Заң жауапкершілігінің түсінігі және түрлері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.4

I.ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ЗАҢ АЛДЫНДАҒЫ ЖАУАПТЫЛЫҚ

1.1. Заң жауапкершілігінің түсінігі және түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5.10
1.2. Қазақстан Республикасының құқық бұзушылықты
алдын алу шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11.14

IІ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ТҮРЛЕРІ

2.1 Құқық бұзушылықтың себептері, мазмұны және түрлері ... ... ... ... ... ..15.25
2.2 Құқық бұзушылықтың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26.

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Кіріспе

Заң алдындағы жауапкершілік, бір жағынан, жалпы әлеуметтік жауапкершіліктің түрі, басқа түрлер басқа әлеуметтік нормалардың негізінде пайда болады – саяси, мораль нормаларының, корпоративті нормалардың т.с.с.
Басқа жағынан, заң алдындағы жауапкершілік құқықтық мәжбүрлеу шарасының түрі, сонымен бірге ол көбірек қаттылау түрі, көбірек деңгейде субъектінң құқықтық жағдайына тиістілі бар.
Заңды жауапкершіліктің белгілері:
Ретроспективті сипатта, яғни алдыда өтіп кеткен тәртіпке деген реакция, өткен тәртіпке (не кейбір оқыйғада – созылмалы). Субъект алда болатын тәртіптеріне заңды жауапкершілікке тартылмайды.
Заңды жауапкершіліктің негізіндегі тәртіп, міндетті түрде ерекше болуы қажет, яғни бойында құқық бұзудың белгісін ұстауы керек. Кінәлі тәртіп болуы керек. Кінәсіз заңды жауапкершілік болуы мүмкін емес.
Заңды жаупкершілік құқықбұзушының тәртіпін әр уақытта мемлекеттік және қоғамдық талқылауымен (негативті бағалау) байланысты.
Айыпты сипатта болады. Бұл белгінің мәні сонда, құқықбұзушыда оның жасаған әрекеттеріне байланысты жаңа заңды міндеттер пайда болады (құқықбұзғанға дейін болмаған). Құқықбұзушылық заңды факт, ерекше – қорғаушылық құқықтық қатынастардың тууына әсер етеді (құқықбұзушымен мемлекеттің арасындағы), сол қалыпта осы міндеттер пайда болады.
Заңды жаупкершілік көнтерлілік сипатта болады. Қандай да болмасын міндеттілік-аутпалық, бірақ құқықбұзу нәтижесінде ерекше міндеттер пайда болады – өзіне тиісті және басқа бағдарламаларынан айырғанға көтерімділік көрсету (көну).
Заңды жауапкершілікті жүктеу тәртібі заңмен белгіленеді, яғни заң бұл процесстің белгілі процедуралық нысандарын белгілейді.
Егер айтылған белгілерді есепке алсақ, онда заңды жауапкершілікті құқықтық қатнаспен саластыруға (қорғаушылық) және ерекше заңды міндеттілікпен. Егер құқықбұзушылық мемлекетпен сезілмесе не болмаса белгіленбеген болса (не тауып алынбаған) құқықбұзушы ештеңеге жаупты емес) керісінше, ол жасалған құқықбұзушылықтың игілігімен пайдалануына болады). Сондықтан, оның айтсақ, заңды жауапкершілік – өзі міндеттілік емес, қорғаушы құқықтық қатнастағы оны іс жүзіне асыру процессі.
Заңды жауапкершіліктің пайда болуы туралы басқа да көзқарастар бар:
а) ол қорғаушы құқықтық қаты
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Админстративное право. Оқулық, жауапты редакторы А.А. Таранов. Алматы, 1998ж
2. Ағыбаев А. Қылмыстық құқық. Оқулық. Жалпы бөлімі Алматы, 2001 ж
3. Алауханов Е. Қылмыстық құқық. Оқу құралы. Ерекше бөлім. Алматы, 2001 ж
4. Айымханова Н. Қазақстан Республикасының еңбек құқығы. Оқу құралы. Алматы, 2002 ж
5. Баққұлов С. Құқық негіздері. Оқу құралы. ҚазМСҚА. Алматы, 2001 ж.
6. Сапарғалиев Ғ, Ибраева А. Мемлекет және құқық теориясы. Оқу құралы. Алматы, 1997 ж
7. Сапарғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы. Оқулық. Алматы, 1997ж
8. «Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттіктің баспасөз қызметі» ақпараты
9. "Мемлекеттік қызмет туралы" Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі N 453-1 Заңы
10. Авторы: Мерей БАЙЛИН, Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Қостанай облысы бойынша басқармасының бастығы – тәртіптік кеңес төрағасының баяндамасы.
11. Ағыбаев А. «Мемлекеттік қызмет пен мемлекеттік басқару мүдделеріне қарсы сыбайлас жемқорлықпен күрес» / Заң газеті – 2006 – 15 шілде. 3 бет. «Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттіктің баспасөз қызметі» ақпараты
12. "Мемлекеттік қызмет туралы" Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі N 453-1 Заңы
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ............................................................................................................3-4
I.ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ЗАҢ АЛДЫНДАҒЫ ЖАУАПТЫЛЫҚ
1.1. Заң жауапкершілігінің түсінігі және түрлері............................................5-101.2. Қазақстан Республикасының құқық бұзушылықты
алдын алу шаралары.................................................................................11-14
IІ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ... ... ... себептері, мазмұны және түрлері......................15-25
2.2 Құқық бұзушылықтың түрлері.................................................................26-ҚОРЫТЫНДЫ..............................................................................................
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.................................................
Кіріспе
Заң алдындағы жауапкершілік, бір жағынан, жалпы әлеуметтік жауапкершіліктің түрі, басқа ... ... ... ... ... ... ... - саяси, мораль нормаларының, корпоративті нормалардың т.с.с.
Басқа жағынан, заң ... ... ... мәжбүрлеу шарасының түрі, сонымен бірге ол көбірек қаттылау түрі, көбірек деңгейде субъектінң құқықтық жағдайына тиістілі бар.
Заңды жауапкершіліктің белгілері:
Ретроспективті сипатта, яғни ... өтіп ... ... ... ... ... ... (не кейбір оқыйғада - созылмалы). Субъект алда ... ... ... ... тартылмайды.
Заңды жауапкершіліктің негізіндегі тәртіп, міндетті түрде ерекше болуы қажет, яғни ... ... ... ... ... керек. Кінәлі тәртіп болуы керек. Кінәсіз заңды ... ... ... ... ... ... ... әр уақытта мемлекеттік және қоғамдық талқылауымен (негативті бағалау) ... ... ... Бұл белгінің мәні сонда, құқықбұзушыда оның жасаған әрекеттеріне байланысты жаңа ... ... ... ... ... ... ... Құқықбұзушылық заңды факт, ерекше - қорғаушылық құқықтық қатынастардың тууына әсер етеді (құқықбұзушымен мемлекеттің арасындағы), сол қалыпта осы ... ... ... ... ... ... ... Қандай да болмасын міндеттілік-аутпалық, бірақ құқықбұзу нәтижесінде ерекше міндеттер пайда ... - ... ... және ... ... ... ... көрсету (көну).
Заңды жауапкершілікті жүктеу тәртібі заңмен белгіленеді, яғни заң бұл процесстің белгілі процедуралық нысандарын ... ... ... ... ... онда ... ... құқықтық қатнаспен саластыруға (қорғаушылық) және ерекше заңды міндеттілікпен. Егер құқықбұзушылық мемлекетпен сезілмесе не болмаса белгіленбеген болса (не ... ... ... ... ... ... ... ол жасалған құқықбұзушылықтың игілігімен пайдалануына болады). Сондықтан, оның айтсақ, заңды жауапкершілік - өзі ... ... ... құқықтық қатнастағы оны іс жүзіне асыру процессі.
Заңды жауапкершіліктің пайда болуы туралы басқа да көзқарастар бар:
а) ол қорғаушы құқықтық ... ... ... ... ... пайда болады;
б) негізгі құқықты қолдану актысын шығарғаннан кейін пайда болады (үкім, шешім), онда барлық заңды жаупкершілікке қажетті кездер тіркеледі.
Заңды жауапкершілік ... ... және ... ... ... ... ... Проф. О.Э. Лейст осы жөнінде екі функция туралы емес, екі кейіптегі заңды жауапкершілікті айтады: айыптау, ол қылмыстық, ... және ... ... біріктіреді және құқықтық тәрбиелеуді (азаматтық құқықтық және материальды жауапркешілік).
Традициялық түрде ... ... ... бөлеміз: қылмыстық-құқықтық, әкімшілік құқықтық, азаматтық-құқықтық, жұмысшылардың материальдық жауапкершілігі. Мұндағы көңіл аударатынымыз:
а) құқық салаларына ... ... түрі ... ... салалардың нормаларын бұзғандығы үшін жауапкершіліктің бір ғана түрі пайдаланылады;
в) бір ... ... ... ... ... ... (мысалы, тәртіптілік және еңбек құқығындағы материальдық).
Сонымен, бұл ... ... ... ... ... ... Өйткені, құқық жүйесінде салаға бөлу реттеуші нормаларлардың сипатына байланысты, ал ... ... ... ... байланысты, себебі олардың жеке табиғаты бар және өзінің заңдылығымен әрекет жасайды. Кейді универсальдық ... ... ... ретроспективті заңды жауапкершіліктен (болған құқықбұзушылық үшін) басқа перспективті заңды жауапкершіліктің барлығы туралы көзқарастар қорғалып келген - субъектінің болашақтағы ... үшін ... ... оның ... сипаты атап көрсетілген - сол мәнде адам туралы айтқанда, оның өзінің ... ... ... ол көзқарасты көптеген құқықтанушылар қолдау көрсетпеді де мынаған сілтеме жасады, яғни жауапкершілікте шын мәнісінде заңды мазмұн жоқ: бұл көп ... ... не ... ... ... ... бұзушылық және заң алдындағы жауаптылық 1.1 Заң ... ... және ... ... -- жеке ... ... мемлекеттің мүддесін қорғайтын бірден-бір жол болып табылады. Ол құқықтық нормалардың бұзылуы нәтижесінде пайда болып, құқық бұзуға мемлекеттік күштеу шарасын қолдану ... ... ... ... ... ... бір шарасы көзделген құқықтық норманың санкциясын қолданудан тұрады.
Заңды жауапкершіліктің заңды негізі -- ... ... ... табылады. Егерде субъектінің іс-әрекеті құқық бұзушылықтың белгілеріне сәйкес келмесе, онда ол заңды ... ... ... күрделі әлеуметтік құбылыс. Мұнда кем дегенде екі жақ ... ... және ... бұзушы. Олардың арасында құкық қорғаушы қатынас қалыптасады және екі жақта заң шеңберінде, қолданылып отырған жауапкершіліктің құқықтык, ... ... ... негізінде жүзеге асады.
Заңды жауапкершілік құқықтық жүйенің құрам бөлігі бола ... оған ... ... ... атқарады. Кең мағынада жауапкершіліктің түсінігі -- тұлғаның ... мен ... ... өз ... ... оны ... болып табылады. Tap мағынада -- мемлекеттің жасалған құқық бұзушылыққа қарсы жауабы болып саналады.
Заңды жауапкершілік -- тарихи ... ... ... ... ... ... түрлері мен олардың дамуы, тарихтың күрделі кезеңдерінің ерекшеліктерімен тікелей байланысты. ... ... ... ... тұрған кезде және ол жеке адаммен оның мүддесіне қауіп төндіру деп саналған уақытта жаза өзінің сыртқы нысаны бойынша, құқық ... ... ... ... толтыру және оның өзіне жәбірленуші шеккен зиянды келтіруден тұрады.
Занды жауапкершіліктің қай түрі болмасын ол ең алдымен құқық бұзушылыққа ... ... яғни ... ... ... ... үшін мемлекеттік күштеу ретінде көрінеді. Мемлекеттік күштеу мен заңды жауапкершілік қашанда ... ... ... ... ... бұл белгісі әр құқық саласында түрліше сипатталады. ... ... ... ... заңдар міндеттемені ерікті түрде орындау мүмкіндігін қарастырады.
Шарттың міндетін бұзған азамат немесе көсіпорын өз еркімен заңда көрсетілген айыппұлды ... ... ... келтіре алады. Ерікті орындау жүзеге асырылмаған кезде ғана жауапкершілік сот арқылы белгіленеді. Қылмыстық және ... ... ... ... анағұрлым анық көрінеді және мемлекеттің арнайы органдарының әрекеттері арқылы ... ... ... -- тек ғана ... ... бұзылған кезде пайда болып қоймай, оларды қатаң сақтау арқылы да орындалады. Басқаша айтқанда құқық бұзушының заңды жауапкершілікті ... ... ... ... ... белгілі бір процедуралық -- іс жүргізу тәртібін бұзған кезде ғана мүмкін болмақ. Сонымен, заңды ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асады.
2. Кінәліні белгілі бір шектеуге міндеттейді.
3. Тек қана жасалған құқық бұзушылықтың негізінде пайда болады.
Занды жауапкершілік бір ... ... ... жүзеге асырылады:
Кінәлі әрекет үшін ғана жауаптылық қағидасы. Бұл қағида, негізінен, заң шығарушыға арналады. Оның тек ... ... ... табиғаты мен қоғам құндылығына қайшы келетін әрекеттерге ғана занды жауапкершілікті бекітуін талап етеді. Егер де ... ... ... жол беру ... өз еркі ... іс-әрекетінің нәтижесін болжай алмаса, болжауға тиісті болмаса, оның болуын тілемесе және өзін ... ... ол ... ... бола ... ... Бұл қағида бойынша жауапкершілік құқықтық нормамен тыйым салынған әрекет және де ... ... ... ... ... ... ... қатар барлық процессуалдық ережелер сақталына отырып бекітілген құқық бұзушылық туралы факті нәтижесінде ғана ... ... ... ... ... ... кэғидасы. Ол өз мазмұны бойынша келесі талаптарды ... ... ... үшін ... ... ... адамның намысын түсіретін жазаны енгізуге жол берілмейді;
- жауапкершілікті ... және оны ... ... кері күші болмайды;
- бір құқық бұзушылық үшін жауапкершілік тағайындалады;
- жауапкершіліктің деңгейі жасалған құқық бұзушылықтың ауырлығына сәйкес келуі тиіс;
- жауапкершілік бұзылған ... пен ... ... орнын толтыруы тиіс.
Мақсатқа сәйкестілік қағидасы. Ол құқық бұзушыға қатысты алынған шараның заңды жауапкершіліктің мақсатына сәйкес ... ... ... ... ... ауырлығына байланысты мемлекеттік күштеу шарасын іріктеу;
- Егер жазалау ... ... ... ... ... немесе шартты, шартсыз түрде босату;
- Егер заңды жауапкершіліктің мақсаты онсыз да орындалуға жатса, завды жауапкершілікті өзге ... ... ... ... ... ... мемлекет үшін елеусіз қалмауға тиіс;
- Құқық бұзушы міндетті түрде заң алдында жауапты;
- Құқық қорғау органдардың қызметкерлерінің жоғары кәсіпқойлығы;
Заңды ... өз ... ... Кері ... ол ... ... ... құқық бұзушылық жасалған уақыттағы әлеуметтік жағдайға байланысты сәйкестілігін жояды.
Жалпы құқық теориясы тұрғысынан құқықтық реттеу механизімінде құқық бұзушылық жаңа ... ... ... тоқтататын заңды себептің рөлін атқарады. Бұл жағдайда құқық бұзушы мен мемлекет арасында әрекет жасалғаннан бастап ... ... ... орын ... Бұл ... қатынасының заңды мазмүны оның қатысушыларының субъективтік құқықтары мен міндеттерін ... ... ... бұзушылық фактісін бекіткеннен кейін, кінәліге күштеу қолдануға құқылы. Бірақ, жасалған ... ... ... ... ... ... немесе тәртіптік теріс қылық деп бағалайтын құқық нормасының санкциясы бойынша жүзеге асады. Құқық бұзушы ресми түрде ... деп ... ... әрекеті үшін құзыретті органның тағайындаған жазасын орындайды және ол жазаның тиісті құқық нормасының шегінен ... ... ... ... ... ... ... тәртіпті қамтамасыз ету барысында, заңның шегінде және заңның негізінде әрекет етеді. Завдылык, режимі ... ... ... олай ... ... жауапкершілік адамдардың өрекетін құқықтық реттеудің нәтижесі болып табылады.
Сонымен занды жауапкершіліктің функциялары:
1. Жазалау -- құқық бұзушыға, қоғамның басқа да ... ... ... ... жол ... ... құқықты қалпына келтіру -- азаматтық құқық пен ... ... ... сәйкес, бұзылған құкықты қалпына келтіреді.
З.Тәрбиелік азаматтық занды сақтап, өзгелердің құқықтары мен занды мүдделерін құрметтеуге баулаиды.
Заңды жауакершіліктің жасалу сипатына байланысты тәртіптік, ... ... ... және ... деп бөледі. Жауапкершіліктің әрқайсысына өзіндік жазалау шарасы мен ерекше қолдану тәртібі тән болады.
1). Тәртіптік жауапкершілік. Тәртіптік жауапкершілікті бұзу ... ... ... ... Оның үш түрі ... ішкі ... ... ережелеріне сәйкес;
- бағыну тәртібіне байланысты салалардағы ережелерге байланысты ... ... жол, су, әуе ... ... ... ... және өкімшілік құқықтық жауапкершілік заң нормаларында көрсетілген құқық бұзушылықтар үшін қолданылады. Қылмыстық және ... ... ... ... ... ... Қылмыстық жауапкершілік әр кез жекелік сипатқа ие ... ... ... ... ... ... адам ғана ... Әкімшілік жауапкершіліктің түрлері: ескерту, айыппұл, қатаң сөгіс.
3). Азаматтық құқықтық жауапкершілік құқық бұзушының өзге тұлғаның мүддесіне байланысты ... ... өтеу үшін ... ... ... көрсетілген төлемді төлеу немесе зиянның орнын толтыруға байланысты орындалады. Азаматтық құқықтық жауапкершіліктің мақсаты -- тиісті субъект ... ... ... ... келтіру болып табылады. Бұл жауапкершілікке келтірілген шығынды толығымен өтеу қағидасы тән.
Жауапкершіліктің қай түрі ... ... ... ... ... ... ... өз еріктері мен орындауға тәрбиелеу, олардың құқыққа сай ... ... ... ... ... ... заңдылық пен құқық тәртібін қамтамасыз етудің бірден-бір әдісі -- азаматтарды шынайы түрде мемлекеттің алдындағы, құқықтары мен ... ... ... ... ... білу ... ... жауапкершіліктің тәрбиелік ықпалының тиімділігінің алғы шарты -- ... ... ... ұжым ... ... Сендіру тек күштеу әдістерінің орынды үйлесімділігі ғана заңды жауапкершіліктің жоғары деңгейде әрекет етуін қамтамасыз етеді.
Занды жауапкершіліктің түрлерін оның ... ... ... ... шатастырмау керек. Заңды жауапкершілік тұрлі нысанда жүзеге асуы мүмкін. Мәселен, азаматтық ... ... -- ... ... ... жүзеге асырылады. Ал жауапкершіліктің кейбір түрлері, мәселен, қылмыстық -- тек соттық тәртіпте іске ... ... ... -- ... ... оның ... ол жүктеген міндеттерді бұзу, тыйым салынған әрекеттерді жасау және оған жол берген адам міндетті түрде занды жауапкершілікке тартылады. Тура ... ... мән -- ... да орын ... ... ... ... қорғану. Әркімнің жеке өміріне өзінің және от басының құпиясына қол ... ... мен ар ... ... құқығы бар ( ҚР Конституциясы 10-6). Қажетті қорғану деп заң ... ... ... қол ... оған зиян ... ... қорғануды айтамыз. Қажетті қорғану қылмыскердің озбырлығына қарсы қолданылатын әрекет. Осындай әрекеттің нәтижесінде ... ... ... ... ... Ол ... өлуі де мүмкін. Адам қылмыскердің зорлығынан қашып ... ... ... ... объектісі болған адам, қылмыскерден қашпай, оған бар күшімен қарсылық көрсетсе, бұл қажетті қорғану болып табылады. Ол ... ... үшін заң ... ... төнген қауіпті әрекетке тойтарыс беруге бағытталуы керек. Қажетті қорғану арқылы азамат өзінің жеке басын, өмірін, денсаулығын, мүлкін, ... ... ... да құқықтарын қорғай алады. Қажеттік қорғану арқылы қылмыстық жауапқа тарту жасына ... ... да ... ... жол ... ... ... атқарып жүрген лауазым иесі өз өміріне қауіп төнсе ғана қорғануды қолданады, басқа жағдайда ... ... ... болмайды. Егерде лауазым иесінің әрекеті заңсыз болып көрінсе, (қамап қою, ... ... ... ... оған ... ... ... әрекетке шағым бере алады. Лауазым иесінің заң қорғайтын мүддеге көрінеу қылмыстық қол сұғуына ғана қарсыласуға болады, ... ... ... мас ... ... жасап, біреудің өміріне, денсаулығына қауіп төнген жағдайда қажетті қорғану мүмкіндігі пайда болады (милиционер қажетсіз жағдайда құралын пайдаланса, кісілерді ... ... ... ... болуы үшін қылмыс басталуы (тонай бастау, ұра бастау) немесе қылмыс қаупі тікелей төну керек. Егер ... ... ... ... ... өтіп ... ... қорғануды қолдануға болмайды.
Қорғану қылмыстың түріне және қауіптілігіне сәйкес келсе ғана ... деп ... ... ... ... ... ... туралы мәселені сот қарап, шешеді. Жәбірленуші қорғану әрекетін қолданғанда оның шегінен шығып кетуі мүмкін. Әрине, қажетті қорғанудың шегі өте жұқа әрі ... ... ... ... қылмыс қаупі төнгенде оны ойлап, білу қиын. Өйткені шабуылға тап ... адам ... ... ... ... ол ... ... сәйкес емес тәсілдер қолданып, оның қылмысына лайықсыз зиян келтіруі мүмкін. Кейбір жағдайда қажетті қорғаныстың ... ... жол ... ... қол ... ... ... өлтіруі, тонаушыға қарсы қару қолдану т.с.с). Болған жағдайлардың барлығын жан-жақты ... ... ... ... ... ... күйінде жасалған өрекет завды және қоғамға қауіпті емес деп табылады. Мәжбүрлі қажеттілік жағдайында заң қорғайтын екі мүдде бірімен-бірі айқасады. Осы ... ... тек ... ... мүмкін болғандықтан, екіншісі құрбан болады. Заң қорғайтын мүддеге қауіп адамның әрекетінен, сәтсіз жағдайдан (көшеде ... ... аяқ ... ... ... ... (жер ... су тасу, өрт, т.с.с.) болуы мүмкін. Мәжбүрлі ... ... ... ... анық ... керек. Мәселен, сүзеген сиыр адамға тура ұмтылғанда, оны атып өлтірді делік. Бұл адамды жануарды өлтіріп, зиян келтіргені үшін мүліктік ... ... ... ... ... ... келтірілген зиян занды деп танылады:
- Егер төнген қауіптен сол сәтте қорғайтын мүддеге зиян ... ... ... ... Егер ... зиян ... қайтарған зияннан әлде қайда кем болса (үлкен үйді, өрттен ... қалу үшін ... ... ... қирату, жараланған адамды жедел емханаға жеткізу үшін біреудің көлігін рұқсатсыз айдап кету т.с.с).
Әдетте жасалған құқық бұзушылыққа байланысты жауапкершілікті тағайындау ... ... ... ... ... ... ... және ауырлататын мән-жайлар ескеріледі.
Сонымен, құқық бұзушылық жайында қандай ой қорытуға ... ... ... ... ... құқықтық және қоғамдық тәртібінің сақталуына келіп тірелмек. Қоғам құқықтық тәртібіне негізделіп, арқа сүйеп қалыптасып, өмір сүре ... ... сөз. ... ... ... ... қарым-қатынастың басым көпшілігі құқық арқылы басқарылып, құқыктық іс-әрекет арқылы реттеліп отырады. Яғни, ... ... өз ... ... тәртіпке сәйкес дамытады. Сол арқылы іске асыруға ... Осы шарт ... ғана ... ... тәртіп қалыптасып, нығаяды. Толығымен құқықтық тәртіп орнайды:
- Жеке адамның бостандығы, құқығы толық түрде қорғалғанда.
- ... ... ... ... ... ... саяси, әлеуметтік, экономикалық, мәдени-идеологиялық негізі дамып ... ... ... ... ... мемлекет, азаматтық қоғам құруға мүмкіндік туады.
Ендеше, қоғамдық тәртіп орнатудың басты жолы -- түрлі әлеуметтік ... ... ... адамдардың мінез-құлідын реттейтін қағидалардың орын алуы. Қоғамдық төртіптің бір бөлігі бұл -- дәстүрлік тәртіп. Әлеуметтік нормалардың ең негізгісі, ... ... ... -- ... ... ... Әр ... олар ежелден-ақ қалыптасқан. Мәселен, кдзақ халқының әдеттерінің заң сияқты күші ... ... ... , Есім ... , ... ... . Осындай әдеттердің күшімен қоғамда тәртіп орнатылған.
Әлеуметтік нормалардың маңызды түрі -- ... ... Ол ... ... ... Әдептік нормалардың құқық сипаты болмайды. Олар адамға құқық бермейді, міндет жүктемейді. Негізінен адамның ... ... ... солар арқылы қоғамдық тәртіп орнатуға ұйытқы болады. Әдептік нормалар ... ... ... ... ... ... ... басым көпшілігі әдептік нормалардан нәр алады, соларға арқа ... ... ... ... ... нормалар арқау болса, соғүрлым заңдардың әлеуметтік, адамгершілік мәні жоғары болады.
Қоғамдық ... ... те ... ... нормаларымен қамтамасыз етіледі. Жоғарыда айтып өткен қоғамдық ... ... ... ... тән ... ... келіп, нәтижесінде толыққанды қоғамдық тәртіп орнап, құқық бұзушылыққа қарсы үлкен тосқауыл орнатады
1.2. Қазақстан Республикасының құқық бұзушылықты
алдын алу ... ... ... ... бұзушылықтың алдын алу, қоғамдағы қылмыстың алдын алудың аса маңызды аспектісі ... ... ... әлеуметтік пайдалы қызметке және қоғам мен өмірге ізгілікті көзқарас қалыптастырып, жастарды қылмыстық қызметке жол бермейтін қағидаларға тәрбиелеу ... ... ... толмағандардың арасында құқық бұзушылықтың алдын алу және балалардың қадағалаусыз және қараусыз жүруінің алдын алу жөніндегі заңнаманы ... және ... ... ... ... Бұл , , , , , ... ... ... ... комиссиялардың, кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі ішкі істер органдарының қызметін реттейтін нормативтік құқықтық актілер және т.б. ... ... ... ... ... ... тікелей не жанама көздейтін құқықтың қайнар көздерінің осылайша көп ... ... ... кез келген саласында кәмелетке толмағандар тұлғасының дамуын қамтамасыз ... ... ... ... көрсетеді. Әсіресе бұл қауіпті жағдайда тұрған және ерекше қорғау мен қолдауға мұқтаж жасөспірімдерге қажет. Балалар мен ... ... мен ... ... ... зор. ... орай мемлекеттіміз отбасының, соның ішінде кеңейтілген отбасының тұтастығын ... аса ... ... отыр.
Отбасында тұрақтылық пен береке болмаса, осыған байланысты қоғам тарапынан ... ... ... сәтсіз болған жағдайда, тіршілік етудің балама орындарын пайдалану мүмкіндігін қарастыру қажет.
Ол дегеніміз, балаларды тұрақтылығы бар, әрі берекелі отбасы жағдайына ... ... ... ... берілуі тиіс.
Баланың келешегіне кері әсер ететін жағдайларды айтпағанда, олардың ата-анасынан айыруға жол бермейтін ұлттық ... ... және оны іс ... ... ... мәні ... толмағандар құқық бұзушылығының алдын алудың ең ... алғы ... ... ... ... ... ... негізінде, субъективтік себептерден басқа, өтпелі кезеңнің әлеуметтік-экономикалық жағымсыз құбылыстары жатыр. Ол ата-анасының материалдық жағдайының нашар болуына байланысты балабақша мен мектептерге бара ... ... ... ... ... тастанды, үй-жайы жоқ, сөйтіп құқық ... ... ... ... саны ... ... қатар, әлі де болса біліктілігі жоғары педагогтар жалақының төмендігіне байланысты саудамен айналысуға мәжбүр.
Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан ... ... ... ... ... ... әлеуметтік саясаты - ең алдымен жұмыс орындарын көбейтуге, қамқоршылары баланы оқытуға, жағдайы келмеген кезде кәмелетке толмағандарға мемлекеттің ... ... және ... орта ... алу мүмкіндігін қамтамасыз етуге, мұғалімдер мен дәрігерлердің жалақысын өсіруге бағытталып отыр.
Кәмелетке толмағандардың арасында құқық бұзушылықтың және ... ... ... ... қалуының алдын алу жөніндегі мемлекеттік саясаттың келесі бір бағыты білім беру ... ... ... оның дәл және ... ... ... бақылау және қадағалау жасауды қамтамасыз ету болып табылады.
Оқу орындары, кәмелетке толмағандарға медициналық, кеңестемелік және басқа да ... ... атап ... ... ... ... немесе қатыгездік құрбаны болған, ата-анасының мейірімін көрмеген және қудалау мен ... ... ... ... ... ... ... және анықтама орталықтарына айналуы тиіс. Нормативтік құжаттарда мектепке бару ережесін ... ... ... ... ... ... ... кәмелетке толмағандарға арнайы көмек көрсетілетіні көзделіп, жастар арасындагы ... және ... ... құқық бұзушылығының алдын алудың тиімді жолдарын табуға қатысты, ғылыми-зерттеу жүргізуде білім беру жүйесінің ... ... ... ... болуын ынталандыруға, сондай-ақ осындай зерттеулердің кең таралуы көзделуге тиіс. Осындай зерттеу нәтижелерінің негізінде білім басқармалары кәмелетке толмағандарға, заңға сәйкес ... ... ... ... мен ... ... ... білім беру мекемелерінің жұмыс тәжірибесіне енгізу керек. Жасөспірімдер арасындағы заңға қайшы мінез-құлықтың ... ... ... ... ... девиантты мінез-құлқымен ерекшеленетін кәмелетке толмағандарды, әсіресе қоғамға қарсы бағдарланған ... ... ... дер ... ... және ... ... адамдарға теріс ықпал жасауына жол бермеу болып табылады. Тәжірибе көрсетіп отырғандай, осындай жасөспірімдерді ... ... ... ... ... ... бұл жұмыстың пәрменділігі артады. Осының өзі құқық бұзушылықтың қайталануын болдырмауға, сондай-ақ оларды ересек адамдардың тарапынан ... ... ... ... ... ... ... толмағандардың арасында құқық бұзушылықтың және балалардың қадағалаусыз, қараусыз қалуының алдын алу ... ... ... тағы бір ... әр түрлі қоғамдық ұйымдардың, бірлестіктердің, клубтардың және т.б. қызметін реттейтін заңнаманы жетілдіру болып табылады, себебі кәмелетке ... ... ... ... алу ... ... бос уақытын да ұйымдастырылатын әр түрлі қызметтердің жұмыс сапасына байланысты.
Мәдениет, ойын-сауық, спорт және ... ... ... ... ... ... ... толмағандарды көркемөнер, техникалық, спорт және т.б. үйірме, секцияларында үйренуге тарту, оларды отандық және ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Кәмелетке толмағандарды тәрбиелеуде бұқаралық ақпарат құралдары зор рөл атқарады. Бірақ, бұл істе ... ... бар ... ... ... Мысалы: теледидар арқылы адам өлтіру, қатыгездік, қанкұйлы оқиғалар, алдап-арбау, эротикалық мағанадағы журналдар, фото суреттер, жарнамалар мұнын өзі келешек ... ... ... ... мен даму процестеріне зиян келтіретіндігі айтпаса да түсінікті. Осы жағдайға байланысты бұқаралық ... ... ... ... ... арналған тиісті қызметтер мен мүмкіндіктерді БАҚ-ы арқылы тарату қажеттігі туралы норма императивті түрде баяндалу керек. Заңда бұқаралық ақпарат құралдарын есірткімен, ... ... ... ... мейлінше азайтуға, сондай-ақ зорлық пен қанауды жағымсыз жағынан көрсетуге мүдделі ететін, осыған ынталандыратын нормалар көзделуі тиіс. БАҚ-ы өз ... дер ... ... аса ... ... ... балалар мен жасөспірімдердің ақылын кемітпей, қатыгез етпей, дұрыс ... ... ... Сонымен қатар есірткі мен алкогольді пайдаланудың алдын алудағы, бұл заттардың зияны туралы ақпаратты ... ... ... рөлі мен ... заң ... ... жөн. ... айтылғандай, кәмелетке толмағандардың құқық бұзушылық ... ... ... ... ... ... комиссияның, прокурорлық қадағалау, полиция, сот-тергеу органдарының қызметін ... ... ... ... ... құқық бұзушылығының алдын алудың тиімділігін арттыру үшін барлық құқық қорғау, мемлекеттік басқару органдарының, балалар мен ... ... ... ... және ... ... мен ... өзара ықпалдасуын, қызметтерін үйлестіру жөнінде кешенді шараларды әзірлеу қажет. Осы мақсатта үйлестіруші орган, балалар мен ... ... ... ... алу іс ... ... ... кезінде жинақталатын ақпарат, тәжірибе, білім мен мемлекеттік және мемлекетаралық деңгейде алмасуды жандандыруға тиіс. Осы ... айта ... бір ... ... ... ... жөніндегі комиссиялар, білім басқару мекемелері, ішкі істер органдары, балалар мен жасөспірімдердің жалпы әлеуметтік нормалар мен құндылықтарға сай келмейтін мінез-құлқы, көп ... есею ... ... ... және есейген сайын олардың мінез-құлқы өзгеретіндігін, ал жасөспірімдерді тәртіп, құқық бұзушы немесе бастап келе жатқан құқық бұзушы деп анықтау көп ... ... ... ... ... ... ... әкеліп соғатындығын да терең ескерілуі қажет деп ойлаймын.
IІ. Құқық ... ... және ... 2.1 ... ... ... ... және түрлері
Қоғам әрқашан тәртіпке негізделіп, арқа сүйеп қалыптасып, тіршілік етеді. Қоғамда тәртіп ... ол ... ... ... ... Мұны адамдар ежелден-ақ жақсы түсінген. Сондықтан да қоғамда тәртіп орнатудың жолдарын қарастырған. Дегенмен де, керісінше қоғамдық тәртіпті бұзуға ... ... да аз ... Осыдан келіп құқық бұзушылық орын ала бастады. Құқық бұзушылық -- ... ... тән ... Адам ... өмір сүрген ортада ол да әрқашан орын ... Бұл ... ... ... ... -- ... оның қағидаларын құқықтық нормалар жүктеген міндеттерді бұзу, тыйым салынған әрекеттерді жасау. Ол адамдардың іс-әрекеті, ... ... ... ... ... Адам ... іс-әрекеті, қылығы арқылы басқа адамдармен, қоғаммен, мемлекетпен қарым-қатынасқа түседі. Заң бұзушылық адамның мінез-құлқы арқылы байқалады. Адамның ой-желісі ... ... ... ... да ... ... мінез-құлық, ойдың, сана-сезімнің қатынасуынсыз жасалмайды. Олар ойдың елегінен өтіп, бақылауында болады. Ақылы дұрыс адамның іс-әрекеті ерік пен ... ... ... ... ... заңды бұзушылық қоғам мен жеке тұлғаларға зиян келтіретін және құқықтық нормаларға қарсы әрекет немесе әрекетсіздік болып табылады. -- ... -- бұл ... ... ... ... ... жүзеге асуы, ал әрекетсіздік құқық нормаларының талаптарын ешқандай ... ... да бұзу ... орын ... ... ... ... қорғайтын мүддеге нұқсан келтіріп қоғамның, жеке адамның мүддесіне зиянын тигізеді, белгіленген құқықтық тәртіпті бұзады. Құқықтық нормалардың талаптарын ... ... ... ... қоғамдық қатынастарға кесел келеді, белгілі бір игілік, құнды зат жоғалады, адамның өміріне, ... ... ... зиян ... ... ... ... орындаса немесе құқықтары мен бостандықтарын пайдалана алса, мұндай іс-әрекет азаматқа да, ... да ... ... ... Азаматтар заңда белгіленген міндеттерін бұлжытпай орындаса, қоғамда зандылық орнап, құқықтық тәртіп сақталады. ... өз ... мен ... ... ... ... қоғамның жан-жақты дамуына, адамдардың түрмыс жағдайларының жақсаруына, халық мәдениетінің өркендеуіне тиісті жағдай туады.
Сондықтан әр мемлекет, оның ... мен ... ... ... ... тәртіпке нұқсан келтірмеуді қамтамасыз етеді. Олар жеке және заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... өзіндік пайда бағу, даму және жойылу зандылықтарына ие белгілі бір қоғамдық ... ... ... ... ... ... құралады, олардың барлығы да ортақ қасиетке ие болады. Белгілі бір ... ... ... ... ... мен ... ... бейнелейтін осындай қасиеттердің жиынтығы құқық бұзушылықтың түсінігін береді.
Құқық бұзушылық -- биологиялық, физиологиялық, технологиялық ... сай, ... ... ... ... ... -- ... оның талаптарына қарсы бағытталған мінез -- құлық. Демек, құқықты бұзған ат-үсті ... ... ... өту ... сөз. ... ... бұзушылық -- нақтылы құбылыс. Оны нақты адам, ... бір ... ... жағдайда жасайды. Ол құқық нормаларының қағидасына қайшы ... және ... тән оның ... болады. Сонымен бірге жекелеген құқық бұзушылыққа тән ... ... де ... ... екі зияны бар:
1. Құқық бұзушылық -- қоғамға зиянды әрекеттің объективтік нысандағы ... ... ... ... ... Бұл ... ... қауіпті әрекет, әрекетсіздік занда құқыққа қайшы сипатта ресми түрде бекітілуі керек деген мағынаны білдіреді.
2. Құқық бұзушылық -- ... ... ... ... ... объективті деп отырғанымыз, кез келген құқық бұзушылық құқықтың қорғайтын әлеуметтік игіліктері: жалпы мүдде, қоғамдықтәртіпке қауіп төндіреді. Дәл осы мағынада құқық ... ... ... және ... ... ие ... -- ... жағынан бұл былай бейнеленуі мүмкін: қоғамға зияндының бәрі де, құқыққа қайшы болып табылады. Тиісінше, құқыққа қайшы, қоғамға зиянды әрекет -- ... деп ... ... келгенде бұл тұжырымнан екі терістік байқалады:
1. Заңда құқыққа қайшы деп саналғандардың бәрі де, қоғамға ... ... ... Қоғамға қауіпті әрекеттің барлығы да, құқықтық нормаларға қайшы деп тыйым салынбаған.
Құқық бұзушылықтың мәні -- оны ... ... ... бөліп көрсететін, басты өзіне ғана тән ерекшеліктерінен тұрады. Алдымен барлық құқық бұзушылықтың мәні қоғамдық құрылыстың, қоғамдық қатынастар жүйесіне келтіретін ... ... ... тек бір ғана ... ... ... мен зияндылығы емес, оның таралуы қоғамдық қатынастарға айтарлықтай залал келтіретін адам әрекетінің белгілі бір түрі ескеріледі. Ал жекелеген әрекет-әрекетсіздік қоғамдық ... ... ... олар қоғамда кең таралған жағдайда ғана қоғамдық тәртіптің қаупіне ... ... ... ... ... қауіпті деп бағалануы мүмкін. Ол және өзі зиян келтіретіндіктен емес, өзі тектес әрекет-әрекетсіздіктің көптеп орын ... ... Олар өз ... ... ... өмір сүру ... ... құрылыстың реттілігі мен тәртібін бұзады, сондықтан да құқық бұзушылықпен күресудің мемлекеттік ұйымдасқан қызметін қажет етеді.
Құқық ... ... ... оның ... адам ... құндылығы, жеке және мүддеге нұқсан келтіруінен көрінеді. Яғни, қоғамның маңызды құндылықтары, оның өмір сүру ... ... ... Құқық бұзушылықтың қоғамға қауіптілігінің деңгейі түрлі дәрежеде болуы мүмкін. Мәселен, адамның өміріне қастандық жасау -- өте ... ... Ал ... ... ... мүлкін ұрлау оған қарағанда жеңілірек дәрежеленеді. Дегенмен, осы екі ... те ... үшін өте ... ... табылады. Құқық бұзушылықтың қоғамға зияндылығы қоғамның қалыпты өмір сүру жағдайын бұзып, маңызды ... ... ... шиеленіс енгізуінен де көрініс табады. Зиян қандай да болсын заң бұзушылықтың теріс зардабы -- ажырамас белгісі оның ... ... ... ... болады. -
Әрекет-әрекетсіздіктің қоғамға қауіптілігі, зияндылығының занды көрінісі құқыққа қайшылық деп саналады. Ол іс ... ... бір ... ... ... ... ... саналы түрде бұзылуын білдіреді. Әрекет-әрекетсіздік заңды міндетін орындамау немесе құқықты теріс пайдалану, яғни егер оған ... ... ... және оны ... ... ... ... нормалардың санкциясы қолданылуға жатса, бұл құқыққа қайшы деген сөз.
Егер де құқықпен тыйым салынбаса, құқық бұзушылық болмайды. Адамның өзінің ... ... ... оның жеке ... байланысты болғандықтан, құқық бұзушылыққа жатпайды. Керісінше, адамның қоғамға, ... және ... ... ... келтіре отырып, құқықтар мен бостандықтарды пайдалануы, құқыққа қайшы әрекет деп саналады.
Құқық бұзушылықты сипаттайтын белгі-нышандар:
1. ... ... -- ... оның ... құқық жүктеген міндеттерді бұзу, тыйым салынған әрекеттерді жасау. Яғни бұл ... ... ... ... әрекетсіздігі. Адам өзінің іс-әрекеті, қылығы арқылы басқа адамдармен, қоғаммен, мемлекетпен қарым-қатынасқа түседі. Демек, құқық бұзушылық адамның мінез-құлқы арқылы байқалады. ... ... ... ... ... ... сезімдері құқық бұзушылық болып табылмайды. Мәселен, адам өзінің ойын, сенімін күнделікке, таспаға жазып, ... ... ... ... ой ... заңмен реттелмейді. Бірақ қандай да болсын іс-әрекет, мінез-құлық, ойдың, сана-сезімнің қатысуынсыз ... Олар ... да ... елігінен өтіп, бақылауында болады. Бұл дегеніміз, ақыл-есі дұрыс адамның іс-әрекеті ерік пен ойдың арқасында жүзеге асырылады ... сөз. Яғни ... ... саналы түрде жасалатын ерікті іс-әрекет немесе әрекетсіздік болып ... ... ... ... ... қорғайтын мүддеге нұқсан келтіріп, қоғамның және адамның мүддесіне зиянын тигізеді, белгіленген құқықтық тәртіпті бұзады. Құқық нормаларының ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарға кесел келеді, белгілі бір игілік, құнды зат жоғалады, адамның құқықтарына, өміріне, денсаулығына, рухани сезіміне зиян ... ... ... ... түрлі болуы мүмкін.
Қоғамдық зиянды анықтаудың мынадай тәсілдері белгілі:
1. Заңдылықты бұзудың объектісі адамдардың өміріне, денсаулығына, қоғамдағы негізгі қарым-қатынасқа зиян ... ... ... түрін, мөлшерін анықтау.
3. Қылмысты жасаған әдісін, уақытын, орнын анықтау.
4. Қылмысты жасаған адамның өзінен және осы іске ... ... ... ... толық мінездеме беру.
Қалай болса да заң бұзушылық қоғам үшін ... ... ... ... айтылғандай жеке адамға (өміріне, денсаулығына, ар-намысына, бас бостандығына), мүлікке, қоғамдық тәртіпке нұқсан келеді. Кейбір жағдайда ... ... ... ... ... ... ... кісі өлтіру, мүгедектікке душар ету, жазылмайтын ауруға соқтыру т.б.
5. Құқық бұзушылық әрқашан да құқық нормаларының талаптарына қайшы ... ... да оның ... ... ... және ... ... қарсы бағытталғандықтан құқыққа қайшы әрекет деуге болады. Құқыққа келісті және ол рүқсат берген әрекет, ешқашан құқық бұзушылық ретінде бағаланбайды.
Құқық бұзушылық ең ... неге ... ... Заңның қорғауына алынған өзге тұлғалардың мүддесіне. Дегенмен адамның барлық мүддесі заңмен ... ... ... да ... ... ... әр ... да құқыққа қайшы болып саналмайды, тиісінше құқық бұзушылық ретінде бағаланбайды. Мәселен, бәсекелестік, біреудің жеке экономикалық мүддесіне залал ... ... ... бұл ... ... ... ... құқық бұзушылықтың мәні мемлекет шығарған құқық нормаларына қайшы әрекеттер мен ... ... ... ... құқық субъектісінің кінәлі әрекеті арқьшы ғана жүзеге асады. Кінәлі деп ... үшін ... ... адамның ақыл-есі дұрыс болу керек. Есі дұрыс емес немесе әрекет қабілеттілігі жоқ деп танылған адам ... ... ... ... ... ... ... нормаларының талаптарын қалай бұзса да жауапқа тартылмайды, себебі, ол өз ... ... ... одан ... зиян ... болжай алмайды. Кінәлі болу үшін адамның есі дұрыс және әрекет қабілеттілігі ... ... ... ... Әрекет қабілеттілік деген адамның өз еркімен саналы тұрде іс-әрекет жасап, сол үшін жауап беру мүмкінділігінің болуы.(Юнг) -- ... ... ... ... қайшы әрекетіне қатысты психикалық қарым-қатынасы. Кінәнің екі түрі белгілі:
1. Тікелей немесе жанама ниетпен жасалған қасақаналық. Егер адам өз ... ... ... ... екенін үғынып, оның қоғамдық қауіпті зардаптары болуының мүмкін екенін немесе болмай ... ... ала ... және осы ... болуын тілесе, әрекет тікелей ниетпен жасалған қасақаналық деп танылады.
Егер адам өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) ... ... ... ... оның ... ... зардаптары болуының мүмкін екенін алдын ала білсе, осы зардаптардың болуының ... де оған ... ... жол ... не бүған немқұрайды қараса, әрекет жанама ниетпен жасалған деп танылады.
2. Абайсыздық. Ол менмендік және немқұрайдылықпен жасалады.
Егер адам өз ... ... ... ... туғызуы мүмкін екенін алдын-ала білсе, бірақ бұл ... ... ... ... ... мүмкіндігіне сенсе, бұл менменшілдік деп танылады. Мәселен, жүргізуші көлігінің техникалық ақаулықтарын біле отырып жолға шығады, жеңілтектікпен жол апатын болдырмаймын деп ... ал ... жол ... кезігеді.
Егер адам қажетті ұқыптылықпен сақтық болғанда ол ... ... ... тиіс және ... біле ... бола түра өз іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамдық қауіпті зардаптарының болуы мүмкін екенін болжап білмесе, әрекет немқұрайдылықпен ... ... ... ... ... алдында көлігінің техникалық жағдайын тексермейді. Ал ол көліктің техникалық ақаулығы болған еді. Осының салдарынан жол апаты орын алады.
Құқық бұзушылық өз ... ... ... өмір сүру ... ... ... реттілігі мен тәртібін бұзатындықтан, оған мемлекет атынан шара қолданылып, ... ... ... ... үш ... ... мемлекеттік мәжбүрлеу;
- құқық бұзушыны жауапкд тарту;
- құқық бұзушының өзіне жағымсыз жағдай тудыру. ... ... ... белгілейді. Құқық нормаларының қағидаларын бір ауыздан қорғау қажет болған жағдайда олардың сақталуы мәжбүрлеу арқылы ... ... Егер ... ... қағидалары бұзылатын болса, мемлекет органдары тиісті шаралар қолдануға құқьшы.
Заң бұзушыны мемлекет жауапқа тартады. ... ... ... ... айқындап, әшкерелеу үшін тиісті шаралар қолданады -- тергеу жүргізеді, адамның кінәсі ... ... ... ... ... Жиналған деректердің барлығын жан-жақты тексеріп, соның нәтижесінде шешім қабылдайды.
Әркез құқық бұзушы өзіне лайық жағымсыз қылықты жүзеге асырады. Ол оның ... ... өз ... бостандығына келетін нұқсан. Яғни, кінәлі адам біреудің мүлкіие келтіретін зиянды ... ... оның ... ... Көп ... шара кінәлі адамның жеке басына қолданылады. Оны бас бостандығынан айырады, жүріп-түру еркіндігін шектейді. Осы ... ... ... мақсаты:
- кінәлі адамның зұлымдығын бетіне басып, оның іс-әрекетінің қоғам үшін қауіпті екенін көрсету;
- қоғамға, жеке адамға істеген ... ... ... кінәлі адамның өз басына да күн туатынын дәлелдеу;
- заңды бұзушылықтан басқа ... ... ... табылады.
Әрекет-әрекетсіздіктің қоғамға зияндылығы және құқыққа қайшылығын анықтау оны құқыққа сай әрекеттен бөліп қарауға негіз болады. ... бұл ... ... ... ... ... ... де, оның мазмүнды белгілерін нақтылау қажеттілігі туындайды. Осы мақсатта заң ғылымында құқыққа ... ... ... ... ... ... негіз болатын элементтердің жиынтығы, яғни құқық бұзушылықтың занды құрамы болады: объективтік жағы, объект, субъективтік жағы, субъект.
Құқық бұзушылықтың,объективтік жағы құқыққа қайшы деп ... ... ... ... ... ... ... құқыққа сай әрекетті жасамаудан туды. Қай жағдайда болмасын құқыққа қайшы әрекет-әрекетсіздік саналы ... ... ... зиянды салалардың тууына әкеліп соғады. Ол құқықпен қорғалатын қоғамдық қатынастарға тікелей зиян келтіруі немесе осындай зиян келтіруге байланысты ... ... ... ... ... ... ... болжам заң бойынша объектіге кірмейді. Кей жағдайда құқық қорғайтын мүддеге әдепсіздік, белсенділік (балағаттау, жалған сөз) арқылы да зиян ... ... ... ... ... ... ... зиянның арасындағы себепті байланыс және келтірілген залал жатады. Заң теориясында себепті байланыс дегеніміз -- ... ... ... және ... ... ... қайшы әрекет-әрекетсіздік болып табылатын, зиянды әрекет-әрекетсіздікпен пайда болған нәтиже арасындағы объективтік байланыс болып табылады. Мұнда зиян құқық бұзушылықтың теріс ... ... ... ... ... да бір игіліктің немесе құндылықтың жойылуы, оларды ... шек қою, ... ... қол ... олардың субъективті құқықтарын бұзу т.с.с.
Зиян материалдық, физикалық басқа да қасиеттерге ие болып, жеке ... ... ... ... ... де ... ... Іс-әрекеттің сипаты және одан келген зиян қоғамға қауіптіліктің деңгейін анықтап, құқық бұзушылықты басқа құқық тәртібін бұзудан ... ... ... ... ... ... ... үшін барлық себепті байланыс айтарлықтай мәнге ие бола бермейді. Субъектінің кінәсі оның қоғамға зиянды салдарын болжаумен байланысты болады. Ал сол ... ... ... келетін зиянды ғана болжау мүмкін болмақ. Демек, әрекет-әрекетсіздікпен қоғамға зиянды салдардың арасында қажетті себепті байланыс ... ... ... ... зиян жасалған әрекеттің тікелей нәтижесі екендігі анықталуға жатады. Әрекет-әрекетсіздікпен оның нөтижесі арасындағы байланыстың ... ... ... ... ... барлық фактілік жағдайын жан-жақты зерттеудің негізінде ғана бекітіледі.
2. Объект -- ... ... ... ... мүліктік немесе мүліктік емес игілік. Яғни, құқықпен реттеліп және қорғалатын қоғамдық қатынастар. ... ... өз ... ... тәртібіне қарсы бағытталып, қандай да бір зиян келтіреді.
Қоғамдық қатынастың, оның субъектілерінің құқықтары мен мүдделері көп ... ... ... нақтылы құқық бұзушылықгың объектілері де бірнеше болуы мүмкін.
3. Құқық бұзушылықтың субъективтік жағын адамның құқық бұзушылықты жасауға жол берген әлеуметтік-психологиялық механизмін ... ... ... ... жағынан алып қарағанда барлық құқық бұзушылық, алдымен кінәнің болуымен байланысты болады. Бұл тұрғыдан қарағанда құқық бұзушылық -- ... ... еркі және ... ... жол ... кінәлі әрекет болып табылады.
Субъектінің кінәсінің деңгейі оның өз іс-әрекетінің әлеуметтік зиянды нәтижесін алдын ала болжағандығы немесе болжамағандығына ... ... және ... ... ... нысанында бейнеленеді. Қасақаналықта адам өз іс-әрекетін қоғамға қауіпті екенін ұғынып, оның қоғамдық қауіпті зардаптары болуының ... ... ... ... ... алдын-ала біледі және осы зардаптардың болуын тілейді. Ал абайсыздықта адам өз ... ... ... ... ... ... білмеу, бірақ бұл зардаптарды жеткілікті негіздерсіз жеңілтектікпен болғызбау мүмкіндігіне сенеді немесе қажетті ұқыптылық пен сақтық болғанда, ол зардаптарды ... біле ... бола тұра өз ... қоғамдық қауіпті зардаптарының болуы мүмкін екендігін болжай алмайды. ... кінә ... ... ... ... ... байланысты болатын, ішкі психологиялық жай-күй болып табылмақ.
Дегенмен, мұнда құқық бұзушылыққа жол берген ... ... да ... ... ... ... іштей реттелген және белгілі бір мақсатты көздейді. Осыған байланысты құқық бұзушылықтың ... ... ... ... мен ... да ... Мұндағы ниет деп отырғанымыз -- ... ... ... ... ... ең басты негіз, ал мақсат -- ... ... ... ... нәтиже. Сондықтан осы элементтерін тани білу әрекет-әрекетсіздіктің барлық психологиялық ерекшеліктерін ашу және құқықпен қорғалатын қоғамның, мемлекеттің және азаматтардың мүдделеріне зиян ... ... ... ... жағын айқындауға мүмкіндік береді.
Субъект -- әрекет қабілеттігі бар заңды бұзушы ... ... ... құқық бұзушылық кезінде өзге құқыққа сай жолды таңдау мүмкіндігіне ақыл-есінің кемдігі, жасының толмауы, физикалық ... ... ... салдарынан жол берсе, әрекет-әрекетсіздік зиянды нәтижеге әкеліп соқса да құқық бұзушылық деп саналмайды. Құқыққа қарсы әрекеттерді құқық ... деп тану үшін заң оның ... ... бір ... қояды. Ең алдымен белгілі бір жасқа толу керек. Айталық, қылмыстың жауапкершілік 16 жастан басталады, кейбір қылмыс ... үшін 14 жас, ... ... 16 жас, ... ... 15 ... есептеледі.
Құқық бұзушылықтың субъектісі жайлы мәселелердің барлығы теория мен практикада біркелкі шешілмеген. Құқық бұзушылық ... ... ... қылмыстық және азаматтық құқықта алшақтық байқалады.
Қылмыстық құқықта қылмыс субъектісі мен жауапкершіліктің субъектісі сәйкес келеді, ал ... ... ... тек ... бұзушылыққа жол берген субъект қана тартылып қоймайды, құқық бұзушы субъект ... ... ... тану ... де ... ... ... Қылмыстық құқық бойынша бұл сұрақ бір жолмен шешіледі -- ... жеке ... ... ... топ ... ... да, оның әрбір қатысушысы өзінің істеген жеке әрекеті үшін жауап береді. Өзге ... ... бұл ... ... ... өр ... ... бір тобы адамдардың тобын құқық бұзушылық субъектісі деп таныса, екіншілері бұлай санамайды.
Сонымен, құқық бұзушылық -- әрекет қабілеттілігі иеленуші ... ... ... ... ... ... немесе қауіпті құқыққа қайшы және кінөлі әрекет-әрекетсіздігі.
Құқық бұзушылықтың түрлері: Барлық құқық бұзушылық қоғамға қауіптілігінің сипаты мен ... ... екі ... бөлінеді. 1) Қылмыс. 2) Теріс қылық.
Объектінің құндылығы, құқыққа қайшы әрекеттің ... ... ... ... ... ... ... мен сипаты, кінәнің нысаны құқыққа қайшы әрекеттің күшейе түскендігі, оның себебі, құқық бұзушының жеке мінездемесі арқылы анықталатын қоғамға зияндылықтың ... мен ... ... ... ... қайшы деп тануға ықпал етуші субъекті фактор негіз ... ... ... және ... ... ... ... салынған айыпты әрекет-әрекетсіздік. Ол қоғамның қалыпты өмір немесе мемлекеттік құрылыс, шаруашылық жүйе, ... және ... ... ... мүліктің және басқа да құқықтары. Қылмыстың занды сипаты -- ... ... ... ... салу мен ... ... қолдану болып табылады. Қылмысты заңда көрсетілген, қылмыстың барлық ... ... ... ... ... ... жеңіл мәнділігіне байланысты қоғамға қауіпті болмаса, қылмыс болып саналмайды.
Теріс қылық дегеніміз - қылмыспен ... ... ... ... ... және ... құқықтық тәртіптің жекелеген жақтарына нұқсан келтіруші құқық бұзушылық.
Теріс қылық қоғамға зиян келтіргендіктен, әлеуметтік қауіпті болып табылады. Теріс қылық қоғам ... қай ... ... келтірген зиянының сипаты және тиісті құқықтық санкциясының ерекшеліктеріне байланысты әкімшілік, тәртіптік, азаматтық құқық ... ... ... ... ... -- ... басқару саласындағы қоғамдық қатынастарға зиян келтіретін әкімшілік, қаржылық, жер және ... ... ... ... ... әлеуметтік қауіпті әрекет-әрекетсіздік.
Мұндай құқық бұзушылықтар атқару және билік етудің қалыпты ... ... ... ... ... ... ... (жол ережесін бұзу, өндірістегі қауіпсіздік ережесін бұзу және т.б.), азаматтардың құқықтары мен занды мүдделеріне нұқсан келтіреді.
Әкімшілік ... ... тек ... ... ... және ... басқарудың құқық тәртібіне қарсы бағытталғандығымен ғана емес, жазалау сипатында қолданылатын санкциялармен де ерекшелінеді. Мәселен, ескерту, айыппұл, жүргізу куәлігін алып қою және ... ... ... бұзушылық қызметтік қатынас саласында бағынушылық тәртібін бұзуға бағытталатын, әлеуметтік қауіпті әрекет-әрекетсіздік. Ол өндірістің ... ... және оқу ... ... ... алдында түрған шаруашылық, әлеуметтік-мәдени, басқару және де мақсаттар мен ... ... ... ... Бұл үшін ... ... ... мүмкін: ескеру, сөгіс, жұмыстан шығару, оқу орнынан шығару және ... ... ... ... -- ... ... ... реттелетін мүліктік және онымен байланысты жекелеген қатынастарға зиян келтіретін, әлеуметтік қауіпті әрекет-әрекетсіздік. Ол шарттық және ... деп ... ... Шартты -- азаматтық құқықтың шартқа қатысушы субъектілерінің әрекетінен ... ... -- ... ... ... ... ... және орындамаумен байланысты болады.
Азаматтық құқық бұзушылықтың қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... азаматтық құқық бұзушылыққа тән ерекшелік оларға мүліктік және мүліктік емес санкциялармен тыйым салынуы ... ... ... және ... ... ... келтірілуі көзге түседі: заңға қайшы келетін мәмлені езгерту, келтірілген мүліктік зиянның орнын толтыру және т.б. Құқықты қалпына келтіруші санкциялар азаматтық ... ... ... ... ... ... және ... мен ұйымдардың бұзылған құқықтары мен заңды мүдделерінің қалпына келтіруін көздейді.
Құқық бұзушылықтың себептері төңірегінде ежелден осы ... ... сан ... ... ... ... ... тұжырымдасақ, адамдардың құқықтық нормаларды бұзуына, ең алдымен әлеуметтік және ... ... әсер ... ... жағдайлар -- отбасы, мектеп, қызмет істейтін ұжым, жалпы қоғам өмірінің әсері. ... ... әр ... ... ... ... ... ауыр, қиын жағдайда тәрбиеленіп, өмір сүретіндер де, ... ... ... ... ... де ... ... мүмкін. Бұл жағдайды бабаларымыз ежелден-ақ байқаған. деген мақал айғағы болса керек.
Биологиялық жағдайлар. Бір отбасында дүниеге келіп, тәрбиеленіп, өскен балалардың ... ... ... болатыны белгілі. Біреуі мейірімді, салмақты, жігерлі болса, екіншісі ... ... ... ... ... Әрине балалардың жаратылысынан әр түрлі болуы, бұзақылық, адамның тегіне байланысты деген сөз емес. ... ... ... ... ... жаратылысына тән жаман мінездерді өсіп-өнетін кезеңге тап болса, адам әдепсіздік заң бұзушылық ... ... ... бірі ... ... ... ... болуы да олардың талаптарын орындамауға себебін тигізетіні сөзсіз. Шынында да мемлекетімізде жүздеген заңцар қабылданған. Оларда ... сан ... ... ... көптеген міндеттер жүктелген. Азаматтар ол заңдардың бәрін біле бермейді. Әрине, занды білмей бұзғанмен, біле тұрып қасақана немесе абайсызда ... ... ... өте үлкен айырмашылық бар. Конституция бойынша қандай да болмасын қабылданған занды құжаттар баспасөз бетінде жариялануы қажет. Егер жарияланбаса, оның күші ... ... ... ... ... адам жауапқа тартылмайды (ҚР216 Конституциясы, 39-6).
Құқық бұзушылықтың субъективтік себебі -- бұл, мемлекеттік идеологияға, адами құндылықтар мен қоғамдық ... ... ... сананьщ төмен деңгейлігі.
Ал объективтік себебі -- өмірдегі, экономикалық және әлеуметтік қатынас саласындағы нақтылы кайшылықтар. ... ... ... ... жағдайға -- оның субъективтік және объективтік себептерінің орнын алуына жол беретін, ұйымдастырушылық және ... ... ... ... ... ... қашан да жекелік сипатта болады. Жеке тұлғаның қабылдаған және оның қажеттілік мақсаты арқылы ... ... ... шешім, құқық бұзушылықтың тікелей себебі болып табылады. Бірақ құқық ... ... ... бір ... ... ... ... жеткіліксіз.
К.Маркс былай деген болатын: қоғам тек адамдардан ғана тұрмайды, олардың ара байланысы мен қарым-қатынасын бейнелейді ( К. ... Ф. ... Шығ. ... 3-т, З-б.). ... да ... ... себебін жекелеген құқыққа қайшы әрекеттер арқылы түсіну мүмкін емес.
Ғылыми зерттеу нәтижесі құқық бұзушылықтың себебі жеке ... ... оны ... ... ... ... қайшылықга деп түсіндіреді. Яғни бұл өз кезегінде қоғамдық жағдайдың сипатына тәуелді болады. Бұл дегеніміз қоғамдық қатынастар ... ... ... ... ... түтыну салаларында белгілі бір орынға ие болу. Ал қалыпты өмір сүру жағдайда бұлар ... ... ... ... ... Қоғамдық еңбек бөлінісі жүйесіндегі белгілі бір орынды иелену адамның кәсіпқойлық дәрежесін, білімін және мәдени мәртебелігін айқындайды.
Жеке адамның әлеуметтік мәртебелерінің бір-біріне ... ... оны ... тәртіпті бұзуға итермелейді. Яғни саяси-экономикалық үстемдікке әлеуметтік саладағы ... ... ... жеке ... ... ... экономика, мәдениет саласында тиісті орынды қамтамасыз етпеген жағдайда, олар заңсыз әрекеттерге барады. Кейбір саяси ... ... ... мемлекеттегі рөлімен теңестіру үшін, билікті теріс мақсатта пайдаланады. Ең арысы жалданбалы жұмысшы да, сатылмалы жұмыс күшінің ақысы оның қоғамдық қажеттігін ... ... ... ... бет ... ... өткен құқық бұзушылықтың негізгі себептерін түжырымдай келе байқайтынымыз -- заңды мінез-құлық, құқықтық сана, құқықтық мәдениеттің бұл тұрғыда алатын орны ... ... ... нормаларының нүсқауларына сәйкес келетін жеке тұлғаның мінез-құлқы. Ол арқылы заң орындалады, жүзеге асырылады. Егер адамдардың мінез-құқықтары құқық нормаларының талаптарына сәйкес ... онда ... ... ... құқық нормаларының талабын белсенділікпен немесе енжарлықпен орындайды. ... ... ... ... бөлінеді:
1) Белсенді заңды мінез-құлық лауазымды тұлғалардың, азаматтардың өз бастамасымен белгілі мақсатқа бейімделген занды ... оның ... сан ... ... мінез-құлықтың көрінісі де сан алуан. Азамат өзіне жүктелген міндеттерді салақтықпен сапалы орындамайды, өзінің құқықтары мен ... ... ... ... немқұрайлықпен қарайды. Әңине мұндай мінез-құлық, құқық нормаларына қайшы келмесе де адамның ең алдымен өзіне зиян келтіреді, себебі адамның игілігі үшін ... ... ... іске ... ... ... мінез-құлықтан қоғам да ештеме ұтпайды. Демек, екі тарапта ұтылыста болады. Мұндайда енжар мінез-құлық басым болса, ... зиян ... ... ... ... ... теріс ниетті лауазымды тұлғалар мемлекет органының қызметін халықтың бақылауынан тыс ... ... ... ... ... ... ... айналдыру қажет. Оның негізгі шарты -- еңбекке баулу. Құқық нормаларын адал, ақ ... іс ... ... ... көтермелеу шараларын белгілесе, ол нормалар белсенділікке негіз болары сөзсіз.
Қорытынды
Мемлекеттік билік құқықты мойындайды және бір ... ... ... ... ғалымдардың ойынша , ең адал мемлекеттіке жатады." Заңның күші жоқ жерде- ... ... ... - ... құрылым нысаны жоқ".Цицеронның айтуы бойынша халықтың жұмысы құқықтық араласу және жалпы құқықтық тәртіп . Ертедегі Грецияаның және ... ... ... идеялары, институттары, құқықтық мемлекеттер туралы кейінгі прогрессивтік ілімдердің аяғынан тұруына, дамуына белгілі әсерін тигізеді.
Феодализмнен ... өту ... ... күштердің өсуі, қоғамдағы әлеуметтік және саяси қатынастарды туғызуға мәжбүр етеді және оның қоғамдық жұмыстарды ұйымдастырудағы негізгі ролін көрсетеді.
Федолизмыдырауының алғашқы ... ... ... ... тарихи тұрғысынан сол кездегі прогрессивті оқымыстылар Н. ... және Ж. ... ... ... өзінің теориясында, ертедегі және қазіргі көп ғасырлық мемлекеттің өміріндегі ... ... , ... ... ... саяси өмірдің дамуындағы қозғаушы күштерді білу арқылы, сол уақытқа қажетті идеалды мемлекеттң ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік жасап әр адамның қауіпсіздігін қамтамасыз етуінде деп ... ... ... ... ... ... ... нысанына мейірі түсті, себебі тек ... ... ... көп ... теңдік пен бостандықтың талаптарына сай келетін. Бұдан ... - ... ... және өзіне қарағандарды құқықтық басқару деп ... ... ... тек ... пен бостандықты қамтамасыз ету деп білді.
Мемлекеттің ... - ... ... ... бөлінісінің, жеке мменшіктің пайда болуы ... ... ... ... ... бөлінуінің туындысы. Мемлекет жария үкіметтің пайда болуы мен іс- әрекетінің ... ... ... қоғам өмірін ұйымдастырудың нысаны мен оның негізгі ... ... ... ... жағдайларда мемлекеттің күшқуатына үйренетін басқару ... ... - жеке адам мен ... мүдесін қорғайтыны, заң үстемдігі мен құқық принциптеріне негізделіп құрылған мемлекет. Ол принциптер: заңның үстемдік етуі; мемлекеттік ... заң ... ... және сот ... ... адам мен ... құқығы мен бостандығына халықаралық өлшем денгейінде кепілдік берілуі; тұлға мен мемлекеттің өзара ... ... ... ... құқық пен занның ... ... ... тән ... ... ... - қарсылықты білмейді. Онда мемлекеттік ... ... ... ... өзінің мазмұны және бағыттылығы, қабылдау және ... ... іске қосу ... қолдану сипаты, тәртіп бұзушылықтың жүзеге ... мен ... ... ... жоғары критерийлеріне сай келеді. Заң құқықтық принциптердің ... ... одан ... ... ... ... қарсы нормативті актілер қабылдап, оның жұмыс істеуі іс жүзінде ... емес ... ... тізімі
* Админстративное право. Оқулық, жауапты редакторы А.А. Таранов. Алматы, 1998ж
* Ағыбаев А. ... ... ... ... ... ... 2001 ж
* ... Е. Қылмыстық құқық. Оқу құралы. Ерекше бөлім. Алматы, 2001 ж
* ... Н. ... ... еңбек құқығы. Оқу құралы. Алматы, 2002 ж
* Баққұлов С. Құқық негіздері. Оқу ... ... ... 2001 ... ... Ғ, ... А. ... және құқық теориясы. Оқу құралы. Алматы, 1997 ж
* ... Ғ. ... ... ... құқығы. Оқулық. Алматы, 1997ж
* ... ... ... ... ... Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі N 453-1 Заңы
* Авторы: Мерей БАЙЛИН, Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Қостанай ... ... ... ... - ... ... ... баяндамасы.
* Ағыбаев А. / Заң газеті - 2006 - 15 шілде. 3 бет. ... ... ... ... ... Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі N 453-1 Заңы
* Авторы: Мерей БАЙЛИН, Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттігінің Қостанай ... ... ... ... - тәртіптік кеңес төрағасының баяндамасы.
* Ағыбаев А. / Заң газеті - 2006 - 15 ... 3 ... ... ... ... ... С. Б. ... Алматы - Дәнекер - 2004

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық - құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері56 бет
Кәмелет жасқа толмағандардың қылмыстық жауаптылығы және жазалаудың теориялық мәселелері78 бет
Қылмыстық жауаптылық24 бет
Құқық бұзушылық және заң алдындағы жауаптылық26 бет
Автомобильді не өзге де көлік құралдарын заңсыз айдап әкету үшін қылмыстық жауаптылық83 бет
Автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау мақсатынсыз заңсыз иеленгендігі үшін қылмыстық жауаптылық белгілеу мәселелері бойынша кездесетін сұрақтар мен кемшіліктерді толықтыру және оны құқық қорғау органдары қызметкерлерінің тәжірибеде қолдану тиімділігін жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау101 бет
Аудиттің заңды жауапкершілігі мен оны құқықтық реттеу30 бет
Еңбек қорғау заңдылықтарын бұзғаны үшін жауапкершілік20 бет
Еңбек қорғау заңдылықтарын бұзғаны үшін жауапкершілік жайлы6 бет
Еңбек қорғау заңдылықтарын бұзғаны үшін жауапкершілік жайлы ақпарат7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь