Мектеп жасына дейінгі балаларды сюжеттік мүсіндеуге үйрету

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І. Тарау. Балабақшада мүсін өнеріне үйрету
1.1. Балабақшадағы мүсіндеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2. Балабақшада тақырыптық сюжет бойынша мүсіндеу ... ... ... ... ... ... ...11
1.3. Балабақшада сюжеттік мүсіндеуді үйретудің әдістемесінің негізгі дидактикалық принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 15
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
ІІ. Тарау. Балабақшадағы сюжет бойынша мүсіндеуге үйрету әдістемесі
2.1 Мектеп асына дейінігі балаларды сюжеттік мүсіндеу арқылы шығармашылық ойлау деңгейін анықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
2.2 Мектеп асына дейінігі балаларды сюжеттік мүсіндеу арқылы шығармашылық деңгейін дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
2.3 Мектеп асына дейінігі балаларды сюжеттік мүсіндеу арқылы шығармашылық деңгейін тексеру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
Кіріспе
Зерттеудің өзектілігі. Зерттеудің өзектілігі. Көптеген ғалымдардың айтуынша оның ішінде Н.Б. Халезованың пікірінше мектеп жасына дейінгі балалар үшін сюжетті мүсіндеу олардың шығармашылық дамуындағы мүмкіндіктерін ашады. Ермексазбен жұмыс жасаған балалардың сурет өнерін дамытады. Мүсіндеу өнері балабақшаның әсіресе орта тобындағы балаларына өте қажет екені дәлелденген.
Балалардың бейнелеу шығармашылығы баланың қоршаған ортадағы шынайылықты суреттеуі, мүсіндеуі, құрастыруы, өзінің бақылағандарын, қиялындағыны бейнелеуі. Қоршаған ортамен таныстыру арқылы баланың түсінігі мен білімін кеңейту шығармашылығын дамытудағы негізгі қорек болып табылады. Мектеп жасына дейінгі балаларды зейін қойып бақылауға, қарауға үйрету, нақты және толық түсінік алуға көмектеседі. Мысалы: ағаштың суретін салу үшін, оны қарау, бөліктерін ажырату, атай білуі, жыл мезгілдеріне байланысты өзгерістерін көре алуы және сипаттай білуі керек.
Зерттеудің мақсаты: ермексаздан бұйымдар жасату арқылы болашақ маманның кәсіби біліктілігін қалыптастырудың теориялық тұрғыдан негіздеу және тәжірибе жүзінде тексерістен өткізу.
Зерттеудің міндеттері:
1. Мектеп жасына дейінгі балаларға мүсін жасау туралы түсіндіру.
2. Сюжетті мүсін туралы түсінік қалыптастыру, мүсін жасау әдіс-тәсілдерін түсіндіру.
3. Бейнелеу өнері мәдениетін қалыптастыру.
Зерттеудің нысаны: Мектепке дейінгі мекеме балалары
Зерттеу орны: Мектепке дейінгі мекеме
Зерттеудің әдісі: тапсырмалар, анықтау, қалыпқа келтіру, тексеру.
Зерттеудің негізгі кезеңдері:
1. Тақырыпқа байланысты психологиялық, әдістемелік және т.б. ғылыми әдебиеттерді жинақтау, сұрыптау, теориялық талдаулар жасау.
2. Педагогикалық тәжірибедегі балалардың салауаттылық қабілеттерін дамыту жолдарының әдістемелік негізін ұсыну.
3. Іс-әрекеттерге талдау, озық үлгілерін пайдалану және жеке тәжірибедегі үлгілірде ұсыну.
Зерттеудің болжамы: Егер балалардың бойында сюжеттік мүсін өнері туралы түсінік қалыптастырсақ, онда балалар мүсін өнерін түсінетіне көзідері жетіп келешекте жақсы мүсін жасаушы шығуы мүмкін.
Зерттеудің жетекші идеясы. Ермексаз материалдарынан дайындалған мүсін бұйымдарды болашақ мамандарға жаңа технология арқылы жасату, олардың кәсіби біліктілігін қалыптастыру.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жалпыға міндетті білім стандарты. Жалпы бастауыш білім. Алматы, 2003.
2. Мұқашев М.С., Сейтімов А.Ғ., Хамзин Н.А. Бейнелеу өнерін оқыту әдістемесі: Оқулық. Астана:Фолиант, 2008. 102-104 бет,
3. Болатбаев Қ., Ибрагимов Ұ.,Бейнелеу өнері оқыту әдістемесі.,Алматы «Атамұра»2000.,21-22 бет.
4. «Бейнелеу өнері» оқулықтары. 1,2,3,4 сыныптар. Алматы, 200-2003.
5. Марғұлан Ә. «Қазақтың сәндік қолданбалы өнері». -Алматы: Өнер, 1986,
6.АрғынбаевХ. Қазақ халқының қолөнері.-Алматы :Өнер, 1997
7. Басенов Т.К. Прикладное искусство Казахстана. -Алматы, Өнер, 1998.
8 .Жәнібеков Ө. «Казақ қолөнерінің мәдениеті». -Алматы, Өнер. 1992.
9. Ералин К.Е. Изобразительное искусство Казахстана в системе художественно-профессионалыной подготовки будущих учителей изобразительного искусства и художественного труда: дис. ..докт.пед.наук -М,1992. .
10.Этномәдениет концшциясы. // Қазақстан мұғалімі, Алматы. №25,14 август, 1996.
11. Н.Ә.Назарбаев. Қазақстанның болашағы - қоғамның идеялық бірлігінде.-Алматы: Қазақстан. 2003
12. Білім беру туралы Қазақстан Республикасының заңы. -- Алматы: Қазақстан,2002.
13.Ералин К.Е. Искусствоведческая подготовка студентов средствами изобразителыного искусства. М:Прометей, 2001.
14.Ибраева К. Казахский орнамент. -Алматы. 2004.
15. Қасиманов С. Қазақ халқының қолданбалы өнері. - Алматы: Қазақстан. 2006
16.Тәжімұратов Ә. Шебердің қолы ортақ. - Алматы: Қазақстан.2007
17.Төленбаев С. Қазақтың ою-өрнектері. - Алматы: Өнер, 2000
        
        Балабақшада сюжет бойынша тақырыптық мүсіндеуге үйрету
Мазмұны
Кіріспе......................................................................................................................3
І. Тарау. Балабақшада мүсін өнеріне үйрету
1.1. Балабақшадағы мүсіндеу.............................................................................5
1.2. Балабақшада тақырыптық сюжет бойынша ... ... ... ... ... әдістемесінің негізгі дидактикалық принциптері ................................................................................. 15
Қорытынды............................................................................................................19
ІІ. Тарау. Балабақшадағы сюжет бойынша мүсіндеуге үйрету әдістемесі
2.1 Мектеп асына ... ... ... мүсіндеу арқылы шығармашылық ойлау деңгейін анықтау...........................................................20
2.2 Мектеп асына дейінігі балаларды сюжеттік ... ... ... ... дамыту................................................................25
2.3 Мектеп асына дейінігі балаларды сюжеттік мүсіндеу арқылы шығармашылық ... ... ... ... ... ... Көптеген ғалымдардың айтуынша оның ішінде Н.Б. Халезованың ... ... ... ... ... үшін сюжетті мүсіндеу олардың шығармашылық дамуындағы мүмкіндіктерін ашады. Ермексазбен жұмыс жасаған балалардың ... ... ... Мүсіндеу өнері балабақшаның әсіресе орта тобындағы балаларына өте қажет екені дәлелденген.
Балалардың бейнелеу шығармашылығы ... ... ... ... ... мүсіндеуі, құрастыруы, өзінің бақылағандарын, қиялындағыны бейнелеуі. Қоршаған ортамен таныстыру арқылы баланың түсінігі мен ... ... ... дамытудағы негізгі қорек болып табылады. Мектеп жасына дейінгі балаларды зейін қойып бақылауға, қарауға үйрету, нақты және толық ... ... ... ... ... ... салу ... оны қарау, бөліктерін ажырату, атай білуі, жыл мезгілдеріне ... ... көре алуы және ... ... ... ... ... ермексаздан бұйымдар жасату арқылы болашақ маманның кәсіби біліктілігін қалыптастырудың теориялық тұрғыдан негіздеу және тәжірибе жүзінде тексерістен ... ... ... ... жасына дейінгі балаларға мүсін жасау туралы түсіндіру.
* Сюжетті мүсін туралы түсінік қалыптастыру, мүсін жасау әдіс-тәсілдерін түсіндіру.
* Бейнелеу өнері ... ... ... ... ... ... балалары
Зерттеу орны: Мектепке дейінгі мекеме
Зерттеудің әдісі: тапсырмалар, ... ... ... ... ... ...
* Тақырыпқа байланысты психологиялық, әдістемелік және т.б. ғылыми әдебиеттерді жинақтау, сұрыптау, теориялық ... ... ... ... балалардың салауаттылық қабілеттерін дамыту жолдарының әдістемелік негізін ұсыну.
* Іс-әрекеттерге талдау, озық үлгілерін пайдалану және жеке тәжірибедегі үлгілірде ... ... Егер ... ... ... мүсін өнері туралы түсінік қалыптастырсақ, онда балалар мүсін ... ... ... жетіп келешекте жақсы мүсін жасаушы шығуы мүмкін.
Зерттеудің жетекші идеясы. Ермексаз материалдарынан дайындалған ... ... ... ... жаңа ... ... ... олардың кәсіби біліктілігін қалыптастыру.
Зерттеудің әдіснамалық және теориялық негіздері біліктілік, кәсіби біліктілік жайлы философиялық, психологиялық, педагогикалық еңбектер, диалектикалық таным ... ... ... беру және ... педагогикалық білім теориялары, дамыта оқыту, тұлғалық-бағдарлы оқыту, іс-әрекеттік жүйелері, педагогикалық ... ... ... ... және психологиялық тұжырымдамалары саналады.
Зерттеу әдістері - зерттеу алдына қойған мәселелерді шешу және ғылыми болжамды ... - ... ... ... ... талдау жасау, салыстыру, нақтылау мен жинақтау, моделдеу, диагностикалау әдістері, тәжірибелік-эксперименттік жұмыс жасау, арнайы сауал-сұрақ, сұхбат, ... ... ... түрде бейнелеу әдістері арқылы қамтамасыз етілді.
Курстық жұмыстың құрылымы: жұмыс ... екі ... ... ... ... тізімі мен қосымшалардан тұрады.
І. Тарау. Балабақшада мүсін өнеріне үйрету
1.1. Балабақшадағы мүсіндеу
Балабақшадағы мүсіндеу -- бұл баланың ... ... -- ... ... ... ... және бедерлі пішін жасайтын іс-әрекеті.
Ересектер тобында балаларға ... ... ... ... динамиканы бейнелеуге үйретеді. Мүсіндеу техникасы жетіле түседі. Ерекше ... ... ... істеуге бөлінеді. Осыған орай тәсілі ерекше орын ... ... ... ... және ... ... ... мазмұнын жеткізе білуге көмек береді.
Ересектер тобының тәрбиешісі мүсіндеу бойынша іс-әрекеттер ұйымдастыру кезінде төмендегі нұсқауларды ... ... Саз ... ... ... қолдарына жабыспау үшін оны ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті басталмас бұрын алдын ала әзірлеп қояды.
2. Дайын саз балшықты полиэтиленді пакетке салып оны ... ... орап ... керек.
3. Саз балшықтан мүсіндеу жұмыстары кезінде балалар заттың бір бөлігін екінші бөлікке біріктірулері үшін және пішінді ... үшін су ... ... тегеш немесе сулы шүберек дайын тұру керек.
4. Мүсіндеу жұмыстары басталмас бұрын үстелге сазбалшық салынған ыдыс пен жалпақ ... ... ол ... ... ... ... ... мүсіндеу үшін сазбалшықты керегінше алуға үйретеді.
5. Сазбалшықпен ... ... ... ... ... ... жөн, оның ... тек затты (халық ойыншығын, кіші көлемді скульптураны) зерттеп көріп қана қоймай оның ... ... ... де болады.
6. Мүсіндеуде -- пластмассадан, ағаштан, темірден жасалған арнайы стека таяқшасын қолдану керек. ... ... ... ... бейнені өңдеуді үйренеді, себебі мектепке дейінгі ересек жастағы балалар заттардың сыртқы пішіні мен белгілерін (ұзын, қысқа, жуан, жіңішке) көрсете білулері ... ... ... ... ... үстелдің үстін дымқыл шүберекпен сүртеді. Тек қолдарын құрғақ шүберекпен сүрткеннен кейін ғана жылы ... ... ... ... ... ... ... таспырмаларды түсіндіру кезінде-ақ ермексазды қолдарымен ұқалай алатындықтарын естен шығармаған жөн, алайда ... ... ... ... көп ... ...
Мектепке дейінгі ересек жастағы балалармен жұмыс жасау кезінде мүсіндеудің үш түрі қолданылады: заттық, сюжеттік және сәндік мүсіндеу. Мүсіндеудің бұл түрлерінің ... ... ... ... ... салудан көрі заттық мүсіндеуде балаға жеке заттарды бейнелеу жеңіл келеді. Заттық мүсіндеуде ересектер тобы ... ... ... ... заттардың орныған пішіні мен олардың өзіндік айқын белгілерін бейнелей білуге үйрету;
* қарапайым пропорцияларды ... ... ... ... ... ... пішіндердің күрделі емес қимыл-қозғалыстарын көрсете білуге үйрету;
* ... ... ... ... ... қолдана білуін, бөліктерді нық етіп біріктіре алуын қалыптастыру.
Затқа қарап мүсіндеу (тақырыбы , ) балаларды заттың пішінімен және пропорциясымен таныстырған ... ... ... оқу іс-әрекетінде балалар түрлі пішіндегі және көлемдегі 2-3 затты мүсіндей алады.
Қолдың ұсақ бұлшық етін дамыту және саусақтармен қимылдауды дамыту ... ... ... ... ... үшін ... мүсіндеу ұсынылады. Бұл іс-әрекет балалардың тек бейнелеу өнерлерімен ғана ... ... ... балалардың кесек бөліктен үзіп алу, батыру, созу, шымшу, ұсақ бөлшектермен және фактуралармен жұмыс жасау сияқты техникалық тәсілдермен, жаттығуларымен де ... ... ... ... болу үшін (тақырыбы , , , ) балалар адам мен жанауарларды мүсіндеулері тиіс. Мүсіндеуде балаларға күрделі емес қимыл-қозғалыстарды бейнелеу ұсынылады: ... ... екі ... ... ... екі ... ... қоюды, жануарлардың алдыңғы екі аяғын алдыға көтеруін бейнелеу.
Адамның бейнесін мүсіндеу мектепке дейінгі ересек жастағы балаларға ... ... ... ... ... тәрбиеші көшедегі адамдардың, серуен кезіндегі балалардың пішіндерін бақылауды ұйымдастырады, бақылау өткізе отырып ... ... ... дене бітімінің пішініне, дене мүшелерінің арасындағы пропорциялық байланысқа аудартады, ересек адам мен баланың дене бітімін салыстыруды ... ... оқу ... ... ... ... ... ерекшеліктерін естеріне түсіріп оны бейнелеу тәсілдерін ойластыруды тапсырады. Балалардың мүсіндеу кезінде заттың барлық қыры бірдей етіп орындалуы үшін керектігін ... ... ... ... ... ...
Затты айналмалы қондырғыға биік етіп қойып көрсету жөн, осылайша бала заттың барлық қарама-қарсы жақтарын көре алады. ... ... ... ... ... ... Осы кезеңде мектепке дейінгі ересек жастағы балалар заттың құрылымы мен ... ... ... ... ... ... балаларға ол туралы айтуды, оның өзіндік ерекшеліктері туралы сипаттауларын ұсынады. Балалар жауап беруге қиналса тәрбиеші өзі түсіндіріп айтып береді.
Балалар ... ... көру ... ... ... ... атқарады. Осы кезеңде тәрбиешінің міндеті -- баланың ойында жатқанды сезіп, түсініп сол ойды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... тәсілдерін сәтсіз таңдаған балаларға, өзге де ыңғайлы тәсілдердің бар екендігін дәлелдеу қажет. Балаларға мүсіндеудің алуан-түрлі тәсілдерінің арасынан ең ... ... ... ... ... ... беретін тәсілді таңдауға үйрету өте маңызды. Мысалы, жеке бөлшектерден мүсіндеу көп уақыт алады және нәтиежсінде қимыл-қозғалыссыз бейнені көреміз, ал ... ... ... ... негізгі бөлшектерін белгілеп, оларды тиісті қалыпқа қоюға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл күрделі, алайда ересектер ... ... ... ... ... және оны ... жеке қолдана алады. Тұтас кесектен пішінді созып жасаудың қиындығы - бөлшекке керекті ермексаздың (сазбалшықтың) көлемін көз мөлшермен дәлдеп жететіндей етіп алу ... ... ... ... ... ... бұл ... ермексаздың (сазбалшықтың) қанша көлемде керектігін көз мөлшермен ... ... ... ... ... мен пішіндерді нақты етіп дәлдеу қиынға түседі, сондықтан осы ретте тәрбиешінің көмегі қажет.
Ұйымдастырылған оқу ... ... ... ... ... бейненің ерекшелігіне, мәнерлілігіне бағыттайды.
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің соңында тәрбиеші балаларға өз қолдарынан шыққан жұмыстарын көрсетіп, пропорциялардың қалай сақталғандығын, пішіндер мен ... ... ... ... ... ... ... дейінгі ересек жастағы балаларды өз жұмыстары мен құрбыларының жұмыстарын сыни тұрғыдан бағалауды және өзара тілектестік қарым-қатынас тудыруды үйретуі тиіс. ... ... ... ... тобы ... ... мүсіндеуде балаларға көлемді көрсете білуге уйрету;
- мүсіндеудің алуан-түрлі ... ... ... -- ... ... созып жасау, құрастырмалы әдіс -- жеке бөлшектерден құрастырып, біріктіріп жасау, лента ... әдіс -- ... ... ... тәріздес бөлшекті жапсыру, тәсілдер -- созу, шымшып созу, рельефті мүсіндеу) ... ... ... ... ... ... ... тобында сәндік мүсіндеудің мазмұны -- ыдыс ... ), ... ... ) ... ... (тақырыбы (Дымков ойыншығының сарыны бойынша), қабырғаға ілетін және үстел үсті күйтабақтар (тақырыбы ).
Сәндік мүсіндеу балаларды сәндік-қолданбалы өнер заттарымен таныстырады. ... ... ... ... ... істеуге үйретеді, мысалы, кейбір әшекейлерді арнайы түтік, шаршы, үшбұрыш ... ... ... ... Осындай құрал ретінде шегені, төбесінде жалпақшасы бар бұранды шегені қолдануға болады.
Жапсырмалы оюмен жұмыс баланың қолының ұсақ ... етін ... ... ұшымен жұмыс істеуге үйретеді, саусақтарын пішінмен жұмыс істегенге икемді, иілгіш етеді. Баланы әдемі ыдыс-аяқ жасап шығару мүмкіндігі еліктіреді.
Ересектер тобында сәндік ... ... ... ... ... және балалардың өз ойлары бойынша жүзеге асырылады, алайда өз ойлары бойынша мүсіндеу балалар ... ... ... ... ... тәжірибе жинаған кезде ғана жүргізіледі. Ойыншықтарды мүсіндеу ... ... ... мен ұсақ ... ... ... ғана ... сонымен қатар заттың қалай тегістелгеніне де байланысты анықталады.
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті басында тәрбиеші жұмыс барысын түсіндіреді, пішінге талдау жасайды, ... ... ... ... ... ... ... шығармашылығының бірінші белгісі қоршаған орта заттары мен ... ... ... оның ... ... ... ұқсастығын ажыратуға үйретіледі. Сол себептен бала бір заттың түрліше пішінін суретін салуда, мүсіндеуде және жапсыруда басқаша бейнелеудің ... ... ... еркін түрде сурет салуда, басқа заттың ұқсас пішінін беруде қолданады. Сурет салуда түзу, қисық, үзік, жіңішке, қалың сызықтың түрлі амалын бала ... ... ... мен ... ... беруде пайдаланады. Мысалы: бала құстың аузын ашып қояды, бұл оның ... ән ... тұр ... ... ... ... арқылы бала бейнелеу әрекетінде еркін шығармашылық мүмкіндігін көрсетеді.
Мектепке дейінгі балаларда болатын шағырмашылықтың ... ... жаңа ... ... ... затпен әрекетінде байқалатын құбылыс, бір затты екінші заттың орынбасары ретінде қолданып, қиялында таза ... ... ... Сол ... ... әрекетінде де көз алдына елестету арқылы жаңа бейнелер құрастырады. Бала ... ... ... іс-әрекеті арқылы жас ерекшелігіне сай, қоршаған ортаны өзінің бейнелеу тәсілдерімен суреттеуге ... Бала ... ... деген саналы қарым-қатынасын, адамдар арасындағы қатынастарға, табиғатқа, жануарлар әлеміне қатысты өз ойларын сөзбен немесе сурет түрімен бейнелеуге тырысады. Мысалы: сабақта ... ... ... ... ... мен ... ... әдемілігін бағалай білу тәсілдерін қолданған жөн. Әсемдікті көру, түстердің ғажап әлемін ашу, әрбір қимылды музыкалық үзінділерден есту-бейнелеу өнерінен ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар әдемілік, әсемдік туралы әңгімелеп, оқыту, ... ... ойын ... ... керек. Баланың алғашқы қадамы олардың эстетикалық қабылдауымен, есінде ... ... ... салуымен эмоциялық түсінгіштігімен байланысты. Сурет салу кезінде ... ... ... ... ... ... орналастыру, түстерді таба алу дағдыларымен бекітіледі. Ең маңыздысы, баланың сурет салуда алғашқы біліктілігі қалыптасады. Сурет салу барысында салыстыру, ... ... т.б ... ... жүріп жатады. Сонымен бейнелеу өнері ойлаудың, байқаудың сенсорлық сезгіштігін дамытып, қалыптастырады. Бейнелеу өнерінің әр кезде де эмоциялық өңделуі жоғары ... ... ... ... талғампаздықты, қиялдауды, көз алдына елестетуді, армандай білуді, шығармашылықты қалыптастыру мүмкін емес.
Бейнелеудің мазмұндық ерекшеліктері оның елестету, ... ... ... түске, пішінге деген сезгіштік сезімді дамытуға бағытталуында. Шығармашылық тұлғаны қалыптастыру - қазіргі кезеңде педагогикалық теория мен іс-тәжірибеде маңызды міндеттердің бірі. ... ... ... ... тұлғаны қараудағы басты резервтердің бірі - әр түрлі көркем ... ... ... ... ... ... дәстүрден тыс техникасы, мүсіндеу, жапсыру;
- коллаж, трафаретпен жұмыс, қол еңбегі, құрастыру, ... ... ... ... ... ... үшін материалдар ретінде түрлі жеміс, тұқым, тастар, құс қауырсыны, ағаш бұтағы, гүлдер т.б. қызмет етеді. Балалар өзінің жұмысы үшін ... ... ... ... ... түсін, қасиетін таниды. Мысалы: жаңғақ - домалақ, қатты, қоңыр т.б. Біздің бала-бақша бағдарламасымен жұмыс істейміз. бағдарламасында ермексаз, саусақ ... жіп, ... және т,б, ... салу қарастырылған. Шығармашылық ықпал кез келген міндеттерді шешуде педагогтық бейнелеу техникасының ерекше, дәстүрден тыс жолдарын, ... ... ... мен тәсілдерін көрсеткен кезде ғана туындайды. Мысалы: техникасында сурет салу ... ... ... құс, ақ ... ... олар жайында сюжет ойластыруға мүмкіндік береді.
1.2 Балабақшада тақырыптық сюжет бойынша мүсіндеу
Балаларды мүсіндеудің үйреншікті әдістері мен біліктіліктерін жаттықтыру арқылы заттардың ... ... ... бере ... ... ... үлкен, ал көжек кішкентай). Бейненің ерекше қасиетін, адамның ... анық ... сырт ... ... ... үйрету, сюжеттерде түрлердің ерекшеліктерін, қимыл-қозғалысын, фактурасын (күрделі рельефтеу мен жапсыру арқылы) әртүрлі кескіштерді қолдана отырып жасай білу ... ... ... өзіне тән бөлшектерін (мұрын, ауыз, көз) жасай білу, композиция ... ... ... мен ... ... ... түбіртегінің, шөптің, гүлдің, мысықтың алдына тостаған, қыздың қолына себет) мейлінше көркемдеп жеткізе білу
Кескішпен тұтас бөліктен ... ... ... ... ... ... ... Бірыңғай заттармен сюжеттер жасауды үйрету Бірнеше денені бір тұғырға орналастыру, бірыңғай заттардың бейнесін ... ... ... әр қилы ... жасауға көшу. Балаларға таныс күнделікті өмірде балабақша мен ... ... мен ... кезінде кездесетін оқиғалар сюжет тақырыптары бола алады.
Сондықтан, өнімді әрекеттің көркем-шығармашылық бағыттарын қамтамасыз ету маңызды. Балалардың шығармашылық қабілеттерін дамыту еңбекке деғен ... ... ... ... болады. Бірақ бұл қажеттілік балаға күш салмай іске асуы мүмкін емес, сондықтан оны еңбек сүйгіштікке, шыдамдылыққа, ... ... ... және өз ... айналасындағыларға қуаныш сыйлауға талпынуына тәрбиелеу қажет.
Қоршаған өмір, ертегілер мен әңгімелердің, халық әндерінің мазмұны бойынша сюжеттік композиция ... ... ... сюжеттерді өз бетінше ойластырып, мүсіндеуде іске асыруға үйрету. ... ... ... ... ... пен ... ... желісімен (түлкі мен оқтау, түлкі мен үйрек, ... мен ... ... ...
4. ... ... айтылатын әндер (ұзын тонды қыздар) - ұжымдық жұмыс
5. Құстар ауласы
6. Бауырсақ жол бойымен домалап келеді
7. Құстар дән шоқуда
8. Мысықтың баласы ... ... Көп ... (ұжымдық)
Көркемдік шығармашылық әрекет баланы көңілсіз жағдайдан шығарып, жүйкеге түскен салмақты түсіріп, ... ... ... ... балабақшада баланың басты әрекеті ретінде бейнелеу өнерін енгізген маңызды болып саналады. Бала сурет сала, қия және желімдей келе, бірінші кезекте өзі үшін ... жаңа ... ... Бала үшін мұның маңызы зор. Балалар суретшілер тәрізді жасамаса да, мектепке дейінгі кезеңде бірнеше көркем бейнені жасай алады. Осының өзі оның жеке ... ... ... із ... ... шығармашылықтың тәжірибесін меңгеріп, оны болашақта пайдалана білетіндей болады.
Олай болса, мектепке дейінгі кезеңнен шығармашыл тұлғаны қалыптастыруда бейнелеу өнері әрекетінің орны ерекше. ... ... ... ... ең ... әрекеттері сурет салу, мүсіндеу, жапсыру кезінде заттар мен құбылыстар ... ... ... ... бейнелеуге және өзінің сол затқа қатынасын жаңа оймен бере білуге дағдыланады. Мектепке дейінгі ... ... ... дамуы мектеп жасына дейінгі балаларда бейнелеу өнерінде пішін және бояуды сәйкестендірудің басқа жолын ... ... ... ... ... ... балаларға қолөнер суретшісі өзінің безендіру жұмыстарына ою-өрнектерді, шынайы табиғаттағы заттарды, құбылыстарды қарап оларды қалай ... ... ... ... ... ... табиғаттағы өсімдік жапырақтарын, жан-жануарларды стильдік, сәндік суретке айналдыру бірден оңай меңгерілетін жұмыс ... ... бұл ... ... ... ... ... мүсңндеу сабақтарында алған білімдерін еске түсіру қажет болады. Онда балалар зат бейнесін мүсіндемес бұрын оны белгілі ... ... ... ... бетіне түсіреді. Бірінші заттың жалпы жазықтық бетіндегі алатын орны белгіленеді. Сол ... ... ... ... ... үстіне оның пропорциялық ерекшеліктері түсіріледі. Екінші белгіленген пропорйиялық ерекшеліктері бойынша заттың жалпылама ... ... ... заттан қарап мүсіндеудің осы кезеңіндегі пайда болған бейнені ... ... ... ... ... ... Стильдік бейнелеуде заттың немесе құбылыстың құрылысының ырғақтылығына симметриялы, ассиметриялығына, түстік үйлесіміне мән беріледі.
Сонымен, сюжеттік ... ... үшін ... да ... ... ... үнемі сақталу керектігі айқындалады.
Сабақта немесе сыныптан тыс жұмыстарда кескіндеме және ... ... ... ... пен ... ... аса ... бөлінуі керек. Іс жүзінде осы мәселелер бойынша жүйелілік пен бірізділік принципі бұзылып жататыны рас. Ол: ... ... ... ... ... ... ... сыныптар сатысы жоғарылаған сайын біртіндеп күрделенетін тақырыптық композицияларды кескіндеме ... ... Бұл ... сыныптан тыс шаралардың да мүмкіндігі зор.
Қазіргі балабақшада мүсін өнері бағларламаларында заттан қарап бейнелеу, түстану, композиция, мүсіндеу, өнер туралы ... т.б. ... ... ... әр ... қайталанып келеді (әсіресе әр сыныптағы түстану композиция сабақтарының мазмұны бойынша). Осыған орай осы сабақтардағы мәселелер сынып сайын қайталанып бірін-бірі ... ... ме, бұл ... оқытудың жүйелілігі, бірізділігі сақтала ма деген сұрақтар туындайды.
Ол үшін тәрбиеші бейнелеу өнері пәнін оқу бағларламасына сүйене отырып, тақырыптың ... ... ... осы оқу ... әр ... ... ... сонымен қатар әр сыныптарда сол материалдың оқытудағы білімдік, танымдық ... ... ... әр топқа бір тақырып бойынша балаларға қандай жаңалық ұсынатындығын белгілеп жоспарлағанда оқытудың үдемелі жүйелілігі мен бірізділігі сақталады.
Сазбалшықпен, ... ... ... ... ... ... қағаздармен жасалатын жұмыс түрлері де ұсынылған. Әрине, кез-келген ... ... үшін ... жас ерекшелік қасиеттерін есепке алу принципі бірінші орында тұрады. Мысалы, ... ... ... жұмыс істеуде оқушыларға қазақтың ұлттық бұйымдарын - домбыраны құрастыру, сырмақ, ер тоқым, сәукеле мен камзол, аяққап т.б. ... ... Ал ... және ... ... ... барысында мүсіндеу жұмыстары іске асады. Кез-келген нәрсені мүсіндеуге болады, ал бағдарлама бойынша жеміс-жидек, көкөністерді, ... ... ... ... ... ... қарастырылған.
1.3 Балабақшада сюжеттік мүсіндеуді үйретудің әдістемесінің негізгі дидактикалық принциптері
Балабақшадағы мүсіндеу өнері әдістемесінің мазмұны педагогика ... ... ... ... ішінде бейнелеу өнерін оқытуда педагогика ғылымы зерттеп, көрсетіп берген дидактикалық принциптерді басшылыққа ала отырып, жұмысты ұйымдастыру үлкен нәтиже ... ... мен ... беру процесін ғылыми тұрғыда жүйелендіреді.
Ал енді оқыту мен ... ... ... принциптерге келетін болсақ, ол оқытуға қойылатын талаптардың белгілі жүйесі. ... ... ... оның ... ... ... - ... сөзі, "негізгі", "бастапқы" деген ұғымды білдіреді.
Сонымен, мұғалім өзінің педагогикалық ... ... ... ... ... барысында игерілетін әр тақырып, әр мөселе ғылыми дәлелдерге ... ... ... ол оқушылардың қоршаған ортадағы заттар мен құбылыстар туралы ... ... ... және адамгершілік қасиеттерінің қалыптасуына әсер етеді. Сондықтан да ... ... ... ... ... алуы ... өнері мұғалімінің міндеті - бейнеленуші табиғат көрінісінің немесе нәрсе құрылысының ... және ... ... ... бейнелеу заңдылықтарын түсіндіріп көрсету арқылы оқушылардың сурет салу барысында ойлану дағдысын қалыптастыру. Ол оқушылардың бейнелеу өнері пәнін басқада математика, ... ... ... ... ... әсер ететін ғылыми танымдық пән ретінде тануына мүмкіндік ... ... ... ... ... әңгімелей отырып, оқушылардың жұмыс барысында сызықтық, кеңістіктік перспективалардың сақталуынқадағалап, талап етеді. Заттардың құрылысына талдаужасап, оқушылардың оны бейнелеуде пайдалана ... ... ... салу ... әр ... ... ... бейнені қағаз бетіне орналастыру,кеңістікті, көлемді көрсету, пропорцияны сақтау талаптары сақталуы тиіс, өйткені ол сурет ... ... ... ... ... Қоршаған орта шынайылығын көркем қабылдау барысын ғылыминегізсіз ұйымдастыру ... ... ... орай П.П. ... ... шынайы живопись өнері ғылымсыз күнелтуі мүмкін емес, ғылымның ең биік көрсеткіші өнерге айналады", - деп ... ... ... ... өз ... ... кеңінен пайдаланғандығын тарихтан білеміз, оған Леонардо да Винчи, Дюрер т.б. ... ... ... ... ... жөніндегі ғылыми зерттеу жұмыстарын атап айтуға болады. Олардың бейнелеу өнерінде ашқан кейбір ғылыми ... ... ... ... әдістемелерде кеңінен пайдаланылып келеді.
Танымдық ғылыми мәліметтер, әсіресе, тақырыптық ... ... ... ... ... ... ... композиция жасауда шығармашылық жұмыстарын ғылыми дәлелдерге сүйене отырып, ойланып бейнелеуіне мүмкіндік жасайды.
Өнер тарихында белгілі орын ... П. ... С. Дали т.б. ... емес ... ... ... мен ... әйгілі шығармалар қалдырған суретшілердің тақырыпты ашудағы қолданған композициялық шешімі мен бейнелеу нақышын таңдап ... әсер ... ... ... сана, идеология, тарих) және ішкі (суретшінің философиялық ... ... ... таланты т.б.) күштер жөнінде ғылыми зерттеулерді әңгіме етуге ... ... ... салу ... ... ... ... танып жазықтың бетіне сыртқы бейнесін бейнелеп қана қоймай, оның қаңқасының құрылысын да зерттеп таниды. Мысалы, текшенің (куб) бейнесін жазықтық бетіне ... ... ... бірінші оның көлемін анық байқап, оның негізгі қырларын және сол ... ... ... жазықтық беттердің кеңістікте орналасу бағытын дұрыс қарап, жалпы текшенің сызықтық құрылысын елестетіп, тек содан кейін ғана ... ... ... ... ... ... бастайды.
Мұғалім осылай текшені сыныпқа көрсетіп, оның құрылысымен танысып, зерттеуге мүмкіндік жасаған соң оны ... ... онда ... өз ... ... бетінде текшенің көлемін көрсетіп бейнелеп шығады.
Ал егер оқушыларға ешқашан көрмеген ... ... ... онда оқушылардың көпшілігі зат бейнесін жазықтық бетінде дұрыс көрсете ... ... ... ... көрмеген затқа байланысты образдың елесті құрастыру қиынға түседі. Кез келген зат бейнесін жазықтық бетіне дұрыс ... ... ... ... сол ... құрылысы, көлемі, қоршаған ортадағы орны, дүниетанымдық мәні жөнінде білікті болуы қажет екендігін айтуға болады. ... зат ... ... ... сол затты жазықтық бетіне бейнелеуді саналы түрде ойланып, заттың сыртқы бейнесін ғана емес, сонымен қатар ішкі құрылысын да ... ... ... ... ... орай ұлы Микеланджело "Суретші қолмен емес, баспен салады" ... ... ... ... және ... ... оқушылары үнемі үлкен құлшыныспен, ынтамен қатысып, ал сынып сатысы жоғарылаған сайын бейнелеуге ... ... ... ... азая ... белгілі. Бұл жағдайдың себебі сабақта оқушылардың алдына сыныптар сатысы жоғарылаған сайын ұсынылатын оқу ... ... ... ... ... ... (композиция, перспектива, түстану, пропорция т.б.) байланысты, жалпы дүниетанымдық мәселелерге байланысты материалдардың ... ... ... ... ... өнеріне қызығушылығын төмендетеді. Сондықтан оқушылардың сынып сатысы жоғарылаған сайын берілетін білім қоры мен оның ... ... ... ... қанағаттандыратын, қызығушылықтарын оятатын ғылыми жаңалықтарға негізделген мәліметтер болуы тиіс. Мысалы, сәндік сурет және көркем құрастыру сабақтарында бастауыш сынып оқушылары ою-өрнектердің ... ... ... ... түрлерінен композиция құрастырумен шектелсе, жоғарғы сыныптарда ою-өрнектердің этнографиялық зерттеулер нәтижесінде анықталған ғылыми ... ... Әр ... ... ... белгісі халықтың ғасырлар бойы қалыптасқан тұрмыс-тіршілігіне, философиялық дүниетанымына, салт-дәстүріне байланысты пайда болғандығы жөнінде мәлімет алады. Ою-өрнектердің географиялық аймақтарға байланысты ... ... ... ... ... ... жүйесінен белгілі бір хабарды, әлеуметтік жағдайды тануға болатындығы жөнінде мәліметтер ... адам ... ... ... ... ... таниды және оны зерттейді. Қоршаған орта шындығын тану, қабылдау ғылымға және ... ... ... ... сабақтарында әр түрлі материалдарды өңдеу кезінде, сол материалдардың ... ... мен ... ... ... ... ... мәлімет оқушылардың материалтану білімдерін қалыптастырады және ол мәліметтер материалдарды құрастыру, көркемдеу, өңдеу жұмыстарында қолданылады. Материалдардың қасиетін ғылыми негізде білу сол ... ... ... ... ... таңдап алуға және материалдың көркем образ жасауға мүмкіндігін анықтауға жағдай жасайды. Осындай жұмыстар барысында оқушылардың алдына белгілі бір мәселе қойып, сол ... ... ... жасау арқылы тапсырылады.
Бейнелеу өнеріне оқытуда жүйелілік принципі бейнелеу жүйелілігінің ережелерін қатал ... ... ... Ол - ... ... материалдарды меңгермей, оны бекітпей жаңа сабақ материалына көшпеу. Оқушы бейнелеудің әрбір кезеңдерін бірізділікпен жеке-жеке меңгеруі, ... ... ... ... келесі кезең өткен кезеңнің құрамдас кезеңінен туындайды.
Сабақ барысында педагог әр сабақты ... ... ... ... тарауларындағы міндеттерді бір-бірімен саналы әрі жүйелі байланыстырғанда ғана жұмыс жемісті болмақ. Сондықтан да мұғалім әр сабақ немесе әр сабақтың кейбір ... ... ... ... пән ... ... ... тиіс.
Бейнелеу өнері пәнінің мазмұнындағы жазықтықта бейнелеу, сәндік қолданбалы өнер, ... ... ... тарауларына байланысты сабақтар.
ІІ. Тарау. Балабақшадағы сюжет бойынша мүсіндеуге үйрету әдістемесі
2.1 Мектеп ... ... ... ... мүсіндеу арқылы шығармашылық ойлау деңгейін анықтау
Мақсаты: Курстық ... ... ... ... ... ... топ балаларының бейнелеу өнері мүсіндеу сабағында логикалық білім беру және балалардың білімдерін тереңдету, ой - ... ... ... ... ... ... ... балалардың мүсін жасау деңгейін анықтап алдым.
Анықтау кезеңінде балалардың ермексаздан жасалған бұйымдарға деген жалпы қызығушылығын, көркемдік талғамын анықтау, практикалық ... ... ... ... ... мен ... ... білу, мүсін және қыш материалдарынан бұйымдар іс жүзінде жасап шығаруға ынтасын айқындау; мүсін және қыш материалдарынан бұйымдар ... ... ... ... ... көзделді. Ол үшін, алдымен, ермексаз материалдары жөніндегі білім және ... ... ... ... жалпы өнер туралы әңгімелесу, пікірлесу және сауалнамалар жүргізілді.
Эксперименттік іс-тәжірибе жұмысының анықтау кезеңінде ілгергі зерттеу жұмыстарының нәтижелеріне сүйене отырып, балалардың ... ... ... кәсіби біліктілік деңгейлерінің критерийлері, өлшемдері мен көрсеткіштері негізге алынды.
Анықтау кезеңіндегі эксперимент жұмыстарын жүргізу барысында ... ... ... теориялық материалдарға қатысты білім деңгейлерін анықтау үшін сауалнама, ... ... ... ... ... бұйымдарды талқылау, т.б. әдіс-тәсілдер қолданылды.
Осындай жұмыстардың негізінде ермексаз материалдарынан бұйымдар жасату негізінде кәсіби ... ... ... мен ... ... ... ... анықталды.
Бұл тәжірибенің қорытындысы балалардың тәжірибеге дейінгі кестеде өрнектелген көрсеткіштерімен ... ... ... ... ... тәжірибе сабақтары барысында балалардың ермексаз бойынша жинақталған білімдері, түсініктері, түрлі көркем композициялау жұмыстары ... ... ... кәсіби біліктіліктерінің қалыптасқан сапасын анықтауға мүмкіндік берді.
Ол үшін балаларға деңгейлік тапсырма бердім. Ол үшін тақырыбынды ашық ... ... ... ... Баланың танымдылық қабілеттерін жетілдіру және моторикаларын жаттықтыру
Білімділіқ міндеті:
Көп, аз, біреу (д/о
Заттардын пішіні, ... ... ... ... ... ... , , )
Дамытушылық міндеті:
Кенестіқ туралы түсініктерін, заттың орның (үстінде, астында, артында, ішінде) сөзарқылы жеткізу іскерліктерін дамыту (д/о ... және ұсак ... ... дене ... сезіну, эстетикалық қабылдауларын жетілдіру
Тәрбиеліқ міндеті:
Аңдарға деген қамқорлыққа тәрбиелеу
Сөздіқ жұмыс:
Көп, біреу, ... ... ... ... ... кіші,қызыл, жасыл, көқ, ақ, сары
Алдын- ала жұмыс:
Кірпі туралы ертегі оқу; ... ... ... ... саны бойынша түрлі-түсті, картоннан кірпішешектер, әр ... 4 ... ... ... қамыр, ши, денсаулық жолдары
Сабақтағы дид. ойындар:
* .
*

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әр түрлі жас топтарында жүргізілетін мүсіндеуге үйрету жолдарының ерекшеліктерін анықтау20 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
Adobe photoshop программасын үйрету40 бет
«Балалар ойынының жіктелуі.Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рөлдік ойындары»7 бет
«Грамматика, емле және тіл дамыту жұмыстарына үйретудің әдіс-тәсілдері»29 бет
«Қосымша білім беру жүйесінде ересектер арасындағы педагогикалық қарым-қатынасты жетілдіру» (өзгетілді ересектерге қазақ тілін оқытып-үйрету материалдары негізінде)37 бет
Ауызша есептеу тәсілдерін үйрету әдістемесі24 бет
Ауызша және жазбаша сөйлеуге үйрету14 бет
Ақыл-есі кем балаларды оқуға үйрету10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь