Мектеп жасына дейінгі балаларды оқытудың әдістері мен тәсілдері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

НЕГІЗГІ БӨЛІМ

І. МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫ ОҚЫТУДЫҢ ӘДІСТЕРІ МЕН ТӘСІЛДЕРІ

1.1.Оқыту әдістерінің түрлері
1.2. Оқыту әдістері мен тәсілдерін таңдау
1.3. Балалар тілін дамыту әдістемесі
1.4.Тәрбиеші тілі — балалардың сөйлеу тілін дамытудың негізгі көзі.
1.5. Бала тілін дамытудағы қолданылатын әдіс. тәсілдер.

ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ

Сабақ жоспарлары
Зерттеу жұмысы
Әдістемелік нұсқау

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі: Оқыту әдістері- балаға білімді, іскерлікті, дағдыны игерту мен таным қабілетін дамыту үшін қолданылатын тәрбиеші жұмысының әдістері.
Оқыту әдісінің тиімді болуы үшін тәрбиеші түрлі тәсілдерді қолданады: әңгімелесу әдісін пайдалана отырып, көктемде жапырағын жайған бұтақтарды көрсетеді, жұмбақ жасырып, оны шештіреді, шағын әдеби шығармалар оқып толықтырады; көлік қозғалысын немесе басқа қимыл- әрекеттерді бақылауда сұрақтар қойып, қажетті түсініктер береді, сурет салуда көрсету және түсіндіру тәсілдерін қолданады, балалардың көңілін көтеру үшін өлең оқиды.
Мектепке дейінгі балаларды оқыту әдістері мыналар: көрнекі, ауызша айту, тәжірибелік және ойын әдісі.
Мектепке дейінгі ұйымның ересек және мектепке даярлық топтарында интернет материалдарды, кинофильмдер, диафильмдер, диапозитивтер және т.б. пайдаланылады. Бұл оқыту әрекетін қызықты етеді, балаларды айналадағы ортамен таныстыру мүмкіндігі кеңейеді, себебі өмірде тікелей танысуға мүмкін болмайтын құбылыстарды көрсетуге болады.
Экран арқылы заттарды әр түрлі жағдайда: ірі . орташа және жалпы түрде, көрсету мүмкіндігі болады. Балалар фильмдерден алған әсерлерін бір- бірімен бөлісіп, суреттерінде, әңгімелерінде, ойындарында бейнелейді.
Оқыту әдісінің тиімді болуы үшін тәрбиеші түрлі тәсілдерді қолданады: әңгімелесу әдісін пайдалана отырып, көктемде жапырағын жайған бұтақтарды көрсетеді, жұмбақ жасырып, оны шештіреді, шағын әдеби шығармалар оқып толықтырады; көлік қозғалысын немесе басқа қимыл- әрекеттерді бақылауда сұрақтар қойып, қажетті түсініктер береді, сурет салуда көрсету және түсіндіру тәсілдерін қолданады, балалардың көңілін көтеру үшін өлең оқиды.
Қолданылған әдебиеттер:

1. Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамыту методикасы, Алматы – 1981 жыл
2.Журнал «Балабақша», №2-6, 2009 жыл
3. Балабақшадағы балалардың тілін дамыту әдістемесі, Алматы – 1985 жыл
4. «Балабақшада оқыту және тәрбиелеу бағдарламасы», Алматы, 1987-89 ж
5. Бейсенбаев Ж. «Әдептілік әлемі», Алматы 1987 ж
6. Жұмағожина Р.М. «Республикалық балабақшалардың даму тарихы», Алматы , 1982 ж
7. Крупская Н.К. «Мектепке дейінгі тәрбие туралы», Алматы, 1988 ж
8. Ильина Т.А. «Педагогика» Алматы 1979 ж
9. Аймауытұлы Ж. «Шығармалары» Алматы, 1989 ж
10. Байтұрсынұлы А. «Шығармалары» , «Өлеңдері, аудармалары, зерттеулер», Алматы 1989 ж
11. Көбесов А., Әл Фараби, Алматы, 1971 ж
12. Жуковская Р.И: «Воспитание ребенка в игре» 1983 ж
13. Жұмабаев М. Шығармалары, өлеңдері 1989 ж
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І. МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫ ОҚЫТУДЫҢ ӘДІСТЕРІ МЕН ... ... ... ... ... мен ... таңдау
1.3. Балалар тілін дамыту әдістемесі
1.4.Тәрбиеші тілі -- балалардың ... ... ... негізгі көзі.
1.5. Бала тілін дамытудағы қолданылатын әдіс- тәсілдер.
ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
Сабақ жоспарлары
Зерттеу жұмысы
Әдістемелік нұсқау
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... әдістері- балаға білімді, іскерлікті, дағдыны игерту мен таным қабілетін дамыту үшін қолданылатын ... ... ...
Оқыту әдісінің тиімді болуы үшін тәрбиеші түрлі ... ... ... ... ... ... көктемде жапырағын жайған бұтақтарды көрсетеді, жұмбақ жасырып, оны ... ... ... ... оқып ... ... ... немесе басқа қимыл- әрекеттерді бақылауда сұрақтар қойып, қажетті түсініктер береді, сурет ... ... және ... ... ... балалардың көңілін көтеру үшін өлең оқиды.
Мектепке дейінгі балаларды оқыту әдістері ... ... ... ... тәжірибелік және ойын әдісі.
Мектепке дейінгі ұйымның ересек және мектепке даярлық топтарында ... ... ... ... ... және т.б. пайдаланылады. Бұл оқыту әрекетін қызықты етеді, балаларды айналадағы ортамен таныстыру мүмкіндігі кеңейеді, себебі өмірде тікелей ... ... ... құбылыстарды көрсетуге болады.
Экран арқылы заттарды әр түрлі жағдайда: ірі . орташа және жалпы түрде, көрсету мүмкіндігі болады. Балалар ... ... ... бір- ... ... ... ... ойындарында бейнелейді.
Оқыту әдісінің тиімді болуы үшін тәрбиеші ... ... ... ... әдісін пайдалана отырып, көктемде жапырағын жайған бұтақтарды көрсетеді, жұмбақ жасырып, оны шештіреді, шағын әдеби шығармалар оқып ... ... ... ... басқа қимыл- әрекеттерді бақылауда сұрақтар қойып, қажетті түсініктер береді, сурет салуда көрсету және түсіндіру ... ... ... көңілін көтеру үшін өлең оқиды.
Жұмыстың мақсаты: Оқытудың әдіс- тәсілдерін пайдалана отырып, ... ... ... ... ...
* ... әдісінің тиімді болуы үшін тәрбиешінің түрлі тәсілдерді қолдануы керек.
* Балаларға заттар мен құбылыстарды көрсету, айналадағы ... ... ... үйрету.
І. МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРДЫ ОҚЫТУДЫҢ ӘДІСТЕРІ МЕН ТӘСІЛДЕРІ
1.1.ОҚЫТУ ӘДІСТЕРІ МЕН ТӘСІЛДЕРІ
Әдістер мен тәсілдер ұғымы. Әдістер мен ... ... ... ... ... арқылы балалар білімді, іскерлікті, дағдыны игеріп, танымдық ... ... ... ... бір ... ... ... дейінгі балаларды оқыту әдістері мыналар: көрнекі, ауызша айту, тәжірибелік және ойын әдісі.
Көрнекілік әдістері. Көрнекілік әдістің ... ... ... оқытуда орны ерекше. Көрнекіліктің дидактикалық ұстанымына сәйкес ... ... ... ... жаңа ... ... кең ... Көрнекілік әдістеріне заттар, құбылыстар сияқты табиғи объектілерді, суреттер, тұлыптар сияқты көрнекі құралдарды , модельдерді, үлгілерді және ... ... ... ... ... ... кинофильмдер, магнитофон жазбалары, телевизия, радио хабарлары және т.б. сияқты оқытудың техникалық құралдарын қолдану маңызды. Көрнекілік әдістерінің тәсілдері мынадай: бақылау, заттарды ... үлгі ... ... ... ... кинофильмдер мен диафильмдер пайдалану, дидактикалық құралдар.
Қоршаған дүниедегі заттар мен құбылыстарды мақсатты, жоспарлы түрде ұзақ қабылдауда бақылаудың орны үлкен. ... ... ... ... ... ... ... айналадағы жағдай өзгерістерін байқауды үйрету. Баллаар ересек ... ... ... көлік қозғалысын, жануарларды, өсімдіктердегі және жансыз табиғаттағы өзгерістерді бақылайды.
Тәрбиеші балалар алдына танымдық міндет қоя отырып, объектілерді зерттеудің түрлі тәсілдерін, ... ... ... алға ... ... ... ... жоспарлауды, елеулі белгілерді іріктеп ала білуді қалыптастырады.\ бақылау мынадай шарттарды орындауды қажет етеді:
* Балаларға бақыланатын объектіге тән ... ... ... орын мен ... ... ... Балаларға қойылатын сұрақтар мен көрсетулер бақыланатын объектінің әр түрлі белгілеріне бағытталуы;
* Балалардың көңілін бақылауға ... ... жоқ ... бөлмеу, тақырыптан тыс оқиғалар туралы әңгіме қозғамау.
Тәрбиеші бақылау объектісі жөнінде балалардың не білетіндігін анықтау және не нәрсеге ерекше ... ... ... білу үшін ... ... ... өткізеді.
Көлік қозғалысын бақылау үшін саяхатқа баратын орын туралы тәрбиеші кіріспе әңгіме өткізеді. Балалар көше қозғалысы ережесі туралы, көшедегі ... пен жаяу ... ... ... кім ... ... не білетінін анықтайды, саяхат кезінде тәртіп ережесін түсіндіреді. Педагог ... ... ... ... ... соң, балаларды көшеде жүріп жатқан адамдар көрінетіндей және оларға ешқандай қауіп төнбейтіндей етіп орналастырады. Осыдан кейін балалардың назарын бақылау объектілеріне: өтіп ... ... ... ... полиция қызметкеріне аударады. Балаларға: Бағдаршамның жарықтары қандай ретпен жанады? Көше ... ... ... ... ... сұрақтар қояды. Педагог содан кейін балаларға айналадағыны бақылау үшін 4-5 минут уақыт береді, балалардан көргендерін сұрап, жауаптарын нақтылап бақылауға ... ... ... ... соң балалар көргендерін еске түсіріп құрылыс материалдарынан бағдаршам, көше белгілерін, көліктерді , реттеуші полиция ... бар көше ... ... ... ... алған білімдерін жетілдіреді.
Бақылау мазмұны біртіндеп күрделендіріледі. Ауа райы, құстар, балықтар, жануарлар, өсімдіктер, маусымдық құбылыстар бақыланады.
Оқытудың тәсілдерінің бірі- ... ... ... барысында балаларға қуыршақ киімдері, ойыншық жиһаздар мен шын жиһаздар, ыдыстар, үй заттары, еңбек құралдары, сурет салуға, мүсін жасауға, құрастыруға ... ... ... ... бала жақсы көре алатындай етіп орналастырылып, тәрбиеші қысқа және нақты көрсете отырып, түсіндіреді: .
Айналамен таныстыруда, тіл ... ... ... жиі ... ... бақшасында байқауға мүмкін емес заттар мен құбылыстарды (аңдар т.б.) ... ... орны ... ... барлық балаларға жақсы көрінуі үшін үлкен және оған бейнеленген заттар нақты болуға тиіс. Педагог балалардың ... ... ... ... ... ... ... кейін оның бөлшектеріне аударады. Ол суреттегі бейненің балаларға бұрын таныс- таныс еместігін ескереді:
* ... ... ... ... ... суреттің мазмұнын түсіндіреді;
* сурет мазмұнын олардың өздеріне айтқызады.
Педагог балалар назарын керекті бір ... ... ... суреттегі нәрселерді әдейі айтып, көрсетіп, олардың білімін, тәжірибесін дамытуға тырысады.
Бейнелеу ,құрастыру әрекетіне үйрету үшін ... ... ... үлгі ... Үлгі ... ... жапсыру, құрастыру заттары пайдаланылады және олар көлемі үлкен, түсі ашық. ... ... ... ... Үлгі бойынша жұмыс істеуге үйрету үшін оны әуелі қарап, балалармен бірге талдау қажет.
Дене тәрбиесі, музыка, бейнелеу өнері және т.б. ... ... ... әдістерін көрсету тәсілін пайдаланады: музыка ырғағымен жаттығуларды, қозғалысты қалай орындау, сурет салу, ою құрастыру кезінде қандай жүйемен және ... ... ... ... ... ыңғайлы орын таңдалып, балалар қолайлы етіп отырғызылып, қимыл әдістерін көрсету жүзеге асады. Мысалы , тәрбиеші дене шынықтыру кезінде бойы ... ... ... алдына, биіктерін артына тұрғызады; музыка сүйемелдеуімен ... ... ... ... әр ... ... үшін ... ішінде орындайды. Жүресінен отырып, жатып, отырып орындалатын жаттығулар балаларға қырынан тұрып көрсетілгені жақсы; суретті қайшымен қиюды көрсетуді ... бір ... ... етіп ... ... және ... анық ... үшін әр қимыл айқын, дәл, бөлек- бөлек болуы керек және сөзбен түсіндіріліп отырады. Дене шынықтыру және музыка сабақтарында ... ... ... ... ... бірақ талап етілген қимылдарды олар дұрыс орындайтын болуы керек.
Мектепке дейінгі ұйымның ересек және ... ... ... ... ... ... ... диапозитивтер және т.б. пайдаланылады. Бұл оқыту әрекетін ... ... ... ... ортамен таныстыру мүмкіндігі кеңейеді, себебі өмірде тікелей танысуға мүмкін болмайтын құбылыстарды көрсетуге болады.
Экран арқылы заттарды әр түрлі жағдайда: ірі . ... және ... ... көрсету мүмкіндігі болады. Балалар фильмдерден алған әсерлерін бір- бірімен бөлісіп, суреттерінде, әңгімелерінде, ойындарында бейнелейді.
Балаларға тәрбиелік ықпалы жағынан оқу ... ... ... ... ... стол ... ... өсіру туралы фильмдерді көрген балалар айналадағы заттарды дайындауда көп еңбек сіңіру керектігіне көз жеткізеді, оларға ұқыпты қарауға, адам еңбегін ... ... ... ... ... ... ... білетіндігін анықтап алу мақсатында әңгіме өткізіп, балаларды фильмді қабылдауға даярлайды. Сабақтарда фильм көрсету бірнеше бөлімдерден тұруы мүмкін:
* фильм көрсету алдында ... ... ... ... ... ... ... балалар орындайтын тапсырма беру;
* фильмді көргеннен кейін балаларға алған әсерлерін, не ұнағанын әңгімелеуге мүмкіндік беру.
5-6 күннен кейін ... ... ... ... ... әңгімені жүйелеу мақсатында фильмді қайталап көруді ұсынуға болады.
Мектепке дейінгі ұйымда оқытудың көрнекілігін ... ету үшін ... ... ... айналамен танысу бойынша қажетті дидактикалық құралдар мен материалдар болуға тиіс.
Оқу міндеттерін жүзеге ... үшін ... ... ... ... - ... ... көрнекі құралдар, дидактикалық материал.
Ауызша айту әдістері
Көрнекі әдістер сөзбен, түсіндірумен тығыз байланысты. Балалардың қабылдауы түсіндіру арқылы анықталады. Оқытуда бірде көрсету, ... ... ... ... ие. ... ... ... негізгі болуы балалардың жасына, олардың қимылды немесе жаттығуды игеру дәрежесіне байланысты. Көрсету біртіндеп ... ... ... ... ... үнемі түсіндіру тәсілдерін пайдаланады: сабақ басында тапсырманың мазмұнын түсіндіреді, көрсету ... әр ... ... ... ... нақты, балаларға ұғымды болуы керек.
Ауызша айту әдістерінің тәсілдері: әңгіме, оқу, әңгіме өткізу.
Қоршаған ортадағы ... ... ... ... жаңа ... ... балаларға хабарлау үшін тәрбиеші әңгіме пайдаланады. Мазмұнды, қызықты, ... ... рөлі зор. ... ... ... ақылына, сезіміне әсер ету үшін жеңіл әзіл араластырып қойған жақсы.
Тақырып бойынша әңгімені өздері аяқтау, ойлап айту үшін ... ... ... ... ... үйрету жүзеге асырылады.
Ауызша айту әдістерінің бір тәсілі- оқу. Ол ... ... ... ... ... оқу және ... ... пайдаланылады. Тәрбиеші көркем әдебиетпен таныстыруда, жаңа білімді хабарлауда жағымды көңіл күй туғызу үшін ... ... ... ... ... өлең ... үшін оны өз жатқа білуі керек. Сондай-ақ ол ертегілер мен оның өзіне тән ... ... ... ... Балалар шығарманың идеялық мазмұнын терең түсінуі, кейіпкерлердің бейнесін жақсы ... үшін ... ... ... ... оқуы ... ... негізгі әдістерінің бірі- әңгіме өткізу. Алдын ала сұрақтар дайындап, соның көмегімен тәрбиеші балалардың танымдық іс- әрекетін ... ... ... ... ... ... жаңа ... береді, ройлануға үйретеді.
Сұрақ қою оқытуда балалар білімінің дұрыстығын тексеруге мүмкіндік береді. Сұрақтар түсінікті, материалды еске түсіруді ойлануды талап ететіндей болғаны жөн: ... ... мен ... ... ... ... ... тиіс. Дұрыс қойылған сұрақ балаларды толық жауап беруге итермелейді.
Қаралған әдістер мен ... бәрі ... жаңа ... ... ... өз бетінше әрекет етуіне бағытталған.
Тәжірибелік әдістер
Тәжірибелік әдістер- балалардың алған білімдерді естерінде сақтау үшін ... ... ... ... ... істі ұйымдастыруға көмектесетін, олардың жаңа білімдерді, іскерлік пен ... ... ... ... ... ... ... алдына нақты міндет қояды: дайын үлгі бойынша не істеу керектігі немесе нұсқаулар ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Жаттығу- тәжірибелік әдістердің тәсілі, ол арқылы балалар қажетті ... пен ... ... Бала өзі ... ... арқылы педагогтің көрсеткенін, түсіндіргенін жетілдіреді, өзі істеп жаттығу арқылы сурет салуды, қайшымен қиюды, есептеуді меңгереді, іскерлік пен дағды ... ... ... ... мен ... гөрі ... іс- ... көп орын алатындай етіп ұйымдастырған жөн. Түсіндіруге кеткен уақыт оқу уақытының 51- нен ... ... үшін ... ... ... анық болуға тиіс.
Ойлауды дамыту үшін балаға өз ... ... ... талдауды қалай жасау жолдарын белгілеуге тарту қажет. Баланың қолына дайын үлгі ... ... ... ... ... ... керекті жағдайларды түсіндіру керек. Балалардың алдына қойылатын мұндай міндет жағдайға қарай деп аталады. Мысалы, ... ... ... ... ... ол үлгі немесе қойылған шарттар көрнекі болуы керектігінен көрінеді. ... үлгі ... ... іс- ... ... үшін педагог балалардың алдын ала қабылдауына және талдауына мүмкіндік жасайды. Себебі балалар заттарды өз бетінше елестете алмайды, олар үшін бір ... ... ... салу ... ... ... ... міндет болып қабылданып, баллаар соған кірісуге асығады. Бұл қателіктерге, тіпті тапсырмалардың орындалмай қалуына апарып соқтырады.
Балалардың ... ... ... ... ... ... сәтті болуын анықтайды. Сондықтан тәжірибелік әдістерде қимыл тәсілдерін және берліген тапсырма бойынша талдау тәсілдерін көрсету маңызды. Балаларда өзін- өзі ... ... ... ... ... шыққан нәтижені берліген тапсырмамен салыстырып, дұрыс істелмеген жерлерін түзете білу іскерлігі мен дағдыларын ... ... Бұл оқу іс- ... ... ...
Ойын әдістері
Ойын әдістері мен тәсілдері оқытуда балалардың көңілін ... ... ... ... іс- ... пен ойын ... ... мүмкіндік береді.
Балабақша балалары болашақ иесі болғандықтан дүниежүзілік мәдениетті танитын, өзінің төл ... ... ... ... ... бай, ... ... деңгейі жоғары білікті болуы міндетті. Ата-бабаларымыздың ғасырлар бойы жинақтаған тәжірибесін, мәдениетін жасөспірімдер бойында саналы сіңіріп, ... ... ... ... ... ... ... бағытын дұрыс қалыптастыру тәрбиеге байланысты. ... ... ... ... ... ... және ... беру үрдісінде әр түрлі іс-әрекеттер арқылы жүзеге ... ... ... әр түрін ұйымдастыра отырып, бір-біріне деген қайырымдылық, мейірімділік, жанашырлық, достық, жолдастық сезімдерді тәрбиелеуге болады. Ал ... ... ... ... тіл дамыту, табиғатпен таныстыру, бейнелеу өнері сабақтарында өлі-тірі табиғатқа деген сүйіспеншілік, үлкендердің ... ... мен ... сияқты адамгершілік сапалары қалыптастырылады. Қазақ ауыз ... ... ... ... ... ... бір сала - балалар ойыны. Ойын - ... ... ... яғни оның ... жетілуі мен табиғи өсуінің қажетті алғы шарты және халықтың салтын үйренуде, табиғат құбылысын тануда олардың ... ... сезу ... ... пен ... дамытады. деп К.Чуковский бала денесінің дамуы мен ой-дүниесінің өркен жаюы ойынға тікелей тәуелді екендігін атап көрсеткен. ... ... ... бойы ... балаға жалғасып, қалыптасқан ұлттық дәстүрі, әдет-ғұрпы, тәрбие мектебі бар. Баршамызға белгілі, ойын арқылы баланың дене ... ... өзі ... ... ... ... ... бойында ойлау, тапқырлық, ұйымдастырушылық, шыдамдылық, белсенділік қасиеттер қалыптасады. Ойын дегеніміз - жаттығу, ол арқылы бала ... ... Ойын - ... ... дейінгі балалардың негізгі іс-әрекеті. Сұлтанмахмұт Торайғыров деп бекер айтпаған. Өйткені, ойын үстінде баланың бір затқа бейімділігі, мүмкіндігі және қызығуы анық ... Ойын ... мен ... ... мазмұнды-бейнелі, қимыл-қозғалыс, дидактикалық, құрылыс, кейіптендіру ойындары болып бөлінеді. Мазмұнды-бейнелі ойында балалар ойын мазмұнын түсінікті етіп ... ... оған ... ... табуға талпынады, оларды дайындау үшін еңбектенеді, ал еңбек ұжымдық іс-әрекетке ... және ... ... ... ... ... ... реттеп, олардың бойында адамгершілік сапаларды қалыптастырады. Бала алған рөлдеріне сай кейіпкердің киімін киіп, қимылын, ... ... ... ... ... ... сабақтардан (ән-саз, бейнелеу өнері сабақтары) алған білімдерін пайдаланады, қуыршақты ұйықтату үшін бесік ... ... ... ... өнері сабақтарында жасаған ыдыс, үй жиһаздарын, қағаздан құрастырған заттарды ойын құралы ретінде ... ... ... ... оны ... ... жасауында, ал ойын қызметі айқын өнерпаздық және шығармашылық сипатта болады. Бұл ... ... да, ұзақ та ... мүмкін. Құрылыс ... бала ... ... ... үй құрылысын жасап, оның бояуларының бір-бірімен келісімді болуын ... ... ... ... түсі ... симметриялы орналастырып, оларды көлемі (кең, тар), биіктігі (биік, ... ... ... Ойын ... ... ... жаңа ... ойластырып, белсенділік көрсетеді. Өзінің және жолдастарының тұрғызған құрылыстарының сапасына баға береді. Дидактикалық ойын барысында есту, көру, сезіну, қабылдау сияқты ... ... ... музыкалық ойыншықтар мен әр түрлі саздық аспаптардың дыбыс шығару ерекшелігін ажыратуға, ... ... ... көлеміне қарай іріктеуге, әр түрлі қимылдарды орындауға үйренеді. Ауызша ойналатын ... ... ... өтініш, келісімді білдіретін дауыс ырғақтарына еліктеу қабілеттері жетіледі. Ертегі немесе әңгіменің мазмұны бойынша бөлек-бөлек суреттерді пайдаланғанда оларды белгілі бір тәртіппен ... үшін ... пен ... көрсетеді. Қимыл-қозғалыс ойынында балалар санамақтар, өлеңдер, тақпақтар қолданады. Бұндай ойындарда балалардың ептілігі, қимылдың әдемілігі дамып қалыптасады, кеңістікті, уақытты ... ... ... ... қайраттылық, достық, жолдастық көмек, тәртіптілік, ойын ережесіне бағына білу сияқты адамгершілік сапалар тәрбиеленеді. Бала өмір құбылыстарына, адамдарға, жануарларға ... ... ... мәні бар ... ... ... ойын арқылы қанағаттандыратындықтан, ойынның қай түрі болсын балалардың адамгершілік тәрбиесінің дамуында маңызды рөл атқарады. ... ... ... ... ... ... - ойын, сондықтан да оның мәні ерекше. Қазақ халқының ұлы ойшылы Абай Құнанбаев: деп ... ... ... ойын ерекше орын алады. Жас баланың өмірді тануы, еңбекке қатынасы, психологиялық ерекшеліктері осы ойын үстінде қалыптасады. Ойында шындықтың көрінісі, оның ... ... ... береді. Жалпы ойынға тән нәрсе өмірдің әртүрлі құбылыстары мен үлкендердің түрлі іс-әрекеттеріне еліктеу екені белгілі. Ойынның шартты түрдегі мақсаттары бар, ал сол ... жету ... ... бала үшін қызықты. Балаларға ақыл-ой, адамгершілік, дене шынықтыру және эстетикалық тәрбие берудің маңызды тетігі ойында жатыр. Ойын барысында ... өзін ... ... ізденімпаздық, тапқырлық әрекет байқатады. Сезіну, қабылдау, ойлау, қиялдау, зейін қою, ерік ... ... ... түйсік пен сезім әлеміне сүңгиді. ... ... ойын ... ... т ұ ж ы р ы м ж а с а л а д ы :а) ойын - ... ... ... тілді ұстартады, сөздік қорды байытады, өмірді танытып, сезімді ... т ә р б и е л е й д і. ә) е р і к ж ә н е м і н е з ... ... ... сапаны жетілдіреді. б) ұ ж ы м д ы қ с е з і м ... өсе ... в) э с т е т и к а л ы қ т ә р б и е б е р у - ... ... ... құралына айналады. г) е ң б е к т ә р б и е с і н б е р у ... ... ... ... д) д е н е к ү ш і н і ң ж е т і л у і н е к ө м е к т е с е д і - ойын ... ... ... ... психологиялық және физиологиялық негіздері болып табылады.
1.2. Оқыту әдістері мен тәсілдерін таңдау
Материалдың мазмұнына, балалардың жас ерекшелігіне, олардың білім деңгейіне ... ... ... мен ... таңдалады. Мысалы, балаларды заттармен, жануарлармен, құстармен таныстыру үшін көру, бақылау, суреттерді, диафильмдерді пайдалану әдістерін таңдаған ... ... ... ... ... ол туралы түсінігін жетілдіре түсу керек болса, суреттерді пайдалануды таңдаған дұрыс, жануарлардың қылықтары туралы түсінікті кеңейту керек болса, ... ... ... ... ... әңгімелесуге үйретуде суреттер, ойыншықтар көрсету, естиярлар тобында- шағын ертегілерді, әңгімелерді суреттер бойынша ... ... ... және ... ... ... жоспар, бастап беру, еске түсіру және т.б. бойынша шығармашылық әңгіме өткізу қолданылады.
Оқыту әдістері балалардың біліміне, жаттығу дәрежесіне сәйкес өзгеріп отырады, ... ... ... ... үлгі беріледі, сонан кейін балалар бейнелерді түрлендіру үшін бірнеше үлгілер беріледі. Ал ойдан сурет салу қажетті дағдылар мен ... ... соң ... ... ... ... ... отырып, заттардың қандай материалдардан жасалғаны туралы балалармен әңгіме өткізуге, заттарды көрсетуге, оған түсінік беруге, суға ... және ... ... туралы оңай тәжірибені бақылауға, шыныдан, ағаштан, металдан жасалған заттарды ... ... беру ... ... көбірек атайтынын байқап, анықтауға болатын дидактикалық ойын таңдайды.
Оқытудың әдістері мен тәсілдерін ... ... ... ала ... ... білім іскерліктері мен дағдыларының жоғары сапасымен қамтамасыз етеді.
1.3. Балалар тілін дамыту ... ... ең ... жүру дағдысы жетілдіріледі. өз бетімен жүре алатын болған соң, бала 1 жылының алғашқы 3-4 айында сергек ... ... ... ... әлде бір ... ұстаған күйінде көп жүреді. өмірлерінің бірінші жылдары әр ... ... ... ... ... енді ... бола ... тілі де дами бастайды. Олар көрсетілген қимылдарға адам сөзіне бар нәрсеге оңай еліктей бастайды.
Заттармен іс-әрекет өмірінің 1 жылында баланың айналысатын ... ... ... ... ... сөйлеп үйретуінің нәтижесінде оның бұл әрекеттерді күрделене түседі. Осы әрекет барысында ол ... ... ... ... ... ... және ... бастайды. Қоршаған ортаға аса ықылас қоя қарап адамдарға назар аударып олардың сөздеріне, бет әлпетінің ... ... ... соның бәріне назар аударып еліктей бастайды.
Баланың ақыл-ойы мен тілінің жетілуі үшін зор мәні бар ... ... тез даму ... болады. Іс-әрекет жасау процесінде қоршаған орта әсерін қабылдау қабілеті жетіледі. Бала заттардың белгілері ... - ... ... ... ... ... ... білетін болады: салыстырп, ұқсастықтарын аңғарып түсіне бастайды. Алдымен үлгі ... ... ... ... сөзі ... ұғып ол 2 -3 ... түсті шариктің ішінен қажетті түсі бар шарикті немесе үлкендігі әртүрлі 2-3 қуыршақтың ішінен ең ... ... ала ... ... бала ... еріктен тыс болады, бір заттан бір затқа ауа береді. Бірақ жасы өскен сайын белгілі бір ... ... оның ... ... ойын ... ... болады.
Іс-әрекет процесінде балалардың әр нәрсені әр сөзді жадына сақтау қабілеті де ... Олар ... ... қана қоймайды, сонымен бірге дәл сол мезетте жоқ ... мен ... ... ... ... ... ... немесе қатты әсер еткен нәрселерді еске алады. Бұл еске ... ... әлде ... ... ... ... болады. Мысалы, үйге кірген дәрігерді көріп, бала кеше анализ үшін қан алған ... ... ... ... ... ... ... көрсетіп; деп былдырлайды.
Кейінірек олар сөздер арқылы да осы нәрсені еске ... ... ... ... : -, десе ол ... ... ... ойыншық аюды немесе тағы басқа нәрселерді есіне алып қуанады. Бала өзінің қуыршағын қайда қойылатындығын, ыдысы қай ... ... ... аталатынын есінде ұстайды.
әсіресе сөйлеу қабілетінің дамуында елеулі өзгерістер ... Бала ... ... жылы оның ... ... тез даму кезеңі болып табылады, мұның ой-өрісінің жетілуі үшін зор ... ... ... ... 2 ... ... екі ... бөліне өтеді: біріншісі -- 1 жастан 1 жас 5-6 айға ... бұл ... ... ... ... ... дамиды, екіншісі - 1 жас 5-6 айдан 2 жасқа дейін, бұл сөз қорының тез ... ... ... ... ... Егер өзін ... үлкендер маңайдағы заттарды нұсқап, атын атаса немесе бала қадағалап тұрған өз ... не ... ... ... ... сөзбен бейнелесе, 1 жас 1 ай - 1 жас 2 айдан бастап бала сөздің затпен байланысын тез ... ... ... айтқанда, заттар мен әрекеттердің қалай аталатынын түсіне бастайды. Бала ... бір ... ... ... Мысалы: дегенді естіп, 1 жасар бала пальтосын нұсқайды.
Сөйлеу қабілетінің дамуы одан да әрі жалғасады. ... ... ... бұл ... көп былдырлайды. Олардың былдырында әр түрлі дыбыстар мен сол дыбыстардың тіркесі көбейе түседі. Бала былдыры ... ... ... ... және әр ... ... істеліп отырады. Бала таныс дыбыстарға ғана емес, сонымен бірге жаңадан естілген қарапайым дыбыс ... де оңай ... 1 жас 5-6 айға ... ол ... 30-40 ... айта ... ... тіпті таныс сөздерін ол әлі сирек қолданады, негізінен өте ықыласқанда айтады. Мысалы: ... ... ... ... ... дегені, қасындағы ересек кісімен сол қызға ... ... ... Немесе бірнәрсе сұрағанда сол заттың атын атайды. Үлкендерге бір ... ... ... бала ... орнына бейнелі қимылдарды, ымды, дыбыстарды жиі қолданады. Оның бір сөзі көбінесе бүкіл бір ... ... ... ... ... бұл сөзі ... ол үлкен кісіге жанындаы ересек адамға талпынады, қолын көтеріп ... ... ... ... ... ... қағады немесе орындыққа көрсетеді) дегенді аңғартады.
Жаңадан үйренген сөздерін бала негізінен жақын адамдардың жанында және ... ... ... айтады; үйренбеген жағдайларында ол, әдетте, үндемейді. Баланың сөздері әлі дұрыс айтылмайды, бөгде адамдарға оны түсіну ... ол ... не ... ... ... басы ... соңы), немесе өте бір ерекше дыбыстар тіркесі болып келеді.
Дұрыс тәрбиеленген жағдайда 2 жылдың екінші жартысында бала ... ... ... ... 1 жас 5-6 айдан асқан соң сөздік қоры тез ... ... ... 2 ... толғанда бөбек 300 ге жуық сөзді қолданатын болады.
2 ... ... ... аяғында баланың сөздік қорына заттар мен әрекеттердің ғана емес, сонымен қатар, ... ... ... да ... бала ... ... ... пайда болады. Ол екі сөзден тұратын сөйлемдер арқылы: (киіндір), одан соң өсе келе 3-4 ... ... ... ... тамақ ішеді) тілдесе бастайды. 2 жасқа таяғанда тіл балалардың үлкедермен сөйлескенде ... ... ... ... ... ... құрал ретінде пайдаланады. Ересек адамның сөзі тәрбие құралына айналады. Оның өз сөзі ... ... ... ... ... бере алады.
Тілдің жетілуімен бірге балалардың ойлау, қоршаған ортаны бағдрлау қабілеті дамиды. әсер ... ... жеке ... жайындағы нақты ұғымдарының молаюына және тілдік қабілетінің дамуына қарай ... ... ... ... ақ бала алғашқы қорытандыларын жасайды. Алдымен олар заттар мен құбылыстардың сыртқы белгілеріне негізделеді. Мысалы: деген сөзді үйренген соң ... ... да, ... да ... атайтын жағдай жиі кездеседі. өздерінің іс-әрекеттері барысында және ... ... ... ... ... біртіндеп жетіле түседі: заттар енді сыртқы емес, мәндік белгілері бойынша біріктіріледі. Көптеген ... ... да ... келе ... ... ... ... құбылыстарды салыстырып, айырып, олардың арасындағы байланыстарды аңғара ... 1 жас 11 айда бала ... ойды айта ... Одан өсе келе ... , ал тағы ... тілі дами келе ... сөз байланыстарын айта алады. 2 жылы балалар ойынының сипаты едеуір өзгереді. Бұл жылдың алғашқы айларында бала лар ойын ... ... ... ... ... ... Олар қуыршақтарын , , олармен , анасынан және де ... ... ... ... ... ... қайталайды. Оларға , , және т.б. біртіндеп олар бұл істерін басқа да ... да ... ... ... ғана емес ... иттерімен тағы да басқа ойыншықтарына соны жасайды. Осы жасында балалар жаңа әрекеттер көмегімен өз ... ... ... ... ... ... оқып, шашын тарап, сәнденуді т.с.с шығарады. Алдымен мұндай әрекеттер түрі өте аз болады, алайда балалар ... ... ... ... сан ... ... өз ойындарында алдымен жеке жеке бейнелей бастайды., одан соң өзара байланысты бірнеше іс-әрекеттен ... ... да ... ... - ... ойын дамиды.
3 жас бойына балалардың мінез-құлқының күрделенуі ең ... ... ... одан әрі дамытуға жәрдемдесетін тілді дамытумен байланысты. 3 жасқа қарағанда:
1) айналадағылардың сөзін одан әрі түсінуді - ... ... ... ... ... білуді, сөздің мағынасын көріп тұрған жағдайда ғана емес, сондай-ақ одан да тыс ... ... ... ... ... ... сөзін жетілдіру - сөздікті байыту, барлық сөз таптарын пайдалана ... ... ... ... ... ... грамматикалық құрылысын жетілдіру, оның дұрыс айтылуын және эмоциялық әсерлілігін жақсарту;
3) сөзді пайдалануды кеңейту -- өз ... ... бере ... оларға сұрақтар қойып, жауап бере білу, үлкендермен балалармен белсенді тілдік қарым-қатынас жасау себептерін ұлғайту;
4) айналадағыға қарап бағдарлауды ұлғайту;
5) қарым-қатынасқа қабілеттілікті ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық өмірдің балалар түсінігіне жеңіл құбылыстар туралы ересектердің еңбек, уақыт, сан, кеңістік қатынастарды, заттардың атқарар қызметі және т.б. ... аса ... ... мен ... қалыптастыру;
6) сөзді қабылдауды және құлақ қойып тыңдауды - үлкендердің айтқанын ... ... ... ... ... өлең ... ... мәдени тілдің дағдыларына - ақырын, ... оның ... ... ... және т.б. ... тәрбиелеу.
Бұл міндеттерді жүзеге асыру үшін ең алдымен өмірдің ... ... және ... ... ... ... ... кезіндегі балалармен өзара қарым-қатынастар пайдаланылады. Балалардың сезімдік тәжірибелерін қабылдауға жеңіл әсерлермен және оларды ... ... ... ... білумен байытып отыру қажет. Балалармен қандай да бір құбылысты немесе үлкендердің іс-әрекетін серуендеу кезінде, үйде ... ... ... ... оларға әлденені көрсете, олардың ойындары жөнінде сөйлесе отырып, жекелеген заттар мен ... атап қана ... ... ... ... ... жекелеген фактілер арасындағы байланысты анықтап, заттардың қасиеті мен атқаратын қызметтерін белгілеу қажет. Тікелей қабылданған нәрсені баланың бұрынғы тәжірибесімен ... ... ... да бір ... ... бұрын балалардың не істейтінін , қайда баратындарын және т.б. айтқан жөн. ... сан ... ... ... қарым-қатынас жасау қажеттілігін қалыптастырады, мұның өзі бұл қарым-қатынастың сипатын сан алуан етіп қана ... ... ... оның ... жәрдемдеседі.
Бала әрбір сөйлеген кезде қолдап отыру қажет, оған қысқа жауап бере салмай, мүмкіндігінше әңгімеге айналдыру, жай: деп айта ... ... ... өте ... ... ... ... отыратын сөздік тапсырмалар алдымен үлгі бойынша, беріп отыру керек, мысалы: .
Негізінен 3 жаста да балалармен олардың сезімдік жағынан нені ... яғни ... нені ... ... ... ... ойыншықтар арқылы не көрсетуге болатыны туралы айту керек. Сонымен бірге балаларға бұрын ешуақытта да мұндай үйлесімде ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі бойынша таныс оқиғалар туралы, мысалы, мысық Мурканың шарбақтан секірген кезде құлап аяғын ... ... ... оны ... ... ... күткенін, немесе әжейдің дүкеннен келе жатып, жолда алмаларын қалай шашып алғанын және балалардың оған алмаларды жинауға және үйге ... ... ... қалай көмектескенін және т.б. туралы әңгімелеп беруге болады, тіпті әңгімелеп беру қажет те.
Ана тілді үйретудің ... ... ... ... бір ... ... дамуы процесінде ішкі сезім арқылы (саналы емес) жүзеге асырылады: 1) ... ... ... ... ... ... жұмыс істете білу қабылеты - сөздің дыбысын артикулдеу, интонация элементтерін, просодемаларды ... және ... ... 2) ... ... мен ... тілден тыс шындықпен салыстыру қабылеті, яғни оларды сөйлеу элементінің ... ... ... 3( ... ... ... өз ... салыстыра білу қабылеті, яғни оларды бағалау; 4) араласу, тану, сөзді және адамның мінез-құлқын тәртіптеу ... ... ... ... ... және бағалау элементін есте сақтау қабылеті.
Егер тәрбиеші баланың табиғи ... ... ... ... ... ... онда ... тілі неғұрлым тезірек байиды және оның психикасы жан-жақты дамиды. Лингвистикалық-дидактикалық принциптерге ... тіл ... ... ... ... ... ... жеделдетудің негізгі шарттары болып табылады.
Оқыту әдісі деп білімді бір адамнан ... ... беру ... ... ... мен ... ... айтады.
Мектепке дейінгі кездегі тілдің дамуына мынадай практикалық әдістер тән: ... ... ... ... ... ... айту ... әңгімелеп беру (құрастыру) әдісі.
Еліктеу әдісі
Еліктеу әдісінде үйретуші мен үйренуші екеуіде бірсөзді, бірақ әртүрлі етіп айтады: үйретуші ... ... ... көрі бір шама ... ... ... ... және сөзінің дауыс ырғағын мәнерлеп сөйлейді, ал үйренуші тыңдайды да, қайталайды, оның ... ... ... ... ... ... артикулиациясымен модулиасиясы) және мағынасын түсінуге тырысады (затты, қимылды және т.б. ... ... ... ... ... Мұндайда тәрбиеші үшін орфоэпиялық норма деңгейінен төмен түспеу және баланың сөзіне еліктемеу (, ) аса маңызды.
Бұл әдісті қолдану сәби ... ... ... ... (тек ... бақшасында ғана емес, мектепте, тіпті есейгендеде) жалғыстырып отырады.
Еліктеу әдісіне үйрену тұрмыстық іс әрекеттерді атқару кезінде, айталық, ... ... ... ... ... ... де ... түрде болуы мүмкін.
- менің қызымның қолы қайсы? - дейді анасы сәбидің ... ... қол ... ... ерекше бөліп дауыстап - міне, қолы! Қолы ... ... ... біз оны сабындап, жұмсақ жөкемен ысқылаймыз. Міне, қолы да жақсы сабандалды! Ал, екінші қолы қандай? Міне, екінші қолы! Бұл ... ... енді ... ... ... мына ... ... екіншісін, енді екі қолымызда тап-таза.
- Алты айлық бала үйретушінің сөзін жәй ғана ... ... ... ... ... немесе жасқа толуға жақындағанда ол бұл сөзді қайталауға талпынады.
-- Ко, -- дейді қыз, ең алдымен ... ... ... ... Қол. ... ... ... сөйлейді. Қол. Қане, тағы бір айтшы.
-- Ко, -- ... қыз бір ... ... Тағы бір ... ... Қо. -- дейді сәби екінші қолын көтеріп.
Бұл ... сәби қол ... ... жалпы мағынасын ұғады, яғни бұл сөздің өз қолын ғана емес, анасының, әжесінің, қуыршағының қолын білдіретіндігін түсінетін болады.
Еліктеу әдісі ... гөрі ... ... тілге үйрету кезінде кез келген ойын үстінде пайдаланылады.
Заттармен ойын ойнау кезінде балалар ... бір ... ... ... ... ... көрсетеді, итереді, шұқылап көреді, бұрайды, заттарды бақылайды және олардың сапасын, қимылын атайды. Мұнда да тәрбиеші баламен ... оны ... ... беруге тиіс. , -- деп сұрайды ересек адам. Бала жауап бере отырып, тәрбиеші ... ... ... қайталайды: , , , , . Сол арқылы баланың лексикасы кеңейе түседі.
Баланық ... ... ... ... оның ... атайды, құрылыста нәтижеге жетуге қажетті өзінің іс -- әрекетін атайды.
Мысалы, бала ересек адамның кемегімен ... ... ... ... біз не құрастырамыз? Автомобиль ме? ... ма ... жүк ... ... Жүк машинасын.
-- Алдымен бізге доңғалақтар керек. Шыңғыс, доңғалақтарды бере қойшы. Сен не әкелдің?
-- Доңғалақтар... Әкелдім.
-- Өте ... ... ... Кел, ... ... ... Енді ... орнатайық...
Осылайша ізделіп, мотор, капот, руль, қорап өз орындарына орнатылады. Өзі кұрастырған автомобильдің белшектерін, өзінің істеген іс-әрекетін айта отырып, бала тәрбиешінің ... ... ... -- ... ойын ... тіл ... үшін ... жағдай ерекше көп болады.
Рольдік ойында бала ересек адамдардың өміріндегі езі байқаған немесе әңгімелерден білетін, есінде қалған әр түрлі жағдайларды ... , , , және тағы ... Бала ... ... ... да, сол қимылмен айтылатын сөзін де қайталайды.
-- Сіздің үйде жарық бар ма? () деп сұрайды Аслан (2,5 жаста) ... ... ... ... ... келгенін қайталап (ол сыртқы есіктің кіре берісіне тұрып алып, қасын қимылдатады, жұмысшы адамнан көргеніндей, өзінше болғысы ... ... ... ... Пробкалар үиімде күйіп кете береді, оларға не болды екен, қарап көріңізші, -- дейді ол ... ... ... бұл ... оны байланысгыратын диалогтік сөйлеуге машықтандырады.
-- Әзір емдейміз (), -- деп ... ... ... Егер ... дер кезінде қажетті сөздерді айтып отырса, ... ... ... ... ... ... ... осы сабақта сұрақ - жауап әдісін қолданған өте тиімді. ... ... ... ... ... ... ... беруін талап еттім. Сұрақтардың жауаптары құстар жайлы ... бір ... ... ... дайындадым. Жауап бере алмаған балаға дұрыс жауапты қайталаттым. Сонымен бірге құстар ... мына ... ... ... 1. Құс ... жеріне қонады. 2. Қарақұс басып жейді, Сұңқар шоқып жейді. 3. Құстың алғанынан салғаны көп. Сергіту сәтіне: Торғай , ... ... ... тары ... - ап ... ... ... етіп отырмақ.- өлең шумағын пайдаландым. Балаларға бұл сабақта құстар өмірі жайлы ғана емес, туған жердің өте ыстық ... ... ... ... ... Балабақшадағы балаға берелетін бүгінгі тәрбиенің ең бір өзек алатын жері ол ата - бабадан қалған асыл мұра. ... сана ... ата - ... ... өнер мен ... ... ... сөздерін құлағына құйып, көңіліне сендіре отырып бойына сіңіріп, оларды әдептілікке, ... пен ... ... адамдық қасиеттерді қалыптастыру. Балаларды халық дәстүрімен таныстыра отырып, кемеңгер Абай ақынның нақыл ... ... ... ... ... Бес ... ... бол, Бес нәрсеге асық бол Адам болам десеңіз Өсек, өтірік, мақтаншақ. Еріншек бекер мал шашпақ Бес дұшпаның білсеңіз,- деп атамыз ... ... ... ... бол, деп бізге өсиет қалдырған екен деп балаларға нақыл сөздерін айтып отырамын. Баланың ең алдымен өз ана ... ... ... ... ... ... туралы ойлары әрқашан басшылыққа алынып отырып, баланың сөздік қорын байыту, дидактикалық ойыны , жұмбақтар.
Құрал жабдық ретінде суреттер ,кілем, шар, ... ... ... ... ... ... материалдар пайданылады
Билингвизм..
Іс-әрекет кезеңдері ;
Тәрбиешінің іс-әрекеті;
Балалардың әс-әрекеті ;
Мотивациялық - ... ... ... ... ... ... ... қане амандасайық!
Біз әдепті баламыз ... ... ... ... басы ... аламыз. Ал кәнекей ... ... ... ... ... ... ,балалар барлығымыз бір-біріміздің қолымыздан ұстап күн жасайықшы.
-Балалар ,мынау ненің суреті? (күннің)
-Күн жарқырап шыққан кезде адамдарға ... ... ... ... ... ... таң деп айта ма?
Кәне, бізде қайырлы таң тілейік.
-Қайырлы таң көздерім, сендер ... таң ... ... ... ... таң ... сендер ояныңдар!!!
Көздерін, құлақтарын уқалайды.
Шапалақтайды.
-Жарайсыңдар, балалар, бүгінгі күніміз жақсы болсын, орнымызға ... ... ... ... ... ... ашық ... әрекеті.
Ұйымдастырушылық ізденіс кезеңі.
-Балалар, мен сендерге құр қол ... ... ... ала ... .
-Бір жылда неше мезгіл бар?
-Төрт мезгіл. Кәне, атап ... . .. (қыс, ... күз, ... шарлардың түсі де сол төрт мезгілді белгілейді.
Мына шардың түсі қандай ?(ақ)
-Бұл шардың түсі қай мезгілді білдіреді?
Қыс. қыста жер ... ... ... ... ... түс қандай жыл мезгілін білдіреді.(күз)
-Себебі күзде ағаштардың жапырақтары сарғайып жерге түседі.
Жер беті сары кілемге ұқсайды.
Жасыл ... ... түс ... түсі ... ... ... ,жер беті жасыл шөпке толады..
Ағаштар бүршік жара бастайды.(көктем)
Қызыл шарды көрсету.
-Қызыл түс қандай жыл мезгілін білдіреді.?
Қай уақытта гүлдер ... ... ... ... білдік, енді сиқырлы шардың ішінде не бар екенін білгілерің келе ме? ... ... кім ...
Бір бала шығып шарды жарады, Балалар, бізге тапсырмалар берілген, осы тапсырманы дұрыс орындасаңдар,мына сиқырлы кілемшеге отырып еліне саяхатқа ... . 1-ден 5-ке ... тура және кері ... ... ... ойын. Сандардың көршісін табу. .
(1-ден 5-ке дейін сандар бойынша ретімен тұрады.)
3-тапсырма. ... ... ... анам ... 2 ... алып келді, оның біреуін ініме бердім.менде неше доп қалды? (1) ... неше ... ... ... ... ... суреті?
-Қолда қанша саусақ бар?
2. ... 5құс ... оның 2-уі ұшып ... ... ... құс ... 2 алма , ... 3 алма қосқанда барлығы болады неше алма
4-тапсырма Жұмбақтар.
Адамға серік, күзетке берік.(ит)
Жүрегі бар,ізі жоқ,
Қанатты бар, ұшпайды.
Су астында ... ... ... қаштым,
Мен әжемнен қаштым
Таба алмадым атамды, әжемді.
Үйімді сағындым.(Бауырсақ)
Бұл қай ертегі?
Кішкене ғана бойы бар, айналдырып киген тоны бар ... ...
әні: Бір ... ... одан әрі жалғастыру .
Балалар ,ақылмен ... әр ... ... ... болады екен.
Мынау түрлі-түсті пішіндерді қараңдаршы.Оларды қалай атаймыз.
Балалар :Тіктөртбұрыш, төртбұрыш, үшбұрыш, дөңгелек.
Тәрбиеші : Шуақ ... ... ... ... менің атым (дөңгелек)
Барлық шатыр ұқсайды тек өзіме,бірден білер құлақ асқан сөзіме. (үшбұрыш)
Теледидар ... екен ... ал ... ... ғой (шаршыға)
Үлестірме материалдармен жұмыс.
Балалар , геометриялық пішіндерді ажырата білсек, енді еліне саяхатқа ... ... ... ... ... ... ,балалар, қандай әдемі кілемшелер жасадыңдар.Ал осы кілемдегі оюлар қандай пішіннен ... ... ... ... ... ... кілемшеге орналастырдық.
1-ден 5-ке дейін тура және кері санадық.
Жұмбақтар шештік.
Балалар, келесі оқу іс-әрекетінде осы кілемшеге отырып ... ... ... ... ... ... ... күн жақсы,
Сау саламат болайық.
Күтілетін нәтиже:
Қолынан келу:
- Балалар, біз бүгін геометриялық пішіндерді ... және ... ... ... тура және кері ... ... ... жұмбақтар шешу.
Болу керек: зейінді, ұқыпты, мейірімді, есте сақтау, ойлау қабілеттері, дамыған.
Зерттеу жұмысы
Тақырыбы: Оқу іс- әрекетінде оқытудың әдіс тәсілдерін ...
* ... ... қаншалықты оқыту әдістерін қолданатынын анықтау.
* Оқыту әдістерін қолдана ... ... ... ... ... ... ... ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Әдісі: Анкета
Жүргізілген орны: балабақшасы
Қатысқан ... ... ... ... ... тәрбиешілеріне сауалнама жүргіздім. Сауалнамаға қатысқан тәрбиешілер:
* ... ... ... ... ... Зерттеу жұмысымды тақырыбын басшылыққа ала отырып жасадым. Әр тәрбиеші оқу іс- әрекетін өткізу ... ... әдіс ... қолдана ма? деген сұраққа жауап іздедім. Тәрбиешілер ... ... ... ... ... білу үшін олармен сауалнама жүргіздім. Сауалнама сұрақтар:
* Сіз оқу іс- ... ... ... ... ... ... пайдалаансыз ба?
* Қандай оқыту әдіс- тәсілдерін білесіз?
* Оқу іс- әрекетінде оқытудың әдіс- тәсілдерін қандай мақсатпен жүргізесіз?
* Оқытудың ... ... оқу іс- ... қызықты өтуіне көмектеседі деген пікірге қосыласыз ба?
* Оқу іс- әрекетінде көрнекілік әдісімен өткізген сізге тиімді ... Ойын ... ... балаларды тәрбиелеуге болады ма?
* Барлық оқу іс- ... ... ... ... арқылы өткізесіз бе?
Сауалнама сұрақтар:
* Сіз оқу іс- әрекетін өткізу барысында оқытудың әдіс- ... ... ... ... ... ... әдіс- тәсілдерін білесіз?
Көрнекі, ауызша айту, тәжірибелік және ойын әдісі.
* Оқу іс- әрекетінде оқытудың ... ... ... ... ... Оқу іс- ... ... сабаққа деген қызығушылығын арттыру үшін оқыту әдіс тәсілдерін қолданамын.
* Оқытудың әдіс- тәсілдері оқу іс- ... ... ... ... ... ... қосыласыз ба?
* Ия
* Оқу іс- әрекетінде көрнекілік әдісімен өткізген сізге тиімді ме?
* Әрине, тиімді. Көрнекілік әдістің мектепке дейінгі ... ... орны ... ... дидактикалық ұстанымына сәйкес пайдаланылады. Көрнекілік әдістері балаларға жаңа ... ... кең ...
* Ойын ... ... ... тәрбиелеуге болады ма?
* Ия
* Барлық оқу іс- әрекетін оқытудың әдіс- тәсілдері арқылы өткізесіз ... Ия ... ... ... оқу іс- ... оқытудың әдіс- тәсілдерін көп қолданады екен. Оқыту әдіс- ... ... ... ... ... ... ... сабаққа белсене қатысады және ойын ойнатып отырып балаларды тәрбиелеуге болады.
Зерттеу жұмысы:
Тақырыбы: Қарапайым математика сабағында оқытудың әдіс ... ... ... ... баллаардың оқыту әдіс- тәсілін тиімділігін арттыру, қалай жүзеге асатынын анықтау.
* Баллаардың ойлау қабілетін, танымдық қызығушылығын, сабаққа деген ... ... ... ... орны: балабақшасы
Тобы: ересектер тобы
Қатысқан балалар саны: 15
Зерттеудің барысы:
Мен мемлекеттік диплом ... ... ... ... Маған ересектер тобы берілді. Мен зерттеуді қарапайым математика сабағына қатысу арқылы ... ... ... ... ... Балларадың сабаққа деген ынтасы болмады. Мен соны байқағандай ... ... ... ойын ... ... ... ... жалықтырмай керісінше қызықтыра түстім. Бірінші есепті шығарып болғаннан кейін, екінші есепте ойынымен ... ... ... ... ... ... сабаққа ынтасы жоқ болып отырған балалар ойын қолданған уақытта сабаққа белсенді ... ... ... ... аяқталғаннан кейін мен балаға сауалнама жүргіздім. Сауалнаманың сұрағы:
* Сендерге сабақта ойын ойнаған ұнайды ма?
Баллаардың барлығы > деп жауап ... ... ... ... ойын ... ... әдістерін қолданған өте тиімді. Ойын балалардың негізгі іс-әрекеті. Осы ойын барысында балаларды ұжымшылдыққа, бірлікке, ... ... ... ... ... қызығушылықтарын арттырамыз. Сабақ қызықты әрі өз мақсатына жетеді.
Қорытынды
Қорыта келе, оқыту әдістері танымға ... ... ... ... ... ... жаңа білімді түсінуге ықпал етеді. Оқытуда ең басты нәрсе - балалардың ... ... ... ... ең анық фактілерді білуді қамтамасыз етеді, теория мен тәжірибенің арасын жақындатады.Тәсіл - оқыту әдісінің ... ... ... ... ... ... аудару, балалардың тәрбиеші көрсеткен іс-қимылдарды қайталауы, ақыл-ой жұмыстары тәсілге жатады. Тәсіл оқу ... ... үлес ... ... кітаптан, көрнекіліктен, тәжірибелік жұмыстардан білім алады. Осыны ескеріп 20-30 жылдарда Н.М.Верзилин, Е.Я. Голант сөздік, ... ... ... ... ... ... ... арқылы білім алу мүмкіндігі бар.
Оқыту әдістерін тандау әдетте сабаққа оқу материалының мазмұнын ... ... ... Ол ... ... балалардың білім деңгейіне тәрбиешінің өзінің дайындық деңгейіне байланысты.Әңгіме - оқу ... ... ... А. ... ... ... әңгіме шығару өнері үй салу өнеріне ұқсас" дейді. Сөз өнерінің айшықты болуы сөздің дұрыстығына, тілдің ... ... ... тіл ... ... ... ... алмастыру, кейіптеу, бейнелеу (ұқсату), әсірелеу тәсілдерінің мәнін ашады.
Баланы жаңа білімді алуға белсене ... оны ... алу ... ... ... сұрақтарға өз бетімен жауап беруге үйретеді. Эвристикалық әңгімелесу ... ... ... ... мен ... ... олардың жаңа білімді түсінуін, қорытынды жасауын жеңілдетеді. Бірлескен ... ... ... ... еңбектеніп, ойланып жаңа білім алады.Білімді жинақтайтын, бекітетін әңгіме балалардан теориялық білімдерін, оны қолдану ... ... ... ... ... ... бір балаға (жеке әңгімелесу) немесе барлық балаларға (жаппай) қояды.
Әдістемелік нұсқау
* Оқытудың ... ... ... ... ... ... қабілеттерін дамыту.
* Оқыту әдісінің тиімді болуы үшін тәрбиешінің түрлі тәсілдерді қолдануы керек.
* Балаларға заттар мен құбылыстарды көрсету, айналадағы ... ... ... үйрету.
* Әдістер мен тәсілдер оқыту әрекетінде пайдалану.
* Балаларға бақыланатын объектіге тән ерекшеліктерді көруге қолайлы орын мен сәттер таңдап алу.
* Үлгі ... ... ... ... әдістерін қолдана отырып, балалардың ой-өрісін дамыту.
* Балалардың жас ерекшелігіне, олардың білім деңгейіне қарай оқыту әдістері мен тәсілдері таңдалуы ... ... ... ... қызығушылық туғызып, баланың ақыл-ойын дамытады.
* Баланың бойында ойлау, тапқырлық, ұйымдастырушылық, шыдамдылық, белсенділік қасиеттерін ... ... ... ... дейінгі балалардың тілін дамыту методикасы, Алматы - 1981 жыл
2.Журнал , №2-6, 2009 жыл
3. ... ... ... ... ... ... - 1985 жыл
4. , Алматы, 1987-89 ж
5. Бейсенбаев Ж. , Алматы 1987 ... ... Р.М. , ... , 1982 ... Крупская Н.К. , Алматы, 1988 ж
8. Ильина Т.А. Алматы 1979 ж
9. Аймауытұлы Ж. Алматы, 1989 ж
10. Байтұрсынұлы А. , , ... 1989 ... ... А., Әл ... ... 1971 ... Жуковская Р.И: 1983 ж
13. Жұмабаев М. Шығармалары, ... 1989 ж

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалардың ойындар арқылы табиғатпен таныстыру ерекшелігі32 бет
Мектеп жасына дейінгі ересек балалардың логикалық танымы үдерісін ойын әрекеті арқылы дамыту.25 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларды табиғатпен таныстыруда дидактикалық ойындарды қолдану34 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларға ұлттық тәрбие беру66 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
«Балалар ойынының жіктелуі.Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рөлдік ойындары»7 бет
«Мектеп жасына дейінгі балалардың қабылдауды дамытуға арналған психологиялық әдістеме қолдану мүмкіндіктері»32 бет
«Режиссерлік ойын және оның әдістемесі. мектеп жасына дейінгі балалардың құрылыс ойындары»5 бет
Балабақша мен отбасы жұмысы сабақтастығы29 бет
Балабақшада оқытудың психологиялық негіздері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь