Ойын мектеп жасына дейінгі баланың басты іс-әрекеті

МАЗМҰНЫ
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І Тарау. Мектеп жасына дейінгі балалардың ойын іс.әрекетінің теориялық негіздері
1.1 Мектеп жасына дейінгі балалардың ойынының зерттелуі ... ... ... ... ... ... .. 7
1.2 Ойынның педагогикалық тәрбиелік мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
ІІ Тарау. Мектеп жасына дейінгі балалардың ойын іс.әрекетінің әдістемесі
2.1 Ойын арқылы балалардың оқуға қызығушылығын арттыру ... ... ... ... ... ..14
2.2 Тәжірибелік . эксперименттік зерттеу жұмыстарының нәтижесі ... ... ... 20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
КІРІСПЕ
Зерттеудің көкейкестілігі. Ойын – бала қызығушылығына негізделген оқыту тәсілдерінің бірі. Мектеп жасына дейінгі балалардың ойын баласы екенін ескере келе, дидактикалық ойындардың жүйелі қолданылуы жақсы нәтиже береді. Дидактикалық ойындарды пайдалану мселесі педагогикалық теорияда кеңінен қарастырылған. Атап айтсақ, Ахметов С., Алдабергенов А., Ахметов Н.К., Хайдаров Ж.С., Кларин М.В., Қайырбекова А., Төлтаева Г., Әбселемова А., Әбішова А. т.б. ғалымдар дидактикалық ойындардың маңызын, түрлерін қолдану жолдарын көрсеткен[1]. Педагогикалық процесте ойын балалар іс-әрекетінің басқа да түрлерімен, бәрінен бұрын еңбекпен, оқу үстіндегі оқытумен өзара тығыз байланыста болады.
Қоғамның болашақ азаматын өсіру үшін отбасы, қоғамдық орындар, қоршаған ортаның тигізер ықпалы ұшан-теңіз. «Үлкендер өсіп келе жатқан балдырғанға адамгершілік сезімдерін дер шағында дарыта беру үшін оны қоршаған ортасында көңілді, қуанышты жайларды жасай білуі шарт»-дейді Е.А.Аркин[2]. Ойын мектеп жасына дейінгі балалардың ең басты іс-әрекеті болып табылады. Атап айтқанда ойын арқылы балалар өмірді таниды, ойын оларды үлкен өмірге дайындайды. Сонымен қатар баланың шығармашылық дамуында маңызы өте зор. Ойын мәнін балалық шақтан есейген шаққа өтетін көпір ретінде сипаттауға болады. Сонымен қатар мектепке дейінгі балалардың іс-әрекетінің дамуы үшін, тәрбиелеу үшін де ойынның мәні өте зор.
Сапалы ұрпақты өсіру әсіресе, педагогика ғылымының дамуына ерекше көңіл аударуды талап етеді. Педагогиканы дамыту арқылы өскелең ұрпақты өз дәрежесіне әлем елдеріне таныту бұл біздің әрбір азаматтың міндеті. Психолого-педагогикалық қызметте негізгі әрекет түрі баланың логикалық психикалық дамуы болып табылады. Мұнда баланы тәрбиелеу процесіндегі шығармашылық дамыту ойын іс-әрекетімен тығыз байланыста болуы тиіс. Тәжірибеде нақты әрекет баланың жеке психикалық және белгілі әлеуметтік-педагогикалық кеңістіктегі дамуына сүйенеді.
В.А.Сухомолинскийдің сөзімен айтар болсақ, «Ойынсыз ақыл ойдың қалыпты дамуы да жоқ.» және болуы да мүмкін емес. Ойын дүниеге қарай ашылған үлкен жарық терезе icпетті, ол арқылы баланың рухани ceзімі жасампаз өмірмен ұштасып, өзін қоршаған дүние туралы түсінік алады. Ойын дегеніміз-ұшқын, білімге құмарлық пен іліктеудің маздап жанар оты.
¥лы педагог А.С. Макаренко ойынға үлкен мән бере отырып, өзі басқарған мекемелерінде ойынды тәрбиеленушілер өміріне міндетті түрде енгізіп отырады. Ойын баланың өмipiн қызыққа, қуанышқа бөлеуін камтамасыз eту үшін ол балалардың ойынға деген сүйіспеншілігі мен қызығушылығын тәрбиелейді- деп қарастырады[3].
Ойынды зерттеу мәселесімен педагогтар мен психологтар ғана емес, философтар, тарихшылар, этнографтар т.б әcipece өнер қайраткерлері түрлі саладағы ғалымдар ерекше шұғылданған. Біздің қарастырып отырғанымыз-танымдық ойындар. Танымдық ойындардың түрлері көп. Мысалы, сөз жүмбақ, сөз тізбек, крассворд, викторина, психологиялық жаттығулар, логикалық есептер, тренинг, тест, т.б Танымдық ойындар жас ерекшеліктеріне қарай күрделене түседі. Адам бойындағы қызығушылығын, қабілеттерін арттыруға, білімін шыңдауда танымдық ойындардың алар орны ерекше.Адамның танымы биіктеген сайын, дүниеге көзқарасы да кеңейе түседі.
Адамзаттың көптеген жылдар бойғы ойнау тәжірибесі ойынның білімдік құндылығын дәлелдеді. Ойынның шығу сырын ғалымдар жүздеген жылдар бойы зерттеп келеді. Оның шығу тарихы жайлы көптеген пікірлер бар.
Көп тұжырымдардың бірі бойынша ойын қоғамның діни, әлеуметтік-экономикалық және мәдени дамуы кезіндегі бос уақыт пен демалысты өткізу мәселесінен туындаған. Ерте заманда ойын қоғамдық өмірдің бір бөлігі болып, оған діни-саяси маңыз берілген. Ерте гректер ойынды Құдайлар қолдаған десе, Қытайда мерекелік ойындарды император ашып, өзі де қатысқан.
Кеңес өкіметі кезінде халық мәдениетінің ойын салт-дәстүрлерінің дамуы мен сақталуы қала сыртындағы жаздық лагерьлерді ұйымдастыру тәжірибесінен басталды.
Әлем педагогикасында ойын - белгіленген ережелері бар, бір мақсатқа жету үшін ойыншылар арасындағы сайыс пен жарыс ретінде қарастырылады.Ойын ең алдымен қарым-қатынас жасау, үйрету, өмірлік тәжірибені жинақтау жолындағы әлеуметтік мәдени феномен болып табылады.
Ойынның қиыншылығы оның түрлерінің көптігінен, қатысушылар санынан, ойын өткізу алгоритмінен туындап отыр. Ойын әрекеті сәби кездегі қарапайым сылдырмақтардан басталып, бірте-бірте күрделену арқасында фантастикалық шындық деңгейіндегі видео-компьютерлік ойындарға айналады. Ойынның табиғилығы сонша, ол оқу элементінің таптырмас бөлігі. Ойын үрдісі кезінде сыныптағы топтардың әлеуметтік рөлі және ойын тәртібі игеріледі. Ойын мақсаттарына жету жолында ұжымның бірлескен іс-әрекетінің дағдысы, оқушылардың жеке мінез-құлқы қалыптасады. Ақыл-ойды дамыту ойындарынан бастап бизнеске, мәдениетке, қоғамтануға және басқарудың барлық салаларына сәйкес мамандар даярлауға қатысты бағдарламаларды меңгеруге көмектеседі.
Ойыншылар, мұғалімдер қосымша материалдар, оқулықтар, көрнекі құралдар, компьютерлік технологияларды енгізе отырып, мәдени салт-дәстүрді жинақтайды.
Ойын теориясы мен практикасын отандық және шетелдік педагогтар, психологтар, социологтар зерттеуде.
Ойын өмірде пайдасыз көрінгенмен аса қажетті көрініс-құбылыс.
Сабақта тиімді қолданылған ойын элементтері – мұғалімнің түсіндіріп отырған материалын оқушылардың аса зор ілтипатпен тыңдап, жемісті, сапалы меңгеруіне сенімді көмекші бола алады. Өйткені, кіші жастағы оқушылар жас ерекшеліктеріне байланысты ойынға өте ынталы келеді. Балалар тез сергіп, тапсырмаларды тез әрі қызығып орындайтын болады.
Ойын балалардың оқуға, еңбекке деген белсенділігін, қызығушылығын арттырудағы басты құрал. Ойын барысында балалардың белсенділігі, шығармашылығы артады.
Ойын проблемасымен шұғылданған көрнекі ғалымдар Р.М. Жуковская, Д.В. Менджерицкая, Т.А. Маркова, Н.Я. Михайленколардың айтуынша балалар игерген білімдерін ойынға пайдалана білу керек. Ал мұғалімнің міндеті - балаларды ойынға өз қызығушылығымен, ынтасымен қатысуын қамтамасыз ету[4].
Зерттеу нысанасы: ересек топ балаларын оқу және тәрбиелу үрдісі.
Зерттеу пәні: мектеп жасына дейінгі балалардың ойын тәрбиесін беру ерекшеліктерін қалыптастыру.
Зерттеу мақсаты:
Ойын іс-әрекетінің мектеп жасына дейінгі балаларға педагогикалық әсерінің ерекшеліктерін, оның ішінде қиял процессінің дамуына әсерін зерттеу.
Зерттеудің ғылыми болжамы: егер, мектепке дейінгі ұйымдарда балаларды ойын процесі арқылы оқуға тәрбиелесе, оның мазмұны теориялық-әдістемелік тұрғыдан негізделіп, іс жүзінде тәжірибеге енсе, онда мектеп жасына дейінгі балалардың ойын арқылы білім беру ерекшеліктері қалыптасады.
Зерттеу міндеттері:
1. Ойынның педагогикалық-тәрбиелік мәні жан-жақты ашу.
2. Ойын іс-әрекетінің баланың психологиялық дамуына әсерін көрсету.
3.Ойын іс-әрекетінің баланың қиялын дамытуда алатын рөлін айқындау.
Зерттеудің жетекші идеясы: Ойын арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың білімге деген қызығушылығын оятса теориялық-әдістемелік тұрғыдан негізделуі балалардың жалпы адамзаттық, адамгершілік құндылықтарын қалыптастырды.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы және теориялық маңыздылығы:
- теориялық-әдістемелік әдебиеттерді талдау негізінде мектепке дейінгі ұйымдарда балаларды ойын арқылы тәрбиелеудің мүмкіндіктері, ерекшеліктері айқындалды;
- мектеп жасына дейінгі балаларды ойын арқылы білімге деген деңгейлерінің өлшемдері мен көрсеткіштері айқындалды.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Аймауытов Ж. Психология.- Алматы, 1995.
2. Алдамұратов Ә. Қызықты психология.- Алматы, “Қазақ университеті”, 1992.
3. Алдамұратов Ә. Жалпы психология.- Алматы, “Білім” 1996.
4. Әбдірахманов А.,Жарықбаев Қ. Психологиялық орысша- қазақша сөздік.- Алматы, “Мектеп”, 1976.
5. Елеусізова С. Қарым- қатынас психологиясы.- Алматы, 1995.
6. Жарықбаев Қ., Озғанбаев О. Жантануға кіріспе.- Алматы, 2000.
7. Жарықбаев Қ. Жүсіпбек Аймауытұлының психологиялық көзқарастары.- Алматы, 2000.
8. Жарықбаев Қ.Қазақ психологиясының тарихы.- Алматы, 1996.
9. Мұқанов М. Ақыл- ой өрісі.- Алматы, 1980.
10. Тәжібаев Т. Жалпы психология.- 2000.
11. Ақжанова, А.Т.
Қазіргі психология тарихының дамуы, жағдайы, беталысы [Мәтін] / А.Т. Ақжанова.- Алматы: НҰР-ПРЕСС, 2011.- 126б.
12. Арнайы педагогика және психология негіздері [Мәтін]: Типтік оқу бағдарламасы. Жоғарғы кәсіптік білім. 5В012300 - "Әлеуметтік педагогика және өзін-өзі тану" мамандығы үшін = Основы специальной педагогики и психологии.- Алматы, 2010.- 10б. .
13. Атыманова, К.Ж.
Мектепке дейінгі ересек жастағы балалардың коммуникативтік біліктерін қалыптастырудың педагогикалық шарттары [Мәтін]: П.ғ.к.... автореф.- Жалпы педагогика, педагогика және білім тарихы, этнопедагогика: 13.00.01 / Каргаш Жолжаксиновна Атыманова; Ғыл.жет. П.ғ.д. Игібаева А.Қ.- Алматы, 2010.- 26б.
14. Ауренова, М.Д.
Балалар үйінде тәрбиеленуші жеткіншектердің қарым-қатынасындағы ерекшеліктер [Мәтін]: П.ғ.к.... автореф. педагогикалық психология: 19.00.07 / Мадина Даулеткановна Ауренова; Ғыл.жет. Х.Т.Шерьязданова.- Алматы, 2010.- 20б.
15. Возрастная и педагогическая психология // Под. ред. А.В. Петровского. М., 1986
16.Возрастная и педагогическая психология // Под. ред. М.В. Гамезо, М.В. Матюхиной, Т.С. Михальник. М. 1984
17.Возрастная психология // Под. ред. Л.Ф. Обуховой. М., 1996
18.Детская психология // Под. ред. Л.Л. Коломинского, Е.Н. Панько, Минск, 1988
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
І Тарау. Мектеп жасына дейінгі балалардың ойын іс-әрекетінің теориялық
негіздері
1.1 ... ... ... ... ... 7
1.2 Ойынның педагогикалық тәрбиелік
мәні.....................................................11
ІІ Тарау. Мектеп жасына дейінгі балалардың ойын іс-әрекетінің әдістемесі
2.1 Ойын ... ... ... ... ...... ... жұмыстарының нәтижесі............
20
Қорытынды
............................................................................
...............................27
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
.................28
КІРІСПЕ
Зерттеудің көкейкестілігі. Ойын – бала қызығушылығына ... ... ... Мектеп жасына дейінгі балалардың ойын ... ... ... ... ... жүйелі қолданылуы жақсы нәтиже
береді. Дидактикалық ойындарды пайдалану мселесі ... ... ... Атап айтсақ, Ахметов С., Алдабергенов А., Ахметов
Н.К., Хайдаров Ж.С., ... М.В., ... А., ... Г., ... ... А. т.б. ғалымдар дидактикалық ... ... ... ... көрсеткен[1]. Педагогикалық процесте ойын балалар ... ... да ... ... бұрын еңбекпен, оқу үстіндегі
оқытумен өзара тығыз байланыста болады.
Қоғамның болашақ азаматын өсіру үшін ... ... ... ортаның тигізер ықпалы ұшан-теңіз. «Үлкендер өсіп келе ... ... ... дер ... ... беру үшін ... ортасында көңілді, қуанышты жайларды жасай білуі ... Ойын ... ... ... ... ең ... іс-әрекеті
болып табылады. Атап айтқанда ойын ... ... ... ... ойын
оларды үлкен өмірге дайындайды. Сонымен қатар баланың шығармашылық дамуында
маңызы өте зор. Ойын мәнін балалық ... ... ... ... ... сипаттауға болады. Сонымен қатар мектепке дейінгі балалардың іс-
әрекетінің дамуы үшін, тәрбиелеу үшін де ... мәні өте ... ... өсіру әсіресе, педагогика ғылымының дамуына ерекше
көңіл аударуды талап етеді. Педагогиканы дамыту арқылы өскелең ... ... әлем ... ... бұл ... ... ... міндеті.
Психолого-педагогикалық қызметте негізгі әрекет түрі баланың логикалық
психикалық дамуы ... ... ... ... тәрбиелеу процесіндегі
шығармашылық дамыту ойын іс-әрекетімен тығыз байланыста ... ... ... әрекет баланың жеке психикалық және белгілі әлеуметтік-
педагогикалық кеңістіктегі ... ... ... ... болсақ, «Ойынсыз ақыл ойдың қалыпты
дамуы да жоқ.» және болуы да мүмкін емес. Ойын ... ... ... үлкен
жарық терезе icпетті, ол арқылы баланың ... ... ... ... өзін ... ... ... түсінік алады. Ойын ... ... пен ... ... ... оты.
¥лы педагог А.С. Макаренко ойынға үлкен мән бере отырып, өзі ... ... ... ... міндетті түрде енгізіп
отырады. Ойын ... ... ... ... бөлеуін камтамасыз eту үшін
ол балалардың ойынға деген сүйіспеншілігі мен ... ... ... ... ... ... мен ... ғана емес,
философтар, тарихшылар, этнографтар т.б әcipece өнер ... ... ... ... ... ... қарастырып отырғанымыз-
танымдық ойындар. Танымдық ойындардың түрлері көп. Мысалы, сөз жүмбақ, ... ... ... психологиялық жаттығулар, логикалық есептер,
тренинг, тест, т.б Танымдық ойындар жас ерекшеліктеріне қарай күрделене
түседі. Адам ... ... ... ... ... танымдық ойындардың алар орны ... ... ... дүниеге көзқарасы да кеңейе түседі.
Адамзаттың көптеген жылдар бойғы ойнау тәжірибесі ... ... ... Ойынның шығу сырын ғалымдар жүздеген жылдар ... ... Оның шығу ... ... ... ... бар.
Көп тұжырымдардың бірі бойынша ойын ... ... ... және ... ... ... бос уақыт пен демалысты өткізу
мәселесінен туындаған. Ерте заманда ойын ... ... бір ... болып,
оған діни-саяси маңыз берілген. Ерте гректер ойынды ... ... ... мерекелік ойындарды император ашып, өзі де қатысқан.
Кеңес өкіметі кезінде халық мәдениетінің ойын салт-дәстүрлерінің дамуы
мен сақталуы қала ... ... ... ... ... ... ойын - ... ережелері бар, бір мақсатқа
жету үшін ойыншылар арасындағы сайыс пен жарыс ... ... ... ... жасау, үйрету, өмірлік тәжірибені ... ... ... ... болып табылады.
Ойынның қиыншылығы оның түрлерінің көптігінен, қатысушылар санынан,
ойын өткізу алгоритмінен туындап отыр. Ойын әрекеті сәби кездегі ... ... ... ... ... ... деңгейіндегі видео-компьютерлік ойындарға айналады. Ойынның
табиғилығы сонша, ол оқу ... ... ... Ойын үрдісі кезінде
сыныптағы топтардың әлеуметтік рөлі және ойын тәртібі ... ... жету ... ... ... ... дағдысы,
оқушылардың жеке мінез-құлқы қалыптасады. Ақыл-ойды ... ... ... ... ... және ... барлық салаларына
сәйкес мамандар даярлауға қатысты бағдарламаларды меңгеруге көмектеседі.
Ойыншылар, мұғалімдер қосымша ... ... ... ... ... енгізе отырып, мәдени салт-дәстүрді
жинақтайды.
Ойын теориясы мен практикасын отандық және ... ... ... ... ... пайдасыз көрінгенмен аса қажетті көрініс-құбылыс.
Сабақта тиімді қолданылған ойын элементтері – ... ... ... оқушылардың аса зор ілтипатпен тыңдап, ... ... ... ... бола ... ... кіші ... оқушылар жас
ерекшеліктеріне байланысты ойынға өте ынталы келеді. Балалар тез сергіп,
тапсырмаларды тез әрі ... ... ... ... оқуға, еңбекке деген белсенділігін, қызығушылығын
арттырудағы басты ... Ойын ... ... ... ... ... шұғылданған көрнекі ғалымдар Р.М. Жуковская, Д.В.
Менджерицкая, Т.А. Маркова, Н.Я. Михайленколардың айтуынша балалар игерген
білімдерін ойынға пайдалана білу керек. Ал ... ... - ... өз ... ... қатысуын қамтамасыз ету[4].
Зерттеу нысанасы: ересек топ балаларын оқу және тәрбиелу үрдісі.
Зерттеу ... ... ... дейінгі балалардың ойын тәрбиесін беру
ерекшеліктерін қалыптастыру.
Зерттеу мақсаты:
Ойын іс-әрекетінің мектеп жасына дейінгі балаларға ... ... оның ... қиял процессінің дамуына әсерін
зерттеу.
Зерттеудің ғылыми болжамы: ... ... ... ... балаларды
ойын процесі арқылы оқуға тәрбиелесе, оның ... ... ... іс ... тәжірибеге енсе, онда мектеп жасына дейінгі
балалардың ойын арқылы білім беру ... ... ... ... ... мәні ... ... Ойын іс-әрекетінің баланың психологиялық дамуына әсерін көрсету.
3.Ойын іс-әрекетінің баланың қиялын дамытуда алатын рөлін айқындау.
Зерттеудің жетекші ... Ойын ... ... ... дейінгі
балалардың білімге деген қызығушылығын оятса теориялық-әдістемелік тұрғыдан
негізделуі балалардың ... ... ... ... ... жаңалығы және теориялық маңыздылығы:
- теориялық-әдістемелік әдебиеттерді талдау негізінде ... ... ... ойын арқылы тәрбиелеудің мүмкіндіктері, ерекшеліктері
айқындалды;
- ... ... ... ... ойын ... ... ... өлшемдері мен көрсеткіштері айқындалды.
Зерттеудің көздері: зерттеу проблемасы бойынша ... мен ... ... ... ... жетістіктері
мен озық педагогикалық тәжірибелерді мектепке ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік құқықтық-нормативтік
құжаттары; ... ... ... үрдісіндегі озат
педагогикалық тәжірибелер.
Зерттеу әдістері: зерттеу мәселесі ... ... ... ... оқу ... ... талдау,
мұрағат құжаттарын зерделеу, талдау ... ... және ... ... ... материалдарға салыстырмалы талдау
жасау, іріктеу, тұжырымдау, ... ... ... ... бақылау, әңгіме, анкета, т.б. әдістері қолданылды.
Зерттеудің практикалық мәнділігі:
1. мектепке дейінгі ұйымдарда балаларды ойын ... ... ... үлгі ... жасалды;
2. балаларды оқуға тәрбиелеуде ата-аналармен жұмыс бағдарламасы
құрастырылды.
Зерттеу ... ... ... Тараз қаласының №30
балабақшасының ересектер тобы балаларымен жүргізілді.
Зерттеудің негізгі кезеңдері:
Кіріспе ... ... ... ... аппараты, зертеудің
мақсаты, нысанасы, пәні, міндеттері мен ... ... ... көрсетілді.
Бірінші кезеңде зерттеу мақсатында мәселенің теория мен
практикадағы ... ... ... ... ... ... аппараты, болжамы мен жетекші идеясы нақтыланды.
Екінші кезеңде зерттеудің теориялық негізі нақтыланып, мектепке
дейінгі білім беру ... ... ... ... ... ... ... ғылыми жұмыстың нәтижелері негізінде әзірленген
тұжырымдар мен ұсыныстар берілді.
Курстық жұмыстың ... ... ... екі ... тәжірибелік
эксперименттен, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 Мектеп жасына дейінгі ойын ... ... ... ... ... ... ... ойынының зерттелуі
Белгілі педагог В.А.Сухомлинский айтқандай: «Ойынсыз, музыкасыз,
ертегісіз, шығармашылықсыз, фантазиясыз ... ... ... тәрбиесі
болмайды!». Ендеше баланы ойынға ... ... ... ... ... ... ... екенін балалар айырмастай, сезбестей етіп үйрету
керек[5].
Ойын әрекеті балалардын бағалы өмірінің алғашқы күндерінен ... орын ... Ойын ... ... ... ... керек.
А.С. Макаренконың айтуы бойынша, ойынға бір ... ... ... ... ... ... әкеп ... көп ретте
тәрбиешілер ойынның негізгі мәні балаларға қуаныш сыйлау екенін ұмытады.
Ойын бала үшін жаңа ... ... ... ... ... Ал ... - ойында балабақша тәрбиеленушілерінің барлық ... ... мен ... ... ... ... мұралар сан алуан. Солардың бірі ұлт ойындары. ... ойын деп ... ... ... бойы ... асыл ... бір
жүйеге келтірілген тамаша тәрбие құралы деп қарау керек. Ұлт ... ... ... мектептегі жеке пәндерді оқыту барысында қосымша
материал үшін, баланың сол пәнге қызығушылығын ... үшін ... ойын ... ... сабақ түрлері мен әдістерін
жетілдіру жолындағы ізденістердің маңызды бір буыны. Ойын ... ... ... жаңа ... ... кезеңдерінде, қайталау
сабақтарында пайдалануға болады. Ойын түрлерінің ... ... мен ... неғұрлым сәйкес алынса, оның танымдылық маңызы да
арта түседі. Оны тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... мен қызығушылығын арттырады. Ойынмен
ұйымдастырылған сабақ балаларға көңілді, жеңіл келеді. Ойынды іріктеп алуға
нақтылы сабақтың мақсаты, мүмкіндіктері мен жағдайларын ... ... ... жөн. ... ойын жетілдіріп, сабаққа ... ... үшін ... ... ... басты қолданатын
тәсілі - ойын.
Н.К. Крупская ... ... ... ... ... үлкен мән берген. Қандай ойын болмасын, әйтеуір ... ... ең ... - ... ... ... ... болуға үйренеді[7].
Демек, мектеп жасына дейінгі балалардың оқуға, білімге деген ынтасы
мен мүмкіндіктерін толық пайдалану, ... оқу ... ... ... жєне ... ... алған білімдерін практикада қолданудың,
пайдаланудың орны бөлек.
Тиімді қолданылған ойын түрлері ... ... ... ... зор ... ... ... меңгеруіне көмектеседі.
Өйткені балалабақша балаларының аңсары сабақтан гөрі ... ... ... ойын ... кейін олар тез сергіп, тапсырманы ... ... ойын ... ... материал ретінде
пайдаланудың маңызы зор. Ойын арқылы баланың ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады. Тіпті
нашар оқиды-ау деген балалардың өздері де ойын түрлері араласқан сабаққа
зер салып, ынталана ... Ойын ... ... ... болмай тұрмайды.
Балалар жолдастарынан қалып қоймау үшін ... ... ... ... ... іздеп, ойлана бастайды. Сабақта ойын түрлерін пайдалану
балалардың ой-өрісін дамытуға әсер етеді.
Тілдің дамуына ойын өте ... әсер ... Ойын ... ... да
әсер етеді, бала ойын үстінде заттар мен іс-әрекеттерді жалпылауды, сөздің
жалпылама мағынасын қолдануды т.б. үйренеді. Ойын ... ену ... ... түрлі сипаттарынын шарты болып табылады. Ойын баланың
психикасына ... ... ... онда балабақша жетекші болатын оқу
әрекетінің негіздері қаланады. Сабақты ойын түрінде өткізу шәкірттердің
білімге ... ... ... ... мақсаты - оның сапалы
болуы. Яғни, сабақтың ... мен ... ... жетілдіруге оны
әдіскерлік, танымдық, білімдік, тәрбиелік жағынан ... жаңа ... ... ... қызметі мен практикалық бағытын күшейту де осы
міндеттерден туындайды. Сабақта ойын ... ... - ... ... ... ... ... бір буыны. Дидактикалық
ойындар барлық сыныптарда қолданылады. Әсіресе алты жастан бастап оқытудың
ойын әдістеріне көп көңіл бөлу ... ... ойын ... аты ... ал
шынында да, ол сабақтың, еңбектің жиынтығы. Ойын түрлерінен тәрбиенің түп
мақсатын байқауға болады.
Ресейлік педагогика мен ... ойын ... ... П.П.Блонский, С.Л.Рубенштейн, ... ... ... Н.К.Ахметов, Ж.С.Хайдаров еңбектері берік білім
берудің, оқу ... ... ... ... бірі ойын
элементтерін ... ... ... атап көрсетті. Шетелдің ... ... ... ... Ж.Пиаже және тағы басқа ойшылдары
мен зерттеушілері де ойын теориясы туралы әртүрлі ... ... ... ... ... Ол ойын ... ... ретінде қызмет етуінің маңыздылығын айқындаған. Ойында ... ... өз ... ... Бұл ... ... ойын ... Бұл теорияның кемшілігі – ойынды тудыратын себеп, түрткілерді
ашпауы[1].
Ф.Шиллердің ойын ... ... ... ойын ... ... күштің артықтығынан көрінеді. Олардың пайымдауынша өмірде,
еңбекте ... күш ... ... ... ... ... ... күшті басқа арнаға бұрмай ойынға жіберу себебі ... ... ... ... жиналған күшті шығаруы
формалды түрде, ойынның ... ... ... ... ... Сол ... бұл ... ойын жайын толық түсіндіріп бере алмайды[1].
Ойын түрткілерін ашуға ұмтыла отырып, К.Бюлер нәтижесіне қарамастан
әрекеттің өзінен ... алу, ... ... функционалды қанағаттану
теориясын ұсынды. Бұл ойын түрткісінің негізі деп ... Бұл ... ... ... ... ғана ... ... өмірде жүзеге аспаған тілектерді ойын ... ... деп ... ... түсінік бойынша ойында өмірде шамасы жетпеген
кедергілерден қашқан адамдардың әлсіздігі көрінеді. ... ойын ... мен ... ... ... белсенділіктен өмірге керексіз
қалдыққа айналады; даму ... мен ... ... ... ... ... мен оның ... пікірінше ойында ең маңыздысы адам
ойнай отырып, өзіне қандай да бір жағдаят тудыру ... ... бір ... ... ... ... үшін қалыпты жағдайды қиялдағы
жағдаятқа көшу сипатымен айқындалады, бірақ ол ойын ... ... ... ... ашпай ойын жүйесіне басты назар аударады. ... ... ... ... ... ... ... және ойынды даму
үстінде сипаттай алмайды.
Педагогикалық ойынның маңызы зор. Ойын ... білу және ... ... ... ... ... ... алуы өмір тәжірбесін
жинақтауға көмектеседі. Ойынның кәсіптік, әуестену, оқу-жаттығу ойындары
сияқты ... бар. Ол дем алу, ... ... бола тұра ... ... адам ... типтерінің модельдеріне,
еңбекте көрініс табады.
Ойынды ерте ... ... ... ... ұрпаққа
жеткізу үшін пайдаланған. Ойын халық педагогикасында, мектепке дейінгі ... тыс ... ... пайдаланылады. Қазіргі балабақшада ойын
әрекеті ойын пәнінің тарауын және тақырыбын ... үшін ... ... жалпы технологияның элементі ретінде, сабақ немесе оның бір бөлігі
ретінде, жұмыстың технологиясы ретінде қолданылады.
«Ойын педагогикалық ... ... ... педагогикалық
ойындар түрінде педагогикалық үрдістің әдіс-тәсілдерін ... ... ... ... ... ... - ... сипатталған, педагогикалық қорытындыға ие нақты оқыту мақсаты
қойылады. Оқу әрекетіне ... ... ояту ... ... ... ... ойын ... өтуін жүзеге асыру үшін төмендегі бағыттар
айқындалған:
Балаларға ... ... ойын ... ... ... ойын құралы ретінде қолданылады.
Оқу іс-әрекетінде дидактикалық мақсатты ойын ... ... ... ... ... ... орындалуы ойын қорытындысымен
байланыстырылады.
Ойын – адамдардың қарым-қатынасы, кәсіби және жанұялық ... ... ... Адам ойын ... өзінің бір нәрсені үйреніп жатқанын
білмейді. Балабақшада тәрбиеші монолог, ... ... ... ... Бір-бірімен белсенді байланысу арқылы ойынға қатысушылар бір-бірін
үйретіп, өздері де үйренеді. Ойын түрінде оқыту жалықтырмайды, қызықты ... ... ... ... пайдаланатын ойындардың бірнеше түрлерін ... ... ... ... оқу – ... ... ... сабақ. Сабақ үстінде балалардың біліктілігі, іскерлігі, дағдысы,
дүниетанымы қалыптасады. Негізгі бетбұрыс бала ... ... ... дегеніміз түпкі нәтижені көре білу, яғни балаға берген біліміміздің
қайтарымын көру. Ол үшін сабаққа ... ... ... ... ... ... Бес ... бірдей емес, яғни әр оқушының сабаққа
қызығушылығы, дүниетанымы, даму ... ... ... ... топтарына әртүрлі деңгейде талап қоюға тура келеді. Ал ойын элементтері
кез -келген оқушының қызығушылығын тудырады. ... ... ... оқушының
өзі ойын арқылы берілген тапсырмаларды асқан қызығушылықпен, белсенділікпен
орындайды. Балалардың ... ... ... бірі ... ойындар.
Дидактикалық ойындар – көп салалы, күрделі педагогикалық құбылыс. Оны
- балаларды оқытудың бір әдісі, оларды жан-жақты тәрбиелейтін құралдардың
бірі деп ... ... ... ... ... тәрбиеші балалардың сабаққа деген
қызығушылығын, зейінін арттыру ... ... ... Атап айтқанда, тәрбиеші ойын жағдаяттарын туғыза отырып, әртүрлі
заттарды қолдану арқылы сұрақтар қойып, ... ... ... ... құрастырады.
Дидактикалық ойын оқу процесінде екі түрлі мақсатпен қолданылады: оқу
(танымдық) мақсатта, екіншісі ойын ойнау мақсатында. ... өзі ... ... ... үйретеді. Бала ойын ойнай отырып үйренеді.
Мектепке ... тіл ... ... ойындарды жаңа
тақырыпты түсіндіру барысында, қайталау, пысықтау, жаттығу сабақтарында да
пайдалануға болады. Бастауыш сынып оқушылары әлі де ойын ... ... ... ... ... ойын ... ... қызықты өткізуге
тырысуы қажет.
Дидактикалық ойындар балалардың ой - өрісін дамытып, ойлау қабілетін
арттырумен қатар, үйретілген, ... ... ... да берік
меңгеруге үлкен әсер етеді. Ойындар ... ... ... ... ... сөздік қорларын молайтып, сауатты жазуға
да баулиды. Оқушылар ойын ойнау барысында ... ... ... ... оның ... мағынада қолданылатынын да біледі. Ойын оқу пәндерінің
мазмұнымен тығыз байланыста жүргізілгенде ғана дұрыс ... ... ... педагогикалық тәрбиелік мәні
Егеменді еліміздің талабына сай мемлекеттік тілді меңгеру, оқыту,
қазіргі ... сай ... де, ... ... ... педагогтар
еншісінде.
Мектепке дейінгі балаларға тәрбие мен ... беру ... ... сөйлеу, тілін дамыту, байланыстырып сөйлеу мәдениетін
жетілдіруге, құрастыра сөйлеуге, сөздік ... ... баса ... ... Сәбилердің дүниетанымын кеңейтіп, ойын өрістетіп, тіл байлығын
жетілдіруде көркем ... ... орны ... ... ... ... білу ... айнала қоршаған ортамен, сондай-ақ көркем
әдебиетпен теңестіру арқылы ... ... ... Әрбір ұйымдастырылған
оқу іс-әрекетінде дидактикалық ойындарды қолдану арқылы балалардың ... ... ... ... ... ... жұмысында балалардың тілін дамыту, сөздік
қорларын дамыту, ауызша сөйлеуге үйрете ... ... ... ... еркін қолдану, әрі оны күнделікті іс-әрекет кезіндегі
тілдік қарым-қатынаста қолдана білуге жаттықтыру ісіне ерекше мән ... ... ... ... балалармен сөздік жұмысын жүргізу ісі- тіл
дамытудың ... бір ... ... ... ... сөздік жұмысын жүргізе отырып, оларды айналасындағы
заттармен таныстырып, атын атай білуге, ... мен ... ... ... ... ... ... қоршаған ортадағы түрлі ... ... ... ... отырып, белсенді түрде тілдік қарым-
қатынас ... ... ... жасына дейінгі балалардың сөздік қорларын дамыту ... ... ... қорларын дамыту;
- жаңа сөздерді меңгерту;
- үйренген сөздерін тиянақтап, анықтап, әрі байытып отыру ... ... ... міндеттерді тәрбиеші үнемі сөздік жұмысын жүргізуде
басшылыққа алып ... ... ... ... қорын дамытуда ойын,
тапсырма, жаттығулардың орны ерекше. ... ... ойын – ... ... Ойын ... бала ... нәрседен өзіне қызықтысына
ықыласы ауып, таңдап ... ... бір ... ... ... ... Ойын бала ... ... ... ... ... ... жол ... Қай бала болмасын ойынмен өседі, өйткені
бала табиғатының өзі тек ойынмен байланысты. Ойын үстінде бала еш ... өзін ... ... Ал ... ... ... дамудың
баспалдағы, бәрін білуге деген талпынысы мен ... ... ... ... сөйлеуі ойын үстінде қалыптасады.
Сөздік қорды дамыту ісін ұйымдастыру жұмысында ойын сабағы ең негізгі орын
алады.Тәрбиеші бақылау, заттарды ... ... ... жұмбақ шешу және
құрастыру, саяхат, ойын-сабақтарын ұйымдастыру барысында балалардың ... ... ... және ... ... ... танымдық, дамытушы
ойындарды, тапсырмаларды қолдану, балаларды ... ... ... ... ... ... және оны ... білуге
үйретеді. Сөйтіп бала топтағы жасына сәйкес бағдарламалық міндетті
меңгереді. Ойын ... ... өзі ... бола отырып, балаларды
ойнай білуге, ойын ережесін сақтауға, әрі ... ... ... ... ... атын ... ... есінде сақтап қалуға жол ашады,
ойынға қызықтыра отырып зейінін, қиялын дамытады.
Сонымен қатар ойын ... бала ... өз ... ... жасайды. Әр бала өз жетістігіне қуанып, мәз болады. ... ... ... және іріктеуде балалардың жас және ... ... ... балалармен ойынды (заттармен, үстел үсті және сөздік ойын) үш
түрлі етіп өткізуіне ... ... ойын ... ... ... қолдану арқылы
өті леді. Мысалы: «Дәл осындайды тауып ал», «Салыстыр да, атын ... ... ... ... ... тап», «Қайсысы көп, қайсысы аз», т.б.
Үстел үсті ойынын ұйымдастыруда домино, лото, ... ... ... ... «Қандай затқа ұқсайды?», «Қай сурет тығылды?»,
«Бір сөзбен ата», «Кім байқағыш», «Қиылған суреттер», «Ұқсасын ... ... ... ... ... сөздік ойын арқылы сөзді орынды қолдана білуге, дұрыс жауап айтуға, сөз
мағынасын түсінуге, орынды сөйлеуге ... ... «Сөз ... ... ... ойла», «Жақсы-жаман», «Жалғастыр», «Үш сөз ата».
Сонымен қатар балалардың сөздік қорларын дамыту ... ... ... «Пішіндер көрмесі», «Өрнекті есіңде ... ... ... ... ... адамдар», «Көңілді таяқшалар» тәрізді
жаттығу тапсырмаларды да пайдаланып отыру өз нәтижесін берді. Бұл аталған
жаттығу, ... ... ... ... ... отырып, таным
белсенділіктерін және саусақ бұлшық етін дамытады.
Жалпы ойынды ұйымдастыру ойынды өткізуге әзірлік, ... ... ... сияқты үш бағытты қамтиды. Ойынға қажетті құрал, заттарды даярлау
ойынды өткізуге әзірлік болып ... ... ... ... ... ... ... табылады. Ойынды
талдау, бұл ойынның өз мақсатына ... ... ... ... іс-әрекеті болып табылады.
Сонымен балалардың сөздік қорларын дамытуда ойындарды, ... ... ... ... ... Ойын ... ... сөздік
қоры дамып, ауызша сөйлеу машығын игереді, таным белсенділіктері қалыптаса
түсіп, ақыл-ойы өсіп ... әрі ... ... ... ... функциясын мұғалімнің дұрыс түсінуі ... ойын ... орны мен ... ... Ойын ... ... ... мқғалім шеберлігіне байланысты. Кез-келген ойынның
өзіндік пайдасы бар. Ойынның бірнеше маңызды функцияларына ... ... ... ... ... ... функциясы.
3. Ойында адамның өзін іс жүзінде көрсетуі.
4. Коммуникативтік ойын.
5. Ойынның диагностикалық функциясы.
6. ... ... ... ... ... ... Ойынның көңіл көтерту функциясы.
Енді әр функцияны қысқаша сипаттайық[14].
2. Мектеп жасына дейінгі балалардың ойын іс-әрекетінің ... Ойын ... ... ... ... ... ойын ... білім берудегі әсер етудегі ең негізгі бір
түрі, ... ойын ... ... іс ... Балалардың қарапайым
математикалық ұғымдарын қалыптастыруда дидактикалық ойындардың алатын орны
ерекше. Пішіндерді өткен кезде шар, куб, «не ... не ... ... осы екі ... ерекшелігі, қасиеті туралы түсіндіру өте
тиімді. Білім ... ... ... ... қолданудағы негізгі
шарты: ол ойын таңдаудағы бірізділікті сақтау, ... ... ... ... ... ... түсініктілік, қайталанылуы,
тапсырмаларды біртіндеп орындау. Баламен іс ... ... ... оңай ... алға қойған межеге жету оңай болады. Ертегі
кейіпкерлеріне, ойыншық кейіпкерге көмектесу ... ... ... ... ... ... тапқырлық қабілетін дамытып,
адамгершілік, ... ... ... ... Дымбілместі
қатыстыру баланың алған білімін еске түсіріп, сол Дымбілмеске үйрету арқылы
қабілетін арттырады. Дымбілмеске қарай отырып өз жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ... арқылы балаларды геометриялық ... ... ... ... бойынша біріктіру туралы алғашқы түсініктерін
қалыптастырамыз. Уақытты ... ... үшін ... ... ... жыл ... және айлары туралы санамақтар, жаңылтпаштар,
жұмбақтарды кеңінен пайдаланамыз. Бұл ... ... ... есте ... мен тілін дамытуды көздейміз.
Қарапайым математикалық ұғымдарды қалыптастыру бөлімі ... ... ... ... мен ... іске асыру үшін зейіндерін,
есте сақтау ... ... ... дамытуға арналған әлеуметтік
ойындарды қолдану ... Ойын ... ... мына ... ... Ойын ... да, үлкендерге де қуаныш әкелуі қажет.
2. Баланы ойынмен қызықтырыңыз, бірақ оны ойнауға мұқтаждамаңыз, ойын
тапсырмаларымен ашуға дейін қысым көрсетпеңіз. Ойын ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан, балада ойынға
қызығушылығы басылғанда, ол ойын ... екі ... ... ... ... сосын оны бала «кездейсоқ» есіне түсірсін.
4. Ойын кезінде күштеу жағдайын болдырмау керек. ... ... ... оқу ... тақырыбы: «Осындай пішінді тап»
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің мақсаты: Балалардың геометриялық пішіндер
туралы алған білімдерін бекіту. Назар аударуын, ойлау қабілетін, есте
сақтау қабілетін дамыту.
Көрнекіліктер: ... ... ... ... шаршы, суреттер,
ойыншықтар, геометриялық пішіндердің суреті бар жолдар.
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің барысы:
Тәрбиеші: Балалар бүгін бізде «Ойнайық та ойлайық» вариатиптік сабағынан
«Осындай пішінді тап» ... ... ... ... бұл іс-
әрекетімізге көп қонақтар келіп отыр екен, қане қонақтармен амандасып
алайық.
Балалар: Сәлеметсіздер ме?
Қонақтар: Сәлеметсіңдер ме!
Тәрбиеші: іс-әрекетті бастамас бұрын геометриялық пішіндерді есімізге
түсіріп ... деп, ... ... ілініп тұрған пішіндерді көрсетіп
сұрайды. Мынау қандай пішін?
Балалар: Мынау үшбұрыш.
Тәрбиеші: Ал, мынау қандай пішін?
Балалар: Бұл дөңгелек.
Тәрбиеші: Мынау ... ... ... ... ... ... ... геометриялық пішіндерден құралған
мысықтың суреті бар.
Тәрбиеші: Бұл кім болды екен бізге қонаққа келген, балалар ... ... ... ... Мен күн ... келдім. Ойнап жүріп, мына суретті тауып алдым.
Балалар сендер білесіңдер ме? Білсеңдер маған көмектесіңдерші. Мынау ненің
суреті екенін айтындаршы?
Балалар: Бұл геометриялық пішіндерден ... ... ... ... басы ... ... пішіннен жасалған?
Балалар: Дөңгелек.
Тәрбиеші: Тағы қандай мүшелері дөңгелектен жасалған?
Балалар: Көзі, аяғының басы, құйрығы–шаршыдан жасалған.
Тәрбиеші: Ал құлағы ше?
Балалар: Құлағы-үшбұрыштан жасалған.
Тәрбиеші: Дұрыс балалар, ал ... ... ... Иә, ... шаршыдан, дөңгелектерден жасалған мысықтың
суреті
Тәрбиеші: Балалар мысық қайда тұрады?
Балалар: Үйде тұрады.
Тәрбиеші: Ендеше мына ... ... үй ... ... де ... бірге болып білмегеніңді үйреніп ал.
Дымбілмес: Жарайды, осындай білгір балалармен болғаныма мен өте
қуаныштымын.
Балалар: Құрастырады.
Тәрбиеші: Қандай геометриялық пішіндерден ... ... және ... ... ... кәне ... бірігіп «Өз үйіңді тап» деген ойынды
ойнайықшы.
Ойын «Өз үйінді тап» Үш жерде үш ... ... ... ... ... әр түрлі пішіндер таратылып беріледі, әуен қосылады.
Балалар әуен ырғағымен билейді, әуен тоқтаған кезде балалар қолдарындағы
пішінге сәйкес ... ... ... ... қажет. Осылай ойынды бірнеше рет
қайталаймыз.
Тәрбиеші: Өте жақсы енді мына пішіндерге қарайықшы, сендер маған
айтыңдаршы, мен ... ... ... ... ... ... түсі сары, дөңгелек түсі көк, үлкен шаршы түсі қызыл,
үшбұрыш түсі сары, үлкен дөңгелек түсі ... ... Енді ... мына ... ... ... ұқсас
ойыншықты атаңдаршы.
Балалар: Дөңгелекке ұқсас–доп, алма, сағат, тарелка.
Шаршыға ұқсас–кітап, сандық, машинаның кузовы. Үшбұрышқа ... ... ... өте ... ... екенсіңдер. Сендер геометриялық
пішіндерден не құрастырдыңдар?
Балалар: Үй құрастырдық.
Тәрбиеші: Сол құрастырған үйлеріңнің есігінде құлып бар екен, соны ... үшін ... ... ... ... ... үстіне қоюымыз керек,
сонда ғана ашылады. Әр баладан сұрау: қолдарында қандай кілттің ... ... ... қолдарыңа алып, мына жердегі жолдармен жүрейік. Жолдар да
сыйқырлы. Бір жолдың үстінде дөңгелек пішін, екіншісінде шаршы, үшіншісінде
үшбұрыш бейнеленген. ... ... ... пішін болса, сол жолмен жүреді.
Іс-әрекет соңында балаларды мақтап, мадақтап балаларға геометриялық
пішіндерден бейнеленген медальдар тарату.
Ұйымдастырылған оқу ... ... ... ... ... оқу іс-әрекетінің мақсаты: Білімділікке бейімдеу бағытында
сандардың қатарын ауызша санауға жаттықтыру оңға, солға, 1 ... ... ... ... ... ... табуға жаттықтыру, жыл
мезгілдерін, апта күндерін, ретімен атауға, тақпақтар айтуға ... ... мен ... ... ... кішіні салыстыруға
бейімдеу. Жұмбақтар қисынды есептерді бере отырып ойлау, есте сақтау
қабілетін дамыту.
Көрнекіліктер: Геометриялық фигуралар, сан тізбектері, ... ... ... карточкалар.
Ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінің түрі: Түсіндіру, сұрақ жауап, әңгімелесу.
Ұйымдастырылған оқу ... ... ... ... Бұл қай жер? Мен ... жедел хат жіберген едім. Енді не істедім, барып
іздеп келейін.
Балалар кіреді.
Тәрбиеші: Сендер, Мадиярды көрдіңдер ме, ол биыл мектепке барғысы келіп,
сендерден көмек ... ... хат ... еді. Енді өзі ... ... ... кіреді.
- Қайда жүрсіңдер? Уақыт таяп қалды «ойлау әлемі» аралына біз енді баруға
үлгермейміз. Сағат неше ... ... бе ... Неге ... ... Сен асықпа,
саған көмектеседі. «Ойлау әлемі» аралына неге барғың келеді?
Мадияр: Ол аралда сиқырлы кітап бар. Ол кітапсыз мектепке алмайды.
Тәрбиеші: ... ... ... Әрине көмектесеміз?
Тәрбиеші: Ол аралға бару үшін көптеген тапсырмалар орындау керек. Сен
абыржыма балалар көмектеседі.
1 тапсырма:
А) ... ... ... ... қой.
Б) бір таңбалы сандарда ата.
В) геометриялық пішіндерден үй, машина құрастыр.
2 тапсырма:
Неге үшбұрыш, төртбұрыш, дөңгелек, шаршы ... ... мына ... ... қай ... екенін айтып
беріңдерші және кейіпкерлердің қанша екенін санаңдар.
Балалар: 7 кейіпкер.
Тәрбиеші: 7 санының қасиеті туралы кім біледі?
7 ата: әке, ... ... ... ... ... ... ... ержігіт, сұлу қыз, ақыл, білім, арғымақ, ат, құмай тазы, қыран
бүркіт, берен мылтық.
7 жұт: құрғақшылық, жұт, оба, соғыс, жер ... сел ... Өте ... ... ... ... сұрақ қою.
Сұрақ: бір жылда неше жыл мезгілі бар?
Балалар: бір жылда 4 жыл мезгілі бар.
Сұрақ: жыл мезгілдерін атап беріңдер.
Балалар: жаз, күз, қыс, ... ... ... қай ... ... ... ... айтып жіберіңдерші?
Балалар: наурыз, сәуір, мамыр.
Сұрақ: наурызда, мамырда қандай мерекелер болады?
Балалар: 8 наурыз аналар күні, 1 мамыр достық ... 9 ... ... ... ... бір аптада неше күн бар?
Балалар: бір аптада 7 күн бар.
Тәрбиеші: енді осы 7 күнді атап ... ... ... ... ... ... ... жексенбі.
Тәрбиеші: Өте тамаша. Бүгін қай күн?
Балалар: дүйсенбі, 1 ші күн.
4 тапсырма:
Ойлау есептерін шешейік:
Аулада бес ... Екі ... екі ... үш ... Екі ... екі ... ... тығылды, Бір қоян, бір түлкі
Бір үйрек жығылды Табалмасаң күлкі (10)
Қалғаны ... ... үш алма ... тұрған төрт шамның
Табақта екі алма Екеуі сөніп қалды, нешеуі ... ... ... ... тапсырма:
батпаққа батпай мына іздерді басып шығуымыз керек, егер сандарды
ретімен дұрыс бассаңдар, яғни ... ... ... ... ... ... ... «Ойлау әлемінеде» жеттіңдер.
Мадияр: балалар көмектескендеріңе көп рахмет.
Тәрбиеші: балалар бұл араға біз кітап іздеп келдік. Қане, іздейік. Ол ... ... оң ... ... үш ... солға екі қадам жасау керек. Тастың
астын қара кітап жатыр. Кітапта жазулар бар екен.
Тәрбиеші: ... ... ... жазылған?
Балалар: қызыл, қара.
Тәрбиеші: неге?
Балалар: себебі, әріптер дауысты және дауыссыз деп екіге бөлінеді.
Тәрбиеші: ендеше мына гүлді қараңдар. Қанекей алып оқиық.
Балалар ... АР-А, А-УА, А-НА, А-ТА, А-ЛА, ... ... сөздердің қарама қарсы мағынасын тап:
Ақ қара; үлкен кіші; ұзын ... жылы ... ... жаман; таза лас; қалың
жұқа; жуан жіңішке.
Тәрбиеші: мына сөздерді кім оқиды?
Балалар: ө-те жақ-сы
Сау бо-лың-дар.
Тәрбиеші: ... ... кері ... ... ... Сау болыңыздар
қонақтар, деп іс-әрекетімізді аяқтаймыз.
2.2 Тәжірибелік – эксперименттік зерттеу жұмыстарының нәтижесі
Анықтау эксперименті
|№ |Балалардың ... ... ... |
|1. |Арбасов Айсұлтан | ... ... ... | ... ... ... | ... |Күндебеков Әділбек | ... ... ... | ... ... Әділет | ... ... Әли | ... ... ... | ... ... Асылжан | ... ... ... | ... ... Ұлжан | ... ... ... | ... ... ... | ... |Ералы Бұлбұл | ... ... ... | ... ... Әділхан | ... ... ... | ... ... ... | ... | Тілепбай Бекарыс | ... ... ... | ... ... ... ... ... үшін 6 ... тапсырма
бердім. Ойын нәтижесі.
Ойын нәтижесі:
- «5»
- «6»
- ... 5- 25% ... ... 9 - 45 % ... ... - 30% Орта ... ... ... балалардың алған білімдерін тереңдете , жетілдіре түсу.Әр
түрлі жаңа технологиялық әдіс-тәсілдерді пайдалана ... ... ... ... ... Бұл ... жүзеге асыру үшін «Ойлау
әлемі», «Ойнайық та ойлайық», «Рөлдегі балалар» ойындарын қолдандым. Оның
нәтижесі төмендегідей ... ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... ... Әли | ... ... ... | ... ... Асылжан | ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... |Нұрғали Заманбек | ... ... ... | ... ... Рахат | ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... | ... Бекарыс | ... ... ... | ... ... 8- 40% ... 8 - 40% ... ... 4 - 20,6% ... ... ... қалыпқа келтіру экспериментінде анықталған ... ... әр ... ... ... ... ... үлгерімге қол
жеткізу. Тексеру эксперименті барысында «Ойнайық та ойлайық» вариатиптік
сабағынан ... ... тап» ... ... ... ... ... олардан өткізген ойындар нәтижесі төмендегідей болды.
|№ |Балалардың аты-жөні ... ... ... |Арбасов Айсұлтан | ... ... ... | ... ... Жанита | ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | ... ... Әли | ... |Қазбек Ислам | ... ... ... | ... ... | ... ... | ... ... | ... Заманбек | ... ... | ... ... | ... ... | ... ... | ... Аружан | ... ... ... | ... ... | |
- 7- 35% ... 10 - 50 % ... ... 3 - 15% Орта ... ... қорытынды көрсеткіші
Анықтау
эксперименті - 70%
Қалыптастыру
эксперименті -80%
Тексеру
эксперименті - 85%
Қорытынды
Ойын үлгісінің технологиясы баланың нақ ... ... ... бала да ... ... де ойын арқылы дамиды. Ал
бүгінгідей динамика ғасырында, оқу ... ойын ... ... ... ... ... баланың оқуғаынтасын, қызығушылығын арттыру жеңіл
болмақ.
Ойын дегеніз- халықтың баланы әдептілікке, сауаттылыққа баулитын ... ... ... өте көп. ... ... ... ... сюжеттік ойындар, дидактикалық ойын элементерін пайдаланудың
маңызы өте зор. ... ... ... ... ойын ... ... қызығушылықтарын арттырады.  
     Бала тәрбиесі қиын да, жауапты міндет. Ұрпақ тәрбиесі қоғамнан тыс,
оқшау ... ... Ол ... ... ... ... ... бірге жүріп отырады. Осы орайда кез-келген бүлдіршін үшін ... ... ... ... одан әрі жалғап, жандыратыны
сөзсіз
Балабақшада тәрбиеленушілердің танымдық іс-әрекетін қалыптастыруда
негізгі жұмыс түрі- ойын әрекеті.
Бала ... ... ... мол ... , ... дамуы
үшін және тілін дамытып, сөз ... ... үшін және ... ... ... үшін ... ... зор.
Ойын үстінде баланың түрлі қасиеттері, қабілеті мен белсенділігі  де
көрінетіні ... аса ... ... А. С ... ... ... ... қандай болса, өмірде кәсіби қызмет саласында, көбінесе сондай болады».
Сондықтан келешекке адамды  тәрбиелеу- бәрінен ... ойын ... ... ... ... үшін ... ... білу тәсілі.
Ойын әрекеті мазмұнынан әлеуметтік сипаты баланың қоғамдық өмір
сүретіндігімен ... Ол ... ... ... ақ ... жасауға ұмытылады, соның арқасында жасау құралы, күш қуаты
тілді біртіндеп меңгереді.
Ойын- бала әрекетінің негізгі түрі. Ойын ойнағанда ... ... де, ұшақ ... жол ... да ... мүмкін. Балалар ойын кезінде тыныш отыра алмайды.
Тіпті жалғыз баланың өзінде   де ... ... ... ... тілдесім үлгісі қалыптасады.
       Мектеп жасына дейінгі балалардың зейіні тұрақсыз, ... ... есте ... ... жақсы дамыған.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Аймауытов Ж. Психология.- Алматы, 1995.
2. Алдамұратов Ә. Қызықты психология.- Алматы, “Қазақ ... ... Ә. ... психология.- Алматы, “Білім” 1996.
4. Әбдірахманов А.,Жарықбаев Қ. Психологиялық орысша- қазақша сөздік.-
Алматы, “Мектеп”, 1976.
5. Елеусізова С. Қарым- ... ... ... 1995.
6. Жарықбаев Қ., Озғанбаев О. Жантануға кіріспе.- Алматы, 2000.
7. Жарықбаев Қ. ... ... ... ... ... Қ.Қазақ психологиясының тарихы.- Алматы, 1996.
9. Мұқанов М. Ақыл- ой өрісі.- Алматы, 1980.
10. Тәжібаев Т. ... ... ... ... ... ... тарихының дамуы, жағдайы, беталысы [Мәтін] / А.Т.
Ақжанова.- Алматы: НҰР-ПРЕСС, 2011.- ... ... ... және ... ... ... Типтік оқу
бағдарламасы. Жоғарғы кәсіптік білім. 5В012300 - "Әлеуметтік педагогика
және өзін-өзі тану" мамандығы үшін = Основы специальной ... ... ... 2010.- 10б. .
13. Атыманова, К.Ж.
Мектепке дейінгі ... ... ... коммуникативтік біліктерін
қалыптастырудың педагогикалық шарттары [Мәтін]: П.ғ.к.... автореф.- Жалпы
педагогика, педагогика және ... ... ... 13.00.01 / ... ... ... ... Игібаева А.Қ.- Алматы, 2010.- 26б.
14. Ауренова, М.Д.
Балалар үйінде тәрбиеленуші жеткіншектердің қарым-қатынасындағы
ерекшеліктер [Мәтін]: П.ғ.к.... автореф. педагогикалық психология: 19.00.07
/ Мадина Даулеткановна Ауренова; ... ... ... 2010.-
20б.
15. Возрастная и педагогическая психология // Под. ред. А.В. Петровского.
М., 1986
16.Возрастная и ... ... // Под. ред. М.В. ... М.В.
Матюхиной, Т.С. Михальник. М. 1984
17.Возрастная психология // Под. ред. Л.Ф. Обуховой. М., 1996
18.Детская психология // Под. ред. Л.Л. ... Е.Н. ... ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектеп жасына дейінгі баланың ойын психологиялық іс-әрекетінің дамуы21 бет
Бастауыш сынып жастағы балалардың құрбыларымен өзара іс - әрекет ерекшеліктері58 бет
Бастауыш сынып оқушыларының оқу әрекетін қабылдауындағы психологиялық ерекшеліктер. 59 бет
Оқу іс-әрекеті дамытуды эскпериментаиды зерттеу71 бет
Танымдық қызығу ерекшеліктері7 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың бейнелеу және құрастыру әрекеттерін дамыту90 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың жас ерекшеліктері21 бет
Мектеп жасына дейінгі дарынды балаларды оқыту және тәрбиелеу бағыттары78 бет
Үш жасар баланың мінез-құлқы27 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь