Халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңызы

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК . ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТЫН ЗЕРТТЕУДІҢ ҒЫЛЫМИ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... .7.25
1.1 «Әлеуметтік . экономикалық саясат» категориясын ғылыми зерттеу ... ... ... 7
1.2 Әлеуметтік . экономикалық саясатының маңызды міндеттері ... ... ... ... ... ..16
1.3 Халықтың әл.ауқатын арттыру ретіндегі ауылдық жерлердегі әлеуметтік.экономикалық қорғаудың маңызды міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21

2 ХАЛЫҚТЫҢ ӘЛ.АУҚАТЫН АРТТЫРУДАҒЫ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК.ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТЫНЫҢ МАҢЫЗДЫ МІНДЕТТЕРІН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26.49
2.1 Халықтың әл.ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік.экономикалық даму деңгейін анықтайтын тәсілдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
2.2 Халықтың әл.ауқатын арттырудағы аудандардың әлеуметтік . экономикалық саясатын сипаттайтын көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
2.3 Халықтың әл.ауқатын арттыру мақсатындағы Қазақстанның әлеуметтік.экономикасына талдау жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35

3 ХАЛЫҚТЫҢ ӘЛ.АУҚАТЫН АРТТЫРУДАҒЫ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК.ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ ... ... ...50.65
3.1 Халықтың әл.ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік.экономикалық даму болжамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50
3.2 Халықтың әл.ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік . экономикалық саясаттын жетілдірудің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... 55
3.3 Әлеумметтік.экономика саласында Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына «Қазақстан.2050» Стратегиясы . қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауынан туындайтын тапсырмалардың орындалуын бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .64

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .69

ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ

Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Әлеуметік – экономикалық қоғам дамуының негізгі шарты әлеуметтік, экономикалық және саяси салалардағы тәсілдердің қолданылуымен қатар әлеуметтік тепе-теңдік принципін сақтау болып табылады. Мысалы, әлеуметтік топтардың табыс және өмір деңгейін теңестіру, әлеуметтік тұрақтылық саясатын, тең құқықты қамтамасыз ету; тұрғындардың демократиялық және әлеуметтік құқықтарын, экономика мен институционалды механизм жүйесінің мемлекеттік реттелуін қамтамасыз ету диломдық жұмыстың өзектілігін және маңыздылығын көрсетеді.
Аудандардың нақты әлеуметтік-экономикалық дифференциациясының анализі келешекте олардың даму деңгейлерін толықтай теңестіру мүмкін болмайды деген қорытындыға әкелген. Мұнда экономикалық тұрғыдағы шамалы дамыған аудандардың артта қалуы туралы айтылады. Бұл жағдайға барлық аудандарды республика нарығына енгізу жолымен жетуге болады. Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, қоғамдағы әлеуметтік тепе-теңдік әлеуметтік – экономикалық дамудың тұрақтылығын қамтамасыз ете алады.
Осыған байланысты, Қазақстандағы 1990 жылы болған процестер әлеуметтік дифференциацияны күшейткен болатын және бұл жағдайдың өзгерісін әлеуметтік саясаттың басты приоритеттерінің қатарына жатқызуға болады. Әлеуміттік саясатсыз Қазақстан республикасында жүргізілетін трансформациялық процестердің жетістігі н қамтамасыз ету мүмкін емес. Позитивті дамудың негізін қалаған мәселелерді шешу бүгінгі әлеуметтік – экономикалық жағдайлардан шығуы қажет.
Қазіргі жағдайда жұмыссыздықпен күрес және жұмыссыздарды әлеуметтік қорғау бойынша мемлекет тарапынан жүргізілетін шаралар жүйесінде еңбек нарығының белсенді саясатын жүргізу дамуда. Дамыған елдердің тәжірибесіне сүйенсек, көпшілігінде белсенді шараларды қолданудың өсуі байқалады, жаңа жұмыс орындарын құруға, қайтадан біліктіліктен өткізу шығындары еңбек нарығындағы белсенді саясат шығындарының 25-30%-ін алады. Мысалы осыған қатысты Германиядағы тәжірибені алып қарастырсақ, фидералды және үкімет деңгейінде белсенді және енжар көмек қатынастары 70% және 30% құрайды. Әрбір жұмысқа алынған жұмыссыз үшін кәсіпорын 40 мың марка алады, бұл шағын және орта кәсіпорын үшін үлкен ынталау құралы болып табылады.
Қазақстанның даму стратегиясында 2030 жылға дейін ұзақ мерзімді ерекшеліктер рөлінде экономикалық ресурстар аяқталған, олардың тиімді қолданысы экономикалық өсімнің тұрақтануына және қазақстандықтар өмірінің артуына әкеледі.
Мәселенің зерттелу деңгейі. Қазіргі кезде қалыптасып отырған ұлттық экономикадағы ақша-қаражат жүйесінің салдарынан туындап отырған халықтың әл-ауқатын арттырудағы қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының рөлін жан-жақты зерттеу өте маңызды. Қазақстан Республикасы мемлекетінің бюджетін құру мен орындаудың ерекшеліктерінің мазмұны, оның әлеуметтік-экономикалық және қаржылық қатынастар жүйесіндегі, ұдайы өндіріс процесіндегі рөлі туралы көптеген атақты отандық және шетелдік ғалымдар еңбектер жазған. Олардың ішінде К.К. Жүйріков, У.Б. Баймұратов, К.Г. Воблый, Э.А. Вознесенский, А.Г. Грязнова, Е.Ш. Качалова, А.К. Сембеков, Е.Р. Хандшке, Э.С. Гребенщиков, Ю.М. Журавлев, С.Л. Ефимов, Л.А. Мотылев, А.М. Годин, В.Д. Мельников, О.Э. Лер, Ө.Қ. Шеденов, Қ.Е. Құбаев, Қ. Алтынбекұлы және т.б. көптеген ғалымдар бар. Отандық және жақын шетелдердегі экономикалық әдебиеттерде бюжеттік ұйымдарды қаржыландыру бойынша жазылған еңбектер көбіне оқу құралы ретінде жарық көрген.
Дипломдық жұмыстың зерттеу мақсаты –халықтың әл-ауқатын арттырудағы қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының рөлін ерекшеліктерінің теориялық негіздерін нақтылап, бәсекелестік жағдайдағы Қазақстанның бюжеттік ұйымдарды қаржыландыру талдау, сонымен қатар экономиканың даму сатысына қарай жетілдіру жолдары мен даму бағыттарын айқындау болып табылады.
Зерттеу нысаны –халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының ерекшеліктерінің негізгі бағыттары және оны жүзеге асырудағы саяси институт ретіндегі мемлекеттің атқарып отырған қызметі болып табылады.
Зерттеу пәні – халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының ролін қалыптасу және жүзеге асырылу тетіктерінің өзара байланысы.
Зерттеу болжамы – экономикалық-әлеуметтік мемлекет қалыптастыру жолындағы халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясаты еліміздің тарихи және рухани даму ерекшеліктері ескеріле отырып, алдыңғы қатарлы дамыған әрі қаржылық мемлекет қалыптастырған елдердің озық тәжірибесі оңтайлы пайдаланылған жағдайда тиімді әрі жүйелі түрде жүзеге асырылады деген болжамға негізделген. Біздің ойымызша Қазақстан үшін Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Норвегия сияқты экономикасы табиғи байлыққа (мұнайға) негізделген елдердің тиімді жүзеге асырып отырған мемлекетінің бюджетін құру мен орындаудың ерекшеліктерінің тәжірибесін ескерген дұрыс болар еді.
Зерттеу міндеттері келесідей:
а) халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңыздылығын теориялық әдіснамалық негізін зерттеу;
ә) халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңыздылығының саяси институттар мен үрдістерде алатын орнына әдіснамалық талдау жүргізу;
б) экономикалық-әлеуметтік мемлекет құру жағдайында Қазақстан Республикасының 2012-2016 жылдардағы ерекшеліктерінің үлгілеріне талдау жасау;
в) Қазақстан Республикасының 2012-2016 жылдардағы халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының ерекшеліктерінің негізгі бағыттарын анықтау;
г) қазіргі кезеңдегі Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуындағы деңгейін анықтау және олардың шешілу жолдары мен негізгі бағыттарын айқындау.
Мәселенің деректік көзі ретінде статистикалық мәліметтер, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мәліметтері, Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің, Қазақстан Республикасының Заңнамалық актілері, қаржы рыногы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау Агенттігінің мәліметтері, Қазақстан статистикалық басқармасының мәліметтері осы проблемалар бойынша басылымдар мен монографиялар болып табылады. Осы жұмыста монографиялық зерттеу, ғылыми-абстрактілік әдіс, байқаулар, зерттеулер, салыстырмалар, жүйелі және факторлық талдау, негіздеу, салыстырмалы көрсеткіштер, баланстық әдіс, экономикалық-статистикалық әдістер қолданылды.
Зерттеудің әдіснамалық және теориялық негіздері – ғылыми бюджет жүйені қалыптастырушы ойшылдар мен ғалымдардың, еуропалық, ресейлік және отандық саясаттанушы, философ, әлеуметтанушы, экономист, құқықтанушы ғалымдардың теориялық еңбектерімен қатар Президент Н.Ә. Назарбаевтың да еңбектері басшылыққа алынды.
Халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңыздылығының зерттеуде тарихи-философиялық, институционалдық, жүйелік, пәнаралық, құрылымдық-функционалдық, статистикалық және салыстырмалы сараптау әдістері кеңінен қолданылды. Бұл әдістерді қолдану арқылы әлеуметтік мемлекет қалыптастыру жағдайындағы халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңыздылығы ерекшеліктерінің күрделі, кешенді әрі тұрақты даму үстінде болатын жүйе ретінде қарастыруға мүмкіндік алдық.
Зерттеу әдістері. Зерттеу салыстыру әдістерін қолданумен және сараптаушылық бағалауды ескерумен жүйелік және факторлық талдау қағидаларымен жүргізілді.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңашылдығы көтеріліп отырған мәселенің қазіргі кезең талаптарына сай өзектілігімен, жеткілікті зерттелмегендігімен, зерттеу нысанасына ілінбеген тың мәселелерді жүйелеуімен әрі саралап талдауымен, зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттеріне тікелей байланысты қажеттілік талабынан туындайды және әрбір тарауда көтеріліп отырған мәселелерге сай анықталады. Қазақстан Республикасының халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңыздылығынның мынандай жаңа ғылыми нәтижелерге қол жеткізілді:
- халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының қағидалары, бағыт-бағдарлары және даму жолдары нақтыланып, айқындалып көрсетілді;
- халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңыздылығының мәні мен мағынасы, қоғам дамуындағы орны мен рөлі теориялық-әдіснамалық тұрғыдан зерттелді;
- халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатын реттеуге бағытталған заңнамалық және құқықтық нормаларын саяси талдау арқылы саяси институттардың саяси үрдістерге қатысу жолдары нақтыланды;
- халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының тиімділігін арттырудың кейбір бағыттары мен жолдары жөнінде қолданбалы маңызы бар өзіндік ұсыныстар жасалды.
Практикалық маңызы - дипломдық жұмыстағы ұсыныстарды, қорытындылар мен тұжырымдарды халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңыздылығының басым бағыттарын айқындаудағы және қалыптасу үрдісіндегі қаржылық саясат үлгісін жетілдіруде үкіметтік құжаттар мен актілерді жасау үшін, үкіметтің қаржылық саясатты жетілдіру бағытындағы іс-шаралары мен бағдарламаларын іске асыру үшін, билік, саяси институттар, азаматтық ұйымдар арасындағы өзара ықпалдастық пен байланысты реттеуде кеңінен пайдалануға болады. Дипломдық жұмыс материалдарын Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындарында теориялық және қолданбалы саясаттану бойынша дәріс материалдарына немесе арнаулы курстар жасау үшін қолдануға болады.
Практикалық базасы халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының маңыздылығының теориялық тұрғыдан дәйектелуіне ұмтылыс жасалуында. Дипломдық жұмыстағы халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатын реттеуде, мемлекеттік билік органдарының рөлі мен орнын анықтауда саясаттану, әлеуметтану, заң ғылымдары мен экономика ғылымдарының қажетті салаларында пайдалануға болады.
Диломдық жұмыстың құрылымы кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Сандық материалдар кестелерде, суреттерде және қосымшаларда келтірілген.
Диломдық жұмыс көлемі. Диломдық жұмыс компьютерде терілген 71 бетте, оның ішінде 6 кесте, 9 сурет, қосымшада баяндалған.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Ашимбаева А.Т. Структура экономики: закономерности
формирования, тенденции и приоритеты развития. — Алматы: Дайк-пресс,
2000. —329 с.
2. Джумамбаев С.К. Социальная политика. — Алматы: Казак университетi, 2002. — 94 с.
3. Джумамбаев С.К. Проблемы обеспечения качества экономического роста // Теория и практика реформирования экономики на постсоветском пространстве: материалы международной научно-практической конференции. Алматы: РГП «ИЭИ МЭиТ РК», 2001.— №1. — С.82-85.
4. Елемесов Р.Е. Переходная экономика: проблемы методологии и теории. — Алматы: Казак университетi, 1998. — 166 с.
5. Ельбисинов С.Х. Прогнозирование и планирование повышения
6. Есентугелов А.Е. Трансформация экономики Казахстана: рыночная экономика, реформы, экономическая политика: Сб.статей: 1990 — 2001 гг. В 3-х т. — Алматы: РГП «Институт экономических иссяедований», 2002.
7. Жатканбаев Е.Б. Методология исследования экономики. — Алматы,
1999. —80 с.
8. Жоламан Р.К. Децентрализация государственной финансовой системы Республики Казахстан как источник экономического роста / Фонд Евразия, Алматинский Региональный офис. — Алматы: Фонд Сорос — Казахстан, 2001. —28 с.
9. Кенжегузин М.Б., днишев Ф.М., Альжанова Ф.Г. Национальная модель технико-экономического развития / Институт МОН РИ. — Алматы, 2000.— 56 с.
10. Кошанов А.К. Потенциальная и фактическая роль иностранного сектора в экономике Казахстана// АльПари. —2002. - М24-5. — С.44 —48.
11. Морозов Т.Р., Победина М.П., Поляк Г.Б. Региональная экономика: учебное пособие.- М.: Банки и биржа, ЮНИТИ, 1995.
12. Модели перехода от административной экономики к рыночной. Под ред. Байзакова С.Б.- Алматы: Рауан, 1997.
13. Хасбулатов Р.И. Мировая экономика.- М.: ИНСАН, 1996.
14. Исмаилова С. Рынок труда без прикрас. Деловая неделя.- №10, 1997, с.2-3.
15. 35.Кесикова Ж.О. О ситуации на рынке труда. Казахстанская правда 1996, с. 2.
16. Эрхард Л. Секреты "экономического чуда".- М.: БЕК, 1997.
17. Абдуллаев К.А. Реформа с человеческим лицом. Южный Казахстан- 15 февраля,1998, с.3-6.
18. Кашин В., Нещадин А. Порадоксы рынка труда: спад производства и занятости. Человек и труд- №9, 1994, с.13-17.
19. Абилкасимов С. Переориентация на активные формы борьбы с безработицей. Вести Казахстана- 20 октября, 1995, с.3.
20. Крепак П. Рынок труда в переходный период в Республике Казахстан . Саясат- №8, 1996, с.7-10.
21. Архангельский В.Н. Комплекс прогнозов экономического и научно-технического развития народного хозяйства. Вопросы изобретательства- № 5-6, 1992, с. 13-14.
22. Килибаева У. Зарубежный опыт регулирования занятости и социальная защита. Вопросы труда- №4, 1996, с.12-17.
23. Айрапетова Н. Будел ли в СНГ общий рынок труда? Азия-экономика и жизнь- №31, 1997, с.2.
24. Гайнуллин Ф., Ибрагимова К. Система занятости: становление и перспективы. Казахстан: экономика и жизнь- № 6, 1995, с.17-21.
25. Елемесов К.И. Экономическое моделирование и реальная политика. Казахстан: экономика и жизнь- №3-4, 1995, с.8-12.
26. Кубаев К.Е. Основы интенсивного экономического роста: теория фондосбережения. — Алматы: Экономика, 1998. —48 с.
27. Мухамедиев Б.М. Математические методы оценивания потенциальных возможностей экономики и управления экономической динамикой в условиях неопределенности. — Алматы: Казак университетi, 1998. —264 с.
28. Сагадиев К.А. Проблемы конкурентоспособности национальной экономики // Саясат. —2002. - №12 (декабрь). — С.78 — 82.
29. Шеденов У.К., Шеденова Н.У. Бедность и вопросы социальной защищенности населения в условиях рыночных отношений // Вестник КазГУ. Серия экономическая. — 2001. - №4 (26). — С.69 — 73.
30. Алимбаева А.А., Утешев С.Б., Ахметов С.Н., Таубаев А.А. Регио-
нальная социально-экономическая система. - Караганда: Санат,
2002, Том 2. - 409 с.
31. Шокаманов Ю.К. Тенденции человеческого развития в Казахстане.
—Алматы: Агентство Республики Казахстан по статистике, 2001.— 348с.
32 Азербаев Е.Р. Стратегия и социально-экономическая эффективность развития газовой промышленности Казахстана: Автореф. дис. д-ра эконом. наук. — Алматы, 1999. —54 с.
32. Назарбаев Н.А. Долгосрочная стратегия развития Республики Казахстан: "Казахстан - 2030" - Алматы: Рауан, 1998. 13с.
33. «Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған тұжырымдамасы туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 25 желтоқсандағы № 1284 Қаулысы
34. Қазақстан Республикасы Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігінің 2010 – 2012 жылдарға арналған стратегиялық жоспары
35. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2012 жылғы 28 қаңтарындағы «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – қазақстан дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына жолдауы. Егенменді Қазақстан, 31 қаңтар 2012 жыл
36. 2009-2012 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңы, 2008 жылғы желтоқсанның 4-і. № 96- ІV-ҚРЗ
37. Экономика және бюджеттік жоспарлау министрі Б.Т. Сұлтановтың 2009 жылғы 27 наурызда «2010-2012 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Парламент Мәжілісінде сөйлеген сөзі
38. Қазақстан Республикасының 2012 – 2016 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы, Қ.Р. Үкіметінің отырысында мақұлданған.(2011 жылғы «27» тамыздағы № 30 хаттама).
39. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ««Қазақстан-2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, Ақорда, 2012 жылғы 14 желтоқсан.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Х. ДОСМҰХАМЕДОВ АТЫНДАҒЫ АТЫРАУ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ҚАШЫҚТЫҚТАН ОҚЫТУ ФАКУЛЬТЕТІ
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ МЕНЕДЖМЕНТ КАФЕДРАСЫ
«Қорғауға жіберілді»
Экономика және ... ... ... доцент
________________________
Сабирова Р.Қ.
«____» ______________2013 жыл
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
ХАЛЫҚТЫҢ ӘЛ-АУҚАТЫН АРТТЫРУДАҒЫ ... ... ... ... ... бойынша
Орындаушы,
сырттай оқыту бөлімінің
3-курс (3 жыл) студенті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... А. ... - ... ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК – ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТЫН ЗЕРТТЕУДІҢ ҒЫЛЫМИ
ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ.............................7-25
1.1 «Әлеуметтік – экономикалық саясат» категориясын ғылыми
зерттеу............7
1.2 Әлеуметтік – экономикалық саясатының маңызды
міндеттері......................16
1.3 ... ... ... ... ... жерлердегі әлеуметтік-
экономикалық қорғаудың маңызды
міндеттері.....................................................21
2 ХАЛЫҚТЫҢ ӘЛ-АУҚАТЫН АРТТЫРУДАҒЫ ... ... ... ... Халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық
даму деңгейін анықтайтын
тәсілдер..............................................26
2.2 Халықтың әл-ауқатын арттырудағы аудандардың әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикасына талдау
жасау.......................................................................
............35
3 ХАЛЫҚТЫҢ ӘЛ-АУҚАТЫН АРТТЫРУДАҒЫ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ
САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ...........50-65
3.1 Халықтың әл-ауқатын арттырудағы ... ... ... ... ... ... әлеуметтік - экономикалық
саясаттын жетілдірудің негізгі
бағыттары....................................55
3.3 Әлеумметтік-экономика саласында Қазақстан Республикасы Президентінің
Қазақстан халқына «Қазақстан-2050» Стратегиясы – ... ... ... ... атты ... ... тапсырмалардың орындалуын
бағалау.....................................................................
............................64
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.....................................66
ПАЙДАЛАНҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
.......69
ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Әлеуметік – ... ... ... ... әлеуметтік, экономикалық және саяси салалардағы
тәсілдердің қолданылуымен қатар әлеуметтік тепе-теңдік ... ... ... ... ... ... ... және өмір деңгейін
теңестіру, әлеуметтік тұрақтылық саясатын, тең құқықты қамтамасыз ету;
тұрғындардың ... және ... ... ... ... ... жүйесінің мемлекеттік реттелуін қамтамасыз ... ... ... және маңыздылығын көрсетеді.
Аудандардың нақты әлеуметтік-экономикалық дифференциациясының анализі
келешекте олардың даму деңгейлерін толықтай теңестіру мүмкін болмайды ... ... ... ... ... шамалы дамыған
аудандардың артта қалуы туралы ... Бұл ... ... ... нарығына енгізу жолымен жетуге ... ... ... ... ... тепе-теңдік әлеуметтік – экономикалық
дамудың тұрақтылығын қамтамасыз ете алады.
Осыған байланысты, Қазақстандағы 1990 жылы ... ... ... күшейткен болатын және бұл жағдайдың өзгерісін әлеуметтік
саясаттың басты ... ... ... болады. Әлеуміттік
саясатсыз Қазақстан республикасында жүргізілетін трансформациялық
процестердің жетістігі н ... ету ... ... ... дамудың
негізін қалаған мәселелерді шешу бүгінгі ...... ... ... ... ... ... және жұмыссыздарды әлеуметтік
қорғау бойынша мемлекет тарапынан жүргізілетін ... ... ... ... ... ... ... Дамыған елдердің тәжірибесіне
сүйенсек, көпшілігінде белсенді ... ... өсуі ... жаңа
жұмыс орындарын құруға, қайтадан біліктіліктен өткізу шығындары ... ... ... ... ... алады. Мысалы осыған
қатысты Германиядағы тәжірибені алып ... ... және ... ... және енжар көмек қатынастары 70% және 30% құрайды.
Әрбір жұмысқа алынған жұмыссыз үшін ... 40 мың ... ... бұл шағын
және орта кәсіпорын үшін үлкен ынталау құралы болып табылады.
Қазақстанның даму стратегиясында 2030 жылға ... ұзақ ... ... ... ресурстар аяқталған, олардың ... ... ... ... және қазақстандықтар өмірінің
артуына әкеледі.
Мәселенің ... ... ... ... ... ... ... ақша-қаражат жүйесінің салдарынан туындап отырған халықтың әл-
ауқатын арттырудағы қазақстанның әлеуметтік-экономикалық саясатының рөлін
жан-жақты ... өте ... ... ... ... ... мен ... ерекшеліктерінің мазмұны, оның әлеуметтік-экономикалық
және қаржылық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... отандық және шетелдік ғалымдар еңбектер жазған.
Олардың ішінде К.К. Жүйріков, У.Б. ... К.Г. ... ... А.Г. ... Е.Ш. ... А.К. ... Е.Р. Хандшке,
Э.С. Гребенщиков, Ю.М. Журавлев, С.Л. Ефимов, Л.А. Мотылев, А.М. ... ... О.Э. Лер, Ө.Қ. ... Қ.Е. ... Қ. Алтынбекұлы және
т.б. көптеген ғалымдар бар. Отандық және жақын шетелдердегі ... ... ... ... ... ... ... оқу құралы ретінде жарық көрген.
Дипломдық жұмыстың зерттеу мақсаты –халықтың ... ... ... ... рөлін ерекшеліктерінің
теориялық негіздерін нақтылап, бәсекелестік жағдайдағы ... ... ... ... ... ... ... даму
сатысына қарай жетілдіру жолдары мен даму бағыттарын айқындау ... ... ... ... ... Қазақстанның
әлеуметтік-экономикалық саясатының ерекшеліктерінің негізгі бағыттары және
оны жүзеге асырудағы саяси институт ретіндегі мемлекеттің атқарып ... ... ... пәні – ... ... арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-
экономикалық саясатының ролін қалыптасу және ... ... ... ... ...... мемлекет қалыптастыру
жолындағы халықтың әл-ауқатын арттырудағы ... ... ... ... тарихи және рухани даму ... ... ... қатарлы дамыған әрі ... ... ... озық ... ... ... ... әрі жүйелі түрде жүзеге асырылады деген болжамға негізделген. ... ... үшін Сауд ... ... Араб Әмірліктері, Кувейт,
Норвегия сияқты экономикасы ... ... ... ... ... жүзеге асырып отырған мемлекетінің бюджетін құру мен ... ... ... ... ... ... ... келесідей:
а) халықтың әл-ауқатын ... ... ... ... ... ... әдіснамалық негізін зерттеу;
ә) халықтың ... ... ... ... ... ... саяси институттар мен үрдістерде
алатын орнына әдіснамалық талдау ... ... ... құру ... ... ... ... ерекшеліктерінің үлгілеріне талдау
жасау;
в) Қазақстан Республикасының 2012-2016 жылдардағы халықтың әл-ауқатын
арттырудағы ... ... ... ... бағыттарын анықтау;
г) қазіргі кезеңдегі Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық
дамуындағы ... ... және ... ... ... мен ... айқындау.
Мәселенің деректік көзі ретінде статистикалық мәліметтер, Қазақстан
Республикасы Ұлттық ... ... ... ... Қаржы
Министрлігінің, Қазақстан Республикасының Заңнамалық актілері, қаржы рыногы
мен қаржы ұйымдарын реттеу және ... ... ... ... басқармасының мәліметтері осы проблемалар бойынша
басылымдар мен монографиялар болып табылады. Осы ... ... ... ... ... ... ... және факторлық талдау, негіздеу, салыстырмалы көрсеткіштер,
баланстық ... ... ... ... ... және ... ... – ғылыми бюджет жүйені
қалыптастырушы ойшылдар мен ғалымдардың, ... ... және ... ... ... экономист, құқықтанушы ғалымдардың
теориялық еңбектерімен қатар Президент Н.Ә. Назарбаевтың да ... ... ... ... ... ... маңыздылығының зерттеуде тарихи-философиялық, институционалдық,
жүйелік, ... ... ... және
салыстырмалы сараптау әдістері кеңінен қолданылды. Бұл әдістерді қолдану
арқылы әлеуметтік мемлекет қалыптастыру ... ... ... ... ... саясатының маңыздылығы
ерекшеліктерінің күрделі, кешенді әрі тұрақты даму ... ... ... ... ... алдық.
Зерттеу әдістері. Зерттеу салыстыру ... ... ... ... ... ... және ... талдау
қағидаларымен жүргізілді.
Дипломдық жұмыстың ғылыми ... ... ... ... ... ... сай өзектілігімен, жеткілікті
зерттелмегендігімен, ... ... ... тың ... әрі ... ... зерттеу жұмысының мақсаты мен
міндеттеріне ... ... ... ... ... және ... ... отырған мәселелерге сай ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық саясатының маңыздылығынның мынандай жаңа ғылыми нәтижелерге
қол жеткізілді:
- халықтың ... ... ... ... ... ... бағыт-бағдарлары және даму
жолдары нақтыланып, айқындалып көрсетілді;
- халықтың ... ... ... ... ... ... мәні мен мағынасы, ... орны мен рөлі ... ... ... халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-
экономикалық саясатын реттеуге ... ... және ... ... ... ... саяси институттардың саяси
үрдістерге қатысу жолдары нақтыланды;
- ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық саясатының тиімділігін арттырудың кейбір бағыттары мен
жолдары жөнінде қолданбалы маңызы бар өзіндік ұсыныстар ... ... - ... ... ... ... тұжырымдарды халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-
экономикалық саясатының маңыздылығының басым бағыттарын айқындаудағы және
қалыптасу ... ... ... ... жетілдіруде үкіметтік
құжаттар мен ... ... ... ... ... саясатты жетілдіру
бағытындағы іс-шаралары мен бағдарламаларын іске асыру ... ... ... азаматтық ұйымдар арасындағы өзара ықпалдастық пен ... ... ... ... ... жұмыс материалдарын
Қазақстан Республикасы жоғары оқу ... ... және ... ... ... ... немесе арнаулы курстар жасау үшін
қолдануға болады.
Практикалық базасы халықтың әл-ауқатын ... ... ... ... теориялық тұрғыдан
дәйектелуіне ұмтылыс жасалуында. Дипломдық жұмыстағы халықтың әл-ауқатын
арттырудағы Қазақстанның ... ... ... билік органдарының рөлі мен ... ... ... заң ... мен ... ғылымдарының қажетті салаларында
пайдалануға болады.
Диломдық жұмыстың ... ... үш ... қорытындыдан,
қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Сандық материалдар кестелерде,
суреттерде және қосымшаларда келтірілген.
Диломдық жұмыс көлемі. ... ... ... ... 71 бетте,
оның ішінде 6 кесте, 9 ... ... ... ... ...... ... ЗЕРТТЕУДІҢ ҒЫЛЫМИ
ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ
1.1 «Әлеуметтік – экономикалық саясат» категориясын ғылыми зерттеу
Қазақстан Республикасы ... мен ... ... ... шеккен. Бұл кезеңнің нақты процестері ... ... ... ... ... үшін аса зор ... материал береді.
Сонымен қатар, біздің пікірімізше, Қазақстанға сай ерекшкліктерді ескеру
қажет. Біріншіден, ... ... ... ... ... оның келешекті дамуында әлеуметтік экономикаға тән ... ... ... ... Екіншеден, Қазақстан Республикасы өз алдына
тәуелсіз мемлекет болған, осыған орай қоғамның дамуында өзінің ... ... ... Бұл таңдау нарықтық ... мен ... ... ... курстың пайдасына жасалынған [1].
Айналым құралдарының жетіспеуі және несие ресурстарының жоқ болуы,
өндірістің өсімін ... ... бірі ... ... ... 2-3 жылдарда дамудың ынталандырушы рөлін атқара бстаған еді.
Осыған орай, ҚР экономикасының қазіргі ... ... ... ... өсім ... нақты түрде шыққанын дәлелдейді. Елдің
экономикалық өсім ғылыми және ... ... ... ... ... ... көптеген мақалалар, монографиялар
және әртүрлі деңгейдегі докладтар арналған.
Арнайы басыламдардағы ғылыми-экономистердің мақалалары экономикалық
өсім проблемалары ... ... мен ... кең ... ... ... өсім проблемаларына қатысты белгілі бір
пікірлерді қайталамай, керісінше, бүгінгі таңда ғылыми ... ... ... ... шоғырландырып көрелік.
Ең алдымен, бұл «өсім» және «даму» категорияларының қатынасы ... ... ... ... мақсаты болып жай ғана өсім емес,
даму ... ... ... ... ... ... лауреаты П.
Самуэльсон, өндірістің жай ғана көлемді өсіміне ұмтылу ... ... ... еді. Ең ... ... ... ... – экономикалық
құрылымының ішкі дамуы болуы қажет. Көптеген шетелдік және отандық авторлар
атап өткендей, бақылаусыз өсім бүкіл ... ... ... ... ... ол ... ... шикізаттық және басқа да глобальді
мәселелерді тудырады. Сонымен ... ... ... өсім деп ... түсінетінін ескеру қажет [2].
Мұндай пікірлерге қарама-қайшы көзқарастар да бар. ... ... У.А. ... ... өсім, оған әсер ететін
факторлар мен экономикалық өсіммен бірге ... ... ... мен ... ... және ... терең, нақтылай
сипаттай келе, экономикалық өсім және даму ... ... ... ... Оның ... ... өсім экономикалық дамудың
құрамды бөлігі болып келеді ... ... ҚР ... ... ... даму ... экономикалық өсім туралы айтылып келеді. Мұның себептерінің бірі,
экономикалық өсім дамуға қарағанда жеңіл ... және ... ... ... оңай ... ... ... білімнің әлеуметтік-экономикалық саласы үшін ... ... ... ... ... болып келеді. Даму құрамын
анықтайтын ескі критерийлер жеткіліксіз болған ... ол ... даму ... айқын көрініс тапқан еді.
Бұрын зерттеушілермен ... ... ... ... ... сипатына негізделген) ұсынылған еді. Мұндай ... ... рет 1970 ... ... Бұл ... даму мәнін терең
түсінуге және көптеген ... даму ... ... үшін ... ... кең ... басты кемшілігі дамушы және
әлеуметтік елдердің бірқатар қауіп-қатер салдарын сезінгеннен кейін айқын
көзге ... ... еді. ... барлығы, қазіргі ... ... ... ... ... ... [4].
Осылайша , Ресей профессоры Р. Аваков бұл мәселе туралы былай деген,
«... даму белгілермен және ... ұлт, ... ... ... барлығын қамтитын категория ретінде көрінеді. Оны материалды-
экономикалық элементтерге жатқызуға болмайды. ... ең ...... ... Сондықтан бұл процесс те, оның құрылымы да тек қана
критерийлермен ... ... ... ... және ... ... басқа да бір тәсілдер қажет» [5].
Әртүрлі көрсеткіштерді есептеу техникасы жаңарып жатқанына қарамастан,
олардың көбі саналуда. Ресейлік ... В. ... ... критерийлер
әлемдік экономиканың қазіргі даму сатысында дұрыс бола ... ... және ... даму ... мен ... ... бүгінгі таңда
экономиканың қызметіндегі сапалы белгілеріне назар ... ... ... ... ... ... сыны абсолютті күштің ... ... ... ... ... себебі соңғысы дамудың
мінін жалған етеді.
Сондықтан, Р. Авакодовтың ұйғаркынша, даму зерттейтін ... ... ... жетілдіру қажет, көрсеткіштер мен
әдістерді ... қылу ... ... ... ... үш ... ... көрсетуге болады (материалды-мәдени, мәдени және әлеуметтік).
Егер даму процесінде оның мәдени компоненті еленбесе, онда материалды-
тұтыну элементтері ісінеді, ал бұл ... ... ... Ұлы
империялар қаржылы – экономикалық сүргін нәтижесінде емес, ең ... ... ... және ... ... болған еді.
Осыған орай, көптеген ғалымдар таза санаулы ... ... ... Олардың пікірінше, тиімділігін
талдау негізінде қоғамдық нәтижелер – ... ... ... ... күйі және т.б. ... ... Экономикалық бағалауда дамудың
өндірістік және әлеуметтік аспектілері көрінуі қажет деп ... ... ...... ... ... ену ... оның
негізі тікілей әлеуметтік нормативтер мен стандарттар болып табылады.
Өкінішке орай, бұл ... ... ... қатынастар
жүйесінде дәл мәнге иеленбеген. Экономикалық өсім факторларын талдаудағы
басты мәселе сапалы факторлар есебінде ... ... мәні ... ол
мөлшерлі және сапалы талдау әдістерінде қорытылады.
Осыған байланысты, А. В. ... ... ... ... факторлардың математикалық-статистикалық
тәуелділіктерін нақтылауға емес, талдаудың жаңа әдістерін жасауға және ... ... ... ... ... Бұл ең ... әлеуметтік
индикаторлардың жүйесін құруға, оларды әлеуметтік – экономикалық дамудың
бақыланатын ... ... ... ... ... Бұл ... шешімдердің әлеуметтік тиімділігін өлшеуге, және де
экономикалық өсімді жиынтықты ... ... ... [6].
Әлеуметтік эффектінің бағалары жуықталған болып келеді, ... ... ... ... ... ... – эксперттық
жолмен немесе экономикалық – метематикалық үлгі негізінде алады.
Әлеуметтік тиімділікті бағалаудың ең кең ... ... ... ... ... болып табылады.бұл индекаторлар
жүйесінде тұрғындар мен қоршаған ортаның күйлерінің сипаттарымен байланысты
экономикалық және ...... ... ... ... ... көрсеткіштері келесідей: денсаулық және ... ... ... ортаның күйі, еңбек сипаты, кауіпсіздік, адамдар
арасындағы қарым-қатынас.
Батыс зерттеушілерінің ... ... ... және ... жоспарлаудың негізгі болып келетін әлеуметтік
индикаторлардың кең тобы ... ... ... ... ... ... ... шартының жеке әсерін сипаттайды [7].
Әлі күнге дейін өмір ... ... ... ... ... ... субъективті көзқарастарын қалай интеграциялау керек
екендігі туралы мәселе шешілмеген. Сондықтан ... ... ... және ... ... ... ... көрсеткіші, білім
индикаторы, үй құрылысы, балаларды тәрбиелеу құны және тағы ... ... ... бағалау үшін әлеуметтік ... ... яғни ... ... қорғаныс туралы айтылады. Бұл
нормативтер мемлекеттің ... ... ... ретінде көрініс
тапқан. Олар нақты мерзімге қатысты ... ... ... ... ... материалдық және қаржы ресурстарының ... ... осы ... ... шекарасы жоғарылауы мүмкін
(қажет).
Сонымен, әлеуметтік индикаторлардың нақты қалауы басқарудың ағымды
және ұзақ мерзімді мақсаттарымен ... ... ... ... ... ... бағалау мүмкіндігіне және шешімдердің
тиімділігіне тәуелді. Сондықтан әлеуметтік – экономикалық ақпараттарды
жинау және ... ... ... экономикалық өсімнің жаңа сапасына
жатудің бірі болып табылады.
Жоғарыда айтылғандарға сүйенетін болсақ, ...... ... зерттеу жеткілікті түрдегі шешімді талап ететін ... ... ... Осы ... ... ... бүгінгі
күнде ең өзектісі дифференция және дезинтеграция ... ... ... уақыттарды, мұндау заттарды зерттеуге ғалымдар мен мамандардың
бірнеше еңбектері арналған. Ірі ғылыми көзқарас – бұл ... ...... В. Н. Лексин мен А. Н. ... көп ... ... ... Олардың жұмыстары дифференция және
дезинтеграция секілді түсініктер жүйесіне ... ... ... ұатар
мұндай категориялар жүйесінің тұрақтылық негізі болып келеді. ... ... ... ... ... үш ... құрамдас бөлігі
бар деген нәтижелерге келген: 1) аймақтық біртұтастық; 2) ... ... ... 3) ... ... ... түсініктерге
қарама – қайшы келетін ұғымдар бар: аймақтық сецессия (жердің белгілі ... ... ... және ... ... пікінше, аймақтық дифференция – мемлкеттің жеке аймақтары
арасындағы айырмашылықтардың қалыптасу нәтижесі және процесі болып ... ... ... дифференцияның екі басты ерекшелігі айқындалады: ... 2) ... ... ... ... ... қатар
аймақтық дифференцияны бағалау үшін мұндай көрсеткіштердің ... ... ... ... дифференция аймақтық дезинтеграцияға қарағанда
– оның деңнейі тәуелді қабылданады. Сонымен, ғалымдардың ойынша ... ... ... ... ... аймақтық дифференция қарапайым
және кең таралған құбылыс ... ... ... елде ... ... кедей аймақтар бар, әрбір қалада – байлық және кедей аудандары,
«жақсы» және ... ... ... ... айтылған нақты мысалдар Қазақстандағы жаңадан құрылып
жатқан ... тән ... ... әлеуметтік –экономикалық белгілері
бойынша нақты аймақтық дифференциациялар жүзеге асырылуда.
Егер белгілі бір елдің географиялық ... ... ... ... ... және қылмыстық кодекстерінде
нығайтылған бірыңғай ережелер, шарттар және нормалар шын ... ... ... ... ... ... – этикалық және басқадай
бірлестіктер туралы айтуға ... ... ... процесі нығауту тенденциясын бекітеді.
Мұның себебі алуан түрлі, жіне ... ... ... ... ... ... ... зерттеуде көптеген ғалымдардың ғылыми
еңбектері негізін қалаған. Дифференциация мәселесін ... А.Г. ... ... ... ... ... Оның ... жергілікті
динамикасын келесідей аспектілер тәртібі бойынша ... ... ... және ... 2) ... және ... 3) ... 4) сыртқы экономикалық қызмет.
Экономикалық даму (экономикалық активтілік) мен өмір деңгейінің
(сапасы) ... ... ... ... ... ... ... аймақтық дифференцияның озықтылығын көптеген ... ... ... ... аса ... ... туралы сенімгерлікпен айтуға болады. Жалпы белгілерінде бұл
дифференциация ... ... ... әртүрлі белгілер негізінде ... ... және ... ... ... сүйене отырып,
келесідей белгілер бойынша дифференциация мүмкіндіктерін ескеруге болады.
Табиғи – ресурстық – ... ... бар ... ... түрлерін тепе-теңсіз аймақтық реттеу. Орталық Қазақстан көмір, қара
және түсті металлдар ... бай ... ал ... ... ... қоры мен басқа да пайдалы қазбалары шоғырланған, Солтүстік
Қазақстанда құнарлы жерлер көп кездеседі, Шығыс ... ... ... ... бай қорларын қамтыған, сонымен қатар ... ... ... су ... ... ... қоры
шоғырланған [9].
Экономикалық – экономикалық сектордың, жеке тығыздық айырмашылықтары.
Мысалы, ЖРӨ-ң жоғары ... ... ... ... ... ... Атырау, Шығыс Қазақстан, Алматы.
Транспортты-инфрақұрылымдық – жергілікті және аймақтық деңгейлердегі
сәйкесінше қызметтердің қамтамасыз етілгендігі ... ... ...... ... ...... топтардың
ерекшелігі.
Әлеуметтік - өмір деңгейіндегі жоғары айырмашылықтар, жұмыссыздық,
кедейлік ... ... және ... ... ... ... ... көрсеткіштер
көмегімен республиканының аймақтық дифференциациясын сипаттауға болады.
Әлеуметтік – экономикалық дамумен байланысты маңызды мәселелердің бірі
аймақтық дезинтеграция болып табылады. Осыған байланысты, В. Н. ... ... Н. ... ... ... әртүрлі деңгейлер мен масштабтың
аймақтық жүйелерінің элементтері арасындағы байланыс ... ... ... ... ... ... құбылыстары мен процестерін: 1)
мемлекеттің жеке аймақтары (аймақаралық дезинтеграция); 2) ... ... ( ... ... 3) ішкі ... элементтер (ішкі
аймақтық дезинтеграция) арасында ажырату керек .
Ресей Федерациясы мен ... ... ... ... ... ... аймақтық дезинтеграция
процесінің мұндай типі ... үшін ... ... ... ... ... ... әрқайсысы өзіндік қасиетке, аймақтық ... ... әсер ету ... ... ... ... талдау
тәсілдерін талап ететін параметрлерге иеленеді. ... ... ... ... ... ... әлсіздену деңгейін
сипаттайды [10].
Авторлар екі негізгі құбылысқа нұсқау көрсетеді: ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде алынған А.Г.
Гранберг қорытындыларына ... ... ... ... ... себебі, оның пікірінще, ... және ішкі ... ... ... ... қызметке байланысты көптеген
ресейлік аудандар өз саудасын шет елдерге шоғырландығдан; осыған ... ... ... түрде ішкі нарықтан отандық тауар ... ... ... ішкі ... ... ... кедендік
тарифтердің төмендеуі және тарифтік емес шектеулердің жоқтығы болып
табылады. ... ... ... белгісі өнімдердің аймақаралық
айырбастың өндірістік қысқаруымен салыстырғанда қарқынды түрде болады.
Мұндай процестер Қазақстан ... да ... ... ... ... ... ... түрде өткір
болған. Ұлттық «теңестіру» саясаты енді оларды оңтайлы ете алмайды. Ол үшін
нарықтық ... ... ... орналастыру жүйесі қажет, ол
экономикалық өсімнің тұрақты деңгейіне әкеледі.
Қазақстандық ғалым Ж. К. ... ... ... үшін ... ... күшейту қажет: өндірістік, шикізатты,
кадрлық, ғылыми. Әрбір жеке алынған аймақты дамыту бағдарламасын жасақтау
ұсынысымен келісуге ... ... ... ғылымның пікірінше, ең маңыздысы
мемлекеттің экономикасын ынталандыру ... ... ... ... мен бірыңғай экономикалық кеңестігін нығайту бойынша
аймақтарды дамыту; күрделі әлеуметтік – экономикалық және ... ... ... ... ... ... шығыс аймақтарында
территориялық - өндірістік жиынтықтарды қалыптастыру; экономикалық, саяси,
құқықтық сипаттағы функцияларды жүзеге асыру; ... және ... ... ... ... ... [11].
Әлеуметтік –экономикалық жүйенің трансформациялық қарқынды тәсілдері
көптеген ... ... ... шегінген болатын. Ол жыл бойы Қазақстан
Республикасындағы реформалар ұлттық байлық пен ... ... ... ... ... ... ... екі қарама қарсы бөліктерге
бөлінген. Бір ... ... ... ... ... ...... иеленген әлеуметтік қабаты тұр. Көптеген ғалымдардың
пікірінше және ... ... ... ... мұндай қоғам өзінің
табиға бойынша экономикалық тұрғыда ... және ... ... ... ... ... саясаты мәнді өзгерісті қажет етеді.
Өзгертудің негізін қалаған принциптері ретінде материалдық ... ... ... күші мен ... ... өндіру шараларының артуын
қарастыру қажет.
Осыған байланысты, ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету табылады. К. Лайкам бойынша,
бұл экономиканың бастапқы дамуын қамтамасыз етуге және ... ... ... мүмкіндік беретін елдегі әлеуметтік саланың тұрақты
дамуының күйі - әлеуметтік тұрақтылығының ... ... ... ... М.Б. ... С.Н. Гайсина және З.Д. Мкртгян
пікірінше, әлеуметтік жиынттықтың ерекшелігі болып оның ... ... ... жетіспеуі табылады. Сондықтан мемлекет тұрғындардың
әлеуметтік қайта өндірісін жүзеге асыратын салалардың ... ... ... ... ... ... ... болуы керек[12] .
Осыған орай, қоғам дамуының әлеуметтік тұрақтылығының қамтамасыз ету
мемлекеттік әлеуметтік саясатының ең басты ... ... ... ... ол ... ... құрылуы қажет:
- әлеуметтік саланың динамикалық даму қажеттілігін, қоғамның
тұрақты дамуының маңызды шараларының бірі деп ... ... ... ... ... облыстарындағы
ерекшеліктердің нақты анықтамалары;
- бірыңғай әлеуметтік кеңестікті сақтау ... ... ... ... ... ... ... деңгейлеріндегі бірыңғай әлеуметтік саясатты
қамтамасыз ету.
Соңғы принципті реализациялағанда Н.И. Ларинаның ескертуін ұмытпау
қажет, яғни аудандардың даму ... ... ... ... екі
глобальді мақсаттарға жету қажеттілігінен себептес болып ... ... ... «әділдік», яғни мүндай экономикалық қызметтің орналасуы кезінде
әрбір аудандардың ... ... ... ... ... ... ол ... табыс мақсаттарында әрбір удндардың
өндірістік ерекшеліктерін рационалды ... ... ... айтылғандарды ескере отырып, қоғамдық ... ... ... ... құрамды бөлігі бар ... ... Бұл ... ТМД ... ... ... Қазақстан
Республикасында талқылануы қажет мәселелерге қатысты. Әлеуметтік дамудың
мүмкіндігі экономикалық өсімге ... ... ... ... бұл ... ... ... қабілеті бар сұранысқа тәуелді келеді. Қоғамның өзгеріс
кезеңінде әлеуметтік мәселелер, өз ... ... ... ... негізінде туында болып келеді. Әлеуметтік ... ... ... ... ... Соған байланысты бұл
мәселенің екі жақтары туындайды: мемлекетт тарапынан қаржы бөлуін арттыру
қажеттілігі және ... ... ... ... ... ... кеңею шарасына байланысты мемлкеттік бюджет пен жалпы ... ... ... ... ... ... Сонымен
қатар, әлеуметтік салада қызмет ... ... ... оның
құрылымын, аймақтық орналасуын өзгертуді ... ... ... ... ... ... және жергілікті басқару органдары арасындағы
осы міндеттемелерді орындауын қаржылай қамтамасыз ететін қайнар көздері мен
тұрғындар ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді.
Әлеуметтік мәселелерді реттеу ең алдымен әлеуметтік саясатты қажет
етеді. Әлеуметтік саясат – бұл барлық ... ... ... ... ... ... деңгейде қамтамасыз етуге бағытталған
экономиканы мемлекеттік реттеудің маңызды бағыттарының бірі ... ... ... ... ... ... ... өндіру процесіне, еңбек
өнімділігін арттыруға, еңбек ресурсының білім және мамандық ... ... ... ... ... деңгейіне, қоғамның мәдени
және рухани өміріне байланысты анықталады. ... ... ... ... деңгейін төмендететіп өндірістегі экономикалық шығындарды
қысқартады. Қоғамдық тамақтану, мектепке дейінгі ... беру ... ... ... ... ... үй шаруашылығы салаларынан
босатып, қоғамдық өндірістегі жұмысбастылықты көтеруге мүмкіндік ... ... ... ... - ... ... материалдық,
мәдени және рухани қажеттіліктерін қамтамассыз ету.
Әлеуметтік саясаттың негізгі мақсаттары:
➢ Қоғамдық қатынасты үйлесімді дамыту, халықтың әр түлі ... мен ... ... ... ... қоғамдық
саяси жүйені тұрақтандыру.
➢ Халықтың материалдық тұрмыс жағдайын көтеруге жағдайлар ... ... ... үшін ... ынталандыру, әлеуметтік
мүдделерді теңестіру.
➢ Халықты әлеуметтік қорғау мен мемлекеттік кепілдік беретін әлеуметтік
экономикалық ... ... ету. Оның ... ... табысы аз,
тұрмыс жағдайлары төмен бөлігіне қолдау көрсету.
➢ Қоғамдағы еңбекпен қамтамасыз етуге ықпал ету.
➢ Қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... денсаулық сақтау, ғылым, мәдениет,
тұрмыстық
үй т.б. ) дамыту.
➢ Еліміздің экологиялық қауіпсіздігін қамтамассыз ету.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... әдістері
Ақиқатты саясатта алғашқы анықтауыш болып экономикалық ... ... ... ... осыған қарамастан әлеуметтік
индикаторлардың нақты есебі ... ... ... ... ... ... ... әсер ете алады.
1.2 Әлеуметтік – экономикалық саясатының маңызды ... ... ... ... үшін мемлекеттік реттеу әдістері
қолданылады:
❖ құқықтық реттеу – бұл барлық деңгейде қабылданған ... ... ... құжаттардағы міндеттердің орындалуы;
❖ қаржы- несиелік реттеу – қаржы ағындарын реттеу құралдары, ... ... ... үшін мемлекеттік бюджетте арнайы баптың
қаралуы. Сондай-ақ бюджеттен тыс әлеуметтік қорлар құру ... ... ... медициналық сақтандыру т.б.)
❖ жекешелендіру - әлеуметтік саладағы кәсіпорындарды жеке меншікке беру
шектелген, өйткені мұндай кәсіпорындардың шығындарын көпшілік жағдайда
мемлекет өтейді. ... ... ... ... маңызды
ұғымдар қарастырылады.
Әлеуметтік саясатты жүргізу құралдарына мыналар жатады:
Әлеуметтік кепілдік - мемлекеттің азаматар алдындағы, ... ... ... мен жауапкершілктерін заңды түрде қамтамасыз
ету.
Әлеуметтік стандарттар - бұл әлеуметтік қызмет көрсетудің әр ... мен ... ... Бұл ... ... ... қажет. Мемлекеттік әлеуметтік стандарттар бірыңғай негізде және жалпы
әдістемелік принциптерде жасалады.
Минималды ... ... ... төмен отбасыларына көмек беру үшін,
сондай-ақ зейнетақы мен ... ... ... ... ... сүру минимумы - бұл минималды табыс. Ол әлеуметтік ... ... Оның ... ... өмір сүру деңгейі бағаланады,
табыстар реттеледі және әлеуметтік төлемдер белгілегенде ... ... ... ... ... ... ... денсаулығын сақтау
мен қызметке қабілетін қамтамассыз ету үшін қажет. Оның құрамына ғылыми
негізделген азық-түлік, ... ... мен ... жиынтық құны
және салықтар мен міндетті төлемдер кіреді. Минималды өмір сүру ... үшін ... ... ... ... минималды көлемі – квалификациясы төмен қарапайым еңбекке
негзделген жалақының ең ... ... Оны ... маман жұмысшылардың
жалақысын белгілеу үшін қолданады.
Зейнетақының минималды деңгейі – нормативті ... ... ... ең ... шегі. Ол минималды жалақы мен ... ... ... ... ... ... ... Халықтың өмір сүру деңгейін көтеру, яғни халықты материалдық және
рухани игіліктерімен қамтамассыз ету. Ресейлік ғалымдар өмір ... ... атап ... ... - ... қамтамасыз етілген өмір, яғни өмір сүрудің
жоғары деңгейі;.
- қалыпты өмір - адамның физикалық және интелектуалды ... ... ... ... – еңбекке қабілетін сақтау мүмкіндігі;
- жоқшылық - бұл биологиялық ... ... өмір ... ... өмір сүру деңгейінің көрсеткіштер жүйесі құрылған. Оған
мыналар кіреді: Өмірге келу; Өмірден ... Өмір ... ... ... ... ... тұтыну; Тұрғын үй жағдайы; Жұмысбастылық;
Білім деңгейі немесе ... ... ... ... ... ... Адам ... қорғалуы.
2. Мемлекеттің әлеуметтік саясатының маңызды бағыты ... ... ... қалыптастыру. Халықтың кедейшілікке ұшыраған
тобына, аурулар, мүгедектер, қарттар, көп балалы ... ... ... көмекті қажет ету жүйесін қалыптасыру. Бұл топтар
мемлекеттен өмірге ... ... ... мен ... ... ... үшін түрлі мақсаттағы ... ... ... ... ... ... медициналық көмек көрсетілу түрлі жеңілдіктер алуға
міндетті.
Мемлекеттік әлеуметтік саясатта міндетті ... ... пен ... ... ... ... еңбек нарығы тек құқықты ... ... ... ... ... Ол үшін орта және жоғарғы білім беру жүйелері бар
минималды жалақы ... ... ... ... ұзақтығы демалыс
уақыты заңды ... ... ... ... [16]. ... күресу шаралары қолданылады. Мұндай бағдарламалармен еңбек
биржалары айналысады. ... ... ... ... ... ... үрдістерін реттеу;
➢ зейнетақы жүйесін жетілдіру;
➢ Мемлекеттің денсаулық сақтау мен әлеуметтік медициналық сақтандыру
саласындағы ... ... ... ... тегін медициналық көмек
берілуін қамтамассыз етуді көздеуді.
Казіргі кездегі аймақтық саясат ерекшеліктері.
Елдің ... ... ұзақ ... ... ... әлеуметтік-экономикалық және т.б. аумақтық факторлары
толықтай ... ... ... ... ... бағыттарында
нақтылағанда ғана ғылми тұрғыдан негізделген және жүзеге асу мүмкіндігі
жоғары ... ... ... кеңістігіндегі әлеуметтік-экономикалық
даму жағдайларының біркелкі болмауы мемелект тарапынан жүргізілетін
аймақтық саясат ... ... ... орай ... ... ... мен ... оларды жүзеге асыру механизімдері
анықталады.
Мемелекет нарықтық қатынастардың дамуы ... ... ... бере ... олардың шаруашылық қызыметіне тікелей
араласпағанымен де, жанама түрде (салықтар, экологиялық, ... ... т.б,) ... Бұл ... жағдайында кәсіпорындардың тимді
қызымет ... бір ... ... болады. Ал егер мемелекет аймақтармен дұрыс
өзара ... ... ... ... ... өмір ... ететін ортасы болып табылатын мемелекеттің барлық ... үшін ... бас ... ... онда ... жатқан
реформалардың оң нәтижеге жеткізбейтіндігі анық. Демек, аймақтардың дамуын
мемелекеттік реттеу олардың дамуының ... ... ... ... ... ... ... аймақтық саясаттың қазіргі ерекшеліктерін қарастыру оның
тимді жүзеге асуына ықпалын ... ... ... бірі болып
табылады. Сондықтан да аймақтар ... ... ... ... ... және ... орай ... саясаттың бағыттарын айқындау
өзекті мәселеге айналды [17].
Республиканың ... ... ... ... ... ... ... сипатталатын әр түрлі
аумақтарды қамтиды. Осы ... ... және ... ... ... ... аймақтарын төрт топқа бөлуге болады.
➢ шаруашылықтарының құрылымы экспортқа бағытталған;
➢ индустриялық дамыған;
➢ агроөнеркәсіптік;
➢ дағдарыстық.
Бірінші топ – ... ... ... ... ... иеленетін және ғылми-өндірістік әлеуетінің қарқынды
дамуына жеткілікті мүмкіндігі бар, бірақ ауылдық ... ... ... ... ... экологиялық жағдайларының нашар болуымен
ерекшеленетін аймақтар. Бұл аймақтарға ... ... ... және тұрақтандырудың рөлі беріледі. Осы аймақ ... ... ... ... шешу ... деп атап ... болады:
➢ минералдық шикізат және көмірсутек ... ... ... жаңа ... ... ... стратегиялық щикізат
түрлеріне бай жерлерді интенсипті игеру;
➢ отандық және шетелдік ... үшін ... ... ... және ... ... жауап беретін жоғары дамыған
өндірістік, ... және ... ... ... ... ... дамуындағы «жинақталған» күрделі мәселелерді
(әлеуметтік, экономикалық, экологиялық, т.б.) шешу.
Екінші топқа- ауыр индустрия ... ... ... ... ... ... қажетсінетін өнріс құру үшн қолайлы
экономикалық жағайлары және ... ... ... бар, ... ... өзін-өзі қамтамасыз ете алатын аймақтар жатады.
Бұл аймақтарды дамытуда шешуді ... ... ... қатарына
төмендегілерді жатқызуға болады:
➢ шетел инвестицияларын тарту ... ... ... жаңа ... қажетсінетін өнімдер шығаруды ұйымдастыру, жаңа
технологиялар негізінде құрал-жабдықтар мен ... ... ... ... жаңа материялдар, лазер технологиясын
дамыту;
➢ нарықтық инфрақұрлымды дамытуды жеделдету.
Үшінші топ- ауыл шаруашылығына маманданған агроөнеркәсіптік кешенді
аймақтар. Бұл ... ... үшін ... ... ... ... жаңа ... орындарын ашу мақсатында ауыл шаруашылығы мен оған
сабақтаса дамитын салаларда шағын және орта ... ... ... ... дамуын тұрақтандыру үшін келесідей
мәселелер өз шешімін табуы тиіс:
➢ ауыл шаруашылық өнімдерін өндіру үшін тимді мамандандыруды ... ... ауыл ... ... ... сапалылығын және экспорттық әлеуетінің
өсуін қамтамасыз ететіндей өндірістік үрдістерге жаңа ... ... ... және пайдалану,
➢ тұтыну нарығын тепе-тең ... ... ... ... заттарын
өндіретін ауыл шаруашылығының және өнеркәсіп салаларының материялдық-
техникалық базасын нығайту, міндетті ... ... және ... ... ... ... ... табиғи-климаттық, әлеуметтік -
экономикалық және техника - технологиялық жағдайдағы, шаруашылықтың салалық
құрлымы ұтымды емес ... ... ... ... ... ... ... жатады. Бұл аймақтарда жинақталған
мәселелерден ... үшін ... ... ... ... ... ... осы топтағы аймақтардың дамуы үшін шешілуі тиіс ... ... ... ... ... ... алу;
➢ осы аймақтарда тұратын халықтардың өмір сүру сапасын және деңгейін
көтеру үшін материялдық негіз құру ... ... ... қабылдау;
➢ қоршаған табиғи ортасы адамдардың денсаулығына өте қауіпті ауылдық
аймақтардан, кіші және ... ... және ... ... ... ... ... орын ауыстырғысы келетін
халықтар үшін қажет жағдайлар жасау;
➢ шетелдік техникалық және гуманитарлық көмектерді тарту және ... ... ... нақты белгілері мынадай:
▪ өндіріс қарқынының төмендеуі;
▪ халықтың өмір сүру деңгейінің төмендеуі (жан басына ... ... ... ... жағымсыз тенденциялардың етек алуы
(жұмыссыздықтың жоғары деңгейі);
▪ демографиялық, экологиялық, ... ... ... ... ... және ... ... (дамымауының) негізгі себептері мен міндеттері.
Мемлекеттегі әрбір аймақ өзімен- өзі жеке дами алмайды, өйткені басқа
аймақтардың дамуына зиянын ... үшін оның ... де ... ... да экономиканы мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... ... ... үшін бағдарлама дайындап, сол
бойынша әрбір аймақ өзінің даму бағытын жүзеге ... ... ... ... үшін ... территориясы бойынша
себептерді көрсету қажет. Оларға төмендегілерді жатқызуға ... ... ... ... - ... ... ... аймақтың өнімділігін анықтайтын табиғи ресурстарды пайдалану
бағыты, саласы және ... Бұл тек ... ... ... ғана емес, өнеркәсіпті орналастыру жағдайын
жағдайына және ... өмір сүру ... ... да ... аймақтың орналасуының «күрделі» жағдайы, соның әсерінен ... ... ... ... Бұл ... ... және байланс
қызметтерінің дұрыс дамымауына, оның ... ... ... ... ... жағынан артта қалуы, өндірістің ескі құрылымы;
➢ елдің экономикалық даму тенденциясы;
➢ тауар өндірісіне әсер ететін технологиялық даму сатысы;
... ... ... және ... саясаттың
нысандары, саяси жағдайды, аймақтың даму тарихы т.б. ;
➢ орналастырудың физикалық ... ... ... ... ... бар ... ... жоқ болуы, ... ... ... өндірістік инфроқұрылым;
➢ әлеуметтік мәдени факторлар. Урбанизация деңгейі, халықтың білім
деңгейі, ғылыми орталықтардың бар ... және ... ... ... ... саясатта аймақтық
ерекшеліктердің есепке алынбауы;
➢ орталық пен аймақтар арасындағы өкілеттіліктер мен ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеу - ... және ... ... ... жағдайын қамтамасыз етуге ... ... ... ... шешуге бағытталуы керек. Ал,
аймақтық саясаттың мәні - ... ... ... жету үшін аймақтық
дамуды тиімді басқару болып табылады.
Қазақстан үшін аймақтық даму ... ... ... ... ... ... халықтың тұрмыс-жағдайының деңгейін
теңестіру.
2. Дағдарыстық аймақтарды құрлымдық қайта ... ... ... теңестіру саясаты жалпы барлық
мемелекет үшін жүргізілетіндігімен ... ... ... ... құру тек ірі, ... ... ... жүзеге асырылады, кейбір
аймақтарда аталмыш міндетті орындау үшін ... ... ... ... ... ... қалған аумақтарды - даму деңгейі ... ... ... ... мүндай жағдайлар
халыққа өз зардабын тигізбеуі тиіс.
3. Аймақтардың кешенді дамуын жеке ... ... ... ... ... ... ету.
Әлеуметтік саясаттың мақсаттарына жету үшін маңызды ... ... ... ... ... ... бұл ... өзгерту
қажеттілігі туындайды, себебі бұрынғы механизм өзінің әлсіздігін танытқан
болатын. Әлеуметтік саясаттың ... ... ... әлеуметтік
мақсаттарға бөлінетін құралдарды тиімді пайдалану, ... ... ... ... ... сәйкестігі, әлеуметтік саладағы
мекемелердің тиімді қызмет ету ... ... ... ... ... механизмін реформалаудың ең күрделі мәселесі
әлеуметтік мақсат талаптары мен экономикалық тиімділікті, ... ... ... ... ... мәселесінде қорытылады.
Әлеуметтік мақсаттар мен нарықтық механизм іс - әрекетінің арасындағы
қарама – қайшылықты әртүрлі жолдармен шешуге ... ... ... ... қызметтің жеткілікті және ақысыз түрі қаржы ... ... ... тауарлы – ақшалай рычагтарға қайшы
келмейді. Іс жүзінде осы ... ... ... ... ... түрде жүзеге асатын медициналық қызметтің сапасын арттыра ... ...... ... ... ... қорытындығы
әкелген: экономикалық дамудың дәрежелік аппараттың көмегімен қоғам ... мен ... ... ... ... ... ... экономикалық даму теориясында базалық түсініктер
келесідей: экономикалық өсім және экономикалық даму.
1.3 Халықтың әл-ауқатын ... ... ... ... ... маңызды міндеттері
Нарық қатынастары жағдайында қазақ ауылы ауыр ... ... ... ... ... ... шығынның үлкендігі, өнеркәсіп
және ауыл шаруашылық өнімдеріне тағайындалатын бағалардың сәйкессіздігі,
несие ... ... бола ... ... ... және ... сияқты факторлар ауылдық жерлердегі еңбек нарығындағы жағдайды
одан сайын күрделендіре түсті. Ауыл ... ... ... ... ұшырады, ауылдық жерлерде жұмыс ... ... ... ... ақының төмендігі, еңбек заңдарының бұзылуы, ... ... ... ... ... ... ... етілудің төмендігі ауылдық жерлердегі еңбек нарығына мемлекеттің
айрықша назар аударуын қажет етеді. ... ... ... Жолауы нақ
осы саланың даму стратегиясына арналған болатын.
Жұмыссыздық мәселесін ... ... ... ... үшін
мемлекеттік жұмыспен қамту саясатын және ... ... ... ... ... тиімді әлеуметтік қорғалуын қамтамасыз етуі тиіс
[20].
Еңбек нарығы ... ... ... әлеуметтік қорғау
бойынша шаралар екі топқа бөлінеді: белсенді шаралар және енжар шаралар.
Әлеуметтік қорғаудың енжар шаралары деп ... бос ... ... жұмыссыздықтың заңды түрде тағайындалған шектелуі мерзімі ішінде
жұмыссыздар күнкөрісі кепілдік беретін ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде жұмыссыздық ... ... да ... ... ... ... кәсіпорын немесе ұйымдағы
штаттың қысқаруына, қайта құрылуға, жабылуға және т.б. байланысты жұмыстан
босап қалған жұмыссыздарға жоғалтқан ... ... ... ... мен ... ... ... «Еңбек туралы» және
«Мемлекеттік қызмет туралы» Заңдарында ... ... ... ... үшін ... еңбекақының үш еселенген мөлшерінде, ал
қалғандары үшін орташа айлық ақысы шамасында төленеді.
Жұмыссыздық бойынша төленетін жәрдемақы төлем ... ... ... ... ... жұмыс стажы бар, жұмыссыздық ... бір ... ... ... ... ... ғана ала ... Жұмыссыздық
бойынша жәрдемақы ірі материалдық көмек болып табылады. Мысалы, жәрдем ақы
АҚШ-та жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... 50% ... кем болмауы керек, Жапонияда – 60-80%, Германияда – 63-68%, Францияда –
40%-ін құрайды. Жәрдемақыны төлеу ... ... АҚШ – та ... ең ұзақ ... 7,5 ай, ... – 11 айға ... ... мен
Германияда бір жыл ішінде, ал 55-тен жоғары жасайтындарға 2,5 жыл төленеді.
Жұмыссыздық бойынша жәрдемақыны ... ... ... жұмыспен қамтылған кездегі өздерінің қаржылық аударымы болып
табылады. Олардың құрылуы және ... ... қор ... ... ... ... және жұмыссыздықтың басына түскен уақытта «қамсыздандыру
төлемі» болып саналады. Мұндай ... ... ... ... қайтару ретінде кімдер ... ... ... ... олар үшін
басқалар жасаса, сонымен бірге, кімде-кім жұмыс жасауға ықылас білдірсе,
оған қабілеті бар болса,жұмыс ... ... ... ... факторлар
болмаған жағдайда жұмыссыздық бойынша жәрдемақы өзінің шын мәніндегі
мазмұнын жоғалтады және ол ... тиіс емес ... ... ... ... ... ...
жұмыссыздыққа қарсы күрестің маңызды бір шарасы. Кешегі «кешегі кең ауқымды
әлеуметтік қорғау ... ... ... – ол ... аса қажет
етпейтін түрлі әлеуметтік топтарға жеңілдік берілген болатын. Ал, ... ... ... ... ... ... жеке – жеке жұмыс
жасап, олардың нақты мұқтаждарын айқындауды ... ... ... ... ... ... ... үшін, көмекті
қажет ететін азаматтарды есепке алу ... және ... алу ... ... ... ... ... шаралары жұмыссыздықты
жоюға немесе қысқартуға бағытталған және ... ... ... ... ... органдардың қызметімен байланысты. Бұл
шараларға жататындары:
жұмыс табуға жәрдедесу және жұмысқа орналастыру процестерін ... ... ... ... дайындау және қайта дайындау
арқылы);
қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру;
жұмыс орындарын жасауды тікелей және жанама түрде ынталау;
кәсіпкерлік пен өзін ... ... ... (өзін жұмыспен қамтуға
материалдық көмек, кәсіпкерлікпен айналысуға шағын несие беру).
Қазіргі жағдайда жұмыссыздықпен күрес және ... ... ... ... ... ... шаралар жүйесінде еңбек
нарығының белсенді саясатын жүргізу дамуда. Дамыған елдердің ... ... ... ... қолданудың өсуі байқалады, жаңа
жұмыс орындарын құруға, қайтадан біліктіліктен өткізу шығындары ... ... ... ... 25-30%-ін алады. Мысалы осыған
қатысты Германиядағы тәжірибені алып ... ... және ... ... және ... көмек қатынастары 70% және 30% ... ... ... ... үшін ... 40 мың ... ... бұл шағын
және орта кәсіпорын үшін үлкен ынталау құралы болып табылады.
Жұмыспен қамту бойынша қызмет көрсету мыналарды қарастырады:
бос орынды таңдау, кеңес ... ... ... беру;
жұмыс іздеу әдістері бойынша курстар ашу, осал адамдарға күшейтілген ... ... ... ... қозғалысына көмек беру.
Жұмыссыздық, біріншіден, тұрмыс жағдайының нашарлауына, содан ... ... ... ... ... ... мен ... «тот
басуына» әкеп соқтырса, екіншіден, қоғам өміріндегі келеңсіздіктерге ... ... ... ... ... ... тәжірибесінен білгілі.
Тіпті, ол адамдардың денсаулығының нашарлауына да тікелей әсер ... ... ... ... алдын алудың негізгі жолы – ... ... ету және бұл ... ең маңызды саясатының бірі ... күн ... ... керек. Осы саясаттың маңызды бөлігі ретінде
еңбек нарығын реттеп отыруды атап көрсету керек.
Батыс елдерде 7-8 жыл ... ... ... ... бір ... Ең ... жұмыспен қамтудың, жұмыс уақыты режимінің жіне еңбекке
жалдаудың жаңа ... ... ... АҚШ – та ... ... ... емес ... күні бойынша жұмыс жасайтындар 27 ... ал ... ... жұмыс жасайтындар 13,5 пайызға жетті. АҚШ, Канада, Жапония
секілді елдерде жұмыспен жартылай қамтылғандардың есебі
15-18 пайыз болып отыр. Швеция мен ... ... ... ... емес ... күні режимі бойынша жұмыс жасайды. ... ... ... ... ... 1 жылға жұмысқа жалданады, ал бірақ ол
жұмысқа жыл бойы жалдаушыға ... ... ғана ... ... мұндай түрі жалдаушыға жалақыны үнемдеуге ... ... ... ... ... күні ... ... жасай алмайтын адамдарға да
тиімді (мысалы, әйелдер мен жастар үшін).
Жоғарыды көрсетілген мәселелердің ... да ... ... ... тән ... отыр және бұл ... шиеленіскен жағдайда
өтуде.
Ірі индустриялы қалалардан алыс орналасқан аймақтарда жұмыс күшіне
деген сұраныс өте аз. ... жуыр ... алыс ауыл ... әйел ... мен ж астардың жұмысшы мамандықтары бойынша ... ... ... Сол ... ... ... жұмыссыздарды жаңа
мамандықтарға қайта оқыту қажеттігі туады.
Еңбек нарығында өз еңбегңн тиімді жерде қолдану үшін ... ... ... ... ... етеді. Оның негізгі элементтері – к»сіптік
оқыту, қайта даярлау және біліктілікті көтеру. Бұған жұмсалатын ... ... ... ... бір ... ғана емс, ... ... потенциалының базалық сапасын сақтау тәсілі.
Жұмыссыздықты азайту жолдарының ең ... ... бірі ... қайта оқытып, жаңа мамандықтырды игеріп, өзінің кәсіби
біліктілігін жоғарлату шаралары ... ... ... ... ... ... сұранысы бойынша жүргізіледі.
Отандық тәжірибеде ауыл шаруашылығы саласындағы ... ... ... ... ... ... ... біліктілігн көтеруге қызығушылығын төмендетті, сондай - ақ кәсіби
оқыту ... ... мен ... жеткіліксіз түрде дамуы.
Біліктілікті көтеру жүйесіне тән белгілер: қысқа ... ... ... ... ... бағытталуы белсенді түрде оқыту
әдістерін қолдану, куратордың, семинарлардың, көрмелердің тар ... ... ... ... ... ... ... көтеру,біздің ойымызша,өндірістен қол үзіп,3-4
жыл ішінде бір реттен аз емес түрде комбинат орта ... ... мен ... ... негізінде жүргізілуі тиіс.
Жұмыссыздарды кәсіптік даярлықтан өткізу мәселесі облыстағы ... ... оқу ... ... ... ... кәсіпке үйрету арқылы өз шешімін табуда.Жұмыспен қамту
орталығы облыстағы 8 кәсіптік білім беретін оқу ... ... ... ... ... білім беру көзделген 2002 жылдың өзінде
«ШевронмұнайИнк» компаниясы қаржыландыратын «Мирас» ... ЖШС) ... іске ... Осы ... ... ... ... мамандықтар
бойынша жұмысшылардың біліктілігін көтеру,кәсіби даярлау мен қайта ... оқу ... ... ... шикі газ айдау Жобасы бойынша
«ПФД» компаниясының және ... БК буын ... ... ... Оқу орталығы ашылып,жұмыс жасауда.
2002 жылы облыстың кедейшілік және жұмыссыздықпен күрес бағдарламасы
бойынша жоспарланған 750 адамның ... 1678 адам ... ... ... ... бұл ... ... 16,5 пайызын құрайды.Кәсіби
оқуға жіберілгендер саны 2001 жылмен салыстырғанда97 ... ... ... саны ... ... ғана (51,4%) оның ... ... орындары,оқу орталықтары осы қалада орналасқан. Ал,аудандар ішінде ... ... ғана ... ... саны жоғары (17,6%). Кәсіби оқуға
жіберілгендердің көбі ... ... ... ... ... ауданында орналасқан. Құрманғазы (7,7%), ... ... ... ... ... ... оқуға жіберілгендер саны
небәрі 60 жас(3,4%) , Махамбет 55(3,3%), Қызылқоға 50(3,0%) адам.
Өткен жылменсалыстырғанда барлық ... да ... ... екі
есеге жуық өскен, тек Махамбет ауданында екі адамға ғана көбейді.
2002 жылы ауылдық жерлердегі кәсіби оқуға жіберілгендер саны 498, яғни
барлық ... ... ... 29,8 пайызы. Оның ішінде Атырау облысы
бойынша116, Исатайда 115,Құрманғазы ... 120, ... 50, ... ... 11 адам аған кәсіби оқудан
өтті.Ал, Мақаттағы ауылдардан ... ... ... Оның басты себебі-
ауылдардың шашыраңқы ... ауыл ... ... ... қиындығы, білім беретін оқу орталықтарынан ауылдардың шалғай
орналасуы.
«Жастарға ... ... ... ... ... үш кезеңнен
тұрады.
1 кезең-мектеп оқушылары мен мектеп ... ... ... ... ... ... кәсіп таңдауға бағдар береді.
2 кезең- «нарық жағдайында жұмысты қайдан және қалай іздеу ... ... ... оқу ... ... ... кезең- аяқтау кезеңі-оқу орындарын бітірушілерді жұмысқа орналастыру
және олардың ... ... ... бағытталған.
Жұмыссыздарды қоғамдық жұмысқа орналастыру үшін 12 ... ... Оның ... ... ... ... ... «Достық», «Авангард» секілді мекемелер
қарастырылған.
Ауылдағы еңбек ... ... ... ауыл ... ... ... ... жұмыс орындарының жоқтығы немесе
жеткіліксіздігі, соңғы үш ... ... ... ... ... ... және ... жанұя мүшелерінің күнкөрісі үшін қажет
әлеуметтік төлемдердің немесе жұмыссыздық ... ... ... жоқтығы, қоғамдық жұмыстар бойынша нормативтік базанаң жетілмеуі
қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру мен дамытудың бағдарламасын жасап, ... ... ... ... ... ... ... ұғымының
экономикалық статусы өзгертіліп, оларды ұйымдастырудың тұжырымдамасы мен
мемлекеттік бағдарламасы жасалу керек деп санаймыз [22].
Қазақстанда ... ... ... ... ... мен ... қалыптасқан тәжібибелерін қарастыра келе, төмендегідей
қорытынды жасауға болады: Біріншіден, ... ... ... ... жасау мен жұзеге ... ... әлі ... ... ... ... төмен және экономика
тарапынан тиімсіз; Үшіншіден, барлық бағдарламалар ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық жұмыстардың
көпшілігі қысқа мерзімді сипатта, сондықтан, жұмыссыздарға ... ... ... ... ... ... жұмысты іздеуге
көмектесу бағдарламасы, жұмыссыздарды қайта даярлау, қоғамдық жұмыстар ... ... ... ... ... материалдық көмек,
микронесиелендіру бағдарламалары кіреді.
2 ХАЛЫҚТЫҢ ӘЛ-АУҚАТЫН АРТТЫРУ ... ... ... ... ... ... әл-ауқатын арттырудағы қазақстанның ... даму ... ... ... және оқу - ... әдебиеттерде елдің және ауданның
әлеуметтік – экономикалық даму деңгейін анықтайтын алуан ... ... Бұл, ... ... ... ... ... ескереді және үнемі
өзгерістегі әлемді бағалай алмайды. Олардың орнына өмірдің жаңа ... ... ... ... Бұл ... ... ... деңгейі бағалау үшін соңғы жылдары кең таралған тәсілдер көрсетіледі
және олар арнайы экономикалық және ... ... ... ... және оның жеке аймақтары үшін қолданылуы мүмкін.
Ұлттық шарттар ... ... ... ... ... ... бағалау тәсілдері. Ұлттық шоттар жүйесі – бұл ... ... ... ... және ... ... ... мен ЖІӨ
- ді қолдану мен реттеуді, ... ... мен ... қамтитын
статистикалық жүйе.
ҰШЖ негізгі құрылымдық элементтері экономикалық ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Мұндай әдістеме әлеуметтік – экономикалық көрсеткіштер негізінде
әлеуметтік – экономикалық дамуды бағалауын білдіреді. Әрбір елге тән ... ... ... сәйкес статистикалық көрсеткіштер жиынтығы
өзгереді. Сонымен, өзінің құрылымы ... ... мен ... ... бір – ... айрықшаланады, және Батыс
Еуропалық елдер мен АҚШ-ң әлеуметтік – экономикалық ... ... ... ... ... экономиканың негізгі салалары мен тұрғындардың өмір
деңгейін сипаттайтын әлеуметтік және ... ... ...... ... анықтама жұмыстары жүргізіледі. Осы
көрсеткіштер ЖІӨ-ді, ... ... ... қызметті,
сыртқы экономикалық байланыстарды, транспорт пен байланысты, сауда ... ... ... ... ... білім, денсаулық сақтау, ғылым
және қоршаған орта секілді салалардың көрсеткіштерін қамтиды [23].
Осындай бағалау кезінденнегізгі ... ... ... ... қажет, бір уақытты дамудың әлеуметтік жағы көрініс
таппайды. Кейбір көрсеткіштердің мәні орардың ... ... ... ... ... ... өзекті мәселеге айнала бастаған.
Маңызда әлеуметтік және экономикалық көрсеткіштерді анықтауда әртүрлі
тәсілдербар. Тәжірибе ... ... ... екі саламен (экономикалық
және әлеуметтік) шектеліп отырады. Осы категорияларды өмір ... ... ... ерекшелендіреді, бұл категориялар олардың ойынша, бір
уақытта қоғамның әлеуметтік – экономикалық даму ... де, ... да ... ... ... тоқталу қажет, өйткені бұл көзқарас кең ... ... ... ... ... және ... ... қанағаттандыру үшін жағдаулар жасау қажет. П. ... ... және Е. ... ... ... ... категориясы адам
қажеттілігінің құрылымын және ... ... ... ... ... ... бірге өмірдің сапасы ... ... ... ... ... деңгейін, ауру-сырқалықты және тағы
басқаларды қамтиды.
Авторлар осы өмірлік деңгей және оның сапасы ... ... ... ... және ... ... және ... сипаттайды.
Өмір деңгейінің интегралды индикаторларына: бір адамға есептегендегі
табыс; ... ... ... жеке шаруашылық өнімінен түсетін табыс;
халық салымының ... ... ... стипендия жатады.
Осылармен қоса табыс дифференциацияның индекаторларын ... ... ... ең танымал түрі Лоренц қисығы ... ол ... ... әділ бөлуінен бас тартуын есептейді, соған
қоса ... ... ... ... ... коэффециенті.
Өмір деңгейінің басты интегралды көрсеткіші болып кедейлік индексі
табылады. Бұл облыстағы зерттеу жұмыстарымен көптеген ... ... ... айналысады, соның ішінде К.С. Мұхтарова, В.И. Осокина, Ю.К.
Шокаманов. Кедейлік көптеген ... ... ... ... минимум деңгейінен төмен тұрғындардың табысы, кедейліктің тереңдік
коэффициенті, кедейліктің үшкірлік коэффициенті, Джини коэффициенті, қор
коэффициенті және тағы ... ... жеке ... ... жеке ... ... тұтыну, ұзақ қолданыстағы тауарлардың қамтамасыз етілу, тұрғын
үй ... ... ... байланысты табиғи және құнды
индикаторлар ерекшеленеді. Табиғи ... ... ... ... етілуін анықтайды, ал ... ... ... ... ... және олардың динамикасын
сипаттайды [24].
Өмір сапасының интегралды индикаторлардың жүйесіне ... ... ... ... ... адасзат капиталы, тұрғындардың
өмір сүру коэффициенті кіреді.
Кең қолданыстағы адамзат дамуының индексіне ... ... ... ... ... концепциясы негізінде жасақталған, оның негізгі жағдайлары
келесідей:
- адамзаттың дамуы адамзат таңдауының кеңейтілген процесі болып
табылады;
- байлық деңгейі ұзақ және ... өмір сүру ... ... ... ... ... ... – бұл адамзатқа еркін таңдауды ұсынатын құралы ретінде
қарастырылады;
- адамзат дамуына табыстың оңтайлы ... оның ... ... ... мақсаты – адамдарға ұзақ және сау ... ... ... ... ... әлеуметтік және экологиялық
ортаны құру болып табылады. Бұл ... ... ... екі ... ... ... ... қалыптастыру, ал екіншісі – ... ... үшін ... ... ... мүмкіндіктерін (таңдаудың үш түрі белгілі–
ұзақ және сау өмір ... ... алу және осы ... жетілдіру) кеңейтуге
бағытталған.
Адамзат дамуын сипаттайтын статистикалық көрсеткіштер ... үш ... ... ... ... дамуына интегралды бағалар беретін
көрсеткіштер;
- адамзат потенциалының ... ... ... ... ... көрсеткіштер;
- адамзат дамуының басқадай ... ... ... даму индексі басқа үш индекстің (туу кезіндегі
орташа күтімді өмір ұзақтылығы, бір ... ... ... пен білім
деңгейі) орташа арифметикалық көлемі ретінде есептеледі.
Индекс есептемелерінің негізінде төрт ... ... ... ... келесі кесте-1 келтірілген.
Кесте 1 - Адамзат потенциалының даму индексін құрайтын көрсеткіштер
|Көрсеткіштер ... ... ... кезіндегі орташа күтімді өмір ұзақтылығы, жас|25 |85 ... ... ... ... % |0 |100 ... жас ... ... ... % |0 |100 ... адамға щаққандағы ЖІӨ, АҚШ долл. |100 |40000 ... ... ... ... ... ... ... бойынша
есептелінеді:
І =__нақты мәнхі – минималды мәнхі______
максималды ...... ... ... ... ... = In(нақты мәнхі) – In(минималды мәнхі)______
In(максималды мәнхі) – In(минималды ... ... ... ішінде АДИ әдістерінің ... ... ... ... ... АДИ ... түрде есептелінеді:
j
АДИ = Σ αj Xj - mj
J=1 Mj – ... және mj -Xj ... ... ... ... және ... ... – туу кезіндегі орта күтімді өмір ұзақтығы (минимумды
мәні – 25 жас, ... – 85 ...... ... ... (0% және ...... орташа және жоғары мектептегі оқуды
қамтитын көлемі – 5-24 жас ... ... ... ... ... (0% және ...... байлықтардың арнай индикаторы;
αj – көрсеткіштердің салмақты коэффициенттері.
Қазіргі ... АДИ ... ... ... ... ... бұл ... келесідей ерекшеліктерін ескереді: адамзат дамуының
динамикасын бағалау үшін ... көп ... ... – аналитикалық
аппарат, адамзат дамуының алуан түрлі аспектісінің көрсеткіштер жүйесі,
сонымен қатар көмекші индекстер. Адамзат даму ... ... ... және реализациялаудың мұндай ... ... ... ... және ... деңгейде ... ... ... ... мен ... ... ... қамтиды.
Тағы бір ерекшелігі – даму деңгейі мен экономикалық, экологиялық және
демографиялық жағдайларға әсерін ... үшін АДИ ... ... ... [25].
Сонымен қатар, АДИ негізделген қолданбалы ... ... ... ... ... ... ... үшін маңызды
болып жеке аудандар мен елдің әлеуметтік – экономикалық дамуын салыстырмалы
талдау үшін осы ... ... ... ... ... ... ... бұл әдістеменің аталған ерекшеліктерімен ... де ие ... ... ... ... үш тобын бөліп
көрсеткен. Бірінщі топта АДИ тән ... ... ... жиынттығының дәйіксіздігі; әртипті көрсеткіштерді пайдалану;
статистикалық ... ... ... ... ... ішкі ... байланысты АДИ-не тән ерекше кемшіліктер
қамтылады. Үшінші топ ... сай ... ... ... ... ... өз ... өмір сапасының жеке индикаторлар
жүйесінің қосымша бөлігі болып келеді, ол өзіне келесідей ... ...... ... ... ... туу және өлім деңгейі);
- тұрғындардың экономикалық активтігі (жұмыссыздық деңгейі,
тұрғындар миграциясы және оның себептері
- әлеуметтік ... ... ... ... ... ... мөлшері, қылмыс динамикасы);
- әлеуметтік саланың дмуы (білім, ... ... ... және
мәдениет шығындарының мөлшері, оқушылар мен студенттер саны);
- ... ... ... су және азық-түліктегі
зиянды заттар құрамы, ЖІӨ-дегі экологиялық шығындар мөлшері,
негізгі капиталдағы инвестициялар және ... ... ... ... ... ... ... және экологиялық
көрсеткіштер секілді өлшемдердің бар болуы болып табылады.
Әлеуметтік – экономикалық дамуын бағалау үшін тағы бір ... ... даму ... ... ... ... табылады.
В. Садков және Л. Гринкевичтің ... бұл ... ... ... теориясына қарағанда неғұрлым кең және ... ... ... ... АПДИ – дегі ... ... білім және өмірлік
дейгейде көрсетіледі, бірақ, ғылымның даму деңгейі мен инновациялық қызметі
қоғамның мәдени даму ... жоқ ... ... олар ... ... ... экономикалық және
экологиялық байланыстарда сипатталатын, мәдениеттің үйлесімді даму индексін
(МҮДИ) есептеуді ұсынады. МҮДИ – н үш блок ... ... ... «өмір сапасы» блогы (ӨС);
- «экономикалық өсім» блогы (ЭӨ)
- «қоршаған орта сапасы» блогы (ҚОС).
МҮДИ = (ӨС + ЭӨ + ҚОС) / ... соң ... ... ... ... ... нұсқай отырып, жаңаша ... ... ... ... ... ... ұсынған:
МҮДТГК = МҮДИ / ( ТРШ + ЕРШ + НАКШ), ... ТРШ – ... ... ... ... – қолданыстағы еңбек ресурстарының шығындары,
НАКШ – қолданыстағы негізгі және айналым капиталының
шығындары.
Мемлекетаралық және ... ... ... ... ... ... қажет:
ДСИК = [ L – ΣVр * (IYрэ – Yрн I / Yрэ] * 100 ... ... ... – даму саласының интегралды критериі
Yрн – «р» көрсеткішінің нақты мәні
Yрэ - «р» ... ... ... – р, ΣVр = 1 ... ... ... ... салмақтық
коэффициент.
Осыған қарай, авторлар мәдениеттің ... ... ... ... үш ... ... экономикалық және
экологиялық) ерекшелейді.
Сәйкесінше осындай тәсілге өмірдің ... ... ... ... болатн. «Тұрақты даму» түсінігі 1987 жылы Гру Харлем
Брундтландтың қоршаған орта және даму ... ... ... ... арқылы кең көлемде әйгілі болған.
1 – суретте тұрғындардың ... ... мен ... ... ... ... -1. Өмір ... мен сапасының құрамдас көрсеткіштері
Бұл еңбекте тұрақты даму түсінігі «... алға ... ... ... қанағаттандыруын қамтамасыз ететін үлгі» ретінде
сипатталады. Қазіргі уақытта тұрақты даму «... ... ... ... ... дамуды қамтамасыз ету» дегенді
білдіреді. Сонымен қатар, әр құрамдас бөліктері бір – ... ... ... пен ... ... ... осы теорияның дамуына үлес ... ... ... ... Олар осы ... құрамдас бөліктерін зерттеп,
сәйкесінше көрсеткіштерін анықтаған болатын. Осыған орай, бұл әдістеменің
құрылымын кеңейткен. Сонымен, ... ... ... ... ... ретінде – аудан тұрғындарының табыс көрсеткіштері ұсынылған.
Экономикалық саладағы жағдай ЖРӨ көрсеткішімен сипатталады және экологиялық
көрсеткіштерді анықтау ... ... ... ... ... ... әдістеменің ерекшелігі, мұнда өмірді қамтамасыз ету тұрақтылығын
бағалау әдістемесінің негізінде үш ... ... ... ... барлығы тұрақтылық деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Ресей экономистерімен (Е.С. ... Б.Г. ... ... ... ... 13 әлеуметтік және 12 экономикалық
көрсеткіштер ... ... ... бұл ... ...... ... толықтай сипаттайды. Осы ... ... ... ... ... аудандардың жағдайын
сипаттайтын индикаторларды құру мәселесі ерекше көңілге бөленеді.
2.2 Халықтың әл-ауқатын ... ... ... ... ... ... ... даму деңгейін бағалау әдістемесінде даму деңгейінің жеке
элементтері бойынша ... ... ... бірыңғай интегралды
көрсеткіштерді анықтау маңызды болып табылады.
Жалпы бағалау жетістігіне жету үшін ... ... ... ... ... көрсеткіштерді құрған кезде аймақтық даму деңгейінің
жеке сипаттары арасындағы байланыстар есептеледі;
- ... ... ... бас тарту түрінде сипаттайтын
аудандардың даму деңгейінің жеке сипаттарын тікелей сомалау;
- даму ... ... ... ... индикативті
көрсеткіштері әрбір жеке аудан бойынша интервалды балдық
бағалау ретінде көрініс табады;
- ... ... ... ... ... ... ... қамтитын әдістемелер
қолданылды.
Осыған байланысты, көрсетілген әдістеме негізіндегі ... ... ... болады: алғашында әрбір аудан үшін қажетті
ақпарат жиналады және индикативті ... ... ... ... ... ... ... талданылады және олардың
құрамы нақтыланады. Аудандағы әрбір көрсеткішке оның мініне сәйкес 1 балл
қосылап отырады. Егер ... ... ... бағытқа иеленетін болса,
сомалау ... ... ... ... ... Көптеген жағдайларда
оңтайлы бағаларды қолдану икемді келеді және әртүрлі бағыттағы ... ... ... ... ... құру ... ... Содан кейін,
жалпылай бағалау үшін баллдар әрбір аудан бойынша сомаланады және ... ... ... ... ... ... рейтингі анықталады
[27].
Бағалау нәтижесінде түрлендіру ... ... ... кейбір көрсеткіштер шығуы мүмкін. Соның салдарынан, әрбір аудан
үшін оның ...... ... ... 25 ... ... балл есептелінеді (2 кесте).
Кесте – 2. Аудандардың әлеуметтік – экономикалық жағдайын сипаттайтын
көрсеткіштер.
|Әлеуметтік көрсеткіштер |Экономикалық ... ... ... ... өсім |1. ... саны мен ... |
|коэффициенті ... ... ... |
| ... ... ... ... қатынасы |
|2. Миграциялық өсім |2. Үй ... ... ... ... | ... Туу кезіндегі өмір |3. Бюджет шығынының ЖРӨ-ге ... ... | ... ... ... |4. ... және ... несиелік қарызының |
|коэффициенті ... ... ... ... саны |5. ... өндіргендегі фермерлік шаруашылықтың |
| ... ... ... ... |6. Тауар айналысындағы шағын ... ... ... ... |мөлшері ... | ... ... ... ету |7. ... өсу ... ... Жеке автокөлікпен |8. Үй құрылысының өсу ... ... ету | ... Ет және ет ... |9. ... өсу ... ... | ... ... ... |10. ... өнімді өндіру индексі |
|11. Тіркелген ... саны |11. ... және ... ... етуде қызмет |
| ... ... саны ... ... жұмыссыздық |12. Экспорт пен ... ... ... |
|деңгейі | ... Үйді ... ... | ... ... ... ... | ... ... саны | ... әдістеме баллдық бағалаудың нәтижесінен алынған ... ... ... ... ауысуына мүмкіндік береді.
Тәжірибе жүзінде үнемі кездесетін аудандардың бөлінуі үш ... ... және ... деңгейі; немесе жоғары және ортадан жоғары, орташа және
төмен), төрт ... және ... ... одан ... ... бес ( ... ортадан жоғары, одан төмен, төмен), және алты топтың (жоғары, ортадан
жоғары, орташа, одан ... ... ... ... ... ... маңызды, өйткені «әрбір типтелген топтың ...... ... ... даму ... мен ... мен ... тереңдей зерттеу үшін үлкен мүмкіндіктер ашады».
Осы әдістеменің негізгі ерекшілігі – оның ... ... және ... ... ... салыстыру. Әлеуметтік және
экономикалық көрсеткіштердің ... ... ... экономикалық және
әлеуметтік салада оңтайлы көрініс бере ... ... ... ... бөлшектеп және терең талдауына жүзеге асады.
Өзіндік әдістеме саяси технологиялар ... М.В. ... МГУ ... ... ... география және жергілікті
талдау лабораториясының қатысуымен ... Оның ... ... ... ... күйі мен ... салмақ есептеледі.
Әлеуметтік жағдай көрсеткішін есептеген кезде ... ... ... туу ... күтімді өмір ұзақтылығы,
миграциялық өсім коэффициенті, жұмыссыздық деңгейі, ... ... ... өмір сүру ... ... ... көрсеткішін есептеген кезде ЖРӨ-дегі, негізгі
қордағы, салықтық төлемдер, ... және ... ... ... ... ... ... даму деңгейін сипаттаумен
анықталады; ал инвестиция көлемі ауданның даму ... ... ... ... ... көлемін, тұрғындар табысын, бюджетті,
жұмыссыздық деңгейін ... ... ... үшін осы ауданның ... ... Бұл ... ... ... ... ... қаланған.
Келесі сатыда барлық нәтижелер сомаланған болатын.
Содан соң, алынған нәтижелер келесі формула бойынша баллдық бағалауға
тасымалданған:
((Х – Хmin) / (Х max – Х min)) * ... Х – ... ... ...... минимумды мәні;
Х max – максималды мәні.
Бесбаллдық шкаланы талдау 5-ке ... ... ... ... ... ... ... экономикалық салмағы мен
әлеуметтік жағдайы есептелген және алынған көрсеткіштер бойынша ... ... Осы ... екі көрсеткіштердің арасындағы байланысты
сипаттайды.
Сонымен ... ... ... деп аталатын тағы бір әдістемеге
тоқталып ... ... ...... ... жаңа
класы болып табылды, оның негізінде географиялық ... ... ... ... ... ... Бұл ... қолдану жаңа
ақпараттың алуына мүмкіндік береді, ол әдетте ... ... ... ... ... ... туралы айтылуда, оның
көмегімен картографиялық ... ... ... ... көрініс
табуы жүзеге асады. Соның нәтижесінде жаңа карталар қалыптасады.
Геоиконалық үлгіні құру әдісі ГАЖ (географиялық ... ... ... ол географиялық карталарды құруға мүмкіндік беретін
компьютерлік жүйе түрінде ... ... ... зерттеуші ғалымдардың ұйғаруынша, бұл үлгілер әлеуметтік
– экономикалық құбылыстардың, жаңа ... ... ... мен
қалыптасуының жаңа мүмкіндіктерін ашады.
Аналитикалық ГАЖ маңызды басқару міндеттердің ... ... ... ... ... ... ... шешімін
табуға мүмкіндік береді [29].
Ұсақ масштабты «тбиғи» карталардың көмегімен жұмыс істеу үшін өзін
дұрыс кепілдендірілген ГАЖ, ArcInfo және ArcView GIS, ... ... бір ... ... әлеуметтік – экономикалық
дамудың сипатын кедейлендірген. Нәтижесінде, ... ... ... Қазақстан және Ресейдің әлеуметтік – экономикалық ... ... ... ... ... ... пайда болады. Баллдық
бағалау, аудандардың рейтингін құру мен ... ... ... біздер
иконалық үлгіні пайдаланған болатынбыз.
Әлеуметтік – экономикалық даму анықтамасындағы әртүрлі тәсілдерді
қолдану ... ... және ... талдау жүргізуіне мүмкіндік
береді. Сонымен қатар, осы әдістемелерді салыстырмалы бағалау үшін ... ... ... ... ... мақсатындағы Қазақстанның әлеуметтік-
экономикасына талдау жасау
Әлеуметтік-экономикалық даму болжамы макроэкономикалық көрсеткіштерді,
әлеуметтік параметрлердің болжамын, елдің әлеуметтік-экономикалық ... мен ... бес ... ... ... ... негізгі бағыттарын, Қазақстан Республикасының 3 жылға арналған
мемлекеттік және республикалық бюджеттерінің, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... даму болжамы орталық мемлекеттік органдардың
бес жылдық кезеңге арналған Стратегиялық жоспарларын, үш жылдық ... ... ... әзірлеуге негіз болып табылады.
Макроэкономикалық ахуал 2012 жыл бойы негiзгi көрсеткiштер серпінінің
тұрақтылығымен сипатталды. 2012 ... ... өсу ... ... ... ... ... ЕО және ... ... өсу ... ... ... тауарларына
деген сұраныстың экономикалық өсуімен қолдау тапты. Сондай-ақ, экономиканың
өсуiне ... ... ... ... ... ... iске қосылуы айтарлықтай үлес қосты.
Сыртқы және iшкi тұтынушы сұранысының кеңеюі факторларының әсерi 2012
жылғы ЖІӨ өсімі алдыңғы өткен жылмен ... 7,3% ... ... мүмкіндік берді.
Тауарлар өндiрiсiнің көлемдерi 2012 жылы 5,0% ұлғайды. Өнеркәсiп нақты
мәнде 10,0% өсті, олардың ... кен ... - 5,3%, ... - ... ... - 4,1%. Құрылыс жұмыстарының көлемi бір жылда 1,0%
өстi. Өнеркәсiптiк ... өсуі ... ... ... ... ... ... (Сурет 2).
Сурет - 2. 2012 жылдағы ... ... ... негізгі
көрсеткіштері (өсу қарқыны %-бен өткен кезеңге)
2012 жылдың қорытындылары бойынша экономикада қызметтердiң өндiрiсі
7,1%-ға ұлғайды. Жыл қорытындылары бойынша ... ... ... өсуі ... ол ... ... қарағанда 13,5%-ға ұлғайды. Бұл 2012 жылы халықтың
нақты ... ... ... және ... ... қызметтері сыртқы және ішкі бағыттарға жүк айналымының ұлғаюы
есебінен 7,4%-ға өсті. Байланыс қызметтерінің көлемi 5,0%-ға өстi.
Бұдан ... 2011 ... ... ... денсаулық сақтау, бiлiм
беру, өнер, ойын-сауық және демалыс сияқты әлеуметтiк салалардағы ... 2012 жылы да ... ... 2012 ... ... ... ... қол жеткізілді.
Инфляция 2012 жыл бойы бір қалыпты болды және маусымдық өзгеру үрдісін
сақтап ... ... ... ... ... ... жылдық мәнде (2012
жылдың желтоқсанына қарағанда 2011 жылдың желтоқсанына) 7,8% ... ... ... 1,6% ... болды.
Инфляцияның өсуіне ең үлкен үлес қосып, 10,1%-ға өскен азық-түлік
тауарлары. Азық-түлік емес тауарлар бағасының өсуі - 5,5%, ... ... - 6,8% ... өсуi ... ... ахуалды жақсартуға мүмкiндiк
бердi. Жұмыссыздық 2012 жылы экономикалық белсендi халыққа шаққанда ... ... ... ... ... ... Экономикалық өсу бәсеңдеген
жылдары дағдарыстың салдарын жеңілдететін Қзақстан Үкіметі ... ... ... ... ... және ... ... орындарының орнына жаңа орындар жасауға мүмкіндік берді. Нәтижесінде
дағдарыс ... тән ... ... ... ... ... байқалмады.
Макроэкономикалық ахуал жақсарған жағдайда және мұнайға ... ... өсуi ... 2012 жылы ... ... бюджеттер
үшiн ортақ үрдістер табыстардың өсуі мен ... ... ... ... ... 2012 жылы 527 ... теңге тапшылықпен немесе ЖІӨ-ге
2,1% орындалды. Өткен жылы мемлекеттiк бюджеттiң табыстары 22,6%-ға,
шығындары ... ... ... кірісі 2012 жылы жалпы экономикалық
конъюнктураға сәйкес өсті. Экономика ... оң өсуi ... ... ... ... жиналуын 2011 жылға қарағанда 31,6%-ға ұлғайтуға ықпал
етті.
2012 жылы инвестициялық белсенділік экономика секторларындағы тауарлар
мен ... ... ... баяу қалпына келуді осы көрсеткiш
инерциясының ... ... ... жылы ... капиталға инвестициялар 0,5%-ға қысқарды.
Негізгі капиталға инвестициялар ЖІӨ-ге қарағанда 2007 жылғы деңгейге
шықпады және құлдырау ... ... ... ... болды. Бұл
дағдарыс жағдайында инвестициялардың құлдырауы ЖІӨ-нің құлдырауынан
анағұрлым тез ... ... ... Бұл ... ... дейінгі
кезеңде инвестициялар ЖІӨ-ге қарағанда едәуір ... бұл ең ... өсу ... ... ... ... ... секторы тым қызып кеткен болатын. ... ... өсу ... 5,7%-ды құрады. 2008 – 2009 жылдардағы дағдарыс
бірінші кезекте жылжымайтын ... және жаңа ... ... тиді ... көбі ... ... және бұл елдегі инвестициялық белсенділіктің күрт
төмендеуінің басты себептерінің бірі болды.
Инвестициялар және құрылыс секторындағы өндіріс ... ... ... ... мен ... ... ... іс
жүзінде ұқсас, 3-сурет). Құрылыстағы жұмыс көлемі 2011 жылғы нәтижеден 1,0%-
ға асып түсті.
Сурет - 3 Иннвестициялар мен ... ... ... серпіні,
Өткен жылдың тиісті кезеңіне, %
2012 жылы тікелей шетелдiк инвестициялар 11,8%-ға қысқарды.
Экономика ... ... ... ... әлі ... ... ... жоқ, соның салдарынан қарыз ... ... ... 2012 жылы ... ... Бұдан басқа, қарыз
капиталының төмендеуіне олардың жоғары ... ... ... ... ... ... ... барынша
ұлғайтқанына қарамастан, олардың көзқарасы бойынша сенімді қарыз алушылар
экономикада әлі де аз. ... мен ... ... ... ... алға ... ... алғанда, салалардағы және экономикадағы өсу
үрдісін жеңілдету шамасына қарай күтуге болады [30].
2012 жылы ... ... ... ... ... бағалар конъюнктурасы негiзiнен қолайлы ... ... ... бағалардың өсуі байқалды.
2012 жылы әлемдік нарықтарда мұнай ... оң ... ... 2011 ... ... ... ... келуімен, оған деген Қытайда
және басқа Азия елдеріндегі өсіп ... ... 2012 – 2011 ... әлемдегі сұраныс божамының жоғарылауы, жетекші әлемдік валюта және
қор ... ... әсер ... сауда айналымының көлемi 89,9 млрд. АҚШ долл. көлемінде
қалыптасты, оның ішінде экспорт 59,5 ... АҚШ ... ... ... ... Экспорт 2011 жылдың көлемiне қатысты 37,8%-ға, тиісінше импорт 7,0%-
ға ұлғайды.
Ұлттық банктiң ... ... 2012 жылы ... ... ... ... АҚШ ... мөлшеріндегі профицитпен орын алды. Еңбекақы төлеу
(өсу 3,1%) ... ... (өсу 36,4%) ... ... ... өсуіне қарамастан, ағымдағы есепшот 4,3 млрд. АҚШ долларын құрай
отырып, оң қалыптасты.
2012 жыл, сарапшылардың пікірі бойынша нарық ... ... ... қалпына келтірудің және нарық субъектілерінің
экономикалық өсу сатысына кіруінің ... және ... жылы ... ... ... бері еліміздің экономикасында оң серпін байқалуда.
Алдын ала бағалау ... ... ... а.ж. ... ... ... ... жоғары қарқынын қамтамасыз етуге мүмкiндiк
берген түйінді iшкi ... ... және жеке ... секторлар
тұтынуының өсуі есебінен тұтыну нарығындағы тұтыну сұранысының ұлғаюы ... ішкі ... және ... ... ... ... бірі мемлекеттік бюджеттің шығыстары болып табылады.
Мемлекеттік бюджеттің шығыны 2012 ... ... 2 355,4 ... құрады және 2011 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 16,6 ... ... ... ... ... ... мұны бөлшек
саудадағы тауар айналымының өсуі көрсетеді. 2012 ... ... ... тауар айналымы алдыңғы ... ... ... ... мәнде 12,0%-ға (1 628,6 млрд. теңге) өсті.
Тұтынушылық ... ... ... 2012 ... ... ... ... кезеңімен салыстырғанда тұтыну тауарлары импортының 28,4%-ға
ұлғайғаны ... ... ... ... кірістері мен жалақыларының
өсуіне ықпал етеді. 2012 жылғы қаңтар - маусымда жан ... ... ... ақшалай табыс 258,2 мың теңгені құрады және атаулы көрсеткіші
14,0% өсті. Орташа айлық ... ... ... өсті және 82,7 мың ... ... ... ақшалай табыстары осы кезеңде 5,2%-ға, нақты
жалақысы - 5,0%-ға өсті.
2012 жылғы ... ... ... ... ... 1869,5 млрд. тенгені құрап, 2010 жылғы қаңтар-маусымдағы деңгейден
0,1%-ға артты.
Ағымдағы ... ... ... ... экономиканы кредиттеу
көлемінің өсуінің тұрақты үрдістері байқалуда. Ағымдағы жылдың маусымның
соңында ... ... ... ... ... берген кредит
көлемі 7932,7 млрд. теңгені құрап, ... ... ... ... ... ... ... (2011 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда
маусым) тұтыну тауарлары мен қызметтерінің бағалары өткен жылдың тиісті
кезеңіне қарағанда ... ... ... ... тауарлары
бағаларының өсімі 8,0%-ды құрады, ол өткен жылғы тиісті кезеңге ... ... ... ... (5,6%). ... емес тауарлардың өсімі 2,5%-
ды (2,7%), ақылы қызмет - 4,1%-ды (4,6%) ... ... ... ... ... ... келуі және
энергия ресурстары мен металдың сыртқы бағалар конъюнктурасы тұрақтанды,
олар ... ... ... ... ... етті.
2012 жылғы қаңтар–маусымда тауарлар экспорты 44,9 млрд. АҚШ. ... және 2011 ... ... ... ... ... ... сауда теңгерімі оң сальдомен 1,7 есе өсті және 28,3 ... ... ... сыртқы факторлар және ішкі ... ... ... ... ... етті. 2012 жылғы қаңтар–маусымда өнеркәсіп
өнімдерінің өндірісі 2011 жылдың қаңтар-маусымымен ... ... ... өнім өндірісінің өсу қарқыны тау-кен өндіру
өнеркәсібінің өсу қарқынынан тиісінше 108,7% және ... ... ... ... ... және ... өндіру көлемдері 7,6%-
ға, табиғи газ - 6,9%-ға, шикі мұнай - 3,5%-ға, ... ... ... өнеркәсібінде өнімдер өндірісінің өсуі сусындардың 2,4%-ға, азық-
түлік тауарларының 1,5%-ға, химия өнеркәсібі өнімдерінің 17,5%-ға, резеңке
және пластмасса тауарларының ... ... да ... емес ... ... ... ... 11,5%-ға, машина жасауда
26,4%-ға өсуімен ... ... ... ... газ, бу беру ... желдету 6,8%-ға өсті.
Ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы көлемі 2012 жылғы қаңтар-маусымда 2011
жылғы тиісті кезеңімен салыстырғанда 1,5%-ды ... ... 446,9 ... ... ауыл ... өнімдері өндірілді.
Құрылыс жұмысының көлемі 2011 жылғы қаңтар-маусымда 711,4 млрд.
теңгені ... және ... ... ... ... ... 1,7%-ға
өсті.
Өнеркәсіп өндірісінің өсуі көлік-коммуникация саласында көрсетілетін
қызметтер көлемінің өсуін қамтамасыз етті. 2012 ... ... - ... ... түрімен тасымалдау 1181,3 млн. тонна жүкті құрады, бұл
өткен жылдың ... ... ... ... көп. ... ... жылдың қаңтар - маусымында 16,5%-ға ұлғайып, 259,6 млрд. ... ... ... жыл ... бері қалыптасқан серпіні
кезінде сыртқы факторларды ескере отырып ЖІӨ-нің жалпы өсуі 2012 жылы 7,0%
деңгейінде ... ... ... ... ... сыртқы фактор қазақстандық
экспорт тауарларының өсуін қамтамасыз еткен ... ... ... ... ... келуі және энергия ресурстары мен металдардың
сыртқы баға конъюнктураларының тұрақтануы болды.
Әлемдік экономиканың өсу ... мен ... 2013 – 2014 ... 4,3-4,5% ... жоспарланды. Қалыптасқан
трендтің 4% өсім шегінде жалғасуы межеленіп отыр.
Сонымен қатар, әлемде дамыған және ... ... ... ... ... ... ... дамыған
елдерде өсу қарқыны әлі де төмен, өте жоғары деңгейдегі мемлекеттік борыш
пен ... ... ... жұмыссыздық өте жоғары, евро аймағындағы
қарбаластық бұл өсу қарқынының төмендеу қаупін күшейтуге ... ... ... ... ... ... ... жоғары болуда,
бірақ инфляциялық қысым ... ... және ... ... капиталдың
құйылуына байланысты туындаған қызып кету белгілері байқалуда.
Ағымдағы үрдістерді және әлемдегі ірі ... және ... ... ... өсу ... негізге ала отырып, әлемдік
экономика үшін мынадай негізгі тәуекелдер болуы мүмкін:
- Евро ... шет ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі.
Бұл ЕО елдері экономикаларының өсу қарқынын баяулатуы мүмкін, ол
өз кезегінде шикізат тауарлары бағасының төмендеуіне әкеледі;
Негізгі елдердегі бюджеттік ... орта ... ... үдерісінің жеткіліксіздігі.
Ең төмен ставка деңгейі шикізат нарығына алып-сатарлық капитал
ағынының келуіне және биржа ... ... ... ... ... ... ... экономикасы айналасындағы жағдайдың біркелкі ... ... ... ... ... әлеуетті техникалық дефолт қатерінің сақталуы, АҚШ-тың
Standart&Poor`s агенттігінің ұзақ ... ... ... ... ... нарықтарындағы жағдайды түбірінен өзгертті. Жүйелі шаралар
болмаған жағдайда борыштық дағдарыс, кейбір бағалаулар ... ... жаңа ... ... ... ... [31].
2011 жылғы қаңтарда 2010 жылғы қаңтарға қарағанда 106,9% ... ... ... ... ... ... ету ... жүзеге асырылады және ЖІӨ-ң 67-68%-н құрайтын
ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, құрылыс, сауда, ... және ... ... ... бойынша шығарылым индекстерінің өзгеруіне негізделеді.
2010 жылғы желтоқсанда халықтың орташа жан басына ... ... ... бойынша 44370 теңгені құрады. Өсім 2011 ... ... ... ... ... үшін 14,2%, нақты
ақшалай табыстар үшін – 6% құрады.
2011 жылғы қаңтардағы ... саны ... ... 486,3 ... ... ... ... экономикалық белсенді халық санына 5,7%
құрады. Жұмыспен қамту органдарында жұмыссыздар ретінде ... ... ... ... ... 44,1 мың адамды құрады ... ... ... санына 0,5%. Жасырын жұмыссыздық деңгейі бағалау бойынша
экономикалық белсенді халық санының ... ... ... желтоқсанда қызметкерлерге есептелген орташа айлық атаулы
жалақы 97256 ... ... 2011 ... ... қарағанда 17,5% өсті.
Нақты жалақы индексі 2011 ... ... 109% ... Тұтыну бағаларының
индексі 2011 жылғы қаңтарда 2012 жылғы ... ... ... ... ... ... 3%, азық-түлік емес тауарлар – 0,5%,
ақылы қызметтер көрсетуге – 1,2% ... ... ... ... ... 2011 жылғы қаңтарда 2012 жылғы ... 4,8% ... ... ... есептік деректер бойынша жалпы ішкі
өнім көлемі ағымдағы ... 21513,5 ... ... ... 2011 ... ... ... нақты ЖІӨ-нің өсуі 7% құрды. ЖІӨ құрылымында
тауар өндіру үлесі ЖІӨ-нен 44,2% құрды, ... ...... ... қаңтарда негізгі капиталға салынған инвестициялар ... ... ... ... бұл ... ... сәйкес кезеңге қарағанда ... ... ... ... тауар айналымы (қоғамдық ... 265,3 ... ... ... 2010 ... қаңтармен салыстырғанда
11,1%-ға өсті. Есепті кезеңде көтерме сауда тауар айналымы 556,2 ... ... 2010 ... ... ... ... ... Есепті
кезеңде тамақ өнімдері мен сусындарды ұсыну бойынша қызметтер ... ... ... ... және 2010 жылғы қаңтармен салыстырғанда 5%-ға өсті.
2012 ... ... ... ... айналымы (Қазақстан
Республикасы Кедендік бақылау комитетінің ... ... ... 88976,6 млн. АҚШ ... ... 2011 жылғы қаңтар-желтоқсанмен
салыстырғанда 24,3% өсті, оның ішінде экспорт – 59216,6 млн. АҚШ ... ... ... – 29760,0 млн. АҚШ ... ... (4,8% ... жылғы қаңтарда өнеркәсіп өндірісінің көлемі қолданыстағы
бағаларда 1136 ... ... ... бұл 2011 жылғы қаңтарға қарағанда 5,8%-
ға артық. Кен өндіру өнеркәсібінде және каръерлерді қазуда – 5%-ға, ...... ... жабдықтау, газ, бу беру және ...... ... жабдықтауда, кәріз жүйесі, қалдықтарды жинау және
бөлуді бақылауда – 1,9%-ға өндіріс өсімі байқалды.
2011 жылғы қаңтарда ауыл ... ... ... ... 2010 ... ... 1,9% артып, 54,4 млрд. теңгені құрады.
2011 жылғы қаңтарда жүк айналымының ... 31,7 ... ... жүк ... ... ... емес ... мен
кәсіпкерлердің жүк айналымы көлемінің бағалауы есебімен) құрып, 2010 жылғы
тиісті кезеңмен салыстырғанда 23,2% өсті.
Тіркелген заңды тұлғалар саны 2011 ... 1 ... 287515 ... ... ... сәйкес кезеңмен салыстырғанда 3,8%-ға азайды, ... ... ... ... саны 184933 немесе тіркелгендер санына қатысты
64,3% құрады. Жұмыспен қамтылғандардың саны 50 адамнан аз заңды тұлғалардың
үлесі тіркелгендердің ... 94,4% және ... ... ... санына
қатысты 91,8% құрады. Республикадағы шағын бизнес субъектілерінің (заңды
тұлғалар) саны 205788 ... ... ... жылғы тиісті кезеңмен
салыстырғанда 4,8%-ға азайды.
2012 жылғы 1 қантардағы ... ... ... 4388,8 ... шығыстары – 4916,1 млрд. теңгені, бюджет тапшылығы – 527,3 ... ... 2011 ... ... кезеңмен салыстырғанда түсімдер 25%-ға,
ал ... ... ... ... ІII тоқсанда кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы нәтижесі
табыс ретінде 1184,2 млрд. Теңге сомасында ... бұл 2011 ... ... ... 22,4% ... ... ... 26,9% құрады.
Есеп берген кәсіпорындардың жалпы санынан залалды кәсіпорындар үлесі 36,3%.
Екінші ... ... ... ... ... ... ... желтоқсанның соңына 7596,5 млрд. теңгені ... ... ... ... ... 0,6% кеміді. Кредиттердің жалпы көлемінде
ұзақ мерзімді кредиттердің үлесі салмағы 83,6%, ... ... 42,3% ... Депозиттік ұйымдардағы депозиттер көлемі 7397,9
млрд. ... ... бұл ... ... тиісті айға қарағанда 12,5% артық,
жеке тұлғалардың депозиттері 15,9% ... 2194,9 ... ... ... ... ... 4 функционалдық топты ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қамтамасыз ету және
әлеуметтік көмек; мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістік.
Тұтас алғанда әлеуметтік салаға арналған мемлекеттік ... ... жылы ... ... ... 52% ... ... мәнінде 2 947
млрд. теңгені, 2012 жылы жалпы шығыстардан 55 % немесе 3 144 ... 2013 жылы ... ... 54 % немесе 3 261 млрд. теңгені
құрайды.
Азаматтардың әл ауқатын ... ... ... қабылданған барлық
әлеуметтік міндеттемелерді орындау әлеуметтік салада негізгі басым болып
табылады.
Тұтас алғанда, 2011-2013 жылдарға ... ... ... ... 3 381,9 ... ... көзделген (2011 жылы – 1 015,2
млрд. теңге, 2012 жылы – 1 122,1 ... ... 2013 жылы – 1 244,6 ... Оның ... ... ... ... мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар төлеуге: 2011 жылы – 130,3 млрд.
теңге, 2012 жылы – 146,4 млрд. теңге, 2013 жылы – 161,3 ... ... ... ... жәрдемақылар төлеуге: 2011 жылы – 72,5 млрд.
теңге, 2012 жылы – 68,4 ... ... 2013 жылы – 73,1 ... ... ... 3 - 2011-2013 жылдардағы негізгі әлеуметтік көрсеткіштер
|Көрсеткіштер |2010 ж. |2010 ж.|2011 ж.|2012 ж.|2013 ... ... | | |
| |ан |ен | | | ... көріс минимумы |14 952 |14 952 |15 999 |17 119 |18 317 ... ең ... ... |12 344 |12 344 |16 047 |17 491 |19 066 ... зейнетақы |5 981 |5 981 |8 000 |8 560 |9 159 ... ... ... |21 500 |21 500 |28 205 |31 770 |33 709 ... | | | | | ... ең ... ... |14 952 |14 952 |15 999 |17 119 |18 317 ... есеп ... (АЕК) |1 413 |1 413 |1 512 |1 618 |1 731 ... ... |14 688 |14 688 |16 128 |17 730 |19 162 ... | | | | | |
| ... ... |15 406 |15 406 |16 850 |18 364 |20 017 |
| ... айырылу жағдайы |13 709 |13 709 |15 262 |17 189 |18 736 |
|бойынша | | | | | |
| жасы ... |7 476 |7 476 |8 149 |8 883 |9 682 ... ... ... |  |  |  |  |  |
| № 1 ... ... |12 717 |12 717 |13 608 |14 562 |15 579 |
| № 2 ... бойынша |11 304 |11 304 |12 096 |12 944 |13 848 ... оқу ... |11 719 |11 719 |15 234 |15 234 |15 234 ... | | | | | ... ... оқу ... |9 375 |9 375 |12 187 |12 187 |12 187 |
|стипендия | | | | | ... ... ... |44 130 |55 163 |71 712 |71 712 |71 712 ... ... ... |53 012 |66 265 |86 145 |86 145 |86 145 ... ... ... ескере | | | | | ... | | | | | |
| | | | | | ... ... ету. ... ... төлеуге 2011 жылдың 1
қаңтарынан бастап 30% артуын ескере отырып, үш ... ... 1 970,1 ... ... (2011 жылы – 581,5 ... теңге, 2012 жылы – 654,9 млрд.
теңге, 2013 жылы – 733,7 ... ... ... зейнетақының орташа мөлшері 2011 жылы 28 205
теңгені, 2012 жылы – 31 770 ... және 2013 жылы – 33 709 ... ... ... 4 - ... жылдардағы зейнетақы төлемдері мөлшерінің орташа
серпіні, теңге
Ана мен бала. Республикалық бюджетте бала ... ... 57,8 ... ... көзделген: оның ішінде 2011 жылы – ... ... 2012 жылы – 19,2 ... ... 2013 жылы – 20,8 млрд. теңге.
2011 жылы бірінші баланың тууына ... бір ... ... 45 360 ... құрайды (75 600 теңге – 4-ші және одан ... 2012 ... 48 540 ... (80 900 теңге – 4-ші және одан көп
балаға), 2013 жылы 51 930 ... (86 550 ... – 4-ші және одан көп ... ... ... ... бала ... бойынша мемлекеттік жәрдемақы
төлеуге жалпы талап 2011 жылы 23,1 млрд. теңгені, 2012 жылы – 25,0 ... 2013 жылы – 27,0 ... ... ... .
Бала күтімі бойынша ай сайынғы жәрдемақы мөлшері бала туу кезегіне
байланысты және 2011 жылы ... ... 8 316 ... төртінші балаға
12 852 теңгеге дейін құрайды.
Бала күтімі бойынша ай сайынғы жәрдемақы мөлшерінің ... ... ... есеп ... ... сәйкес жүзеге асырылатын болады,
осылай 2012 жылы ең көп төлем 13 753 теңгені және 2013 жылы ... ... ... жылы енгізілген 18 жасқа дейінгі мүгедек балалары бар ата-
аналарға (қамқоршы, қорғаншы) ... ... үшін ... ... республикалық бюджеттің жобасында 32,3 млрд. теңге, оның ішінде
2011 жылы – 10,7 млрд. теңге, 2012 жылы – 10,4 ... ... 2013 жылы ... ... теңге көзделген.
Бұдан басқа, 2011 жылы алғашқы рет қамқоршыларға (қорғаншыларға) ата-
аналарының қамқорлығынан айырылған баланы (балаларды) ұстауға ай ... ... ... ... ол үшін ... ... ... бюджетте жалпы көлемі 14,4 млрд. теңге (2011жылы – 3,8 ... 2012 жылы – 5,0 ... ... 2013 жылы – 5,6 ... теңге) көзделген
(Кесте 4).
Кесте 4 - 2011-2013 жылдарға арналған Бiлiм және ... ... ... ... ... ятий |2011 ... ... жыл|
|Барлығы шығыстар |259,6 |243,0 |227,7 ... және ... ... салу және |58,0 |31,1 |14,3 ... | | | ... ... ... ... техникалық және кәсіби|1,6 |1,8 |1,9 |
|ұйымдарда мамандарды ... | | | ... және ... оқу ... ... кәсіптік |44,3 |49,3 |50,0 ... бар ... ... | | | ... ... ... шетелдегі |12,9 |16,9 |15,6 ... оқу ... ... ... | | | ... және ... ... ... |19,8 |14,9 |12,8 ... | | | ... ... орта және ... орта ... |4,9 |4,9 |4,9 ... ... беру ұйымдарында лингафондық және | | | ... ... ... және ... | | | ... құруға | | | ... ... ... ... студенттерге |22,3 |23,0 |22,8 ... ... ... | | | ... ... ... ... |3,8 |5,0 |5,6 ... ... бағу үшін ... | | | ... ай ... ақша ... | | | ... | | | ... ... ... және |0,6 | | ... білім беретін оқу орындары зертханаларын| | | ... және ... ... | | | ... ... ... ... |4,9 | | ... | | | ... ... ... | | | ... ... өндірістік оқу шеберлеріне |0,4 | | ... ... ... үшін ... | | | ... ... | | | ... де ... ... беру ... |86,2 |96,2 |100,0 ... ... ... жөндеу| | | ... және т.б.) | | | ... беру ... жаңа ... беруді дамытудың 2020 жылға дейінгі
мемлекеттік бағдарламасын қаржыландыру көзделген, оның шеңберінде:
- 3-4 ... ... және апат ... бар ... жою ... ... салу;
«Бейіндік мектеп» жобасы шеңберінде мектептердің құрылысын салу;
үйде оқытылатын ... ... ... ... ... ... ... зияткерлік мектептерінің құрылысын салу;
білім беру ұйымдарының Интернет жүйесіне кеңжолақты ... ... ... енгізу (e-learning) көзделеді.
Білім беруді дамыту мемлекеттік бағдарламасын іске асыруға жалпы 190,9
млрд. теңге (2011 жылы – 75,8 млрд. теңге, 2012 жылы – 62,3 ... ... жылы – 52,8 ... ... көзделеді.
Жалпы республикалық бюджетте Денсаулық сақтау ... ... ... 1 262,3 ... ... ... ... 2011 жылы – 401,3 млрд.
теңге, 2012 жылы – 420,7 млрд. теңге, 2013 жылы – ... ... ... ... ... ... 5 - ҚР ... сақтау министрлігінің 2011-2013 жылдарға
арналған ... ... ... ... |2011 жыл ... |2013 жыл |
| | | | ... ... |401,3 |420,7 |440,3 ... ... ... ... ... |245,8 |283,2 |304,3 ... ... ... ету ... | | | ... кеңейту мен дәрiлiк заттарды және | | | ... ... алу; ... | | | ... ... жүйесін құруға) | | | ... ... ... сақтау |18,2 |14,9 |4,6 ... ... ... және | | | ... ... ... іске ... | | ... ... ... ... салу және |51,3 |45,4 |59,7 ... | | | ... ... және ... оқу орнынан кейінгі |18,2 |23,6 |26,8 ... ... бар ... ... | | | ... ... сақтау саласындағы мемлекеттік|11,9 |12,4 |13,1 ... ... | | | ... ... ... халықтың |9,7 |10,8 |11,0 ... ... | | | ... ету | | | ... Денсаулық сақтау жүйесін республикалық |8,6 |12,3 |4,9 ... ... ... ... | | | ... | | | ... ... ... ... ... |2,4 |1,4 ... | | | ... Өзге де ... ... беру және |34,1 |15,7 |14,5 ... ... ұйымдарына күрделі жөндеу | | | ... ... | | | ... және т.б.) | | | ... ... сақтаудың бірыңғай ұлттық жүйесін қаржыландыруға
833,4 млрд.теңге (2011 жылы ... ... ... 2012 жылы – 283,2 ... 2013 жылы – 304,3 ... ... бағыттау жоспарланып отыр.
Денсаулық сақтау жүйесін одан әрі реформалау мақсатында Үкімет
«Саламатты ... ... ... ... ... 2011-2015 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын әзірледі.
Жалпы ... ... ... ... денсаулық сақтауды
дамыту мемлекеттік бағдарламасын іске ... ... ... (2011 жылы – 71,6 млрд. теңге, 2012 жылы – 74,9 ... 2013 жылы – 69,4 ... ... ... [32].
Бағдарлама шеңберінде апат медицинасы ... ... және ... ... ... ... пневмококк
инфекциясына қарсы балалар қауымын кезең-кезеңімен егуді енгізу, санитарлық
авиация қызметінің іс ... ... мен ... және 16 ... ... құру, В және С гепатитіне
балалар мен үлкендердің нысаналы ... шолу ... және олар ... ... алу, ... ... ынталандыра отырып
(аурудың алдын алу, ауру салдарының болмауы) АМСК жан басына шаққандағы екі
құрауышты нормативін ... және ... 1 ... ... ... ... ... шығыстарды теңестіруді жүзеге асыруды көздейді.
Денсаулық сақтау объектілерін ... ... ... ... 156,4 ... ... ... (2011 жылы – 51,3 млрд.
теңге, 2012 жылы - 45,4 ... ... 2013 жылы – 59,7 ... ... ... ... ... Тілдердің қолданылуы және дамуы
мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде жалпы ... 18,3 ... ... ... – 5,6 млрд. теңге, 2012 жылы – 6,2 млрд. ... 2013 жылы – 6,5 ... ... ... Бағдарлама шеңберінде бірнеше іс-шаралар
қатары іске асырылатын болады, оның ішінде:
Суармалы ... ... ... ... ... теңге бөлінеді. Бұл пилоттық жоба ауыл шаруашылық тауар
өндірушілерге ... ... ... ... ... ... ... дақылдарының шығындылығын көтеруге мүмкіндік береді.
Асыл тұқымды мал шаруашылығы өнімдерін өндірудің тиімді технологиялық
шешімін іске асыру, селекциялық асыл ... ... және оны ... жүргізу үшін тұтас алғанда үш жылға ... асыл ... ... ... 16,2 ... теңге бөлінеді (оның ішінде 2011 жылы –
7,3 млрд. теңге, 2012 жылы – 4,4 ... ... 2013 жылы – 4,5 ... теңге)
[33].
Іздестіру-барлау жұмыстарын қоса алғанда, сапалы ауыз сумен қамтамасыз
ету, су шаруашылығы объектілеріне тексеру жүргізу, ... ... ... және ... үшін 192,3 млрд. теңге (2011 жылы – 79,3 млрд.
теңге, 2012 жылы – 62,6 ... ... 2013 жылы – 50,4 ... ... ... үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту
жөнiндегi 2010-2014 жылдарға арналған ... ... ... ... шеңберінде экономиканы әртараптандыруды және бәсекеге
қабілеттілігінің ... ... ... ... секторларды дамытуға, сондай-
ақ басым секторларды дамытуды қолдауға мынадай бағыттар ... ... ... ... бар ... ... (агроөнеркәсіптік кешен,
жеңіл өнеркәсіп, туристік салаға) – 589,8 млрд. теңге (2011 жылы – 220,8
млрд. ... 2012 жылы – 189 ... ... 2013 жылы – 180 ... теңге);
- облыстық бюджеттерге, Астана және Алматы қалаларының бюджеттеріне
көліктік инфрақұрылымды дамытуға ... ... даму ... ... үш ... 107,2 млрд. теңге көзделді.
- ішкі сұраныс ... ... ... ... ... ... құрылыс индустриясы құрылыс материалдарын
өндіруге) - үш жылға 273,3 млрд. ... (2011 жылы – 164,9 ... ... жылы – 54,6 млрд. теңге, 2013 жылы – 53,8 млрд. теңге);
- «болашақ экономикасы» секторын ... - ... ... ... ... ... қызметі, баламалы
энергетика, атом энергетикасы) - 118,3 ... ... (2011 жылы – ... ... 2012 жылы – 40,7 ... теңге, 2013 жылы – 28,2 млрд. теңге);
2) экономиканың басым секторларын ... ... ... оның ішінде:
- энергетикалық инфрақұрылымды қамтамасыз етуге – 276,2 млрд. теңге
(2011 жылы – 101,2 млрд. теңге, 2012 жылы – 93,6 ... ... 2013 жылы ... ... ... ... шикізат кешенін дамытуға: 2011 жылы – 10,3 млрд. теңге,
2012 жылы – 9,9 млрд. теңге және 2013 жылы – 10,4 ... ... ... ... қолдау құралдарына («2020 бизнесінің жол ... 2011 жылы – 25,7 ... ... 2012 жылы – 60,3 ... ... 2013 жылы – 60,3 млрд. теңге;
- инвестициялар тартуға және арнайы экономикалық аймақтардың дамытуға:
2011-2013 ... ... 23,3 ... ... 21,7 ... теңге және 20,3
млрд. теңге мөлшерінде.
- көліктік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге 1 058,8 ... ... (2011 жылы – 395,3 ... ... 2012 жылы – 356,2 ... ... жылы – 307,3 ... теңге):
Айлық есептік көрсеткіш мынаны: 2011 жылы – 1 512 теңге, 2012 жылы – 1
618 теңге және 2013 жылы – 1 731 ... ... ... ... ... ... ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ
САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ
3.1 Халықтың әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның ... даму ... 2012 – 2016 ... әлеуметтік-экономикалық дамуы
2020 жылға қарай Қазақстан Республикасының 2020 ... ... даму ... ... ... дамудың
нысаналы индикаторларына қол жеткізуге мүмкіндік береді [34].
Стратегиялық жоспарды сәтті іске ... ... ... өсуіне және әлемдегі бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына кіруге
мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының кіріс деңгейі жоғары елдер ... ... ету ... ... ... әл-ауқат деңгейін көтеру
және жан басына шаққандағы ЖІӨ-ні 2015 жылға дейін 15 мың АҚШ ... ... ... Бұл үшін ... ... ... өсу қарқынын 7%-дан кем
емес деңгейде қамтамасыз ету қажет. Бұл ... ... ... ... емес саланың қарқынды дамуы есебінен қамтамасыз етілуі тиіс.
Сондықтан ЖІӨ ... ... ... ... ... ... ... кем емес деңгейде қамтамасыз ету ... ... ... қажет. Өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек
өнімділігін 2015 жылға қарай – кем дегенде 1,5 есе, ... ... кем ... 2,0 есе ұлғайту қажет.
Ұзақ мерзімді кезеңде инфляциялық үдерістерді ... – 2016 ... ... ... деңгейін 6,0-8,0% дәлізінде ұстап
қалуға ықпал ететін болады.
Елдің негізгі бес бағыты ... ... ... жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарын тиімді ... ... ету үшін ... ... жүйесінің төмендегі барлық
құжаттарына қосылған ... ... мен ... индикаторларға қол
жеткізу көзделіп отыр.
2012 – 2016 ... ... ... даму ... – 2015 ... экономиканың 7% өсуiн қамтамасыз ету жөніндегі
әлеуметтік-экономикалық саясаттың негізгі бағыттарында мақұлданған ... ... ... ... табыстары деңгейi жоғары елдердiң тобына
кiруі мақсатында және ... ... ... ... үшін 2016 жылы ЖІӨ ... жан ... шаққанда 18 мың АҚШ долл.
дейiн жеткізілетін болады (5 сурет).
Экономикалық өсудiң нысаналы параметрлерінің кірісі ... ... ... ... ... және ... қамтамасыз етіледi.
2012 – 2016 жылдары инвестициялардың өсу ... орта ... ... %-ды құрайды. Ол белсенді технологиялық жаңғырту жүргізуге мүмкіндік
беретін негізгі капиталды жинақтаудың ... ... ... 5 - 2016 ... ... жан ... ... ЖІӨ болжамы
2012 – 2016 жылдары тұтынудың өсуі орташа ... ... 8,1 ... Бұл ... үй шаруашылығындағы тұтыну ... ... ... ... ... ... ... жалпы алғанда ЖІӨ компонентері өсуінің мынадай параметрлерін
қамтамасыз етеді (6-кесте).
Кесте 6 - 2012 – 2016 ... ... өсу ... ... ... ... |2012 ... ... ... ... ... |109,6 |107,5 |108,3 |107,5 |107,8 ... ... жеке |110,2 |109,0 |108,6 |108,2 |108,5 ... |108,0 |101,5 |107,5 |105,0 |105,0 ... |106,1 |104,7 |109,2 |108,2 |105,1 ... мен қызметтер |100,5 |102,9 |105,2 |106,6 |104,9 ... | | | | | ... мен ... |101,1 |101,5 |109,4 |107,4 |103,7 ... | | | | | ... жылы ... ... өсуi көрcетiлген бастапқы параметрлерді ескере
отырып 6,9 %-ды, 2013 жылы – 6,2 %-ды, 2014 жылы – 7,1 %-ды, 2015 ... 2016 жылы - 6, 2%-ды ... – 2016 ... ауыл ... ... ... ... орташа
жылдық өсуі 4,8% құрайды, тамақ өнімдерін ... ... ... ... ... ... тиіс.
Қазақстан Республикасында 2010 – 2014 жылдарға арналған агроөнеркәсiп
кешенiн ... ... ... iске асыру iшкi нарықтың
қажеттiліктерiн жабу және ... ... ... үшiн ... ... ауыл ... ... және азық-түлiк өндiрiсiмен қамтамасыз
етуге мүмкiндiк бередi.
2012 – 2014 жылдары ... ... ... ... ... мөлшердегi
өсуi 7,3 % құрайды. Өнеркәсiп өндiрiсiнiң өсу қарқынының ұлғаюына тау-кен
өндiру (5,7%) және өңдеу өнеркәсiбі (10,2%) ... ... ... ... және газ министрлігінің болжамдары бойынша мұнай өндіру көлемін
кейіннен 2016 жылы 102,0 млн. ... ... ... отырып,
2012 жылы 83,0 млн. тоннаны құрады.
2015 жылдың соңына қарай мұнай және газ секторының дамуы шеңберінде 18
ірі жоба ... оның 9 ... ... 9 – Индустрияландыру
картасы шеңберінде іске асырылады. Жобалар мәліметтері бойынша жоспарланған
инвестициялардың жалпы көлемі 1 379,6 млрд. теңгені ... – 2016 ... ... ... ... ... ... 11,8 %-ды құрайды. Металургияның дамуы (машина жасау, химия
өнеркәсібі және т.б.) ... ... ... мен ... аралас салаларын ынталандыруға мүмкіндік береді.
Индустрияландыру картасына жалпы инвестиция көлемі 1 640 607 ... 54 845 ... ... құрайтын 43 жоба енгізілді.
2012 – 2016 жылдары ... ... ... ... ... өсуі жаңа бәсекеге қабілетті химиялық өндірісті құру, қолданыстағы
кәсіпорындарды ... ... ... және жаңғырту есебінен
қамтамасыз етілуі қажет.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасының ... ... 2010 – 2014 ... ... ... 11 ... енгізілді.
Машина жасау өнеркәсібінің өндірісі 2012 – 2016 жылдары орташа ... ... 2016 ... соңына дейін 22 жоба, соның 17 ... ... ... 5 жоба ... ... бойынша жоспарланған.
Ауыл шаруашылығында машина жасаудың 2 есе, мұнай және газ саласындағы
машина жасаудың 2,5 есе, тау-кен саласында машина жасаудың 2,7 есе, ... ... ... жасаудың 1,7 есе артуы есебінен 2016 жылдың
соңына қарай жалпы қосымша құн 2011 ... ... 2 есе ... – 2016 жылдары электр энергетикасы ... ... ... ... 4%-ды ... отындағы жаңадан іске ... ... ... ... үшін 2015 ... ... ... өндіру көлемін
131 млн. тоннаға, 2020 жылы 152 млн. тоннаға арттыру көзделеді.
2010 – 2020 жылдары көмір ... ... ... 3,4 млрд. АҚШ
долларын инвестициялау жоспарланып отыр.
2012 – 2016 жылдары құрылыс жұмыстары ... ... ... ... % ... ... (6-сурет).
Сурет 6 - 2012 – 2016 жылдары құрылыс жұмыстары көлемі
Қазақстан Республикасында 2011 – 2014 ... ... үй ... ... бағдарламасын іске асыру барлық қаржыландыру көздері
есебінен көлемі 24,3 млн. ш.м. ... үйді ... ... ... мүмкіндік береді.
Нақты сектор салаларының оң серпінін ескере отырып 2012 – 2016 ... ... ... ... жылдық өсуі 8,9 % деңгейде болжанып отыр
(Сурет 7).
Сурет 7 - 2012 – 2016 ... ... ... ... – 2016 ... ... ... көлемінің жылдық орташа өсімі 7,5%-
ды құрайды (Сурет 8).
Сурет 8 - 2012 – 2016 жылдары көліктің дамыту көлемі
Көлік ... ... ... ету үшін 2017 ... ... ... көлемі болжамды деректер бойынша 428,8 ... ... жүк ... 3 ... ... ... ... айналымы 224,3
млрд. жолаушы-км (тасымалданған жолаушылар көлемі 18,6 млрд. адам) құрайды.
Қазақстан экспортын құрайтын негізгі тауарларға ... ... және ... ... саясаты бойынша қабылданып жатқан шаралармен бірге
экономика өсімі қарқындарының ұлғаюы экспорт пен импорт көлемінің ұлғаюына
ықпал ететін ... ... ... 2012 – 2014 ... жылына орташа 7,8%-ға немесе
2012 жылы 116,7 млрд. АҚШ долл., 2016 жылы 166 млрд. АҚШ долл. өседі.
Экспорт 2012 жылы 75,7 ... АҚШ ... 2016 жылы 105,8 ... ... ... ... ... сұраныстың өсуі 2011 жылы импорттың 40,9
млрд. АҚШ долл., 2016 жылы 60,2 ... АҚШ ... ... ... ықпал ететін
болады.
Экспорттың импорттан артуы ағымдағы шоттың оң ... ... ... ол 2016 жылы ... бойынша 4,1 млрд. АҚШ долларына ... ... 9 - 2012 – 2016 ... ... төлем балансының болжамы
Төлем балансының параметрлері ақша-кредит саясаты параметрлерімен және
орта мерзімді кезеңге ... ... ... ... ... – 2016 ... ... жылдық мәні (желтоқсан, алдыңғы жылдың
желтоқсанына қарағанда) 6,0-8,0% деңгейінде бағаланады.
Экономиканың 7%-дық өсуін ... ету ... ... ... ... ... секторды жаңғырту мақсатында білім беру және ... ... ... ... ... жұмыссыздық және кедейшілік
деңгейін төмендету бойынша шаралар қабылданады.
Жұмыссыздық ... 2012 жылы ... 2016 жылы ... ... деңгейінің 6,1%-ға дейін төмендеуі болжанады.
3.2 Халықтың ... ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттары
«Мемлекет басшысының 2012 жылғы 27 қаңтардағы «Әлеуметтік-экономикалық
жаңғырту – ... ... ... ... атты ... ... ... әрі – Жолдау) іске ... ... ... ... ... ... ... Жолдауды іске асыру жөніндегі
Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарын ... ... ... ... ... жаңа ... ... жүйесінің
принциптеріне сәйкес жасалған және Жолдаудың барлық қағидаларын ... ... ... ... ... ... Жолдауында алдағы кезеңге
арналған мемлекеттің дамуының негізгі бағыттарын атап ... ... ... Республикасының 2020 жылға дейінгі
стратегиялық даму жоспарын жоспарлы іске асыруға ... ... ... құжатта мынадай сипаттағы шаралар көзделіп отыр: -
оқытудың ... ... құру және ... ... көмектесу; -
жалға берілетін тұрғын үй ... 1 ... ... ... жеткізу; -
сыбайлас жемқорлыққа қарсы ... ... ... - ... ... ... ... ұсыныстар әзірлеу; - зейнетақы
жүйесін жетілдіру жөнінде ... ... ... өңірлер дамуын қамтамасыз ету үшін жұмыс орындары,
әлеуметтік инфрақұрылым ... ... ... ... баса ... ... Сот және ... қорғау жүйесін жаңғыртуды қамтамасыз
ету үшін сот корпусын ... ... ... ... қажет.
Халыққа мемлекеттік қызмет көрсету сапасын ... ... ... ... ... кедергілерді қысқартып, халықтың компьютерлік
сауатын арттыру қажет.
Оқыту үдерісіне заманауи технологияны енгізу жолымен ... ... ... ... үшін ... ... ... кеңейтуге,
қолжетімді және сапалы медициналық қызмет ... ... өмір ... ... ерекше көңіл бөлінетін болады.
Индустриялық-инновациялық даму аясындағы Жезқазған-Бейнеу және
Арқалық-Шұбаркөл темір жол желілері, Атырау мұнай ... ... ... ... ... Қарашығанақ кен орнындағы газ өңдеуші зауыт, елдің
орталық өңірлерін газдандыруды қамтамасыз ... ... ... ... ... де ... және инфрақұрылымдарды дамытудың ... ... ... Ауыл ... дамыту үшін делдалдарсыз бөлшек
сауданы мемлекеттік қолдаудың тетіктері енгізілетін болады, бірыңғай ... ... ... өндірісте жеке инвестицияның тәуекелін төмендету
үшін мемлекеттік кепілдендіру жүйесі мен ... ... ... ... ... іске ... ... бюджеттік
бағдарламалар әкімшілері мемлекеттік бағдарламалар, аумақтарды дамыту
бағдарламалары, ... ... ... ... тиісті жылдарға арналған мемлекеттік бюджетте көзделген
қаражат шеңберінде, ... ... ... ... ... да ... ... асырады.
Қазақстан халқына жолдауында Қазақстан жолының жаңа ... ... ... халықтың әл-ауқатын арттырудың жаңа міндеттері
келтірді. Үкімет пен ... ... ... ... жүзеге асыруға
қажетті қаржы бөлу үшін бюджетті ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін Ұлттық қордан несие алуға тура ... ... ... деп ... Ол ақшаларды өз экономикамызға салайық деді ... ... бәрі ... ... біздің еліміздің бейнесін
бүтіндей өзгертетіне сөз салды [36].
Қазақстан Республикасының Мемлекет басшысының ... ... ... ... кіру ... ... сәйкес орта мерзімді
кезеңдегі негізгі экономикалық саясаттың негізгі мақсаты - ... ... жыл ... ... кем емес ... қамтамасыз ету.
Тұрақты және теңгерімді өсуді ұстап тұру шикізаттық емес секторды ішкі
және ... ... ... арқылы дамытумен қамтамасыз етілетін
болады. Орта мерзімді перспективада мемлекеттің экономикалық саясатының
шешуші бағыттары ... ... өсу, ... және ... салауаттылығына қол жеткізу үшін индустрияландыру инфрақұрылымын
дамыту және адами капиталдың бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... шеңберінде дамудың экстенсивтік, шикізаттық жолынан
индустриялық-инновациялық дамуға өту ... ... ... ... шеңберінде жүргізілетін энергетика, көлік және
телекоммуникация салаларын жаңғырту экономиканы үдемелі әртараптандыру және
шетел инвестицияларын ... ... ... ... ... тұрақтылығы үшiн негiзгi әлеуетті iшкi қатер тауарлар
мен ... ... ... ... ... ... ... болып табылатынын ескере отырып, ... ... iшкi ... дамыту жөнінде, олардың өндiрiсiн және сақталуын
қоса алғанда, шаралар қабылдайтын болады.
Азық-түлiк нарығында ... күрт ... жол ... ... ... тауарына бағалардың болжамды дәлізін және әлеуметтiк маңызы
бар азық-түлiк тауарларына бөлшек бағалар өлшемiнiң және оларға ішкі ... ... ... ... белгілеу жолымен оларды болжамдауды
айқындау болып табылады. Азық-түлiк нарығында баға тұрақтылығын қамтамасыз
ету нарықтық тетiктердi ... ... ... ... ... ... шеңберiнде жүзеге асырылатын болады. Ол өңірлер ... ... ... ... ... және ... ... егiс алаңдарының ұлғаюы, жылыжайлар мен көкөнiс
қоймаларын салуды және жұмыс істеп ... ... ... ... ... ... ... импортын ұлғайту жолымен жеміс-
көкөніс өнімдерімен ... ... ауыл ... өнімдерін
өндірушілер үшін апта ... ... ... ұйымдастыру
тәжірибесін жалғастыруға, көтерме (коммуналдық) және бөлшек-сауда азық-
түлік нарықтары мен сауда инфрақұрылымын одан әрі ... ... ... іске асыру жалғасатын болады.
Салық-бюджет саясаты
Салық-бюджет саясаты орта мерзімді кезеңде ... ... ... ... іске ... және ... ... өсуін
қамтамасыз етуге бағытталатын болады.
Экономиканың одан әрі өсуі үшін жағдайлар салық және бюджет саясаты
құралдары ... ... ... ... ... ... 2012 – 2014 ... салықтардың кірістерді
қайта бөлу бойынша мемлекеттің әділ құралы ретіндегі әлеуметтік маңызды,
ынталандырушы және ... ... ... ... ... ... саясатының шаралары орта мерзімді ... ... ... пен ... ... ... ... күшеюі жағдайларында экономиканың шикізаттық емес
секторын, ең ... ... ... секторлары
кәсіпорындарының инновациялық қызметін дамытуға ынталандыруға;
- қолайлы инвестициялық ахуал жасауға және ішкі, сондай-ақ сыртқы
жеке инвестицияларды ынталандыруға;
- бюджеттің ... ... ... ... ... мен міндеттемелердің толық ... ... ... ... бағытталатын болады.
ЕЭК шеңберінде Қазақстанда неғұрлым қолайлы салық режимін қалыптастыру
маңызды болып ... бұл ... ... шектеу болмаған кезде
экономиканың одан әрі өсуі үшін қосымша ... ... ... ... ... негізгі қорларды, энергиямен жабдықтауды, ҒЗТКЖ-ны
жаңартуды ынталандыру өндіріс тиімділігін арттыру және негізгі ... ... үшін ... ... ұлғайтуға серпін береді.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы азаматтарының және тұруға ықтиярхаты
бар тұлғалардың табыстары мен ... ... ... ... ... ... азаматтарының және тұруға ықтиярхаты бар
тұлғаларының табыстары мен ... ... ... ... іс-шаралар жоспары бекітілді.
Жаппай декларациялауға көшу 7 жыл бойы кезең-кезеңмен ... ... (2010 – 2011 ... ... декларациялауға көшудің
әдіснамалық негіздерін айқындау жөніндегі іс-шараларды жүзеге асыру;
2-кезең (2012 – 2013 ... ... ... заңды тұлғалардың
декларацияларын қабылдауға, өңдеуге және талдауға техникалық жарақтандыру
бойынша НҚА әзірлеу ... ... ... (2014 – 2015 ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорындар мен мемлекеттің үлесі бар компаниялар ... ... ... ... (2016 жыл): ... басқа жеке тұлғалардың бастапқы
декларацияларды тапсыруы;
5-кезең (2017 жыл): ... ... ... ... яғни ... тұлғалар декларация тапсыруға міндетті болады.
Сондай-ақ арнайы салық режимдерін реформалау көзделген.
Экономиканың одан әрі өсуін қамтамасыз ету мақсатында бюджет ... ... ... ... ... әл-ауқатын арттыруға;
- экономиканы жаңғыртуға және әртараптандыруға;
- мемлекет тарапынан ішкі ... ... ... ... ... ... экономиканың өсуін ынталандыру макроэкономикалық
тұрақтылыққа зиянын тигізбей жүзеге асырылатын болады.
Әлем ... даму мен ... ... ... ... сондай-ақ экономиканың «қызып кетуін» болдырмау мақсатында
бюджет саясаты 2012 – 2014 жылдары контрциклдық қағидатқа сүйенетін ... ... ... ... кезеңде мемлекеттік шығыстардың ЖІӨ-
нің номиналдық өсуінен аспайтын деңгейде тежелетін болады, ал экономикалық
құлдырау кезеңінде ішкі сұранысты ... үшін ... ... болады.
Бюджетаралық қатынастар
Бюджетаралық қатынастар саясатының негізгі мақсаты орта мерзімді
кезеңде мемлекеттік басқару деңгейлерінің ... ... ... асыру және оларға бекітілген мемлекеттік қызмет ... ... ... ету үшін ... қаржы қаражатымен
қамтамасыз ету болып табылады.
Бюджетаралық қатынастарды одан әрі ... ... ... Үкіметінің 2010 жылғы 2 ақпандағы № 54 ... ... ... ... ... жаңа әдістемесі әзірленді, осының
негізінде 2011-2013 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттер көлемі
бойынша Заң әзірленді.
2011 ... 17 ... ... ... ... ... ... сәйкес елдің тұрғындарына бекітілген сапалық бюджеттік
қызмет көрсетулердің кепілдік жиынтығын жеткілікті ... ... ... және ... ... ... ынталандыруды
ұштастыратын бюджетаралық қатынастардың жаңа тәсілін әзірлеу бойынша
тапсырмасы ... ... ... жүйесін іске асыру шеңберінде Елді аумақтық-
кеңістіктік дамытудың 2020 жылға дейінгі ... ... ... салаларын дамыту
«Дәстүрлi индустриялардағы» өндiрiстi әртараптандыру
Мұнай-газ секторын дамыту саясаты мұнай мен газдың ... ... ... ... бағыттарын әртараптандыруға,
жаңа мұнай құбырларын салуға, ішкi нарықтың мұнай ... мен ... ... ... ... қойған мақсаттарға қол жеткізу Қазақстан Республикасында ... ... ... ... 2010 – 2014 ... ... бағдарлама
аясында жүзеге асырылады. Осы бағдарлама шеңберінде ... ... ... ... ... магистарльдық газ құбырын салу,
Ақтау пластикалық массалар зауытында жол ... ... салу ... ... ... ... ... үш МӨЗ қайта құру және жаңғырту,
интеграцияланған газ-химия кешенiн салу.
Тау-кен металлургия саласындағы басты саясат ішкі нарықта ... ... ... ... шығу және ... ... өнім шығару
арқылы машина жасау, құрылыс, ... ... ... ... ... ... бағытталады.
Ішкі сұранысты ынталандыру арқылы салаларды дамыту
Елімізде машина жасауды дамыту саясаты ішкі ... ... ... және ... құны ... ... өнім
өндірісін ұлғайту есебінен экспортты кеңейтуге бағытталған.
Алға қойылған мақсат Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі 2010 – 2014
жылдарға арналған бағдарлама аясында жүзеге асырылады.
Экспорттық ... бар ... ... ... саласындағы саясат азық-түлік қауіпсіздігі мен
өнім экспортын ... ... ... ... бәсекеге қабілетті
агроөнеркәсіптік кешенін дамытуға бағытталған.
Қойылған мақсат ішкі нарық қажеттілігін қанағаттандыру және экспорттық
салада өз ... алу үшін ... ... сапалы ауыл шаруашылығы өнімі
мен азық-түлігін өндіруді қамтамасыз ... ... ... ... ... 2010 – 2014 ... ... аясында іске асырылады.
Инвестициялық жобаларды іске ... ... ... ... нарығын отандық өнімдерімен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Жеңіл өнеркәсіпті дамыту саясаты ұзақ мерзімді кезеңде оның ... ... ... ... және ... өндіріс өнімдерінің
бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталатын ... ... іске ... жеңіл өнеркәсіпті дамыту жөніндегі
2010 – 2014 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... ЖШС тері өндірісін қайта құру және
жаңғырту, «Оңтүстік» АЭА аумағында ... ... ... ... «Мақта өнеркәсібі – Целлюлоза» ЖШС базасында гигроскопиялық
мақта және целлюлоза шығару сияқты ірі ... іске ... ... ... ... ... және ... технологияларды дамыту жөніндегі
саясаты Қазақстан Республикасының ... ... және ... көшуі үшін жағдайлар мен тетіктерді ... ... ... ... ... экспортқа бағдарланған
ұлттық секторын қалыптастыруға бағытталатын болады.
Қойылған мақсаттарға қол жеткізу Қазақстан Республикасында ақпараттық
және коммуникациялық технологияларды дамыту ... 2010 – 2014 ... ... іске асыру есебінен жүзеге асырылады. Бағдарламаның
шеңберінде мынадай ірі жобалар көзделген: олар қала және ауыл ... ... ... ... ... және ... ақпараттық кеңістігі дамуының жаңа сапалы мүмкіндіктерін
беретін, ... ... ... ұлттық интеграциялық ... ... ... мен ... одағына (бұдан әрі – КО) мүше-
мемлекеттердің ұлттық ақпарттық жүйелерінің ... ... ... ... ... бағытталған Кеден одағының шеңберінде ақпарат алмасу
үшін ақпарттық коммуникациялық инфрақұрылымды құру.
Рұқсаттамалық құжаттар беру бойынша бизнес-процестерді ... ету ... ... ... ақпараттық жүйелер (деректер базасы)
арқылы, оның ішінде «электрондық үкімет» ... өз ... ала ... ... беру ... ... кезеңнің нәтижелері бойынша «Кейбір заңнамалық актілерге
әкімшілік кедергілерді ... ... ... ... ... енгізу туралы» Қазақстан Республикасы ... ... ... бірыңғай заңда оларды қауіптілік ... ... бөлу ... рұқсаттардың толық тізбесі айқындалатын болады.
Бірінші санатқа оларды жүзеге асыру ... ... ... ғана ... ... ... ... қызмет түрлері кіреді. Мысалы, бұл
атом энергетикасы, есірткі, қару-жарақ айналымы саласындағы қызмет.
Екінші санатқа лицензиялауға ... ... ... ... ... ... сертификаттау және басқалар арқылы
реттелетін қауіптілігі орташа дәрежедегі қызмет түрлері кіреді. Бұл ... ...... ... ... қолданылатын болады.
Қызметтің басталуы туралы хабарламадан кейін жүзеге ... ... ... ... ... түрлері үшінші санатқа кіреді.
Рұқсат беру шарттары мен тәртібі, атап айтқанда, талаптар, ... беру ... бас ... ... ... ... ... сараланатын болады.
Үшінші кезең шеңберінде барлық рұқсат беруді электронды форматқа толық
көшіру, ал ... ... ХҚО ... беру жүзеге асырылады.
Бұл жұмыстың нәтижелері «Мемлекеттік бақылау және қадағалау туралы»
Қазақстан Республикасының 2011 ... 6 ... ... ... ... ескерілетін болады.
Сыртқы сауда саясаты
Сыртқы сауда саясаты әлемдік сауда жүйесіне интеграциялану ... ... ... ... мен ... ... және
жедел жүйесін құруға бағытталады.
Кедендік-тарифтік және тарифтік емес мемлекеттік саясат, сондай-ақ
демпингке ... ... және ... ... қолдану мемлекеттің
индустриалдық-инновациялық дамуы шеңберінде ... мен ... ... ... міндеттерді шешуге бағытталатын болады.
Қазақстан үшін тиімді шарттарда ДСҰ-ға кіруді қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасау
мақсатында ДСҰ-ға кірудің шарттарын үндестіру қамтамасыз етілетін болады.
Ішкі сауданы дамыту
Ішкі сауданың мақсаты ... ... ... мен ... ... ... арттыруға бағытталған
икемді сауда саясатын құру болып табылады.
Әлеуметтік саланы жаңғырту
Қазақстандағы ... ... ... ... ... жоғары
деңгейі мен сапасын, әлеуметтік процесстің әртүрлі қатысушылары –арасындағы
функцияларды оңтайлы бөле ... оның ... ... ... ... арттыруды қамтамасыз ету.
Әлеуметтік жаңғырту, ең алдымен орта ... ... ... ... беру мен ... ... ... деңгейі
тікелей және көлбеу еңбек ұтқырлығы рөлін арттыру, ... және ... ... жылжу үшіг тең мүмкіндіктер құру жағына қарай ауыстырылады.
Білім беру
Инновациялық экономиканы қалыптастырудың қажетті шарты ... ... өсуі мен ... ... маңызды алғышарты, елдің
әл-ауқаты мен қауіпсіздігінің шарты ... ... беру ... ... табылады.
Білім беру жүйесіндегі орта мерзімді кезеңдегі негізгі бағыттары
Қазақстан Республикасында ... ... ... 2011 – 2020 ... ... бағдарламасының және 2010 – 2014 ... ... ... ... ... іске ... болады.
Мектепке дейінгі білім беру саласындағы мемлекеттің саясаты мектепке
дейінгі ұймдар желісін кеңейтуге және мектепке дейінгі ... ... ... ... ... білім беруден жоғары білім беруге дейінгі барлық
деңгейдегі білім беру сапасын ... ... мән ... ... ... ең біріншіден педагогтардың еңбекақысын төлеуді жетілдіру
және педагогикалық кадрлардың біліктілігін арттыру мен ... ... ... ... ... ... болады.
«Болашақ» бағдарламасы шеңберінде ... ... ... мен педагогтардың санын ұлғайтуды көздейтін педагогикалық
кадрларды даярлау саясаты ... ... ... ... ... ... жету - ... саясатының негізгі мақсаттарының бірі.
Жұмыс орнының қосымша санын құрайтын экономикалық жүйе қоғамдық ... ... ... ... халықтың материалдық қажеттілігін көп
дәрежеде арттыру міндетін қояды.
Әлеуметтік қамтамасыз ету
Әлеуметтік ... ету ... орта ... ... ... ... болдырмайтын, атаулылық пен тиімділікке негізделген
әлеуметтік қорғау жүйесін құруға бағдарланатын ... ... ... көп ... ... ... және Қазақстандағы өмір деңгейіне сәйкес келетін болады.
Негізгі әлеуметтік ... ... ... ... зейнетақылық
төлемдерді арттыру, халықты әлеуметтік сақтандырумен қамтуды кеңейту егде
жастағы тұлғалардың, мүгедектердің, асыраушысынан ... ... ... да әлеуметтік қамсыздандыруға мұқтаж азаматтардың лайықты өмір
деңгейін қамтамасыз етеді.
2015 ... ... ... ... төлем мөлшері күнкөріс минимумы
мөлшерінің 60%-ына дейін жеткізіледі, ал мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы
мөлшері 2010 ... ... ... ... 1,2 есе ... ... ... пен халықтың осал санатын қолдау жүйесінің ары
қарай дамуы әлеуметтік тәуекелдерді азайтуға және кедейлікті белсенді ... ... ... ... Осыған байланысты өндірістік
жұмыспен қамтуды ынталандыруға, еңбекке ... ... ... жалпы деңгейін арттыруға және ... ... ... ... іске ... ... әлеуметтік қамтамасыз ету саласындағы мемлекет саясатының
негізгі мақсаттары мыналар болады:
- халықты зейнетақылық және әлеуметтік ... ету ... ... ... ... әлеуметтік көмек жүйесін жетілдіру;
- табысы кедейлік шегінен төмен азаматтар үлесін қысқарту;
- мемлекеттік әлеуметтік стандарттар жүйесін одан әрі ... ... ... ... ... ... жағдайларын қамтамасыз ету және коммуналдық
инфрақұрылым жай-күйін жақсарту мақсатында Қазақстан ... ... ... жаңғырту бағдарламасы қабылданды.
Бағдарламаны іске асыру ресурс үнемдеуші технологияларды пайдалана
отырып, ... үй ... ... ... құру және коммуналдық
инфрақұрылымды жаңғырту, пайдалану шығындарын төмендету, инвестициялық
әлеуетті дамыту және жекеменшік ... ... ... жүзеге асырылатын
болады.
Жоғарыда көрсетілген іс-шараларды қаржылық қамтамасыз ету мақсатында
күрделі жөндеуді қайтарымды ... және ... ... ... әзірленді.
Сонымен қатар тұрғын үй мен коммуналдық объектілерге жөндеу жүргізу
және қайта құру үшін ... және ... мен ... ... ... қоса ... ынталандыру тетігін әзірлеу бойынша
жұмыс жүргізілетін болады.
Тұрғын үй қатынастырының жаңа модульдері мен бірлесіп қаржыландырудың
арнайы ... ... 11 624 үй ... болады.
Халықты сапалы ауыз сумен және су бұру қызметтерімен қамтамасыз ету
мақсатында 2010 – 2020 жылдарға арналған «Ақ бұлақ» ... ... ... ...... және ... жерлерде сумен жабдықтау және
су бұру ... салу және ... ... оны ... және ... пайдалану
болып табылады.
3.3 Әлеумметтік-экономика саласында Қазақстан Республикасы ... ... ... ...... мемлекеттің
жаңа саяси бағыты» атты Жолдауынан туындайтын ... ... ... ... Стратегиясы – қалыптасқан
мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына жолдауынан туындайтын
тапсырмаларды орындауға қол жеткізілуде [39].
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... Қазақстанда даму жолына түсіп, ел аймақтарының ішінде
көшбасшы ретінде көрініп келеді. Қазақстанның индустрияландыру ... ... ... 631,5 ... ... ... салу ... 10,6 мың
жұмыс орны және пайдалану кезінде 9,9 мың жұмыс орны ашылатын 68 жоба ... ... оны іске ... 2,5 жылы ... (2010- 2012 жылдың бірінші
жартысында) индустрияландыру картасы аясында жалпы сомасы 186,8 млрд. теңге
56 өндірістік нысан пайдалануға беріліп, 4,7 мың ... орны ... ... ... бастап, аталған кәсіпорындар жалпы сомасы 346,2 ... ... ... Бұл ... осы ... ... ... өнеркәсіптік өнімдерінің 12 пайызын қамтиды. Әрине, ... ... ... ... ... құрылыс индустриясы секілді салалар
алады.
Сапар барысында біз ... және ауыл ... ... ... ... ... қызмет жасайтын ұжымдармен
кездесу өткізіп, Мемлекет басшысының ... ... ... ... жүзеге асып жатқанына назар аудардық. Кездесулерде сайлаушылар
тарапынан көптеген өзекті ... ... Атап ... ... саласына қатысты электр қуатының бөлек тарифтері, ... ... мен оған ... ... ... салу, байланыс
жүйесінің даму мәселелері елді мекендердің тұрғындарын алаңдатып отыр.
Мемлекет басшысы «Қазақстан-2030» ... ... бері ... ішінде мемлекетіміз әлемдегі ең серпінді дамушы елдер бестігіне енгенін
айта келіп, 2012 ... ... ... ... көлемі жағынан әлемнің
50 ірі экономикасының қатарына кіргеніне тоқталып еді. ... ... ... 2050 ... ... ... ... дамыған экономиканың және жалпыға
ортақ еңбектің негізінде берекелі ... ... ... ... ... ... ... саясатымен, ұзақ мерзімді дамумен және
экономикалық өсумен айналысатыны анық.
Елбасы 2050 ... ... ... ... міндеттерді шешу
қағидаттарының маңыздылығын кеңінен баяндады. ... ... ... ... ... деген қағидатты түрде жаңа
көзқарастың болуы, мемлекеттік активтерді басқару жүйесін жаңғырту, табиғи
ресурстарды ... ... жаңа ... ... ... ... ... құру, ауыл шаруашылығы өніміне өсіп отырған
жаһандық сұраныс жағдайында ауқымды ... ... су ... жаңа ... ... ... алға тартты. Президенттің
айтуынша, көмірсутегі шикізатының нарығында ірі ... ... қала ... ... ... ... ... дамытуға, күн мен желдің
энергиясын пайдаланатын ... ... ... ... технологияларды дамыта келе, экспорттың жалпы ... емес ... ... 2025 жылға қарай екі есеге, ал 2040 ... үш ... ... ... және орта бизнестің экономикадағы үлесі 2030
жылға қарай, ең аз дегенде, екі ... ... ... таңда Үкімет еліміздегі агроөнеркәсіп кешенінің 2020 жылға
дейінгі ... ... ... ... Бұл ... ... 2020 ... қарай ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдаудың көлемін
4,5 есеге арттыру болып табылады.
Елбасымыз ... ... ... ... құру ... ... Қазақстан
XXI ғасырдың ортасына қарай әлемнің ең дамыған 30 ... ... ... ... Ендеше, баршамыз қай салада жұмыс жасасақ та, осы мақсатқа жету
үшін еңбегімізбен өзіміздің үлесімізді қосуға атсалысқанымыз жөн.
Елбасымыз өз ... ... ... жаңа ... ... ... Еліміздің азаматтары үшін экономика мен бюджеттің
өсіміне ... ... ... ең ... ... ... ... белгілеуіміз керек. Осыған байланысты ... ... ... ... еңбекке жарамсыздарға, науқас
балаларға және т.б. әлеуметтік жағдайы төмен ... ... ... ... ... алатынына ризашылықтарын білдірді.
Қазіргі таңда облыстарда Үдемелі индустриялық-инновациялық даму
бағдарламасы ... ... ... ... жаңа ... орындары
белгіленіп отыр. Мемлекет жұмыссыздарды оқыту мен қайта даярлаудан
өткізуге, яғни ... ... ... ... ... жаңа мамандық
игеруіне қолдау көрсетуде. Ендігі жерде біздің жұмыс берушілер ... ... ... топтарын жұмысқа белсене тартып, ... ... ... ... жасау керектігіне сайлаушылар ... ... ... ... асып ... ... ... бағдарламасы
бойынша бірнеше мәселеге тоқталып, олар жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... әл-ауқатын арттырудағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық
саясатының маңызын зерттеу бүгінгі таңда өзекті мәселелердің бірі ... ...... ... ... зерттеуде теориялық
тәсілдерді талдауын қажет еткен болатын.
Әлеуметтік саясаттың мақсаттарына жету үшін маңызды ... ... ... ... ... ... бұл механизмдерді өзгерту
қажеттілігі туындайды, себебі бұрынғы механизм өзінің әлсіздігін ... ... ... ... ... ... ... бөлінетін құралдарды тиімді пайдалану, әлеуметтік ... ... ... ... сәйкестігі, әлеуметтік саладағы
мекемелердің тиімді қызмет ету деңгейі дегенді білдіреді. ... ... ... реформалаудың ең күрделі мәселесі
әлеуметтік мақсат талаптары мен экономикалық тиімділікті, әлеуметтік және
рационалды ... ... ... мәселесінде қорытылады.
Әлеуметтік мақсаттар мен нарықтық механизм іс - әрекетінің арасындағы
қарама – қайшылықты әртүрлі жолдармен шешуге ... ... ... ... ... ... және ... түрі қаржы ресурстардың
тиімді қолданылуын ынталандыратын тауарлы – ... ... ... Іс ... осы ... ... ... халық үшін
тегін түрде жүзеге асатын медициналық ... ... ... ... ... «әлеуметтік өсім», «экономикалық даму»,
«әлеуметтік ... ... ... ... мағына береді. Қазіргі
уақыттарда өмір сапасы мен деңгейін бағалау кезінде ... ... ... аударылу керек деген ұсыныстар туындайды. ... ...... ... түсінігі экономикалық және әлеуметтік
процестер динамикасында қарастырылатын жиынтық, сонымен ... әр ... ... ... – қатынасы дегенді білдіреді.
Елдің және оның жеке ... ...... ... ... ... ... тәсілдер бар. Мұндай тәсілдердің ішінде
ең әйгілілері өмірдің ... ... ... халық табысының
дифференциясын анықтайтын көрсеткіштер, экономикалық салмақты ... ... ... Осы ... ... өзіндік ерекшеліктері мен
кемшіліктері ...... ... ... ... нақты ынтаның бар
болуын талап етеді. әрбір елде мұндай ... әр ... ... Батыс
Қазақстан аймағында елдің әлеуметтік – экономикалық дамуын көтеретін ерекше
саласы болып экономиканың мұнай-газ секторы табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... Осы елдердің
жетекшілерімен жүргізілетін саясаттың ерекше белгісі – елдің экономикалық
диверсификациясы, мұнай-газ ... ... ... ... ... ... ... және қайта дамыту, білім және қорғанысқа
бағытталуы ... ... ... ... ... ... ... иеленбей,
оларды тиімді қолдана алмаған. Мұнайдан түскен табысты қолдануда Нигерияның
негативті тәжірибесі, сапалы мұнайдың көлемді ... ... ... өмір ... мен ... жетістігін білдірмей, керісінше
экономика мен әлеуметтік салада негативті процестердің туындауын көрсетеді.
Сондықтан, бұл ... ... ... ... ... келеді.
Біздің зерттеулеріміздің нәтижелері көрсеткендей, Қазақстанның жеке
аудандары мен аймақтарының даму деңгейлерін ... ... ... мәселесі өзекті және мемлекет тарапынан көңіл аударуды қажет
етеді. Осыған ... ... ... ... ... ... саясатты жаңарту маңызды мәнге иеленіп отыр.
Әлеуметтік – экономикалық даму деңгейін ... ... ... ... ... – қайшы нәтижелерді тудырған. Бұл ... ... даму ... ... Нәтижесінде әлеуметтік ... ... бес ... пайда болған: «қаржы және әлеуметтік
шүкіршілік», «өндіріс және өмір деңгейі», «кәсіпорын рентабельділігі ... ... ... ... өзгерісі және әлеуметтік тепе-
теңдік» және ... ... және ... ... ... Қазақстандағы экономиканың өзгерісін мөлшерлік
көрсеткіштердің өсіміне жатқызатыны ... және осы ... ... ... өсім ... шаққаны расталады. Сонымен
қатар, басты компонент әдістерін қолданумен жасалған талдау, көлемді таза
өсім ... ...... дамуының артуына әкелмейтінін
көрсетеді.
2010 - 2012 жылдары ішкі сұраныстың кеңеюі тұтынуға жұмсалған шығыстар
мен ... ... ... ... ... ... өсуі үй ... мен мемлекеттік органдардың
шығыстарының артуы есебінен қамтамасыз ... ... ... ... ... 10,6 %-ға, үй ... мен ... сектордың шығыстары
тиісінше 10,2 % және 11,6 %-ға артты.
Халықтың нақты ақшалай табысының өсуі, 2010 - 2012 жылдары жыл ... %-ға ... ... ... ... ... ... факторлардың
бірі болып табылады.
Жалпы жинақталымның жыл сайынғы өсімі - 13 %, оның ... ... ... - 11,2 ... - 2011 ... ... ... теңгерімінің нығаюы жүзеге асты.
Егер 2010 жылы ағымдағы шот 273 млн. АҚШ ... ... ... 2011 жылы ... ... ... шоты 455 млн. АҚШ ... жылы ағымдағы операция шотының 486 млн. ... ... ... көрсетулерге шығыстардың және инвестициялық табыстың
резидент еместеріне төлемдердің күрт өсуі ... ... ... ... құны 2011 ... ... 1,5 есе өсіп,
7,5 миллион АҚШ долларын құрады. Шетелдік тікелей инвесторларға төленетін
дивидендтердің көлемі 3,8 ... АҚШ ... ... 2011 ... 2 есе ... - 2012 ... ... мен қызмет көрсетулер экспорты артты.
2012 жылы ЖІӨ ... ... және ... ... ... 54,5 %-ды ... 2010 жылы 48,4 % болды. Осы жылдарда тауарлар ... ... ... өсім ... ... 42,3 %-ды ... жылы ЖІӨ ... тауарлар және қызмет көрсетулер импортының
үлесі 45,4 %-ды құрады, 2010 жылы 43,1 % ... 2010 - 2012 ... мен ... ... ... жыл ... өсім ... орташа
38,1 % болды.
2010 - 2012 жылдары негізгі капиталға инвестициялар 1,6 ... ... жылы ... ... ... ... 2205,2 млрд. теңгені
құрады.
2010 - 2012 жылдары тікелей шет елдік ... ... ... ... ... 2012 жылы оның ... ... кемуі
байқалды. 2012 жылы ... 1,7 ... АҚШ ... ... ... ... бұл таза ... 5,4 млрд. долл. жеткен 2011 ... ... ... халықаралық резервтері 2012 жылдың соңында тұтастай ... млн. АҚШ ... оның ... ... ... ... 8074 млн. ... құрады.
Тауарлар мен қызметтердің ұлғаюы 2010-2012 жылдары орташа 6,7 %-ға
өскен ... ... ... ... ... ... бірінші тоқсанда инфляция орташа жылдық мәнде 8,4 %-ды
құрады және 2012 жылдың осы ... ... ... 1,5 пайыздық
тармақта асты. Тұтыну тауарларының бағасы ... ... осы ... 4,6 %-ға, азық-түлік емес тауарлардың ... 1,2 ... ... ... ... қызметтер 2,7 %-ға қымбаттады.
2013 жылғы қаңтар-наурызда негізгі капиталға инвестициялар 2012 жылғы
ұқсас ... 1,3 ... ... және 447,3 ... АҚШ ... ... жылғы бірінші тоқсанда әлемдік нарықтардағы негізгі қазақстандық
тауарларға конъюнктура жақсарды. Мәселен, Қазақстанның негізгі ... ... ... ... индексі өткен жылдың бірінші
тоқсанымен салыстырғанда 27,6 %-ға өсті.
Алдын ала деректер ... 2013 ... ... ... ... %-ға ... және 36238 ... жетті. Халықтық нақты ақшалай табысы
осы кезеңде 16,5 %-ға ұлғайды.
2013-2016 жылдары экономика ... ... ... ... ... ... өсуінің барлық негізгі факторларын жедел дамыту үшін қолайлы
макроэкономикалық жағдай жасалатын болады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ... А.Т. ... ... ... ... и ... ... — Алматы: Дайк-пресс,
2000. —329 с.
2. Джумамбаев С.К. ... ...... ... ... — 94 ... ... С.К. Проблемы обеспечения качества экономического роста //
Теория и ... ... ... на ... ... международной научно-практической конференции.
Алматы: РГП «ИЭИ МЭиТ РК», 2001.— №1. — С.82-85.
4. Елемесов Р.Е. Переходная экономика: проблемы ... и ... ... ... ... 1998. — 166 с.
5. Ельбисинов С.Х. Прогнозирование и планирование ... ... А.Е. ... экономики Казахстана: рыночная
экономика, реформы, экономическая политика: Сб.статей: 1990 — 2001 ... 3-х т. — ... РГП ... ... ... 2002.
7. Жатканбаев Е.Б. Методология исследования экономики. — Алматы,
1999. —80 с.
8. ... Р.К. ... ... ... ... Казахстан как источник экономического роста / Фонд ... ... ... — Алматы: Фонд Сорос — Казахстан, 2001.
—28 ... ... М.Б., ... Ф.М., ... Ф.Г. ... модель
технико-экономического развития / Институт МОН РИ. — Алматы, 2000.— 56
с.
10. Кошанов А.К. Потенциальная и фактическая роль иностранного ... ... ... ... —2002. - М24-5. — С.44 ... ... Т.Р., Победина М.П., Поляк Г.Б. Региональная экономика: учебное
пособие.- М.: Банки и биржа, ЮНИТИ, 1995.
12. Модели перехода от административной экономики к ... Под ... С.Б.- ... ... ... Хасбулатов Р.И. Мировая экономика.- М.: ИНСАН, 1996.
14. Исмаилова С. Рынок труда без прикрас. Деловая неделя.- №10, 1997, ... ... Ж.О. О ... на ... труда. Казахстанская правда 1996,
с. 2.
16. Эрхард Л. ... ... ... М.: БЕК, ... ... К.А. ... с ... лицом. Южный Казахстан- 15
февраля,1998, с.3-6.
18. Кашин В., Нещадин А. ... ... ... спад ... ... ... и труд- №9, 1994, с.13-17.
19. Абилкасимов С. Переориентация на активные формы борьбы с безработицей.
Вести Казахстана- 20 октября, 1995, ... ... П. ... ... в ... ... в ... Казахстан .
Саясат- №8, 1996, с.7-10.
21. ... В.Н. ... ... ... и ... ... ... хозяйства. Вопросы изобретательства- №
5-6, 1992, с. 13-14.
22. Килибаева У. Зарубежный опыт ... ... и ... ... ... №4, 1996, с.12-17.
23. Айрапетова Н. Будел ли в СНГ ... ... ... ... и жизнь-
№31, 1997, с.2.
24. Гайнуллин Ф., Ибрагимова К. Система занятости: становление ... ... ... и ... № 6, 1995, ... ... К.И. ... моделирование и реальная политика.
Казахстан: ... и ... №3-4, 1995, ... ... К.Е. Основы интенсивного экономического роста: ...... ... 1998. —48 ... Мухамедиев Б.М. Математические методы оценивания потенциальных
возможностей экономики и управления ... ... в ...... ... университетi, 1998. —264 с.
28. Сагадиев К.А. Проблемы конкурентоспособности национальной экономики //
Саясат. —2002. - №12 ... — С.78 — ... ... У.К., ... Н.У. Бедность и вопросы социальной защищенности
населения в условиях рыночных отношений // ... ... ... — 2001. - №4 (26). — С.69 — ... ... А.А., ... С.Б., Ахметов С.Н., Таубаев А.А. Регио-
нальная социально-экономическая система. - Караганда: ... Том 2. - 409 ... ... Ю.К. ... ... развития в Казахстане.
—Алматы: Агентство Республики Казахстан по статистике, 2001.— 348с.
32 Азербаев Е.Р. ... и ... ... ... ... ... ... дис. д-ра эконом.
наук. — Алматы, 1999. —54 с.
32. Назарбаев Н.А. ... ... ... ... ... - 2030" - ... ... 1998. 13с.
33. «Қазақстан Республикасының қаржы секторын дамытудың 2007-2011 жылдарға
арналған тұжырымдамасы туралы» Қазақстан Республикасы ... ... 25 ... № 1284 ... ... ... Экономика және бюджеттік жоспарлау
министрлігінің 2010 – 2012 жылдарға арналған ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2012 жылғы 28
қаңтарындағы ... ...... ... бағыты» атты Қазақстан халқына жолдауы. Егенменді ... ... 2012 ... ... жылдарға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан
Республикасының Заңы, 2008 жылғы желтоқсанның 4-і. № 96- ... ... және ... ... ... Б.Т. ... 2009 ... наурызда «2010-2012 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы»
Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу
туралы» ... ... ... ... ... ... 2012 – 2016 жылдарға арналған ... даму ... Қ.Р. ... ... ... «27» ... № 30 ... Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ««Қазақстан-2050»
Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан
халқына Жолдауы. Астана, Ақорда, 2012 ... 14 ... ... ... ... ... дамуының
2011 жылдарға арналған негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |2011 жыл ... | ... ... ... |7300 ... нақты өзгеруі өткен жылға %-бен |109,4 ... ... % |113,7 ... ... ... ... млрд. АҚШ долл. |54,9 ... ... алу ... шамасы (СҚШ) бойынша млрд. АҚШ |157,5 ... | ... ... ... ЖІӨ, ... бағам бойынша млрд. АҚШ |3620 |
|долл. | ... ... ... ЖІӨ, СҚШ бойынша АҚШ долл. |10385 ... ... ... бір жылға орта есеппен %-бен |7,6 ... ... млн. АҚШ ... (ФОБ) |28249,0 ... ... млн. АҚШ ... (ФОБ) |17882,5 ... ... млн. АҚШ ... |10366,6 ... капиталға инвестициялар өткен жылға %-бен |122,1 ... ... ... өнімінің көлемі өткен жылға %-бен|106,7 |
|Өнеркәсіптік өнім көлемі ... ... %-бен |104,6 ... ... ... %-бен |134,1 ... қызметтері өткен жылға %-бен |104,8 ... ... ... %-бен |127,7 ... ... ... %-бен |109,5 ... өнімділігінің өзгерісі, өткен жылға %-бен |6,6 ... ... Ең ... жалақы мөлшері, теңге |9200,0 ... ... ... ... |3000,0 ... төменгі зейнетақы мөлшері, теңге |6200,0 ... ... ... ... ... |6014,0 ... айлық номиналды жалақы, теңге |31808,8 ... ... ... ... %-бен ... ... |110,1 ... ... | ... №В
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының 2007-2011
жылдарға арналған маңызды макроэкономикалық көрсеткіштер
|Көрсеткіштер |2007 |2008 ж.|2009 |2010 |2011 |2011 ж. |
| |ж. ... |ж. |ж. |2007 ... ... | | | | ... ... ішкі өнім, млрд. теңге |7457,1|8725,4 |9988 |11458,|13096 |   |
| | | | |7 | | ... ... %-бен ... |109,5 |108,3 |108,3 |108,9 |109,1 |128,7 ... | | | | | | ... жан басына шаққандағы|3703 |4486 |5092 |5799 |6543 |145,9 ... АҚШ ... | | | | | | ... жан ... ... |11358 |12571 |14018 |15468 |136,2 ... атып алу паритеті бойынша,| | | | |  | ... ... | | | | | | ... ... құрылымы, % |100  |100 |100 |100 |100 |   ... ... |44,1 |43,4 |43,2 |42,9 |42,6 |   ... ... |   |   |   |   |   |   ... |30,2 |29,5 |29,3 |29 |28,8 |   ... ... ... |6,5 |6,3 |6,1 |6 |5,8 |   ... көрсеткіштері- | | | | | | ... ... | | | | | | ... |7,4 |7,6 |7,8  |7,9  |8 |   ... ... |52,2 |52,6 |52,8 |53,1 |53,4 |   ... ... |5,9 |6 |6 |6 |6 |   ... ... ... |-2,2 |-2 |-2 |-2 |-2 |   ... құру әдісімен ЖІӨ, % |100 |100 |100 |100 |100 |   ... ... ... |34,2 |34,3 |34,5 |34,7 |34,3 |   ... пен импортқа салынатын|8,9 |8,8 |8,9 |8,1 |8   |   ... ... | | | |  | | ... мен ... ... |6,8 |6,7 |6,5 |6,5 |   ... | | | | | | ... ... ... да |2,1 |2 |2,2 |1,6 |1,5 |   ... | | | | | | ... ... және ... ... |56,9 |56,9 |56,6 |57,2 |57,7 |   ... | | | | | | ... ... ... ЖІӨ, |100 |100 |100 |100 |100 |   |
|% | | | | | | ... тұтыну шығыстары |63,1 |69,8 |70,4 |70,3 |71,7 |   ... ... |50,3 |55,4 |55,9 |56  |58 |   ... ... ... |11,5 |12,7 |12,7 |12,8 |12,3 |   ... ... |1,3 |1,7 |1,8 |1,5 |1,4 |   ... ... ... | | | | | | ... емес ... | | | | | | ... ... |27,7 |24,9 |24,9 |25,8 |25,9 |   ... капиталды жинақтау |25,1 |22,9 |23  |23,5 |23,7 |   ... ... ... |2,6 |2 |1,9 |2,3 |2,2 |   ... ... | |  |  |  | | ... мен ... ... |5,3 |4,7 |3,9 |2,4 |   ... | | | | | | ... ... млрд. теңге |663 |939 |1184 |1416 |1655 |176,3 ... ... %-бен |114,7 |141,6 ... |116,9 |   ... массасы, млрд. теңге |2065 |2789 |3561 |4413  |5353  |191,9 ... ... %-бен |125,2 |135,1 |127,7 |123,9 |121,3 |   ... ... |27,7 |32 |35,7 |38,5 |40,9 |   ... % | |  | |  | | ... ... жыл ... |8 |8 |7,5 |7,5 |7,5 |   ... ... ресми | | |  | | | ... | | | | | | ... ... ... |7,1 |9,7 |11,2 |12,5 |13,6 |139,7 ... ... АҚШ долл. | | | | | | ... ... %-бен |76,2  |137,7 |115,4 |111,7 |108,4 |   ... ... |1654 |2228 |2830 |3525 |4353 |195,4 ... ... | | | | |  | ... ... | | | | | | ... банктердің |2592 |3676 |4782 |6028 |7488 |203,7 ... ... ... | |  | | | | ... бағаларының индексі, |   |   |   |   |   |   ... | | | | | | ... ... ... |7,6 |5,7-7,6|5-7 |5-7  |5-7 |   |
| | |* | | | | ... ... |0,6 |-1,4 |-1,3 |-1,0 |-0,5 |   ... ЖІӨ-ге %-бен |  | |  | | | ... ... ... ... |   |
|инвестициялар, млрд. теңге |  | | |  | | ... ... %-бен ... |122,2 |118 |115 |114 |114 |149,5 ... | | | | | | ... ... ... ... |29,4 |29,9 |31,2 |33,3 |   ... ... | | | |  | | ... ... %-бен |137,5 |104,3  ... |   ... ... ... ... |17,9 |21 |23,4 |26 |28,8 |   ... ... | |  |  | | | ... ... %-бен ... |111,7 |110,8 |110,8 |   |
|Сауда балансы, млрд. АҚШ долл.|10,3 |8,4 |6,4 |5,3 |4,6 |   ... ... ... |6512 ... |
|(жұмыстарының, қызметтерінің) | | |  |  | | ... ... ... | | | | | | ... жылға %-бен нақты ... |104,2 ... |119,5 ... | | | | | | ... ... жалпы |763,2 |806,3 |866,5 |936,2 |997,1 |   |
|өнімі, ... ... | |  |  | | | ... ... %-бен нақты |107,3 |102 ... |103 |108,4 ... | | | | | | ... ... |743,6 |940,7 ... ... ... %-бен ... |134,1 |115 |112 |110 |110 |135,5 ... |  |  | |  | | ... қызметтері, млрд.теңге |1377,3|1564,4 |1786,3|2060,6|2378,6|   |
| |  | |  | | | ... ... %-бен ... |107 |106,5 |107 |108 |108 |124,8 ... | |  |  | |  | ... ... теңге |216,7 |277,6 |352,2 |439,6 |548,6 |   |
| |  |  |  | | | ... ... %-бен ... |127,7 |122 |122 |120 |120 |175,7 ... |  |  | |  | | ... ... ... ... |
| | |  |  | | | ... жылға %-бен нақты |109,3 |109,5 |109,7 |110 |110 |132,7 ... |  |  |  |  |  | ... ... өзгеруі, |8,3 |7,1 |10,5 |8 |8,1 |   ... ... %-бен | |  |  |  | |  ... деңгейі
Өмір сапасы
интегралдық
жеке
жеке
Дифферен лық табыс индикаторлары:
- Лоренц қисғы;
- Джини коэф-ті;
- Статистикалық процесс коэф-ті
Табыс индикатор-ларигілікті ... ету ... ... ...... тұрғындардың эконом-қ активтілігі;
- әлеумет-к қуаттылық;
- әлеум-к саланың дамуы;
- экологиялық.
- адамға ... ... ... ... ... жеке шаруашылық өнімінен түсетін табыс;
- акция, облигация, дивиденттер;
- тұрғындар салымдарының пайыздары;
- ... ... ... нақты қажеттіліктер мен олардың олардың динамикалық
шығындарын сипаттайды, оларды қажеттілік түрі ... ... ... ... ... және т.б. шығындары
- адамзат потенциалының даму индексі;
- қоғамдық интел-қ потенциалдың индексі;
- адамзат капиталы;
- тұрғындардың өмірлік коэффициенті
75
.
0
80.0
85.0
90
.
0
95.0
100.0
105.0
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII
2010
негізгі капиталға ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 88 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықтың әл-ауқатытын арттыру14 бет
Экономикалық өсу қоғамның әл-ауқаты мен өндірістің тиімділігін арттыру ретінде48 бет
Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар4 бет
Қаржының Қазақстанның сыртқы экономикалық қызметіндегі рөлі мен маңыздылығы3 бет
Үш тұғырлы тілдің ұшпағы11 бет
Әлеуметтік мемлекетінің негізгі белгілері7 бет
Кәсіпкерліктің экономикада алатын орны5 бет
«Оңтүстік Қазақстан облысындағы халықтың тұрмыс жағдайын жақсарту жолдары»75 бет
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелерінің шешілу деңгейлері . Халықтың Азаматтық қорғаныс пен төтенше жағдайлардағы іс-әрекеттері мен міндеттері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь