Несиенің қажеттілігі және оның мәні мен капиталы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
І. Несиенің қажеттілігі және оның мәні мен капиталы
1.1 Несиенің қажеттілігі және несие қатынастарының пайда болуы ... ... ..7
1.2 Несие капиталы және несие капиталының нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.3 Несие жүйе түсінігі, ролі мен маңызы және оның құрылымы ... ... ... 14

ІІ. Несиенің қызметі мен экономикадағы ролі
2.1 Несиенің экономикадағы ролі және оны қолданудың шектері ... ... ...17
2.2 Несиенің қызметтері несиелік мекемелердің қызметін қадағалаудың
қажеттілігі, мақсаты, принциптері, міндеттері және негізгі
бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
2.3 Қазақстандағы несие жүйесінің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
2.4 Нарықты реттеудің мәні және жолдары, несиенің формалары мен
түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .37
Кіріспе
Несие акша сияқты тарихи экономикалық дәреже болып табылады. «Кредит» деген сөз, «қарыз», «несие» деген «кгеdо» - сенемін деген мағына беретін латынша «кгеdіtіm» деген сөзден шығады. Ол экономикалык дәреже ретінде әр түрлі экономикалык қоғамдарда кызмет етеді. Ол тауар өндірісінің пайда болған кезінен бастап қарапайым формаларында: бай және кедей қоғамдарда көрінеді. Несие қатынастары ақша қатынастары сияқты үнемі даму үстінде болады. Алғашкы несие табиғи түрде (астық, мал, еңбек құралдары және т.б.) қоғамның дәулетті гоптарынан мүліксіз шаруалар мен кәсіпкерлерге тұтыну мұқтаждығы мен қарыздарды өтеу үшін ұсынылған. Гауар-ақша қатынастарының дамуымен несие ақша түріне көшті.
Несиенің объективті қажеттілігі табиғи және ақшалы түрде жүзеге асатын ерекшеліктерден кеңейтілген өндірісті шығарып тастайды. Ол капитал түрлері үнемі ауысып тұратынын ұйғарады, меншіктің ақшалы түрі тауарға-тауарлы меншік өндірістікке, өндірістік тауарлыға және тауарлық қайтадан ақша түріне ауысып тұрады, яғни А - Т - Ө - Т - А капиталдын ауыспалы айналымы жүреді. Ауыспалы айналымның бірінші кезеңінде ақша өндіріс корына (машиналар, шикізат жабдық-тары және т.б.) ауысып кетеді, екінші кезеңде - өндіріс процесінде - дайын өнім (тауар) жасалады, өндірістік тауарлыға келеді. Үшінші кезеңде тауар сатылып, бастапқы ақша түріне ауысады. Капитал-дың осындай ауыспалы айналымы тұрақты түрде бөлек жеке кәсіп-орында және жалпы халық шаруашылығында үнемі жүріп жатады. Капиталдың қозғалысы - оның тек ауыспалы айналымы емес, сондай-ақ оның айналымыда. Капиталдың айналымы дегенде оның үнемі қайталанатын ауыспалы айналымы түсіндіріледі.
Капитал түрлерінің ауысуы бір шаруашылық субъектілерінде ақша қаржысының уақытша босатылып және басқа шаруашылық жүргізуші субъектілерде ақша деген қажеттіліктің қалыптасуымен қоса жүреді. Әрбір шаруашылық субъектісінде (кәсіпорын) өзінің жеке ауыспалы айналымдағы капиталы болады.
Қызмет процесінің бағыттылығы ауыспалы айналымның әр түрлі сатыларында болатын ақша ресурстарының оларда бір мезгілде және үнемі бар болуын: материалдық өндіріс саласы үшін - өндірістік, тауарлы және ақшалы, ал айналым саласы үшін - тауарлы және ақшадай болуын талап етеді.
Өндірісті жеке шаруашылық жүргізуші субъектілері ақшаларды уақытша босатуға және оларға деген қажеттілік үшін жағдай туғызады. Мысалы, негізгі өндірістік және айналым қорларының құн қозғалысының процесінде. Негізгі қорлар өздерінің құндылығын амортизациялық тозу шамасына қарай дайын өнімдерге жекелеп аударады, ал олар негізгі қорларды модернизациялап жаңарту үшін бірнеше жылдар бойы жинақталатыны мәлім. Бұл жағдайда негізгі құрал-жабдыктарды ауыстыру (айырбастау) және жөндеу үшін жұмсалатыны себепті ақшалай қаражаттың уақытша босатылуы жүреді. Бірақ, бұл сәтте жинақталған ақша жеткіліксіз болуы мүмкін. Бұл жағгдайда ақшаға қажетгілік туады. Яғни, ақшалай қаражатты босату мен оған деген кажеттілік айналым қорларын пайдалануда үнемі болып тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Артыкова Б., Назыкеева Б. «Саяси экономия» жоғарғы оқу орындарына арналған оқулық. Алматы, 1990.
2. Әубәкіров, Я.Ә., Абдуллаев А.А. «Саяси экономия» Алматы 1991.
3.Әубәкіров «Экономика теория негіздері» Алматы, 1999.
4.Әубәкіров Я.Ә., Байжұмаев Б.б., Жақыпова Ф.Н., Т.П. Табаев
«Экономикалық теория» Алматы, 1999.
5.Дүйсенбаев К. Ш., Э.Т. Төлегенов., Ж.Г. Жұмағалиева
6. «Заң»Республикалық құқықтық, ғылыми практикалық журнал А-2000
7. История экономических учений Москва, 1994.
8. Қазақстан Республиксының еңбек туралы заңы. Алматы 2000.
9. Мельников В.Д., Ілиясов К. «Қаржы» Алматы, 1994.
10. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. А-2003.
11. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы
мен дамуының стратегиясы. Алматы, 1992.
12. Реуэль А.Л. «Экономических учений» Москва 1972.
13. Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер» Алматы, 2001.
14. Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын кәсіпкерлікті басқару.А-2002.
15.Үмбеталиев А., Ғ. Керімбек «Кәсіпорын экономикасы
және кәсіпкерлік» Алматы, 2002.
16. Ілиясов Қ.Қ., Құлпабаева С. Қаржы. Алматы, Алматы 2003.
17. Ядгаров Я.С. «История экономических учений» Москва 1998.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...................................................5
І. Несиенің қажеттілігі және оның мәні мен капиталы
1.1 Несиенің қажеттілігі және несие қатынастарының пайда болуы..........7
1.2 Несие капиталы және несие капиталының
нарығы................................11
1.3 ... жүйе ... ролі мен ... және оның ... Несиенің қызметі мен экономикадағы ролі
2.1 Несиенің ... ролі және оны ... ... Несиенің қызметтері несиелік мекемелердің қызметін қадағалаудың
қажеттілігі, мақсаты, принциптері, міндеттері және негізгі
бағыттары...................................................................
........................................22
2.3 Қазақстандағы несие жүйесінің ... ... ... мәні және жолдары, несиенің формалары мен
түрлері.....................................................................
.........................................30
Қорытынды...................................................................
.........................................35
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі.................................................................37
Кіріспе
Несие акша ... ... ... ... ... ... ... сөз, «қарыз», «несие» деген «кгеdо» - сенемін ... ... ... ... деген сөзден шығады. Ол экономикалык дәреже
ретінде әр түрлі экономикалык қоғамдарда кызмет ... Ол ... ... болған кезінен бастап қарапайым формаларында: бай және ... ... ... ... ақша қатынастары сияқты үнемі даму
үстінде болады. Алғашкы несие табиғи түрде (астық, мал, еңбек ... т.б.) ... ... гоптарынан мүліксіз шаруалар мен кәсіпкерлерге
тұтыну мұқтаждығы мен қарыздарды өтеу үшін ... ... ... ... ақша ... көшті.
Несиенің объективті қажеттілігі табиғи және ақшалы түрде жүзеге асатын
ерекшеліктерден кеңейтілген өндірісті шығарып ... Ол ... ... ... ... ... меншіктің ақшалы түрі ... ... ... ... және тауарлық қайтадан
ақша ... ... ... яғни А - Т - Ө - Т - А ... ... ... Ауыспалы айналымның бірінші ... ... ... ... ... ... және т.б.) ауысып кетеді,
екінші кезеңде - өндіріс процесінде - дайын өнім ... ... ... ... ... ... ... сатылып, бастапқы
ақша түріне ... ... ... ... айналымы тұрақты
түрде бөлек жеке кәсіп-орында және жалпы халық шаруашылығында үнемі жүріп
жатады. Капиталдың ... - оның тек ... ... ... ... айналымыда. Капиталдың айналымы ... оның ... ... ... ... ... ... бір шаруашылық субъектілерінде ақша қаржысының
уақытша босатылып және басқа шаруашылық ... ... ақша ... ... қоса ... ... ... субъектісінде
(кәсіпорын) өзінің жеке ауыспалы айналымдағы капиталы болады.
Қызмет ... ... ... ... әр түрлі сатыларында
болатын ақша ресурстарының оларда бір мезгілде және ... бар ... ... ... үшін - ... ... және ... ал
айналым саласы үшін - тауарлы және ақшадай болуын талап етеді.
Өндірісті жеке шаруашылық жүргізуші субъектілері ... ... және ... ... қажеттілік үшін жағдай туғызады. Мысалы, негізгі
өндірістік және айналым қорларының құн қозғалысының ... ... ... ... ... тозу шамасына қарай дайын
өнімдерге ... ... ал олар ... ... ... үшін ... ... бойы жинақталатыны мәлім. Бұл жағдайда негізгі
құрал-жабдыктарды ... ... және ... үшін ... ... ... ... босатылуы жүреді. Бірақ, бұл ... ақша ... ... ... Бұл ... ақшаға қажетгілік
туады. Яғни, ақшалай қаражатты босату мен оған деген кажеттілік айналым
қорларын ... ... ... тұрады.
І. Несиенің қажеттілігі және оның мәні мен капиталы
1.1. Несиенің қажеттілігі және несие қатынастарының пайда болуы
Шаруашылық ... зуші ... жеке ... ... туындайтын
несиеге қажеттілік несиенің объективті жүзеге асуын төлем қаражаттарын құру
және жаңа бекітілген құнды қайта бөлу ... оның ... жете ... оны ... ... ... Ақша ... процесі
формаға тәуелді емес (қолма-қол ақша және ... ... ... ... ... ... капиталының бір көзі болып
табылатын ... ... ... бар. ... несие қарым-
қатынастарындағы несиенің мән-маңызы сол немесе басқа қоғамдық ... өмір ... ... ... ... ... ерекше формасы сияқты несиенің пайда болуы шаруашылық
жүргізуші бір субъектідеи ... күн ... ... ... ... бір ... жаңа қайта өндіру цикліне ене алмайтын кезде
тана жүзеге асады. Несиеге ... бұл құн ... ... ... туып ... басқа субъектіге өтеді және қайта өндіру
процесінің шеңберінде ... ... ... ... ... пайда болуын экономикалық байланысқа түсуге дайын меншік
иелері сияқты бір-біріне ... ... ... ... ... ... ... жөн. Тауарларды қолдан-қолға өткізу сияқты тауар
айырбастау және қызмег көрсетумен ауысу ... ... ... ... ... ... ... және дамитын нақты экономика-лык
негізде қаражат айналымы мен ауыспалы ... яғни ... ... негізі боп құн қозғалысы саналатын болады.
Қарызға алушы несиені ... ... үшін ... ол өзінің меншікті
қорларының ауыспалы айналым мен капитал айналымының объективі күшіне ... ... ... өз ісін алға ... үшін ... ... ... өмір сүруінің негізгі талаптары төмендегідей
тізбектеледі:
жеке тауар ... ... ... және ... ... мен жеке ... ... уақыт бойынша сәйкес келмеуі;
несие беруші мен қарызта алушының заңды тұрғыдан дербестігі;
несиелік ... ... ... мен ... ... ... ... объективті қажеттіліктен туындаған және ол ... ... ... рол ... ... ... капи-талдың карызга
трансформациясын камтамасыз ... жэне ... ... мен ... ... ... білдіреді.
Оның комегімен мемлекеттің, халықтың, үйымдардың жэне кэсіпорындардың
табыстары мен бос ... ... ... ... ... ... ... несие капиталына айналады.
Мысалы, дайын өнімді өткізуден түсетін түсім ақша және ... ... алу, ... ... үшін ... бір және жұмсала
қоймайды және бұл жағдайда ақшалай қаражаттың уақытша босатылуы орын ... ... ... ... ... маусымдарда нақты айналым ақша
қорларының жеткіліксіздігінен (шикізат, материалдар, ... пен ... ... ... ... ... және т.б. ... айналымында және ауыспалы айналым процесінде ақшалай каражаттың
босатылуын және оған ... ... ... ... ... көрсетуге
болады.
Қаражаттың босатылуы және оларға деген қосымша ... ... және ... ... қозғалыс процесінде ақшалай
қаражаттың құйылуы (қажеттілік ... мен ... ... ... ... бір кәсіпорын басқа кәсіпорынға қарағанда бұрынырак тауар
сатушы ретінде және оның ... ... ... ... ... ... уақытша босатылуы және оларға деген қажеттілік тек материалдык
өндіріс ... мен ... гана ... Ол ... ... және
қоғамдық ұйымдарда сондай-ақ халықта да ... ... ... ... ... ... мен оларды жұмсау уақыттары ұзақ пайдаланатын
заттарды сатып алуға ... ақша қоры және т.б. бәрі ... ... ... ... қажеттілік пен оның босатылуы арасында туындаған қарама-
қайшылық шаруашылық жүргізуші субъектілердің қалыпты ... үшін ... және ... ... ... ... несиенің
жәрдемімен ғана рұқсат етіледі.
Жеткіліксіз шамада несиенің объективті қажеттілігі ... ... ... ... айналымы мен ауыспалы айналымның бір қалыпты
еместігімен түсіндіріледі.
Несиенің мүмкіндігін шындыққа айналдыру үшін белгілі бір ... ... ... ... ... - ... беруші мен қарызга алушы
- экономикалық байланыстардан туындайтын міндеттемелердің орындалуын өз
мойнына алуға материалдық жағынан ... ... ... ... ... алға ... ... Екіншіден егер несие беруші мен несие алушының
мүдделері бір жердеті шықса, онда бұл ... ... өте ... болады.
Несие мәмілесін жүзеге асыру үшін оның қатысушалары міндетті түрде несиеге
өзара қызығушылық танытулары ... Ф. ... ... ... ең ... ... ... алға шығуы керек» деп жазды.
Несие беруші мен қарызга алушының арасында мүдделілік ... ... бір ... ... ... ... ұсынуда, екінші жағынан - оны
алуда несиелік қарым-қатынастар туыыдайды.
Осылайша, экономикалық негіз бен (капиталдың бірдей болмауы) пайда ... ... ... ... ... ... және ... түсіндіріп береді.
1.2 Несие капиталы және несие капиталының нарығы
Несие капиталы экономикалық теорияда қайгару ... ... ... ... ... ... берілетін ақша капита-лының жиынтығы
ретінде дәсгүрлі түрде қарасгырылады, яғни нарық ... ... ... ... ... ... ... формасы. Несие
капиталының нарығы қызмет көрсетудің кожарасы тұрғысынан бұл ... ... ... қамтамасыз ету мақсатымен ақша капиталын
жинақтауға және ... ... ... ... экономикалық қатынастар
жүйесі.
Институциаиалды көзқарас тұрғысынан - бұл несие капиталының қозғалысы
олар арқылы жүзеге ... ... ... және қор ... ... капитадының экономикалық ролі экономиканы дамыту мүддесімен
ұсақ шашыраңқы, ақшадай қаражагтарды біріктіру қабілетімен үйлеседі. ... ... ... үшін ең ... оның ... және тауар
капиталынан ерекшеленетін айрықша сипаттарын анықтап алу керек.
Несие капиталының өзіндік ... ... ... ... ... беру және оны ... процестерінен көрініс табады. несие капиталы
-- бұл ... ... ... алушыға уақытша пайда-дануы үшін сататын жеке
меншігі; несие капиталы - бұл өзіндік өзге-шелігі бар ... Оның ... ... ... ... яғни оны ... ... және белгілі
бір табыс пайла алумен өл-шенеді; несие капиталы - шеттетілудің өзіндік
ерекшелігіне ие. Қарама - ... ... бір ... ... мен ақшаның сату-
сатып алу про-цесінде бірдей орын ... ал ... ... несие
капиталы бір бағытпен берілегіні белгілі, яғни несие берушінің ...... ... ал оны ... - ... ... несие берушіге
пайызбен төлеуі. Несие капиталының қозғалысы уақыт бойынша алшақтап оты-
рады; несие капиталының ... ... ... ... ... капиталының мынадай үш: акшадай (А). Өндірістік (Ө)
және тауар (Т) фермалары бар. Ал, ... ... Т және А ... ал ... ... үнемі ақшалай фермада ғана (А-А,) кездеседі;
несие капитады өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... ... толық түсіну үшін оның қалыптасу
ерекшеліктерімен шығу ... ... жөн. ... ... ... шығу көзі - ауыспалы айналымнан босаған ақшалай
қаражаттар ... ... ... гауарларға амортизация түрінде бірнешс бөліктерге бөліп
ауысгыру барысында жинақгалып негізгі ... ... ... ге ... сату және шикізаттарды, жанар-жағармайды және ... алу ... ... ... ... ... мен еңбекақы төлеуге
қажетті айналым капиталының ақшалай түрдегі бөлігі;
жаңа жобаларды іске асыруға бағытталған ... ... ... ... ... бөлігі;
нақты бөлінуі мен пайдаланылуына дейін қайта бөлінген пайда бөлігі.
Жоғарыда аталған қаражаттың барлығы ... ... ... ... ... есепшоттарда жиналады. Сондықтан, жоғарыда
қарастырылған қаражаттар жекелеген жағдай-ларда есеп айырысу түрінің қолма-
қол ... ... ... ... ... жинақталып, несие
капиталының қоры ... ... ... қоры болып саналады. Несие
капиталының аталмыш көзінің ерекше ... сол - ол банк ... бар ... ... есеп ... шоты ... келісімін
алу қажеттілігінің болмауымен, сондай-ақ бұл қаражагтардың арзандығымен,
яғни осы ресурстардың банк үшін ... ... ... анықталады.
Несие капиталының басқа аса маңызды, бірак қымбат (зәру) көзі ... ... мен ... ... ... ... бөлігін банк табыс
тауып, пайызды ... алу үшін ... ... ... ... ... ... депозит пен жинақ ақша шоттардың есебіне алынады. Қазіргі
уақытта мұндай ... ... ... ... млрд теңге есебімен өсіп
отыр.
Несие капиталының үшінші көзі - мемлекеттің ақшалай қорланымы. Оның шамасы
үкіметтің барлық қызмет түрінен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік меншікті жекешелендіруден және т.б.
алатын мемлекеттік меншіктің ауқымы бойынша келіп түсетін ... ... ... бұл қаражаттардың жиынтығы банктің
несие ресурстары ретінде ұсынылатын мемлекеттің несие қорын ... ... бос ... қалыптасуы мен оның пайдаланылуының
нәтижесінде ... ... ... ... ... дамыды.
Қаржы нарығының бірі ретіндегі несие капиталының нарығын несие капиталының
ауыспалы айналымын қамтамасыз ету процестерімен байланысты қаржылық ... ... ... ... ... болады.
1.3 Несие жүйе түсінігі, ролі мен ... және ... ... несие-банк жүйесі маңызды роль атқарады. Ол арқылы
кәсіпорындар, ұйымдар мен халықтың ақшалай есеп ... ... ... ... ... ... ол ... еркін ақша
құралдарын, халықтын жинақ ақшалары мен табыстарын белсенді әрекет етуші
капиталға айналдырады, ... әр ... ... ... ... ... кеңес беру және басқа да операцияларды орындайды.
Өндіріске қатысты екінші кезекте бола тұра, несие жүйесі оған үнемі және
едәуір дәрежеде ықпал етті. Ол ақша ... ... ... ... ақша құралдарының бір саладан екінші салаға құйылып қамтамасыз
етіп, сол арқылы ... ... ... ... ... ... ... табыс көлемі.
Несие жүйесінің ролі мен маңызы бірқатар ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдардың негізгі және
айналым капиталының қалыптасуындағы банктік делдалардың үлесі. жалпы төлем
айналымы және т.б.
АҚШ несиелік ... даму ... ... операциялар-дың
шаруашылықтың өндірістік және тұтынушылық аясын қамтуы, несиелік мекемелер
жүйесінің әр ... және ... ... ... ... қуаты
бойынша әлемнің басқа елдерінен алда келеді.
Американдық несие жүйесінін әрекет ету ауқымы жөнінде төмендегі цифрлар
түсінік бере ... ... ... ... қолма-қолсыз есеп аудару
жолымен жүзеге ... ... ... ... басым бөлігі 80-
жылдардың басына қарай 60-65 трлн доллар деп бағаланған. Несие ... ... ... қолданылатын ақша капиталының орташа
есеппен 3/д ... ... ... ... ... айналатын ақша
қаржыларының орташа жылдық сомасы 1989 жылы 700 млрд долларды ... ... өз ... ... ... ... қатынасгар туындайды.
Несиелік мекемелер және әр түрлі субъектілер арасында ... ... ... ... ... еркін ақша қаражатын жинақтау және ... ... ... ... ... ... анықтайды.
Бірақ несиелік қатынастардың мазмұны ақша капитатының жинақталуымен және
оны заңды тұлғалар мен жеке тұлғалардың уақытша пайдалануына ... ... ... ... ... ... яғни ұдайы өндірістің
ақша айналымына арналған төлем құрал-дарының қосымша массасы қалыптасады.
Төлем айналымының үлкен ... ... ... арқылы өтеді, ол ... ... ... ... ... мен ... ... несиелік мекемелер мен алушылар арасында ... ... ... ... ақша ... ... ... және жеке тұлғаларға
әр түрлі қызмегтерді көрсетеді, соның ... ... ... туындайды. Несиелік қатынас-тардың екі түрлі сипаты бар және
шаруашылық субъектілері үшін де ... ... ... үшін де ... қажет болады. Несие мекемелерінде ... ... ... ... ал оларды экономика мен халықтың қажет-тілігі үшін
орналастыру - несие ... ... Екі ... ... ... ... ... ұйымдары мен несие жүйесі несие жүйесі мен
халық мемлекет пен несие ... ... ... ... әр ... несиелік мекемелері арасында. Жоғарыда анықтағанымыздай
несиелік ... ... ... ... әрекет етуі кезінде
ақша формасында жүзеғе асырылады. Несиелік қатынастардың сыртқы көрінісін
несие ... ... Ол ... қатынастардың мәні ... ... ... ... ... мен мазмұны
диалектика.тық бірлікте болады. Несиелік қатынастардың (формасы олардын
мазмұнына сәйкес келіп және ... ... ... ... ... ... ... қатынасгар мазмұнының және несие формасының
өзгеруіне әкеледі.
ІІ Несиенің қызметі мен экономикадағы ролі
2.1 Несиенің экономикадағы ролі және ... ... ... ... ... ... ... әкеліп соқтыратын
нәтижесімен анықтауға болады. Несие өзінің ... ... ... ... әсер ... ... аталып өткендей, несиеыің оөз қызмет саласы
бар, ол ... ... ... ... ... ... ... қайта айналып құйылудың бастапқы кезінде қайта
бөлінуі мүмкін бөлігімен ғана байланысты. ... ... ... ... ... әр ... ... өзгеріп отыруы мүмкін.
Экономика дамуының сатысана қарамастан, несиенің арқасында қарьп ... ... оның өнім ... ... ... етіледі. Несие
ұдайы өндіріс процесінің үздіксіздігі мен тездетілуі-не қызмет ... бос ... және ... ... ... және төлемдік
негізде қайта бөлуді қамтамасыз етуші несие кез-келген ... ... ... ... ... мен ... арасында
өндірістің маусымдық сипаты мен экономика салаларында тауарларды сатып
реттеудің арасында, ... ... ... ... мен ... ... арасында болатын қарама-қайшылықтарды шешіп отырады. Ұдайы
өндіріс процесін несие арқылы түзету ең ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі. Жоғарыда
көрсеткеніміздей, қорлар айналасының біркелкілік ... бір ... бос ... ... ... болады, екіншісінде оларға
деген тапшылық орын алады. Уақытша қаржылық
1.2 Капитал қорының өсу диаграммасы
қиыншылықтарға ұшыраған кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... үшін акы төлеуді қамтамасыз етуге,
еңбекақы төлеуге және т.б. ... ... ... ашу мен ... кеңейту ісінде де несиенің аткаратын ролі
зор. Несиенің комегімен айтарлықтай қаржы ... ... ... жаңа ... ірі ... іске асыруға, жаңа
техниканы өндіруге жоғары ... құны бар ... ... ... ... салынатын мол салымдарды жүзеге асыруға мүмкіндік
береді.
Қазақсганда экономиканың шикізаттық бағытынан арылып, ... ... ... құру ... ... ҚР-ның 2003-2015 жылдарга арналған
индустриалдык-инновация-лык даму стратегиясы жүзеге асуда. Бұл ретте өзінің
несиелік қаржыларын осы ... ... ... ... несие
жүйесіне үлкен үміттер артылуда. Несиені капиталдық салымдар ... ... ... ... ... айтарлықтай маңызды
артықшылықтары бар. Ол капиталдық шығынның тиімділігін осы шаралардың пайда
есебінен қарызды өтеудің мүмкіндіктерін ... әрі ... ... мерзімі шегінде қарызды өтеудің мерзімін белгілеумен жүйелі бақылауға
мүмкіндік береді.
Несиенің ақша ... ... да ... орны ... Ол ... үнемделуінен көрінеді. Несие өзінің қызметі - ... ... ... ... ақша ... ... шығару, есеп жүргізу мен
сақтау шығындарын қысқартады;
- екіншіден, несие бос ақша қаржыларын сан рет ... ... ... ... ... қысқартып, айналым шығындарын азайтады;
- үшіншіден, айналымның шығындары маусымдық қажеттіліктерді қосымша
қаржылар ... ... ... ... ... қысқарады.
Кәсіпорындар мен халықтың қаржыларын банкілердің есеп-шотында сақтау
ақша есептерін банкінің есебінде жазу арқылы, яғни ... бар ... ... ... ... Қолма-қол ақшасын есеп экономикадағы
есептесулерді тездетіп. айналымның шығындарын азайтады, мемлекеттік қарыз
беру қорын арттырады. ... ... ... ... және ... ... ... негізде жүргізіледі, мұның өзі айналыстағы ақша
көлемін реттеп және оларды басқаруға, дәлірек ... ... ... тұрақтылығын ұстап тұруға мүмкіндік ... ... ... ... кезінде мемлекет пайыздык ұтысты көтеру
арқылы айналымдағы ақша көлемін қысу үшін ... ... ... ... Ал, ... ... ... экономиканы
жандандырып, әрі өсіру үшін несие экспансиясы саясаты қолданылады, яғни
пайыздық ұтыстарды кеміту ... ... ... ... ақша ... Осылайша ақша айналымы ретке келтіріледі. Қазақстанда 1993-1997
жылдары несиелердің шектелуі, ал 1998 ... ... ... экспансиясы
саясаты жүргізілді.
Несиенің (ипотекалық тұтыну несиесі) арқасында тұрғын үй ... ... және ... да тұрмыстық машиналар мен ... ... ... ... ... ... көптеген әлеуметтік
мәселелерді шешуге қол жетіп отыр. Несиенің көмегімен басқа мемлекеттермен
байланыстар ... ... ... ... ... туып
келеді. Сонымен, жекелеген шаруашылықпен айналысушы ... өмір ... мен ... ... ... дамуына да,
микродеңгейіне байланыстардың дамуында, сондай-ақ халықтың әл-ауқатын
көтеруде несиенің атқаратын ролі өте зор ... Міне ... ... ... шегі ... ... мәселе туындайды. Үйлесімді
деңгейлерде ғана ... ... ... пайда бере алады. Несиенің
дамуын, оның ролінін күшеюін экономикаға ... ... ... ... ... өзі несиені пайдаланудағы ... ... ... көрсеткен болар еді. Несие ұсынымдарының ұлғайғаны
жайлы мәліметтер мен ... ... ... несиенің үлесі
экономиканың дамуында оның ... ... осы ... ... кеңекімен, жаңа өнімдер шығару үшін жаңа да, ... ... ... болғанда да белгілі болады. Бұл жағдайда
несиелік қатынастардын дамуы жаңа ... ... ... ... ... екінші салаға ауысып қайта құйылатындығы жүзеге асатындықтаннесие
ролінің артқандығы туралы айтуға болады.
Әңгіме бұл жерде несие шектерінің ... мен саны ... ... ... даму ... ақша ... кері әсерін тигізеді.
Ол қарыз алушылардың қаржыларды үнемдеп ... ... ... Ал, несие саласын мейлінше тарылтудың да кері әсері ... ... ... ... шаруашылық субъектілері ТМҚ-ны
жабдықтарды сатып ала алмайды өзінің қызметкерлеріне ... ... ... ... жалға ала алмайды және т.б. Сайып келгенде мұның бәрі
өндірісте, тауарларды ... өз ... ... ... ... ... анықтау мен сақтаудың сұраныс пен ұсыныстың,
айналымдағы тауар мен ақша көлемдерінің, ... пен ... ... ... ... тепе-теңдіктерді сақтап тұру үшін маңызы
зор.Несиенің сандық шегі ... ... ... жағынан шектеумен
байланысты. Шектеулердің әдісі әр түрлі, тура ... ... банк ... ... ... арттырып, соның нәтижесінде ... ... ... ... әдіс - ... ... ... несиелеу процесін тежейді. Сапалық шектері - бұл жағдайда несие
тар көлемдік деңгейде де, кең көлемдік деңгейде де кері әсер ... ... ... ... тиісті кезеңіне байланысты кең ... оң ... ... ... ... әсер ... жоғарыда атап көр-
сетілді.Несиенің пайдаланылуы мен оның тар ... ... әсер етуі ... ең ... ... қатынастарға қатысушы жақ-тардың ықыластары
мен мүмкіндіктеріне байланысты болады.
2.2 ... ... ... мекемелердің қызметін қадағалаудың
қажеттілігі, мақсаты, принциптері,
міндеттері және негізгі бағыттары
Қоғамымызда және еліміздің ... ... ... ... мен орны ... ... ол мемлекеттік орындардың тарапынан мұкият
қадағалау мен реттеу объектісі болып ... ... іс - ... және ... ... уақытша бос қаражатын шоғырланлыру мен тартуға
және ... ... ... ... белгілі бір буындар арасында
үлестіруге бағытталған ... ... ... бір ... болып
табылады.
Несиелік жүйе ішінара қор қағидасы негізінде қызмет ... Бұл ... банк ... қамтамасьп етуде міндеттемелерінің шамалы бөлігін
ғана құрайгын өтімді ... ... ... ғана ... ... ... баланстың 99г-ға дейінгі пассивтерін банктегі есеп
айырысу, ағымдық шоттарда ... ... ... ... жеке
тұлғалар мен мемлекеттің шаруашылық буындарының резервтері ... ... ... ... ... ... несие жүйесінің
өтімділігі мен төлем қабілетін және жөнді қьзмет етуін ... үшін ... ... ... ... және ... ... жүйесін мұқият
қадағалайды, бақылайды және реттеп отырады.
Банк ... ... ... ... асыратын ұйымдардың
қызметі Қазақстан Республикасының ... ... және банк ... «ҚР ... ... ... ... қоғамдар туралы». «Шектеулі
және қосымша жауапкершілігі бар ... ... ... ... ... «Бағалы қағаздар нарығы туралы», «Қаржы нарығы
мен қаржы ұйымдарын мемлекеттік реттеу мен қадағалау ... ... ... «ҚР-дағы зейнетақымен қамтамасыз ету туралы». «Қаржы
лезинингі туралы». «Микро-кредиттік ұйымдар ... және т.б. ... ... ... пен ... ... ... реттеудің
жәнеқадағаудың мақсаттары мыналар:
-қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарының қаржылық тұрақтылығын қамтамасьгз
ету және тұтастай қаржы жүйесіне ... ... ... ... қызметі саласында тұтынушылардың мүдделерін қорғаудың лайықты
деңгейін қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... ... және өз ... қаржы тетіктеріне салатын жеке
және заңды ... ... ... ... және банк нарығына бағалы
қағаздар нарығына инвестиция-лық ... ... ... және ... ... ... ... қатыстылардың қызметі;
- қаржы-несие мекемелерінің арасындағы бәсекелестікке тең жағдай жасау.
Қаржы нарығы мен қаржы ... ... ... мен ... ... ... мен ... тетіктерін тиімді пайдалану;
* қаржы ұйымдары мен қаржылық бақылау қызметінің ашықтығы;
* тәуекелдерді ескеруге негізделген қаржылық операцияларды ... жаңа ... ... мен қызметтерін дамытуды қолдау, сондай-ақ қаржы
нарығында жаңа технологияларды енгізу арқылы тұтынушылар мүдделерін
қорғауды ... ету ... ... ... ... және ... ұйымдарын мемлекеттік реттеу мен қадағалаудың
міндеттері мыналар:
- қаржы ұйымдары қызметінің стандарттарын қалыгпастыру. қаржы ұйымдарын
корпорациялық басқаруды жақсарту үшін ... ... ... қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарының мониторингі;
- қаржылық ... ... ... бейім салаларында қадағалау
ресурстарын шоғырландыру.
Қаржы-несие мекемелерінін қызметін реттеу арқылы несие ... мен ... ... ... ... ... мен ... реттеудің негізгі бағыттары мынадай:
* Орталық банктің несие-қаржы мекемелеріне қатысты саясаты;
* мемлекеттің барлық деңгейіндегі сынық саясаты;
* несиелік мекемелердің қызметіне мемлекеттің қатысы;
несие ... ... ... қызметін заңнамалық реттеу.
Несиелік мекемелердің қызметтері өзара байланысты болғандық-тан
одарды барлық ... ... ... ... отырады. Белгілі бір
кезендерде мемлекет қоғамның несиелік жүйесіне кейбір ... ... ... ... ... ... ... орталық банктердің саясаты ең
алдымен коммерциялық жинақтаушы және өзге де банктерге ... ... ... формаларда жүзеге асырылады:
Есеп саясаты. Ол коммерңиялық вексельдерді ... ... ... есептеуден тұрады, ал оларды банк секгоры ... ... мен ... ... ... берген несиелерді қамтамасыз ету
ретінде алады да Оргалық банкке ... ... банк ... ... ... ... және ... есептеле алынатын ресми есеп
мөлшерлемесін яғни пайызын белгілейді. Есеп саясаты банк секторындағы кез-
келген ... ... ... ... ... ... Несиенін
барлық түріндегі өзге несие басы есеп саясатынан туады.
Міндетті резервтер формасының өзгеруі. ... ... ... банктерді өз ресурстарының белгілі бір бөлігін Орталық банктің
пайыздық өсімі жоқ ... ... ... Мұның негізгі мақсаты -
банктердің экономиканы несиелеуге бағытталған ресурстарын ... және ... ... ақша ... әсер ету. ... ұлғаюы банктердің
несиелік салымының шектелуіне, ал төмендеуі, керісінше, ... ... ... ... ... бағалы қағаздарына қатысты.
Орталық банктің оларды сатуы несиелік ... ақша ... ... ... сол арқылы банктердің ... ... ... ... Ал бұған керісінше, өз ... ... түсу үшін банк ... ... ... ... алады да сол арқылы кейіннен
экономикаға салу үшін ақша ... ... ... ... Несиелік мекемелердін қызметі лицензиялар
беру, нұсқаулар, бағыттамалар түріндегі тікелей ұйгарымдар жасау, ... ... ал ... ... шара қолдану арқылы реттеледі.
Бұрын айтқанымыздай несие жүйесін мемлекеттік ... ... ... банк ... ... ... ... салық саясаты, ол несиелік мекемелерде ... ... ... ... Оның ұлғаюы несиелік операциялар
көлемінің азаюуына және пайыздык мөлшерлемесінін ... әсер ... ... ... ... және ... мөлшерлеменің
кемуіне соқтырады;
несиелік мекемелердің қызметіне мемлекеттің қатысуы жекеменшік және аралас
мекемелердің ... ... ... ... ... ... ... алуы арқылы жарғылық капиталға үлестік қатысуын, жаңа
мемлекеттік мекемелердің құрылуын білдіреді және несие капиталынын ... ... оның ... ... мен ... ... ... етеді,
заңдарды заңға тәуелді актілерді, ... ... ... ... қызметін заңнамалық реттеу. Оларды парламент, орталық ... ... ... ... несиелік жүйені мемлекеттік реттеу өзінің қалыптасуында қым-қуыт
бейімделу кезеңдерін және күрделі құрылымдық өзгерістерді басынан өткізген
өте ... ... ... ... әлі мейлінше кереғар механизм.
2.3 Қазақстандағы несие жүйесінің даму тарихы
Бүгінгі таңдағы несие жүйесі ... ... ... ... Банк ... ... компоненттері жалпы әлемдік ... ... ... жүріп жатқан өзгерістерге байланысты жаңғыртылуда.
Ғылыми-техникалық революцияның дамуы ... ... ... ... ... ... ... етгі, соған сәйкес банктер
өз операцияларын несиелік ресурстарды ірілендіру жағына қарай түрлендіре
бастады, яғни ... банк ... ... ... езгермелі
жағдайларына бейімделу қатар жүреді; банк жүйесінің құрылымдылық қайта
құрылуы көз алдымызда; ... ... ... ... ... ... мен ... орын алады; банктік емес несиелік
мекемелердің динамизмі байқалады. Банктердің жеке ... ... мен ... емес ... ... ... ... жедел жойылуы - соңғы жылдары несие жүйесінің құрылымдық қайта
құрылу тенденция-сының маңыздысының бірі.
Ірі әмбебап банк өз клиенттері үшін ... ... ... ... есеп ... жинақтарды қабылдау, әр түрлі несиелер беру, бағалы
қағаздарды сатып алу, мүлікті сенімхат ... ... және ... ... ... және ... төңірегінде» қызметтер көрсету бойынша
операциялардың көптеген түрлерін ... ... ... 200 ... ... ... мекемелер қызметінің осындай көп мақсатты сипаты
қазіргі қаржылык ... ... ... ... сай келеді.
Несиелік мекемелердің әмбебаптануы екі бағыт бойынша көрінеді.
Біріншісі - ... емес ... ... ... ... банктер сақтандыру бизнесіне, факторингке, ... ... және т.б. ... ... Олар қаржылық қызмет көрсетудін
бұрын тіпті қатыспаған немесе өте сирек қатысқан сферасында ... ... ... және компютерлік қызмет көрсетуге,
лизингтік істерге қатыса отырып несиелік мекемелердің басқа да топтарымен
тікелей ... ... - ... ... ... емес ... (сақтандыру,
брокерлік, жинақ, сенімгерлік компаниялар, зейнетақы қорлары және ... ... ... ... ... ... инвестициялық қызметте,
акпараттық-кенестік қызмет керсетуде, сонымен қатар, таза банктік сфера -
депозиттік-қарыз операцияларымен барынша бәсекеге тусуде.
Қазақстан ... ... ... ... ... мүше
болуы, экономикалық реформалар жүргізу үшін қосымша қаржылық көздерге қол
жеткізуге мүмкіндік берді.
Несиенің түрлері бұл ... бір ... ... ... ретінде
несиеден келіп шығатын белгілі бір қасиеттерге ие онын бір түрі.
Түрдің формадан айырмашылығы - ... ... ... ... несиені ерекше түрдегі экономикалық қатынастар ретінде ... ... ... ... байланысты несие түрлері төмендегідей жіктеледі:
1.мерзімдері бойынша:
а) қысқа мерзімді (1 жылға ... орта ... (1 ... 3-5 ... ... ұзақ ... (3-5 ... жоғары);
2.несиелеу объектілері бойынша:
а) негізгі қорларға берілетін несие
ә) айналым қорларына берілетіннесие;
3.несиелеу әдістері бойынша:
а) қалдық бойынша несиелеу;
ә) айналым бойынша несиелеу.
Айналым ... ... және ... ... ... ал
қалғандарында айналым бойынша да, қалдық бойынша да несиелеудің элементтері
бар.
Соңғы жылдары банктер мен басқа арнайы ... ... ... және ... мен компаниялардың жинақтары үшін күрес ерекше
шиеленіскен сипатқа ие болды.
2.4 Нарықты реттеудің мәні және ... ... ... мен ... ... ... ... формаларға ие. Форма әруақытта
қандай да бір объектілерге тән тұрақты, ... ... ... ... ... оның ... бұл ... қатынастар
құрылымының, олардың әр түрлі сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... ... берілген құнға қатысты
кредитор мен қарыз алушы арасындағы байла-ныс қалай ... де, ... оның ... ... ... ... ... әдебиетте,
әдетте, несиенің негізгі екі формасы ... ... ... ... ... ... ... несие формаларына: тұтыну,
мемлекетгік, хзлық-аралық, үкіметаралық, ... және т.б. ... ... - бұл жеткізушінің сатып ... ... ... көрсетілген қызметі үшін төлемді кейінге қалдыруы. Несиенің осы
формасының объектісі ретінде ... ... ... ... ... ... ... қарыз капиталы өнеркәсіптік ... ал оның ... - ... ... жылдамдату. Әр түрлі
тауарларды өндіру және өткізу ... емес ... ... және ... бір ... сәйкестендіруді талап етеді. Қандай да бір ... өз ... ... ... ... осы тауарды қажет етіп тұрған
басқа тауар ... ... ... ... ... мүмкін.
Нәтижесінде тауарларды несиеге сату қажеттілігі туындайды. ... ... ... - жазбаша қарыздык міндеттеме болып табылады. Ол
оның иесіне белгілі бір ... ... ... ... вексельде
көрсетілген ақшалай соманы талап етуге құқык ... ... ... бар. Біріншіден, ол жұмыс істеп тұрған капиталис-тердің
резервтік капиталдарының ... ... яғни ... ... ... тек ... сол кезде айналым үшін қажет емес
капиталдың шегінде ғана бере алады. Екіншіден, ... ... ... ... шектелген: оны өндіріс құралдарын шығаратын салалар ... ... ... ... бірақ керісінше емес. Мысалы,
машина құрылыс кәсіп-орнының иесі тоқыма станоктарын ... ... сата ... ал ... ... ... құрылыс кәсіпорнына
коммер-циялық несие бере алмайды, өйткені маталар ... ... ... бола ... ... дейінгі капитализм кезе-
ңінде коммерциялық несие ... ... және ... ... қамтамасыз ете отырып, несиелік жүйенің негізі болды. Қазіргі
уакытта фирмалар өз өнімдерін ... бұл ... - ... ... ... сатуды белсенді қолданады. Бұл ұсақ және орта фирмалардың
төлем қабілеттілігінің шамалылығымен, тауарлар құнының ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі.
Банктік несие - бұл банктердің арнайы несие-қаржылық мекеме-лерінің
қарыз алушыларға ақшалай ... ... ... ... Банктік несие
коммерциялық несиенің шектеулерін жояды. Бос ақша-лай ... кез ... ... ... және ... несие арқылы кез келген бағытта
қозғала алады. ... ... иесі ... бос ... ... орналастыра алады, ал банк бұл капиталды машина құрылыс ... ... ... ... ... ... ... қарағанда несиені
қолдану өрісі кең. Коммерциялық несие тек тауар айналысына қызмет етеді, ал
банктік ... ... ... топтарының ақшалай табыстарынан және
жинактарын капиталға айналдыра ... ... ... ... ... және коммерциялық несиенің динамикасы әр түрлі. ... ... ... пен ... ... ... жоғарылайды және
олардың азаюымен қысқарады. Өнеркәсіптің дамуы кезеңінде оған ... ... ... ал ... кезінде азаяды. Өндіріс дағдарыстары
әсерінен тауарлардың өндірілуі мен өткізілуі де кысқарады, ал ... үшін ... ... ... ... өседі. Өндірістің жанданып,
жоғарылаған кезінде нағыз капиталдың көлемі өседі, өндірістік мақсаттар
үшін банктік ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан банктік несие қарыз капиталына (қарыз алушылар
қара-жаттарды ... ... ... капиталдың көлемін ұлғайту үшін пай-
даланғанда) және ... ... ... ... ... өзде-рінің
қарыздық міндеттемелерін өтеу үшін алғанда) бөлінеді. Жеке ... ... ... ... бұл ... ... ... етілуіне
байланысты және қарыз алушы капиталының шамасына несиенің әр ... ... ... алу ... ... бағалы қағаздарды кепілдікке қоя
отырып, борышқор банктен қосымша капитал алмайды. Оның ... бұл ... ... несиесі - бұл тұрғындарға тұтыну тауарларын сатып алу ... ... ... үшін ... ... ... орындары арқылы
төлемді кейінге қалдыра отырып, тауарды сату) және ... ... ... ... ... ... Тұтыну несиесінің негізгі
міндеті - тұрғындарға тауарларды сатуға қолдау көрсету. Бұл ... ... ... ... бір ... - ... айналымының ұлғаюымен
несиенің көлемі де өседі, өйткені тауарларға ... ... ... ... ... ... ... - тұрғындарды несиелеудің өсуі ... ... ... Бұл ... ... ... ... тауар-лармен толығу жағдайында көрінеді. Ипотекалық несие -
жылжымайтын мүліктерді: ... ... үй және ... ғимараттарды
кепілдікке ала отырып берілетін қарыз.
Мемлекетгік несие - азаматтарға және заңды ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті билік органдары
болатын несиелік қатынастар ... ... ... негізгі формасы
-мемлекеттік займдар, сонымен ... ... ... ... ... ... ... са-лымдар болып табылады.
Қысқа мерзімді қазыналық міндеттемелер (вексельдер және де ... ... ... ... ... ... кассалық үлесті жабу үшін
шығарылады, бірақ іс ... - ... ... байланысты шығарылады.
Қазақстанда 1994 жылдың сәуір айынан бастап қазыналық вексельдер аукционы
үнемі өткізіліп тұрады.
Халыкаралық несие - ... және ... ... қай-тарылымдылық
және пайыздар төлеу шарттарымен беру бойынша байланысты ... ... ... ... капиталының қозғалыс формасы.
Кредиторлар және қарыз алу-шылар ... ... жеке ... ... ... ... қатар халықаралық және
аймактық ұйымдар қаты-насады. Қазақстан Республикасының жетекші халықаралық
қаржылық ... мүше ... ... ... ... үшін ... ... қол жеткізуге мүмкіндік берді. Несиенің түрлері ... бір ... ... ... ... ... келіп шығатын
белгілі бір қасиеттерге ие онын бір ... ... ... ... - диалектика категориясы болып табылмайды,
ол несиені ерекше ... ... ... ... ... ... категориясы болады.
Осыған байланысты несие түрлері төмендегідей жіктеледі:
1.мерзімдері бойынша: а) қысқа ... (1 ... ... ә) ... (1 ... 3-5 жылға дейін), б) ұзақ мерзімді (3-5 жылдан жоғары);
2.несиелеу объектілері ... а) ... ... ... ... ә)
айналым қорларына берілетіннесие; 3.несиелеу әдістері бойынша: а) қалдық
бойынша несиелеу; ә) айналым ... ... ... ... ... ... ... несиеленеді, ал қалғандарында айналым бойынша
да, қалдық бойынша да несиелеудің элементтері бар. ... ... ... ... және ақшалай болуы мүмкін, ал халықаралық ... ... ... ... ... бойынша: тауарлы және
қаржылық несиелер; 2.экономикалық мазмұны бойынша; сыртқы сауда операция-
ларымен байланысты коммерциялық және ... - кез ... ... ... ... өтеуге, бағалы кағаздарға инвестициялау);3. несие
субъектілері бойынша: ... ... және ... қаржылық ұйымдар
беретін; 4. мерзімдері бойынша: қысқа мерзімді, орта мерзімді, ... ... ... екі ... ... ... және ақшалай.
Тауарлық несие коммерциялык несиеніи алғашкы негізін қалайды. Шаруашылық
жұрт ізуші субьектілердің ссуданы ... ... ... бұл ... ... өзгереді. Оның мәнісі мынада, яғни алушы субъект несие берушіге
алынған тауарлық несиенің дәлелі ... ... ... ... ... ... жазып береді, несие беруші оларды ақша формасында
ссуда алу үшін банкке ... Бұл ... ... ... жүргізуші
субъектілері ретінде шаруашылық субъекті-лері және банк саналады. Оның
мазмұнындағы өзгерістер салдарынан не-сиелік ... ... ... ... ұласады. Осылайша, тауар формасы негізінде ... ... ... ... ... формасы туындайды және дамиды.
Несиелік қатынастардың несие формаларының және несиелік мекемелердің
жиынтығы кең мағынадагы несие жүйесі түсінігін ... ... ... ... - бұл ... ... ұйымдастырушы
ақша жүйесін реттеуші және елде басқа да қаржы қызметтерін көрсететін несие
мекемелерінің желісі.
Басқаша айтқанда несие жүйесі банктік және басқа ... ... ... ... ... ... құқықтық формалары мен
мәлімдемелерінің жиынтығымен сипатталады. ... ... екі ... бар: ... және ... емес ... ... несиелік жүйенің екі негізгі буыны ... ... ... ... мекемелері.
Несие жүйесі несиелік операциялардың ... ... және ... ... ... ... бірге шаруашылықты
жүргізудің жекелеген субъектілеріне ұсынылатын қаржы-несие қызметтерінің
санымен сипатталады.
Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... белгілер бойынша
өзгешеленеді:
- банктік капиталдың және ... ... ... ... ... ... әр алуан түрлері арасындагы бәсекенің күшеюі;
- банктік капиталдың өнеркәсіптік капиталмен байланысуы және қаржылық
қапиталдың қалыптасуы;
- несиелік, соның ... ... ... ... ... ... және ... аралық халықаралық несиелік
монополиялардың пайда болуы.
Экономиканың тарихи-экономикалық дамуының әрбір сатысына несиелік ... өз ... ... ... сәйкес сұраныстарға жауап
беретін несиелік ... өз ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік банк баскарған
несиелік жүйенің катаң орталық-танған құрылымы сәйкес келеді, ... үшін ... яғни ... және ... емес мекемелердің
демонополизацияланған құрылымының кең желісі сәйкес келеді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Артыкова Б., Назыкеева Б. ... ... ... оқу ... ... ... ... Әубәкіров, Я.Ә., Абдуллаев А.А. «Саяси экономия» Алматы 1991.
3.Әубәкіров «Экономика теория ... ... ... Я.Ә., ... Б.б., Жақыпова Ф.Н., Т.П. Табаев
«Экономикалық теория» Алматы, 1999.
5.Дүйсенбаев К. Ш., Э.Т. Төлегенов., Ж.Г. Жұмағалиева
6. ... ... ... ... ... ... ... экономических учений Москва, 1994.
8. Қазақстан Республиксының еңбек туралы заңы. Алматы 2000.
9. Мельников В.Д., Ілиясов К. ... ... ... ... А.Қ., ... Қ.Ә. ... экономикасы. А-2003.
11. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы
мен дамуының стратегиясы. Алматы, 1992.
12. Реуэль А.Л. «Экономических учений» Москва ... ... Ғ.С. ... ... банктер» Алматы, 2001.
14. Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын кәсіпкерлікті басқару.А-2002.
15.Үмбеталиев А., Ғ. Керімбек «Кәсіпорын экономикасы
және кәсіпкерлік» ... ... ... Қ.Қ., ... С. ... Алматы, Алматы 2003.
17. Ядгаров Я.С. «История экономических учений» Москва 1998.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Несиенің қажеттелігі және оның мәні. Несие капиталы. Несиенің қажеттілігі және несие қатынастарының пайда болуы28 бет
Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері30 бет
Валюталық шоттарды ашу тәртібі30 бет
Дағдарыстан шығу кілті14 бет
Кәсіпкерлік [ дәрістер ]40 бет
Кәсіпкерлік капитал5 бет
Кәсіпорынның айналым активтерін басқару6 бет
Кәсіпорынның ұзақ мерзімді активтерін талдау5 бет
Негізгі құралдар амортизациясы, қайта бағалануы және құнсыздануының экономикалық мәні, ұйымның экономикалық көрсеткіштері мен есеп саясатының мазмұны81 бет
Ұйымның ішкі және сыртқы ортасы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь