... ... ... құны сомасы:
4240 «Басқадай кредиторлық берешек» шот дебеті
1040 «Ағымдық шоттағы ақша» шот кредиті ... ... ... «Гудвилл» шот дебеті
1040 «Ағымдық шоттағы ақша» шот кредиті ... ... ... ... ... ... ... берешек» шот кредиті 6 000 000.
Сатып алынған таза активтердің әділ құны ... ... ... ... ... үшін бұл – ... мәміле) артса, сатылым бағасы мен
алынған ... ... құн ... ... ... айырма болып
табылады және теріс гудвилл (бэдвилл) деп аталады. Кез келген теріс гудвилл
фирма алған активтердің құндылықтарын азайту үшін ... ... ... ... ... ... ... үшін материалдық
активтердің құндылығын азайту қажет:
мемлекеттік жәрдем ақша ... ... ... ... ... ... ... «Бағдарламамен қамтамасыз ету» шот дебеті
6120 «Билікті атқарушы органдарының жәрдем ақшалары (субсидиялары)» шот
кредиті.
Есепті жыл соңында кірістер ... ... ... үшін есептен
шығарылады: 6160 «Билікті атқарушы органдарының жәрдем ... шот ... ... ... шот кредиті;
айырбас – ұқсас емес активке айырбастау нәтижесінде алынған материалдық
емес ... ... құны ... ... ... ... ... түзетілген, айырбасқа алынған активтің өткізу құны ... ... емес ... ... ... ... алынады:
а) келісімшарттық құнға:
2730 «Басқадай материалдық емес активтер» шот дебеті
3310«Төленуге тиіс шоттар» шот ... ҚҚС ... ... ҚҚС» шот ... ... тиіс ... шот кредиті.
Айырбасқа берілген бағдарламамен қамтамасыз етудің нақты өзіндік құны
есептен шығарылады:
7410 «Материалдық емес ... ... ... ... ... шот
дебеті
2730 «Бағдарламамен қамтамасыз ету» шот кредиті.
Сатып алушыға шот ... ... ... ... ... ... ... «Алуға арналған шоттар» шот дебеті
6210 «Материалдық емес активтердің істен шығуынан түскен кіріс»
шот ... ... ... 15% ҚҚС ... «Алуға арналған шоттар» шот дебеті
3130«ҚҚС»шот кредиті.
Айырма сомасы аударылды:
3310 «Төленуге тиіс шоттар» шот дебеті
1060 «Ағымдық шоттағы ақша» шот кредиті
Өзара ... қоса ... ... ... тиіс ... шот дебеті
2110 Алуға арналған шоттар
құру – субъектінің өзі ... ... емес ... ... іс ... ... тікелей және қосымша шығындар сомасы бойынша
танылады, олар ... емес ... ... ... ... ... материалдық емес баптардың сәйкес келген сәтінен бастап
шеккендерін белгілеу бойынша қолдануға арналған ... ... мен ... ... ... қонарлық негізде таратылуы мүмкін. Материалдық емес
бапты ... ... ... ... мен ... ... ... сәтке
дейін активтің бастапқы құнына кірмейді және кезең шығындары ... емес ... ... ... ... ... зерттеулер мен
әзірлемелер сатыларынан құралады.
Зерттеулер сатысы – жаңа ... ... ... ... ... ... ... алдын – ала қам жасаған, жоспарланған ізденістер.
Бұл сатыға мыналар жатады: жаңа ... ... ... зертханалық
зерттеулер жаңа зерттеу олжасын немесе басқа білімді ... ... ... ... нұсқаларды жасау мен ұғымын тұжырымдау. Зерттеу ... ... ... ... ... ... емес активтер бар
екендігін айқара ашық көрсете алмайды, сондықтан мұндай шығындар кезеңнің
шығындары болып ... ... ... ... ... ... зерттеу
жұмыстарына шығындар шықты (қызметкерлерге еңбекақы есептелді еңбекті өтеу
қорынан әлеуметтік салық аударымы және басқа шығындар жасалды):
7240 «Жалпы және ... ... шот ... 7110 ... ... қызметті) өткізу бойынша шығындар» шоттарының дебеті
3350 «Қызметкерлермен еңбекті өтеу бойынша есеп ... ... ... 3210 ... ... берешек» әртүрлі шоттардың
кредиті.
Әзірлеме ......... ... ... ... ... жаңа немесе түпкілікті жетілдірілген процестерді,
материалдарды, өнімдерді, жүйелерді және ... ... ... ... ... көшіру. Бұл сатыға мыналар жатады:
тәжірибелік үлгілер мен модельдерді жобалау, құрастыру ... ... жаңа ... ...... ... пішіндер (формалар) мен штамптарды ... ... үшін ... ... ... мен пайдалану; таңдалған
баламалы материалдарды, құрылғыларды, өнімдерді, процестерді, ... ... ... ... құрастыру (конструкциялау) және
тестілеу.
Субъект кейбір ... ... ... ... ... үйлестіріп, бұл активтің болашақта экономикалық пайда әкелуі
ықтимал екендігін жариялап көрсете алады. Мысалы, ... ... алуы ... ... ... ... ... – жоспар жасалады.
Әзірлеме сатысындағы материалдық емес бапты құрған кезде шығындар
былайша ... емес ... ... ... ... өндіріске материалдар босатылады.
8111, 8311 «Материалдар» дебеті
1310, 1315, 1317 «Материалдар» кредиті
ә) Қызметкерлерге еңбекақы есептелді
8112, 8312 «Өндірістік ... ... ... дебеті
4220 «Еңбекті өтеу бойынша қызметкерлермен есеп айырысулар» кредиті
б) еңбекті өтеу жөніндегі аударымдар сомасына
8113, 8313 «Еңбекті өтеу ... ақша ... ... «Әлеуметтік салық» кредиті
Орындалған жұмысты өзіндік құны есептеліп шығарылады:
8100 «Негізгі өндіріс», 8300 «Қосалқы өндіріс» шоттарының дебеті
8111 (8311) 8112 (8312) 8113 (8310);
- ... емес ... ... тану ... ... жасалған шығындар
бітпеген құрылыс ретінде көрсетілді:
2421 «Бітпеген құрылыс» шот дебеті
8110 «Негізгі өндіріс», 8310 «Қосалқы өндіріс» шоттарының кредиті;
- материалдық емес ... ... ... ... мен
анықтамаларға сай деп тану сәтіне дейін:
2730 «Басқадай материалдық емес активтер» шот ... ... шот ... ... емес активтердің шығарылуы
|р/с |Операциялар мазмұны ... ... ... |
| | |Дт |Кт ... ... ... жарғылық капиталына салым: |
|А) |материалдық емес ... |7410 |2730 |
| ... | | ... ... ... ... |2740 |2730 |
| ... | | ... ... ... |2130 |6210 ... |ҚҚС ... |7210 |3130 ... |Жыл ... ... ... |5410 |7410 |
| ... ... | | ... |Жиынтық кірістің артуы |7410 |5410 |
| | |7210 | ... ... ... және ... ... ... қабілетін |
| |жоғалтуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... |7410 |2730 ... ... ... ... |2740 |2730 |
| ... | | ... |Жыл соңында |5410 |7410 ... ... ... ... емес ... ... ... |
|А) |МЕА-дің баланстық құнын |7410 |2730 ... ... ... ... |2740 |2730 |
| ... | | ... |Сатылған активтердің келісім |1210 |6210 |
| ... ... | | ... |ҚҚС ... |1210 |3130 ... |ҚҚС ... ... |3130 |1030 ... ... ... ... ... |1010 |1210 |
| | |1020 | |
| | |1030 | |
| | |1050 | ... |Жыл ... ... шеккенде) |5410 |7410 |
| ... ... |6210 |5410 ... ... ... ... |Баланстық құнға |7410 |2730 ... ... ... ... |2740 |2730 ... |ҚҚС ... |7210 |3130 ... |Жыл ... |5410 |7410 |
| | | |7210 ... келе ... емес ... ... кезде барлық жұмыстар
зерттеулер мен әзірлемелер сатыларынан құралады.
Зерттеулер сатысы- жаңа ... ... ... білім үшін
әрекеттенген, талап қуып, алдын- ала қам жасаған, жоспарланған ізденістер.
Бұл ... ... ... жаңа ... ... ... зертханалық
зерттеулер жаңа зерттеу олжасын немесе басқа білімді ... ... ... ... ... жасау мен ұғымын тұжырымдау. Зерттеу сатысында
субъект болашақта экономикалық пайда әкелетін материалдық емес активтер ... ... ашық ... алмайды, сондықтан мұндай шығындар кезеңнің
шығындары болып танылады.
Зерттеу сатысындағы шығындар ... ... ... зерттеу
жұмыстарына шығындар шықты (қызметкерлерге еңбекақы есептелді еңбекті өтеу
қорынан ... ... ... және ... ... ... «Жалпы және әкімшілік шығындар» шот дебеті, 7110 «Өнімді (жұмысты,
көрсетілген қызметті) өткізу бойынша ... ... ... ... ... өтеу ... есеп ... 3150 «Әлеуметтік
салық», 3370 «Басқадай кредиторлық берешек» әртүрлі шоттардың кредиті
Әзірлеме сатысы- ғылыми – ... ... ... ... нәтижелерін жаңа немесе түпкілікті жетілдірілген процестерді,
материалдарды, өнімдерді, жүйелерді және ... ... ... ... ... ... Бұл сатыға мыналар жатады:
тәжірибелік үлгілер мен модельдерді жобалау, құрастыру ... ... жаңа ... ...... ... пішіндер (формалар) мен штамптарды жобалау; коммерциялық
өндіріс үшін экономикалық қондырғыларды ... мен ... ... ... ... ... ... жүйелерді
немесе көрсетілген қызметтерді жобалау, құрастыру (конструкциялау) және
тестілеу.
Субъект кейбір жағдайларда ... ... ... емес
активтерді үйлестіріп, бұл активтің болашақта экономикалық ... ... ... жариялап көрсете алады. Мысалы, фирманың экономикалық
пайда алуы мақсатымен қайта жарақтануын көздейтін ...... ... ... ... емес ... құрған кезде шығындар
былайша көрсетіледі:
материалдық емес активті жасауға шығындар болды:
а) ... ... ... «Материалдар» дебеті
1311,1312,1313 «Материалдар» кредиті
ә) Қызметкерлерге еңбекақы есептелді
«Өндірістік жұмысшылардың еңбегін өтеу» ... ... өтеу ... ... есеп айырысулар» кредиті
б) еңбекті өтеу жөніндегі аударымдар сомасына
«Еңбекті өтеу ... ақша ... ... ... ... ... ... өзіндік құны есептеліп шығарылады:
«Негізгі өндіріс», «Қосалқы өндіріс» шоттарының дебиті 8111
- материалдық емес бапты мойындап, тану сәтіне ... ... ... ... ... көрсетілді:
1340 «Бітпеген құрылыс» шот дебеті
«Негізгі өндіріс», «Қосалқы өндіріс» шоттарының кредиті
- материалдық емес активтерді мойындалатын ... ... ... сай деп тану ... дейін:
2730 «Басқадай материалдық емес активтер» шот дебеті
1340 «Бітпеген құрылыс шот кредиті
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру ... 2009 ... ... ... ... №309 – II заңы.
2. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан ... ... ... ... 2008 ... 20 қарашадағы №20 заң күші бар
Жарлығы(2010жылғы15 қарашадағы өзгертулер және толықтырулармен).
3. ... және ... ... ... да ... ... туралы»
2010 жылғы 12 маусымдағы № 209 – II ... ... ... ... ... Президентінің «Акционерлік қоғамдар туралы»
2008 жылғы 10 шілдедегі №2811 заң күші бар Жарлығы.
5. ... есеп ... ... ... ...... ... ж.
6. Халықаралық қаржылық есеп беру ... ... ... - ... ... бухгалтерлік есеп және аудит стандарттары. (Құрастырушы
Рапопорт М.М.), - М., ... ... ... ... ... жоспары. Қазақстан Республикасы
Қаржы министрлігінің 2009 жылғы 18 ... №438 ... ... ... Д.О. Основы аудита.- Алматы: Экономика, 2008.
10. Ажибаева З.Н. Аудит.- Алматы: Экономика, 2009.
11. Андреев В.Д. ... ... – М.: ... ... ... А.М. ... учет. – М.: Финансы и статистика, 2009.
13. Әбдіманапов Ә.Ә Бухгалтерлік есеп теориясы және ... ... ... ... ... П.С. Бухгалтерский учет. – М.,2010.
15. Блейк Д., Амат О. Европейский бухгалтерский учет: Справочник: Пер. с
англ. – М., 2007.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Материалдық емес активтердің түрлері11 бет
1917-1920 жылдардағы қазақ жастар қозғалысының тарихы мен тағылымдары32 бет
Ішкі энергия жайлы4 бет
Ішкі энергия туралы6 бет
Алаштың жолы15 бет
Алматы қаласындағы көлік ұралдарының кідірісін азайту шараларын жасау102 бет
Ауаны шартқа сәйкестендіруде энергияны үнемдеу туралы6 бет
Болмыс және материя ұғымдары6 бет
Бюджеттік органдардағы негізгі құралдар қозғалысы80 бет
Жастар қозғалысының даму жолдары және мақсаты7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь