Бейнелеу өнері және әдістемесі

Тақырыбы: «Бейнелеу өнері және әдістемесі»

Курстық жұмыстың мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

Қолданбалы сәндік өнердің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4.7

НЕГІЗГІ БӨЛІМ
ІІ ТАРАУ
2. 1.Балабақшада бейнелеу өнерін оқытудың маңызы мен мақсаты ... ... ..8.9

2.2.Оқыту әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9.13

2.3.Балабақшадағы бейнелеу өнерінің оқытудың маңызы
мен мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14.20

ІІІ. ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ

Сабақ жоспарлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21.28
Зерттеу жұмысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Әдістемелік нұсқау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31.32

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі: Сәндік қолданбалы өнер (декоративті) бұл өнер өзіндік эстетикалық ерекшелігі бар, тұрмыста, еңбекте ұдайы қажеттілікке ие өнер. Сонымен қатар ол тұрғын үйлерді, архитектуралық құрылыс орындарын , алаңды , саябақты әшекейлеу үшін де қолданады. Әсіресе осы өнер түрі біздің елімізде өте ерте дамыған. Өздерің білетін әшекей бұйымдар (сырға, сақина , т .б.) ұлттық киімде, қару-жарақтар, ұлттық музыкалық аспаптар, киіз үйіміз, оның ішінде жиһаздар, ұлттық ыдыс-аяқтар –осының дәлелі «Қол өнер-молөнер»-деп халқымыз бекер айтпаған.
Мақсаты: Балаға жаратылыс сұлулығынан ләззат алғызу. Жаратылыста сұлулықтың неше түрінің бәрі бар. Тәрбиеші жаратылыстағы түрлі сұлулықтарға баланың назарын аудара білу керек.
Болжамы: Сәндік—қолданбалы өнердің адамның сана- сезімінің негізінен және практикалық мәнділігін түйсінуден, одан өзін табиғаттың бір бөлігі ретінде, сонымен тығыз байланыста, танып білуден жалықпай, оны одан жетілдіруден туындап жатқан, адам өміріне қажетті өзі тұратын ортаның табиғи шикі заттарын жаңа қоғамның сұранысына орай заттар мен бұйымдарды жаңа технология негізінде жасай білуге ықпал ететін әдіс-тәсілдердің жиынтығы жатады.
Міндеттері:
1. Ою-өрнекте балалардың ой-өрісі мен білімдерін жан-жақты дамыту.
2. Балалардың жас ерекшелігіне қарай сәндік өнердің маңызын оны қолдану жолдарын дұрыс таңдап алу.
Зерттеу пәні: бала бақшадағы қолданбалы сәндік өнері
Зерттеу обьектісі: мектеп жасына дейінгі балалар.
Пайдаланылған әдебиеттер.

1. Әбдуәлиева Ш. Халық қолөнері. Алматы 1992ж. Қасиманов С.Қазақ халқының қолөнері. Алматы «Қазақстан» 1995ж.
2. Марғұлан А.Х. Казахское народное прикладное искусство. Алматы «өнер» 1986ж том1, том2, том3.
3. Нұрғалиев Н. Шаңырақ-үй тұрмыс энциклопедиясы. Алматы 1989ж.
4. Рондели Л.Д. Народное декоративно-прикладное искусство. Алма-Ата 1984г.
5. Әмірғазин Қ. Қолданбалы көркем өнер. Алматы «Рауан» 1992ж.
6. Қазақстан мектебі. Халықтың қолөнер туралы. Алматы 1991ж №7 63-65 беттер.
7. Ералина А. Халық шеберлері шығармашылығын оқу-тәрбие жұмыстарында қолдану. Шымкент 1997ж.
8. Тәжімұратов Шебердің қолы ортақ. Алматы
9. Арғынбаев.Х. Қазақ халқының қол өнері ғылыми зерттеу еңбектері. Алматы. Өнер 1987 ж.128 бет.
10. Әбдіғаппарова Ү.М. Қазақтың ұлттық ою өрнектері. (оқу құралы) Алматы.Өнер. 1999ж 152 бет.
11. Еспенбетов.Б. Оқушыларды халықтың қолданбалы өнеріне баулу. Бастауыш мектеп. № 9; 10 бет. Алматы 1988ж.
12. Еспенбетов.Б. Ұрпағымыз ұмытпасын. Бастауыш мектеп. № 1; 27-28 бет. Алматы 1990ж.
13. Еспенбетов.Б. Халықтың қол өнері туралы. Қазақстан мектебі № 7 63-65 бет. Алматы 1991 ж.
14. Народное декоративно-прикладное искусство казахов.
15. Под.ред. Н.Б.Нурмухамедова. Аврора 1970 г. 207 стр.
16. Казыханова Б. Эстетическая культура Казахского народа. Алматы; Қазақстан 1973 г. 223 стр.
        
        Тақырыбы: 
Курстық жұмыстың мазмұны
Кіріспе...............................................................................................................3
Қолданбалы сәндік өнердің даму тарихы...................................................4-7
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
ІІ ТАРАУ
2. ... ... ... ... ... мен ... әдістемесі.........................................................................................9-13
2.3.Балабақшадағы бейнелеу өнерінің оқытудың маңызы
мен мақсаты.....................................................................................................14-20
ІІІ. ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
Сабақ жоспарлары...........................................................................................21-28
Зерттеу жұмысы.....................................................................................................29
Әдістемелік нұсқау................................................................................................30
ҚОРЫТЫНДЫ...............................................................................................31-32
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.......................................................................................33
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі: Сәндік қолданбалы өнер (декоративті) бұл өнер ... ... ... бар, ... ... ... ... ие өнер. Сонымен қатар ол тұрғын үйлерді, архитектуралық құрылыс орындарын , алаңды , саябақты ... үшін де ... ... осы өнер түрі ... ... өте ерте дамыған. Өздерің білетін әшекей бұйымдар (сырға, сақина , т .б.) ұлттық ... ... ... ... ... киіз ... оның ... жиһаздар, ұлттық ыдыс-аяқтар - осының дәлелі -деп халқымыз бекер айтпаған.
Мақсаты: Балаға жаратылыс сұлулығынан ләззат алғызу. ... ... неше ... бәрі бар. ... ... ... сұлулықтарға баланың назарын аудара білу керек.
Болжамы: Сәндік -- қолданбалы өнердің ... ... ... ... және ... ... түйсінуден, одан өзін табиғаттың бір бөлігі ретінде, сонымен тығыз ... ... ... ... оны одан ... ... жатқан, адам өміріне қажетті өзі тұратын ортаның табиғи шикі заттарын жаңа қоғамның сұранысына орай заттар мен ... жаңа ... ... ... білуге ықпал ететін әдіс-тәсілдердің жиынтығы жатады.
Міндеттері:
* Ою-өрнекте балалардың ой-өрісі мен білімдерін жан-жақты дамыту.
* Балалардың жас ерекшелігіне қарай ... ... ... оны ... ... ... ... алу.
Зерттеу пәні: бала бақшадағы қолданбалы сәндік өнері
Зерттеу обьектісі: мектеп жасына дейінгі балалар.
1.1 ҚОЛДАНБАЛЫ СӘНДІК ӨНЕРДІҢ ДАМУ ТАРИХЫ
Сәндік қолданбалы өнер (декоративті) бұл өнер ... ... ... ... ... бар, ... ... ұдайы қажеттілікке ие өнер. Сонымен қатар ол тұрғын ... ... ... ... , ... , ... әшекейлеу үшін де қолданады. Әсіресе осы өнер түрі біздің елімізде өте ерте дамыған. Өздерің білетін ... ... ... ... , т .б.) ұлттық киімде, қару-жарақтар, ұлттық музыкалық аспаптар, киіз үйіміз, оның ... ... ... ... - ... дәлелі -деп халқымыз бекер айтпаған. Қазақ халқының сәндік қолданбалы өнерінің көп ғасырлық ... бар. Осы ... ұзақ ... бойы ... ... С. Қасиманов , Ө.Жәнібеков, Х. Арғынбаев, Д. Шоқпаров т. б кездеседі. Сәндік қолөнер бұйымдарын ... үшін де, ... ... ... зор .Қазақ халқының аса сәндік, көркемдік мұралары- талантты шеберлер қолынан шыққан көркемөнер шығармасы. Ол ... ... одан әрі ... ... ... үйренуге қажетті материал ретінде де, сәндік өнерді кәзіргі заман талабына сай дамыту үшін де кеңінен пайдаланылады. Ғасырлар бойы ... ... мен ... бай ... негізінде шеберлер кәзіргі заманғы сюжетті композиция элементтерін көрсететін ағаш, ... ... ... ... ... дүниеге әкеледі. Оңтүстік қазақстан облысының шеберлері ұлттық дәстүрді жалғастыра отырып, тоқыма және киіз ... ... ... баулар жасайды.Кәзіргі заманғы суретшілер тері, ағаш, сүйек өңдеудің ескі технологияларын ... ... ... ... ... көптеген сырлары белгілі болды. Осылайша көне бұйымдар көркемдігі мен әсерлілігін жоғалтпай, қазіргі заманғы шеберлердің қолынан ... ... ... күні ... ... әр ... ожаулар, былғары торсық, саба, кілем және т.б. бұйымдар біздің үйімізді көркейтіп, жайлылық пен сән береді.Қазақ Сәндік қолдабалы өнерінің тарихы және ... ... көне ... ... Ерте ... оны мекен етушілер
Қолөнер түрлерінің әр қайсысының талай ... ... ... ... өнер атаулының қай саласынан болсын
Қазақтың сәндік қолданбалы өнерінің тамаша үлгілері атадан балаға мұра
Дүние жүзінде әр халық ата-баба ... ... ... ... бұйымдарын дүниеге алып келу көптеген уақытты және еңбекті,
Қолөнердің қайнар көзі-еңбек екенін М.Горькийдің еңбек туралы, оның адамды
Халықтың қолөнеріне әдет-ғұрып жабдықтарымен қатар, аң ... мал ... ... ... төрт ... бөлуге болады.
Шебер-ағаштан әр түұрлі бұйымдар жасайтын адам. Ұста-қару-жарақ, ер-тұрман, сауыт-сайман
Ісмер-ұлттық киімдер тігумен айналысатын, ... іс ... ... ... ... ... ... сырға, білезік, алқа жасайтын адамдарды
Киіз үйдің сүйегі, ағаш ... ... ... ... ... жиек ... ... тоқу, ши орау, сырмақ
Тері илеу, киіз басу, ши ... шом, жазы ... ... және ХХ ... бас ... ... ... тоқу.Өрмек халық қолөнерінің тоқу ісінде қолданылатын өте қарапайым
Қазақ Сәндік қолдабалы өнерінің тарихы және ... көне ... ... Ерте ... оны ... ... мал бағып, егін салумен шұғылдана жүріп, өзіндік өрнегі мол, өнерін, мәдениетін ... ... ... ... ескі ... ... ... өсіп. Біте қайнап келе жатқан өте бай қазына.Қазақ халқының қолөнері деп халық тұрмысында жиі қолданылатын ... ... ... ... ... ... шығармашылық өнер жиынтығын айтады.
Қолөнер түрлерінің әр қайсысының талай ... ... ... ... ... күн ... ... қажетті үй-жай салуды, киім кешек тігуді, азық-түлік өндіруді өзінің тұрмыстық кәсібі етіп, оларды күнбез-күн тіршілік барысында ... әсем ... ... ... сән ... құра ... ... шығармашылығының қандай түрі болсада халық өмірі мен, сол халықтың қоғамдық тарихымен, кәсібімен тығыз байланысты болады.
өнер ... қай ... ... жер ... ... да ... ... қазақ халқыда өзінің көне замандардан бері келе жатқан тамаша тарихымен және бір өзіне ғана тән ... ... ... ... өнердің түрі көп. Бізді қоршаған өміріміздің барлығы өнер. Ал қандайда болсын өнер және талант иелерін өмірге келтіретін халық.
Қазақтың сәндік ... ... ... ... атадан балаға мұра болып біздің заманымызғада жетті. Қазақтың қолөнерін зерттеу мәселесі ерте ... ... ... ... ғана ... ғалым этнографтар, археологтар мен суретшілердің де көңілін аударып келеді.
Дүние жүзінде әр халық ата-баба мұраларын, халық өнерін сақтап қалуы ... ... ... мұра ... ... жалғастырушы шеберлер әрқашанда халық арасында құрметті.
Қолөнер бұйымдарын дүниеге алып келу көптеген уақытты және ... ... ... ... ... ... екенін М.Горькийдің еңбек туралы, оның адамды ұлы данышпан ететін ұлы күш екенін айтатын аталы ... ... ... ... ... ... ой-өрісін ғана өсіріп қоймай оның адамгершілігін, дүниеге көзқарасын қалыптастырып, рухани сезімін байытады. ... ... ... ... пен ... егіз ... ... жөн. Өнердің қай түрі болмасын қажымай, талмай еңбектенуді талап етеді.
Халықтың қолөнеріне әдет-ғұрып жабдықтарымен қатар, аң аулауға, мал өсіруге және егіншілікке ... ... ... ... ... орай ... өзі бірнеше түрге бөлінеді, олар: зергерлік-өнер, металды өңдеп өрнектеу (алқа, жүзік т.б. бұйымдар) Ағаш , тас ... ... ... ... және ... тігу, тері өңдеу, өрмек тоқу т.б.
Қолөнермен айналысатын адамдарды төрт топқа ... ... әр ... ... ... адам. Ұста-қару-жарақ, ер-тұрман, сауыт-сайман жасаумен шұғылданатын адам.
Ісмер-ұлттық киімдер тігумен айналысатын, қолынан іс келетін адамдар.
Зергер-алтынмен ... ... ... ... ... алқа жасайтын адамдарды айтады.Қазақтың ұста, зергерлерікөркем құйма, бедерлеу, соғу, ... ... ... ... ... ... терең меңгерген. Алтын күміспен әшекейленген алуан түрлі өңір жиектері мен алқалар, асылтастардан көз ... ... мен ... ... құс мұрын жүзіктер мен білезіктер-міне осы дәлелі.
Киіз үйдің ... ағаш ... ... сандық жасап кілем, сырмақ алаша, ши тоқу, түрлі бау-басқұрлар тоқып, кесте тігіп, арқан, жіп есіп, өрім-өріп, қолдан әр алуан ... адал ... ... ... және т.б. ... заттарды халық шеберлері, өнерпаздар өз қолдарымен жасап, түрлі нақыштармен әшекейлеп отырды. Шеберлер тас қашау, сүйек ою, ағаш ою, ... ... ... өңдеп өрнектеу сияқты ауыр кәсіппен де шұғылданды. Сондықтан қолөнер және деп ... ... ... ... ... балшықтан сүйекпен мүйізден, метал мен ағаштан бұйымдар жасап, оны әсемдеу сияқты ауыр ... ер ... ... ... жиек ... ... ... ши орау, сырмақ сыру, оюлау, теріден киім тігу сияқты істерді әйел адамдар атқарады.
Тері илеу, киіз басу, ши тарту, шом, жазы ... ... ... мен ... ... ... ғасырда және ХХ ғасырдың бас кезінде қазақ халқының қолөнері ішінде киіз үйдің сүйегін, ағаш төсек жасау, ағаш өрнектеу, кесте тігу, киіз ... ... ... өрмек тоқу кең өріс алды. (өрмек тоқу, кілем тоқу).
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1.БАЛА БАҚШАДА БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІН ОҚЫТУДЫҢ МАҢЫЗЫ МЕН МАҚСАТЫ.
Жеке адамның ... және ... ... - өте ... ... бұл іске балалар бақшасы тәрбиешілерініңде қатысы бар. Эстетикалық тәрбие жүйесіне жататын тәрбиелеу жолдары ... ісі мен ... ... ... үй ... ... да мүмкін емес. Бейнелеу өнерін оқытудың мақсаты ... ... ... 7жасқа дейінгі балаларды көркемдік тәрбиелеуге болашақ тәрбиешілерді ... ... жан - ... ... мақсатында оқушылардың бейнелеу ісін қолдану арқылы үйренуі қажет. ... ... ... ... ... ... мен ... серуендерге апару, көргендерін ой елегінен өткізіп, танымдық қасиеттерін дамыту, оны ... іс- ... ... бере ... ... дербестікке шығармашылыққа үйрету көзделеді Бейнелеу іс-әрекетімен айналысу барысында іскерлік дағдыларды ... ... ... және мазмұнды сурет салғызу, мүсіндеу, жапсыру кезінде баланың біртіндеп, бейнені ... ... ... ... ... ... бере білуін қадағалау, ұқыпты жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру, шығармашылықпен ... ... ... ынта - ... ... өз ... шешім қабылдауға үйрету. Еңбек нәтижесіне жетуде шыдамдылыққа, төзімділікке баулу. Іскерлік дағдыларды меңгертуде бейнелеу іс-әрекетінің түрлеріне ... ... ... ... ... көрсету. Мектеп жасына дейінгі балалардың жұмысында олардың ... даму ... ... ... ... таңідау,сабақтың ұзақтығы, оларды ұйымдастырудың ерекшеліктерін ескеріп отырған жөн. Оқыту арқылы біз ... ... сай ... ... ... дағдыларын қалыптастырып, өз ұлтының, басқа халықтардың достық, ынтымақтастық рухында, өз халқының қолөнерін терең түсініп, ... ... ... ... ... ету ... ... еңбегіне құрмет, кішіге ізет, мейірімділік пен қайырымдылық қасиеттерін еңбек әрекетіне қызуғушылығын арттырып, сүйіспеншілік сезімін тудыруға тәрбиелейді.Еңбек ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін мадақтау, сендіру тәсілдері арқылы өз жолдастарының еңбегін бағалай білу, еңбекке деген көзқарастың болуы еңбекке ... ... ... ... еңбекті ұйымдастырудың формалары:сабақ,күнделікті тұрмыста жеке дара үйрету, ойын тәсілдерін қолдана отырып балалардың ... ... ету ... ... тұрмыстық-шаруашылық еңбекке, табиғат аясындағы еңбек және қол ... ... ... ... ... көңіл бөлу қажет.
Бала бақша реформасында балаларды еңбек тәрбиесін күшейту және ... ... сай ... ұлттық өнерімізге тәрбиелеу оларды үйрету оқу тәрбие үрдісінің өзекті мәселелерінің бірі. Демек балаларды өнерімізге тәрбиелеу олардың сан ... ... ... ... Бұл ... елін, жерін сүюге, салт дәстүрін бағалай білуге үйретеді.
Қазақ халқы ... ерте ... өмір ... ... ... қай ... ... қасиеттеп, қадірлеп, тіптен пір тұтып, көздің қарашығындай аялап сақтаған. Ұлттық мәдениет халықтың ... келе ... ... тән ... әдет ғұрпы, салт дәстүрі есебінде жетілетіні белгілі. Оған қоса ғасырлар ... ... ... ... келе ... ... ... озық үлгілер жеке тұлғалық жан-жақты дамуына септігін тигізеді. Сол себепті бүгінгі таңда ... ... өнер ... жинақтап, зерделеудің оның айналасындағы тәлім-тәрбие мен тәжірибесі негізінде жасөспірімдерді тәрбиелеудің қажеттілігі өсе түсуде. Осы қажеттілікті болдырмау үшін сәндік өнерді оқыту бала ... ... алу ... Бала ... ... ... ... қаланса онда оның өсуіне септігін тигізеді.
Халқымыздың қолөнерінің арнасы өте кең, түрі сан ... ... ... ... пен ... жете ... сүюіміз керек. Сәндік қолданбалы өнері - халықтың байырғы ... ... ... ... ... байырғы кәсібін 3 жастан бастап оқытса, сонда олар ... ... ... ... ... еді. Бейнелеу өнері бірнеше өнер саласының өмірге келуіне себепкер болған өнер атасы.
2.2 ... ... ... өнер де ... ... өзге ... ... балалардың сұлулықты сезіну қабілетін дамытады.
Қолданбалы сәндік өнердің бір түрі декоративті сурет салу. ... ... ... ... ... ... ұғымына өзінің әсемділігімен, композициясының қрапайымдылығымен өте жақын. ... ... ... әр ... ... ... ... өнерімен таныстыра отырып, олардың бойында Отанға, әрі ғажап сұлулықтың жасампаз иелеріне деген сүйіспеншілік сезімдерін тәрбиелеуге тиіс.
Декоративті сурет ... ... ... алдында мына төмендегідей міндеттер тұрады:
-әр түрлі формадағы ою-өрнектерді құруға байланысты композицияларды сезіне білетін қабілетті дамыту;
-түсті сезіну қабілетін дамыту;
-декоративті өнердегі әр қилы ... ... және ... кейбір элементтерді өз творчествасында пайдалана білу қабілеттерін дамыту
-қарындашпен, қылқаламмен жұмыс істеуде жинақтаған техникалық ... одан әрі ... ... ... декоративті сурет салуды үйретуде олардың өрнек - нақыштардағы барлық компаненттердің бояулардың әр қилы түсімен, ... ... ... ... тығыз байланысын көре білу қабілетін дамытуға тиіс.
Бала заттардың бойындағы әшкейлі ою-өрнектердің, сол ... ... ... және ... ... ... отыратындығын сезе әрі түсіне білуге тиіс. Ол, міне сонда ғана безендірудің мәнін, орынды, мақсатқа сай ... және ... мен ... ... ... ... ... сурет салумен таныса отырып, симметрия және ритм деген ұғымдарды анық түсініп, ұғынып алуға тиіс. ... ... өнер ритм мен ... өмір сүре алмайды.
Декоративті сурет салуда түсті сезіне білу ... ... ... ... ... ... Оюлы нақышта бояудың түсі композициясымен тығыз байланысты, ал ою-өрнекте олар бір-бірінен ... ... ... болады.
Әрине, мектеп жасына дейінгі балалардың түсті сезіне білу ... ерте дами ... олар ... ... ... ... ... меңгере алмайды.
Декоративті сурет салуда бояудың алуан түсін пайдалану міндеттері әрбір топтың өзінде ақ қиындай, күрделене ... ... өзі ... ... ашық, анық қарама қарсы түстердің үйлесімінен басталады да, жұмсақ және суық түстердің әр түрлі реңктерін үйлестірумен аяқталады.
Бұл міндеттерді ... ... ... ... ... ... соң ғана ... асыруды бастауға болады, себебі, олардың назарын жаңа міндетті шешуге, яғни керек ... ... бір ... ... ... өрнек алуға жұмылдыру қажет.
Балалар бейнелеу барысындағы алғашқы дағдыларды 1 және 2 кішкентайлар тобында берілген тапсырмалардың декоративті сипаты бар. Бірақ бұл ... ... ... - әшекей өрнек жасау емес, қайта керісінше, түзу сызықтарды әр түрлі бағытта жүргізе білу ... ... ... ғана көздейді.
Балалар декоративті сурет салуға үйрету тікелей төрт жастан басталады. Декоративті сурет салу естиярлар ... ... ... тұрады.
-Жолақтағы, квадраттағы, шеңбердегі ою-өрнектердің формаларын бір ырғақта орналастыра білетін композициялық ... ... ... ... ... - қарама қарсы түстерді әдемі үйлестіретін дағдыны дамыту
-қылқаламды пайдалануда ... ... ... ұшын ... ... ... ... қылқыламмен түзу сызықтар жүргізуге және олардың арасындағы бояуды бір ырғақта жағу блмаса нүктелер салуды ою-өрнектердің күрделенуіне ... түс ... алма ... ... және ... ... ... отыруды үйренеді.
Алғашқы суреттердің композициясы өте қарапайым, бір ғана элементті ырғағын сақтай отырып қайталап шығу. Адамға тән қол қозғалысының ырғағы бұл ... ... ... бірге ырғақты бейнелеу формасында бере білуге көмектеседі. Естиярлар тобында балалар формасы немесе түсі бойынша екі элеметті алма-кезек ауыстыруға ғана қабілетті ... пен ... ... декоративтік бейне жасағанда, бұларға ортақ жағдай, қай форманың болмасын өрнегін қағаз бетіне орналастыруды, өрнек ... осы ... ... ... ... ... сурет пен декоративтік аппликация сабақтары бір-біріне байланысты болуы керек.
Декоративтік аппликацияның өрнек элементтерін балалар әзір күйінде алады және ішінара өздері де ... ... тік ... екі бүктейді де, бүктелген жерінен кесіп-екі квадрат, квадратты диоганал бойынша кесіп екі ұшбырыш, дөңгелекті екіге кесіп екі жарты ... ... Осы ... ... егер ... ... ... ауыстырып, жылжытып форманы өзгертеді, басқа түсті алуға болады, бір ... ... алға ... ... ... және ... қанағаттантындай, бұдан гөрі әдемірек болу жағы іздестіріледі. Сондықтан аппликацияға өрнек түзуді балалар тез меңгереді.
Сол себепті, жаңа ... ... ... ... аппликациядан бастау керек, сонда декоративтік сурет салғанда балалар негізінен көңілін өрнек элементтерін беруге аударатын ... ... ... ... өрнек салу дегеннің не екенін және неге керек екенін мағлұмат алуға тиіс. Ең жақсысы - мұны ... ... ... ... ... және тағы ... және түсіндіру. Мұндай әңгімені, күннің 2 жартысында, 10-15 минут уақыт бөліп, барлық балалармен өткізу керек. Өрнектің композициясы мен оны ... ... ... ... ... әр ... жеке-жеке қарастырған жөн. Егер осыдан кейін декоративтік сурет сабағы өткізілсе, балалар тапсырмаға саналы түрде қарайды.
Бес ... ... ... ... сурет салудың күрделі анағқрлым қиын міндеттерін қоюға болады. Өйткені, олардың эстетикалық сезіну қабілетінің даму ... ... ... ... ... ... мына төмендегілерге үйрету қажет:
-ою-өрнектердің симметриясын қағаздың формасына немес заттың көлеміне қарай орналастыра білуді үйрету;
-ою-өрнектерде әр алуан ... ... ... мен ... шөптерге тән элементтерді пайдалана білуге үйрету;
-фонға, соның түсіне қарай әр түрлі бояулардың үйлесімін таба білуге ... ... ... ... ... ... ... балалар естиярлар тобында жүріп үйренген икемділігін бекіте түседі. Бұл үшін олар түзу сызықтардан, бояу ... ... ... әр ... формадағы ою-өрнек құрастыратын болады. Бірақ бұл сабақтар естиярлар ... ... ... ... ... жатпайды. Мұнда түстің алуан түрлерінің ішінен қежетін және ою-өрнектерде үйлеседі-ау деген әр түрлі ... ... ... ... беріледі.
Балалар 1- тоқсанда шеңберге ою-өрнектерді салуға үйретеді. Олар мұнда ... ... ... ою-өрнектермен толтырады. Олар ою-өрнектердің әлементтерін шеңбердің орталығынан ... ... ... ... ... ... орналастыруды бірте бірте дамытады. Квадрат пен шеңберді ою-өрнектермен ... ... соң, ... ... овал алтыбұрышты және бұлардан да қиын, формаларды ою-өрнектермен безендіру жаттығулары беріледі.
Балалар ересектер тобында түстің алуан түрлі спектрлерінен түрлі түсті ... ... ... әр қилы ... формаларды құрастыра, қиыстыра білуге үйренеді. Мұндай суретті сала білудің қиындығы, белгілі бір ... ... ... бір ... қолдана алудың күрделігінен. Өйткені, әуелде композицияны тұтас ... ... да, тек оның ... ғана ... ... ... Себебі композициядағы ою-өрнектер өзінің формасын жазықтықта орналасуына ... ... ... ... да балаларға сурет салуға ұснылатын көлемді, ірі заттардың формасы қарапайым болуы керек.
Жеті жастағы балаларды үйретудің міндеттері: ... ... ... мен ерекшелігіне орай ою-өрнектерді жазық және көлемді формасында құрастыра білетін композициялық сезіну қабілетін дамыту;
-әр алуан түсті және олардың әр ... ... ... әр қилы ... ... ... ... сезіну қабілетін дамыту;
-халықтық декоративті әшекейлердің сан алуан түрлерінің ... көре ... және ... ... элементтерін өздері салатын суретте пайдалана білуге үйрету;
-қылқаламмен, қарындашпен жұмыс істеу үстіндегі техникалық дағдыларын жетілдіре түсу керек.
Балалар мектепке ... ... ... ... ... және тік бұрышты формаларға құру принціпімен таныс болып келеді. Енді олар жаңа ... яғни тік ... ... көп ... ... және ... ... тағы басқа заттардың жазықтықтағы әр қилы формаларын салуды қарастырады. Бұл заттардың дұрыс геометриялық формасы болғандықтан, бұларға ... ... де әр ... ... ... етеді.
Балаларға заттарды берер алдында тәбиешінің өзі әшкейлерді ұқыппен карап, талдап алады. Олар бутоннан (гүлдің қауызы) гүлдерден және ... ... ... ... бояу ... ... яғни бір ... немесе бутонға екі түсті реңк, күңгірт қызыл және қызғылт, немесе көк және ... ... ... және ашық ... тағы ... пайдаланады. Бұл ерекшеліктерді балалар өте жақсы меңгеріп алады әрі бояған кезде қателеспейді. Гүлді салғанда бір ізділік тән және ... ... ... ... түспен дөңгелек сызылады, оған сол түстегі күңгірттірек реңкпен дәл ортасына емес, шетіне ... ... және оның ... ... доға сызылады. Бұл-Бутон. Әшекейлердің құрылысы өте қарапайым, тек бірнеше ғана варианттары бар. Ортасына әдетте ең ірі гүл, ал ... ең ... ... ... ... ... көлденең жайғасып, жоғарыға немесе бүйірге бағытталған болуы мүмкін. Сабақ доға секілді ... ... ... және ... ... үйренген соң, бір түске екі реңкті пайдалану шарттарын орындауда балалар декоративтік ... әр ... ... ... ... ... ... сақтай отырып өздерінің творчествосын көрсетіп, гүлдер мен жапырақтарды әр алуан әшекейлейді. Бұл суреттерді гуашь бояуымен ақ немесе ... ... ... ... ... Декоративті жұмыстарды балаларға тек қана қағазға салумен шектеп қоймай, егер мүмкін жағдай бола қалса, оларға ... ... ... ... ... ... ... әшекейлер жүргізуді үйреткен орынды. Декоративті жұмыстар тек сабақ үстінде ғана емес, сондай - ақ бос ... да ... ... ... балалар өз қалаулары бойынша кейде азғантай топ болып, кейде бәрі ... ... ... салтанатқа даярлану, залды көркемдеу тағы басқа тартылады. Балалардың мұндай жұмысқа қатысуы әр түрлі болады, біреулері композиция бөліктерін ойып-қиып ... ... ... әшекейлейді, содан соң желімдейді. Материалдарды, деталдарды, үлгілерді ойлап пішіп, ұқыпты даярлау, сол сияқты орындалатын жұмыстардың барлық жоспарын жасау тәрбиешіден талап ... ... ... іске ... балалар барлық уақытта бос болмай, қызыға істеулеріне көңіл бөлген дұрыс.
Даярлық топтағы балаларды суретшінің кәсібімен, оның ... ... ... ... болады.
Алайда балаларға не белгілі екенін білмей тұрып, бәрін оларға түгел айтуға болмайды. Кім суретші деп атайтынын олар біледі ме екен, сол ... ... Егер ... дұрыс жауап бере алса, онда олардың жауабын кеңейтіп, дәлелдеңіз, суретші деген-адам, оның ... ... ... ... енді ... кітапты иллюстрациялайтынын, сондай - ойыншықтар, ыдыс-аяқтар мен маталарды әшекейлейтін суретшілердің де бар екенін ... ... ... қолы тиген заттарды табуға балаларды жұмылдыру керек. Әрбір бала өз халінше ол заттардың әдемілігін, қалайша әшекейленгенін түгел айтып берсін. ... ... ... репродукциясын көтсеткен жөн.
Сонымен қолданбалы, яғни декоративті сурет салуды балаларға үйрету мектепке дейінгі мекемеден басталады. Олар декоративті сурет салудың ... ... Осы ... ... ... ... ... халқының өнері, туындылары, ерекшеліктері жайында мағлұмат береді. Осы жұмыстарды орындау барысында тәрбиеші әр түрлі тәсілдерді қолданып, барынша ... ... ... ... ... ... ... оқытудың маңызы мен мақсаты.
Егеменді Қазақстанының қазіргі даму бағыты жалпы білім беретін мектепте жас ұрпақты нарықтық ... ... мен ... даму ... сай ... ... етеді. Жалпы білім беретін орта мектептерде барлық оқу пәндерін оқыту, жеке пәндердің өзіндік ерекшеліктерін ... ... ... ... ... дайындау мен тәрбиелеу мақсатын қояды. Сондықтан бейнелеу өнері сабақтары, жас ... ... және ... технологиясын түсінуге бағытталуы тиіс.
Еліміздің перспективалық ... ... ... ... оқу курсы өзінің мақсатын мынандай құрылымда айқындайды:
1. Еліміздің мемлекеттік, қоғамдық және ... ... ... ... ... білімді, тәрбиелі азаматтарын дайындау;
2. Балалардың дүниетанымын қалыптастыра отырып, олардың эстетикалық ... ... ... ... ... ... дамыту, эстетикалық тәрбие беру.
3. Балаларға қоршаған ортаны тануға жәрдемдесіп, олардың байқампаздығын дамыту, логикалық ойлауға үйрету, ... ... ой ... ... ... ... ... өнерінің адам өміріндегі практикалық мәнін ашып көрсету, сурет өнерін еңбек 5. Сурет өнерінің элементарлық ... ... ... ... ... ... ... алғашқы дағдылары мен ептейліктерін меңгерту) бейнелеудің негізгібейнелеу тәсілдерімен таныстыру.
6. Оқушылардың шығармашылық қышеттерін дамыту, өмір шындығын эстетикалық қабылдауға дұрыс бағдар ... ... ... ... ... және ... ... Мектеп оқушыларын әлемдік және қазақ бейнелеу өнерінің данықты шығармаларымен таныстыру. Бейнелеу қызметіне деген сүйіспеншілігі мен қызығушылығын қалыптастыру.
Осы ... ... ... ... ... ... олар мынандай бағыт бағдарларды қамтиды.
1.Бейнелеу өнерін орта мектепте оқыту ең бірінші жалпы білім, берушілік ... ... ... міндет адамның ой өрісін кеңейту, қоғамның жан -жақты білімді мүшесін тәрбиелеу болып табылады.
Көпшілік қауым мектептегі бейнелеу өнерін ... ... ... пән ... ол ... пән деп қарастырады. Бұл дұрыс емес. Жалпы ... ... ... ... ... ... композиторларды дайындамайтыны сияқты суретшілерді де дайындамайды. Мұндай мамандар арнаулы оқу орындарында дайындалады. Жалпы білім беретін мектептегі әрбір пән жеке ... және ... ... ... жан-жақты дамуына ықпал етуге тиіс.
Бейнелеу өнері адамның дамуын өте бай мүмкіндік туғызады. Бұл істе әсіресе сурет салудың орны ерекше. ... салу ... ... ... және оны ... ... үйретеді, дүннені тануға жәрдемдеседі, ойлауға және эстетикалық ... ... ... өнері көру есін, кеңістікті ойлауды дамытып, образды елестету қабілетін арттырады. Ол нақты ... ... ... ... ... ойлау мен сезу икемділігін арттырады.
Бейнелеу өнерінің сабақтары өздерінің оқу-тәрбие жұмыстары бойынша да, түрлеріне байланысты да әр түрлі болып келеді. ... ... оқу ... төрт түрі ... ... ... қарап сурет салу, сәндік сурет салу, тақырыптық сурет салу, өнер туралы әңгіме. Нұсқадан қарап сурет салу сурет және ... ... ... ... ... сурет салу - ою-өрнектерді көркем конструкциялау, ою-өрнек ... ... және т.б. ... ... туралы әңгімеде оқушылар кескіндеме, графика, мүсін, сәулет ескерткіштерімен және сәндік қолданбалы өнер шығармаларымен танысады. Бұл аталған әрбір сабақ жеке ... ... ... ... қабілеттерінің дамуына, дүниетанымына, жан жақты дамуына ықпал етеді.
Мектептегі бейнелеу өнерін оқытудың теориясы философия, мен ... ... мен ... және ... ... ... мен ... сүйенеді. Бүл жалпы білім беру мен тәрбиенің мақсаттары мен міндеттерінің орындалуын* әдістемесінің ғыыми негізделуін қамтамасыз ... ... ... ... оқыту сыңар жақты түсініледі. Барлық ықылас тәрбие мен ... ... ... ... ... мен оқыту екінші кезекке шығарылады. Тәрбиені оқытудан бөліп қарауға болмайды. Кейбіреулер мектеп суретшілерді дайындамайды сондықтан, көркемдік білім беру қажет емес деп ... ... ... мақсаттарының бірі көркемдік білім мен қатар эстетикалық тәрбие беру. Эстетикалық тәрбие-өмірдегі, ... ... ... және ... ... оқушылардың қабылдауын тәрбиелеу. Эстетикалық тәрбие - бұл ... тек қана ... ... емес, өмірдегі әсемдіктің барлық түрлері мен формаларына тарту ... ... ... ... ... әрбір адамның қызықты әдемі өмір сүруі, әсемдік қандай түрде кездесетіндігін ... көре ... ... ... ... ... ... рөлі ете ауқымды. Өмірге деген эстетикалық қатынас ... ... ... ... ... ... ... рухани қанағатқа жеткізетін қуаныш көзіне айналуына ықпал етеді.
Эстетикалық тәрбие үдерісінде адамның эстетикалық көзқарасы, сезімі, ... және ... ... Эстетиісалық тәрбие адамды игілікті істерге, әсемдікке, адамгершілік істерге бастайды. Орта мектептің міндеті-эстетикалық тәрбиенің әртүрлі әдістерімен ... ... ... ... әсемдікке тарта отырып, шығармашылық мүмкіндік тудыра отырып, оқушылардың әсемдік ... ... ... табылады.
Әсемдіктің барлық қыр сырын түсіну мен сүйе білу әр бір адамға ... ... үшін ғана ... ... де жаңа ... жету үшін ... Ол қандай мамандық иесі болмасын ол әсемдіктің нәзіктігін түсіне де, көре де білуі тиіс.
Мектеп оқушысын белсенді өмірге ... жан ... ... және ... ... оның жеке қабілеттерін дамыту әсемдік заңдылықтары арқылы өмір ... ... ... ... ... ... ... талғамдарын ояту үшін бейнелеу өнері пәнінің мұғалімі балалардың назарын өмірдегі сүлулыққа аударып, оларды байқауға, сезуге, қабылдауға, ... ... ... ... ... тиіс. Әсемдік талғам адамның ... ... ... ... ... ол дамиды. Оны мектепте дамытатын бейнелеу өнерінің мұғалімі.
Мұғалім балаларға табиғаттағы түстердің реңдерінің формалардың сан алуандығын ... ... ... ... ... ағаш ... ... салу барысында, зат формасын оқып үйрену кезінде балалар табиғатқа, олардағы бөяулар мен формалардың алуан түрлігіне онан ... ... ... ... ... салу ... ... жан -жақты көре білуге үйретеді. Сондықтан өмір шындығын көре білу де өз алдына бір ... ... ... ең ... ... -- ... ... өмір шындығын тануға көмектесу, олардың байқағыштығын дамыту, оларды ... көре ... ... ... балалар қоршаған заттарды, олардың алуан түрлі формаларымен, түстерімен, өлшемдерімен және басқа да ерекшеліктерімен, танысуға тиіс. Бұл таныстық зат туралы ... ... және ... ... ... етіп, көру әсерін кеңейте түседі. Бейнелеу процесі оқушыға ... ... рет шала ... ... ... ... мүмкіндік туғызады. Сурет салу кезінде оқушы ... ... ... ... ... мен ... қатынастарын кеңістікте орналасуын зерттейді, сол арқылы оларды ұтымды да жан-жақты, терең де ... ... ... ... салу балаларға өмірді кең көлемде және жан жақты көре білуге жаттықтырады. Сурет салуға оқыту ... ... екі ... ... ... ... Олар: оқупылардың көру арқылы қабылдауын дамыту және олардың көргендерін ой елегінен өткізу дағдыларын қалыптастыру.
Баланың байқағыштығын ... - ... іс ... сонымен бірге ол, оқыту әдістемесі үшін ең маңызды міндет. Баланың байқампаздығын дамыту жас ... ... адам ... өмір ... ... тани бастағанда маңызды. Ғылымдар қоршаған ортаны танудағы көру арқылы қабылдау басты орын ... ... ... олар 90% ... ... көру ... ... дәлелдеген. Бұл адамға көрудің маңызды екендігін білдіреді. Сондықтан көруді дамытуды мектеп жасынан, жас шақтан ... ... алу ... бақылауды әлі де дүрыс кере білу, көргенін түсіне білу емес екендігін көрсеткен. Ересек адамдардың өзі заттың форма қүрылысындағы ... оның ұсақ ... ... ... ... анғара бермейді. Мұғалімнің міндеті баларды осы қиындықтан шығару. Бейнелеу өнері сабақтарының міндеті нақтылы ... ... және зат ... ... ... жасауға, үйрету. Сан түрлі әсерлерден байқағандардан дұрыс қорытынды жасап. оларды жалпы сипатқа біріктіру окушылардың ойлауын дамытып, ... жаңа ... ... ... көру ... ретке келтіру, басқа зейін түрлерінің дамуына ыпқал етеді.
Сонымен мектептегі бейнелеу өнерін оқыту көптеген оқу-тәрбие міндеттерінің жүзеге асыру процесі, оқушылардың ... орта ... ... елестетулерін жинақтап, тереңдетуге, дамытуға мүмкіндік тудырады, түптеп келгенде ғылыми дүниетанымының қалыптасуына ... ... ... ... ... оқытудың бір мақсаты- сурет сала білу адамға кең көлемдегі іс-әрекет мүмкіндігін беретіндігін ... ... ... алғашқы сурет сабағында оқушыларға сурет өнерінің адам ... рөлі ашып ... ... ... салу кез келген іс-әрекетке, кез ... ... ... ... ... ... ... меңгеру адамға машина деталдарының суретін салуға, үй құрылысының жоспарын жасауға, ... ... ... ... ... Кейде біз біреуге таныс емес, бір жерге қалай беру ... ... үшін ... ... ... ... ... салу ғалымдарға да жәрдемін тигізген. Ғалым Ш.Уалихановқа сурет салу Қашқарияға ... ... көп ... ... Ол бұл ... ... ... көптеген суреттер салғандығы белгілі.Бейнелеу өнерінің сауаттылығының негіздерін меңгеру әскерилерге, әскери барлаушыларға, космоновттарға да ... ... ... ... ... ... болады. Жау тылына барған барлаушы жаудың әскери күштерінің орналасу қүрылымын суретін салу арқылы нақты да дәл өлшем ... ... ... ... ... ... ... өзінің сурет сала білу қабілеті, сандаған әуе шабылуы кезінде көмек бергендігін ... салу ... ... шоферға, станоктағы жұмысшыға, хирургке де күрделі істер атқаруға жәрдемдескен. Бұлармен қатар сурет салудың жобасы архитекторларға, конструкторларға қажеттігі ... ... Бұл жас ... өмірге дайындаудағы суреттің практикалық мәнін көрсетеді.
5. Бейнелеу өнерін орта ... ... ... тағы бір ... ... ... ... қарапайым негіздерін, сурет салудың ептейліктері мен дағдыларын меңгеру болып табылады. Мұғалім балаға қарандашты ... ... ... ... ... ... қалай жүргізу қажеттігін, қағаз бетіне заттардың көлемін қалай бейнелеу керектігін көрнекті түрде салып көрсетеді. Сонымен қатар ол сурет салуға қажетті әр ... ... ... ... ... ... әдістемелік бірізділікпен орындау қажеттігі жайлы айтып түсіндіреді.
Жалпы білім беретін мектепте баланы сурет салудың техникалық ... ... ... аз деп ойлау дұрыс емес. Шын ... бала ... осы ... танысуы тиіс
Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін дамыту барысында мүғалім балардың қиялын дамытуға ... ... ... Адам ... ... ... ... байланысты, сонымен қатар өнердің өзі көңіл күйге әсер етеді. ... ... ... ... ... ... жинақтау процесін реалдық өмір шындығынан бастап, қиялмен шығармашылықпен өмірмен байланысты жаңа ... ... ... ... ... ... ... үшін қажетті маңызы бар балалардың таң қалу, ырзалық сезім қабілеттеріне қолдау көрсету және сақтау бейнелеу ... ... ... ... қалу ... мен ... жаңа ... қозғау салатындығына ғылымдар мен суретшілер аса көп мән берген. Эйнштейн ересек адамдардың таң қалу ... ... ... ... Ол егер бұл ... адам өмірінің соңына дейін сақталғанда, ұлы ашылымдардың саны мұнанда көп болар еді, -деп есептеген.
7. Бейнелеу өнерін оқытудың ... ... бірі ... ... ... ... таныстыру. Мұғалім өнер туралы әңгіме кезінде графика, кескіндеме, ... ... ... ... ... түрлері туралы әңгіме қозғайды. Өнер туралы әңгіме оқушыларды адамзат мәдениетінің даму тарихымен, өнердің ... ... ұлы ... ... мен ... ... кезеңнің стилімен, бұрынғы және қазіргі даңықты өнер адамдарымен таныстырады.
Мұғалім міндеті өнердің мәнін қарапайым, түсінікті, лайықты формада бала ... ... ... ... ... Ол үшін ... өнерінің түрлерінің ерекшеліктерін атап көрсетіп, олардың жанрларына түсінік беру қажет. Өнер шығармасының көркемдік ерекшеліктерін талдап, оқушылардың қөзқарасы мен ... ... ... аса ... ... ... ... Әңгіме кезінде мүғалім оқушыға өнер шығармасының көркемдік ерекшеліктері мен онан алған әсері туралы ойларын айтуға мүмкіндік туғызады. ... оң баға ... ... ... ал егер ол суретші шығармасындағы басты және бағалыларын түсінбеген жағдайда лайықты түзету жасап, түсініктемелер береді.
Бейнелеу ... ... ... және ... ... ... отан мен табиғатты сүюге бағытталады.Әңгіме барысында мұғалім балалардың назарын өмір ... ... ... мен ... ... ... жасау арқылы өнер шығармасын тани білуге үйретеді.
Атап ... оқу - ... ... ... ... үшін ... өнерді таныстырудағы белгілі жүйені ұстанып, оқушылармен жүмыс жүргізудің әртүрлі әдістерін қолдану қажет. Әрбір оқу ... ... ... әдіс мен ... деген ерекше қатынасты қажет етеді. Бұл қызметте әсіресе дәрістерді өткізуге деген ... пен ... ... ... орын алады.
Мұғалім оқушыларға өнерді таныстыруда үлгерімге жеткізу үшін оқушылардың меңгеретін білімі мен дағдыларының ... ... ... ... ... ... ... алу керектігін білуге тиіс. Бұл міндеттер бейнелеу өнерін оқытудың бағдарламасында қарастырылған. Бірақ оқу бағдарламысы мұғалім қызметінің ... ... Ең ... ... ... ... ... емес, ойластырылған, теориялық білімдерге сүйенген білім болуы тиіс.
ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
Сабақтың тақырыбы: Мәсі ( қазақтың ұлттық киімі)
Сабақ мақсаты: Балаларға аяқ ... бір ... ... ... ... Мәсіні неден тігетіні, оны кім тігетіні туралы түсініктерін молайту. Мәсінің пайдасы қандай екенін білдіру.
Әдістемелік әдіс: Сурет арқылы ... ... ... ... ... ... ... сөздер: қоныш, ұлтан, былғары, құрым.
Көрнекі құралдар: мәсінің суреті. Әр балаға қағаздан ... ... ... ою-өрнектері.
Сабақтың барысы: Кіріспе
Балалар біз өткен сабақта не өттік
Ұлттық ою-өрнектермен таныстық.
Оюдың қандай түрлерін білесіңдер
Қошқар мүйіз, құс тұмсық.
Бүгін ... ... ... ... ... ... ілінеді)
Кім мәсіні көрді Қайдан көрді
Мәсіні кімдер киеді
Сутеттегі мәсі ... ... ... ... ... мәсіні алып балаларға көрсете бастайды.
Балалар, мәсі былғарыдан, құрымнан жасалады. Сондықтан да ол жұмсақ болып келеді. ... ... ... деп ... ал ... ... делінеді.(бірнеше балалар шақырылыпұстап көрсетіледі)
- Балалар сендер білесіңдер ме мәсіні апаларымыз,мамаларымыз, әжелеріміз ... ... да ... Мәсі әрі ... әрі ... аяқ ... Мәсі тазалық үшін өте қолайлы.
Қараңдар, мен қазір сендерге қағаздан қиып ... ... ... ... ал ... оны ... қалаған оюлармен өрнектеңдер, әдемі орындауға тырысыңдар, ол ... ... ... ... ... деп ... жұмысты аяқтадыңдар, қараңдаршы кім әдемі өрнектеген, оюлар дұрыс орналастырылған ба
Айнұр сен қандай оюды қиып жабыстырдың
Қошқар ... ... ... оюың неге ... ... біз бүгін не деп аталатын ұлттық киіммен таныстық
Мәсі.
Мәсі неден жасалады
Мәсінің ұлтаны мен қонышын кім көрсетеді
Мәсі қандай болады, оның қандай ... ... ... ... деп ... - ... ... арқылы сабақ аяқталады.
Тақырыбы. Мақсаты:Сабақты қазақтың ұлттық бұйымдары, тұрмыстық қолданбалы заттар туралы ... ... Ою - ... ... ... ... ... емес әдіс - тәсілдерді қолдана отырып, саусақпен ою - ... ... ... есте ... қабілетін, елесін дамыту. Балаларды шыдамдылыққа, ұқыптылыққа, шапшаңдыққа тәрбиелеу.Қолданатын әдіс - тәсілдер:Көрсету, түсіндіру, көркем сөз, жұмбақ шешу, ойын ... ... ... үй, үй жабдықтары әже суреттері; түрлі түсті картоннан қиылған ұлттық киім-кешектер мен жиһаздардың пішіндері; тіс пастасы, ... ... ... шұғылалы алтын күн!Армысың мейірімді жер ана!Сәлеметсіздер ме қонақтар!Бәріміз күндей жарқырайық!Бәріміз тату дос болайық!Кіріспе әңгіме:Жыл мезгілі туралы; апта күні ... ... ... ... ... ... ... біздің ата - бабаларымыз киіз үйде өмір сүрген. Сол киіз үйдің ... ... ... ... ... ... Қазақтың ұлттық тұрмыстық бұйымдарына сандық, көрпе, жастық, киіз, торсық,; киім-кешектерге - ... ... ... ... ... қай ... бұйымы болмасын, ою - өрнексіз болмаған. Бүгін ... ою - ... ... түрімен танысамыз. - ата бабаларымыздың отар - отар қойы болсын деген арман тілегін, молшылықты білдіреді.Тақпақ жаттату:Қазақта бір ою бар ... алар ... ... - киіз.Шеберлер осы өрнекпен сәндегендеКөз тартып құбылады оюымыз.Қызықты сәт:Киіз үйде тұратын Әженің үйіне қонаққа бару.Әженің тапсырмасы:Жұмбақ.Кіруге адам батпайдыЗатыңды аман ... ... не? ... жастық)Тәрбиеші:Балалар! Қараңдаршы, әжеміздің киім-кешектеріне, жиһаздарына не жетіспейді?Балалар: Ою - ... Олай ... ... ... мен ... ою - ... ... берейік.Біздер бүгін әдеттегідей бояумен немесе түрлі - түсті қарындаштармен салмаймыз.Бүгін біз ... тіс ... ... ... ... өзі үлгі ... ... сәті:Орнымыздан тұрайықҚылқаламды қояйықҚолымызды созайықОңға қарай иіліп,Белімізді жазайық.Айналаға қарайықОтырайық, тұрайықБір тынығып алайық.Тынығып біз болған соңӘсем сурет салайықБалалар түрлі - ... ... ... ... мен жиһаздарға ою салып болған соң, әжеге ... ... ... ... Қорытындылау, сұрақтар қою, тақпақты қайталау. Балаларды мадақтау.
Сабақтың тақырыбы: Ою-өрнек түрлерімен таныстыру
Мақсаты:
Білімділігі: Балаларды қазақтың ұлттық әртүрлі өрнектерімен сәндей білуге үйрету.Оюларды бір-бірімен ... ... ... ... ... беріп,олардың ойлау қабілетін дамыту;
Дамытушылығы: Өздігінен жұмыс істеуге үйрету,байқампаздығын,оқу-тәрбие ісіне ... ... ... ... ... білуге,істеген жұмыстарын түсіне білуге үйрету,ой-өрісін дамыту;
Тәрбиелік: Ою-өрнектерді ажырата білуге үйрету.Әр түрлі ойындар арқылы баланың байланыстырып сөйлеу мәнерін ... ... ... ... құралдарым: Қазақтың ұлттық киім суреттері,бұйымдар және ыдыстар.
Әрекет
Тәрбиешінің әрекеті
Баланың әрекеті
Мотивациялық қозғаушы
Іздену-ұйымдас-ы
Сергіту сәті
Балаларды қатармен топ бөлмесіне кіргізу,төрде отырған апайлармен амандасу.Жарты шеңбер етіп ... ... ... таңда
Мөлдір таза ауада.
Табиғатта бәрі оянды
Оян сенде бар бала!
Арайлап таң атты,
Алтын сәуле таратты.
Жадырайды ... ... ме? ... Олай ... ... бізге келген қонақ апайларымызға жылы лебізімізді білдірейік
* Енді барлығымыз терең дем алып, деп ... ... ... ... ... ... ... ашып оянғанда терезеге қарасақ біз ең алдымен нені көреміз?
* Олай болса,бәріміз бірігіп жаңа күнді қарсы алып,алдымен алақанымызды бір-бірімен ... ... Не ... ... Осы алақан жылулары арқылы бір-бірімізге игі тілектер жылы лебіздер айтып амандасайықшы.
-Күніміз жарқын ... ашық ... сау ... ... қыс ... біткен соң жылдың қай мезгілі келеді?
* Онда қандай мерекелер бар?
* Олай ... ... ... ... мен Аружан қазақы киімдерін киіп келіпті.Кәне кім маған айтып береді?Бас кйімі қалай аталады?
* Көйлегі қандай әдемі,көйлегі сәнді ме?Оған не ... ... ... осы ... ... сәндейміз.
* Сендер қандай оюлар түрлерін білесіңдер?
* Өнер туралы қандай мақал-мәтел ... ... ... осы ... ... ... ... өлеңдер айтып көрейік.
Камзол кием қынай бел,
Толған ою-өрнекке.
Билесін деп сұрайды ел,
Өнерімді көрмекке.
Көйлек киіп әдемі,
Тамсандырам ... сән ... ... не ... балалар көп тақпақтар мен. өлеңдер біледі екенсіңдер,енді мына екі қыз ... ... ... ... оюын ... берейік.
Маған арнап жекелеп,
Әжем басты текемет.
Бір топ адам аяқпен,
Теуіп берді төпелеп.
Басу қызық текемет,
Үсті-үстіне төпелеп.
Алда ... ... ... ... ... ... ... шидің сыртынан,
Қайнақ суды саулатып.
Рахмет балалар біз қамзолды әдемі етіп әшекейлеп бердік,ендеше бәріміз ... ... ... ... ... бала ... де ... екен,олай болса тек еңбек етейік.
Үлкендермен амандасады
Күннің көзі ашылып,
көктем шуақ шашылып.
Құтты қонақ ... ... ... ... ... ... ... ата
Армысың,шұғылалы нұрлы күн
Армысың,қасиетті Жер-ана!
Армысыздар апайлар,
Армысыңдар менің достарым.
Көктем
Аналар мерекесі және наурыз
Сәукеле және тақия
Әрине ою-өрнектері жоқ.
, , , ... қолы ... сөзі ... ... ... ... тіксең зерлеп,
Мұның аты-еңбек.
Сабағыңды жөндеп
Әзірлесең еңбек.
Қиындықтың бәрін,
Еңбек қана жеңбек.
Күтілетін нәтиже:
Білуі: ... ... ... ... туралы мәлімет алды.
Меңгеруі: Ою-өрнектері суретке қарап ажырата алады.
Зерттеу жұмысы
Тақырыбы: Ою-өрнек түрлерімен таныстыру
Мақсаты: Балаларды қазақтың ұлттық әртүрлі өрнектерімен сәндей ... ... ... ... отырып,берілген сұрақтарға нақты жауап беріп,олардың ойлау қабілетін дамыту;
Жүргізілген орны: бөбекжай балабақшасы
Қатысқан балалар саны: 15
Зерттеу ... ... ... балаларға сұрақтар қою арқылы зерттедім. Қазақы киімдерді көрсете отырып, осы көйлекті оюымен сәндедік. ... соң ... ... ... Көйлегі қандай әдемі,көйлегі сәнді ме?Оған не жетіспейді?
* Кәзір бәріміз осы көйлекті оюымен сәндейміз.
* Сендер қандай оюлар түрлерін білесіңдер?
Балалар ... ... ... берді.
Қорытынды: Ою-өрнек түрлерімен танысып,қайда кездесетіні туралы мәлімет алды. Ою-өрнектерді суретке қарап ажырата алды.
Әдістемелік нұсқау
* ... ... ... өнер ... түсінік беру.
* Балаларға ұлттық өнер ерекшеліктерін сезіну қабілетінің қалыптасуына ықпал ету.
* Балаларды суреткерлікке, әдемілікті көре білуге тәрбиелеу
* ... ... ... ... үйрету
* Жапсырмаған пішіндерді орналастыру арқылы кеңістікті бағдарлау мен көзбен мөлшерлеуді дамыту
* ... ... ... ... бейнелеу қабілеттері мен
шығармашылықтарын дамыту.
* Мектеп жасына дейінгі балаларды қазақтың сәндік - қолданбалы
өнерімен таныстыру
* ... ... ... ... ... ою - өрнек өнерімен
таныстыру
* Мектеп жасына дейінгі балаларды бейнелеу іс - ... ... ... ... ... ... сәндік қол өнерімен таныстыруда ою-өрнектің
әдістеріне үйрету.
Қорытынды.
Халық бұрын ғылым мен білімге қолы жетпесе де, сұлулықпен әсемдікті таңдайда, ... ... өз ... мен ... ... мұрат тұтып жетілдіре білген. Шеберліктің небір сән саласын асқан ұқыптылықпен көкірегінде қастерлей сақтап ... ... ... ... ... арғы ... мәдени өміріне көз жүгіртіп көрсек ерте заманда да он саусағынан өнері тамған іскер шеберлердің жасаған бұйымдары таңғажайып шежіре ... ... ... ... ... ... ... айналуда.
Біздің ата-бабаларымыз өздерінің қандай рухани қазынаға мұрагер екенін жете танымаған. Сол ол халықтың өтеуі ... ... ... ... ... ... айналдыру біздің заманымызда жүзеге асырылып келеді. Сәндік қолөнері-халықтық мәдениет пен өнердің айқын көрінісі
өнегелі елден өнерлі, өнегелі бала туарң-дейді халық ... Көне де ... зор ... ... ... маңыз беріліп, өмірімізде игілікті қозғалыс байқалуда.
Мемлекетіміздегі қолөнер шеберханаларының өнімдерінің саны мен сапасының жақсаруы-оның бірден-бір айқын көрінісі деуге болады.
Біздің қаламызда ... ... ... ... ... ... арнайы көркем-сурет, өнер мектептері, колледждер, жоғары оқу орындары жұмыс істеп, жастар ... ... ... ... ... оқып үйретуге үлес қосуда. Адамзат қоғамында бұрын соңды жасаған мұраны мәдени, жүйесі меңгеруге, ... ... ... құнды игіліктерді бағалай білуге жастарды тәрбиелеу қашанда маңызды мәселе. ... ... ... ... оның өсіп-өркендеу, дамуы үшін жас ұрпаққа жақсы тәрбие беріп, өнер мен білімді үйреніп, мәдениетін көтеру қажет.
өнерге деген құштарлыққа тәрбиелеуде оқушылардың ... ... ... үшін ең алдымен жанұяда, мектепте жан-жақты тәрбиелеуді ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың түсі, өрнегінің әсемділігі, сурет нұсқауларының көңілділігі және оқушының қолданбалы өнерге үйренуімен, мәдени мұраны игерумен білім дережесімен байланыстыра отырып, ... ... ... ... ... ... байланысты оқушылардың бойында көзге ілінген заттардың ағашынан жирендіріп, сұлуына сүйсінетін, адам жанын түсіне алатын адамгершілік ... ... ... курстық жұмысымда оқушылардың өнерге деген қызығушылығын арттыру үшін ... ... ... ... әдістерін тиімді қолдану әдістері қарастырылды.
Курстық жұмыстың зерттеу ... бір жағы ... ... ... ... ... ... жақтары қарастырылды.Бала - бақшадағы балаларға кесте өнерін, оның түрлерін, тігу техникасын ... ... ... күрделі технологиясына көшу жолдары үйірменің тақырыптық күнтізбе жоспарларын құрастырып көрсетуге тырыстым.
Осы төңіректе зерттеу жұмысын жүргізе отырып мынандай қорытындыға келдім.
Біріншіден ... ... ... сай ... ... тігуді үйрене отырып, кестені сәнді бұйым ретінде ... өнер ... деп ... ... ... техниканы, яғни қайыс, табиғи заттарды (ағаш бұтақтары, шиді т.б.) әсем ... ... ... ... ... жұмысты әсем де құнды етіп жасауға болады.
Екіншіден, балаларға кесте тігуді оқытып үйрету барысында көрнекілік, лабораториялық, ауызша баяндау әдістерін қолданамыз.
Үшіншіден, ... ... ... қолданбалы өнердің бір түрі кесте тігуді үйрету барысында олардың эстетикалық талғамын ... ... ... ... қиял, ой-өрісін қамти отырып, өнерге деген құрмет сезімдерін оятамыз. Практикалық іс-әрекет барысында кергішке мата керуді жіптерді дайындау, оларды бояуды, материалды ... ... ... ... ... ... ... өзінің жұмысына талдау жасауды, жұмысты ұқыпты жасауды үйрету.
Курстык жұмыста қосымша бөлімінде кесте тігудің жолдары, оның түрлері, ... ... ... көрсетілген. Оларды сабақта қолдануға және олардың негізінде жаңа көрнекіліктер ... ... ... ... ... ... түрлерінің барлығын жасап үйренуді қамтымаса да оқушыға құнды білім берірі анық.
Қазақстанның сәндік қолданбалы ... ... ... ... Оны ... ... ... халық шеберлерінің өнегелі істерін жас ұрпақтарға насихаттау, қолөнер бұйымдарының сапасын арттыра беру аса ... және ... іс ... ... ... Ш. ... қолөнері. Алматы 1992ж. Қасиманов С.Қазақ халқының қолөнері. Алматы ... ... А.Х. ... ... ... ... Алматы 1986ж том1, том2, том3.
* Нұрғалиев Н. Шаңырақ-үй ... ... ... ... Рондели Л.Д. Народное декоративно-прикладное искусство. Алма-Ата 1984г.
* Әмірғазин Қ. Қолданбалы көркем өнер. Алматы 1992ж.
* Қазақстан мектебі. Халықтың қолөнер ... ... 1991ж №7 63-65 ... ... А. ... ... шығармашылығын оқу-тәрбие жұмыстарында қолдану. Шымкент 1997ж.
* Тәжімұратов Шебердің қолы ортақ. Алматы
* Арғынбаев.Х. Қазақ халқының қол ... ... ... ... ... Өнер 1987 ж.128 ... Әбдіғаппарова Ү.М. Қазақтың ұлттық ою өрнектері. (оқу құралы) Алматы.Өнер. 1999ж 152 бет.
* ... ... ... қолданбалы өнеріне баулу. Бастауыш мектеп. № 9; 10 бет. Алматы 1988ж.
* ... ... ... Бастауыш мектеп. № 1; 27-28 бет. Алматы 1990ж.
* Еспенбетов.Б. Халықтың қол өнері туралы. Қазақстан мектебі № 7 63-65 бет. ... 1991 ... ... ... искусство казахов.
* Под.ред. Н.Б.Нурмухамедова. Аврора 1970 г. 207 стр.
* Казыханова Б. ... ... ... ... ... Қазақстан 1973 г. 223 стр.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныпта бейнелеу өнері сабағы арқылы оқушылардың танымдық қызығушылықтарының қалыптастырудың әдістемесі49 бет
Бейнелеу өнері сабақтарында және сабақтан тыс үйірме жұмыстарында кескіндеме оқыту әдістемесі40 бет
Бейнелеу өнері үйірме жұмыстарында ағаштан ұлтық қолөнер арқылы оқытудың әдістемесі40 бет
Бейнелеу өнерінің 5-6 сынып оқушылар арасындағы сәндік қолданбалы өнер үйірмесін ұйымдастыру әдістемесі32 бет
Бейнелеу өнерінің саласы композиция пәнінен бақылау жұмысын орындау әдістемесі30 бет
Мектепке дейінгі ұйымдарда жүргізілетін бейнелеу өнері және әдістемесі27 бет
Батик өнерінде табиғат көрінісін бейнелеу51 бет
Бейнелеу өнерінің саласы кескіндеме өнері туралы38 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың бейнелеу және құрастыру әрекеттерін дамыту90 бет
Мектеп оқушылар сәндік қолданбалы өнер үйірмелерінде оқыту әдістемесі39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь