Нұра алабы өзендерінің ағындысының қалыптасуындағы табиғи және антропогендік фаторларының рөлі

Мазмұны

Кіріспе

1. Нұра өзені алабының физико . географиялық сипаттамасы
1.1. Жер бедері
1.2. Геологиялық құрылымы
1.3. Ауданның метеоклиматтық жағдайы
1.3.1. Радиациялық теңдестік
1.3.2. Ауа температурасы
1.3.3. Жауын . шашын
1.3.4. Қар жамылғысы
1.3.5. Ауа ылғалдығы
1.3.6. Жел режимі
1.4. Топырақ жамылғысы
1.5. Өсімдік жамылғысы

2. Нұра өзені алабының гидрологиялық зерттелуі және су режимі
2.1. Гидрологиялық зерттелу
2.2. Гидрографиялық сипаттамасы
2.2.1. Нұра өзені . с.Сергиопольское бекетінің сипаттамасы
2.3. Су режимі
2.3.1. Қоректену көздері
2.3.2. Су деңгейі режимі
2.3.3. Су өтімі режимі

3. Ағынды сипаттамаларын есептеу
3.1. Қатарды толықтыру
3.2. Қатарды Стьюдент, Фишер және Колмогоров . Смирнов
критерийлері бойынша біртектілікке тексеру
3.3. Жылдық ағындыны анықтау
3.3.1. Гидрометриялық бақылау деректері жетқілікті болған жағдайда
қалыпты жылдық ағындыны анықтау
3.3.2. Есептік кезеңді таңдау
3.3.3. Жылдық ағындының өзгергіштігі және оның мәндерінің есептік қамтамасыздықтарын анықтау әдістері
3.4. Ықтималдық үлестірім қисықтарыньщ параметрлері

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе

Нұра өзені Орталық Қазақстанның ең ірі су артериясының бірі. Нұра өзені Қарқаралы таулы тізбегінен теңіз деңгейінен мыңнан астам биіктіктен екі бастау - Ақбастау және Қоңыртөбе өзендерінен алады. Жалпы ұзындығы 910 км. Нұра Орталық Қазақстанның ең ірі көлдерінің бірі - Қорғалжынға құяды.
Өзен тұрғылықты жерді сумен қамтамасыз етуге, суландыруға, жер суғаруға және өндірісті сумен қамтамасыздандырады.
Нұра өзенінің су қорын нәтижелі пайдалану, тек оның гидрологиялық режимін, жылдық ағынды үлестірімін бөліктеп зерттеу негізінде ғана іске асады.
Берілген курстық жұмыстың мақсаты: Нұра өзенінің негізгі сипаттамаларын, жылдық ағындыны, вариация және асимметрия коэффициенттерін, жылішілік үлестірімін анықтау және су сапасын бағалау.
Бұл мақсаттан келесі шешімдер шығады:
а) Нұра өзені өзені алабының физико - географиялық жаңдайын сипаттау;
б) гидрографиялық зерттелуі;
в) су режимін зерттеу;
г) ағынды параметрлерін анықтау;
д) өзеннің су сапасын бағалау.
Жұмыста Казгидромет торының тұрақты бақылу деректері қолданылды: «Ресурсы поверхностных вод». Т 13. мәліметтері және басқа деректер.
        
        География факультеті
Құрлық гидрологиясы кафедрасы
К У Р С Т Ы Қ Ж Ұ МЫ ... « Нұра ... ... ... ... табиғи және
антропогендік фаторларының рөлі»
Орындаған:
4-ші курс студенті
Ғылыми жетекші:
Норма бақылаушы:
Қорғауға ... ... ... ... ... ____________________ ж.
Мазмұны
Кіріспе
1. Нұра өзені алабының физико - географиялық сипаттамасы
1.1. Жер ... ... ... ... ... ... ... ... Ауа ... ... - ... Қар ... Ауа ... Жел режимі
1.4. Топырақ жамылғысы
1.5. Өсімдік жамылғысы
2. Нұра ... ... ... ... және су режимі
2.1. Гидрологиялық зерттелу
2.2. Гидрографиялық сипаттамасы
2.2.1. Нұра өзені - ... ... ... Су ... ... ... Су ... ... Су ... ... ... ... есептеу
3.1. Қатарды толықтыру
3.2. Қатарды Стьюдент, Фишер және ... - ... ... ... ... ... ... анықтау
3.3.1. Гидрометриялық ... ... ... ... ... ... ... ... ... кезеңді таңдау
3.3.3. Жылдық ағындының өзгергіштігі және оның ... ... ... ... ... ... ... параметрлері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Нұра өзені Орталық Қазақстанның ең ірі су артериясының бірі. Нұра
өзені ... ... ... ... ... ... астам биіктіктен
екі бастау - Ақбастау және Қоңыртөбе ... ... ... ... ... Нұра ... Қазақстанның ең ірі көлдерінің бірі - Қорғалжынға құяды.
Өзен тұрғылықты ... ... ... ... ... ... және ... сумен қамтамасыздандырады.
Нұра өзенінің су қорын нәтижелі пайдалану, тек оның ... ... ... үлестірімін бөліктеп зерттеу негізінде ғана іске
асады.
Берілген курстық жұмыстың мақсаты: Нұра ... ... ... ... ... және асимметрия коэффициенттерін,
жылішілік үлестірімін анықтау және су ... ... ... ... ... ... Нұра өзені өзені алабының физико - географиялық жаңдайын сипаттау;
б) ... ... су ... ... ... ... ... өзеннің су сапасын бағалау.
Жұмыста Казгидромет ... ... ... ... ... ... ... Т 13. мәліметтері және басқа деректер.
1 Н¥РА ӨЗЕНІ АЛАБЫНЫҢ ФИЗИКО – ... ... ... негізгі полигоны болып табылатын Нұра
өзені алабының орталық бөлігі Қарағанды мен ... ... ... ... ... ... құрылымның
бірқалыпсыздығымен сипатталады.
Қарағанды және ... ... ... ... ... ... Орталық Қазақстан солтүстіктен оңтүстікке қарай 600
км, шығыстан батысқа қарай 1100 ... ... ... ... ... мың ... км.Солтүстікте Қостанай, Ақмола және Павлодар облыстарымен,
оңтүстікте Алматы, Жамбыл, Шымкент және Қызылорда облыстарымен, ... ... ал ... Ақтөбе облысымен шектеседі. Қарағанды облысының
шекарасының жалпы ұзындығы шамамен 4 мың ... ... ... біртіндеп үш зона алмасады: қуаң
(дала), жартылай құрғақ (жартылай шол) және құрғақ ... ... ... ... ... ... ... Торғай, ¥лыжыланшық,
Тоқырау, Қалмаққырған ( Белеуті ) және т.б. олардың барлығы ... ... ... ... ... отырған аудан Орталык Қазақстан территориясының Теңіз
-Қорғалжын ... ... әрі ... шөл ... көп ... ... ... орталық бөлігінде орналасқан.
Нұра өзені Қарқаралы таулы тізбегінен теңіз деңгейінен мыңнан астам
биіктіктен екі бастау - ... және ... ... ... ... 910 км. Нұра ... ... ең ірі көлдерінің ... ... Жер ... ... ... жер беті ... төбелі: оның көп
бөлігін Орталық Қазақстан ұсақ шоқысы алып жатыр.
Орталық Қазақстан ұсақ шоқысы геруиндік және ... ... ... нәтижесінде пайда болған. ¥сақ шоқының қазіргі жер
бедері генун тауларының ұсақ ... ... ... (қалдық таулар және шоқылардан) ... ... ... ... және конустәріздес шыңды шоқылар жапсарлас жазықтан 30
бен 40 м, ал ... 80 мен 100 м-ге ... ... бөлігінде аласа таулы массив биіктігі 1135м ... тауы ... ... орталық бөлігінде биіктігі 1000 м-ден 1000 м-ге ... ... тауы ... Олар Қарқаралы-Ақтауының аласа таулы массиві
болып табылады. Ең жоғарғы тау ... ... ... ... ... негізгі Балқаш-Есіл-Нұра суайрығы болып табылады. Бұл тау тізбек ірі
және көптеген тау қыраттарынан тұрады.
Олардың ішіндегі ең биігі ... және ... ... Олар ... абс. ... асып, аймақтың және Орталық Қазақстан ұсақ шоқысының ең
биік нүктесі болып ... ... ... ... тек ... ... кіреді.
Бұл жердің басым көпшілігін тегіс жазық жер алып жатыр. Оның бетінен ... ... мен ... құмды массивтер көтеріліп жатыр.
Тұран ойпатының басым бөлігі ... ... ... және доңғалды
саз немесе құм жазықтарымен баянды етілген. ... ... ... батысқа қарай Орталық Қазақстан ұсақ шоқысының батыс бөлігі
жанында 200 ден 250 м-ге ... ла ... ... 80 нен 100 м-ге ... ... ... ... территория күрделі геологиялық құрылыммен
ерекшеленеді. ... ... ... ... ... дейінгі төрттік
шөгінділерге дейін жыныстар таралған. Барлық көптеген ... ... ... және ... ... тән. ... және метаморфизикалық
құрылымдар мардымсыз дамыған.
Сарысу өзені алабының жоғарғы және орта бөлігінде ... ... ... ... ... Бұл өзен ... ... бөлігін силур
және девон шөгінділер алып жатыр. Интрузивті жыныстар Нұра, Тоқырау және
басқа өзендердің жоғарғы ... ... ... алабында карбон жынысының шөгіндісі негізінде Қарағанды
облысында таралған. ... ... ... аз тілімденген құм тас, ... ... ... Нұра өзенінің жоғарғы бөлігнде қатты ... ... ... ... ... территорйяның өзен аңғарынан көл қазаншұңқырлары
күшті қалың аллювиалді және ... ... ... ... ... ... Торғай және басқа өзендердің қазіргі
аңғарларындағы құмтас, малта тас, қой тас шөгінділерінің қалыңдығы 15 тен
2в м-ге ... және одан да ... ... ... ... ... ... шұғыл континентальді және құрғақшылық
климатымен ... Бұл ... ... су ... ... ... ... шегінде Орта Азия ... ... ... ауаның және меридиан бағытымен ауысатын суық, ылғалға
кедей арктикалық ауаның еркін келуімен ... Жылы ... ... ... температурасы, мардымсыз жауын-шашын және едәуір үлкен
салыстырмалы ауаның құрғақтығы, ал суық ... үшін ... ... ... ... ... қыс, едәуір жылдамдықты жел және жиі
борандар тән.
Көктем наурыз айының ... - ... ... ... және небәрі
бір - екі айға созылада. ... ... төрт - бес ай. Күз ... сияқты
қысқа. Күз қараша айында басталып, наурызда аяқталады.
1.3.1 Радиациялық
Территория облысында радиациялық теңдестіктің ... ... ... ... ... ендігіне байланысты өзгереді. Күн
шуағының ұзақтығы территорияның оңтүстігінде солтүстігіне ... ... бүл ... бұлттылықтың дамуымен байланысты. Қарағандыда ашық күн
саны 80, ал Бетпақдалада 113 ... ... Жыл ... ... ... ... суық ... байқалады. Бұлтты күндерің ықтималды
саны бұл кезде 40-70%. Жыды ... ... жаз үшін аз ... тән жазда
ашық күндердің ықтималды саны облыстың ... 40 - 50 %, ... 50 - 70 %. Жыл ... күн ... ... кірісі
солтүстіктен оңтүстікке қарай 110 - нан 130 Вт/см ай өседі. Желтоқсанда 2 -
3, ал ... 16-18 ... айға ... ... жылыпа-45 Вт/см келеді, қаңтарда 1-2, ал шілдеде
0-6 Вт/см ай. Жылы кезенде альбедо ... 20-28 % ... ... ... қар ... бар ... ... солтүстікте 70 %-ға, оңтүстікте 40 %-
ға дейін азаяды.
Радиациялық теңцестіктің жиынтық ... ... ... 40 пен 42 ... ... ... 45 пен 48 Вт/см
шаршыға дейін өзгереді.
Максимальді радиациялық теңдестік жазда (маусым - ... ... 6-9 ... құрайды. Зерттеліп отырған территорияның ... ... ... 9,0 - 9,5 ... ... Ауа температурасы
Қарастырып отырған территорияның орташа жылдық температурасы
солтүстікте 2 С тан 5 С қа ... ... 5 °С тан 7 °С қа ... ... облысында жергілікті ... жер ... ... ауа ... солтүстіктен оңтүстікке
қарай өсу заңдылығы жиі бұзылады. ¥сақ шокының биік жерлерінде орташ жылдық
температура 0 °С тан 2 °С ... ... ... ауа ... ... қыс ... ... қатты
аязбен, көктемде жылудың қарқынды ... және жаз ... ... ... суық ... - ... - орташа температурасы территорияның
солтүстігінде «минус» 16 °С мен 17 °С', ал оңтүстік белігінде «минус» 13 ... 15 °С. Жеке ... ... минимум территорияның оңтүстігінде
«минус» 40 °С қа, ал солтүстікте «минус» 50 °С қа жетеді (кесте 1).
Кесте 1- ... ... ... және орташа жылдық ауа температурасы
|I |II |III |IV ... |200 |719 |8320 ... |255 |650 |12300 ... |345 |690 |30700 ... |584 |606 |48100 ... | | |48100 ... 714 және 696 км ... Самарханд суқоймасы орналасқан; 125
тен 100 км учаскесінде өзен бір топ көл ... ... ал 54 және 23 ... көлі ... ... ... өзеннің ірі салалары жоқ; облыс сыртында
негізінен Нұра өзенінің ағындысы ... ... және орта ... ... ... торы ... ... салаларының ұзындығы
20 мбн 60 км аралығында. Олардың ішіндегі ең ірілері: Ащысу өзені (92 км),
Шерубай - Нұра ... (289 км), ... ... ... (117 км). ... жалпы ұзындығы 8660 км, өзен торының жиілігі - 0,16.
Өзенннің су жинау алабы ағынсыз Теңіз көліне жатады.
Өзен алабының ... ... ... Нұра ... ... тек 5
%-ын ғана алады. Оның аңғарларының ені 5 тен 10 ... ... 1 – Нұра ... ... схемасы
Арнасының иректілігі қалыпты, әдетте ағыс бйынша төмен ... ... ... тек орта және ... ... ... Нұра ... - с.Сергиопольское бекетінің сипаттамасы
Бекет ауылдан 4 км оңтүстікте, ... ... 500 м ... ... 7 км ... ... ... жайылмалы. Жайылмасы ашық, екі жақты, саздақты, уақытша
ағындысы бар арналы және ескі арналы. Оң жақ жайылмасының ені - 5,0 км, ... - 6,5 км. ... тек суы мол ... ғана толады.
Өзен арнасы бекет ... ... ... ... ... Жағасының биіктігі 4 м, саз топырақты.
1973 жылыдың қазан айынан бастап өзеннің режимі оған ... 1,5 ... км ... ... Ертіс - Қарағанды каналының іс - ... өзен ... ал ... қыста бекеттің тұстамаларында да
қатады, жазда жағасына қамыс және басқа су өсімдіктері өсіп кетеді.
Бекет қада ... оң жақ ... ... жылы ... ... ... ... қабылданған. Ол Қазақ УГКС 4
класты нивилирлеумен берілген.
Нөл бекеттің ... 488, 17 м ... ... ... ... ... және ... өткелмен
жабдықталған. Су сабасына түскен кезде гидртұстамада қисық ағу ... ... ... жасу ... ... ... ... бірлік су сынамалары № 2 гидротұстамада санақ басынан 120
м-де бір ... ... ... - бөтелкемен штангіде алынады.
Су температурасы бекет тұстамасындағы жағалауда, мұз қалыңдығы бекет
тұстамасында өзеннің ортасында ... өзен ... ... ... жылдан 30.06.1941 жылдарда
жұмыс істеді. 13.05.1958 жылы мұнда Мосгипед экспедициясының бекеті ашылды,
кейін (1973 ж.) одан ... УГКС тан ... ... бақылаулар бұл
бекетте байланған. 01.01.1941 жылдан 31.12.1959 жылдарда қазір бар бекеттен
1,3 км жоғарыда ... ... ... ... ағу жағдайларына байланысты
байланбаған [4].
2.3 Су режимі
Су режимі бір - бірімен байланысты екі элементті сипаттайды:
су деңгейі - ... ... ... ... су ... биіктігі.
су өтімі - бірлік уақыт аралығында қимыл қима арқылы өтетін су ... су ... ... ... күрт ... көктемгі су
тасу болып табылады. Көктемгі су ... ... ... су ... ... ... көптеген ағын сулар кеуіп қалады. Қыста бұл көпшілік кеуіп қалатын
өзендер иірімдерінде қатып ... ... ... ... негізгі қоректену көзі қар жамылғысы ... Қар ... су қоры ... қар ... ... көктемгі
және жылдық ағындының қалыптасуына басты рөл атқарады. Сұйық жауын - шашын
жер беті ... ... тек су тасу ... ғана ... ... ... ... - шашынның рөлі өзен ... ... су ... ... ... ... ... жылдық ағындының қалыптасуына топырақтың ... ... ... ... ... ... ... өзендері негізгі қоректі аласа таулы
дөңдерден және ұсақ ... ... ... ... ... көтеріңкі жақтарында қар қамылғысының
қуаттылығы және
қардағы су қоры ... ... ... ... өседі. Ұсақ шоқының
көтеріңкі жерлерінде жиі нөмерлер қаталанады. Жергілікті жердің еңістігінің
мәні ағындыға әсер етеді, соның ... су ... ... ... сулардың аккумуляциясы төмендейді. Сондықтан Үсақ ... ... ... ... ... ... ... територияда ағынды қалыптастырушы факторлардың ең қолайсыз
жағдайлары жазық жерлер - оңтүстік және батыс аймақтарда. Тұрақсыз ... жиі ... ... ... ... ... ... соқтырады, құм
- ... ... ... ... жердің кішкене еңістігі және ... ... ... ағындының ... ... ... ... тор ... ... ... телімімен
көрсетілген. Бұл ... үшін ... ... ... ... мүмкіндігі, трлық және жартылай толмаған арналық ... ... ... ... ... ... суларымен қоректенуінің
әлсіздігі тән. Осыған карап облыс өзендерінде ... ... ... ... ... бөліп алуға болады. Қалыптасу зонасы - бұл
Ұсақ шоқының көтеріңкі ... ... ... жоғарғы телімі, ал
жоғалту зонасы өзеннің жазыққа шығу жерінде басталады.
Облыс ... ... ... ... өзендерде тек қалыптасу және транзит
ағындысы орналасады ... ... Кон, ... ... ... Су ... ... режимінің негізгі үш кезеңі ажыратылады: су тасу, су тасқыны және
су сабасына түсу.
Облыс өзендерінің су тасқынының тоқынының көтерілу ... ... өзні ... ... су тасу ... су деңгейінің тербеліс
амплитудасы суы аз жылы - 120 см, суы мол жылы - 400 см және ... жылы - 180 ... ... отырган өзенде ең жоғарғы деңгей тербелісінің амплитудасы
773 см-ді құрайды.
Ең төменгі су деңгейі ... және ... су ... түсу ... ... мәні сулылығы түрлі жылдары әртүрлі болады.
Қыста су сабасына түскен кезде ең төменгі деңгей суы аз жылы ... - 271 см, ... ... жылы (1984 ж.) - 283 см. ... өзен көп
жағдайда қатпайды, тек 1948 жылы өзен ... ... ... ... ... су ... түскен кезде су, деңгейінің мәні 247 см-ден 377 ... ... ... ... әсерінен су деңгейі елеусіз көтеріледі. Оның мәні
суы мол жылы 345 пен 360 см, суы аз жылы 259 бен 281 см және ... ... 294 пен 325 см ... тасу ... су деңгейі мен су өтімінің арасындағы байланыс кейде
күрделі сипатқа ие болады. Су деңгейінің режимі өзен ... ... ... ... Ең жоғарғы су деңгйі мен ағындының арасындағы
айырмашылық көктемгі су тасу кезінде байқалады ... Су ... ... барлық ағындыларыньій көктемгі су тасу ... ... Су тасу ... қар еру ... ... ... кезеңде су
арнада жиналып, ондағы мұзды бұзады, ал кеуіп қалған ... су ... ... ... ... бекетінде үш жыл: суы мол - 1948 ж, суы аз
жыл - 1967 ж және сулылығы орташа - 1984 ж ... ... су ... 11/IV ... Су тасу ... әр жыл үшін ... 1967 жылы ... 1984 жылы 38 және 1948 жылы 42 күнді құрайды.
Көктемгі су тасу шамамен 3 - 19/V ... Су ... ең ... әр ... әр уақытта байқалады. Біздің жағдайда 1967 жылы 17/ІV 1984
жылы ІО/ІҮ 1948 жылы - 15ЛҮ өткен. Ал оның ... ... ... ... ... су ... кейін жазғы су сабасына түсу басталады. Кейбір
кіші өзендер бұл кезде кеуіп ... Тек ірі ... ғана ... ... ... ... кезеңдерінде тек 1951 жылы өзеннің кеуіп қалғаны
байқалды.
Кейде жазғы су ... ... ... ... өзендердің суының
көтерілгені байқалады. Бұл ... ... - ... әсері. Нұра өзені
Сергиопольское бекетінде жүргізілген бақылаулар кезеңінде жеті рет ... ... ... ... ... 1958 жылы ... Ал 1987 жылы оның өтімі
29,0 текшк м/с-ге жеткен. Оның тасқынының ұзақтығы 55 күн ... су ... ... кейін күзгі су сабасына түсу басталады. Су
тасу ... 2 - 10/ІХ ... Оның ... 24 ... 56 ... ... СИПАТТАМАЛАРЫН ЕСЕПТЕУ
3.1 Қатарды толықтыру
Берілген жұмыста Нұра өзенінің ... ... 1934 ... жыл аралығында орташа айлық және жылдық су өтімі қолданылды. Бұл
қатардың кейбір жылдарында бізге ... ... ... ... ... ... Осыған орай қатарды толықтыру жұмыстары ... ... іске ... үшін ... ... мен орташа айлық ағынды арасындағы
байланыстар тұрғызылды. Байланыс ... 0.70 ... Біз ... ... көлемі шектеулі болғандықтан бұл
байланыстардың тек екеуін ғана мысал ретінде келтірдік (Сурет 4 - Сурет ... ... ... Фищер және Колмогоров - Смирнов
критерийлері бойынша ... ... ... екі ... ... (немесе екі ... ... ... Нөлдік гипотеза бойынша X және Ү
қатарларының математикалық күтімі ... тең деп ... ... ... ... ... ... критерийі;
у - қатардың орташа мәні;
х - қатардың орташа мәні;
пх - X қатарның саны;
пу- Х қатарныңсаны;
х- қатарының орташа квадраттық ... Ү ... ... квадраттық ауытқуы.
Статистиканың алынған мәні t ... ... ... Ол ... формула бойынша есептеледі:
t
мұнда
-Стьюдент статистикасының шектік мәні;
Сt - өту коэффициенті;
tа- кездейсоқ жиын статистикасының ... мәні (r(1) = 0, R= ... 4 - Нұра ... ... ... ... және ... айындағы
ағындыларының арасындағы байланыс графигі (r=0.90)
Сурет 5 - Нұра өзені Сергиопольское бекетінің ... және ... ... ... ... графигі (r=0.89)
Сt мәні 3-кесте бойынша есептеледі [7]. Егер гипотеза орындалады,
яғни сенімді аймаққа түседі. Егер |t|Fа ... ғана ... ... ... 5-те келтірілді. Ол бойынша Ғ =0,88, ал Ға=1,41
яғни қойылған мақсат қанағаттандырылады.
Эмпирикалық деректерді теориялық үлестірім функциясынан ... ... ... және ... ... ... ... мәндерінің ең үлкен мәнін қабылдайды
D=mах
мұнда
F*(х)- эмпирикалық үлесnірім функциясы,
Ғ(х)- теориялық үлестірін функциясы.
Ғ*(х) және Ғ(х) функцияларын гидрологилық ... Р*(х) және ... ... ... ... ... ... сұлбасы статистикасын ... Ол ... ... есептеледі:
Колмогоров үлестірім кестесі бойынша шектік мән анықталады.
Егер ... онда ... ... ... ал ... ... яғни , онда нөлдік гипотеза қабылданбайды.
Есептеу кестесі ... 6-да ... ... ... ... ал а=24,9 яғни ... ... Жылдық ағындыны анықтау
Жылдық ағынды басты гидрологиялық сипаттамалардың бірі. ... ... және ... ... өзгерісін зерттеу, беткі суларды
халық шаруашылығында ... су ... ... үшін бөгендер
жобалау, суармалау, сумен қамту, ағындыны аймақ ішінде ... ... және ... бағалауға мүмкіндік береді. Жылдық ағынды
математикалық статистика және ықтималдық ... ... ... ... да математикалық әдістерді пайдаланудың негізінде гидрологиялық
есептеулердің жаңа әдістерін әзірлеу ... ... ... ... Ағыңдының басқа сипаттамалары, мысалы, қамтамасыздығы әртүрлі
ағындының жылдық шамалары, маусымдық және айлық шамалар ... ... ... өзен ... ... ... ақпараттың бар-жоқтығына және
көлеміне ... ... ... ... ... үш тәсілдің біреуімен
есептеледі:
а) қалыпты жылдық ағындыны есептеу талаптарын қанағаттандыратындай бақылау
кезеңі ұзақ болған ... ... ... ... ... ... оның ... колдағы гидрологиялық қатардың ұзақтығы 50-60 жыл
немесе ... ... ... онда осы ... толығымен немесе осы
қатардың ішіне кіретін ... ... ... егер ... ... қысқа және репрезентативті емес ... ... ... ... ... ... осы ... ұзақ кезеңге
келтіру жүзеге асырылады;
в) егер қатар тым ... ... ... ұқсастық әдісін
қолдануға болмайтын ... ... жоқ) ... ... ... ... жоқ ... онда қалыпты жылдық ағынды
зерттелген ... ... ... ... ... ... немесе су теңдестік теңдеуі пайдаланылады.
Есептік гидрологиялық сипаттамаларды анықтау бойынша нұсқауларға
сәйкес ... ... ... және ... ... ... ... есептік мәндерін анықтауға қажетті бақылау ... ... ... ... ... және ... ... орташа квадраттық қателігінің шамасы 5-10 %, ал вариация
коэффициентінің (қүбылмалылық ... ...
- 10-15 % ... ... ... болып саналады.
Егер және ... ... ... және ... емес болса, онда көпжылдық ... ... мен ... ... ұзақ ... ... Келтіру мүмкін болмаған
жағдайда (мысалы, ... ... жоқ ... ... ... ағындының және есептік вариация коэффициентінің орнына, олардың
қолда бар ... ... ... ... мәндері алынады және
есептеулерде олардың ... ... ... ... ... ... ... ағындыны есептеуге арналған п жыл бақылау
кезеңінің репрезентативтілігін бағалау бақылау кезеңі N>п және N>50 ... ... үшін ... ... ... айырым қисығын тұрғызып
талдау арқылы жүзеге асырылады. Қысқа п жылдан тұратын ... ... ... ... ... СS) ... деректері бойынша п және N кезеңдері үшін тұрғызылған
жылдық ағындының ... ... ... ... ... Гидрометриялық бақылау деректері жеткілікті болған ... ... ... ... ... ... ... қатардың кез-келген арифметикалық
орташа шамасы ретінде келесі формула бойынша анықталады:
мүнда
QN - ... ... ... ... Q2 .... QN+1 QN - ... ... санының көбеюімен QN-нің орташа
арифметикалық шамасы өзгермейтін немесе аз өзгеретін N ұзақ кезең ... ... ... теориясына сәйкес: п (бақылау қатарының саны) жеткілікті
дәрежеде үлкен болғанда салыстырмалы ... ... ... ... арифметикалық мәнмен Q0 бас жиынтық N ... ... ... ) ... ... барынша мардымсыз болады, яғни
n-жылдық орташаның орташа ... ... п ... ұлғаюымен
азаяды және келесі формуламен өрнектеледі:
мұнда
- жылдық ағындының ... ... Qі, ... п ... орташа
мәнінен орташа квадраттық ауытқуы. Келесі формула бойынша анықталады.
Сонымен ... ... ... ... ... ... мәнінің) сенімділігі бағаланады.
Ағынды зерттеу және ... ... ... ... ... жиі ... Оның мәні ... әртүрлі өзендердің
қалыпты ағындысын анықтаудың дәлдігін салыстыру үшін пайдаланылады. ... -дің ... ... ... ... п жыл ... есептелген қалыпты ағындының салыстырмалы орташа квадраттық
қателігін аламыз.
100%
мұнда
ағындының уақыт ... ... ... және ... (немесе өзгергіштік коэффицибнтімен) сипатталады. Вариация
коэффициенті СV, ағындының жылдық мәндерінің өздерінің орташа ... ... ... және ... ... бақылау қатары бойынша
анықталады.
Вариация коэффициентінің мәні неғұрлым үлкен болған сайын, дәлдігі
берілген ... ... ... қажетті бақылау қатарының ұзақтығы
соғұрлым ұзағырақ болуы керек.
3.3.2 Есептік кезеңді таңдау
Бақылау қатарындағы ... саны 50-60 ... ... ... ... ... ... белгіленеді. Ол суы мол және суы
аз жылдар ... ... ... ... ең көп санынан тұрады.
Тек үлкен аумаққа таралатын және осы ауданның барлық ... ... ұзақ ... ғана ... алынады (4-сурет). Негізгі
айналымдарға қабаттасқан ұзақтығы кішкентай айналымдар (2-4 жыл) ... Тек қана суы мол ... суы аз ... ... толық емес
айналымдар шығарып тасталынады.
Сурет 4 - ... ... ... ... ... (а және б - таңдалатын нұсқалар);
2 - суы мол фаза; 3 - суы аз ... ... ... ... ... ... уақыт
кезеңдері ағындысының тербелісін есепке алады. Ол ... ... ... ... қосу ... тұрғызылады, яғни
оның ординатасы ретінде тұрғызылады. ... К = ... ... қисықтьщ ординатасы әрбір і -жылдың соңында к ... ... ... ... ... орташа мәннен (=І)
ауытқуының қосындысын өсу ретімен ... ... ... ... ... ... үшін ... коэффицентімен сипатталатын
ағындының уақыттық өзгергіштігінің ықпалын ... ... ... ... ... ординаттар бойынша келесі тәуелділік бойынша
тұрғызылады.
Айырымдық интеграл ... ... ... ие. Кезкелген уақыт
аралығы үшін шаманың орташа мәнінің барлық көпжылдық ... ... ... ... тең ... ... ... және соңғы нүктелерін
қосатын сызықтың горизонтал сызыққа ... ... ... және ... ... ... ... және ... ... ... бөлігі үшін интеграл
қисығының соңғы және бастапқы ординатасы;
т - аралықтағы жылдар саны.
Интеграл ... ... ... ... және
Кор-І
шамасының мәні оң уақыт кезеңі сулылықтың суы мол фазасына сәйкес келеді,
ал ... ... ... бағьітталған және Кор-І шамасы теріс мәнге ... ... ... ... аз ... ... (Сурет 6 қараңыз). Қалыпты
жылдық ағындыны есепеу кезінде толық 2 немесе толық 4 айналымнан ... ... ... ... ал осы ... орташа ағынды
мәншің қалыпты ағынды мәнінен ... 3-5 ... ... ... ... ... ... қисығын тұрғузудың және ... ... ... шамаға келтіру үшін есептік кезеңді ... ... 67 ... ... Нұра ... ... бекеті мысалы
бойынша келтіріледі.
Сурет 6-Айырма интегралды қисығы
3.3.3 Жылдық ... ... және оның ... есептік
қамтамасыздықтарын анықтау әдістері
Су шаруашылығын жобалау және ... ... ... ... ... ... немесе өзгерген режимі алдын ала қарастырылады.
Бұл кезде тек қана ағындының орташа шамасын (қалыпты шама) ... суы ... мен суы мол ... да ... ... қатар алдағы көпжылдық
кезеңде жылдық ағынды тербелісінің болуы мүмкін өзгеру шегін де білу ... ... ... ... ... тербелістердің ауытқу
шегі үлкен болады.
Мысалы, гидроэнергетика, суармалау және ... ... ... ... ... ... мүмкін үзілістерді болдырмауға кепілдік беру үшін,
қандайда бір қамтамасыздығы белгілі суы аз ... ... білу ... ... кепілдік неғұрлым жоғары болса, ... ... ... аз ... ... есте ... керек. Су басудан қорғау
шараларын жобалау кезінде суы мол ... ... ... ... ... есептеудің негізгі міндеті өзендердің арналары мен су жинау
талаптарында тұрғызылатын гидротехникалық және өзге де ... ... үшін ... ... ... ... қамтамасыздығы деп оның қарастырылатын мәнінен
басқа мәндердің асып түсу ... ... Бұл ... мыналарды
ажыратады: жылына бір рет қана бақыланатын құбылыстар (сипаттамалар) үшін,
асып түсу ... (жыл ... ең ... су ... ... ... орташа жылдық су өтімі, көктемгі су тасу қабаты және т.б.); жылына
бірнеше рет бақылануы мүмкін құбылыстар үшін, болуы ... ... ... ... асып түсу ықтималдылығы (нақты жылдағы ... ... ... ... тәуліктік су өтімінің немесе орташа су деңгейінің
қамтамасыздығы); қарастырылып отырған ... ... ... отырған
аумақтың кезкелген бекетіндегі асып түсу ықтималдылығы (аумақ бойынша
қандай да бір ... ... ... ... ... отырған сипаттаманың немесе құбылыстың осы
немесе басқа мәнінің пайда болуы сенімділігін бағалаудың ... ... ... ... қарастырылып отырған оқиғаның пайда ... ... т ... ... ... п қатынасына тең
Ықтималдықты теориялық (lim m//п = р) және өте ұзақ қатар құрайтын
бақыланған ... (осы ... ... ... ... ... пайда болу жиілігі бойынша айқындалатын эмпирикалық (т/п)
ықтималдық деп бөледі.
Қарастырылатын ... жыл ... бір рет қана ... (су ... немесе су деңгейінің ең жоғары немесе ең төменгі
мәні, орташа ... су ... және т б.), оның ... ... да бір
уақыт мерзімі ішінде қайталану ... ... оның осы ... ... асып ... ... ... санымен бағаланады. Осы сипаттама бір
жыл ішінде ... рет ... ... осы мәннің қамтамасызыдығы
немесе осы мәннен басқа ... асып түсу ... осы ... ... уақыт
аралығы ішінде (ай, жыл, бірнеше жыл) оқиғалар санына (жиынтыққа) қатысты
бағаланады немесе қарастырылып ... ... ... ... ... есептеулер практикасында, соның ішінде су шаруашылығы,
гидротехникалық жобалау және өзге де ... ... ... ... сиһаттамаларын есептеуде асып түсу ықтималдығы, ереже бойынша,
жылдар санына қатысты процент есебімен (Р %) және осы ... ... ... ... ... ... ... үлестірім қисықтарының параметрлері
Қамтамасыздық қисықтары репрезентативті бақылау ... бар ... ... ... ... негізі ретінде алынады. Эмпирикалық
қамтамасыздық ... ... ... ... пайда болуының
салыстырмалы жиілігінің өсуін, яғни қайталанғыштықты, мысалы су ... ... ... ... ... ... ... қисығы аналитикалық қамтамасыздық қисығымен ... ... ... алады. Ықтималдық теориясы мен
математикалык статистика ... ... үш ... ... ... ... ... арифметикалық мәні (Q0), ... ... ... (CV) және ассиметрия коэффициенті
(СS).
Қамтамасыздық қисығын тұрғызудың негізі ретінде эмпирикалық деректер
қатары (ағындыға жүргізілген бақылау деректерінің ... ... ... деректер бойынша эмпирикалық қамтамасыздық қисығы тұрғызылады. Бұл
қисыққа эмпирикалық нүктелердің орналасуына ... ... ... таңцалады. Аналитикалық қисық (қисықтың типіне байланысты) белгілі
бір теңдеумен өрнектеледі, бұл қамтамасыздық қисығының бақылау деректерімен
қамтылмаған аймағында ... ... ... ... ... береді.
Әрі қарай, алынған нүктелер тобына аналитикалық қамтамасыздық қисығы
таңдалады.
Симметриялы үлестірім қисықтарының параметрлері: орташа арифметикалық
мән (Q0) және ... ... ... ... стандарт) (). Ағындының
жекелеген қатарларының ... ... үшін ... ... ... ... әдетте үлесімен сипатталады.
Бұл салыстырмалы орташа ... ... ... ... ... ... (СV) деп аталады.
Үлестірімнің асимметриясын немесе шегерілуін үшінші орталық моменті
сипаттайды. ... ... ... және ... ... деп ... есептеу қамтамасыздығы белгілі ағынды мәнін анықтау үшін
келесі параметрлерді есепеу ... ... ... ... ... р % (яғни, берілген су өтімінің асып түсу ... ... ... Q0, СV және СS ... р % және ... Q0
эмпирикалық қамтамасыздық қисығын тұрғызуға, ал Q0, СV және СS ... ... ... ... таңдауға мүмкіндік береді.
Құрылыс жобалау практикасында ізделінетін асып түсу ықтималдығының
математикалық күтіміне сәйкес келетін ... ... ... ... ... ... қамтамасыздық қисығы тұрғызылды (Сурет
7). Ал ... ... ... ... ... ... 7, кесте 8).
Вариация коэффициенті. Жекелеген қатарлардың өзгергіштігін салыстыру
ыңғайлы болу үшін орташа квадраттық ауытқуды салыстырмалы ... ... ... ... ... ауытқуды вариация коэффициенті
немесе өзгергіштік коэффициенті деп атайды. Оны СV ... ... ... мәні ... ... немесе шындыққа ең ұқсас әдіс
бойынша есептеледі. СV0,5 кезінде
қолданылатын шындыққа ең ... ... ... ... ... ... ... екі әдісті де СV-ның ... мәні ... ... ... СV -ның кіші ... кезінде екі әдісте жуық нәтиже беретін
болғандықтан және ал ... ... ... ... ... ... ... аталған қолданылу аясын бөліп көрсеткен орынды.
Вариация коэффициентінің (СV>о,5) және ... ... 2 СV ... үлкен болған жағдайларда, сондай-ақ ... r>0,3 ... ... және ... ... теріс ығысуы ондаған процентке жетуі мүмкін. Сондықтан ... ... ... ... жүйелі қателіктерді жоятын
түзетулер енгізу қажет.
Ығысуға түзету ... ... ... ... кезінде
теориялық қисықтың эмпирикалық нүктелерге барынша ... ... ... СV және СS ... ... және ... ... тәуелділік графикалық түрде ... ... ал ... ... ... ... ... теңдеу қызмет жасайды:
Ал, 1, 2,..., 6 ... ең аз ... ... анықталады. Олардың мәні СV/СS ... ... ... тәуелді.
Вариация коэффициентін моменттер әдісімен анықтау кезінде оның
кездейсоқ орташа квадраттық қателіктері төмендегідей белгіленеді:
- ... ... ... ... (жоқ ... өте ... автокорреляция есепке алынған жағдайда
Вариация коэффициентін шындыққа ең жақын әдіс бойынша анықтау кезінде
қалыпты қателіктерді ... үшін ... ... ... коэффициенті қарастырылып отырған кездейсоқ шама қатарының
өзінің орташа ... ... ... ... ... ... дәрежесін сипаттайды. Асимметрия коэффициенті де
салыстырмалы бірлікпен өрнектеледі, бұл жекелеген өзендер қатарының немесе
түрлі сипаттамалар ... ... ... ... ... ... СS ... жинақтап қорытуға мүмкіндік береді.
Қатардың асимметриялылығын сипаттау үшін қатар мүшелерінің өздерінің
орташа мәнінен ауытқуының кұбының орташа мәні алынады және ... ... алу үшін оны ... ... ... ... ауытқуға бөледі
болғандықтан және модулдік ... ... ... ... ... ... ... үшш ... енгізіледі. болғанда
(108) формула келесі түрге ие болады
Асимметрия коэффициентінің мәпі оң немесе ... ... ... ... суы аз жылдарға қарағанда суы мол жылдар сирек ... ... яғни ... ... ... кіші ... жиі ... болғанда қатар теріс асимметрияға ие ... ... ... квадраттық қателігін Крицкий-Менкел формуласымен
анықтауға болады
Демек, асимметрия коэффицентінің қателігі қатардың ұзақтығы қысқарған
сайын және ... ... ... кіші ... ... есептеулер кесте түрінде берілген (Кесте 9).
3.4 Жылішілік ... ... ... ... есептеу және анықтау іс жүзінде әрі
ғылыми ... ... зор, ... қатар гидрологиялық зерттеулер үшін
үлкен қиындықтар туғызады.
Жылішілік ағынды үлестірімі негізінде су ... ... ... су ... ... шығару, суқойманың реттеуші
сиымдылығы және т.б.). Ағынды режимі түрлі өзендерде ... ... ... ... ... ... олардың энергетикалық
жүйелерге біріктіргенде жоғарылатады.
Гидрометриялық бақылау ... бар ... ... ... ... ... ... бар:
1) бақылау деректері толық болғанда, 10 жылдан кем емес: а) ... ... жыл ... б) ... ... ... деректер жеткіліксіз немесе жок болған жағдайда (10 ... ... ... ... ... емес, суы мол маусымнан бастап ... жыл ... ... ... ... ... ... жылішілік ағынды
үлестірімі календарлық рет немесе су өтімінің кему ... ... ... ... есегітік пидрограф тұрғызылады немесе кестелік
түрі қолданылады, ал екінші - ... су ... ... ... Бұл ... біз ... жағдай бойынша есептеу жүргіздік.
Ең қарапайым әдіс бұл - ағынды үлестірімін нақты жыл ... ... ... ... байланысты сипатты үш нақты жылдан үлгі
таңдалады (сулылығы, ағынды үлестірімі, жылдық және ... ... ... ... ... ... алынады). Осы үш
жылдың ағынды үлестірімі үлгі ретінде қабылданады. Бұл 1967 жыл - суы ... жыл - ... орта және 1948 жыл - суы мол ... ... ... сулы жыл - ... 50 %-ға ... келетін жылдық су
өтімі. Айлар бойынша ... ... ... ... орташаланған
мәндеріне сәйкес.
Суы мол жыл - қамтамасыздығы 5 %-ға сәйкес келетін және көктемгі ... ... ... тасқын көлемі бойынша ең үлкен су өтімі.
Суы аз жыл - ең төмен және қыс пен жаз маусымдарында ұзақ ... ... ... ол су ... шектейді және 95 %-қ қамтамасыздыққа жақын
жылдың су өтімі. Ылғалдылығы жеткілікті аудандарда шектеуші ... - ... ... ... жаз ... ... ... жылдар бойынша кесте орташа айлық және жылдық
су өтімі көшіріліп алынды.
Содан қамтамасыздық ... ... 5, 50, 95 %-қ су ... және салыстырмалы нақты жылдар бойынша оны ... ... ... қайта есептейміз.
Қорытынды
Өзеннің табиғи режимі қазіргі уакытта елеулі арна бойымен техногенді
жолға ауысқан. Бұл ақаба судың түсуімен қатар ... өзен суын ... ... ... ... қарқындылығының өсуіне де
байланысты. Нұра өзенінің су қорлары негізінен ... ... ... ... ... Нұра ... ... бекетінің негізгі гидрологиялық
сипаттамалары, жылішілік ағынды үлестірімі жэне су ... ... ... ... ... мәліметтер анықталды:
а) физико - географиялық жағдайына қарағанда, Нұра өзені ... ... ... Нұра ... су ... ... типке жатады. Көктемгі су тасу
кезінде жылдық ... 90%-ға ... ағып ... ... негізгі сипаттамалары мынаған тең: Q0=7.25, СV =0.67 және
СS=0,95;
г) ағынды үлестірімі ... жыл ... ... ... ... байланысты сипатты үш накты жылдан үлгі таңдалады ... ... ... және ... ... ... ... жобаға сәйкес алынады). Осы үш ... ... үлгі ... ... Бұл 1967 жыл - суы аз, 1984 ... ... орта және 1948 жыл - суы мол ... ... ... бойынша 5, 50, 95 %-қ су өтімі есептелді және салыстырмалы нақты
жылдар бойынша оны ... ... су ... ... есептелді.
д) Турбулентті диффузия торы тұрғызылды. Бұл тор арқылы өзеннің кез келген
нүктесінде және ... ... ... орыннан кез келген
қашықтықтағы ластаушы ... ... ... Нәтижесінде бастапқы шоғырлану 70 мг/л болды, ал 172 м ... ... ... азайды. Алдағы тараушадағы ... осы ... ... мәні 52,5 мг/л, яғни ... ... жоғары. Мұлы ағыстың турбулентті араласуымен түсіндіруге болады.
Кесте №1 Нұра өзені Сергиопольское бекетінің ... ... су ... ... ... ... шаршы шақырым сағадан қашықтығы 672 шақырым
|годы ... | |
| | ... ... ... |2.6 |2.92 |3.21 |30.2 |4.45 |4.8 |13.2 |5.23 |16.4 |16.2 |8.27 ... | |1977 |1.15 |0.54 |1.69 |134 |4.81 |14.4 |12.3 |19.2 |14.4 ... |3.1 |17.4 | |1978 |1.55 |1.17 |3.69 |21.2 |2.62 |15.2 |11.5 ... |2.46 |2.17 |1.42 |7.35 | |1979 |0.71 |0.74 |0.8 |41.5 |5.11 |13.3
|12.1 |7.07 |122 |8.09 |12.8 |4.04 |10.4 | |1980 |1.09 |0.78 |1.24 ... |10.1 |14.9 |13.9 |13.4 |4.91 |4.44 |3.51 |7.12 | |1981 |1.25 ... |10.3 |2.75 |10.5 |13.2 |10 |5.67 |4.67 |6.16 |5.08 |6.69 | ... |0.5 |нб |43.6 |1.64 |4.75 |888 |3.64 |6.29 |7.99 |6.55 |6.91 |7.67 ... |1.87 |1.27 |19.8 |27.1 |4.03 |6.35 |138 |9.03 |6.03 |14.4 ... |9.71 | |1984 |2.02 |0.84 |8.62 |17.3 |4.18 |7.29 |125 |7.48 ... |7.54 |2.47 |7.31 | |1985 |нб |нб |2.2 |36.9 |3.25 |5.43 |15.4 |12.2
|10.9 |15.8 |10.7 |6.26 |9.92 | |1986 |1.3 |0.92 |3.8 |63.5 |9.3 ... |9.57 |9.35 |16.7 |11.6 |7.47 |13.4 | |1987 |1.37 |1.51 |1.79 ... |13.1 |2.1 3. |5.45 |7.04 |10.2 |4.69 |2.53 |7.87 | |1988 |1.32 ... |72.5 |8.5 |5.35 |15.4 |19.2 |15.4 |16.8 |19.2 |5.71 |15.1 | ... |6.7 |10.1 |17.1 |9.12 |12.8 |12.5 |8.58 |7.96 |5.6 |3.25 |3.49 ... |1990 |4.55 |10.3 |6.8 |93.1 |14.6 |13.4, |14.5 |12.5 |9.29 |6.13 ... |16.1 | |1991 |3.41 |4.11 |1.94 |111 |12.3 |8.53 |12.7 |6.17 ... |2.98 |2.08 |14.5 | |1992 |2.63 |2.46 |3.79 |9.77 |1.74 |2.2 ... |3.31 |2.72 |2.08 |2.12 |3.23 | |1993 |1.93 |0.73 |1.1 |155.9 ... |929 |5.72 |6 |6.52 |4.37 |1.55 |19.9 | |1994 |0.63 |0.32 ... |7.17 |3.96 |443 |4.15 |4.15 |4.69 |4.62 |3.63 |4.58 | |1995 ... |85.5 |35 |6.75 |4.12 |3 12 |3.28 |3.66 |3.47 |3.3 |3.38 |12.9 ... |2.87 |2.44 |2.57 |8.89 |4.53 |4.26 |478 |4.58 |4.97 |4.8 |4.09 ... | |1997 |1.97 |1.66 |5.25 |36.7 |7.23 |3.81 |35 |3.63 |4.65 ... |2.76 |6.57 | |1998 |3.32 |3.97 |4.24 |14.3 |9.31 |3.6 |237 ... |3.45 |3.93 |3.14 |4.84 | |1999 |3.24 |3.14 |3.05 |5.01 |2.98 ... |2.95 |2.83 |2.64 |2.84 |3.48 |3.22 | |2000 |4.39 |2.17 |2.69 ... |3.2 |1 45 |1.39 |1.4 |2.17 |2.03 |0.82 |3.22 | ... 9-Жылішілік үлестірім (сипатты жылдар бойынша)
Сурет 7-Нұра өзені Сергиопольское бекетінің қамтамасыздық қисығы
Сурет 10- Нұра өзені Сергиопольское бекетінің орташа шоғырланудың
қамтамасыздық ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сарысу өзені алабының зерттелмеген өзендерінің ағындысын есептеу50 бет
Өндірістік шығындар11 бет
Өсімдіктердің өзара қатынас түрлері . Ареалдар туралы түсінік5 бет
Африканың ішкі сулары16 бет
Кіші алматы өзенінің су ресурстары29 бет
Оңтүстік – Шығыс Қазақстан өзендерінің ең мол ағындысының параметрлерін климаттың өзгерісін және антропогендік факторларды есепке ала отырып бағалау54 бет
Судың экологиялық проблемалары5 бет
Тұщы судың қоры, өзендер12 бет
Қазақстан Республикасының су ресурс проблемалары5 бет
Қазақстанның су қорлары туралы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь