Қырғауылдардың морфологиялық және биологиялық ерекшіліктері

Кіріспе
1 Қырғауыл . Phasianus . Фазан
1.1 Кәдімгі қырғауыл . Phasianus colchicus L.
1.2 Қырғауылдың түрлері . (Phasianus colchicus)

2. Қырғауылдың биологиялық ерекшеліктері
2. 1 Қырғауылдың биологиялық ерекшеліктері
2.2 Жалпы аңшылық кәсіптік құстарын санау
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Қырғауыл жеріміздің көркі болумен бірге өте бағалы және пайдалы құс екенін көреміз, олай болса, оның қорын молайту үшін аңшылар мен табиғат қорғаушылар қырғауылды қамқорлыққа алып, оның өсіп - өнуіне қолайлы жағдайлар жасаулары қажет. Бұл игілікті іске өлкеміздің еңбеккерлері де өз үлестерін қосуға тиіс. Жоғарыда құс санынынң өсуіне қамысты қопаны өртеу, орман, тоғай ағашын кесіп алу кедергі жасайды дедік, сондықтан мұндай шаралардың жоспарлы жүргізуі үшін табиғат қорғау ұйымдарымен алдын-ала келісіп отыру керек. Қырғауылды қорғау – міндетіміз.
Сондай-ақ аңшылық шаруашылықтарының қызметкерлері қырғауылдың санын көбейтуге бағытталған биотехникалық шараларды дер кезінде жүргізіп отыру керек. Кәсіптік құстар – халық байлығы, табиғат көркі. Бірақ ол таусылмайтын қор емес. Оны өзіміз мәпелеп күтіп, қорығанда ғана санын молайтып, халық шаруашылығына пайдалануға болады.
Қазіргі таңда қырғауыл Қазастанның оңтүстік жартысында көптеген өзендерінің бойында кең тараған, сырдария жазығында Өзбекстан шекарасынан бастап өзен сағасына дейін мекендейді. Сырдария, мысалы, Джулек және Шиелі мен Джусалада аралығында көп тараған. Тоқтаусыз жасалған аңшылық осы аймақтағы қырғауыл санын азайтқанымен кейбір жерлерде олар бұрынғысынша көптен кездеседі.
Қызылқұм мен Жаңадария аймақтарында да қырғауыл аздап кездеседі. Бұл жерлерде кейде олар ұя салады, бірақ өте сирек.
Сырдарияға құятын Келес, Арыс өзен жағалауларында және Талас Алатауы етегінде аз көлемде кездеседі. Кейде Билікөл өзендер топтамасында және Аса өзенінің жағалауында кездеседі. Талас өзенінің бойвнда жиі ұя салады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Қайымов.Қ.Жануартану.-Алматы,2004.
2.Биология:Жоғарғы оқу орнына арналған.-Алматы,1999.
3.Жануартану дәстүрлі емес сабақ.-Казақстан мектебі,1995, N1.
4.Жануартану әдістемесі.-БГХ,1998,N1.
5.Әмірғазиев Қ. Биологиялық жұмбақтар. Алматы, «Мектеп», 1972.
6. Қайымов Қ. Аяулы хайуанатттар. Алматы, «Мектеп», 1979.
7.Қ а й ы м ов Қ. Биология және техника. Алматы, «Қайнар», 1985.
8. Бекенова А.Б., Есжанов.Б, С.М.Махмутов. Қазақстан сүтқоректілері, Алматы, 1995
9. С.Махмұтов, Зоология, Алматы, 2006
10. К.Б. Олжабекова, Б.Е. Есжанов, Омыртқалылар зоологиясы, І бөлім, Алматы, 2007
11. К.Б. Олжабекова, Б.Е. Есжанов, Омыртқалылар зоологиясы, ІІ бөлім, Алматы, 2007
12. Жизнь животных 2 том М: 1998
13. Н.М.абышев. В.С.Кубанцев. География животных с основами зоологии. М. 1993
14. В.М.Константинов, С.П.Шаталова. Зоология позвоночных. М.2004
15. С.М. Махмутов. Зоология (І бөлім) Алматы, 1994
16. С.М. Махмутов. Зоология (ІІ бөлім) Алматы, 1996
17. Омыртқалыллар зоологиясы Алматы, 1970
18. С.П. Наумов: Зоология позвоночных. М. 1990
19. “Гиннес рекордтар кітабы 2013”
20. “Балалар Энциклопедиясы”, V-том
21. Бекенов, Ишадов, Имамбердыев, Садыков, 1999.
        
        Қырғауылдардың морфологиялық және биологиялық ерекшіліктері
Кіріспе
1 Қырғауыл - Phasianus - Фазан
1.1 ... ... - ... ... ... Қырғауылдың түрлері - (Phasianus colchicus)
2. Қырғауылдың биологиялық ерекшеліктері
2. 1 Қырғауылдың биологиялық ерекшеліктері
2.2 ... ... ... құстарын санау
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Қырғауыл жеріміздің көркі болумен бірге өте ... және ... құс ... көреміз, олай болса, оның қорын молайту үшін аңшылар мен табиғат қорғаушылар ... ... ... оның өсіп - ... ... ... ... қажет. Бұл игілікті іске өлкеміздің еңбеккерлері де өз үлестерін ... ... ... құс ... ... ... қопаны өртеу, орман, тоғай ағашын кесіп алу кедергі жасайды дедік, сондықтан ... ... ... ... үшін ... ... ... алдын-ала келісіп отыру керек. Қырғауылды қорғау - міндетіміз.
Сондай-ақ ... ... ... ... ... көбейтуге бағытталған биотехникалық шараларды дер кезінде жүргізіп отыру керек. Кәсіптік құстар - ... ... ... ... ... ол таусылмайтын қор емес. Оны өзіміз мәпелеп күтіп, ... ғана ... ... ... ... ... ... таңда қырғауыл Қазастанның оңтүстік жартысында көптеген өзендерінің бойында кең тараған, сырдария жазығында Өзбекстан ... ... өзен ... дейін мекендейді. Сырдария, мысалы, Джулек және Шиелі мен Джусалада аралығында көп тараған. Тоқтаусыз жасалған ... осы ... ... санын азайтқанымен кейбір жерлерде олар бұрынғысынша көптен кездеседі.
Қызылқұм мен Жаңадария аймақтарында да қырғауыл аздап кездеседі. Бұл жерлерде ... олар ұя ... ... өте ... ... Келес, Арыс өзен жағалауларында және Талас Алатауы етегінде аз көлемде кездеседі. Кейде Билікөл өзендер топтамасында және Аса өзенінің жағалауында кездеседі. ... ... ... жиі ұя ...
1 Қырғауыл - Phasianus - Фазан
1.1 Кәдімгі ... - ... ... ... ... қораздарының басы жасыл-күлгіндеу түсті болады. Денесінің жоғарғы жағы сарғыш, жасыл жылтыр түсті ... ... ұшы ұсақ қара ... ... ... ... жағы қызғылт жасыл аралас және қанатының ұшында қара жолақтар жиі ... ... мен ... жасыл түсті.
Қанатының жабынды қауырсыны мен мойынында ақ жолақтар бар. Құйрығы ұзын, тіпті қанатынан 2 есе ... ... ... ... сұр, қызғылт түсті және көлденеңінен қара жолақты, қауырсынының ұшы тармақталған. Көзінің айналасындағы дақтары ашық-қызыл ... ... ... ... ... аяқтары жасыл қоңыр.
Тауықтарының жоғарғы жағы ашық қоңыр, ірі қоңыр дақтары бар, ... ... жағы ... құм ... ... күлгіндеу түс кездеседі. Құйрығы ұзын (қоразының құйрығына қарағанда қысқарақ) ... ... ... келеді.
Салмағы. PH.c. mongolicus: қаңтар, Іле өзенінің бойындағы еркегінің салмағы - 900-1800г, орташа - ... ... ... - ... ... - 987г. (19 ... айында Іле өзенінің бойындағы еркектері 1045-1350г, орташа ... - 1186г. (12 ... ... ... қара ... ... Оңтүстік Жапония және Тынық мұхитының жағалауына таралған. Солтүстік шекарасы Каспий жағалауынан (Волга), Арал ... ... ... ... ... ал ... - 50 градус шамасында, ал Қиыр Шығыста - 52 градус. ... ... ... өтке, ауғанстанда - 33 градустен 34- градуске дейін шамасында, оңтүстігінде Памирді қамтиды. Орталық ... ... ... ал Шығыс Азияда 22 градуске дейін түседі.
Қырғауыл батыста Қара теңізден шығысында Оңтүстік Жапония және ... ... ... ... ... және ... Американың көптеген мемлекеттерінде жерсінген.
Бұрын Теліқұл өзені мен Сарысу аймақтарында кездессе, қазір бұл ... ... ... жоқ. Шу өзенінің сағасында, әсіресе Мойынқұм мен Қамқалы аралығында көптеп екздеседі. Іле Алатау етегінде аз кездеседі. Бұл ... ... ... ... әсіресе Іле, Қаратал, Ақсу және Лепсі өзендері жағалауында қазіргі кезде де жиі кездеседі. Іле жағалауында кей ... ... ... ... Іле-Түрген, Шелек және Шарын өзендері бойына жоғары қарай тау ішіне қарай таралады. Қазіргі таңда Шелек ағысындағы Бортоғай, Саты және ... да ... жиі ... Іле ... ағыстарында қырғауыл саны азайып келеді. Біраз уақыт бұрын бұл ... ... ... ... үшін ... құстар болса, қазірде олар Алматыға жақын аймақтарда ... жоқ. ... ... биік ... да (биіктігі 1800 м шамасында) көп тараған. Жоңғар Алатауынынң етегінде таралуы ... ... ... су ... ... әрқашан кездесіп тұрғанымен, кейде бұл өңірде саны азайып кетеді. А.А.Слудскийдің осы ... ... ... ... ... 1930 ... қарағанда қырғауыл саны әдеттегідей болса, кішігірім өрттерден және көп қар жауған қыстардан кейін мүлдем жоғалып кеткен, 1944 жылдан ... ... ... ... Сәтін салған күндері кейбір аңшылар күніне оншақты қырғауыл атып алған.
1950-1951 ... ... ... қырғауыл қайта жоғалып, 1953 жылдың басында Тентек (Страутманда) кездесе ... ... ... ... ... Тентек және Эмельде аздаған мөлшерде кездеседі.
Өткен ғасырдың ортасында қырғауыл Зайсанда кездсессе, қазір Тарбағатай ... ... ... ... ... жүзжылдықтың 30-жылдары қырғауыл Каспий теңізінің солтүстік жағалауынан Волгадан Оралға дейінгі аймақтарда өте аз ... ... ... ... ... яғ ... Ганюшкино ауданында ұя салғаны жайлы мәлімет жоқ.
Бузачы (Карелия, 1883) ... ... ... деп ... ... ... ... жоқ.
Қырғауыл саны өте күшті өзгереді. Тіпті ірі өзендер сағасында олар үшін барлық қолайлы жағдай бар болса да ... саны ... ... ... қыс ... бұл ... ... таба алмайды, бұл олардың жаппай қырылуына әкеліп ... Су ... да ... ... ... ... ... кетеді. Қырғауыл саны құрғақ жаз айларында, әсіресе қоректері, өсімдіктер күйіп ... ... ... ... ... азаяды. Қырғауыл санының азаюына адамның іс-әрекеті - ... ... ... шауып тастау, малды көп жаю және шектеусіз аңшылық жасау әсер етеді.
Қазақстанда қырғауылдфың таралуы өзен жағалаулары мен таудың ... ... ... ... ... қалың өскіндердің немесе теңіз мөлшерімен 1500 м биіктікте мекендей алады. Олар ... ... ... ... аймақтарды мекендейді.
Іле, Қаратал, Ақсу, Шу және басқа да аймақтардағы қырғауылдың ... ... ... ... өсуі ... үшін өте ... тоғай өскіндері кейбір жерлерде адам өткісіз ... ... ... ... ... қырғауыл сақталып қалған.
Қырғауылдар күзде күріш пен бидай алқаптарында қоректенгенді ұнатады. Шөл далаларды суару-каналдар жүргізу, күріш, ... ... себу ... үшін өте ... ... олар ... алқаптарында қоныстанғанды ұнатады.
Сырдария өзенінің жағалауында топырақтың әртүрлі ылғалдылығына қарай ... ... ... ... ... де қырғауыл көптеп кездеседі. Бұл өңірде олар құмдар мен өскін шөптер мен қоректенеді.
Қырғауылдың бұлай таралуы қалың өскіндердің ... ... яғни ... ... ... ал ашық ... ... көп уақытында қоректенетін мекені болып табылады. Жазда қырғауылдар үшін су ішетін суаттар қажет болғандықтан, олар өзен, ... ... ал ... тау ... мен ... бар ... ... - өте сақ, үркек құс, тек қалың тоғайдың арасында ғана ол өзін сенімді сезінгенімен, әрдайым сақтанып жүреді. 2-3 қадам ... соң ... ... ... егер ... нәрсе көрсе тезірек жасырынуға асығып тұрады. Қырғауыл көбінесе ... өмір ... ... жаз және күз ... әсіресе, жиде және облепиха піскен кезде ағаш басынан жиі көруге болады.
Қырғауыл жерде адымдап, құйрығын түсіріп, басын көтеріп жүреді. Қауіп төне ... ол ... ... ... ... арасында ең жүйрігі қырғауыл болып табылады. Ол жүгіріп бара жатқанда басы мен мойыны алдыға созыңқы, құйрығы көтеріңкі болады. Аяқтарын алысқа ... ... ... секіріске ұқсайды. Қырғауыл жүгірген кезде кішігірім кедергілерде секіріп өтіп кете алады. Ол тек ашық аладңдарда ғана емес, қалың ... мен ... ... да ... ... - Phasianus colchicus.
Қырғауыл тауыққа қарағанда үлкендеу. Оның салмағы 720 г мен 1800 г аралығында. Кәдімгі қырғауылдың дене тұрқы ... дене ... ... ... тек қана ұзын ... ... өте сақ және қорқақ құс. Ол тек қана қалың өсімдіктер арасында қауіпсізбін деп ... Егер де бір ... ... болса, ол қашуға ұмтылады. Кәдімгі қырғауыл жүгірген езде басы мен мойнын ... ... ... ... ... ... Ол ... тәрізділер арасында ең жүйрігі болып саналадыү ол жазық далада ғана емес, бұталар мен ... ... ... және тез ... ... ... аз өмірінің көп уақытын жерде өткізеді. ... ... ... қырғауыл жүгіріп қашады, тым болмаса ұшып кетеді. Қатты қалың бұталардың арасынан, қатты дауыс шығарып жоғары қарай ұшады. 70... 150 м ... ... ол ... ... ... Ол аз және ... ұшады, ол қайталап ұша беретін болса, тез шаршап, мүлдем ұша алмай қалады. Бірақ ол ... ... ... ... ... ... ең ... және ашық түсті құстардың бірі болып саналады.
Қырғауылдың еркектерінде алтын және ... ... сары және ... ... ... айдарға ұқсас кішкене қауірсындар болады. Ұзын құйрықтары сарғыш-қоңыр түсті, ... ... ... ... ... ... еркектеріне қарағанда кербездеу болады. Түсі қоңыр-сарғыш және мойын жағы ... ... ... ... ... ... мойын денесі бір уақытта, ал құйрығы содан кейін түлейді. Үлкен қырғауылдың түлеуі ұзақ уақытқа ... ... ... ... ... дейін созылады.
Түлеу кезінде олар семіреді де, салмағы көбейеді. Қысқа қарай қырғауыл қатты семіреді, бірақ аяз түсе ... олар ... ... Қысты күндері қырғауылдар қалың бұталар арасында тығылады. Қырғауылдың жаулары көп олардың ... ... ... қаңғыған иттер, түлкілер, жапалақтар, ақ үкілер, қаршыға, ителгілер, үй мысығы тағы басқалар кіреді. Салған жұмыртқалар мен басып шығарған ... ... ... айтылған жануарлар әсерінен шығарған балапандарының жартысы өледі.
Қырғауыл аңшылық шаруашылығында маңызды құстардың бірі ... ... ... еті тауыққа ұқсас, сапасы мен құндылығымен ерекшеленеді.
Бұталы-орман құстары
Қазақстан - ... бай ... ... ... ... ... оның ... алып жатса, шыршалы алқап Тянь-Шань, Жоңғар Алатауы ... ... ... ... ... жоталары да бұталы, қарағайлы ағаштарға бай өңір. Мәңгі жасыл кілем жамылған ... ... ... да ... ... ... олар бұл жерден өздеріне жақсы пана және мол азық қорын табады. ... ... жәен ... ... ... құр, ... құр, ақ құр, шұбар құр, қырғауыл, кептердің бірнеше түрлері, тоқылдақтар, лашын, сұңқар, құмай, торғайлардың алуан түрлері ... ... ... көбі отырықшы құстар.
Бұталы орман құстардың ішінде аң аулау мерзімі ашылған кезде лицензиясыз ... ... ал ... ... барларға құрға, қырғауылға аңшылық етуге болады. Орманды өңірдің тұрғындары біздің ... ... 14-15,5 мың құр (15,7 ... ет) және 15-17 мың ... ... (6,2-6,8 ... ет) ... қанжығасына байлайды. Бұл топқа жататын құстардың арасындағы ең ірісі-меңіреу құр. Оның салмағы 5 килограмға дейін жетеді. ... ... ... тауларында тараған. Сан мөлшері көп емес, сондықтан оны ... ... ... Ол ... ... сөз ... Қазірде республика ормандарында аса бағалы құстар-құр, ақ құр саны да ... ... ... Егер де ... ... ... ... қойып, қоры, кеміп бара жатқан құстардың санын көбейту шараларын кеңінен жүргізіп отырсақ, Қазақстанда орман құстарының жылына 500-700 мыңын аулап, ... етін ... ... туар еді. Енді осы ... саны азая ... ... құстарға тоқталамыз. Әңгімені қырғауылдан бастаймыз.
1.2 Қырғауылдың түрлері - ... ... ... ... ... ... алтын түсті қырғауылдың түсі немесе сұлулығымен ерекшеленеді.
Биология
Дене ұзындығы 80-90 см құйрығы 40 ... ... ... ... кездегі ұзындығы 75-80 см. Қоразы қара-қоңыр түсті, алтын түсті болып жалтырап тұрады. Қауірсіндары жалтырауық. Қанаттары қоңыр-сары, құйрығы ұзын, басы ... ... ... қара ... ... 65 см дейін құйрығының ұзындығы 30 см ... ... ... 60-65 см ... ... Түрі ... қара дақтарымен және сызықтары болады. Аяқтарында ... жоқ, ... ... ... ... келеді. Жастарының сары-қоңырлас кейіннен қара түске ауысады. Қоразының аяғының артында тепкі болады, ол жылма-жылдам қатая түседі, бірақ ... ... ... ... ... ... қзыл тықыр болады, желкесінде ашуланған кезде қауырсындары ... ... ету ... және ... ... ... тоғайдың ішінде, таудың су жағасында, Кавказ, Орта Азияда және ... ... ... ... ... ... оның мекен ету ареалдары бөлініп кеткен. Табиғи ареалдарға кіретін Кавказ, Поволжье, Оңтүстік Қазақстан, ОРта Азия, Премурье. Өмір сүретін жерлер: судың ... ... ... ... ... ... ... Қырғауыл - біздің елімізде ең әдемі түрлі-түсті өң беретін құстардың бірі.
Қырғауыл өте абайлы және қорқақтау. ... тек қана ... ... ... өзін ... ... ... ол орман ішінде, су жағасында, көп ылғалды жерлерде жүреді.
Оның ... ету ... ... аймақтарда кіреді. Ол көкте немесе жерде жүреді, ауада көп ұшуды қаламайды.
Қауіпті жерлерде олар қашуға тырысады. Ол шөп көп ... де, ашық ... де тез ... ... ... және ашық жайылымдарға, ағаштар басында түнейді.
Кәдімгі қырғауылдар ірі құстардың біріне ... ... ... ... ... қораздарында құйрықтары ұзын 18 қауірсіндас болып келеді. Көзінің аймағында тықыр қалың қызыл түсті тері болады. Ал қауырсындары көздің ... ... ... ашық ... ... тіршілік ету орталарына байланысты болып өзгеріп отырады. Қоразының ... - 80-90 см, ... - 60 см жуық ... ... ... ... - 42,5 ... және 29-31 см. Бұл түрі Кавказдан Приморье елге дейін таралған.
Қазіргі уақытта кәдімгі қырғауыл бұрңғы СССР ... саны ... ... Оның ... түрі ... ... алтын-қызыл, қанаттары ашық-қоңыр, басы жасыл түсті, жылтыр темір түстес, мойынның алдыңғы жағы және денесінің жоғарғы жағы көгілдір түсті болады. ... ... ... желкесінде ұзын болады. Денесінің төменгі жағы денесінің ... ... ... ашық ... ... қалың қауырсынды, алдыңғы жағында суретті болады, суреттері қара түсті сызықша сияқты болады, ал жанында және ішінде болады. Кеудесі жағындағы ... ақ ... ... ... ме ... сарғыштау. Ұрғашысыынң түсі ашық түсті, жылтыр болады. Денесінің жотасы құм түстес болып келеді және кеудесімен мойынында ... ... ... ... мен ... сұр ... ... Басындағы дақтар азырақ болады, қоразға қарағанда ол дақтар көзінен басталыпқұла аяғына шейін болады.
Жас қырғауылдардың түстері бірдей болады. Жалпы дене ... ... ... ... ... - құмды-сұр, қара-қоңыр түстес. Бел жақтарымен, құйрықтың асты қоңыр түсті сызықшалар болады. Мойыны ақшылдау. Түсі бірден ... ... ... ... үлкендеу, екіншісі үлкендеу тағы басқа болады. Соңғы бірінші үлкендеу кезеңі ... ... ... ... ... қырғауыл.
Қораздарының түсі қоңыр-сарғыш және сарғыш көк, кеудесі болады, денесінің жан жағы жылтыр. Қауырсындары бар. Мекендейтін, тіршілік ететін ... Куры ... ... ... және ... ... Кавказ қырғауылы - қуырсындарының түстері закавказдық ... ... ашық ... ... алтын-сарғыш түсті, арқасында қара дақтары бар, жан-жағы жасыл түсті болып келеді. ... ... ... Қара ... ... Каспий теңізіне дейін. Каспий теңізінің жағалауыменАмерондық сарқырамаға дейін өтіп, солтүстікке қарай Волга даласына дейін.
Тальгин қырғауылы - ... түсі ... ... ... ... болып, қауырсындары кішірек болады. Мойыны мен дененің екі жағы қызыл-қызғылт түсті болады.
Мекендейтін жерлері Каспийдің төменгі ... ... ... ... Талым, Ленкорань.
Персиялық қырғауыл - қауырсындарының түсі ақшыл-сұр ... ... ... ... және ... екі ... алтын түсті болады. ТМД аймағында ол мекендейтін жер Батыс Копетдіге мен Иран мен ... ... ... - ... ... жағы көбінесе алтын түсті, денесінде өте суреті көп және қауырсындарында ... бар. ... ... жағы ақ болады. Кеудесінің жан-жағындағы қауырсындар көгілдір және жасыл-қара, жылтыр болады. Мекендейтін жерлері Батыс Констдага, Таджена бассейндері, Мургаба.
Амудария ... - ... ... ... ... жазығынан Керки түбегінен бастап солтүстікте Дарген-Атаға дейін. Түсі әр кезде әртүрлі болып өзгеріп отырады (гибриттік болғаннан ... түсі ... ... болады, Мургаб қырғауылына қарағанда. Арқаларында кейбіреуінде дақтар болмайды.
Тәжік қырғауылы - аз ... ... ... ... ... ... ... Соңғы 35 жыл осы түрдің саны және мекендейтін жерлері азайып кетті, қазір осы түрдің ареалы Ляндж, ... және Вахш ... ғана бар. ... бұл ... ... тек ғана ... ... сақталған. Қауырсындары және кеуделері бұл түрдің ... қара ... ... сол қара ... ... ... ... түсті қауырсындарды жауып кетеді.
Хивин қырғауылы - мекендейтін жерлері ... ... ... Түсі ... ... сияқты. Денесінің жоғарғы жағы қаралау, жылтыр қызыл болады. Жотасындағы жасыл түс ашық болады. Ұрғашыларынң түсі ... ... ... ... ... қырғауыл - мекендейтін жерлері Зеравш көлінің жазығында және Кашкадария маңында. Жотасының түсі ... ... ... қырғауыл сияқты.
Қауырсындарының ұштарында болатын қара дақтар онша көрінбейді. 11 м жуық ... ... ... ... ... ашық ... түсті болады. Бел жағы сарғыш болады. Басқасының бәрі Амудария қырғауылы ... ... ... - ... кеудесі, қара-күлгін түсті, жан-жағы қызғылт-қоңыр түсті. Қара дақтарымен, ... ... ақ дақ ... ... иығы және ... жылтыр жасыл түсті болады. Ұрғашы құмдас - сары түсті үш бұрышты дақтармен қауырсындарында және ... ... ... жерлері - Қазақстанның оңтүстігінде, шығысында, Қырғызстанда, батыс таулы жазығында. Тян-Шань тауына дейін тіршілік ететін жерлері Нарын жазығы, Ыстық көл ... және оған ... ... ... Іле ... жазығында.
Манчжурий қырғауылы.Түсі ақшыл сұр, көгілдір немесе жасыл түсті болады, қызыл сары түстері жоқ. Ақ түс қатты білінеді. Мекендейтін жерлері Уссури және Амур ... Бұл ... де саны ... аңшылардың көп аулауы әсерінен.
Алтын қырғауыл.Керемет құс, оның түсі ғажайып, денесі сияқты ... ұзын және ... ... ... ... ... ... Құйрығы алтын түсті, төменгі жағы қызғылт және қара ұзын ... ... түсі ... болады. Мекендейтін жері Тибет ормандары, Оңтүстік Батыс Қытай.
Патша ... - ... ... ең ... түрі болып саналады.
4.2. Мекені. Өзінің жаратылысы бойынша оңтүстіктің құсы болып саналады. Жер құсы ретінде, ол жейтін ... ... және ... ... ... тек ол ... қар түсетін жерде өмір сүре алмайды. Ол қардың 10-20 см-ден көп ... ... ... етектерінде тіршілік ете алады.
Оның таралуы Алдыңғы және Орта Азия, Батыста Қытайға шейін, Корея мен ... ... Одан ... ... ... да ... жерсіндірілген, мысалы, Европа және Солтүстік Америка.
Қырғауылдың мекендейтін жері көбінесе суға және қалың өсімдіктерге жақын орналасады. Өйткені ол жерде тығылуға және ... ... Оның ... ... ... кіші ... ... өсімдіктер бар қамысты жерлер, суға жақын болу керек.
Неғұрлым өсімдіктер қалың болса, соғұрлым қырғауылдың ... ... ... ... ... ... судың жағалауындағы тоғайлардың арасымен тауға 2500 м биіктікке дейін көтеріледі. Қырғауыл адаммен жақындасуға үйреншікті құс. Зерттеулерге қарағанда ... ... ... Тәжікстанды қырғауылға жағымды аймақтарында, 1км кв.орта есеппен 20-дай қырғауыл, ал балапан басқанда 140-150-ге дейін жеткен. Тәжікстанда уақытта ... ... 1,5 ... ... ... ... мен ... және Кирки қалаларының аралығында 75 мыңдай қырғауыл тіркелген. Қазіргі уақытта қырғауылдың саны күрт төмендеп кеткен, ал кейбір жерлерде тіпті ... ... Бұл ... ... ... аңшылықтардың қасақана қырғауылды атуы және қамыстар мен шөптерді өртелуі қырғауылдың жер аудандарына әкеліп соқты.
Қырғауылдың санының күрт ... мына ... ... болады, қардың қалың түсуі, ұзақ уақыт аяз боғандықтан қырғауылдың ... ... ... ... ... ... және өзендердің тасуы салдарынан қырғауылдың балапан салған ұяларын су алып кетуі.
Қырғауылдар негізінен оңтүстік Азияда тараған. Совет Одағы ... ... ... ... ... Орта Азияда, Қазақстанда, Приамурье өлкесінің оңтүстік бөліміне ... ... жер ... ... ... ... ... қырғауыл Қызылорда, Шымкент, Жамбыл, Алматы және Талдықорған облыстарының территориясында таралған. Әсіресе, бұл өңірлерде қырғауыл ... ... Шу, Іле ... ... және ... ... ... - тоғайлы, қамысты-қопалы жерлерді мекендейді. ... ... ... ... ... белдеулерінде (теңіз деңгейінен 1500 м биіктікке дейін) бұталы ағаштардың арасында жүреді
Біздер соңғы жылдары жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ... зерртеу кезінде, қырғауылдың таралуы, мекені және саны туралы біраз ... ... ... енді ... қысқаша тоқталайық. Жамбыл облысы жерінде Аса және Талас ... ... ... ... ... ... шалынып қалады. Қарғауылдың көбірек кездесетін жері - Шу өзені бойы, ... ... мен ... елді ... ... Бұл ... 1969 ... күз айларында 70-80 километр жерде 15-ке дейін қырғауыл есепке алдынды. Осы мекендерде қырғауыл саны жылма-жыл өзгеріп отырады. Мәселен, мұнда 1968 жылы қыс өте суық ... қар ... ... ... қар астынан азық тауып жей алмай олардың қырылғаны байқалды. Сонымен бірге ... көл ... ... шауып, орман-тоғайларда ағашты кесіп және құсты шексіз аулау арқылы да ... ... ... азаюына әсерін тигізді.
Шу өзені бойында бұл құстың мекені - жиде, тал, ... ... ... ... тоғайлы жерлер және көлдер жағалауындағы қамысты қопалар. Биік ағаштар етегінде итмұрын, жыңғыл тәрізді ... ... Тек қана ... ... ... жақсы қорғаныш бола алады. өзендер мен көлшіктер бойындағы қамыс арасын олар жақсы ... ... осы ... ... ... ... жылы ... да, қырғауылдар сонда түнейді. Шу өзені бойында ... ... ... сормен алмасып отырады. Олар қырғауылдың өмірі үшін едәуір маңызы бар. Олар - ... ... ... ал ... ... ... қорғанатын жақсы баспанасы.
1970 жылдың сәуір-мамыр айларында Қызылорда ... ... және ... ... - ... және ... өзендерінің бұталы тоғайларында қырғауылға біраз санақ жұмысы жүргізілді. Бұл зерттеулер нәтижесінде, аталған қосныстарда бұл құстың саны едәуір өсіп келе ... ... ... 21 ... күні Жаңадария совхозының отралығына жақын сексеуіл-жыңғыл өскен бұталы орман арасында, 10 ... ... ... жүріп өткенде, 6 қырғауыл көзге шалынды. 15 мамырда Жаңадария өзені бойындағы сексеуіл аралас өскен қамысты мекендерде, үш ... ... ... 9 ... ... Сондай-ақ 19 мамырда Сырдария бойында да төрт шақырым қашықтықты үш құс біздің алдымыздан ұшып өтті. Бұл келтірілген мәліметтер Сыр ... ... ... өсе ... көрсетеді. өйткені өткен қыста бұл аймақта қар аз түсіп, күн жылы болған еді. Соған сәйкес қырғауылдың ... да мол ... ... олар ... ... Саны да аздап көбейеді. әрине, бұл көрсеткіш оның ерте уақыттағы санымен салыстырғанда өте ... ... ... ... ... өсімталдығынан қайтып қалпына келуде. Ақпанның соңында, наурыздың ортасында кейбір жерлерде сәуірде қырғауылдың қысқы тобы жан-жаққа құптарымен бөлініп, ұя ... ... ... ... ... ... 30-40 жылдарына дейін қырғауыл өте көп болған. Оған айғақ 1928-1930 жылдары Сырдарияның орта ағысынан ... 38 ... ... бұл құс атып ... еді. ... ол ... оның ... күйіндегі еті. Қараөзек станциясынан Москваға жіберіліп тұрған. Ол уақытта күніне бір аңшы 40-60-тан қырғауыл атып алған. Ал ... ... ... құс

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"бруцеллез"23 бет
«Erk–trust» ЖШС–де бюджетпен қарым-қатынас есебі49 бет
Агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыру71 бет
Алгоритмнің құрылымдық негіздері мен қолдану тәсілдері26 бет
Алматы қаласындағы экономиканы мемлекеттік реттеу24 бет
Антикалық философия12 бет
Басқару іс-әрекетінің өнімділігін көтеру мәселелері32 бет
Бұрғылау қашаулары1 бет
Бұқарамен байланыстың дербес кәсіби мамандық ретінде қалыптасуы және дамуы83 бет
Егеуқұйрықтардың лимфа мен қан плазмасының биохимиялық көреткіштеріне аллоксанның әсері37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь