Коммерциялық банктерде ипотекалық несиелеу механизмін жетілдіру

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ МЕХАНИЗМДЕРІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7.29
1.1 Ипотекалық несиенің мәні мен қажеттігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2 Қазақстан коммерциялық банктерінде ипотекалық несиені дамытудың тарихи алғышарттарын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
1.3 Дамыған және дамушы елдердің коммерциялық банктеріндегі ипотекалық несиелеу тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
2 «БАНК ЦЕНТРКРЕДИТ» АҚ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30.51
2.1 «Банк ЦентрКредит» АҚ экономикалық.қаржылық қызметіне талдау жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
2.2 «Банк ЦентрКредит» АҚ ипотекалық несиелеу механизміне талдау жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
2.3 «Банк ЦентрКредит» АҚ берілетін ипотекалық несие бойынша қарызалушының несие қабілетін бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..39
3 ҚАЗАҚСТАНДА КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ МЕХАНИЗМІН ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .52.64
3.1 Қазақстандағы ипотекалық несиелеудегі коммерциялық банктердің үлесінің ағымдағы жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 52
3.2 Қазақстанда коммерциялық банктерде ипотекалық несиелеу механизмін жетілдіру проблемалары мен келешегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..58
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 65ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..68
КІРІСПЕ

Диплом жұмысының өзектілігі. Банктерде ипотекалық несие беру жүйесі - тұрғын үй саласына инвестициялар тартудың ең тиімді тәсілдерінің бірі болып табылады. Дәл осы ипотека халықтың тұрғын үй жағдайларын жақсарту, банктердің тиімді және пайдалы жұмыс істеу, құрылыс кешенінің өндірісті ырғақты жұмыспен жүктеу және халыққа ипотекалық несие беруді кең қолдануға жәрдемдесетін экономикалық өсуге ынталы мемлекеттің мүдделерін үйлестіруге мүмкіндік береді.
Ипотекалық несиенің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлі ең алдымен тұрғын үй заемы бойынша кепілдік мүлік болып табылатын тұрғын үйдің нарықтық құны төмендеген жағдайда заемшының ипотекалық тұрғын үй заемы шарты бойынша міндеттемелерді орындамауы салдарынан кредитордың мүліктік мүдделеріне келтірілген залалды ішінара немесе толық өтемі мөлшерінде сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру көзделетін сақтандыру түрі болып табылады.
Қазақстанда тек жәй ғана ипотекалық заңдылықтар мен ипотекалық банктер құрып қоймай, шын мәнісінде ипотекалық несиелеу жүйесін құру қажет. Қандай да бір буынның болмайынша жүйенің қызмет етуі тиімсіздікке әкеліп соғуы мүмкін. Ипотекалық несиелеу жүйесінің толық бағалы жұмыс жасауы үшін жылжымайтын мүлікті бағалау және сақтандыру қызметтері дамыған болуы тиіс.Ипотекалық кредиттеу кезінде сақтандырудың қажетілігі кредитке сатып алынған жылжымайтын мүлікте жазатайым жағдай болса немесе клиент жұмысынан айрылса кредит шарты бойынша міндеттемелеріді орындау қиынға соғады. Мұндай жағдайда сақтандыру көмектеседі.
Қазіргі кезде ипотекалық банктер экономикада екі мағына береді, біріншісі, әлеуметтік институттар, олар ұзақ мерзімді жер несиесін қамтамасыз ету және қосымша құжаттардың эмитенті ретінде процент әкелетін капиталдың қорғаушы құралдары. Екіншіден, капитал салымы және несие делдалы. Жалпы ипотекалық банктер әртүлі коммуналдық, қоғамдық құрылымдарға қарыз береді. Бұл жағдайда қарыз ипотекамен қамтамасыз етілмейді, ол салықтан түскен қаржыдан қамтамасыз етіледі. Ипотекалық банк қызметтері негізінен бағала қағаздарға салым салу, кепіл ретінде бағалы қағаздарды алып қарыз беру және басқа қаржылық қызмет көрсету болып табылады.
Бүгінгі таңда көптеген қазақстандық отбасылары үшін ең өзектісі тұрғын үй мәселесі болып отыр. Әрине, оны шешудің түрлі мүмкіндіктері де қарастырылуда, ұсынылып отырған кредит беру бағдарламалары зерттеліп, жақын-жуық адамдар арасында қызу талқылану үстінде, бір сөзбен айтқанда, әбігерге түсіп жатқандар жетерлік. Бірақ, отбасы бюджетіне салмақ салмайтындай тиімді шарттар таба алсаң, бұндай әбігерлену адамдарға жағымды сезімдер сыйлайтыны да анық. Ал барлық ерекшеліктерді жан-жақты нақтылап білу үшін жаңа қонысқа қол жеткізу формуласын тапқандарға жүгіну керек. Оны табудың еш қиындығы жоқ – бар болғаны «Банк ЦентрКредит» АҚ барып жолығу қажет.
Тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесін жүзеге асыратын елдегі жалғыз банк, жинақ шотында қажетті соманың жартысын жинақтаған жағдайда, ипотекамен салыстырғанда әлдеқайда төмен мөлшерлемелер бойынша тұрғын үй заемдарын береді. Бірақ көптеген адамдар өз тұрғын үй жағдайларын жинақтау аяқталғаннан кейін емес, дәл қазір жақсартқылары келеді. Тұрғын үй жағдайларын жинақтау мерзімінің аяқталуын күтпей, қазіргі уақытта жақсартқылары келетін клиенттер үшін Банк аралық тұрғын үй және алдын ала тұрғын үй заемдарын пайдалануды ұсынады.
Диплом жұмысын жазуда Қазақстанда қазіргі әлемдік дағдағыста басты пробламалардың маңыздылығы “Қазақстанда ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлі” тақырыбын таңдауға себепші болды. Аталған мәселелердің маңыздылығы мен тақырыптың осы күнге дейін толыққанды зерттелмегендігі дипломдық жұмыстың тақырыбын таңдауға, оның мақсаты мен міндеттерін айқындауға мүмкіндік берді.
Дипломдық жұмыстың басты мақсаты Қазақстан Республикасындағы ипотекалық қажеттілігін, оның экономикамыздағы атқаратын қызметі мен ролін және ипотекалық жүйесін дамыту жөніндегі мәселелерді қарастыру, сонымен қатар Қазақстанда ипотекалық сақтандыруды ұйымдастыру жолдарын жүзеге асыру болып табылады.
Зерттеу нысаны болып «Банк ЦентрКредит банкі» АҚ және Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктері бойынша қарызалушының ипотекалық несие кепілдемесін бағалау жүргізілуін талдау саналады.
Зерттеу жұмысының пәні Қазақстан Республикасының ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлі жағдайларының теориялық-әдістемелік және тәжірибелік жақтарын зерттеу арқылы ипотекалық сақтандыруды дамыту процесстері болып табылады.
Диплом жұмысымның негізгі міндеттері мыналар болып табылады:
- ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлін ұйымдастырудың теориялық пен тәжірибелік мазмұнын қарастыру;
- ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлін дамытудың тарихы алғышарттары мен экономикалық жағдайлары үлгілерін, оны құрушы факторларды зерттеу;
- Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің бағалау мен талдау;
- Қазіргі әлемдік дағдарыс кезіндегі Қазақстан Республикасының ипотекалық несиелік жүйесінің ағымдағы жағдайы зерттеу.
Диплом жұмысы тақырыбының зерттеудің әдістемелік негізін жалпығылыми таным әдістері: диалектикалық, қисындық әдістер, құжаттарды зерделеу құрайды.
Зерттеудің теориялық негіздері болып әлемдік экономикалық ғылым классиктерінің еңбектері, отандық және шетелдік ғылымдардың, экономистердің, банк мамандардың монографиялары мен баспасөз мақалалары, коммерциялық банктерде ипотекалық несиелеу механизмін реттейтін заңнамалық және нормативтік-құқықтық, статистикалық құжаттар қолданылды.
Мәселенің зерттелу деңгейі. Осы жұмыстың ғылыми аспектілері отандық және шетел ғалымдарының жұмыстарын зерттеу, талдау және қайта ой-елегінен өткізу негізінде қалыптасқан. Ғылыми жұмыста көрсетілген төмендегідей шетелдік экономистердің ғылыми еңбектері (О.И.Лаврушин, В.А. Кудрявцев, Е.В. Кудрявцева, К.Р. Тагирбеков, Г.Г. Коробовой, В.И.Колесников, О.М.Марков, В.М.Усоскин, Е.Ф.Жуков, Э.А.Уткин, Е.Б.Ширинская және т.б.) және отандық экономист-ғалымдардың (Ғ.С. Сейітқасымов, Н.Н.Хамитов, Ұ.М. Искаков, О.Б. Баймұратов, Ш.Р. Әбділманова, Г.Т. Қалиева, С.Б. Мақыш, Л.П. Корнилова, И. Новиков және т.б.) еңбектері пайдаланылды.
Мәселенің деректік көзі ретінде статистикалық мәліметтер, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мәліметтері, Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің, Қазақстан Республикасының Заңнамалық актілері, қаржы рыногы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау Агенттігінің мәліметтері, Қазақстан статистикалық басқармасының мәліметтері осы проблемалар бойынша басылымдар мен монографиялар болып табылады. Осы жұмыста монографиялық зерттеу, ғылыми-абстрактілік әдіс, байқаулар, зерттеулер, салыстырмалар, жүйелі және факторлық талдау, негіздеу, салыстырмалы көрсеткіштер, баланстық әдіс, экономикалық-статистикалық әдістер қолданылды.
Зерттеу әдістері. Зерттеу салыстыру әдістерін қолданумен және сараптаушылық бағалауды ескерумен жүйелік және факторлық талдау қағидаларымен жүргізілді.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңашылдығы:
- бәсекеге қабілеттіліктің базалық тұжырымдамаларын жүйелік жалпылау негізінде Қазақстанда ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлінің әдістемелік көзқарастары айқындалды;
- ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлін негіздеу арқылы бәсекеге қабілеттілік қағидалары нақтыланды;
- қазақстандық экономикадағы ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлінің дамытудың ұйымдастыру-экономикалық параметрлері жалпыланды;
- банк секторындағы ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлінбағалау белсенділікке баға берілді;
- қазіргі ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлінің келешекке арналған дамуының басты бағыттары негізделді;
- дағдарысқа қарсы шараларды және пайдаланылатын менеджментті бағалау арқылы ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлін оңтайландыру тетігін жасау.
Диплом жұмысының теориялық маңыздылығы коммерциялық банктерде ипотекалық несиелеу механизмдерінің теориялық тұрғыдан дәйектелуіне ұмтылыс жасалуында. Дипломдық жұмыстағы теориялық негіздер «Ақша, несие, банктер»; «Банктік тәуекелдер»; «Банк ісі»; «Валюталық операциялар» пәндерін оқытуға пайдалануға болады.
Диплом жұмысының практикалық маңызы - Қазақстанда ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлін дамыту проблемалары бойынша автордың ұсынған ұсыныстары әртүрлі шаруашылық құрылымдарының тәжірибелік қызметінде пайдаланылуы мүмкін. Нәтижелерді пайдалану банктердегі несиелік операцияларды жүргізу әдістерінің нысандарын оңтайландыруға әсер етуі мүмкін. Сонымен қатар, жұмыстың нәтижелерін осы мәселе бойынша ғылыми зерттеулерді одан әрі қарай жетілдіру үшін ғылыми қызметкерлер пайдалануы және банк ісі мен ақша, несие, банктер курстарын оқыту бағдарламаларында қолданылуы мүмкін.
Практикалық базасы ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлі мәселелері жөніндегі теориялық зерттеулерді іс-тәжірибеге жеткізуге, деректердің сәйкес электрондық базасымен нығайтылған несие саясатын басқарудың толық бағалы стратегиясын дайындаудан тұрады. Зерттеу нәтижелері, диплом бойынша қорытынды мен ұсыныстар экономикалық дамуды тұрақты арттыру, экономиканың ішкі ресурстарын тиімді пайдалану жөніндегі ұсыныстарды дайындаған кезде пайдаланылды.
Диломдық жұмыстың құрылымы кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, библиографиялардан тұрады. Сандық материалдар кестелерде, суреттерде және қосымшаларда келтірілген.
Диломдық жұмыс көлемі. Диломдық жұмыс компьютерде терілген 73 бетте, оның ішінде 5 кесте, 22 суреттерде баяндалған.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Г.С. Сеитқасымов Банк ісі: Жоғары оқу орындары студенттерінің оқулығы /– Алматы: Қаржы баспасы,1998, 74-бет
2. О.И.Лаврушин. Банк ісі: Жоғары оқу орындары студенттерінің оқулығы / Москва: Қаржы және статистика, 1998, 56-бет
3. И.Т. Балабанов. Банктер және банк ісі: Жоғары оқу орындарының оқулығы / /– Алматы: Қаржы баспасы,, 2002 – 53-бет
4. Абсаттарова Р.К. Ипотечное кредитования как способ обеспечения доступности жилья // Банки Казахстана – 2006 - №5 – 31-34-бет
5. «Банк ЦентрКредит» АҚ жылдық есебі, 2013 жыл
6. Жумабаев Е. Особенности национальной ипотеки // Юридическая газета – 2004 - №1 – 42-45-бет
7. Валеев Ш. Об актуальных аспектах гарантирования ипотечных кредитов // Банки Казахстана –2006-№10-6-9-бет
8. Ахтамбердиева Г.Т. Особенности ипотечного кредитования в Казахстане// Бухгалтер и налоги – 2006 - №4 – 35-40-бет
9. Киреева развития системы ипотечного кредитования в РК // Саясат – 2001 - №7 – 8 – 72-77-бет
10. Косолапов Г. Развития рынка жилья и ипотечного кредитования в Казахстане //Предприниматель и право – 2006 -№15 – 15-17-бет
11. Абдильманова Ш. Вопросы развития ипотечного жилищного кредитования // Банки Казахстана – 2000 - №3 – 32-35-бет
12. Ким Т. Казахстанские ипотечные облигации // Рынок ценных бумаг Казахстана – 2004 -№11 – 95-97-бет
13. Лисак Б.И. Ипотечные операции банков, как путь дальнейшей диверсификации их деятельности // Банки Казахстана – 2007 -№5-20-22-бет
14. Мыргиясова М. Состояние и перспективы развития жилищного кредитования населения // Аль Пари 2006-№15 –13-15-бет,№16-7-14-бет
15. Регламент о достаточности капитала с учетом риска, Monirorul Oficial al Republicii Moldova, год II №67 (88), 30 ноября 1995г. с 23 - 25
16. Миловидов В.Д. Современное банковское дело: Опыт США. М., 1992.
17. Банк заинтересован в предоставлении кредита не меньше заемщика, Экономическое обозрение «Логос-Пресс», 2007, сентябрь, №32, 4 с.
18. Регламент классификации кредитов и резервирования средств в фонд риска, Monitorul Oficial al Republicii Moldova, год III №42 - 44 (136 - 138), 28 июня 1996г. с. 72 - 77
19. Дүниежүзі бойынша ипотекалық тәжірибе материалдары http://www.park.ru/ сайтынан алынды.
20. Дюсембаев Н. Сущность и принципы ипотечного кредитования // Финансы Казахстана – 2006 - №1 – 34-39-бет
21. Утин Т. Рынок жилья в Республике Казахстан: специфика функционирования и перспективы развития: Автореферат диссертации к.э.н. – Алматы –2006 – 30-бет
22. «Банк ЦентрКредит» АҚ жылдық есебі, 2013 жыл
23. «Банк ЦентрКредит» АҚ «Ипотекалық кредиттермен жұмыс туралы» Ережесі, 2012 жыл
24. «Банк ЦентрКредит» АҚ «Несиелік мониторингісінің тәртібі туралы» Ережесі
25. Абдильманова Ш. О развитии рынка ипотечного кредитования жилья Валентинова Л. Ипотечное кредитование // Промышленность Казахстана – 2006-№4-28-30-бет
26. Дюсембаев И. Вопросы стимулирующей составляющей ипотечного кредитования // Финансы Казахстана – 2004 - №2 – 34-39-бет
27. Утин Т. Финансирования жилищного строительства и развитие ипотечного кредитования в Казахстане // Транзитная экономика –2009 - №3-158-161-бет.
28. Муслимова Э. Ипотечное кредитование – перспективное направление банковского обслуживания населения // Банковские услуги – 2008 -№6 –7
29. Дюсембаев Н. Перспективы развития ипотечного кредитования в Казахстане // Банки Казахстана – 2012 -№1-42-45-бет
30. Қазақстан Ұлттық банкі жылдық есебі, 2013 жыл.
31. Қазақстан Қаржы тұрақтылығы, Астана 2013 жыл
32. ҚР Президентінің 23.12.1995 ж. «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» заңдық күші бар жарлығы
33. ҚР ипотекалық несиелендіруі бойынша өзгірістер мен толықтырулар туралы, ҚР заңдары 03.06.13 ж., №427
34. Банк заинтересован в предоставлении кредита не меньше заемщика, Экономическое обозрение «Логос-Пресс», 2013, сентябрь, №32, 4 с.
35. Сейфолла Шайынғазы. Қаржы жүйесінің қауқары немесе тұрғын үй мен ипотека төңірегіндегі ойлар, Егемен Қазақстан 2013-09-07:
36. Бердібай Кемал. Ипотекалық несиенің көмегі көп. Қолбайлау да жоқ емес , Егемен Қазақстан 2013-04-12:
37. Тұрғын үй құрылысын ұзақ мерзiмдi қаржыландыру және ипотекалық несие беру жүйесiн дамыту тұжырымдамасы туралы, 2012 жыл
38. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 21 маусымдағы № 821 қаулысымен бекітілген «Қолжетімді тұрғын үй - 2020» бағдарламасы
        
        ТАҚЫРЫБЫ: «КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ МЕХАНИЗМІН ЖЕТІЛДІРУ»
5В050900 Қаржы
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................3
1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ ... ... ... ... мәні ... ... коммерциялық банктерінде ипотекалық несиені дамытудың тарихи
алғышарттарын
ұйымдастыру.................................................................
....11
1.3 Дамыған және дамушы елдердің ... ... ... ... ... ... АҚ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ ... ... ... АҚ экономикалық-қаржылық ... ... ... ... АҚ ... несиелеу механизміне талдау
жасау.......................................................................
....................................................36
2.3 «Банк ... АҚ ... ... ... бойынша қарызалушының
несие қабілетін бағалау ……………………..............................39
3 ҚАЗАҚСТАНДА КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕ ИПОТЕКАЛЫҚ ... ... ... ... несиелеудегі коммерциялық банктердің үлесінің
ағымдағы
жағдайы.....................................................................
...............................52
3.2 Қазақстанда коммерциялық банктерде ипотекалық несиелеу механизмін
жетілдіру проблемалары ... ... ... ... ... ... ... беру жүйесі -
тұрғын үй саласына инвестициялар тартудың ең тиімді тәсілдерінің бірі болып
табылады. Дәл осы ... ... ... үй жағдайларын ... ... және ... ... ... құрылыс кешенінің өндірісті
ырғақты жұмыспен жүктеу және халыққа ипотекалық ... ... кең ... ... ... ынталы мемлекеттің мүдделерін үйлестіруге
мүмкіндік береді.
Ипотекалық несиенің дамуындағы ... ... рөлі ең ... үй ... бойынша кепілдік мүлік болып табылатын ... ... құны ... жағдайда заемшының ипотекалық тұрғын үй заемы
шарты бойынша міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... ішінара немесе толық өтемі мөлшерінде
сақтандыру төлемдерін ... ... ... ... түрі болып
табылады.
Қазақстанда тек жәй ғана ипотекалық заңдылықтар мен ... ... ... шын ... ипотекалық несиелеу жүйесін құру қажет. Қандай
да бір буынның болмайынша жүйенің қызмет етуі ... ... ... ... несиелеу жүйесінің толық бағалы жұмыс жасауы ... ... ... және сақтандыру қызметтері дамыған болуы
тиіс.Ипотекалық кредиттеу ... ... ... ... сатып
алынған жылжымайтын мүлікте жазатайым жағдай болса немесе клиент жұмысынан
айрылса ... ... ... міндеттемелеріді орындау қиынға соғады. Мұндай
жағдайда сақтандыру көмектеседі.
Қазіргі кезде ипотекалық банктер экономикада екі ... ... ... ... олар ұзақ ... жер несиесін
қамтамасыз ету және ... ... ... ретінде процент әкелетін
капиталдың қорғаушы құралдары. Екіншіден, капитал салымы және ... ... ... ... ... ... қоғамдық құрылымдарға
қарыз береді. Бұл жағдайда қарыз ипотекамен ... ... ... ... ... ... ... Ипотекалық банк қызметтері
негізінен бағала қағаздарға салым салу, кепіл ретінде бағалы қағаздарды
алып қарыз беру және ... ... ... ... ... табылады.
Бүгінгі таңда көптеген қазақстандық отбасылары үшін ең өзектісі тұрғын
үй мәселесі ... ... ... оны ... ... ... де
қарастырылуда, ұсынылып отырған кредит беру бағдарламалары зерттеліп, жақын-
жуық адамдар арасында қызу ... ... бір ... айтқанда, әбігерге
түсіп жатқандар жетерлік. Бірақ, ... ... ... ... шарттар таба алсаң, бұндай әбігерлену адамдарға жағымды сезімдер
сыйлайтыны да анық. Ал барлық ерекшеліктерді жан-жақты ... білу ... ... қол ... ... тапқандарға жүгіну керек. Оны табудың
еш қиындығы жоқ – бар ... ... ... АҚ барып жолығу қажет.
 Тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесін жүзеге асыратын елдегі жалғыз банк,
жинақ шотында қажетті соманың ... ... ... ипотекамен
салыстырғанда әлдеқайда төмен мөлшерлемелер бойынша тұрғын үй ... ... ... ... өз тұрғын үй жағдайларын ... ... ... дәл ... ... ... Тұрғын үй
жағдайларын жинақтау мерзімінің аяқталуын күтпей, қазіргі ... ... ... үшін Банк ... ... үй және алдын ала
тұрғын үй заемдарын пайдалануды ұсынады.
Диплом ... ... ... қазіргі әлемдік дағдағыста басты
пробламалардың маңыздылығы “Қазақстанда ... ... ... ... рөлі” тақырыбын таңдауға себепші болды. ... ... мен ... осы ... дейін толыққанды
зерттелмегендігі дипломдық жұмыстың тақырыбын таңдауға, оның мақсаты ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы
ипотекалық қажеттілігін, оның экономикамыздағы атқаратын ... мен ... ... ... дамыту жөніндегі мәселелерді қарастыру, сонымен
қатар Қазақстанда ипотекалық сақтандыруды ұйымдастыру жолдарын ... ... ... ... болып «Банк ЦентрКредит банкі» АҚ және ... ... ... ... ... қарызалушының ипотекалық
несие кепілдемесін бағалау жүргізілуін ... ... ... пәні Қазақстан Республикасының ипотекалық
несиелеудің дамуындағы ... ... рөлі ... ... және ... ... ... арқылы ипотекалық
сақтандыруды дамыту процесстері болып табылады.
Диплом жұмысымның негізгі ... ... ... ... ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің ... ... пен ... мазмұнын қарастыру;
- ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық банктердің рөлін
дамытудың тарихы алғышарттары мен экономикалық жағдайлары ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеудің дамуындағы
коммерциялық банктердің ... мен ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
ипотекалық несиелік жүйесінің ағымдағы жағдайы зерттеу.
Диплом жұмысы тақырыбының зерттеудің әдістемелік негізін ... ... ... ... ... құжаттарды зерделеу
құрайды.
Зерттеудің теориялық негіздері болып әлемдік ... ... ... отандық және ... ... банк ... ... мен ... мақалалары,
коммерциялық банктерде ипотекалық несиелеу механизмін реттейтін заңнамалық
және нормативтік-құқықтық, статистикалық құжаттар қолданылды.
Мәселенің зерттелу деңгейі. Осы жұмыстың ... ... ... ... ... ... зерттеу, талдау және қайта ой-елегінен
өткізу негізінде ... ... ... ... ... ... ... еңбектері (О.И.Лаврушин, В.А. Кудрявцев,
Е.В. Кудрявцева, К.Р. Тагирбеков, Г.Г. ... ... ... ... ... ... және ... отандық экономист-ғалымдардың (Ғ.С. Сейітқасымов, Н.Н.Хамитов, Ұ.М.
Искаков, О.Б. ... Ш.Р. ... Г.Т. ... С.Б. ... ... И. Новиков және т.б.) еңбектері пайдаланылды.
Мәселенің деректік көзі ретінде ... ... ... Ұлттық Банкінің мәліметтері, Қазақстан ... ... ... Республикасының Заңнамалық актілері, қаржы рыногы
мен ... ... ... және ... ... мәліметтері,
Қазақстан статистикалық басқармасының мәліметтері осы проблемалар бойынша
басылымдар мен монографиялар ... ... Осы ... ... ... ... байқаулар, зерттеулер, салыстырмалар,
жүйелі және факторлық талдау, негіздеу, салыстырмалы ... ... ... ... ... ... Зерттеу салыстыру әдістерін қолданумен ... ... ... ... және факторлық талдау
қағидаларымен жүргізілді.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңашылдығы:
- бәсекеге қабілеттіліктің базалық ... ... ... ... ... несиелеудің дамуындағы коммерциялық
банктердің рөлінің әдістемелік көзқарастары айқындалды;
- ипотекалық несиелеудің дамуындағы ... ... ... ... ... ... қағидалары нақтыланды;
- қазақстандық экономикадағы ипотекалық несиелеудің дамуындағы
коммерциялық банктердің ... ... ... ... банк ... ... несиелеудің дамуындағы коммерциялық
банктердің рөлінбағалау белсенділікке баға берілді;
- қазіргі ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық ... ... ... ... басты бағыттары негізделді;
- дағдарысқа қарсы шараларды және пайдаланылатын менеджментті бағалау
арқылы ипотекалық несиелеудің дамуындағы ... ... ... тетігін жасау.
Диплом жұмысының теориялық маңыздылығы ... ... ... ... ... тұрғыдан дәйектелуіне ұмтылыс
жасалуында. Дипломдық жұмыстағы теориялық ... ... ... ... ... ... ... «Валюталық операциялар» пәндерін оқытуға
пайдалануға болады.
Диплом жұмысының практикалық маңызы - ... ... ... коммерциялық банктердің рөлін дамыту ... ... ... ... ... ... құрылымдарының
тәжірибелік қызметінде ... ... ... ... несиелік операцияларды жүргізу әдістерінің нысандарын
оңтайландыруға әсер етуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... ғылыми зерттеулерді одан әрі қарай жетілдіру үшін ғылыми
қызметкерлер пайдалануы және банк ісі мен ... ... ... ... ... ... ... базасы ипотекалық несиелеудің дамуындағы коммерциялық
банктердің рөлі ... ... ... ... ... деректердің сәйкес электрондық базасымен нығайтылған несие
саясатын басқарудың толық бағалы стратегиясын дайындаудан ... ... ... ... ... мен ... экономикалық дамуды
тұрақты арттыру, экономиканың ішкі ресурстарын тиімді ... ... ... ... ... ... ... кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан,
библиографиялардан тұрады. Сандық материалдар кестелерде, ... ... ... ... ... ... ... компьютерде терілген 73 бетте,
оның ішінде 5 ... 22 ... ... ... БАНКТЕРДЕ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ МЕХАНИЗМДЕРІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 Ипотекалық несиенің мәні мен қажеттігі
«Ипотека» түсінігі алғаш рет б.э.д. VI ... ... ... ... және ол ... белгілі бір жер иеліктеріне және онымен
байланысты құрылыстар арқылы қарыз берушіге ... ... ... ... Бұл үшін ... рәсімделген, ал қарыз алушының
иелігіндегі жер ... ... осы ... ... ... қарыз берушінің талабын қамтамасыз ету мақсатында қолданылатындығы
жайлы ... ... ... ... ... деп аталған мұндай
бағанада жер иесінің барлық келіп түскен қарыздары белгіленген [1].
Біртіндеп ... ... ... ... ене ... ол XIV жүзжылдықтан ерте емес кезде пайда болған. ... ... ... ашық емес ... ... ... ... мемлекеттердің
заңдарында ипотеканың екі сипатты белгілері бар. Біріншіден ол жылжымайтын
мүлікке қатысты қолданылған, екіншіден кепілге ... ... ... берушімен емес, сот шешімімен жүзеге асырылады.
Ипотекалық несиелеу коммерциялық және арнайы маманданған банктермен,
несие-қаржы мекемелерімен, жылжымайтын мүлік (жер, ... үй, ... ... ... ... ... ... берілетін
ұзақ мерзімді қарыздар болып табылады. Оған меншік құқы несиелеу кезінде
кредиторға өтеді, бірақ мүлік қарыз ... ... ... ... ... алу, ... алушының қарызды өтегенге дейін кепілге қойған
мүлікті сата алмайтындығын және тек ... ... соң ғана ... ... басқару құқы оған қайтарылатындығын білдіреді [2].
Несиелеудің кепіл формасының механизмі мен процедуралары кепілдеме
міндеттемелері, ... ... және ... ... ... мүлік
жағдайында ипотекалық несиелеу механизмінің мәні, яғни белгіленген мерзімде
қарыз алушының төлем міндеттемесін ... ... ... ... ... сомасын қайтару) банктің кепілге қойылған жылжымайтын мүлікті
меншігіне алу құқығын растайтын ... ... ... ... банк
кредиторға береді.
Ипотеканың пайда боу қажеттілігі ... ... ... ... ... жасалатын келісімдердің көбеюімен ... ... ... ... ... ... ең ... ол
кепіл берушінің, яғни қарыз алушының пайдалануында болады.
Кең мағынада, ипотекалық ... жүйе ... ... ... ... ... ... қаржылық ресурстарды тарту механизмдерін
де, жылжымайтын мүлік нарығындағы операцияарды да көп ... ... ... ... тек ... ... мен ... берушілердің ғана мүдделері емес,
сонымен бірге инвесторлардың, риэлторлардың, құрылыс компанияларының,
сақтандыру компаниялары мен ... ... да ... ... ... ... ... тікелей несиелік қатынастар
құрайды. Осыған байланысты ипотекалық несиелеуді ... ... ... ... ол ... ... көрсету, сатумен қатысты
пайда болатын құбылыстар жүйесі ретінде қарастыру ... ... ... ... ... ... ипотекалық нарық белсенді дамуда.
Ипотекалық нарық – банктермен және ... ... ... ... ... алу ... осы үй кепілдігімен
берілетін ипотекалық несиелер және ипотекалық несиелік ресурстарды ... ... ... ... ... ... Осылайша,
ипотекалық нарық қаржы нарығының ипотекалық сегментімен және ... ... және ол ... ... ... ... ... нарығы сегментінен қалыптасады. Ипотекалық несиелер нарығы
бірінші реттегі нарық және ... ... ... ... ... [3].
Бірінші реттегі нарықта ипотекалық несие беріледі және сатылуы мүмкін.
Бұл нарықта қарыз алу үшін ... ... ... ... ... Мысалы, коммерциялық немесе ипотекалық банк
азаматтарға несие ұсынады. Бірінші ... ... ... ... ... шарт ... ... мүлік турады актісі деп аталатын
негізгі ... ... және ол ... ... ... ... ... – несиені қамтамасыз етуге қарыз алушының
меншігін салуға ... ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлік кепілдігі туралы қарыздық мүлік.
Ипотекалық ссуда алу барысында толтыратын ... ... ... ... ... шартты білдіреді. Салынған мүлік туралы актісінің екінші
реттегі нарығының ... ... ... басы ... ... яғни ... ... тапшы аймақтарға несиелеу мақсатында тартуды
қамтамасыз ету болып табылады ... ... мен банк ... ... сәйкесінше салынған мүлік
актісінің формасы мен заем түріне, клиенттің жалпы әлеуметтік статусы ... ... ... ... ... ... мөлшері, қарыз
капиталы нарығында жалпы жағдай және басқа да факторларға әсер етеді.
Салынған мүлік туралы акттің ... ... ... ... ... объектілерін кепілдікке ала отырып жеке ... ... ... ... мен ... да қаржы мекемелерінің қызметтерін
тікелей қамтитын жалпы несие-қаржы нарығының сегментін білдіреді. ... бұл ... ... былайша көрстеуге болады (1-ші суретке
сәйкес):
Ескерту: Абсаттарова Р.К. Ипотечное кредитования как ... ... ... // ... ... – 2006 - №5 – ... ... 1 - Бірінші реттегі нарықтағы субъектілер мен құралдар
байланысы
Клиент ... ... ... ... соң, ол несие сомасын
уақтылы қайтару және ... ... оны ... ... өзіне
міндеттемелерді ала отырып, оның мәнісінде ипотекалық жүйемен қарым-
қатынасындағы ... ... ... қарағанда, бұл туралы банкке қатысты айтуға болмайды.
Банк үшін, клиентермен екі жақты қарым-қатынастарды ... және ... ... ... ... ... ипотека нарығындағы тиімді
қамтамасыз етудің тек бір жағы ғана ... ... ... ... ... жағы ... ұсына алатын несиелік ресурстарды
толтыруы болып саналады [5].
Бұл ... ... бір жағы ... портфеліне салынған мүлік
актілерінің ипотекалық нарықтың басқа кәсіпқой қатысушыларынан сату болып
саналады. Банкпен басқа инвесторға өз ... ... ... ... ... реттегі нарықтай, екінші реттегі нарыққа өтуінің өзіндік көпірі
болып табылады. Ал оның қызметі басқа негізде ұйымдастырылады.
Екінші ... ... ... ... ... берілген салынған
мүлік актісі сатылады, яғни жылжымайтын мүлікті кепілге ала отырып. Несие
берге нбанк және ... ... ... ... ... ... қағаздар шығарады да, оларды басқа инвесторларға сатады.
Салынған мүлік актісі екінші реттегі нарығының ... ... ... ... ... ... ... мекемелері мен
ипотекалық банктер;
2. Қуатты эмиссиялық – қаржы ... ... олар ... ... ... мүлік актілерін сатып алады және айырбасқа жылжымайтын
мүлікке салынған мүлік актілерімен ... ... нәр ... ... шығаруды қамтамасыз етеді, яғни ... ... ... ... делддалдар болып бағаланады.
3. Басқа банктер, зейнетақы қорлары, ... ... ... т.б. түрінде нақты ақшаға ЭҚК-дан бағалы қағаздар ... ... ... несиелерді сақтандырумен айналысатын делдалдар.
Екінші реттегі ипотекалық нарықта айналыста жүретін бағалы қағаздардың
әр ... ... бар, ... ... бар болуы, ипотекалық пұлмен
қамтамасыз етілуі дәрежесі ... Бұл ... ... ... негізгі мақсаты, ақырғы тұтынушылар үшін, несиелік ... ... ... ... ... ... суюбъектілері үшін
қосымша ресурстарды ұсыну есебінен жүзеге ... ... ... ... сатып алу жолымен [6].
Екінші реттегі нарықтың атқаратын қызметтері ... ... ... ... Тұрғын үйді қаржыландырудың циклдігін азайту. Капитал
жетіспеушілігі жағдайында ... үй ... ... әдетте
шұғыл төмендейді.
3. Капиталды аймақтар арасында бөлу. Екінші реттегі ... ... бар ... баспананы қаржыландыруға капитал
жетіспеушілігі байқалған ... оның ... ... ... бойынша ставкалары және инвестициялық портфелінің
диверсификациясындағы өзгешеліктерді тегістеу. ... ... ... ... бойынша
ставкаларындағы өзгешеліктерді аймақтың тәуекелге ... ... ... ... ... ретінде екінші реттегі нарықтың қызмет етуін былайша көрсетуге
болады (2-ке ... ... ... Г. ... ... ... и ... кредитования в
Казахстане //Предприниматель и право – 2006 -№15 – ... ... 2 - ... ... ... ... мүлік актісін ауыстырудың
стандартты сызбасы
Ипотекалық несиенің жіктелімі:
- Несиелеу объектісіне қарай:
– Жер учаскелерін иемдену – жерді жеке меншікке алуды білдіреді;
– Жер ... ... – осы жер ... ... ... сонымен қатар үй құрылысы;
– Тұрғын үй құрылыс – салынған және ... ... үйді ... ... беру және тікелей үй құрылысын қаржыландыру;
– Тұрғын үй емес құрылыс - ... ... үй емес ... ... ... - әр түрлі сақтандыру ... ... ... бұл ... несиені қайтарудың кепілдемесі
болып, сақтандыру емес, үшінші тұлғалардың кепіл болушылығы сақталады.
Ипотекалық ... ... ... Бірінші реттегі нарық – ипотекалық облигацияларын эмиссиялау;
– Екінші ... ... - ... ... ... ... ары қарай даму айналысы;
– Құрылысты жүргізушіні несиелеу – баспананың болашақ иесіне тікелей
несие ... ... ...... ... ... ... ақырғы иесі белгісіз болған жағдайда немесе ол жобаны өз бетінше
қаржыландыра алмайтын ... беру ... ... ... ... дейін;
– 3-жылдан 10 жылға дейін;
– 10 жылдан жоғары
Экономикалық белменді ... ... ... ... мен
болашақтағы табыстарды күту деңгейіне қарай ол табыстарды есепке ала
отырып, тұрғын үйлерді ... ... ... ... өз ... сатып
алу үшін көп ... ... ... ... еді. ... ... нарықтық қатынастар жүйесінде негізгі ролі ол өмір
стандарты мен ... ... ... ... ... болып табылады. баспана сияқты тауар құнының жоғары болуынан пайда
болатын ағымдағы табыстар мен ... ... ... ... несиелеудің шаруашылықта айналымда жүру қажеттігін туғызады [7].
1.2 Қазақстан коммерциялық банктерінде ипотекалық несиені дамытудың
тарихи алғышарттарын ұйымдастыру
Қазақстандағы ипотекалық ... ... ... ... бола
бастады. Ол кезде 1994 жылы «Жилстройбанкі» (кейіннен «Центр Кредит»
банкінің құрамына ... ... Халл ... ... ... ... қарым-қатынас құрып (Германия), ол ... ... ... моделін зерттеуге мүмкіндік берді. Бұл модель Қазақстан ... ... келе ... ... Ең ... шамамен 30 млн.
теңге сомасы бар 450 ... ... ... ... ... ... Республикасы Президенті Жарлығы және ұзақ
мерзімдік тұрғын үй саясатының бағдарламасына сәйкес 1993 ... ... ... үй ... алуға 30 жылға несиелер бере бастады.
Мұндағы негізгі мақсат табыстары орташа ... ... ... ... ... (негізінен бюджеттегі қызметкерлер үшін) болып табылады.
тұрғын үй ... ... 2675 адам үшін ... 5% ... ... ... ... Бұл шараның қайырымдылық сипатына қарамастан өз құрамында
нарықтың элементтері болды және ол соңында елеулі проблемаларды ... сөз ... ... ... ... АҚШ ... құқық бергені туралы болып отыр, ол несиені ... ... алып ... ... бұл ... ... 1999 ... валютаның девальвацияға ұшырап, еркін бағамның орнатылуы кезінде
орын алды [8].
Бірінші жүзеге асырылмаған тәжірибе ... ... ... ... оны 10 ... кейінге қалдырды. Бұл банк қызметін енгізу
2000 жылдардан басталды, ол ... ... ... ... актілерін шыға бастаған болатын. Оның ішінде:
– 1994 жылдың 27 желтоқсанындағы Азаматтық кодексі;
– 1998 жылдың 30 маусымындағы «Қозғалмайтын мүлікті ... ... ... Заңы;
– 1995 жылдың 31 тамыздағы «Қазақстан Республикасының Банктері және
банк қызметі туралы» ҚР-сы Президентінің ... 1995 ... 23 ... ... ... ... ипотекасы
туралы» ҚР-сы Президентінің Жарлығы. Онда ипотека кепіл реті ... онда ... ... ... оның ... ... ... немесе
үшінші тұлға иелігінде және пайдалануында болады.
Берілген сатыдағы ең маңыздысы 2000 жылы 21 ... ... ... даму ... және ұзақ мерзімді тұрғын үй
құрылысының қаржыландыру тұжырымдамасы» ... Бұл ... ... ... ... түпкілікті сарапталынуы болып, негізгі проблемалар
анықталып, бұл ... ... ... негізгі іс шаралар тағайындалды.
Сонымен бірге әлемдік моделдер ... оның ... ... ... ... ... қоғам түрінде құрылған ипотекалық компания
негізінде жұмыс істеумен тығыз байланысты. Оның құрылуында Ұлттық банк, ... ... және ... да қаржы ұйымдары қатысты. Бұл ипотекалық
компания несие берушілерден ... ... ... ... ... ... - ипотекалық облигацияларды шығарады, олар алынған ипотеканың
пұлдарымен ... ... ... ... сатып компания
ипотекалық несиелерді сатып алғандағы шығындарын жабады, ал банктер ... ... ... ... жаңа ... ... ... бұл
негізінен үй құрылысының дамуын ынталандырады.
Бұл модель американдық модельмен ұқсас, онда Фэнни Мэй және ... ... ... агенттіктер жұмыс жасайды.
Ұлттық банк басқармасының 2000 ... 20 ... ... ... мақсатында АҚ «Қазақстандық ипотекалық
компания» құрылуының шешімі қабылданды. Ол жеке ... ... ... ... несие беруші банктерден ипотекалық несие бойынша талап
ету құқықтарын сатып алып, осы ... ... ... ... ... ... Қазақстан ипотекалық компаниясы негізінен
несие операцияларымен ... ... ... ... асырады [9].
Қазақстан ипотекалық компанияның негізгі функциялары:
– Ұзақ мерзімді ипотеканың несие бойынша талап ету құқықтарын сатып
алу ... ... ... ... ... берушілерді қайта
қаржыландыру;
– Сыйақыларынан белгіленген немесе қалқымалы ставкаларымен ... ... ... ... үй ... инвесторлардың қаржыларын тарту;
– Ұлттық банкпен банк-несие берушілердің қаржылық жағдайын көрсететін
мәліметтерді алу және ... ... ... үшін ипотекалық несиелеуге байланысты ... ... ... ... ... бойынша консалтингтік қызметтерді
көрсету;
Аталған компанияның келесідей құқықтары ... ... ... және ... беруші банктердің мәліметтерін сараптау;
2. Ипотекалық несиелердің сапасын тексеру;
3. Қарыз алушылардың жағдайы туралы мәліметтер алуға байланысты ... және ... ... келісім жасау;
4. Ипотекалық несиелеуде мамандардың біліктілігін көтеру үшін ... ... ... ... ... ... қызмет ету принциптерінде де
ұқсастық бар.
Ипотекалық ... ұзақ ... ... ... ... мүлікпен қамтамасыз етіліп, тұрақты табыс әкеледі. Алғашында
ипотекалық облигациялар ипотекалық банктермен шығарылды, ал ... ... ... ... ... біздің республикамызда –
«Қазақстандық ипотекалық компаниясы» болып табылады [10].
Несиелеу жүйесі қарапайым. Банктер қарыз алушылардың ... ... ... төменгі бағамен, ал инвесторларды ... ... ... Банк ... ... ... ... қамтамасыз етілуіне несие береді, содан кейін мәліметтер
біртекті пұлдарға топталады. ... ... ... ... ... және
бірінші класты мүлік ... ... ... ... ... ... ипотекалық облигациялар берілген ипотекалық
несиелерді қайта қаржыландыруға қызмет етеді және мұнда келесі ... ... Жабу ... – актив негізде шығарылған оның құнының облигациялар
құнына мүлік құжаттарының сәйкес келуі;
– Сәйкестік ...... ... мен активтер мерзімінің
сәйкестігін талап етеді;
Банк актив бойынша және міндеттеме бойынша өтелу мерзімі сәйкес келуін
қадағалау керек. Американдық ...... ... ... екінші
деңгейлі моделі. Малайзиялық модель тура осындай, бірақ қарапайым ... ... ... ... оның ... ... Оның ... жүйесі келесідей:
1. Бірінші сатыда екінші деңгейлі банктер жеке қарыз алушыларға тұрғын
үй сатып алу үшін ипотекалық несие береді. ... шарт ... ... алынған тұрғын үйдің иесі қарыз алушы болып табылады. ал ол тұрғын үй
кепіл болып несие берушіге ... ... ... ... ... ... банк
міндеттенеді. Ипотекалық несиенің өлшемдері алдын ала ... мен ... ... шешіледі.
Компания облигацияларды мына шарттарға сай несиелер бойынша талап ету
құқығына ие болады:
– Несие сатып алынатын тұрғын үйдің 70% ... ... ... ... адамның қолында тұрғын үйдің құнының 30 % көлемінде ақша
қаражаттары ... ... ... ... үй ... ... үшін ... болады.
– Қарыз алушының өмірін, еңбекке ... ... ... Екінші сатыда Компания банктерге ипотекалық ... ... ... ... ... операторы ретінде болған компания арқылы
ипотекалық куәліктерді сатып алумен ... ету ... ... ... ... ... етуіне байланысты функциялар банк ... ... ... ... бағалы қағаздар шығарады, сатып алынған ... ... ... етілген ипотекалық облигациялар түрінде. Одан басқа
банк және компания арасында сатып алынған ... ... ... ... ... ... жасалады. Ол несие берушіге
неисе алушыны оның кепіл мүлкін қадағалауға және ... ... ... алып ... ... ... ... мүмкіндік береді. Еге
рипотекалық несие сапасыз деп табылса банк компаниядан несиені сатып алып,
қарыз алушымен оны ... ... ... ... Несиені қайтару тәуекелі
банк мойнында ... ... ... (зейнетақы қорлары, сақтандыру
компаниялары және басқалар) екінші нарықта ипотекалық ... ... Ол ... ... ... ... ... болғандықтан
ипотекалық нарықты қаржыландыруды жүзеге асырады және тұрғын үй несиелеуіне
ақша қаражатарын ... ... ... ... компания мерзімі 5
жылдан 10 жылға дейін қалқымалы пайыз мөлшерлемесі бар, теңгеде валюталық
эквивалентті ... ... ... ... ... ... таңдағы ипотекалық несиелеу қатынастарының
жүргізілуінің келесі 3-суреттен көре аламыз.
Сату және сатып алу ... үй ... үй ... ... ... ... құқық ... ... ... ... ... ... системы ипотечного кредитования в РК ... – 2001 - №7 – 8 – ... ... 3 - ... ипотекалық тұрғын үй несиелеудің құрылымы
2000 жылдан бері Қазақстан Ипотекалық компаниясы өзінің әріптестері 11
банкімен шартқа отырып, еліміздің барлық облыс орталықтарында ұзақ ... ... ... асырды. Соңғы жылдарда еліміздің ипотекалық несиелеу
жүйесінде біршама оң ... ... ... ... ... ... АҚ ... ипотекалық компаниясына» 2003 жылы
қаржы агенттігі мәртебесі берілді. Қаржы агенттігі ... ие ... ... ... ... тартылатын компания облигацияларының
инвестициялық тартымдылығының құқын төмендету және ... ... ... ... мүмкіндік туғызды. ... ... ... ... несиеге беретін бюджеттен немесе халықтың
депозитке қойған ақшаларынан емес, ... ... ... ... ... ... ақша ... есебінен береді.
Қазақстан Республикасында ипотекалық несие жүйесі екі деңгейлі болып
келеді. Бірінші ... ... ... ... ... мен ... ұйымдар түріндегі бастапқы кредиторлар, екінші осы кредиторлар берген
ипотекалық кредиттер бойынша талап құқықтары мен кепілдік ... ... ... ... ... қаожыландырушы ұйым. Еліміздегі ... ... Банк 2001 жылы ... ... ... ... ... компаниясы»
АҚ болып табылады. Қазақстандық ипотеалық модельдің негізін қалау үшін ... Fannie Mae және ... Cagamas Berhad ... белгілі
компанияларының тәжірибесі ескерілген [12].
Қазақстанда алғашқы қадамын жасай бастаған тұрғын үй ... ... ... ... бойынша алынатын сыйақы ... 5,5-6% ... ... салатын салымынан түсетін сыйақының
проценттік ставкасы жылына 2,5-3% болып отыр.
Соңғы жылдары ипотекалық несие жүйесі 3 этаптан тұрады:
... ... ... ... компаниялардың берілген несиелері ... ... ... ... ... Ипотекалық облигациялардың шығарылуы.
2003 жылы қараша айында Қазақсатан ... ... ... Бұл қордың негізгі міндеті – ипотекалық несиелер ... ... ... процент ставкаларының төмендеуі, несие мөлшерінің көбеюі
болып ... ... ең ... ... ... ... АҚ, ... болды.
Бүгінгі күні Ипотеалық компанияның облигациялары отандық ... ... ... ... ... табылады, ал 2004 жылы 1
қаңтарда орналастырылған ... ... ... 5,7 ... ... ... ... облигациялар нарығындағы тағы да бір жаңалық
Қазақстандық коммерциялық ... бірі – ... ... 2003 жылы ... млн. АҚШ доллары ипотекалық облигацияларды шығаруы болды. Мемлекеттің
қолдауымен тұрғын үйді сатып алу, оны ... ... ... ... ... модернизациялауға азаматтардың жинақтары жүргізіліп келеді.
Аталған жүйе, көптеген әлеуметтік мәселелерді шешу мен ... ... ... ең ... әдісі ретінде өзін жақсы көрсетеді.
Осымен, 2003 жылдың сәуір айында Үкіметіміздің Үкімімен ... үй ... ... ... ... асыруға бағытталған бірінші қаржы
құрылымы – АҚ «Қазақстан ... үй ... ... ... ... Банктің
акционерлік капиталы 1,5 млрд теңге (100% мемлекеттің қатысуымен) болды.
Оның бас офисі Алматы ... ... ал ... банк өз ... компаниясының пошта-жинақ жүйесі арқылы жүзеге асырылады.
«Қазақстан Тұрғын үй құрылыс жинақ Банкі» АҚ пайда болуы ... ... ... септігін тигізуі тиіс: тұрғын үйді сатып ... ... және жаңа ... ... ... ... жеткілікті емес,
бірақ тұрақты жалақысы бар халыққа көмектесуге тиіс ұзақ ... ... ... яғни әлеуметтік мәселе; тұрғын үйге қатысты
жағдайларды шешуде азаматтардың өз ... ... кіші ... ... кәсіпорындарымен қоса құрылыс өнеркәсібі ҚР экономикасына
инвестиция құюды ... ... ... алуы ... Бұл ... ... қаржы ұйымдарынан айырмашылығы банк шоттарында алдын
ала қаражаттарды жинақтауында. Егер ипотекалық несие алу ... ... ... ... 30%-ын ... ... етілсе, тұрғын үй жинақтары
жүйесі ... ... ... ... үйді сатып алу мүмкіндігі тіпті
10000 теңге жалақысы барларға да мүмкіндік туғызады.
Ипотекалық несие жүйесі «Қазақстанның ипотекалық ... ... ... ... ... саны 8 банк және 2 ... қалыптасқан.
Жоғарыда атап өткендей ипоткалық компанияның әріптестері елдің ... ... ... ... Сондықтан ұлттық ипотекалық несиелеуді
жетілдіру және дамыту үшін ең бірінші осы ипотекалық ... ... ... ... ... ... киенттермен және ипотекалық
несие рыноктарымен ... ... ... ... ету ... Осының
негізінде ипотекалық несиелеуді гаранттау қолға лынып, бүгінде толық қанды
дамып келе ... ... орай ... ... ... ... ... компаниялар, жылжымайтын мүлік агенттіктері ипотекалық
несиелеуді тек қана ... ... ... ғана емес, сонымен қатар әр
түрлі санаттағы үйлер мен жер ... ... да, ... ... арқылы кепілге алып, олар бойынша ипотекалық несиелеуді жүргізуде
[13].
1.3 Дамыған және дамушы елдердің коммерциялық ... ... ... ... ипотеканың тәжірибиесіне мен келесі дамыған елдерді
алдым.
1. АҚШ-тың несие беру тәжірибесі.
Ипотекалық ... және ... да ... ... екі түрлі ипотекалық несиелеу нарықтарында жүзеге асырылады.
Екінші ... ... дер ... ... өзара несиелеудің басты
әрекеті болып табылады.
Ипотекалық компанияның іс-әрекеттеріне сату және ... ... ... ... Ипотекалық компания қаржылық
ресурстарды сыртқы капитал көздерінен жергілікті ... ... ... қатар олар жеке, яғни дара ссудаларды ірі несиелерге,
инвесторларға біріктіреді [14].
2.Канададағы ипотекалық несие.
Канадада, ипотекалық ... 5-25% ... ... ... ... табыс
және мүмкіншілік төлеуші, бар болушы ... ... ... ... ... несие ұтыс тігумен пайдалануына береді ... ... олар ... ... ... және ... жағынан, олар кепілді
не ретінде қамсыздандырылғанын мақұлдау мезгілі және дайындаулар – несиені
бір ... ... Мына ... ... ... ... ... берілу, табыстар, салықтардың төлеуін оның растайтындарын,
барлық несие қарыздың ... ... ... ... ... несие алушыны дайындауда - несиенің ипотека сақтандыруы
қажетті формаға келтіруә болып ... ... ... (mortgage
insurance) міндеттіжәне банкіге қорғанышты пайдалануына береді, және ... алып ... ... ... оқиғасында мүлік сақтандыруы
(property insurance) өрт оқиғасында қорғанышты пайдалануына береді, мүлік
бұзулары,апаттардың және өмір ... (life ... ... ... және ипотека сомалары қалдық төлеулері жолмен өлімнің оның ... ... ... ... ... ... ... айлармен, немесе
бір жолғы өтемақыболады.
3. Германия еліндегі ... ... ... ... жүйе ... ... біреумен
ғана банкілер Германияда болады. Пәтер-үйлік құрылысқа ұзақ ... ... ең ... ... сауда қызметі табылады, борыш
міндеттемелердің эмиссиясы ... және жер ... ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Негізбен заңға сүйінген Германияда азаматтық кодекстің §§607—610 ... ... ... ... ... ... ... келісім-шарт
танымалы, негіз болатын заңға сүйінген нормалары асырайды.
Жыл аяғына қарай несиемен пайыздардың несие қайтару, §608— ... ... ... ... ... бір жыл бойысында жала жабылған
кезеңге дейін, егер §609 несие беру келісім-шартында ... ... реті жала ... ... ГКГ жақтардың құқығын ... ... және ... ала ... ... бұзу туралы, егер
ешқандай басқа несие беру ... ... ... ... түрде болады.
Оқиғада келісім-шарт бұзуына несие алушы құқығына кепіл болады,
әсіресе ол несие ... ... ... ... ала ... қоюмен §609
ГКГкеледі, егер несие шарттарынан ... ... ... ... ... ұтыс тігу ... мысалы, 6% жылдықтардың бойында 5 жыл, және мына
келісім ... ... ... ... асып ... Мына несие алушыға құқық
пайдалануына береді, несие бір айға ... күн ... ... ... ... ... мезгілі асып кетеді.
Және мына несие алушыға пайдалы, дәл осылай қалай ол өз ... ... ... ... немесе басқа банкі несиесімен пайдаланып қалуы,
ұсынғанды оған пайдалы шарт көбірекболып келеді.
Егер несие ... және ... ... ... 10 ... дәуірге пайызды
ұтыс тігуге келіссе, мысалы, 15 ... онда ... ... 10 жыл ... ... да мына ... ала ... қою сәйкес жасай алады несие беру келісім-
шарты ескертумен 6 айдың ... ... ... ... ... Оның ... ... құқықтың ешқандай бейнемен несие беру келісім-шартында ... ... ... ... ... болу керек. Бұлар біреудің пайдасына
заңға сүйенген алдын ала жазып қоюлар арнайы шығарылған болатын және ... ... ... ... ... беру ... ұзақ мерзімді
міндеттемелерден оның қоршауүшін анықталады.
Соңғы алдын ала ... қою, ... ... құқықтық несие уәдені
шақырып, егер несие алушыға ... ... ... ... астына қойылса болғаны.
Заң туралы тұтынуларды несиелерде. Жайлар §4 ... ... ... ... ... ... ... болу (несие
алушы), егер несие олардың сауда немесе кәсіпшілік қызметі үшін арналған
болады. ... ... ... ... ... осындай
болыпсаналады.
Заң туралы - банкілерде. Сәйкестікте §14 (азатжол 1) заң ... ... ... ... ... пайдалануына береді - несиелер
ақшалар түрінде болады. Банкі жазбаша түрге несиелердің ... ... ... ... ... ... ... және несие
институттарының қызметінің ар жағында қадағалаумен банкілік қадағалау ... және ... ... ... олардың тапсырууы керек
етеді. Шарттарда тиісті өзгеше ... ... ... алушығаарналған қандай
зардаптар апарып соғады үшін өзімен бірге төлемдер, сонымен ... ... ... ... ... ... ипотека мерзімінен бұрынеркінде талап
етілуі, қамтамасыз ... ... ... (§15). Ипотекалық несие
төлеулері тәсіл салыстырмалы алдын ала жазып қоюдың барлық банкі несие ... ... ... ... ... банкі біреудің пайдасына,
банкілік жинауларда, мөлшерде және ... ... ... ... ... ... ... төлемінде, тозық басында, келісім-шарт
бұзулары және ... ... (§16). ... ... әйтеуір банкі жасай
алады, мезгіл қайсылардың есептелген өшіру ағымдағы — ал ... ... түрі ... тек қана тек себептермен келісімдері бұзылады,
байлаулымен несие алушыға ... (§19). ... ... ... ... ... ... айырмашылығына, келісім-шарттары
бұзылады.
Жүйеге - несие берудің несие 3 түрі белгілі:
- Өшіруге несие ( ... );
- ... ... пайыздымен ұтыс тігумен;
- Мерзім ұзартуға несие.
- Жақтар шешеді, несие қандай түрі оларға таңдау.
Несие (аннуитет), мынау - ... ... ... ... түрі ... Несие алушы тұрақты соманы жыл ... ... ... уақыттардың жала жабылған ара бойысында өзгермейді,
жылдардың. Ол ... ... 12 ... ... ... ұтыс ... түзеледі және өшіру елестері. Азаюға бірінші ... ... ... өседі,үнемделген пайызды ұтыс тігу көлеміне,
тұрақты сайып келгенде бұлар - ... ... ... барлығы несие өшіруі
уақыттарының. Қарыз өшіруі барысында сондай арақатынас пайыз төлеуімен
талаптарды ... ... ... [15].
Несие қатты пайыздығымен ұтыс тігумен байланысты ... ... ... ... ... ... ұтыс тігуімен келісілген пайыздар
тек қана несие өшіруі мезгілі ішінде төлейді. Мынау жүзеге ... ... ай ... жарым-жарты сомалар түрінде келеді. Ал өзі несие сомасы
(несие капитал) мезгіл өтуден біреумен ғанамен жарнамен түрінде ... ... ... көлемінде келеді. Сомалар, несие алушы өшіруге несие
жанында (аннуитете) несие өшіруі шотына ... мына ... ... ... ... өмір сақтандырулары келісім-шарт сәйкес немесе,
жарналар сияқты келісім-шарт шарттарына сәйкес строй жинақтаумен, ... ... ... ... өір ... ... арналғансомадан алынған болатын үшін немесе сомадан ... ... ... ... ... ... болып - мына несие түрі жүйеге - несие берудің
тән емес. ... ... ... ... ... ... ... өзгермейтіннің: ол төлеуге төлеуден жоғарыламайды.
Келісім-шарт басында жақтармен несие сомасы орналастырады.
Несие беру ... және ... мына ... ... ұтыс ... ... 6% ... төлеу бос уақыты, яғни қандайдың уақыттардың несиемен
пайыздар тиісті есептесу, мынау көп жағдайда банкімен ... сома ... ... келеді;
Несие өшіру нормасы. Кісі тұратын орналастырулардың қаржыландыруы
жанында, қолданылатындардың ... ... ... артынан, ол
Германияда құрастырылады, ереже сияқты 2%, 1% үшін – кәрі салулар өте ... ал ... және 3% ... аласа ұтыс тігу несие алушыға
пайдалы, ол ... ... ... ... дәл осылай күшті емес
ауыртпалық түскен болады;
Пайдалануға берілетін ... ... ... ... алуында 100%
мөлшерге көп жағдайда мүдделес. Бірақ несие төлеу аласа мөлшері ... және ... ... жала ... мысалы 98%. Мынау анаға ертіп
әкеледі, не мына оқиғада пайызды ұтыс тігу ... 100% ... ... ... қатар көпсіз азаяды. Несие алушыға арналған
мынау білдіреді, не оныңсонша маңызды емес ... ... ... ол ... несие сома тиісті төлеу, оның 100% мөлшеріне;
Төлеу тәсіл төлемі. Несиені төлейді әдеттегінің келісім, сәйкес ... ... ...... және ... ...... ай соңғы күніне
бірдей бөлімдермен;
Жарна мөлшері - ол келісім-шартта көрсетіледі, несие алушы үшін,
қандай соманы ол ... ай ... ... ... ... беруі даярлығының артынан, Ипотекалық несие беруінің
артынан пайыздардың айқын күнінен есептеу ... өз ... ... Олар беру ... төленеді және төлеу кезеңіне дейін ... сома ... ... ... ... және айға 0,25% құрастырады.
Мына келісім қажетті, дәл ... ... ... ... ... қатар өзі
тиісті «табу» несие беруіне ... ... тағы және ... ... амалсыз, тиісті пайыздар үшін пайдалануға берілген оған арналған
капитал. Бірақ ... ... өз ... ... берудің -
банкісімен кезеңмен өте сирек сәйкес ... жақ, ... ... ... ... ... ... Несие алушыберуінің артынан пайыздардың
арқасында жеңілдетеді - банкіге атқару оның ... оның ... ... ... ... ол ... алып жатқанда және пайыздар
оның үстімен ... ... сома жала ... ... ... ар жағында несие
сомасын қосады. Нұсқау тағы несие беру келісім-шарты жиі асырайды, не ... ... онан арғы ... келісім-шарт нәтижесі
жанында тағы айқын бола алмайды, сонымен қатар жала ... ... ... ... және ... ... пайыздар төлеуге жататындар болып
келеді. ... ... ... ... не оған ... ... шегеруінің ар жағында несие сомасы төленген болады.
Пайызды ұтыс тігу үлес есеп-қисап және үлестің ай ... ... ... ... беру келісім-шартында түсіндіру тура келеді, неге
пайыздардың үлес және ... ... ... ... ... ... ... сомасына өзгерту сайып келгенде, не пайыз үлесі өшіру артынан айдан
айға азаяды, ал өшіруге ... ... ... ... ... ... не
несие өшіру 1% ұтыс тігуі қайтып келеді емес 100 жыл арқылы, ал пайызды
ұтыс тігу ... ... көп ... ... 27—32 жыл ... алушы айқындығына арналған осында қосымша көрсетіледі, не несие
өшіруі шотына ағымдағы төлеу ... жала ... ... ... ... ... ... үшін - банкі маңызды кезең, ол
сондықтан алынған қашан болса да қайтару ... ... ... ... ... алушының. Өз төлеу несие беруіне
арналған өз ... ... ... ... ... ... несие алушыға арналған алғы шартпен келеді, мысалы, ... жер ... ... ... ... ... табыстарының жеткілікті деңгей
дәлелдері немесе сақтандыру келісім-шарт нәтижесі ғимаратта өрт әлде қалай
кездессе, жеткіліктіні несие қамтамасыз етуіне ... ... ... ... ... және ... кепіл шекті мөлшері несие
бөлістері болады. Үлгі пәтер тауып алуына арналған мөлшермен несие ... ... ... ... не ... 10 жыл және баға үлкен емес
300000 евро ақиқатқа талапқа сай ... ... ... ... құн ... банкі әдіспен нақты құн еркінде ... ... ... ... хабардар болу. Есеп-қисап туындатылған келесі
бейнемен: а) пәтер бағасы —300000 евро; б) жеңілдік 10% ... ... ... в) ... ... ... ... нақты құнға бірдей евро; г) кепіл
шекті мөлшері ... 60% 270000 евро =162000 ... ... ... ... ... ету шарттары олардың аралап шыға, §10 ... 162000 тек қана ... ... ... евро ... ... несиеде мұқтаж болады 200000 евро, сұрақ сондықтан келіп
шығады, ... ... Сома ... ... ... пайдалануына беру 38000
евро. §5 Азат жол 2 пункт 2 заң сәйкес туралы- ... мына ... ... ... ... ... - банкілер мына алдын ала жазып
қою рамкаларында іс істейді және мөлшерде несиені ... 80% ... ... құнынан беріледі. Егер анықталған құн, нақты құн сияқты
бұл жағдайда айқын 270000 ... ... ... ... ... ... ... 80% біріктіреді. Ал мына білдіреді, ипотекалық 200000 банкі мөлшерде
несие заңды ерекшелеу. Және ... мына ... ... ... егер ... ... төлеу қабілеті тексеруі жанында тек қана көзі жетсе олар күй-
жағдайда ... ... ай ... ұтыс ... ... ... ... етіледі.
Бірақ - соманы 38000 евро банкі құралдардан жаба алмайды, алынғандардың
сатылулар-төсейтіндердің, ол басқа тәсілмен ... ... ... ... ... ... ... мен келесі елдерге
тоқтадым.
1. Азия елдері тәжірибесі. Азия ... ... ... ... ... ... және ... да елдерде көбірек дамыған
индиядағы ... ... ... ... Коммерциялық банктер,
кооперативтік банктер, тұрғылықты қаржыландыру ... ... ... ... Банктің негізгі атқаратын функциясы-
рыноктың ипотекелық несиесін реттеу, ... ... ... ... ... банк ... ... бақылап, қадағалап отырады.
Коммерциялық банктер ... көп ... ... Себебі,
ипотекалық несиеге қарағанда олар тез қозғалады және де бірнеше банктерде
сауда капиталы айналымы ... ... ... бұл - ... емес ... 354 ... компаниялар бар, олардың 29-ы компанияларға беретін
барлық несиенің 95%-ын ұсынады. Бұл ... ... ... ... несиелерін қаржыландырмауға құқы бар. Ұлттық тұрғылықты
банк бұл компанияларды анықтап, ... ... ... ... ... 12 ... төмен, 84 айдан жоғары мерзімді ... ... одан ... ... ... ... пен 2,5 млн. руний
мөлшеріндегі таза активтер болуы қажет.
Ипотекалық кредит берушілердің көбі елде 15 ... ... ... ... ... несиелер ұсынады. 60 жастан жоғары
азаматтарға несие берілмейді. Несие әр ... ... ... ... Қытайдағы ипотека тәжірибесі. Қазіргі кезде тұрғын үйге деген
көптеген ... және оның аз ... ... ... ... ... ... үйлердің 45% -да ас үйі мен жинастыру бөлмесі жоқ. 1996 ... ... ... офистер және коммерциялық ғимараттардың көлемі
66,24 млн. кв. м-ді құрады.
1979 жылғы экономикалық реформаның бастапқы кезеңінде тұрғын үйлермен
қамтамасыз ету ... ... ең ... бағытының бірі болды.
Реформаға дейінгі ... ... ... атқара отырып, мемлекет
тұрғын үйдің жалғыз операторы болып саналды. ... ... ... ... бұл ... ... жолын қарастыру
керек болды. Бұл мәселеден шығу жолы тұрғын үймен ... ... ... бас ... ... ... бастап тұрғын үйлерді коммерциялау және жүйеге көшу
реформаның басты ... ... ... басында Саиньда, Янтайда,
Шанхай мен пекинде пилоттық тқрғылықты реформалар өткізілді.
1992 жылы ... банк ... ... ... ... Нингбо, мен Янтайда 1994 жылдан 2001 жылға дейін. Оларға 350 ... ... ... ... Бұл ... ... алдындағы кәсіпорынның
тұрғылықты міндеттерін альтернативаға ауыстыру ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдар оларға
тұрғылықты қор беретін қомақты ... ... ... мұрасы болып кәсіпорын бюджетінен бөлінген тұрғылықты қаражат
табылады. Берілген схемада ... ... ... ... ... ... ... Нәтижесінде құрылыс бағасы қайтарылады. Жұмысшылардың
еңбекақысының өсуі олардың тұрғын үй ақшасын төлеулеріне септігін тигізеді.
Еңбекақының өсу ... ... ... ... сипатталады. Тұрғын
үй құнының және жалға берудің ... ... ... ... ... ... ... өсуі жұмысшыларға коммерциялық банктен
қарыз алуға мүмкіндік береді. Қысқасы, Бүкіләлемдік банк моделі Қытайдағы
жылжымайтын мүлік ... ... ... ... ... бұл модель жетіспеушіліктен құр емес Бүкіләлемдік банк
моделі ... ... ... емес, бірақ бұнда табыс әкелмейтін ұйымдар
құрылу мүмкін; Гонконгтегі баспаналық қоғаммен Ұлыбританиядағы ... ... ... ... ... ... жылы ... Госсоветінде жаңа программа – «Ыңғайлы баспананың
Ұлттық ... ... ол ... ірі ... арналған Пекин мен
Шанхайды қосқанда жобаның ... ... бірі ... сату ... ... Алдағы 5 жылға әр адамды 4 кв.м. ауданнан
кем келмейтін баспанамен ... ету ... ... қоры» - бұл тұрғылықты саясаттағы жаңа сөз.
Экономикалық реформа алға жүргізілген сайын, жоғары ... ... өсті және бай мен ... ... өмір сүру ... ... ... осының салдарынан мемлекет осыдан бастап тұрғын үйді ... ... ал ... ... енді ... беруді тоқтатты. Бұл
бай отбасыларға рыноктан пәтер ізденуіне ... ал ... және ... бар ... жаңа ... үй ... ... Қоғамдық баспананы
көптеп таратып беру, осыдан субсидия тұрғын үйдің бағасын төмендету ретінде
берілді. Қосымша жеңілдету ... ... ... ... ... ... Бірқатар кәсіпорындарда өздерінде көп жыл қызмет
еткен зейнеткерлерге осындай жеңілдіктер берді.
3. Ресейдегі ипотекалық тәжірибе.
Ресейдегі ипотекалық ... ... ... аса қызықтысы
Таиландтағы ипотекалық несиелеу рыногы Азиядағы аса ... ... ... ... ... ... себебі – ... ... ... көп ... ... 1997 жылы ... күйзеліс кезінде
Үкімет жаңа экономикалық программа ... онда ... ... ... ... ... Бұл ... үкіметтік
тұрғылықты банк қарастырады, ал реттеу және бақылау жұмыстарын Тайлық қаржы
министірлігі қолға алады. Программада рыноктағы ... ... ... көлемдегі берілетін несиелер 30 ... ... ... ... ... айтылған (бұрын рыноктық ставка 12-13%
болған). Үкіметтің тұрғылықты банкінің капиталы 10 ... ... 30 ... дейін көтерілді. Нәтижесінді Үкіметтік Тұрғылықты банкі үлесі қайта
бері несиесімен 2006 жылы 32% -дан 2005 жылы 51%-ға ... ... ... ... ... ... ... элементі болды. Ол иптекалық несиелеу рыногындағы ресурстарды өзіне
қарата ... ... ... ... ... бағындыра білу бағасы Үкіметтік
Тұрғылықты Банкүшін өте жоғары баға болды. Сонымен, 2006 жылы 15,5% жылдық,
5 млрд. бат ... екі ... ... ... ... ... ... Банктен облигациялар корын алуға құқы
болады.
Өткізілген мерекелік кештер ... 2006 жылы ... ... ... ... бәсекелесе бастады және несиелік ... ... 9%-ға ... Рыноктың бірқалыптылығымен
бәсекелестіктің өсуі ... ... ... ... ... ... ... федерациялар жүйелер – пәтер-үйлік несие беру даму ... ... үлгі ... сонымен қатар істелген. Мына концепция негізгі
іздеушісімен қор авторлық ұжымы болды "қала экономика институты" Косаревой
Б.Н басшылығымен мына ұйым ... ... он ... ... ... Ресейде
қолданбалыкоммуналдық реформа экономикалық процестерінің зерттеу облысында
ғылымға.Косарева Б.Н. бірге Страйком белгілі ... ... ... ... ... жариялады, қайсыларды АҚШ - та жүйелер - несие беру
негіздік негіздері баяндалған, сонымен ... ... ... ... ... арнайы іздеулер дайындалды. Төлемі Раймонд Страйк және
Морисол ... ... ... жүйеге салынатын несие аспапты Ресей
шарттары үшін бірге әстеді,қолдануға болатын ... - ... жие ... ... ... Бұлар әмбебаб ғалымдар
америкалық екі деңгейлік үлгіні есептейді, ал ... ең ... ... ... ... ... болатын.
Екі деңгейлік жүйелер - несие беру жұмыс ... ... ... ... ... көрінеді.
Несие беруші арқылы біреудің несие - қаражаттық құрылымдардан
алғашқыны нарықты - ... ... ... ... қауымдастық немесе
несие одақ).
Несие келісім-шарт қамтамасыз етуіне арналған, кепіл келісім-шарты
болады (ипотеканың) ие болушыны – және ... ... ... ... ... нарығы оператормен нақты ... ... ... ... ... қалыптастырады және ипотека екінші
қайтара базары мамандандырылған ұйымдарына оларды алып-сатады;
Ипотека екінші дәрежелі нарық ... ... ... ... ... ірі ... тауып алынады, құнды қағаздардың екінші
дәрежелі нарығында инвестициялық портфельдер ... ... ... жеке ... ... ... ... жүйелер - несие беру қайта тууына
арналған америкалық тәжірибе қолдану мақсат АҚШ ұлттық жүйелер - ... даму ... ... ... Мына ... ... ... тарихи таяулықта болады. Европалық тәжірибенің айырмашылығына
америкалық жүйе қалыптасуы ортада ... ... даму ... кезегі
шарттарына лайықты.
Ресейде америкалық тәжірибені қолдану мәселелері.
Ресей жүйе белгілеуі жанында ұсынылып отырған америкалық екі деңгейлік
үлгі негізге алу болады, ... ... ... ... дағдарыста өтетін
экономикасы топырағына замандас америкалық жүйе енгізулері болады. ... ... ... 30 - еге ... - несие беру құру
АҚШ - та жылдар және замандас Ресейде нарықболулардың даму ... ... Нақ мына ... ... ... - ... беру қалыптасуын тежейді.
Өкінішке орай мына мәселе емес ... және мына ... ... Жүйе ... ... өтетін тәртіптері
керек, алғашқы ипотека нарығы, халыққа арналған сақтаулардың белгілі бір
жүйе ... ... ... етеді, қаражаттық нарығы нығайту және
пәтер-үйлік облигациялардың екінші дәрежелінарықтаұйымдастырылады. Үлгі ... ... ... ... ... ... дамуына жағдай
жасаушы және қабілетті классикалық түрлерге ... ... ... ... сондай жүйелер - несие беру жасауына ... алғы ... ... туу ... ... қалдырмайды.
Ресейде замандастық - үлгі жасауына арналған негізбен ... ... ... тәжірибе және ... ... ... ... ... 10 ... асыруғаболмайды. Анықтауға себепкер - болады,
соңғы жылдарда мына сферада оқиғалардың талдануы жеткізеді.
Жағдайпайда болатын ... ... ... жаңа
стратегия үкіметімен қабыл алу қарсаңында және іздеу кезек бастары сауда
банкілермен ... мына ... ... ... орынның, келесі негізгі
белгілерімен құйып алды;
Қаражаттық қорлардың шек қойылған мөлшерлерімен, жасай ... ... ... ... ... биік және - ... ұзақ мерзімді несие беру жанында
пайызды ұтыс тігу биік тәуекелін болжайды, банкілік жүйе ... ... ... ... ... ... несие тјуекелімен несиемен төлеусіз көрінуі оқиғасында кепілге
берілген мүлікке төлету айналдыруы ... бар болу ... ... байқаусыз болады;
Аласа қол жетерлікпен,халық їсін істейтін орталармен табыстармен тауып
алу үшін бар болғаны құралады; сонымен ...... ... ... ... және пәтер-үйлік қаржыландыру сферасында ... ... жаңа ... ... ұзақ мерзімді пәтер-үйлік
несие беру дамуына арналған ... ... база ... ... ... қызмет ерекшеліктерін берудің - несиелердің ... ... ... және ... алу ... табылады.
4. Израильдегі ипотекалық тәжірибе.
Израильде ипотекалық қарыздың үш түрі бар:
Машканта – бұл тұрғын – үй құрылысына ... оның оны ... ... ... ипотекалық қарыз. Бұл жэағдайда кепілдіке сол пәтер
немесе үй салынады. Машкантаның шарттары ... ... ... өте ... Әдетте, қарыз тұтыну бағасының өсу шегі көрсеткішіне байланысты
және белгілі бір ... ... Бұл ... ұзақ уақыт ішінде ай сайынғы
төлемдермен қайтарылады. Ереже бойынша, қосымша ... ... ... ... ... ... Олар қарыздың толық және уақытында төленуіне
кепілдік болады. Қарыз алушы қарызын уақытында төлемеген жағдайда, ... ... ... әлде ... ... үйді сату ... өтейді. Ипотекалық қарыздың төлеу уақыты біткенге дейін қарыз алушы
пәтергенемесе үйге деген құқығын ... ... ... ... яғни ... ... алушы, сыйғане мұрагерлік жолымен алушы банкінің келісімінсіз
өз атына аудара алмайды. Ескі үйді ... ... алу ... ... өз ... ... құқылы. Бұндай жағдайда банк қарыз беруші
ретінде өз атына кепілдікке пәтерді үйді жаздыруға тиіс. Бұл процедулардың
барлығы ... ... банк ... ... ... ... қатарындағы жергілікті көмек. ... ... ... бір ... ... – үй құрылысын сүйемелдеу. Жергілікті
қарыз сол ауданнан ...... ... ... ... ипотекалық
қарызға құжат дайындағандарға беріледі. Кейде жергілікті қарыздың бір
бөлігі ... сый ... сол ... ... ... тұратындарға
беріледі. Бұл қарыздың алынуы мен қайтарылуы машкантының ... ... ... ... ... ... Пәтер немесе үйді сатып ... ... ... ... Бұл ... Израильдің ипотекалық банкісінің
өз қарауымен және оның шарттарымен ... ... бұл ... ... ... ... уақыт өте келе бұл айырмашылықтар азайды. Бүгінгі күні барлық
қарыздар міндетті ... ... ... өсу ... байланысты.
Сонымен қатар, әр қарыздың банкілік пайызы болады. Қандай қарыздар нақты
жағдайда берілетіні клиенттің тілегінің мүмкіндігіне ғана ... оның ... ... ауданнан сатып алатынына да байланысты. Мысалы, «кілт
астында» сатып алынатын пәтерлерге ... ... ... ... ... беріледі. Бұндай пәтерлерге жергілікті көмек те, ... ... ... ... ... рынок пәтерлеріне жергілікті көмек сирек
беріледі. Мысалы, Иеурасалим ... ...... сатып алуға.
Халықтың әр түрлі тобына, әр түрліжағдайларда әр түрлі мөлшерде
мемлекеттік көмек ... ... ... алу ... ... ... ... ипотекалық қарыз алуға құқылыжәне олар бірі – біріне
туыс болуы ... ... ғана олар ... сатып алу үшін немесе үйдің
құрылысына екі не үш машкантананы біріктіріп ала алады. ... ... және ... ... толық берілмейді. Егер азаматтардың
туыстықтарын ... ... ... ... бұл фактіні нотариус арқылы
ирастауға болады. Нотариустың растаған құжаты мемлекеттік көмекті алу ... ... ... ... ережелері тек машкантаға ғана қолданылады,
басқа жергіліктікөмекке және банкінің қосымша ... еш ... ... ... кейін оны қайтадан бөлуге болмайды, яғни ... ... сол ... ... ... біткенше тұруы керек, ресми
түрде болса да. Егер қарыз алушының біреуі сол ... ... онда ... ... қарызды төлеуге тура келеді. Барлық машканталарын
біріктіргендер өз тұрғын – үй проблемаларын ... ... ... ... ... алуы үшін басқа мемлекеттік қарыз алуға құқысыз.
Заң жүзінде пәтер немесе үй ... алу ... ... ... ... әр ... алушыға бөлінеді: ... ... және екі жеке адам ... ... ... ... 50%-на, ал әр жеке адам ... ... ... ... ... және жеке адам ... – онда ... иеліктің
75%-на, ал жеке адам - 25% - на құқылы.
5. Латын Америкасының тәжірибесі. Латын Америкасында ... ... ... және ... елдерде белсенді дамып келе
жатыр. Аргентинада ипотекалық несиелеудің тиімді ... ... ... ... ... Сызбаның қорытынды түрі келесідей: Үкімет жобаға
қатысушы банкілердің облигациялары үшін ... ... ... құрады. Әлемдік банкі қор құру үшін 500млн. Доллар соммасына 158 жылдық
қарыз береді (7жылға дейін ... ... ... шегертуге қоса). Қор
ипотекалық нарық субьектілерінің ... ... ... ... ... ... ипотекалық несие пулдарына қатысу
жарнасы ... ... ... ... үшін ...... 5%. ... сертификаттары бірдей қалыпты және Дүниежүзілік
банкінің несие ... ... ... қор жобағақатысушы
банкілердің шығарған облигацияларын, егер банкілер нарықтағы құлдырауға
байланысты ... ... ... ... ... алу үшін ... ... келісімде көрсетілген өз құқын пайдалануға шешім қабылдап оған ... ... ... ... ... есеп ... банкілер инвестициялық жобаларды несиелеу үшін ... АҚШ ... ... ... ... ... ... саласында және тұрғын үй құрылысы). Эмитент
кепілдеушімен келісім бойынша эмиттелінетін облигациялар түрін таңдап, ала
алады. ... ... ... үй ... айрықша ерекшеліктері:
- тұрғын үй секторына аздаған жеке инвестициялар;
- аз сомалы несие, кейбір елдерде кредит сомасы ... ... 30 % ... ... ... ... ... жоғары табысты жанұяларға шоғырлануы;
- Ипотекалықнесиелеудің мүмкіндігінің табысы азғантай жанұялар үшін
шектелуі, олардың кепілдік және табысты дәлелдейтін ... бере ... ... ... ... ... несие өнімнің үш түрі бар:
- АҚШ долларымен берілетін несиелер;
- ... ... ... ... ... ... бар ... Белгіленген мөлшерлемелі ұлттық валютадағы несие (несиенің бұл түрі
қаржы нарықтарындағы үлкен ... ... ... ... ... ... ... номиналданған несиелер сыртқы нарықта ипотекаларды сақтандыру
тұрғысынан қарағандажергілікті индекстер бойынша несиелерден гөрі қалаулы.
Одан басқа инфляцияның өсуін немесе ... ... ... своп
сияқты керекті құралдар қажет. Мексикада, несиелердің алуға оңай ... және ... ... ... үшін жақында инфляцияның өсімі
бойынша ұлттық индекстелінген несиелік өнім қолданыла бастады. Кейбір Латын
Америкасы елдерінде ... ... ... жеке ... және ... сақтандыру компанияларымен берілген ұзақ мерзімді
дамыған ... ... ... ... атап өткеніндей Латын Америкасы елдерінде тұрғын ... ... ... ... ... ... дамуы үшін нарықты және
ипотека нарығына жеке ... ... ... және ұзақ ... ... үшін жаңа ... ... беру жұмысын жетілдіруге бағыттауда мемлекеттің рөлі
белсенді болуы қажет.
Латын Америкасы елдерінің қаржы ... ... ... оның
әлемдік капитал нарығындағы коньюктураға тәуеді болуы. Бұл жағдайда
ипотекалық ... ... ... тәуелділігін төмендету ішкі
жинақтардың трансформациялау механизмдерін инвестицияда дамыту ... ... ... ... ... ... ... және басқа елдерде
капиталдар нарығын реттеу және жекешелендіру банк ... ... ... ... ... ... ... несиелеуді
дамытуға, мемлекеттік емес зейнетақы қорларын дамытуға бағытталған.
6. Африка елдерінің ... ... ... ... үй мәселесі қиын мәселелердің бірі. Бұл жағдайларда тұрғын үй
қаржыландыруының жүйесінің ... ... ... ... ... ... даму тәжірибесі әртүрлі. Көптеген африка елдері
Англияның бұрынғы отарлары болғандықтан ұлттық ... үй ... ... ... ағылшын құрылыс қоғамдарына ұқсастықты негізге ... ... үш ... қоғамы елдегі бүкіл тұрғын үй қаржыландыруын
қамтамасыз етеді. Кенияда көптеген құрылыс қоғамдары бар, ... ... 12 млн. ... ... бар ...... құрылыс қоғамы. Кениядағы
банкілер туралы ... ... ... ... ... ипотекалық
несиелер беруге лицензиясы бар Кенияның қарыз жинақтау компаниясы және
8млн. ... ... бар ... ... үй ... ... 35 жыл ... ішінде тек бір несиелеу институты құрылған –
Жаңа құрылыс қоғамы ... ... ... ... ... ел жағдайында
өзінің қорын жинақтап 20 млн. долларға ипотекалық несие бере алды. ... ... ... табысы бар жанұялар.
Африка континентінің көптеген елдерінде жинақ ... ... көп ... ал ... көп бөлігі банкіден басқа жерлерде жүр,
несиелену үшін қорларды тарту міндетті жинақтың әртүрлі сызбаларын ... ... ... ... ... жасайтын адамдарға.
2 «БАНК ЦЕНТРКРЕДИТ» АҚ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ
2.1 «Банк ЦентрКредит» АҚ экономикалық-қаржылық қызметіне ... ... ... ... ... қалыптасу тарихы 1925 жылғы
қазанның 15-інен басталады. Ол кездегі Қазақстан халық шаруашылығы Орталық
Кеңесі Президиумының шешімімен ... ... ... ... ... ... тарихы
Даңғыл жолдың кезеңдері 
1988 жылдың 19 қыркүйегінде Алматы Орталық кооперативтік банкі
тіркелді, ... ... ... №4 ... ж. – Банк Қазақ Акционерлік ЦентрБанк ретінде қайта тіркелді. 
1996 ж. – Банк ... ... АҚ ... ... тіркелді. 
1997 ж. – Банк «Тұрғын үй - ... ... АҚ ... бойынша
тендерді ұтып алды.
1998 ж. – Банк «Тұрғын үй - құрылыс ... ... ... ... ... ... қайта ұйымдасуын аяқтады. 
2004 ж. – Банктің атауы «Банк ЦентрКредит» АҚ болып өзгертілді. 
2008 ж. – Банк стратегиялық ...... ... ... келісімге қол қойды. 
2012 жылы «Банк БЦК-Мәскеу» ЖШC ... ... құру және ... ... ... банк ретінде сауданы қаржыландыруды ... ... ... ... ... қол ... ... Банк
«БЦК-Мәскеу» ЖШC Ресей аумағындағы ... ... ... ... ... бағдарламаның ресурсына қол жеткізген бірден
бір банк болды. Есепшотты қашықтан ... ... – Star Banking ... ... ... ... ... PCIDSS стандартының талаптарына
сәйкестік сертификаты берілді.
2013 жылы банктің 2013-2017 жж. орта мерзімді кезеңге арналған жаңа
даму ... ... ... ... ...... ... негізінде жаңа автоматтандырылған банктік жүйе құру өз жұмысын
бастады.  Клиенттерге қызмет көрсетудің балама каналдары – ... өзі ... ... іске ... банк ... ... ... 2011 жылы 12 817,9
млрд. теңгені құраса, 2012 жылы 8,3%-ға артып, 13 880 млрд ... ... 4 ... 2012 жылы да ... ... ... қатынасының
төмендеу үрдісі жалғасуда (46,2%).
Өткен жылы экономиканы несиелеудің өсімі 13,4%-ды құрады. Екінші
деңгейдегі ... ... ... жыл басынан бастап 1 185,1 ... ... ... ... ... ... ... несиелеудегі едәуір
сомасы сауда (20,1%), құрылыс (14%), өнеркәсіп (12%) және ауыл шаруашылығы
(3,2%) салаларына тиесілі [22].
Банктердің ... ... ... ... 615,3 млрд теңгеге
артты (23%), күмәнді қарыздар 409,4,1 млрд ... ... (-7,5%), ... 979,2 млрд ... ... (42,4%). ... органның талабымен
қарыздар бойынша қалыптастырылған провизия 642,4 млрд теңгеге (19,1%) артты
(Кесте ... 1 – ҚР ЕДБ ... ... ... (млн ... ... |2010ж |2011ж. |2012ж. ... ... |17008 |21816 |27572 |30073 ... ... |11557 |12031 |12818 |13880 ... % |68,0 |55,2 |46,5 |46,2 ... % |56,7 |41,6 |38,0 |38,8 ... % |- 5,8 |6,0 |4,7 |6,7 ... % |35,3 |31,3 |28,3 |28,4 |
| ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің статистикалық |
|бюллетені. 2013 жыл ... ... ... банктердің жиынтық міндеттемелері 2012 жылы
360 млрд теңгеге немесе 3,1%-ға артты.
Міндеттемелердің құрылымында заңды тұлғалардың салымы 85 млрд ... ... және жеке ... ... 651 млрд ... немесе 23,6%-
ға артты. Еншілес ұйымдардың арнайы мақсаттағы салымдары 1 млрд теңгеге
кеміді (Сурет 4).
2013 ... 1 ... ... ... коммерциялық банктердің
жиынтық міндеттемелері 3,1%-ға артып, 11 875 млрд теңгені ... ... ... ... міндеттемелер 27,8%-ға кеміп, 1 637 млрд
теңгені құрады.
Ақпарат көзі: Қазақстан Республикасы ... ... ... нарығы мен
қаржы ұйымдарын бақылау және қадағалау комитеті.
Сурет 4 - ҚР ЕДБ ... ... ... (млн ... жылы шоғырландырылған қаржылық есептілікке сәйкес ... ... ... 1 087,8 млрд ... ... ... ... жүйесінің жиынтық активтеріндегі ЦентрКредит
Банкі активтерінің үлесі өткен жылмен салыстырғанда 0,6%-ға төмендеп, 7,7%-
ды ... Бұл ... Банк ... ... бойынша 4-ші позициясын
сақтап қалды (Сурет 5).
Ескерту: «Банк ЦентрКредит» АҚ 2013 ... ... ... 5 - ҚР ... ... АҚ ... ... талдау, (млн
теңгемен)
Банктің жиынтық міндеттемелері 2012 жыл ішінде 255 млн теңгеге кеміп,
979,5 млрд теңгені құрады.
Міндеттемелер ... ... жеке ... салымдары,
ағымдағы есепшоттары мен карт-шоттарын қоса алғанда, 2012 жылы ... 391,9 млрд ... ... Жеке ... ... ... үлесі бір жыл ішінде 13,6%-дан 11,5%-ға дейін төмендеді, бұл ретте
Банк бұл сегмент ... үш жыл бойы ... 3-ші ... иеленіп келе
жатыр.
Банктің заңды тұлғаларының салымдары, ағымдағы есепшоттары мен карт-
шоттарын қоса алғанда, 14,7%-ға артып, 361,7 млрд ... ... ... ... 2012 жыл ... 255 млн ... кеміп, 979,5 млрд
теңгені құрады.
Міндеттемелер құрылымында ... жеке ... ... ... мен ... қоса алғанда, 2012 жылы 4,2%-ға
өсіп, 391,9 млрд ... ... Жеке ... ... ... ... бір жыл ішінде 13,6%-дан 11,5%-ға дейін төмендеді, бұл ... бұл ... ... үш жыл бойы нарықта 3-ші орынды иеленіп келе
жатыр.
Банктің заңды тұлғаларының ... ... ... мен ... қоса ... ... артып, 361,7 млрд теңгені құрады.
Ескерту: «Банк ЦентрКредит» АҚ 2013 жылдық есебінен алынған.
Сурет 5 - ҚР ЕДБ«Банк ЦентрКредит» АҚ ... ... ... ... ... ... ... 2012 жылы Банктің
капиталы 0,4%-ға артып, 2013 ... 1 ... 87,1 млрд ... құрады.
Шоғырландырылған қаржылық есептілікке сәйкес 2012 жылы ... ... ... 2013 ... 1 ... 87,1 млрд теңгені құрады.
2012 жылы «Банк ЦентрКредит» ... ... ... ... ROE ... құраса, ал банк жүйесі бойынша осындай сәйкес ... ROA ... ROE ... ... (Кесте 2).
Кесте 2 - «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың пайдалылық көрсеткіштері, %
Жылдың басынан бастап автосалондармен жұмыс жүргізетін филиалдық ... ... ... ... ... ... төлеу» акциясымен автомобильдерді несиеге сату бойынша ірі
автосалондармен бірлескен акциялар өткізілді және әлі де ... ... ... ... кәсіпкерлікпен енді ғана айналыса
бастағанда қолдау ... ... ... ... ... ... жасалған «Даму StartUP» жобасының тұсауы кесіліп, іске қосылды.
Аталмыш жоба нарықта баламасы жоқ инновациялық жоба болды.
«Банк ЦентрКредит» АҚ ... ... ... ... еліміздегі
екінші деңгейдегі банктердің арасында үшінші орынды иеленеді.
2012 ... ... ... ... ... ... нарықтық
үлесі 11,60%-ды құрады (Сурет 6).
Ескерту: «Банк ЦентрКредит» АҚ 2013 жылдық есебінен алынған.
Сурет 6 - ... ... ... өсім ... (млн ... ... көрсеткіштермен салыстырғанда жеке тұлғалардың депозиттік
есепшоттарындағы қалдықтар 2012 жылы 349 865 млн ... ... өсім 5 ... ... ... ... ... (Сурет 7).
Ескерту: «Банк ЦентрКредит» АҚ 2013 жылдық есебінен алынған.
Сурет 7 - Жеке тұлғалардың ... ... ... ... жылы ... Жеке ... жасалатын ағымдағы есеп-шоттар және ағымдағы
арнайы есепшоттар бойынша қосылу шарттарын
2) Жеке тұлғаларға арналған «VIP», ... ... ... ... ... шешім» банктік салым шарттарына үлгі ... ... ... жылы ... үшін ... плюс» атты жаңа несиелік-
депозиттік өнім әзірленіп, ... ... ... ... алу ... қаражат жинауға арналған.
Депозиттің жалпы сомасының 1/3 ... ... ... және шарттың
талаптарын сақтаған жағдайда, салымшы ... ... ... салыстырғанда төмен мөлшерлемемен банктік қарыз беру туралы
өтінім беруге құқылы.
Салым теңгемен, АҚШ долларымен ашылады. Сыйақы шарттың ... ... ... ... төленеді.
2012 жылғы желтоқсанда «Банк ЦентрКредит» АҚ жүйесінде шарттарға,
соның ішінде банктік салым ... ... ... Нәтижесінде
банктік салымдар бойынша сыйақы есептеудің стандартты тәртібі, тараптардың
құқықтары мен міндеттері, ... ... ... ... ... тараптардың жауапкершілігі және өзге талаптар айқындалған үлгі
(шамалас) талаптар әзірленіп, бекітілді. Салымның мерзімі, сомасы, ... ... ... ең кіші ... және т.б. ... негізгі
өлшемдері сәйкес банктік салым шартында көрсетілген.
Банк ... ... ... ... және жалпы банктік сервисті
жетілдіру бойынша 852 өтініш және ұсыныс БЦК филиалдарының ... ... және іске ... ... ... 3).
Кесте 3 - Клиенттердің саны (жеке тұлғалар және заңды тұлғалар)
|Клиенттердің саны жалпы сегмент |1 505 736 ... ... |954 ... ... |3 951 ... ... |2 480 ... ... |65 745 ... |6 519 ... ... |1 402 803 ... ... |16 816 ... |6 401 |
| ... ... ... АҚ 2013 ... есебінен алынған. |
22.10.2012 жылдан бастап бөлшекті несие беру бойынша ... жеке ... ... ... ... көрсету, сондай-ақ бизнес-
несиелеу жобасын орындау бойынша BCC+ жеке жаңа ... ... ... ... ... Collector Call Center BCC жобасын енгізу
басталды. Жобаға сәйкес ... ... ... ... Тағлымдамадан өтушілер оқумен бірге жобаға қатысады.
2.2 «Банк ЦентрКредит» АҚ ипотекалық несиелеу механизміне талдау жасау
Еліміздің халқы тарапынан ... үй ... ... ... арту ... ... жағдайдағы 2010 жыл Банк үшін
маңызды оқиғаларға толы болды.
Біріншіден, Елбасы өзінің ... ... ... ... ... пулдарын құру және мемлекет пен жекеше серіктестігінің механизмдері
арқылы ... ... үй ... шешу үшін ... үй құрылыс жинақ
жүйесін оның әлеуетін пайдалана отырып ... ... атап ... ... ... ... іске ... мақсатында Үкімет
2010-2014 жылдарға арналған Қазақстан ... ... және ... ... ... ... бағдарламасын
әзірлеп, қабылдады.
Екіншіден, тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі алғаш рет 200 ... ... ... 100 мың шарт ... ... 6 жылында
жасалса, екінші жүз мың шартты Банк соңғы екі ... ... Банк ... 100 ... теңгеден, меншікті капитал 25
млрд. теңгеден асып түсті. Банк ... ... 52%-ға ... берілген кредит 46%-ға өсті.
Төртіншіден, Банк қызмет еткен бүкіл кезең ішіндегі ең ... 258 ... ... таза ... ... ... қызметтің үш жылы тіркелді, бұл
келешекте өзіміздің борыштық облигацияларымызды шығаруға ... ... ... АҚ ... үй ... жақсарту жөніндегі
шараларды жүргізуге Банк салымшыларына тұрғын үй, аралық және алдын ала
тұрғын үй ... ... атап ... ... (жер ... ... алуды қосқанда), тұрғын үй сатып алу,
соның ішінде, ... ... оны ... ... ... үйді ... және жаңарту (құрылыс материалдарын сатып алу,
мердігерлік жұмыс ақыларын қосқанда);
- тұрғын үй жағдайларын жақсарту ... ... ... ... ... ... Банк және банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдардағы ипотекалық тұрғын үй заемын алу үшін бастапқа ... ... үй ... ... 3-15 жыл ... ... үй құрылыс жинақ
шарты бойынша ... ... ... ... ... жағдайда
беріледі. Жинақтаудың минималды мерзімі 3 жылды ... ... ... ... үй ... ... қажетті соманың 50%
құрайды, мұндай жағдайда жинақтаудық бүкіл ... ... Банк ... ... ... мөлшерлеме 4,6%-дан 12,6% дейін) Банк сыйақысын және
ынталандырылатын ... ... 20% ... ... ... ... ... 200 АЕК артық емес) есептейді.
Есепті кезең ішінде Банктің несие ... 851,9 млрд ... ... бір жыл ... ... артты.
2012 жылы Банктің ірі бизнеске берілген қарыздары несие портфелінің
елеулі үлесін – 41%-ын ... Бұл ... ... ауыл ... ... деңгейі табиғи төмендесе, экономиканың мұнай-газ,
сауда және құрылыс сияқты салаларында Банк өз ... ... ... ... және орта ... сегментіндегі қарыздары несие портфелінің
23%-ын құрайды.
Өз кезегінде Банк 2012 жылы бөлшекті несие беру ... ... ... ... портфеліндегі бөлшекті несиелердің үлес салмағы 36%-
ды құрады. Қазіргі күні ... ... ... ... ... ... Банк 2013 жылы бөлшекті несие портфелін 12%-ға ұлғайта
отырып, бөлшекті бизнес сегментін нығайтуды ... отыр ... ... ... ... АҚ 2013 ... ... алынған.
Сурет 8 - «Банк центркредит» АҚ-тың несие ... ... ... ... ... несие портфелі 2012 жыл ... ... 41 млрд ... өсті және ... ... 921 млрд ... ... ретте портфельдің құрылымы елеулі өзгерістерге ... жоқ. ... АҚ ... ... ... жылы 137,4 млрд ... ... құрады, NPL деңгейі 89 млрд теңгені немесе 9,8%-ды құрады.
Экономиканың әр түрлі секторларын несиелеу кезінде «Банк ЦентрКредит»
АҚ негізгі мақсаты ... ... банк ... ... ... ... ... ұстанып отырды.
Экономика салаларын несиелеуде «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың несие
портфеліндегі елеулі үлес салмағын жеке ... ... отыр (35%), ... 20%-ы ... әрі ... басқа салалар иеленеді (құрылымы 9
суретте көрсетілген).
Ескерту: «Банк ЦентрКредит» АҚ 2013 ... ... ... 9 - ... салаларын несиелеуде «Банк ЦентрКредит» АҚ-тың
үлесі
«Банк ЦентрКредит» АҚ ... ... және ... ... ... ... қатысып отырады. 2012 жылы аталмыш
бағдарламалар ... 139,4 млрд ... ... ... ... оның ... «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры – 67,5 млрд теңге, оның ішінде:
- ... ... ... келтіру бағдарламасы ... ... ... – 53 млрд ... «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры – 3,6 млрд теңге
• «Бизнестің жол картасы – 2020» (БЖК – 2020) – 67,8 млрд ... ... – 2,9 млрд ... ... ... іске ... ... ЦентрКредит» АҚ Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі
барлық ... ... 3-ші ... ие (240 жоба).
• «Екінші деңгейдегі банктердің ауыл шаруашылығы өнімдерін ... ... ... айналымдағы қаражатын толықтыруға
беретін несиелері бойынша ... ... ... ... – 500 млн ... ... ... – 239 млн теңге.
Сонымен қатар «Банк ЦентрКредит» АҚ ... даму ... ... қаржы корпорациясы (IFC), АДБ және ЕҚДБ желілері бойынша шағын
және орта ... ... ... халықаралық бағдарламаларда
белсенді ынтымақтастық жасауды жалғастыруда.
Жеке тұлғаларға несие беру 2011 ... ... екі ... ... келеді (Сурет 10):
– бөлшекті несие өнімдері;
– жеке кәсіпкерлікке арналған несие өнімдері.
01.01.2013 жылғы мәліметтер бойынша жеке тұлғаларға берілген несиелер
портфелі 97 059 ... ... ... ... 303 214 млн ... құрады.
Несие портфелі өткен 2011 жылмен салыстырғанда 7,6%-ға артты.
2012 жылы ... ... 108 497 млн ... 36 124 ... ... ... Ипотекалық несиелеу бойынша 32 576 млн теңге сомасында 5 543 несие
берілді;
• Тұтыну қарыздары ... 56 305 млн ... ... 27 471 ... Жеке ... ... бойынша 19 616 млн. теңге сомасында ... ... ... ... ЦентрКредит» АҚ 2013 жылдық есебінен алынған.
Сурет 10 - Жеке тұлғаларға берілген несие портфелінің қарқыны ... ... ... АҚ ... ... ... бойынша
қарызалушының несие қабілетін бағалау
«Банк Центр Кредит» АҚ 2013 жылғы ... ... ... ... несиелерді береді:
1. Ипотека "Стандарт"
2. Ипотека-Люкс
3. Қазақстан ипотекалық компаниясы АҚ-пен бірге ипотекалық несие беру
4. Жеке үй құрылысы
Ипотека "Стандарт" - клиенттің ... ... ... ... несие алу мүмкіндігі қарастырады. Банк клиентке барынша аз
шығынмен, тиімді талаптармен ипотекалық ... ... ... ... ... іздеп әуре болмай-ақ, тұрғын үй сатып алады (Кесте 4).
Бағдарламаның артықшылығы:
- Өтінімді ... (3 күн ... ... ... кез ... ... ... үй сатып алу мүмкіндігі.
Кесте 4 - Ипотека "Стандарт" бойынша несие беру ... беру ... ... ... ... АҚШ ... ... ... ... ... қамсыздандырудың нарықтық құнының |
|алуға арналған ипотекалық |70%-ына дейін; барлық клиенттер үшін ... ең ... ... ... ... ... үй ... жағдайда –|
|сомасы |60%). |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... мөлшерін 15%-ға дейін |
| ... ... ... ... |төлем жасау қабілеттілігін талдау арқылы – ... ... 14%-ға ... |
| ... ... қабілеттілігін талдаусыз – 14%-дан |
| ... ... |
| |3 ... ... – 12,5% - дан 13%- ға ... ... жарна ... үй ... ... ... ... |
| ... ... құнының 30%-ынан кем емес ... ... |20 ... ... ... ... ... және ... бар ... мүлік |
|Мерзімінен бұрын өтеу |Алғашқы 6 ай ішінде 1% ... ... |
| ... ... ... ... қолданылмайды |
|Қосымша ақпарат ... ... ... ... қабілеттілігін талдау арқылы да, талдамай да |
|беріледі. ... ... ... ... атты ... тарифі |
| ... және ... ... ... |
| ... ... несие сомасының 0,6%-ынан бастап; |
| ... ... ... жоғалту тәуекелдігін |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... үшін |5 000 ... ... ресімдеу үшін |Қарыз сомасының 1% (ең кем ... 5 000 ... ... бағалау |Бағалау компаниясының тарифтері бойынша |
| ... ... ... АҚ ... ... жұмыс |
|туралы» Ережесі, 2012 жылғы материалы ретінде алынған. ... ... ... ... - 14%-дан бастап
Клиент ұзақ мерзімге, ең төменгі пайыздық мөлшерлемемен ипотекалық
несие алу ... ... Банк ... ... аз шығынмен,
тиімді талаптармен Ипотека – Люкс ипотекалық несиесін беруге әзір.
Ипотека-Люкс -клиентті барынша аз пайыздық мөлшерлемемен ұзақ ... ... ... ... ... Банк ... ... аз
шығынмен, тиімді талаптармен ипотекалық несие ұсынуға әзір. Сонда клиент
ақша іздеп әуре ... ... үй ... ... (Кесте 5).
Бағдарламаның артықшылығы:
- Ең аз пайыздық мөлшерлемемен несиені ұзақ мерзімге алу;
- Өтінімді жедел ( 3 күн ішінде) қарастыру;
- ... кез ... ... ... үй ... алу мүмкіндігі.
Кесте 5 - Ипотека-Люкс бойынша несие беру талаптары
|Несие беру талаптары ... ... ... АҚШ ... ... ... ... |кепілдік қамсыздандырудың нарықтық құнының 80 |
|алуға арналған ипотекалық|%-ына ... ... ... үшін ... ең ... | ... | ... ... |төлем жасау қабілеттілігін талдау арқылы ... ... ... |
| ... ... ... талдаусыз 9,5%-дан |
| ... ... ... ... ... үй ... ... сатып алынатын |
| ... ... ... 20 ... кем емес ... ... |30 жылға дейін ... ... ... және ... бар ... мүлік +|
| ... ... ... ... ... |
| ... ... бұрын өтеу |6 айға мораторий ... ... ... ... ... ... ... арқылы да, оны талдамай да ... ... ... ... сақтандыру атты сақтандыру тарифі несие |
| ... 0,6%- ынан ... ... және |
| ... ... ... қоса ... |
| ... меншік құқығын жоғалту тәуекелдігін |
| ... ... ... ... ... 0,1%- |
| ... ... ... ... үшін |5 000 ... ... ресімдеу үшін |Қарыз сомасының 1%- ынан ... (ең кем ... 5|
| |000 ... ... ... |Бағалау компаниясының тарифтері бойынша |
| ... ... ... АҚ ... кредиттермен жұмыс |
|туралы» Ережесі, 2012 ... ... ... ... ... ... ... ... - 8,5%-дан бастап.
Егер клиенттің табысыңыз тұрақты және анықтама арқылы расталатын
болса, егер клиент ... ... 20 ... ... ... ... онда "Қазақстан ипотекалық компаниясы" АҚ-пен бірге ипотекалық несие
беру бағдарламасын қарастырады [23].
Қазақстан ипотекалық ... ... ... ... несие беру
Егер клиенттің табысының тұрақты болса әрі оны ресми анықтама арқылы
растай алса, егер ... ... ... ... ... 20 ... ... мерзімге несие алғысы келсе, онда осы бағдарлама
осыған арналған (Кесте 6).
Кесте 6 - «ҚИК» АҚ ... ... ... беру ... (айнымалы
мөлшерлемемен)
|Қарыз валютасы ... ... ... ... ... байланысты, тұрғын үйдің |
| ... ... ... ... емес ... мөлшерлемесі |Айнымалы, инфляция деңгейіне және ... ... ... ... ... |15%-дан бастап немесе ... ... ... ... |20 ... ... ... ... ... ... ... ... ... өтеу ... 6 ай ... 1% ... тұрақсыздық айыбы|
| ... ... ... ... ... ... ... несиені бастапқы жарнасыз алуға |
|болады. ... ... ... ... ... жасау қабілеттілігін талдау |
| ... ... ... тарифі |Кешенді сақтандыру несие сомасының 0,6%-ынан бастап|
| ... мен ... ... қоса алғанда); Жеке |
| ... ... ... ... ... |
| ... мүлкінің нарықтық құнының 0,1%-нан бастап. |
|Өтінімді қарастыру үшін|5 000 теңге ... ... үшін ... сомасының 1% (ең кемі 5 000 теңге) ... ... ... ... ... |
| ... ... ... АҚ ... ... ... |
|туралы» Ережесі, 2012 жылғы материалы ретінде алынған. ... ... ... және ... ... ... ... барлық мүшелеріне көшірмелер мен түпнұсқалар):
1. Жеке куәлік;
2. СТН берілгенін растайтын құжат;
3. Неке туралы куәлік (некені бұзу туралы куәлік);
4. Бірге тұратын ... жеке ... ... ... туу ... ... орнын растайтын құжат (үй кітабы, мекенжай бюросынан,
ПИК-тан немесе АІІБ-ден алынған анықтама).
Жалданбалы ... ... ... Еңбек кітапшасының немесе жеке еңбек шартының көшірмесі, жұмыс
орнындағы кадрлар бөлімі нақты ... ... ... қабылдау туралы
бұйрық немесе бұйрықтың үзінді-көшірмесі;
- Жұмыс орнынан алынған жалақы туралы анықтама (ең кем дегенде соңғы ... ... ... немесе жеңілдетілген декларация негізінде кәсіпкерлік қызметті
жүзеге асыратын жеке тұлғалар үшін :
- Жеке ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелерін орындау бойынша бюджетпен есеп айырысудың жай-
күйі туралы жеке ... ... ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдерді төлеу
бойынша салық міндеттемесін нақты орындауды растайтын түбіртектер; 
- Шағын бизнес субъектісінің ... ... ... ... ... ... Жеке куәлік;
- Сатушының атына ресімделген құқық белгілейтін құжаттардың ... ... ... ... жер ... ... бағалауы, жер телімі
шекарасының жоспары) екі данадағы көшірмесі; 
- Сатып алынатын жылжымайтын мүлік бойынша ... ... ай ... ... төлемдерін (соңғы жыл үшін жерге және мүлікке салынған салықты
төлеу) ... ... ... ... мүлікті жөндеу үшін (жылжымайтын мүлік кепілімен):
- Жөндеу сметасы;
- Жүргізілетін ... ... ... Құқық белгілейтін құжаттар (жоспары, сатып алу-сату шарты).
Жеке тұрғын үй құрылысы несиесі коммерциялық емес ... ... ... жеке ... ... ... беріледі (Кесте
7).
Жеке тұрғын үй салуға ... ... ... клиент тұрғын үйді
«нөлдік циклдан бастап» салуға, сонымен қатар жартылай ... ... ... ... ... ... ... (қарыз) ресімдей алады.
«Нөлдік циклдан бастап» салу үшін несие беру кезінде тұрғын үй ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаларға жылжымайтын мүлікті (тұрғын-үй,
сондай-ақ коммерциялық) алу үшін беріледі.
Тұрғын-үй деп: көпқатарлы үйдегі жеке пәтерді, жер учаскесі бар ... ... ... ... тұратын коттедждегі пәтер, сондай-ақ
коммерциялық жылжымайтын мүлікті атайды.
Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлеме - ... ... 7 - Жеке ... үй салуға несие беру талаптары
|Қарыз валютасы ... АҚШ ... ... ... ... және АҚШ ... 20 ... дейін |
|(қарыздың) мерзімі | ... ... ... ... нарықтың құнының 70 |
|(қарыздың) ең үлкен |%-ына дейін ... | ... ... ... ... ... ... жылдық |
|бекітілген ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... немесе үшінші тұлғаның (заттық |
| ... ... ... ... |
|Мерзімінен бұрын өтеу |Алғашқы 6 ай ішінде 1% мөлшеріндегі тұрақсыздық |
| ... Одан ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... жасау қабілеттілігін талдау|
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... арқылы, сондай-ақ ... ... ... ... үшін |5 000 ... ... ... үшін |Қарыз сомасының 1% (ең кем дегенде 5 000 теңге) |
|Сақтандыру ... ... ... – қарыз сомасының 0,3%; |
| ... ... ...... ... |0,3% ... ... |Бағалау компанияларының тарифтері бойынша |
| ... ... ... АҚ ... ... жұмыс |
|туралы» Ережесі, 2012 жылғы материалы ретінде алынған. ... ... ... ... ... ... ... Тұрғын-үй азаматтық айналымнан шықпауы тиіс, ... ... ... ... ... ... денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... сәйкес келуі тиіс;
- Басқа бір пәтерлерден немесе үйлердегі ас ... ... ... ... ... ... несиеге берілмейді!;
- Сәйкесінше органдардың рұқсатымен үйді немесе ... ... ... ... мақсатында жылжымайтын мүліктің құрылыс жылы Алматы мен
Астана қалаларында 50 жылдан ... ... ал ... ... ... комитеттің шешімі бойынша.
Тұрғын-үй несиелері тұрақты табыс көзі бар, 18 жастан кіші емес
резидент-жеке ... ... ... ... ... ... шетел
азаматтары табылады, егер:
- Несие алущы ... ... ... үй ... ие ... ... алущы тұлға ретінде Қазақстан Республикасының несие беруші
тұлғасы болса.
Несиеге алынатын үйдің жеке меншік құқығын ... ... ... ... несие алушы тұлғаның жақын туысы болып табылмайтын ... ... ... да ... ... бар. ... теңге және АҚШ
долларында беріледі. Үйді алу үшін берілетін несиелердің мерзімі ... ... ... 15 ... ... ... жарнасы меншікке
алынатын жылжымайтын мүлік құнының 30%-ын құрайды. Несиені ... ... ... ... болады:
- Қосымша өтімді қамсыздандыруды ұсынған кезде (жылжымайтын мүлік);
- Жарнаға басқа бір өтімді қамсыздандыруды ... ... ... Сонымен қатар жарнаның сомасы жарнаға алынатын заттың құнының
70%-нан аспауы қажет.
Несие алу арыздары несие алушы тұлғаның төлем ... ... ... ... ... бір тұрғын үйді берген
кезде ... ... ... ... ... ... тұрғын-үйдің сатып алу-сату
келісімнің көшірмесін ұсыну міндетті.
Тұрғын үйді алуға ... ... ... ... ставкасы теңге және
АҚШ долларында жүргізіледі – 18 ... ... ... ... ... – 24,2%). ... ... несиелендіру мерзімінде бекітіледі.
Негізгі қарыз бен ... ... ай ... аннуитетті төлемдерімен
жүргізіледі. Алғашқы 6 ай ішінде несиені толықтай ... ... ... өтеу жағдайында мерзіміне дейін өтелген соманың 1 ... ... ... ... 6 ай ... соң ... салынбайды,
несие алушы тұлға сыйақының есептелінген сомасын ... ... ... тұлғаның минималды қажетті табысы несие мерзімі мен
сомасына ... ... ... ... ... банк несие алушы тұлғаның
табысынан 40%-нан астамын ұстай алады. Егер ... ... ... ... өтеу үшін ... болса, онда несие алушының үшінші бір
тұлғасын ... ... ... ... не ... ... ... арттыру
көзделеді.
Жалға алушы мен сатушы үйді сатып алу-сату келісім шартын құрады және
нотариалды бекітеді, соның негізінде жалға алушы ... ... ... құрады. Менеджер үйді сақтандыру, сондай-ақ ... ... ... мен ... ... ... бойынша сақтандыру полистерін
ресімдейді. Жалға алущы тұлғаның атынан өкілетті қызметкердің атына ... ... ... ... ... ... ... куәландырылған
сенім хаты толтырылады. Жалға алушы несие ... ... ... ... ... ... ... онда бастапқы жарнасын да алады). Сатушыға
несие сомасы мен бастапқы жарнаны берген кезде ... ... ... банк пен сатып ... ... ... жоқтығын дәлелдейтін
нотариалды куәландырылған хаттамасы ресімделеді (2 ... Бұл ... ... ... ... ... ... басқа қалада да
беріледі, соның ішінде құрылыстағы үлестік қатысы ... ... ... АҚШ долларында беріледі. Несиелер 15 жыл ... ... ... ... ... ... үй ... 30%-ы және одан да жоғары
үлесін құрайды.
Жалға алушы тұлға қосымша өтімділік қамсыздандыруды ... ... ... ... ... ... бар. ... алу арызы төлем
қабілеттілігінің анализімен көзделеді. Жылжымайтын мүлікті алу үшін несие
бойынша сыйақы ... ... 18%-ды ... ... ... тиімді
ставкасы – 24,2%). Несие арызы несие ... ... ... ... банктің филиалына беріледі. Жылжымайтын ... ... ... ... алушы тұлғаның өкілі болуы тиіс.
Бастапқы жарна несие алушы тұлғаның шотына енгізілуі ... ... ... ... ... ... тұлғаның тұратын қаласындағы филиалына
оның өкілі енгізуі мүмкін [25].
Несиеге ... ... ... не несие алушы тұлғаның өзіне, не
болмаса оның өкілді қайраткеріне ... ... Егер ... жарна
сомасы несиенің ресімделетін қаладағы филиалында несие алушы ... ... онда осы сома мен ... ... несие алушы тұлғаның арызы
негізінде, жылжымайтын мүліктің несиеге алынатын қаласында ... ... ... ашылған шотына есептеледі. Жылжымайтын мүліктің сатып алу-
сату келісім шартын құрған соң, ... ... ... ақша ... 3 ... 20 жылдарға дейін беріледі. Ипотекалық несиелер
кәмелет ... ... және ... ... көзі бар ... азаматтарына беріледі.
Несиелер теңгемен беріледі. Несиенің минималды сомасы 600 000 теңге,
максималды 50 000 000 теңге. Несие доллар курсына ... ... ... тұлға валюта курстарының өзгерістерінен сақтандырылған.
Несиелер жеке пәтер, жеке үй немесе коттеджді алу үшін ... ... ... ... ... және ... ... индексінің өзгеруіне тәуелді әр жылдың 1 сәуірінен 1 қазан айы
аралығында ... ... ... ... ... ... ... әр жыл барысында ставка 4,5%-дан артпайды. Бұл
сәтте сыйақы ставкасы жылдық 18%-ды ... ... ... ... ... ставкасы 24,9%.
Несие алушы үйді табыс көзі бар және өзі ... ... ... да бір ... ... ... ... бар. Несиеге алынатын
үйдің меншік құқығын несие алушы тұлғаның өзіне де, ... ... да, ... ... ... ... жақын туысы (дәлірек айтсақ,
баласына, қызына, әкесі немесе ... ... мен ... ... ... бір тұлғаға ресімдеу мүмкіндігі бар. ... ... ... ... ... 15%-ын құрайды.
Несие өтемі ай сайын аннуитетті төлемдермен жүргізіледі. Несиенің
өтелуі банк кассасына ... ... ... де, ... де ... ... ... максималды көлемін есептеген кезде, банкпен
ескерілетін табыс көздері ... ... ... Негізгі жұмыс орны бойынша еңбекақы;
- Жұмыстан тыс тағайындалға орта жылдық табыс;
- Жарты жұмыс күннің табыс көзі;
- Жылдық ... ... ... ... ... ... ... түріндегі табыс;
- Зейнетақы түріндегі табыс;
- Депозит бойынша сыйақы түріндегі табыс;
- Жал төлемі ... ... ... ... ... табыс туралы декларацияға сәйкес
есептелетін табыс;
- Патент мәліметтері;
- Салық ... жеке шот ... ... ... Жеке ... ... келісім шарттары;
- Нарықтағы жұмысшылар үшін арналған реттік ... ... ... ... ... 45 мың теңгеден кем болмауы тиіс.
Несиені өтеуде банк несие алушы ... ... ... табысынан 35%-ын
ұстауы мүмкін. Кей ... 45%-ға ... егер ... ... ... әр ... мүшесіне 15 000 теңге есептелсе Алматы мен Астана
үшін, 10 000 ... ... ... ... ... ... ... талаптары:
- Ғимарат цементті, тас фундаментті болуы тиіс;
- Кепілге берілетін үйдің бөлек ... ... ... тиіс ... ... ... ... Кепілге берілетін үй электр, бу, су немесе газ жүйелеріне қосылуы
тиіс;
- Ыссы сумен ... және ас ... ... тиіс;
- Үйдің немесе пәтердің сантехникалық құрал –жабдықтарының ... ... ... мен ... ... ... органдардың рұқсатынсыз жөндеу жұмыстарының, ғимарат
жоспарының өзгерістері, ... ... ... пәтердің қайта
жоспарлануының жоқтығы;
Негізгі қарыздың бөлшекті немесе ... ... ... ... ... ... ... мүмкін болады. Несие алушы тұлға ол үшін
жазбаша ... ... ... Негізгі қарыздың мерзіміне дейінгі өтелуі егер
төлем сомасы ҚР заңдылығында бекітілген (2012 жылда 103 000 ... ... ... ... кем ... жағдайда қабылданады.
Сонымен қатар бастапқы мерзімнің сақталуымен ... ... ... ... ... ... кезінде несие алушы тұлға банкке
өтем сомасының 1%-ында комиссиондық сыйақы төлейді.
Кәсіпкерлік қызметті заңды тұлға ... ... ... ... жеке ... ... ... сәйкес келуі тиіс:
Патент негізінде жұмыс істейтіндер:
- Жалдамалы жұмысшылардың еңбегін пайдаланбау;
- Қызметін жеке кәсіпкерлік формасында ... ... ... табысы 2 000 000 теңгеден аспауы тиіс;
- Ипотекалық несиенің максималды сомасы – 3 500 000 теңге.
Декларация негізінде жұмыс істейтіндер:
- Салықтық мерзімдегі ... ... орта ... саны ... ... ... ... қоса жеке тәуелсіз кәсіпкер;
- Салықтық мерзімдегі шектеулі табыс мөлшері – 4 500 000 теңге;
- Ипотекалық несиенің максималды сомасы –8 500 000 теңге.
Несие ... 20 ... ... ... ... беріледі. Несиенің минималды сомасы 600 000 теңге,
максималды 50 000 000 теңге. Несие доллар курсына икемді, сондықтан несие
алушы ... ... ... ... ... құрылыс компаниясында біздің банкпен келісімді қатынастары болса,
онда ... ... үйді ... беру негізінде жүргізіледі, ол
болашақта жалға ... ... ... түседі. Егер құрылыс
компаниясында біздің ... ... ... болмаған жағдайда,
несиелендіру несие алушы немесе үшінші ... ... ... негізінде жүргізіледі. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... 85%-нан артық болмау қажет.
Үйді несиеге беру келісімін ... ... ... үлестік
құрылысына қатысуының бастапқы жарна төлемі осы тұрғын үй құрылысына қатысу
сомасының 30%-нан кем ... ... ... қосымша қамсыздандыруды ұсынатын болса (несие алушы
тұлғаның, оның жанұя мүшелерінің ... ... ... ... жарнасыз жүзеге асырылады [26].
Үйді тұрғын қор жүйесіне енгізу сәтіне дейін сыйақы ставкасы банкпен
қаржыландыру көздеріне ... ... Үйді ... қор ... ... сыйақы ставкасы «Қазақстандық Ипотекалық Компания» АҚ-мен
өзгертілуі мүмкін. Сыйақы ставкасы қалқымалы болып табылады және ... ... ... ... тәуелді әр жылдың 1 сәуірі мен
1 қазан айы аралығында қарастырылады. Ставканың жоғарғы ... ... ... ... әр жыл ... ... ... артық өспейді,
инфляция қаншаға өскеніне қарамастан. Қазіргі сәтте ... ... ... құрайды, сонымен қатар оның жылдық тиімді ставкасы 24,9%. Несие
бойынша сыйақы ... ... ... ... алушы тұлғаның
төлемдері аннуитетті төлемдердің өтелмеген негізгі қарыздың қалдықты сомасы
мен несиенің қалдығына қатынасы формуласы бойынша ... ай ... ... үшін несие алушы тұлғаның қаражаты
жетіспеген ... ... ... ... ... тұлғаның жақын туыстары
немесе зайыбы) тарту ықтималды [27].
Несиенің өтемі ай сайын аннуитетті ... ... ... ... ақшаны енгізу арқылы, сондай-ақ қолма-қолсыз аударымдар
арқылы өтеуге болады.
Несиені ресімдеу үшін ... ... ... ипотекалық несиені
ресімдеу үшін қажет құжаттарға ... ... ... ... үлестік құрылысқа
қатысуы жөніндегі келісім шарты сұратылады [28].
Негізгі қарыздың бөлшекті немесе толықтай ... ... ... ұсынған мерзімінен бастап мүмкін болады. Несие алушы тұлға ол ... ... ... ... Негізгі қарыздың мерзіміне дейінгі өтелуі егер
төлем сомасы ҚР заңдылығында бекітілген (2006 жылда 103 000 ... ... ... ... кем ... ... ... қатар бастапқы мерзімнің сақталуымен төлем графигі ... ... ... ... ... несие алушы тұлға банкке
өтем сомасының 1%-ында комиссиондық сыйақы төлейді.
Несиелендірудің ... ... үйді ... болып табылады (құрылыс
аяқталғаннан кейін, немесе қосымша қамсыздандыру шартын ұсынған ... ... ... ... ... ... ... несие алушы тұлғаның өмірі мен еңбекке қабілеттілігін
сақтандыру.
«Банк ... ... АҚ ... ... алушылармен жасасқан
келісімшарттың деңгейінде және жеткізілімнің мөлшері мен құнын ... ... ... ... ... ... (өнім, жұмыс,
қызмет көрсету) нәтижелерін жүзеге асырудың бір ... ... де ... ... ... ... ... тиімді
болатындығын анықтаудың және оның өтелетін нақты мерзімін ... ... ... ... әдетте залалды, пайдалылығы төмен, коммерциялық емес немесе нақты
әлеуметтік бағыты жоқ жобаларды несиелемейді.
Несиенің өтелуі мен ... ... ... ... ... ... клиенттің табысы арқылы орны толтырылатын бағдарламалар
ғана несиеленуі мүмкін [29].
Алайда бұл ... банк ... ... ... ... ... ... керек.
Егер жоба қандай да бір мүліктің жалгерлігімен немесе жаңа құрылыс
салумен ... ... ... қатар жалдау келісімшартының
көшірмесін және мақсат үшін тиісті жер учаскесін бөлу жөніндегі жергілікті
үкімет органының ... ... ... есебінен жүзеге асырылатын аса ірі инвестициялық бағдарламамен
байлынысты жобалар алдын ала сараптауға берілуі мүмкін.
Ұзақ мерзімді ... ... ... мөлшерлемесі,
комессиялық сыйақысы және басқа да ... ... ... ... ... АҚ ... мөлшерлемесі тұрақты әрі өзгермелі
болуы мүмкін. Тұрақты мөлшерлеме ссуданың ... ... ... ал, өзгермелісі нарық жағдайына, депозит (cалым ақша)бойынша
проценттің өзгерісіне, ресми ... ... ... және өзге ... ... қайта қарастырылып, кезең сайын (3-6 айда бір ... ... ... АҚ ұзақ ... ... ... ... барысында мына факторлар ескеріледі:
- Қаражатты тартудың шығыны;
- Қатер ... ... ... ... ... ... өтей ... қабілетін
талдау, кепілге салынғандарды кезең сайын тексеру индексациясы және т.б.)
және ссуданы ресімдеудің шығындары;
- Коммерциялық ... ... ... ... ... банк пен ... ... арасындағы қарым-
қатынастың сипаты;
- өзге активтерді инвестициялау барысында ... ... ... ... ұсақ ... бойынша проценттер әдеттегіше келісімшарттың
барлық әрекет ету мерзіміне белгіленеді.
Керісінше, аса ірі ссуда ... ... ... ... Несиенің пайдаланылған кезеңі үшін алынатын процентке тиесілі
сома ссуданы беру барысында бір мезгілде ... ... ... ... ... оны қарыз алушы несие келісімшартымен анықталған
мерзімге олардың есептелуі ... ... ... ... ... құрылыс кезеңі үшін есептелген процент
өндіріліп алын бауы мүмкін, оның ... ... ... ... ссуда
бойынша жалпы берешекке қосылатын болады әрә ... ... ... ... ... өтеледі.
Банк жекелеген қарыз алушыларға немесе шаралар үшін жеңілдікті несие
беруді жүзеге асыру барысында оған осы бағдарламаны ... ... ... ... ... қабылдайтын органның есебінен алынбаған процентті
біртіндеп төлеу туралы мәселе алдын-ала шешіледі.
Ұзақ мерзімді ... ... мен ... ... төлем
немесе қарыз алушылардың есеп айырысу төлем қаражатын аудару жолымен ТМҚ-ны
сатып алуына, құрылыс-монтаждау ... ... ... кезең бойынша
немесе бір мезгілде берілуі мүмкін, ал, жалгерлерге, фермерлерге, жеке
қарыз алушыларға олардың ... есеп ... үшін ... қолма-қол
ақшамен беріледі.
Несие берудің нақты формалары несие келісімшартында қарастырылады.
Берілген ұзақ мерзімді ссуда әрбір жекелеген ... ... шара ... ... қарыз алушының өз міндеттемесін
(міндеттеме-тапсырманы) өтейтін аталмыш ... ... ... және ... ... ... ... өтеудің нақты мерзімі мен кезеңділігі қарыз алушының
қаржылық жағдайына, ... ... ... ... көздерінің айналымдылық
жылдамдылығының қажеттілігіне қарай ... ... ... жасасқан келісім
шарты бойынша анықталады.
Ішінара алғанда, жер учаскесі, дача, гараж және өзге де ... ... ... ... банк ... ... несие, кәсіпорындар
мен азаматтардың қаржылық қаражаты муниципалиеттің демеуқаржы ... ... ... ... ... де ұзақ ... ... мерзіміне және кезеңділігіне өз әсерін тигізуі мүмкін.
Оған жаңа ... ... ... ... ... мерзімі
ұзартылған қолда бар жылжымайтын мүлікті сау-сатып алу ... ... ... ... ... ... жаңа құрылысты жылжымайтын
мүліктің фьючерлік ... ... ... есебінен қаржыландыруға
мүмкіндік береді.
Бұл жүйе құрылыстағы ... ... ... ... ... ... қатерді кемітуге мүмкіндік береді.
3 ҚАЗАҚСТАНДА КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕ ИПОТЕКАЛЫҚ НЕСИЕЛЕУ МЕХАНИЗМІН
ЖЕТІЛДІРУ
3.1 ... ... ... коммерциялық банктердің
үлесінің ағымдағы жағдайы
Экономикалық қызметтің түрлері бойынша ... ... ... тəуекелдің жоғары шоғырлану аймағын жəне корпоративтік сектор
тəуекелдерінің ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Банктердің несие ... ... көп ... ... жəне ... ... берілген кредиттер алады (11 суретке сәйкес).
Ескерту: «Банк ЦентрКредит» АҚ 2011 ... ... ... жасалынған.
Сурет 11 - 201.10.2012 ж. жағдай бойынша несие портфелінің салалық
құрылымы
Бұл ретте 01.10.2012ж. ... осы ... ... кредиттердің 33,4%-ы жұмыс істемейтін болып табылады. Құрылыс
саласының несие ... ... ... ... ... берешегі бар осы саладағы кəсіпорындардың тұрақты емес қаржы
жағдайымен қатар ... ... ... ... ... қаржыландырған
басым түрде 1-ші топтағы банктердегі ... ... ... ... табылады [29].
Бөлшек кредиттеу нарығында кредиттік ресурстарға халық ... ... оң ... ... және бұл ... және ипотекалық
қарыздар бойынша пайыздық мөлшерлемелердің әлі де ... ... ... ... ... Тұтынушылық кредиттеуге банктерде
пайда болған мүдделілік жеке ... ... ... ... ұлғаюына байланысты болды, бұл оң тренд сипатын алып ... Өз ... ... портфельдегі жұмыс істемейтін қарыздар
үлесінің жоғары болуына байланысты ипотекалық қарыздар бойынша біршама өсу
байқалмайды.
Оған қоса, банктердің ... ... ... үлес ... ... тəуекелдің шоғырлануы шамалы болып отырған (несие порфеліндегі
тұтыну мақсаттарына берілген жұмыс ... ... ... ... ... ... ... Алайда, бұдан əрі ... ... ... ... ... ... түрде 3-ші топтағы
банктер үшін ... ... ... ... ... ... тұтыну
кредиттерінің анағұрлым көп шоғырлануы осы ... ... ... ... ... нарығында қалыптасқан ахуалдың əсерінен
ипотекалық ... ... ... ... ... тапты.
Бұл ретте Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының нормаларын
жүйелі түрде бұзғаны үшін бір ... ұйым ... ... ... ... ... ... ұйымдар санының 3-ке дейін қысқаруына əкеп
соқты. Нəтижесінде 2012ж. 9 айында несие портфелінің 7,8% азаюы (13 ... жəне ... ... ... ... ... дейін ұлғаюы (12
суретке сәйкес) орын алды.
Ескерту: «Банк ЦентрКредит» АҚ 2011 жылдық ... ... ... 12 - ... ... ... портфелінің динамикасы
Бұл ретте, 2012ж. 1 қазандағы жағдай бойынша ипотекалық ұйымдардың
жиынтық несие портфелі банктердің жиынтық несие ... ... ... бұл ... ұйымдардың жалпы қаржы секторының жұмыс істеуіне
тигізетін азын-аулақ əсерін көрсетеді (13 суретке ... ... ... АҚ 2011 ... ... ... жасалынған.
Сурет 13 - Ипотекалық ұйымдардың несие портфелі сапасының өзгеруі
Ұзақ мерзiмдi ипотекалық несие беру ... ... мен ... мынадай негізгi мiндеттер:
- заңнамалық және нормативтiк базаның жетiлдiрiлуi, ипотекалық несие берудi
қаржыландырудың қосымша көздерiн қамтамасыз етушi ... ... ... ... енгiзiлуi;
- ипотекалық несие беру жөнiндегi қызметтi жүзеге асыруға ... ... ... ... ... ... ... деңгейдегi банктердiң ипотекалық облигацияларды шығару тәртiбiнiң
белгiленуi;
- зейнетақы активтерiн басқару ... ... ... ... ... ... ... сатып алуына
рұқсат ету тәртiбiнiң белгiленуi;
- ипотекалық несиелер алушы азаматтардың, ... мен ... ... ... ... әрi ... әрекеттерiнен де, әрi бұрын алған
ипотекалық несиенi өтей алмаған жағдайда, үйден шығару рәсiмi кезiндегi,
оларды әлеуметтiк бейiмделуi үшiн де ... ... ... әрi ... әрi ... сақтандыру рыногының дамытылуы көзделуi тиiс.
Бүгінгі таңда газеттерде, теледидарларда, көшедегі жарнамаларда тұрғын
үйлерді несиеге алу ... ... ... қатар бар қаржыны
тұрғын үй салу құрлысына ... ... ... ... ... ... заңы ... кейін
Қазақстанда ипотекалық несиелеу қарқынды дамыды. Республиканың ірі банктері
ипотекалық бағдарламаны ... ... ... ... ... ... қатынастардың дамуы ипотекалық несиенің даму
қажеттілігін одан әрі ұлғайта түсуде. Бірақ ... ... ... ... ... ... меншік иесінің болмайынша, ипотекалық
несиенің дамуы мүмкін емес.
Бүгінгі таңда ... ... ... ... ... ... ... мен нормативтік базалардың жеткіліксіздігі. Жерге деген
меншіктің болмауы мемлекет деңгейінде ... ... ... ... және тағы ... Сондықтан біздің елімізде
ипотекалық несиелеудің ауқымын ұлғайту үшін мынадай ... ... шешу ... ... ... ... мемлекеттік реттеу туралы» заңының
қабылдануын жылдамдату.
- Жеке сұрақтарды реттейтін жекелеген заңдарды ғана ... ... ... дамуын кешенді түрде реттейтін заңдарды бекітеді.
Келесі бір ... ... ... ... ... тек жәй ғана
ипотекалық заңдылықтар мен ипотекалық банктер құрып ... шын ... ... ... құру ... Қандай да бір буынның ... ... етуі ... ... ... ... Ипотекалық несиелеу
жүйесінің толық бағалы жұмыс жасауы үшін жылжымайтын мүлікті бағалау ... ... ... ... тиіс. Сондай-ақ ипотекалық банктерге
лицензиялармен айналысатын арнайы лицензиялау жүйесі құрылуы қажет. Әлемдік
банк тәжірбиесінде ... ... ... банктеріне орталық банктер
тарапынан қадағалау жүргізіледі. Ипотекалық несиелеу жүйесіне мемлекеттік
реттеу болған ... ... ... ... өздерінінің
әдістемелік базасын және бұрыннан қалыптасқан несиелік құралдарын, шетел
тәжірбиесін пайдалана отырып, дамыған елдердің ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... құру еліміздегі нарықтық
қатынастардың дамуында жасалған келесі қадам бола отырып, сол сияқты елдегі
банк ... ... ... қызмет етер еді.
Әрбір дамушы және дамыған мемлекеттің алдында тұрған сұрақтардың бірі
– азаматтарды ... ... ... ету. ... қазіргі уақытта
өзекті мәселе – тұрғын үйлердің жетіспеушілігі. Осы мәселелерден шығу
жолдарының бірі ол ... ... ... ... ... ... ... несиенің жүз жылдық тарихы бар, сол уақыттан бері
ол өз ... ... ... ... ... ... ... ұсынып отыр. Біздің бәрімізге мәлім АҚШ пен Европа елдерінде
тұрғындарды қоныстандыруға несие мүмкіндігі қолданылып ... ... яғни ... ... ... ипотекалық несие системасы
таратылды.Секьюритизациялық ипотека мен ипотекалық бағалы қағаздарды
қайтадан банктерден ... ... ... құқы бар. Осы ... ... ... ... компаниясы атақты АҚШ-тағы
«Fannie Mae» және Малайзиядағы «Cagamas berhad» ... ... ... ... ... жүйесі екі деңгейлі; банктік және
банктік емес организациялардағы несие ... жақ ... ... ... ... ал ... ... компаниялары сондай несиелерді
қолға алуда. Қазіргі уақытта компанияның негізгі қызметі ... сай ... ... үй беру ... ... ... несие
программасы барлық елдерге таратылған,тұрғын үйлерге ... ... ... валюта теңгемен 15 жылға дейін несие берілді [37].
Ұзақ мерзімді ипотекалық ... ... ... ... ... ... дамуы, бюджеттік емес қоғам ресурстарын мобилдеу және
оларды несие қаржы сферасына аудару. Қазақстанның ипотекалық ... әр ... ... ... ... проблемалар кіреді. Ол мынаған
байланысты; негізгі жағдайда ипотекалық ... ... алға ... ... ... ... елдер масштабына орнату жағдайы
туған уақытта ипотекалық нарық ... ... ... ... ... ... емес ... жасалған системалық тізімі
әшкереленеді. Тізімге төленетін ... ... ... ... несие
алуын қымбаттатады. Тағы бір проблема заң системасындағы мүлікті ... ... ... ... ... ... актлерге қарама-
қайшылықтарды әшкерелеу. Осыған байланысты Қазақстанның ұлттық банклерінде
арнайы топ құрылды. Қазақстан ... заң ... ... ... заң актлеріне толықтырулар мен өзгертулер ... ... ... ... ... үй ... дамуында көрсетті.
Ең басты проблема ипотекалық несие сферасына деген әуестік болып ... ... үй ... ... оның шешіміне байланысты.
Бұл тәсілге қажетті жетіспеушіліктер ішкі нарықтағы облигациялық
несиелердің шығару жолдарымен ... ... ... тән ... ... ... ипотекалық тұрғын үй
несиелерін талап етіледі. Негізгі одақтас институционалды инвесторлар ... ... ақы қоры мен ... ... ... Тағы ... фактор соңғы уақыттағы Қазақстандағы ... ... ... қысқа мерзімді несиелеу. Бұл келісімнің ең ... ... ... ... ... ... банктік емес
организациялар мен көрсетілген арнайы институттар. Ескеретін жай, банк
міндетінің ... ... ... ... мінездемелер жүктейді. Оларға
аналогиялық ипотекалыққ несие мерзімі ұсынылады. Оның ... ... ... ... ... ... қосымша қаржылық күшке
қызықтырады және кең көлемде қарыз алушының санын қысқартады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Осы
кезде нарықта қаржылық инструменттің тапшылығы сезіледі. Жағдайдың жақсаруы
Республикалық бюджетпен қоса қалыптасуы мемлекеттің шеттен алып ... және ... ... жол ... Сондықтан ипотекалық
бағалы қағаздар инвесторлар жағынан альтернативті ... ... ... ... қағаздар кірісі, яғни Қазақстанның
ипотекалық компаниясының шеттен алып пайдалануы ең ... ... ... ... компанияларда құн осыларға тәуелді болады. Қазіргі
кезде нарыққа ұсынылған шаруашылық ... ... ... ... ... ... бола ... Ол мынаған байланысты, ең
алдымен элементтер ... ... ... ... қажет, сонымен
қатар нарықтық кірісті ұсынуы керек. Бұл қоныстануға арналған ипотекалық
несиелердің бағасын ... ... ... жол ... ... ... ... жалпы шарты-инвесторлар кірісі
тұрғындардың ипотекалық несиесін күрт өсіруі мүмкін Егерде облигация ... ... ... ... онда ... ... ... өседі.
Күрделі мәселелер талқылауынан және халықаралық үлгіден шығып, ... ... ... ипотекалық облигация белгілі ... ... ... ... қаржылық инструменттің нарықтық
сыйымдылығы үлкеймек. Функционалдық система айтарлықтай ... ... ... ... шыға ... ... ... қатар шығарылуына жағдай туғызады. ... ... ... ... ... ... банктер үшін:
капитализациямен өтімділікті сақтандыру органдары үшін резервтерді
ұйымдастыру, зейнетақы қоры үшін ... ... ... ... ... ... процедурасын жеңілдтеді және ипотекалық
облигациялар шығуын,сонымен бірге эмиссияны артық шығындардан босатады, ол
баж салығымен және ... ... ... тек орта жалақы алатын азаматтарға ... ... ... үйге зарығушылар-орта жалақылы адамдар. Осы мәселені шешуде
және оны қамтамасыз етіп жүзеге асыруда ... үй ... ... заң қарастырылды.
Халықты қолдауға мемлекеттік бюджеттен құрылыс қорына сый ... ... ... жинақ қорына мемлекет жылдың соңында
салымшыға ... жылы ... ... қоса сый ақы ... ... осы ... сый ақы ... 20% құрауы керек.10 жылдық болжам
бойынша тұрғын үй сферасының көлемі 32,6 ... ... Кіші ... өсуі
1,7%,бюджетке салық ретінде түсуі 7,8 млрд. Теңге.Таза пайда 2,9 ... ... ... ... жай ғана ... деп ... мерзімі, әрине түрлі банкте түрліше. Олар ... ... ... ... ... мәселен теңгемен тек 3 жылға дейін несие
береді. Жылдық ... ... 14-15,5 ... ... ... ... ... евромен алуға келіссе, онда мерзімі 20 ... ... ... ... үй ... Алайда, сіз «Lights» ипотека
жүйесі бойынша несие алуды ұйғарсаңыз, онда ... ... ... сақтаулы жинағыңызды да салуыңызға болады.
Уақыт өте келе ипотека көптеген елдерде әр азаматтың тұрғын үй жөнінде
сауалдарын шешудің бірден бір тиімді ... ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеудің жие дамуы, нарықтық
экономиканың тұтастай өрістеуіне мүмкіндік ... ... ... ... Рузвельта үй иелерінің несиесімен қатар дамыды. Мұны ұмыту мүмкін
емес, ипотека - әлеуметтік жағынан алғанда тұрғын үйге ... ... ... ... міндетті. Ондай адамдарға жас жанұялар, ... ... ... қызметкелері. Тұрғын үйді ... ... ... мемлекеттік болып табылады. Әлемдік тәжербеде
тұрғын үй құрлысын қаржыландыру және тұрғын үй нарығының институционалды
инфраструктурасының ... үшін ... ... ... ... маңызды
орын алады.
Қазіргі уақытта біздің Қазақстанда ипотека өз дамуымен қатар ... ... ... ... ... және ... жылжымалы мүлікті жекешелендірудегі сатушылар мен ... ... ... ... Малазиядағы ипотекалық несие
құрлымын таңдады. Оның ... ... ноу – ... екі ... ... ... 10 жылдықтың шамасындағы болжамға сәйкес ипотекалық құрылымға
32,6 ... ... ... ... үй ... ... ... ішкі
өнім 1,7% өсті, бюджетке түскен салық көлемі 7,8 млрд теңге, құрлыс бойынша
мемлекеттің таза ... – 2,9 млрд ... ... ... ... ипотекалық несиелеу механизмін
жетілдіру проблемалары мен келешегі
Қазiргi уақытта халыққа ұзақ мерзiмдi несиелердi коммерциялық банктер
бередi. Ипотекалық несие беру ... мәнi ... ... үй сатып алуы мақсатына ұзақ мерзiмдi ипотекалық несие ... ... ... ... ... үйдi ... алуға берiлетiн
ипотекалық несиелер үшiн жағдайлар жасау тұрғын үй үшiн толық көлемде ақша
жинауға ... ... үшiн ... ... ... табылады, өйткенi бұл тұрғын
үй сатып алуды елеулi түрде жеделдетедi [30].
Несиеге тұрғын үй сатып алу ... үй ... ... ... ... ... ... шешушi ролi екiншi ... ... ... қызметтiң базалық саласы да болып табылады. Мемлекет болса
ипотекалық процеске барлық қатысушылар ... ... ... ... жалпы ережелердi белгiлеу арқылы көмекшi роль атқарады,
сондай-ақ қажет болған жағдайда бюджеттік ... ... үй ... жеке ... ... және ... тұрғын үй сатып алуына
жәрдемдесу үшiн тiкелей немесе ... ... ... үйге ... несие беру жүйесiн құру ... ... ұзақ ... ... ... қойылатын
мынандай негiзгi мiндеттер ескерiлуi тиiс:
-ұзақ мерзiмдi ипотекалық несие инфляция деңгейiне ... ... ... ... ... үйге ұзақ ... ... несие алынған несиелердi
қайтаруға нақты ... ... ... 5 жылдан бастап және одан да ... (20 ... ... ... ... бұл ... ... нысанасы болып табылатын сатып алынатын
тұрғын үйдiң нарықтық құнының 70%- нан аспайтын мөлшерде ... ... ... ... жеке ... ... ... сатып алатын тұрғын
үй құнының 30% сомасында "бастапқы жарнасын" енгiзедi;
- сыйақының (мүдденiң) мөлшерi нарықтық болуы ... бұл ... ... ... ... ... едi және бұл ... банктер,
инвесторлар - жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... үшiн ұтымды да болар едi;
- негiзгi ... ... мен ол ... ... ... ... есептелген ай сайынғы төлем нысанында төленедi.
Ұзақ ... ... ... ... ... ... шарттарымен, сондай-ақ несиелiк қаражаттарды пайдалану қатаң
бақылауға ... ... ... Осы қаражаттар есебiнен сатып алушының
кепiлi несиелiк қаражаттардың қайтарымдылығының негiзгi қамтамасыз етушiсi
қызметiн атқарады.
Ипотекалық ... ... ... ... мынандай негiзгi кезеңдерден
тұрады:
1. Заемшының алдын ала ... ... ... ... ... ... мәміле жасасу барысындағы құқықтар ... ... ... несиелердiң өтелу ықтималдылығын бағалауы
(заемшы берген ақпаратты тексеру, оның төлем ... ... ... ... үйдi - ипотека нысанасын оның нарықтық ... ... ... (стандартты әдiстемелер (салыстырмалы сату әдiстемесi)
мен тұрғын жайларды бағалау нысандары);
4. Ипотека нысанасын, заемшының өмiрiн және еңбекке қабiлеттiлiгін,
сондай-ақ оның ... ... ... ... мен тұрғын үйдi сатушының арасында пәтердi сатып алу-сату
шартын және заемшы мен ... ... ... ... жасасу
заемшының тұрғын үйді сатып алуы және оның ... ... ... ... ... заң ... ... өтуi. Егер банк тұрғын үйдi сатушы
болған жағдайда, банк пен ... ... да ... ... ... мерзiмдi ипотекалық тұрғын үй бағдарламасы ауқымында халыққа
тұрғын үй сатып алу үшiн несие берудi ... ... ... ... ... ... ... бiр түрiн міндеттi түрде
пайдалануы тиiс [31].
Ипотекалық несие беру кезiнде бағдарламасының ... ... ... ... ... қабiлеттiлiгiмен және
жұмыспен қамтылуымен байланысты мүлiктiк мүддесi - жеке ... ... ... жүрген заңнамаға сәйкес азаматтардың өмiрi ... ... ... болып табылады.
2. Ипотека объектiсiне зиян келтiру немесе оны жойылу ... ... ... - ... ... болып табылады. Бұл
орайда ұзақ мерзiмдi ... ... ету ... ... (ипотекаға)
берiлген тұрғын үй сақтандыру объектiсi болып табылады.
Ұзақ мерзiмдi ... ... ... ... несие ресурстарын тарту
проблемасын Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие беру жүйесiн
дамытудағы мейлiнше ... ... деп ... ... негiз бар.
Тартылған тым "қысқа" және "қымбат" ресурстар ипотекалық несие беру кезiнде
қазақстан банктерiнiң ... өте ... ... ... банк бұл ... қысқа мерзiмдi депозиттерге сүйене отырып,
ұзақ мерзiмдi несиелерден несиелiк портфельдi қалыптастыратын ... ... мен ... ... банк ... мен пассивтерiнiң
сәйкес келмеуi, ерте ме немесе кеш пе, банктiң ... ... ... ... ... үйге ... несие берудiң кредиторлардың өтемдiлiгiн
қамтамасыз ететiн тұтас, ... ... ... жүйесi олардың қайта
қаржыландыру тетiгiнiң қызмет iстеуiне негiзделген және ол оған ипотекалық
несиелердiң бастапқысы да, қайталамасы да ... ... не ... ... ... қалыптастыратын ипотекалық
несие берудi қайта қаржыландырудың мемлекеттiк ... не ... ... ... ... ... ... ұйымдары, екiншi
деңгейдегi банктер бола алатын Ұлттық ипотека компаниясы (Кагамас сызбасы
бойынша) бола алар едi, ... ... ... бұл ... ... ... айналымдық күрделi қаржының функциясын атқаруы тиiс.
Ұзақ мерзiмдi ипотекалық несие берудiң тұтас ... ... ... ... және қайталама рыногының өзара iс-қимылы
негiзiнде ... ... ... болады. Ипотекалық несиенiң ... ... ... ... ... ... Несиелiк
ресурстардың тез қайтарымдылығын қамтамасыз етiп, ... ... ... шешу үшiн ... олар ипотекалық несиелердің
қайталама рыногының ұйым-операторларына (ипотекалық ... ... ... ... ... немесе осы мақсат үшiн құрылған
кепiлхаттар бойынша ... ету ... ... жасап беру мүмкіндiгiн
иеленедi. Бұл жағдайда бастапқы кредиторлар мен агенттік ... ... ... ... ... ету құқығына шегiнiм жасау туралы тиiстi
келiсiмдер, сондай-ақ бастапқы кредиторларға несиенi сенiмгерлiк басқаруға
арналған шарт жасалады. Бұл ... ... ... бақылап отыруын
жалғастыруға, несиеге қызмет көрсеткенi үшiн комиссиялық сыйақылар алуына,
ал агенттiктен алған ... ... ... операцияларын
кеңейтуiне мүмкiндiк бередi.
Тұрғын үй құрылысын ... ... ... халықтың қалың
жiктерiнiң тұрғын үй проблемаларын шешу және ... ... ... ... арналған iс-қимыл бағдарламасын iске ... ... ... ... ... үй ... ... "Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамыту ... үй ... ... ... ... "Қазақстан
Республикасында тұрғын үй құрылысын ұзақ мерзiмдi ... ... ... беру жүйесiн дамыту тұжырымдамасы" Қазақстан Республикасы
Yкiметiнiң 2012 жылғы 21 тамыздағы N 1290 ... ... ... ... дамытумен қатар, тұрғын үй мәселелерiн шешудiң
маңызды бағыттарының бiрi ипотекалық несие беру ... ... ... ... ... ... салған халыққа несие беруге
банктердiң қатысуын жандандыру ... ... ... беру ... жүзеге асырылады. Банктер ипотека пулаларымен қамтамасыз етiлген
ипотекалық облигацияларды шығару жолымен ... ... ... [34].
Ипотекалық несие беру жүйесiн ... ... ... мен Ұлттық Банктiң негiзгi рөлi қатысушылардың
қаржылық тәуекелiн азайту мен азаматтар үшiн ... үйге қол ... ... ... ... ... және процестi нормативтiк реттеу
нысанында көзделуде.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының ... ... ... ұйымдары мен екiншi деңгейдегi банктер құрылтайшылары болып табылатын
акционерлiк қоғам нысанында ипотекалық ... ... тиiс. Осы ... ... ... қайтаруды және өтiмдiлiгi проблемасын шешудi
қамтамасыз етуге арналған кепiлзат қайталама ... ... ... үйдi ... ... ... ... тұтас алғанда,
жүргiзiлген тұрғын үй саясатына сәйкес болды және мемлекеттiк тұрғын үй
салуға арналған ... ... ... ... және оны
тұрғын үй жағдайын жақсарту үшiн ... ... ... ... ... сандық көрсеткiштерге сүйенетiн болсақ, Қазақстандағы тұрғын үй
жағдайы кәдiмгiдей тәп-тәуiр болып көрiнеді - халқының саны 15 млн. ... ... ... жалпы көлемi 253 млн. шаршы метрдi құрайды,
яғни, бiр адамға орта есеппен 17 ... ... ... ... ... осы салада елеулi кемшiлiктердiң жеткiлiктi екендiгiн көруге
болады.
Тұрғын үй жағдайын жақсартуға ... ... ... қызметтерiнде
есепте тұрған 264 мың отбасын тұрғын үймен қамтамасыз ету және республикада
бар екi миллионнан астам апатты және тозған тұрғын үй ... ... ... ... 3-3,5 млн. шаршы метр жаңа тұрғын үй салу қажет. ... ... үй ... ... белгiлi дәрежеде көшi-қон
процестерi бәсеңдеткен едi - ... үй ... ... ... ұсыныс -
сұраныстан жоғары, ал тоқыраған аймақтарда, тiптi, ... және бос ... ... ... ... ... және қайта жинақталған) бар.
Әйтсе де, тұрғын үй көлемiнiң ең ... ... және ... ... жол ... болмайтын мөлшерде бұзылған, егер халықтың
келешектегi ықтимал ... және ... ... гөрi ... және кең ... ... ескерсек, ол одан әрi арта беретiн болады [35].
2012 жылғы ақпан айында Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын ... ... ... мен қадағалау агенттігіне (бұдан әрі – Агенттік)
жеке және ... ... 282 ... ... ... оның ішінде: ҚР
Үкіметінің электронды порталының блог-платформасына (бұдан әрі – ... ... ... ... ... түскен 237 жазбаша өтініш пен
45 ... ... 114 ... ... ... ... ... деңгейдегі банктердің
(бұдан әрі – банктер) қызметіне ... ... 140 ... ... ... келіп түскен 105 өтінішті қосқанда) ... ... ... 5,71 %-ы) ... ... 9 ... (жалпы санының 3,19 %-ы) банк операцияларының жекелеген
түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың қызметіне ... ... ... (осының алдындағы кезеңде келіп түскен 3 өтінішті қосқанда) ... ... 22 ... ... ... ... ... (қайта сақтандыру)
ұйымдарының және «Сақтандыру төлемдерін кепілдендіру қоры» АҚ ... ... 32 ... ... ... кезеңде келіп түскен
27 өтінішті қосқанда) 3-і (қарастырылғандардың жалпы санының 9,38 ... ... 8 ... ... ... ... ... қағаздар нарығы
субъектілерінің қызметіне қатысты, қарастырылған 13 өтініштің (осының
алдындағы ... ... ... 8 ... ... 1-і
(қарастырылғандардың жалпы санының 7,69%-ы) негізді өтініш;
– 12 өтініш (жалпы санының 4,26%-ы) жинақтаушы зейнетақы ... әрі – ЖЗҚ) ... ... ... 13 ... ... кезеңде келіп түскен 9 өтінішті қосқанда), 0 өтініш негізді;
... ... ... әрі – ҚР) ... ... беру туралы өтінішпен және ҚР заңнамасына өзгерістер мен
толықтырулар ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың (қаржы
ұйымдарын қоса ... 82 ... ... ... 29,08 ... Агенттіктің құзыретіне кірмейтін мәселелер бойынша 35 өтініш ... 12,40 ... беру ... ... ... ... мынадай мәселелерге қатысты
болды:
- дағдарысқа қарсы мемлекеттік бағдарламаның шеңберінде заемдарды
қайта қаржыландырудан бас ... ... ... ... қолданыстан алып тастау;
- кепілге қойылған мүлікті сату;
- нисиелерді ... ... және ... ... заңнамаға
сәйкестігі.
Ипотекалық несие берудi үлкен көлемде жүзеге асыруға қабiлеттi жоғары
деңгейде қаржыландырылған мемлекеттiк емес ұйымдар ... ... ... тетiгiн қамтамасыз ететiн мемлекеттiк ұйымдарды ... ... ... ... ... жағдайда Қазақстан үшін
Малайзияның ипотекалық несие беру ... ... ... ... қолайлы
болып табылады. Бұл модель ипотекалар пулымен қамтамасыз етiлген ипотекалық
облигациялар ... ... ... ... қаржыландыра алатын тұрғын үй
рыногының дамуын қамтамасыз ететiн ипотекалық компания құру ... ... Бұл ... ... еуропалық немесе американдық модельдердi
қолдану ... де ... ... ... ... ... елдерiнде
тұрғын үйдi несиеге сатып алу халықтың тұрғын үй проблемасын шешудiң
негiзгi ... ғана ... ... ... бұл экономикалық қызметтiң негiзгi
саласы да болып табылады, мұнда осы ... ... ... ... ... ... ... банк құрылымдары атқарады. Ұзақ ... ... ... мен өзге де заем ... заем алушы азаматтарға
беретiн, сондай-ақ заем берушiлердi несие беру үшiн қажеттi ұзақ ... ... ... тетiгiн қамтитын ипотекалық несие берудiң
тұтастай жүйесi болуы тиiс. ... ... ... және оларға
қызмет көрсетудiң рәсiмдерiн стандарттау заемшылардың төлем қабiлеттiлiгiн
бағалау ережелерiн, сондай-ақ ... ... ... құралдарын
айқындау өзектi мәселелердің бiрi болып табылады.
Қазақстанның қазiргi даму ... ... үй ... ұзақ ... дамытудың аса маңызды бағыты құрылыстық жинақ жүйесi болып
табылады.
Қазақстанда экономикалық ... ... ... ... ... ... үй ... өте баяу қарқынмен
жүргiзiлуде. Жаңадан салынған тұрғын үйге халықтың көпшiлiк бөлiгiнiң ... ... ... ... ... ... үйдi сатып алуға ұзақ
мерзiмдi несиенiң болмауы ... ... ... жылдарында
құрылған тұрғын үй рыногы қажеттi несие-қаржы ... ... ... қатар, республикада бiрнеше жыл бойы iске қосылған тұрғын
үй көлемi ... бар ... үй ... ... ... құрайды және үй
құрылысының тозған және апаттық көлемiне теңеседi. Осындай қарқынмен тұрғын
үй қорын жаңарту ... оның ... ... ... қаупi бар және
егер, тұрғын үйдiң көпшiлiгi сейсмикалық қауiптi аймақтарда орналасқанын
ескеретiн болсақ, онда ... үй ... ... ... ... болуы мүмкiн.
Жылжымайтын мүлiкке азды-көптi сұраныс қалыптасқан бiрден-бiр
орталықтар - Алматы мен ... ... ... ... ... бұрынғыдай
бизнес таңдаулылары ғана емес, шетелдiктердi қоса алғанда, сонымен бiрге
мемлекеттiк органдар қызметкерлерiнiң көпшiлiгi ... ... ... ... ... ... iстеп тұрған өндiрушi және қайта
өңдеушi кәсiпорындары шоғырланған кейбiр қалалар енедi.
Халықтың едәуiр ... ақша ... ... 1999-2000 жылдардан
бастап өсе бастағанына қарамастан, төмен болып қалуда. Сонымен бiрге, соңғы
екi-үш ... жеке ... үйге ... ... көп пәтерлi үйлердегi қайта
салынған және iрiлендiрiлген ... ... ... мерзiмдi тұрғын үй құрылысын дамытуға бiрiншi кезекте ... ... ... ... ... құрылыстық жинақ
туралы" Заңның жобасы әзiрленді және ... ... ... ... ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың
қаражатын банктiк салымдарға тартуға және осы ... ... ... ... ... ... үй құрылысын қаржыландырудың
тұйықталған жүйесi болып ... ... ... ... - ... ... ... етпейдi және орташадан төмен табыстары бар
халықтың ... ... ... Оның ... құрылыстық жинақ дәстүрлi
ипотекалық несие беруге қарағанда, жоғары инфляция кезiнде де орын ... ... ... банкi төлеген қаражат (жинақ+несие) тұрғын үй
жағдайын жақсарту (жаңа тұрғын үй ... ... ... ... үйдi ... ... ... жөндеу) жөнiндегi iс-шараларға жұмсалуы мүмкiн.
Ұзақ мерзiмдi ипотекалық несие беру ... ... ... қаражаттары мен ұзақ мерзiмдi ипотекалық несиенiң
есебiнен монополиядан арылған тұрғын үй ... ... үй ... алудың
нарықтық қағидаттарына негiзделген, орташа табысы бар ... ... баға ... ... үймен қамтамасыз етудiң тиiмдi жұмыс iстейтiн
жүйесiн құру болып табылады.
Бұл жүйенi құру:
- тұрғын үй саласына халықтың жинағы мен бюджеттен тыс ... да ... ... ресурстарын тартуға;
- тұрғын үй рыногын жандандыруға мүмкiндiк туғызады.
Құрылатын ипотекалық несие беру жүйесi [37]:
- қазақстандық заң ... және ... ... жағдайларына
бейiмделген болуға;
- даму сипатында болуға;
- азаматтардың, банктердiң, инвесторлардың, зейнетақы ... ... және ... да ... ... ресурстарына
негiзделуге тиiс.
ҚОРЫТЫНДЫ
Зерттеу және талдау барысында ... ... ... ... рөлі ... ... үйді ... нарығын
реттеудегі кейбір қажетті түзетулер анықталды.
Дүниежүзілік тәжірибе зерттеулері бойынша ... ... ... моделдерінің қалыптасуы мен қызмет атқаруы көрсеткендей,
Қазақстанда бұл құрылымдарды жүргізу оның екі жақты қатысушылары ... ... ... несиелендіру жүйесінің тиімді қызмет атқаруына
кепіл беретін мемлекеттік құрылымдардың қалыптасуына көмектеседі. Елдегі
ипотекалық ... ... ... әсер ... ... факторлар
анықталды, және ипотекалық тұрғын үй несиелендіру ... ... ... ... Онда ... несиелендіру нарығына
қатысатындардың ішкі және сыртқы ортадағы факторлары мен талаптарының өзара
әсері сипатталған.
Бүгінгі күні екінші ... ... ... ... ... ... ... түрдегі қаражат тарту көздерінен
құралатындықтан, оның ұзақ мерзімге ... ... және ... ... ... бермейді.
Қазіргі кезде Қазақстан республикасында тұрғын үй құрылысын дамыту
қарқыны өсіп ... Бұл ... ... үй алуға ынталануы, олардың
қаржылық ресурстарының жеткілікті болуымен сипатталады, яғни ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй нарығында қазір жаңа элиталық үйлерді салу
көптеп кездеседі. Бұл салынып ... ... ... құны ... кету ... ... соғады, ал элиталық емес ... ... ұзақ ... ... ... ретінде қарауға
мәжбүрлейді.
Ұсынылған тұрғын үй ипотекасының экономика – математикалық ... ... ... риэлторлық агенттіктерге, құрылыс компанияларына
және мемлекеттің уәкілетті органдарына тұрғын үй құрылысына ипотекалық
салымдарын ... Бұл ... ... ... ... ... жоғарылау немесе төмендеу дәрежесінің ... ... ... ... ... қаржылық
ресурстарын тарту үшін тұрғындардың тұрғын үй құрылысына үлесінің ... ... ... ... Бұл ... ... ... бойынша заңдылық базалары мен кепілдік объектілерін кеңейтіп
бекітуі қажет, сонымен қатар қаржылық ресурстардың халыққа ... үшін ... ... ... ... ... ... бойынша жасалған экономика – математикалық
модель өзіне белгілі-бір жүйелілік ... және ол ... ... ... сызбаларын үлгілеуге көмектеседі. Бұл ... мен ... ... ... үй құрылысына ақша ағымын
анықтауға, тәуекелді төмендетуге жағдай жасайды. ... ... ... үй ... ... ... төмендеуіне әкелетін
фактор ретінде қалыптасады.
Бұл тақырып бойынша ұсынылған ... ... ... ... ... және ... ... үй несиелендіру шараларының жетілуіне,
сонымен қатар тұрғындардың төлем қабілеттілігін ескере ... ... ... ... ... Бұл ... республикасының тұрғын үй
нарығының қалыптасуына, ипотекалық несиелендіру жүйесінің дамуына ... шарт ... ... Осы ... Қазақстан республикасы президенті
Н.Ә. Назарбаевтың жыл сайынғы беретін Жолдауына сәйкес, яғни 2005 ... ... ... - ... ... ... Жолдауының орындалу
бастамасы болып табылады.
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық қатынастың қалыптасуы мен дамуы
келесідей жағдайларды қорытындылай ... ... ... ... үлкен табыс әкеледі; несие үшін ішкі инвестиция ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде
экономика секторында жанама қаржыландыру болады. Соның ішінде ... ... ... банктер, ипотекалық компаниялар тұрғын үйлерді сатып
алуды белсенді түрде несиелеумен қатар, коммерциялық жылжымалы мүлікті де,
сонымен қатар ... ... ... ... үшін ... ... мүмкіндік туды.
Қозғалмайтын мүлікті кепілге қоя отырып берілетін (жер меншігін қоса
отырып), нарықтық экономикада белсенді түрде ... ... ... ... несие беру нысандарының (формаларының) бірі
болып саналады. Ипотекалық несие кәсіпорындардың, ... және ... ... ... ... қажеттіліктерін сенімді ... ... ... ... ... ... рөл
атқарады. Оны дамыту ұзақ ... ... ... ресурстарының
тапшылығы, инфляцияның жоғары қарқыны жағдайында шаруашылық жүргізуші
субъектілердің ... ... ... ... ... ... беру жүйесі: шаруашылық жүргізуші субъектілер мен
халыққа ипотекалық несиелерді тікелей беру; ... беру үшін ... ... ... ... ... нарықта (ипотекалық
міндеттемелерді) ипотекалық несиелерді сату екі бағытын көздейді.
Бірінші бағытпен негізінен ипотекалық ... ал ... ... ... ... ... етілген, ипотекалық банктерден активтер сатып
алатын, содан соң ... ... ... ... ... (бағалы) қағаздар
шығаратын қаржылық компаниялар және қорлар ... ... ... ... ... ... ... сұранысқа негізделген
ресурстық базасының жеткіліксіздігі, банктердің қаржыларды бір жылдан ... ... ... ... ... несие беруді дамыту
проблемалары болып саналады. ... ... ... ... кепілімен – ипотекамен байланыстырылады. ... – бұл ... ... ... беруші өз міндеттемесін орындамаған
жағдайда кепілге қойылған мүлік есебінен өзін қанағаттандыру ... ... ... мүлікпен қамтамасыз ету тәсілдерінің бірі
болып саналады. Жермен тікелей байланысты (кәсіпорын, тұрғын үй және ... ... ... ... жер ... ... ... мүлік
санаттарына жатады. Келесілер ... ... шарт ... ... кепіл туралы (кепілдікті ұстаушы және ... ... ...... және жеке тұлғалар; тіркеуші орган; бірыңғай кепіл
реестрін ұстаушы.
Ипотека туралы шарт жазбаша ... ... және ... ... ... ... қою кепілдің бір түрі болып саналады. ... ... ... ... ... ... орындағанға дейін
кепілдік алушының иелік етуіне беріледі. Кәсіпорын ипотекасына ... және ... ... ... ... ... ... өзге де құндылықтар кіреді.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Г.С. Сеитқасымов Банк ісі: Жоғары оқу орындары студенттерінің ... ... ... баспасы,1998, 74-бет
2. О.И.Лаврушин. Банк ісі: Жоғары оқу орындары ... ... ... ... және статистика, 1998, 56-бет
3. И.Т. Балабанов. Банктер және банк ісі: Жоғары оқу орындарының оқулығы ... ... ... баспасы,, 2002 – 53-бет
4. Абсаттарова Р.К. Ипотечное ... как ... ... ... // ... Казахстана – 2006 - №5 – 31-34-бет
5. «Банк ЦентрКредит» АҚ жылдық есебі, 2013 жыл
6. Жумабаев Е. ... ... ... // ... ...
2004 - №1 – 42-45-бет
7. Валеев Ш. Об актуальных ... ... ... кредитов //
Банки Казахстана –2006-№10-6-9-бет
8. Ахтамбердиева Г.Т. ... ... ... в ... и ... – 2006 - №4 – ... ... развития системы ипотечного кредитования в РК // Саясат – 2001 -
№7 – 8 – 72-77-бет
10. Косолапов Г. ... ... ... и ... ... ... ... и право – 2006 -№15 – 15-17-бет
11. Абдильманова Ш. Вопросы развития ипотечного жилищного ... ... ... – 2000 - №3 – ... Ким Т. ... ипотечные облигации // Рынок ценных бумаг
Казахстана – 2004 -№11 – 95-97-бет
13. Лисак Б.И. ... ... ... как путь ... их ... // ... Казахстана – 2007 -№5-20-22-бет
14. Мыргиясова М. Состояние и перспективы развития жилищного ... // Аль Пари ... ... ... о ... ... с учетом риска, Monirorul Oficial al
Republicii Moldova, год II №67 (88), 30 ноября 1995г. с 23 - ... ... В.Д. ... ... ... Опыт США. М., 1992.
17. Банк заинтересован в ... ... не ... ... ... ... 2007, ... №32, 4 с.
18. Регламент классификации кредитов и резервирования средств в фонд ... Oficial al ... Moldova, год III №42 - 44 (136 - 138), ... 1996г. с. 72 - ... ... ... ипотекалық тәжірибе материалдары http://www.park.ru/
сайтынан алынды.
20. Дюсембаев Н. Сущность и принципы ... ... // ... – 2006 - №1 – ... Утин Т. ... жилья в Республике Казахстан: специфика функционирования
и перспективы развития: Автореферат диссертации к.э.н. – Алматы –2006 ... ... ... АҚ ... ... 2013 жыл
23. «Банк ЦентрКредит» АҚ «Ипотекалық кредиттермен жұмыс туралы» Ережесі,
2012 жыл
24. «Банк ЦентрКредит» АҚ ... ... ... ... ... Ш. О ... ... ипотечного кредитования жилья
Валентинова Л. ... ... // ... ...... Дюсембаев И. Вопросы ... ... ... // ... Казахстана – 2004 - №2 – 34-39-бет
27. Утин Т. ... ... ... и ... ... в ... // Транзитная экономика –2009 - №3-158-161-бет.
28. Муслимова Э. Ипотечное кредитование – ... ... ... ... // ... ... – 2008 -№6 –7
29. Дюсембаев Н. Перспективы развития ипотечного кредитования в ... ... ... – 2012 ... ... ... банкі жылдық есебі, 2013 жыл.
31. Қазақстан Қаржы ... ... 2013 ... ҚР ... 23.12.1995 ж. «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы»
заңдық күші бар ... ҚР ... ... бойынша өзгірістер мен толықтырулар
туралы, ҚР ... 03.06.13 ж., ... Банк ... в предоставлении кредита не меньше ... ... ... 2013, сентябрь, №32, 4 с.
35. Сейфолла Шайынғазы. Қаржы жүйесінің қауқары немесе ... үй ... ... ... ... Қазақстан 2013-09-07:
36. Бердібай Кемал. Ипотекалық несиенің көмегі көп. Қолбайлау да жоқ емес ,
Егемен Қазақстан ... ... үй ... ұзақ ... қаржыландыру және ипотекалық несие
беру жүйесiн ... ... ... 2012 ... ... Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 21 ...... ... ... ... үй - ... мүлік
Салынған мүлік актісі
Ипотекалық
банк
Нарықта салынған мүлік актісін ұсыну
Клиент
(қарыз алушы)
Ипотекалық ... ... ... ... ... алу
Салынған мүлік актісімен қамтамасыз етілген бағалы қағаздарды шығаруы
Бағалы қағазды инвесторлар арасында орналастыру
Бағалы қағаз бойынша қызмет көрсету мен өтеу
Салынған мүлік ... ... ... көрсету туралы шарттары
Салынған мүлік актілерін бағалау мен ... үй ... ... және банктік емес ұйымдар
Қазақстанның ипотекалық компаниясы
Иниституциональдық инвесторлар (зейнетақы қорлары, сақтандыру компаниялары,
инвестициялық қорлар және т.б.)
Ескерту: «Банк ЦентрКредит» АҚ 2013 жылдық есебінен ...

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктік менеджмент, құрылымы және оның қазақстандағы қажеттілігі67 бет
Коммерциялық ұйымдардағы шығындар есебі мен аудиті57 бет
Аймақтық экономиканы басқару мәні мен мазмұны9 бет
Мемлекет механизмі жайлы9 бет
Мемлекет органы - мемлекет қызметін жүзеге асыруға көмектесетін мемлекет механизмінің құрылымдық бөлігі24 бет
Мемлекеттік және құқық теориясы.32 бет
Мемлекеттің органы және оның мемлекет механизміндегі орны10 бет
Салық механизмінің экономикалық мазмұны38 бет
Қазақстан Республикасында нарықтық экономикадағы қаржы саясаты және қаржы жүйесін реттейтін құралдар23 бет
Қазақстан Республикасының алымдарын төлеу және жинау реті9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь