Несие туралы жалпы ұғым

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I . бөлім. Несие туралы жалпы ұғым.
1.1 Несиенің мәні және қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Несиелеу субъектілері мен объектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.3 Несиенің формалары және олардың жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6

II . бөлім. Несиелік процесс.
2.1 Несиелеуді ұйымдастыру принціптері және несиелеу әдістері ... ... ... ... ... ..11
2.2 Несиелеу механизмі және несиелік процесс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.3 Несиелік тәуекелді басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.4 Қарыз алушының (жеке тұлғаның) несиелік қабілетін бағалау ... ... ... ... ... ..20

III . бөлім. Шетел тәжірибесі.
3.1 Ипотекалық несиелеудің үлгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24

Глоссарий ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
Кіріспе

Тарихтың қай кезеңінде болса да, несие түрлі экоеомикалық және қоғамдық ойшылардың назарын аударатын. Экономика ғылымы өзінің пайд болған күнінен бастап несиенің проблемасымен шұғылданып келеді.Ал қазіргі нарық кезеңінде несиеге, экономикалық санат ретінде аса көп көңіл бөлініп отыр. Өйткені нарық кезінде несиелік қарым-қатынас ең жоғарғы ресімделуіне жетеді, сөйтіп несие төңірегінде алуан түрлі практикалық және теориялық сауалдардың шиеленіскен түйініне айналады.
Несиенің тауарлық өндірістің пайда болған кезінде жатыр. Содан кейінгі экономикалық даму сатыларының әрқайсысында да несиенің маңызы зор болды. Тарихтың өткен дәуірлерінің бәрінде де дамытпалы несие, барлық қоғамдық қарым-қатынасты жаңартудың және түрлендірудің революциялық қозғаушы күші болды. Ол жеке тауар өндірушілердің арасында мүлде ақиқат байланыс орнатты, олардың мүдделерін қосып бекітті және қоғамдық өндіргш күштерін қайта бөлудің ұтымды әдісі болды.
Осыған байланысты болашақ экономисттерге несиенің арғы негізін, қазіргі жағдайда оны пайдаланудың керегі неде екенін түсіну керек. Оның үстіне әр түрлі деректерде несие ұғымы әр түрлі түсіндіріледі. Мысалы, кейбір экономисттер несие өнімсіз шығынды көбейтіп (процен жөнінде айтылады), өндіргіш күштердің дамуына кедергі келтіреді, нарықтық экономикаға тән қарама-қайшылықтарды шиеленістіре түседі, сондықтан экономикалық дағдарысты жоймайды, керісінше оны тереңдетеді, оған тікелей себепші болады деген пікір айтады. Басқалары керісінше, несие экономиканың тұрақты, үздіксіз дамуына мүмкіншілік береді дейді. Осындай қарама-қарсы пікірлер орын алған жағдайда істің жәйін түсіну үшін алдымен несиенің қажеттілігі қайдан шығады, оның мәні неде және жалпы несиелеу процесі қалай жүреде деген сауалға жауап беруіміз керек.
Қоладанылған әдебиеттер тізімі:

1. М.С.Саниев «Ақша, несие, банктер». Алматы 2001
2. Ғ.С.Сейітқасымов «Ақша, несие, банктер». Алматы 2005
3. С.Б.Мақыш «Ақша айналысы және несие». Алматы 2004
4. С.Б.Мақыш «Коммерциялық банктер операциялары». Алматы 2004
5. Абдильманова Ш.Р. «Банковский маркетинг на рынке услуг ». Алматы 2000
6. Алехин Б.И. «Кредитно-денежная политика».
7. Вешкин О.Г., Авагян Г.Л. «Банковские системы зарубежных стран».
Алматы 2004
8. Давлетова М.Т. «Кредитная деятельность банков в Казахстане». Алматы 2001
9. Жукова Е.Ф. «Деньги, кредит, банки». М.2001
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
....................................................3
I - бөлім. Несие туралы жалпы ұғым.
1.1 ... мәні ... ... ... ... Несиенің ... және ... - ... ... ... ... ұйымдастыру принціптері және ... ... ... және ... ... ... Қарыз алушының (жеке ... ... ... – бөлім. Шетел тәжірибесі.
3.1 ... ... ... қай ... ... да, ... түрлі экоеомикалық және қоғамдық
ойшылардың назарын аударатын. Экономика ғылымы өзінің пайд болған күнінен
бастап несиенің проблемасымен ... ... ... ... кезеңінде
несиеге, экономикалық санат ретінде аса көп ... ... ... ... кезінде несиелік қарым-қатынас ең жоғарғы ресімделуіне жетеді, сөйтіп
несие төңірегінде алуан ... ... және ... сауалдардың
шиеленіскен түйініне айналады.
Несиенің тауарлық өндірістің пайда болған кезінде жатыр. Содан ... даму ... ... да ... ... зор ... ... дәуірлерінің бәрінде де дамытпалы несие, барлық қоғамдық
қарым-қатынасты жаңартудың және ... ... ... ... Ол жеке ... ... арасында мүлде ақиқат байланыс орнатты,
олардың мүдделерін қосып бекітті және қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... болашақ экономисттерге несиенің арғы негізін, қазіргі
жағдайда оны пайдаланудың керегі неде екенін түсіну ... Оның ... ... ... ... ... әр ... түсіндіріледі. Мысалы, кейбір
экономисттер несие өнімсіз шығынды көбейтіп (процен ... ... ... ... кедергі келтіреді, нарықтық экономикаға тән
қарама-қайшылықтарды шиеленістіре түседі, сондықтан экономикалық ... ... оны ... оған ... ... болады деген
пікір айтады. Басқалары керісінше, несие экономиканың тұрақты, үздіксіз
дамуына мүмкіншілік береді дейді. ... ... ... орын ... ... жәйін түсіну үшін алдымен несиенің қажеттілігі қайдан
шығады, оның мәні неде және ... ... ... қалай жүреде деген
сауалға жауап беруіміз керек.
I – бөлім. Несие туралы жалпы ұғым.
1.1 ... мәні және ...... экономиканың тірегі ретінде экономикалық дамудың
ажырамас элементін білдіреді. Оны барлық шаруашылық субъектілермен ... те, ... те, ... жеке ... да ... ... ... өнімдерді өндңру сферасынан емес, олардың айырбас
сферасынан іздеу қажет. Тауар айырбастау – бұл тауардың бір ... ... ... ... ... ... де осындай айырбас ... ... ... туындайды.
Құнның қозғалысы – бұл несиенің қозғалысының кіндігін сипаттайды.
Несиелік ... ... ... ... негізінде капитал
айналымын жатқызуға болады.
Көбіне несиені ақша ретінде түсінеді. Бір жағынан қарағанда ... ... бар ... Себебі, қазіргі шаруашылықта қарыз көбіне ақшалай түрде
берілуде. Бірақ бұл жерде ақша мен ... әр ... ... білдіріп, әр
түрлі қатынастарды түсіндіретінін естен шығаруға ... ... ... мен қаржы категорияларын бір санайтындар да ... ...... ... екі ... қозғалысын, яғни қаражаттың
уақытша берілуін және ... ... соң ... ... ал ...... бір жақты қозғалысын бейнелейді, яғни қаржы: дотация, ... ... ... олар ... ... ие.
Несие – бұл пайыз төлеу және ... ... ... ... берілетін ссудалық капитал қозғалысы.
Несие ақшалай капиталдың ссудалық капиталға өтуін қамтамасыз ете отырып,
несие берушілер мен ... ... ... ... ... Несиенің көмегімен заңды және жеке ... ... ... мен ... ... жүйе ... жинақтала отырып,
уақытша және ақылы негізде пайдалануға ... ... ... мен ... ... да ... ... бар. Несие – бұл
бенктің қаражатын ... көзі ... ... ... қатынастарды
ұйымдастырудың әртүрлі формаларының болуын және сондай-ақ ... бір ... ... кең ... сипаттайды. Ссуда – бұл
ссудалық шот ... ... ... ... ... бір ғана ... білдіреді.
Экономикалық категория ретінде, несие – кәсіпорындар, ұйымдар және
бірлестіктер, сондай-ақ халық ... ... ... құру және ... пайыз төлеу шартында белгілі бір мерзімге уақытша пайдалануға
беру негізінде қалыптасатын өндірістік қатынстар жиынтығы.
1.2 Несиелеу ... мен ... ... ... ... мен ... алушыдан, сондай-ақ қарыз
капиталынан тұрады. Мұндағы несие беруші мен қарыз алушыларды ... ... ... немесе оларды несиелік қатынас субъектілері деп
атауға болады. Осы тараптың біреуі болмаса несиелік ... ... ... ... банктер (орталық және коммерциялық), банк
типтес мекемелер мен қаржылық ұйымдар, сондай-ақ халықаралық қаржы ... ... ... жағдайларда, несиенің коммерциялық формада берілуіне
байланысты несие ... өнім ... ... де ... мүмкін. Ал
қарыз алушыларға қаражатқа деген уақытша қажеттілігі бар кез келген заңды
және жеке ... ... ... – бұл ... ... ... яғни несиенің іске
асырылу аясы деп түсінуге болады.
Несиелеу объектісі материалды құндылықтар, ... және ... ... сол ... егер ... материалдық жағынан қамтамасыз
етілмеген жағдайда, банк алдындағы шаруашылық ұйымның міндеттемесі ретінде
де болады. ... ... ... ... ... өндірістік
шикізат қорларын, негізгі және көмекші материалдарды, жанармай, ... ... ... ... ... және басқа да материалды
құндылықтардың ... ... және ... ... ... ... ... тауарлардың маусымды қорлары жатады. Мұндай ... ең ... ... және өнімдерді сату процесімен ... ... ... және ... ... ... экономикалық қызметке байланысты шығындар, кәсіпкерлік қызметпен
айналысатын заңды және жеке ... ... ... ... ... және ... да мүліктері, ломбардтық операциялар,
шарушылық ... ... мен ... ... ... мерзімді несиелеу объектілеріне жататындар мынандай ... ... ... ... ... рбъектілерін қайта құру, техникалық жағынан қайта
қаруландыру, кеңейту;
• техникалар, құрал-жабдықтар және ... ... ... ... жаңа өнім ... ... өндірістік емес маңызы бар объектілерді салу.
1.3 Несиенің формалары және олардың жіктелуі.
Несиенің формалары, оның ... және ... бір ... ... мәнімен тығыз байланысты келеді.
Несие берушілер мен қарыз алушылар ... ... ... де, ... ... сол ... ... екі формасы бар: тауарлы және ақшалай. ... ... ... ... – коммерциялық, ақ ақша түріндегі несиені банктік деп
атайды.
Қалған несиенің ... осы ... ... ... ... несие – бұл қарыз берушінің қарыз алушыға қарызға берген
тауарын білдіреді.
Коммерциялық несие – бұл вексель ... ... ... ... ... ... қатынастардың алғашқы формасы. Несиенің бұл
формасының басты мақсаты – тауарлардың өту ... ... ... ... ... ... алушы да және оны берушілер ретінде кәсіпкерлер мен
бизнеспен айналысатындар бола ... ... ... ... тауарды
сатып алушыда нақты ақшаның ... ... ... туындайды. Мұндай
жағдайда айналыс қүралы ретінде қарыз алушының көрсетілген соманы уақытында
төлейтіндігін куәландырытын ... ... ...... ... ... ... айырмашылығы мынадай:
• қарыз беруші рөлінде банктік мекемелер емес, яғни тауар ... ... ... кез ... ... тұлға бола алады;
• коммерциялық несие тек қана тауар формасында беріледі;
• қарыз капиталы өнеркәсіптік немесе сауда капиталымен байланысты;
... ... ... құны сол ... ... пайыз
мөлшерімен салыстырғанда төмен болады;
• қарыз беруші мен қарыз алушы арасындағы несиелік мәміленің заңды түрде
рәсімделуі барысында, бұл ... үшін ... ақы ... ... ... ... – бұл банктік мекемелерден қарыз алушыларға ақшалай түрде
берілетін несиені білдіреді.
Банктік несие – бұл экономикадағы кеңінен ... ... ... ... ... ... ... бойынша несиелік қатынастың құралына
несиелік шарт немесе несиелік ... ... ... несиеде несие беруші:
банк және арнайы қаржы мекемелері болса, ал қарыз ... ... ... ... ... ... ... деген
сұранысы бар кез келген заңды ұйым болып табылады. Мұндағы ... ... ... – бұл ... ... ... табу.
Несиенің түрлері коммерциялық және банктік несиеден туындайды.
Коммерциялық банктер өздерінің клиенттеріне әр түрлі ... ... ... ... ... жіктеледі:
I. Қарыз алушылар категорияларына қарай:
1. Қаржылық институттарға берілетін несиелер:
• мақсатты қорларға;
• банктерге;
• қаржы-несиелік мекемелеріне.
2.Қаржылық емес агенттерге берілетін несиелер:
• өнеркәсіп салаларына;
• ауыл ... ... ... ... ... ... кооперативтерге;
• жеке кәсіпкерлерге.
3. Тұтыну мақсатына берілетін несиелер.
II. Мерзіміне қарай:
• қысқа мерзімді (1 жылға дейін);
• орта мерзімді (1 жылдан 3-5 ... ... ұзақ ... (5 ... ... ... және пайдалану сипатына қарай:
• негізгі қорларға жұмсалатын;
• айналым қаражатына жұмсалатын.
IV. Қамтамасыз ету дәрежесіне қарай:
Қамтамасыз етілген:
• кепілхатпен;
... ... ... ... сенім (бланктік) несиесі.
V. Қайтарылу дәрежесіне қарай:
1) Стандартты несие – ... ... ... ... ... ... жоқ ... Күмәнді несиелер – қайтарылу уақыты кешіктірілген, мерзімі ұзартылған
және банк үшін ... ... ... ... қабылданған активтердің
жіктеу ережесіне сәйкес, күмәнді несиелер ішінара ... ... ... күмәнді, 3-санатты күмәнді, 4-санатты күмәнді, 5-санатты
күмәнді.
3) Үмітсіз несиелер – қайтару уақыты ... ... ... ... ... несиелер.
VI. Валютамен берілуіне қарай:
• ұлтық валютамен;
• шетел валютасымен.
VII. Берілу шартына қарай:
1. Тұтыну несиесі – бұл жеке тұлғаларға ... ... ... алу ... ... ... ... берілетін несие.
Мысалға, Қазақстан Республикасында жетекші банк – ... ... беру ... төмендегі кестеден көруге болады.
Казкоммерцбанктің тұтыну несиесінің түрлері мен
шарттары.
| | | ... ... ... |
| | | |
| ... | ... ... | |
| | | ... ... | Ұзақ ... |
| | | ... ... ... | | ... |
| | | Жаңа | Ескі | |
| | | ... | |
|1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|1 ... ... ... |10000 АҚШ |
| ... ... |бағалау құнының ... ... |
| | |80% ... ... дейін |(немесе |
| | | | ... |
| | | | |500000 АҚШ |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | |ету заты – |
| | | | ... ... |
| | | | ... |
|2 ... ... |3 жылға дейін | |
| ... ...... шетел көлігін | |
| | |20% ... ... 20%; | |
| | | |3 ... 5 жылға | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... сатып алуда 30%; | |
| | | |5 ... 10 | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... көлігін сатып | |
| | | ... 50%; | |
| | | |3 ... ... | |
| | | ... ТМД ... | |
| | | ... сатып алуда | |
| | | |30%; | |
| | | |3 ... 5 ... | |
| | | ... ... ТМД | |
| | | ... ... | |
| | | ... ... – 50%. | |
|3 ... ... |3 ... дейін |2 ... ... |
| ... ... | | |
| | ... 5 жылға | | |
| | ... | | |
| | |ТМД | | |
| | ... | | |
| | ... 5 ... | | |
| | ... | | |
|4 ... |АҚШ ... |АҚШ ... ... |АҚШ доллары ... ... ... ... ... |
| | ... | | |
|5 ... үшін |Айына: |Айына: 1,5% (АҚш ... 1,5 (АҚШ |
| ... |1,5% (АҚШ ... және 1,7 ... және |
| | ... ... |1,7% ... |
| | ... 1,7% | | |
| | ... | | |
|6 ... ... алатын |Егер шетел автокөлігінің |Сатып алатын |
| |ету түрі ... ... ... 10 |тауар немесе |
| | | ... ... 5 ... үй |
| | | ... ... сол | |
| | | ... | |
2. ... ... – бұл ... мүліктерді (тұрғын үйді,
өндіріс ғимараттарын, жерді) кепілге ала ... ұзақ ... ... ...... ... ... шегеру, дебеттік
қалдық бойынша берілетін қысқа мерзімді несие.
4. Овернайт несиесі - өтімділікті қолдау мақсатында бір түнге берілетін
банкаралық несие.
5. ... ...... ... талабы бойынша өтелетін қысқа
мерзімді несие.
6. Банкаралық несие – банктердің бір-біріне беретін несиесі.
7. ... ... – тез іске ... ... ... ... бағалы
қағаздарды кепілге алып, берілетін несие.
8. Лизингтік несие – құрал-жабдықтарды жалға алумен байланысты берілетін
несие.
9. Рамбурстық несие – шикізаттарды ішке алып кіру және ... ... ... ... сыртқа шығару тәжірибесінде пайдаланылатын несие.
10. Сенім несиесі – банктің сеніміне ... ... ... ... ... несие.
11. Маусымдық несие – жабдықтаушының қаржылық уақыты мен түсімді алу
мерзімі арасындағы уақыт бойынша алшақтықты жабуға ... ... ... ... ... ... айналым қаражаттарын толықтыруға;
• материалдық қорлар жиынтығы мен өндіріс шығындарына;
• сырты экономикалық қызметке байланысты тауарларды экспорттау ... ... жеке ... үшін шикізаттар, материалдар, құралдар
және басқа да мүліктер алуына;
• ломбардты, кепілдік және ссудалық ... ... және ... ... ... мен шығыстары арасындағы
маусымдық үзілістерге;
• күрделі жұмсалымдарды қаржыландыруға;
• тез ... ... ... шараларға.
II – бөлім. Несиелік процесс.
2.1 Несиелеуді ұйымдастыру принціптері және несиелеу әдістері.
Несиелеу ... ... ... және ... ... несиелік
қатынастарды ұйымдастыру облысындағы объективті экономикалық заңдардың
талаптарын бейнелейді.
Несиелеу принціптері ... ... ... яғни банктік
несиелердің берілуі, пайдаланылуы және ... ... ... принціптеріне байланысты банктік несиелердің берілуінің басты
шарттары: несиенің мақсаты және ... ... ... айналымы
шеңберінде қатынасу нәтижелілігі анықталады.
Қазіргі несиелік қатынастарды ... ... екі ... топқа – жалпы экономикалық тәртіптегі принціптер:
• несиенің мақсаттылығы;
• несиенің дифференциалдығы.
2 топқа – несиенің мәнін бейнелейтін принціптері:
• несиенің мерзімділігі;
• несиенің қайтарымдылығы;
... ... ... ... етілуі.
Қазіргі кезде несиенің дифференциалдық принціпінің мазмұны өзгерген десе
болады. Біріншіден, ол мерзімділік принціпімен ... яғни ... ... алатын шаруашылық органдарына беріледі. Сондықтан да
несиелеудің дифференциялануы ғана жүзеге асырылады. ... бұл ... ... ... ... және ... ... ресурстарға деген
сұранысын оқып-үйрену барысында ... ... ... ... және ... ... несиенің қамтамасыз етілу сипатын және
олардың банк үшін пайдалылығын, сондай-ақ қаражаттардың ... ... ала ... ... ... ... ... іске
қосылады. Үшіншіден, несиелік қабілеттілігіне байланысты ... оның ... ... ... ... ... ... – белгілі экономикалық категория ... ... ... ... бір ... Ол, яғни ... ... қарыз
алушыға берілген қаражаты белгілі бір уақыт ішінде келісілген тәртіпке сай
қайтарылуға тиістілігімен ... ... ... ... ... ... қайтарылымдылығы оның экономикалық категория ретінде басқа ... ... ... ... ... ... ... несие болмайды. Сондықтан да,
қайтарымдылық несиенің ажырамас бөлігі болып ... ... – бұл ... ... ... ... ... қайтару барысында бастапқы сомадан өсіп қайтарылатындығын
білдіреді. Іс ... ... ... ... үшін ... сыйақы
(пайыз) түрінде беріледі.
Несиеге қойылатын сыйақы мөлшерлемесін несиенің бағасы деп те ... ... ... ... ... ... үшін сыйақы мөлшерлемесі
несиеге деген сұраныс пен ұсыныс негізінде қалыптасады.
Қазіргі банктердің несие үшін ... ... ... ... ... ... ... орталық банктің коммерциялық банктерге беретін несиелері ... ... ... ... банкаралық несие бойынша орташа сыйақы мөлшерлемесі;
• өз ... ... ... ... ... ... сыйақы
мөлшері;
• банктің несиелік ресурстарының құрылымы тартылған;
• несиеге деген сұраныс (сұраныс аз болса, несие бағасы да ... ... ... мерзімі мен түрі, нақтырақ айтсақ, банк үшін
оның қамтамасыз етілуіне байланысты тәуекел дәрежесі;
• еліміздегі ақша ... ... ... тәжірибеде несиелеу әдісінің үш түрі қарастырылады:
• айналым бойынша несиелеу әдістері;
• қалдық бойынша несиелеу әдістері;
• айналым-қалдық.
Айналым бойынша ... ... ... несиелеу объектісінің
айналымындағы қозғалысын жалғастырып отырды. Несие қарыз алушының
шығындарын оның ... ... ... ... ... деген
объективтік қажеттілікті ұлғайту шараларына байланысты несие мөлшері
өсіп, бұл қажеттіліктің азаюына байланысты ... ... Бұл ... ... ... қажеттілікті төмендету немесеұлғайту
шараларына байланысты үздіксіз қамтамасыз ... яғни ... ... процесс болып табылады.
Қалдық бойынша несиелеу барысында несие несиеге ... ... ... және шығындар қалдықтарымен ... ... ... несиелеуде несиелеу объектісінің кішкене
бөлігі қамтылса, ал айналым бойынша ... ... ... ... және ... ... ... іс жүзінде ұштасуының
нәтижесінде айналым-қалдықтық әдісі түзіледі. Мұндағы бірінші кезеңде,
несиеге деген ... ... ... ... ... ал
екінші кезеңде несие клиенттің банк алдындағы мерзімді міндеттемелері
негізінде өтеледі.
2.2 Несиелеу механизмі және несиелік процесс.
Несиелеу механизмі – ... ... және ... әдіс-тәсілдерін
және несиелеу процесін, сондай-ақ несиенің қозғалысына бақылауды қамтитын
несиелік механизмнің құрамдас бөлігі.
Басқаша айтқанда, несиелеу механизмі бұл ... ... ... Несиелеу механизмі – бұл несиені ... ... ... ... Бұл механизм практикада нақты ... ... ... сипаты бар механизм. Несиелеу механизмі өзінің мәні
жағынан несиелік процесс технологиясын бейнелейді.
Несиелеу процесі ... ... ... ... деген өтінішті қарастыру;
• несиелік қабілетін талдау;
• несиелік келісімшарт жасасу;
• несие беру;
• несиелік мәміленің ... ... ... ... ... ... ... несиеге деген өтінішті қарау.
Кез келген несиелік операциялар осыдан басталады. Мұндай құжаттарда
қарыз алушы мен ... ... ... негізгі мәліметтер: мақсаты,
мөлшері, түрі, мерзімі, мүмкін болар қамтамасыз ету мүлкі көрсетіледі.
Банктің қоятын талаптарына байланысты ... ... ... ... ... үшін әр ... құжаттар пакеті әзірленуі мүмкін. Мысал
ретіндегі құжаттар пакетінің ... ... ... ... ... жалға алу шарттарының,
тіркелген куәліктерінің немесе ... ... ... ... ... ... куәландыратын құжаттар;
азаматтардың төл құжаттары және клиенттің несие ... ... ... да ... көшірмелері;
2) соңғы екі жылдық қарыз алушының балансы және оған қосымша беттер,
3) несиеленетін шаралардың рентабельдік деңгейін және оның ... ... ... есебі;
4) несиеленетін мәмілелерді растайтын келісімшарттар көшірмелері;
5) басқа банктен алған несиелер туралы мәліметтер (шоттар бойынша
көшірме);
6) ... ету ... ... ... ... ... ... құқығын растайтын құжаттар;
7) несиені қайтаруға байланысты міндеттемені куәландыратын құжаттар;
8) қызметін жаңадан бастаған, яғни қаржылық есептер және ... ... жоқ ... ... ... жағдайларды банк қарыз алушыдан несиені ... ... ... да ... мен ... талап ете алады. Сонымен қатар,
банкпен тұрақты несиелік қатынаста болатын қарыз алушылар үшін ... ... ... мүмкін. Қарыз алушы банкке несие алуға ... ... банк ... оның ... ... ала ... есеп ... толтыруы мүмкін. Онда: фирманың жетекшісі мен қарыз
алушының аты-жөні; ... және ... ... ... ... ... және валюталық шот ашқан банктің аты және реквезиттері; негізгі
құрылтайшылары; ол сұрайтын несиенің ... ... және ... ... ... ... баланс құрылымы және басқа да көрсеткіштер.
Тапсырылған құжаттарды оқып үйрену барысында банк ... ... ... қайтару қабілетін бағалаудың шешім қабылдау үшін аса маңызы бар.
Бағалау техникалық-экономикалық есеп негізінде.
II кезең. Қарыз алушының несиелік қабілетін ... ... ... ... қабілеті – қарыз алушының алған несиесі
бойынша қарызды уақытылы және толық көлемде қайтару қабілетін ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін, сондықтан да банк клиентке несие ... ... ... оның несиелік қабілетін талдайды. Бұл көрсеткіш банктің
өтімділігіне ықпал етеді.
Қарыз алушының несиелік қабілетіне талдау жасау ... ... ... ... ... ... ... Қарыз алушыға несиені бере отырып,
қарыз алушының атынан шығатын тұлғаның құқықтық қуатын анықтайтын Жарғысы
және нұсқауымен танысуға ... ... ... ... ... ... мәмілеге тиісті беделі
деп қарыз алушының қарызды қайтаруға дайындығын ғана ... ... ... байлансты барлық міндеттемелерді орындауы түсіндірілген.
3) Табыс алу ... Банк ... ... ... ... қаражатты табу қабілетіне баға беруі қажет.
Қарыз алушының табыс алу қабілетін анықтау барысында сату ... ... ... әсер ... ... ... алынады. Бұл
факторларға: қарыз алушы кәсіпорынның орналасқан жері, оның тауарлары мен
қызметтерінің сапасы, шмкізат құны, қызметкерлерінің біліктілігі жатады.
Несиелеудегі ... ... бұл ... қоса ... ... сияқты факторлар ескеріледі.
III кезең. Несиелік және кепіл ... ... ... ... ерекшелігі бойынша банк қарыз алушының ... ... ... ... ... шарт жасасу үшін несиелеу
субъектісімен қатынасқа түседі. Несиелеуге ... ... ... пен ... алушы келісімшарт негізінде шешеді.
Несиелік келісімшарт екі жақтың ... ... ... ... Онда ... ... несиелеу меқсаты және объектісі;
- несиенің мөлшері;
- несиені беру мерзімі және қайтару шарттары;
- несиені қамтамасыз ету формасы;
- ... үшін ... ... ... ... қозғалысын және клиенттің қаржылық жағдайын бақылау
үшін қарыз алушының беретін құжаттарының тізімі;
- несиелеу процесіндегі банктің бақылау қызметі.
Несиелік ... ... ... ... ... анықтайды.
Несиелік қатынастарды ұйымдастыру тәжірибесінде кепіл ... орны ... ... ... шарт ... ... байланысты
ажыратылады.
Кепіл затына: заттар, бағалы қағаздар, басқа да мүліктер және мүліктік
құқықтар жатады.
Материалдық-заттық ... ... ... ... ... ... ... мүліктерінің кепілі:
1) тауарлы-материалдық құндылықтар кепілі:
а) шикізаттар, материалдар, жартылай өнімдер кепілі;
ә) тауарлар және ... ... ... ... бағалылар (нақты валюталар), алтыннан жасалған ... ... да ... ... ... ... қағаздар (вексельдер) кепілі;
3) сол банктегі депозиттер кепілі;
4) жылжымайтын мүліктер ... ... ... ... ... ... ... кепілі;
2) авторлық құқық кепілі;
3) жерге құқық кепілі.
Кепіл туралы келісімшартта мынадай мәселелер қарастырылады:
1. Келісімшарт жасасушы тараптар туралы мәліметтер;
2. Келісімшарт заты;
3. Кепіл ... ... мен ... Кпіл ... ... мен ... Талап ету құқықтары;
6. Кепілге қойған мүлікті қайта рәсімдеу, басқа мүлік есебінен;
7. Кепілге қойған мүліктің бұзылуына байланысты ... ... ... ... ауыстыру;
8. Тараптардың жауапкершіліктері;
9. Ерекше шарттар;
10. Дауларды шешу;
11. Басқа шарттар;
12. Кепіл туралы келісімшарт ... ... ... мен өзге ... ... ... беру кезеңі. Бұл кезең ағымдық шот ашу, несиені беруді
құжаттау тәртібін, несиені беру ... ... ... ... техникалық шарттарын қамтиды.
Несиенің көлеміне байланысты әр түрлі берілу ... ... ... несие клиенттің шотына толығымен аударылып, ... ... ... ...... алу ... ... қаражаттарға деген
қажеттіліктің туындауына байланысты біртіндеп іске асады. ... ... бір ... ... ... ... бола отырып, ол оны ... ... ... ... сыйақы төлегісі келмейді).
Несиенің мөлшері оны беру барысында несиелеу ережелеріне ... ... ... ... және оған сыйақы төлеуіне бақылау жасау ... ... ... ... ... ... қарызды қайтару
тәсілі банк қаражаттарының пайдалану ұзақтығына және ... ... ... ... ... берілуі сияқты несиені қайтарудың бірегей жасалған үлгісі жоқ.
Іс жүзінде несиені қайтарудың төмендегідей көптеген ... ... ... ... ... ... қайтару;
2) меншікті қаражаттардың жинақталуының және несиеге деген есеп ... ... азаю ... қарай қайтару;
3) алдын ала белгіленген сома негізінде жүйелі түрде қайтару;
4) түскен түсімді бірден несиелік қарызды жабуға ... ... ... ... ... ... өткен қарызды «Мерзімі өткен несиелер» шотына аудару;
7) банк резерві есебінен мерзімі өткен несиелерді шегеру.
Несиелік қарызды қайтару туралы қарастырылған ... бұл ... ... ... ... ... ... толық қайтару;
2) несиені жартылай қайтару.
Қайтару жиілігіне қарай:
1) несиені ... ... ... ... ... ... асырылу уақытына қарай:
1) несиені жүйелі түрде қайтару;
2) несиені эпизодтық қайтару.
Қайтару мерзімдеріне қарай:
1) несиені мерзімді қайтару;
2) несиенің ... ... ... ... ... ... барып қайтару;
4) несиені мрзімінен бұрын қайтару.
Қайтару көздеріне қарай:
1) клиенттің меншікті қаражаттары;
2) жаңа несиені пайдалану;
3) кепіл берушінің шотынан шегеру;
4) басқа кәсіпорын ... ... ... ... ... қайтарылуын арнайы құжат арқылы жасауға да, жасамауға да
болады. Несиенің қайтарылуын ... ... ... ... ... өзінің үкімі, соттың бұйрықтары жатады. Клиенттің өзінің
шотынан ақшалай ... ... ... берген үкімі жазбаша да ... да ... ... ... ... яғни ... ... да жүзеге асырылады.
Несиенің қайтарылуына бақылау жасау үшін ... ... ... міндеттемелердің картотекасын жүргізеді. Банк қызметкерлері
күнделікті қайтарылатын мерзімі жеткен ... ... ... ... есеп айырысу шотынан қаражаттарды шегеруге үкім-ордерін береді.
Жартылай қайтаруға байланысты төлемдер уақыты ... ... ... ... ... ... белгілерін жасайды. Егер де ... ... шоты ... ... ... ... ... бойынша қарызды
және сыйақыны қайтару қарыз алушының төлем ... ... ... ... ... ... уақытша қаржылық
қиындықтарға кезігуіне байланысты банк қайтару ... ... ... етуі ... ... бұл ... жоғарғы сыйақымен құжатталады.
Сыйақы мөлшері оны төлеу мерзімі және тәртібі, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ай сайын,
тоқсан сайын есептелуі және ... ... ... ... мүмкін.
Пайызды есептеу барысында шартты түрде айдағы күндер саны – 30, ... 360 ... ... ... ... ... ... алушының алған несиені
пайдалануына және оны толық қайтаруына бақылау жасайды. Осы мақсатта қарыз
алушының шаруашылық қызметіне, оның ... ... ... жасап, қажет
болған жағдайларда, орнында ақшалай және есеп ... ... ... ... материалдарды тексереді. Осы жерде қарыз
алушыдан ... ... ... ... ... мен басқа да ақпараттар,
сондай-ақ басқа да көздер пайдаланылады. Әрбір банктің ... ... ісін ... ... ... ... байланысты өз міндеттемелерін орындамаған қарыз
алушыларға қатысты банк қарыз алушыға әрі қарай ... ... ... ... несиелік шартында қарастырылғандай беруді тоқтатуға құқы
бар. Қарыз алушы несиелік келісімнің шарттарын жүйелі ... ... банк ... ... бұрын қайтаруды талап етуге құқылы.
Несиелеу процесіне жасалатын бақылау ... ... ... ... ... ... де толықтырылады. Өйткені ... ... оның ... көзі және ... ... ... ... көзі болып табылады.
2.3 Несиелік тәуекелді басқару.
Кез келген банктің қызметінің табыстылығы ... ... ... яғни оның қайтарымдылық дәрежесіне тікелей байланысты. ... ... ... зиян ... ... ... да
банктер несиелік тәуекелді басқару шараларымен уақытылы айналысып отыруға
тиіс.
Несиелік тәуекел – қарыз алушының ... ... ... ... ... оған есептелінген сыйақысын өз уақытында қайтара алмауына байланысты
банктің зиян шегуін сипаттайды.
Несиелік тәуекелді басқару жүйесінің негізгі элементтеріне ... ... ... ... лимиттер белгілеу;
• несиелік ұсынысты бағалау және қарыз алушының несиелік қабілетін
бағалау;
• несиелік тәуекел ... ... ... ... ... ... ... салыстыру;
• несиелер бойынша мүмкін болар зияндарды есепке ала отырып, сыақы
мөлшерлемесін анықтау;
... ... ... ... құзіретті бөлу ... ... ... ... ... ... ... проблемалық несиелерді қалпына келтіру.
Кез келген банктік несие белгіленген мөлшер шегінде (лимит) беріледі.
Несиенің мөлшерін банк мекемесі ... ... ... ... ... ... қажеттілігін зерттеу негізінде шығындарды, өндіріс көлемі
мен өнімнің өтімділігін, ауылшарушылық өнімдерін, оның қайта өңделуін және
басқа да шығындарды ... ... ... ... ... несиенің мөлшері әртүрлі жағдайларға байланысты
болып ... ... ... ... берілетін несие шамасы қарыз
алушының жасаған өтінішіне байланысты. Бірақ та, бұл ... ... ... ... нақты мүмкіндіктермен, сондай-ақ банктің нақты
есебімен сәйкес келмеуі мүмкін.
Екіншіден, несиенің мөлшері экономикалық жағдайларға ... ... ... ... төлем айналымындағы алшақтық шамасына;
• несиені қамтамасыз ететін нақты тауарлы-материалды бағалылар қорына
және олардың өтімділік ... ... ... ... тәуекел дәрежесіне және банктің клиентке деген сенім
дәрежесіне;
... бар ... ... авторизациялау – несиелік тәуекелді төмендету ... ... және ... процесін білдіреді.
Несиелік мониторинг – несие бойынша ... ... ... ... алушының несиелік қабілетінің өзгерісн қадағалап ... ... ... ... табылады.
Несиелік портфельді басқару – бұл банк қабылдауға дайын болып отырған
тәуекел түрлерінің барлығын ... және ... ең ... ... анқтауды талап ететін жоғарғы жетекшілер қызметі болып табылады.
Несиелеу лимиттерін ...... ... ... бақылау
жасауда тәуекелдерді төмендету және ұзақ ... ... ... үшін ... ... ... ... несиелік келісімшартта көрсетілген уақытта қайтарылмаған, ... және ... ... ... ... ... ... немесе кепілдемемен қамтамасыз етілген несиелер
бойынша сақтандыру ... ... және ... банк алдындағы міндеттемелерді орындалмағандар;
• несиелерге есептелетін пайыздық несиелік келісімшартта көрсетілген
күннен 30 күн өткенге дейін қайтарылмаған ... ... ... ... ... ... ... жатады:
• қарыз алушының қызметін қайта құру;
• несиені қайтару кестесін өзгерту;
• пайыз ... ... ... ... үшін ... ... мөлшерлемесі – несиенің бағасын білдіреді.
Оның мөлшері, жалпы жағдайда тартылған ресурстарға ... мен ... ... ... ... ... (жеке тұлғаның) несиелік қабілетін бағалау.
Қазіргі кезде екінші деңгейдегі банктердің жеке ... ... ... және ... ... ... ... мынандай түрлері қолданылуда:
• автомобильдік несие;
• ұзақ мерзімде пайдаланылатын тауарлар сатып алуға берілетін ... ... үйді ... ... берілетін несие;
• кейінге қалдырылмайтын қажеттіліктерге (оқу, емделу, ... ... ... ... қабілетін анықтау техникасы әр банкте әр түрлі
қалыптасқан. Яғни қысқаша айтқанда барлығына бірдей ... ... ... да ... ... ... ... әдістемесінен мысал
кетірейік.
Қарыз алушының төлем қабілтін анықтау үшін мынадай көрсеткіштер
қолданылады ... ... жеке ... ... ... ... ... | Көрсеткіштер атаулары | ... ... |
| | 1 | ... | | |
| ... ... ... ... |Несиенің мөлшері / несиенің мерзімі |
| |мөлшері | |
| ... | |
|2 | | |
| ... ... бойынша төлемнің|Несиенің мөлшері * сыйақы мөлшерлемесі |
| |айлық мөлшері (СМАТ); |/ 12 ай |
|3 | | |
| ... ... және ... ... + СМАТ |
| ... ... ... айлық | |
| ... ... | |
|4 | | |
| ... ... (ТТ) ... ...... және басқа да |
| | ... |
|5 | | |
| ... ... ... (ННҚ) ... / ТТ (мәні жобамен 35-40%-дан |
| | ... ... ... ...... ... ... Ипотекалық несиелеудің үлгілері.
Ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру жүйесінің шетел тәжірибелерінде әрекет
етіп отырған негізгі үлгілері бар.
Ипотекалық несиелеудің біршама қарапайым және біршама ... ... ... ... ... ашық ... Бұл ... бастапқы принціптік
сипатына тоқталсақ, ипотекалыққ ссудаларға деген барлық клиенттердің жалпы
өтініші банктің ... және ... ... ... ... клиенттердің қаражаттары; банкаралық несиелер есебінен қамтамасыз
етіледі.
Қарапайым ашық үлгінің екінші бір принціптік сипаты ипотекалық ... ... ... ... елдегі несие-қаржы нарығындағы жалпы
жағдайға тікелей тәуелді болып табылады. Бұл ... ... ... ... олардың активтеріне және ауқымына мәнді
әсер етеді.
Бұл үлгі негізінде ... ... ... әсіресе қаржы
нарығы мен бағалы қағаздар нарығы толық қалыптасып болмаған көптеген
елдерде іс ... ... ... ... ... ... ... үлгі «кеңейтілген ашық
үлгі» деп аталады. Бұл үлгі бойынша банктерді ипотекалық несиелеу жүйесі
үшін несиелік ... ... ... ... ... ... етілген екінші реттегі бағалы қағаздар нарығы
арқылы жүзеге асырылады. Кеңейтілген ашық үлгісі тек кеңейтілген ипотекалық
нарық ... ... ... ... ... ... жүретін
бағалы қағаздардың эмиссиясына мемлекет тарапынан көмек көрсетілетін және
жиі бақылауға алк жағдайында ғана іске ... Бұл үлгі іс ... ... бар ... кеңінен таралған. Әсіресе, бұл үлгінің
дамуы АҚШ-та қанат ... ... ... ... бұл ... көбіне
«ипотеканың американдық үлгісі» деп атап кеткен.
Американдық үлгінің қағидасы бойынша әр жылда белгілі бр ... бар ... ... ... жартылай нақты ақшамен, ал қалғн бөлігін клиенттің
иелігінде бар немесе сатып алғалы отырған жылжымайтын ... ... ... ... арнайы ипотекалық банктің ссудасы есебінен төлеп, ... үй ала ... ... ... ... ... типіне және
қарыз алушының әр жылдық табысына байланысты 15 – 30 жылдың ішінде ... ... үйді ... ұйымдастыру үлгісінің дамуы берілген
ипотекалық салынған мүлік актілерін сатуға мүмкін болатын нарықтың ... ... ... үлгі ... ... компаниялар үшін ұзақ
мерзімді қаржы тәуекелі мәселесін шешетін қолайлы тәсіл ... ... ... тартады.
Қарапайым ашық және кеңейтілген ашық үлгілердің сипатты белгісі олар
таза нарықтық ипотекалық ... ... ... ... ... деген сұраным мен ұсыным балансы және ауқымды көбіне екі өзара
байланысты көрсеткіштермен реттеледі: 1) ... ... ... ... және екінші нарықта орналасқан бағалы қағаздардың табыстылығына
байланысты анықтайтын несиелік ресурстар ... 2) ... қоса ... ... ... ... кәсіби
қатысушыларының қызметтеріне төленетін аударымдар мөлшерімен.
Ипотекалық несиелеудің келесі бір ... ... – бұл ... ... Бұл ... ең ... ... оның қызметінің жинақ-ссуда
принціпіне негізделуінен көрінеді. Мұндай ... ... ... ... портфелі капиталдардың ашық нарығынан қарызға алу арқылы
емес, оның орнына өзара ... ... ... бойынша болашақ қарыз
алушының қаражаттарын тарту есебінен құралады. Бұл үлгі ... ... ... ала өзінің уақытша бос қаражаттарын сұрайтын несиенің жартылай сомасы
мөлшерінде жинақтағаннан кейін ғана ссуда алуға құқылы.
Мұндай ... ... ... ... ... кемшілік болып табылады. Өйткені, бұл үлгі ... ... ... ... ... алудағы мүмкіндігін кешеуілдетеді.
Бірақ та бұл балансталған автономдық үлгінің өзіндік артықшылығы да бар,
яғни бұл үлгі ... ... ... ... ... ... жағдайына тәуелсіз. Балансталған автономды үлгінің іске асырылуы
барысында ипотекалық банк үшін қай ... және қай ... ... ... ... ... ... тек өзінің көрсететін қызметі үшін ақыл-
ойға сыйымды маржаны белгілеуі ғана ... ... ... ... ... ... және ... пайдаланғаны үшін төленетін пайыз
мөлшері еркін жағдайда белгіленеді. Банк мақсаты жинақтарға табыс төлемей-
ақ сол ... ... ... ... ... ... ... Мысалға айталық, жинақтарға ... ... 10%, ал ... пайыз мөлшері 13% десек, онда банк ... ... ... ... шегеру арқылы маржаны 3% деп хабарлауы мүмкін.
Демек, бұл үлгі ... ... ... ... ... да, ... бұл бағаның жалпы деңгейіне тәуелсіз болып табылады. Балансталған
автономдық үлгінің бұл сапасы экономикасы ... ... ... ... үшін аса ... ... та бұл ... барлық өзара есеп
айырысулар еркін алмастырылатын валютада жүргізілгенді қалайды. ... ... тағы да бір ... ... несие беруші несиенің
қайтарылуында ең төменгі тәуекелге барады.
Қазіргі кезде ... бұл үлгі іс ... ... ... Мұндща
қорлану (құрылыс қаражаттары) механизмінен нақты азаматтарды несиелеу
механизміндегі сондай-ақ тұрғын үй жағдайын ... ... ... және ... ... болатын азаматтардың инициативасына
қаржылық қолдау көрсетуге байланысты ... ... ... ... елді қамтыған «құрылыс жинақтарының
жүйесі» құрылған.
Тұрғын үй алғысы келген ... ... үйді ... ... ... бұрын,
яғни 2-10 жыл бұрынырақ арнайы қаржы-несие жүйесімен өзара ... ... ... ... ... банктерге немесе жинақ кассаларына
(Bausparkasse, Schwabisch Hall құрылымдарына кіретін) ... ... ... 45% жинақтайды. Содан кейін барып, ол мемлекеттік ... ... ... 10% ... және ... ... ... банктен жеңілдікпен 10-15 жылға несие алуға құқылы болып
табылады.
Герменияның құрылыс қаражаттары ... ең ... бір ... ... шегінде пайдаланылатын мқсатты құрылыс қаражаттарына, берілетін
несиеге ... ... ... ... ... ... да,
нсие-қаржы нарығының жалпы жағдайына тәуелсіз болып табылады. Бұл жүйені
пайдаланатын банктер мақсатты салымдар ... ... ... ... ... қатар, нарықтан төменгі жағдайда несиелер беру мүмкіндігі
бар.
Герменияда ... ... ... мемлекет тарапынан қолдау бар.
Мемлекет меншікті капиталдың жинақталуына тұрғын үй ... ... ... ... ... ... арқылы ынталандырып отырады. Салым
иесінің ынталандыру түрін таңдау құқы бар. Егер ол сыйақы (субсидия) ... онда оның ... 300 ... ... (жалғыз бастылар үшін) немесе
1600 маркаға (отбасылар үшін) ... ... 10% ... ... ... ... жианқтау жүйесіне мемлекет тарапынан қолдау
көрсетілуі тиіс. Мемлекет өз тарапынан тұрғын үй ... ... ... ... ... жеңілдіктер арқылы меншікті капиталдың жинақталуын
ынталандырып отырады.
Қазақстандағы жаңадан құрылған Тұрғынүй-құрылыс ... ... ... ... ... рөлін несиелік қатынастардың жұмыс істеуіне әкеліп соқтыратын
нәтижемен анықтауға болады. Несие өзінің қыэметі арқылы ... ... әсер ... Жоғарыда аталып өткендей, несиенің өз қызмет саласы
бар, ол қозғалыстың барлық құндылықтарымен емес, шаруашылық ... ... ... ... ... бастапқы кезінде қайта
бөлінуі мүмкін бөлігімен ғана байланысты. ... ... ... ... ... әр ... ... өзгеріп отыруы мүмкін.
Жаңа өндіріс ашу мен оларды кеңейту ісінде де несиенің ... ... ... ... ... ... ресурстарын шоғырландыру мен
орталықтандыру жаңа өндірістердің ірі жобаларын іске ... ... ... ... ... құны бар ... ... қайта
жарақтауға байланысты салынатын мол салымдарды жүзеге асыруға мүмкіндік
береді.
Несиенің (ипотекалық, тұтыну несиесі) ... ... үй ... автокөлік және басқа да тұрмыстық машиналар мен аппараттар ... ... ... ... қоғамдағы көптеген әлеуметтік
мәселелерді шешуге қол жетіп отыр.
Несиенің ... ... ... байланыстар нығайып, әлемдік
экономикаға араласуға мүмкіндіктер туып отыр.
Сонымен, жекелеген шарушылықпен айналысушы экономикалық субъектілердің
өмір сүруі мен ... ... ... да, ... ... ... ... әл-ауқатын көтеруде несиенің
атқаратын рөлі өте зор екен.
Глоссарий
Банктік несие – бұл банктік мекемелерден қарыз алушыларға ақшалай ... ... ... – бұл ... ... ... ... насие – бұ қозғалмайтын мүліктерді (тұрғын үйді, ... ... ... ... ұзақ мерзімге берілетін несие.
Коммерциялық несие – бұл қарыз берушінің қарыз алушыға ... ... ...... ... ... ... ұзартылған
және банк үшін тәуекел туғызатын несиелер.
Ломбардтық несие – тез іске асатын бағалы ... ... ... кепілге алып берілетін несие.
Маусымдық несие – жабдықтаушының қаржыландыру уақыты мен түсімді алу
мерзімі ... ... ... ... ... ... ... – бұл пайыз төлеу және қайтару шартында уақытша пайдалануға
(қарызға) берілетін ссудалық капитал қозғалысы.
Несиелік ақшалар – тауар өндірісінің дамуымен, яғни ... ... және ... ... ... төлеуге (несиеге) берілуімен байланысты
пайда болған ақшалар.
Несиелік тәуекел – қарыз алушының банктен алған несиесі бойынша қарызын
немесе оған есептелінген ... өз ... ... ... байланысты
банктің зиян шегуін сипаттайды.
Несиелік мониторинг – несие бойынша мәселе туындай қалған жағдайда,
қарыз ... ... ... өзгерісін қадағалап отыруға байланысты
шаралар жүйесі.
Несиелік пайыз – пайыздық табыстың басты көзі ретінде банктің берген
несиелері үшін қарыз алушылардың төлейтін төлемі.
Овердрафт ...... ... ... ... ... қалдық
бойынша берілетін қысқа мерзімді несие.
Овернайт несиесі - өтімділікті қолдау мақсатында бір түнге ... ... ...... ... ... бойынша өтелетін қысқа
мерзімді несие.
Рамбурстық несие – шикізаттарды ішке алып кіру және жартылай ... ... ... ... шығару тәжірибесінде пайдаланылатын несие.
Стандартты несие – қайтарылу уақыты жетпеген, бірақ қайтуында ешқандай
күмән жоқ ... ...... сеніміне кірген, төлем қабілеті жоғары
клиенттерге берілетін несие.
Тұтыну несиесі – бұл жеке ... ... ... сатып алу үшін
және тұрмыстық қызметтерді өтеуге берілетін несие.
Үмітсіз несиелер – қайтару уақыты кешіктірілген, мерзімі өткен ссудалар
шотына жазылған несиелер.
Қоладанылған ... ... ... ... ... банктер». Алматы 2001
2. Ғ.С.Сейітқасымов «Ақша, несие, банктер». Алматы 2005
3. С.Б.Мақыш «Ақша айналысы және несие». Алматы 2004
4. С.Б.Мақыш «Коммерциялық банктер операциялары». ... ... ... Ш.Р. «Банковский маркетинг на рынке услуг ». Алматы 2000
6. Алехин Б.И. «Кредитно-денежная политика».
7. Вешкин О.Г., Авагян Г.Л. «Банковские системы ... ... ... ... М.Т. ... ... ... в Казахстане». Алматы
2001
9. Жукова Е.Ф. «Деньги, кредит, банки». М.2001

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
«Мемлекеттік қызметтегі мемлекеттік саясат»96 бет
ААҚ «Гедеон Рихтер» компаниясының тарихы мен дамуы24 бет
Азаматтық істер бойынша міндеттемелерді орындау негіздері53 бет
Азаматтық құқықтарды қорғау19 бет
Азаматтық құқықтың обьектілері29 бет
Алғашқы қауымдық және дәстүрлі өнер дегеніміз не?4 бет
Ақпараттарды өңдеудің техникалық құралдары136 бет
Бастауыш математика курсында қатынастарды оқыту40 бет
Бастауыш – сынып оқушыларының психологиялық дамуына арналған сабақтар44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь