Инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.1 Ивестицияның мәні, түрлері және даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.2 Инвестициялық саясатың маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
1.3 Қазақстанда инвестициялық саясатты мемлекеттік қаржылық реттеу түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
1.4 Инвестициялық жобаның мәні және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

2 ҚАЗАҚСТАНДА ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫ КЕШЕНДІ БАҒАЛАУ ... ... ... ... ... ... 37
2.1 Қазақстанда инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалаудың әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
2.2 Инвестициялық саясатты қаржыландыру жүйесін талдау ... ... ... ... ... ... ... ..49
2.3 Қазақстандық экономикадағы инвестициялық саясатытың белсенділікті бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...59

3 ҚАЗАҚСТАНДА ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫ ДАМЫТУ МӘСЕЛЕЛЕР МЕН ШЕШУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...68
3.1 Қазақстанда инвестицияларды саясатты дамыту туралы мәселелер және жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 68
3.2 Нарықтық жүйелердегі мемлекеттік және кәсіби менеджменттің ерекшеліктерін ескере отырып инвестициялық саясатты тиімді реттеуші ортаны моделдеуден және оны одан әрі жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 75
3.3 Қазақстан Республикасыныңда инвестициялық жобаларды қаржыландыруды дамыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 79

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 85

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..88

ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ

Зерттеу тақырыбының өзектілігі: Қазіргі кезде Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан инвестициялық процесс әлеуметтік – экономикалық дамуымыздың негізгі алғы шартына айналып, еліміздегі реформаларды табысты іске асырудың басты себебі болып отыр. Инвестициялар кез – келген ұлттық экономиканың маңызды да қажетті қоры болып саналады. Инвестициялық жобаларды іске асыру өндірісті жетілдіріп, сатылатын тауарлардың сапасын арттыру онымен қоса жұмыс орындарының көбейіп, тұрғындарды еңбекпен толығымен қамтамасыз етуге, сөйтіп халқымыздың өмір деңгейінің өсуіне мүмкіндік береді. Сонымен, елімізде жүргізіліп жатқан инвестициялық процесті экономикалық пайда кіргізіп, әлеуметтік саланың өркендеуіне жағдай жасайтын қызмет деп қарастыруымыз керек. Осыған орай, инвестициялық іс - әрекетті талдауда оның тиімділігіне экономикалық шаралармен бірдей әсер ететін әлеуметтік шараларды ерекшелеудің маңызы зор.
Бүгінгі әлемдік экономикалық дағдарыстың тереңдеуі жағдайында елдің экономикалық қауіпсіздігін сақтау мақсатында көп салалы инвестициялық әлеуетті қолдануда ерекше контроллинг жүйесін жасаудың маңызы зор. Көптеген елдердің бүгінгі күні дайындаған дағдарысқа қарсы бағдарламаларында ерекше маңызды ресурстар ағымын реттейтін жаңа құралдар бар, соған сәйкес осы дағдарысқа қарсы кеністіктегі іске асырылатын шараларды келісу мүмкін болады және объективті тұрғыда қажет. Кез-келген дағдарысқа толқын тәрізді үрдіс тән болғандықтан, осы дағдарыстың тереңдігіне дер кезінде икемделу керек, яғни бұл – инвестициялық ағымдарды реттеу бойынша сәйкес шаралар жүйесін қабылдауды талап етеді. Сонымен бірге жалпы экономикалық жүйенің тұрақтылығына әсер ететін экономиканың ерекше маңызды салаларын мемлекеттік қолдау шаралары да өте маңызды болып табылады. Әртүрлі елдерде жасалынып жатқан жаңа бағдарламаларда ерекше маңызды ресурстық ағымдарды реттейтін жаңа құралдар бар екендігі белгілі, соған байланысты осы дағдарысқа қарсы кеңістіктегі тәжірибелік шараларды алдын ала келісіп іске асырудың қажеттілігі бар. Сонымен қатар, осы кезеңде экономикалық жүйелердің белгілі-бір тұрақтылығына қол жеткізу үрдісі және дағдарысқа қарсы шаралардың жүзеге асырылу реті әртүрлі елдердің келісілген саясаттары негізінде жекелеген салалардың экономикалық тепе-теңдігін сақтап қалуға бағытталған.
Дипломдық жұмыстың мақсаты Қазақстанда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау негізінде оларды қаржыландыру көздерінің басқарылуын жан-жақты талдап, зерттеп білу. Онда кездесетін кемшіліктерді ескеріп, оңтайландыру шаралары мен бағыттарын ұсыну.
Зерттеу нысаны – Қазақстанда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау бойынша заңдық негіздеріне сүйене отырып, оның ұйымдастырылу тәртібін жетілдіру мен басқару қызметін көтеру. Осыған орай, Қазақстан Инвестициялық қоры мәліметтері негізінде Қазақстан Республикасы және Атырау облысы бойынша шетел және тікелей инвестициялар аясын дамыту базасы зерттеудің объектісіне алынған.
Зерттеу пәні – Инвестицияны қаржыландыру және несиелендіру және қаржы қызметінің салалас бөлігі инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау мазмұны болып табылады.
Зерттеу болжамы – экономикалық-әлеуметтік мемлекет қалыптастыру жолындағы инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалауды жүзеге асырудың қазіргі заманғы қағидалары еліміздің тарихи және рухани даму ерекшеліктері ескеріле отырып, алдыңғы қатарлы дамыған әрі қаржылық мемлекет қалыптастырған елдердің озық тәжірибесі оңтайлы пайдаланылған жағдайда тиімді әрі жүйелі түрде жүзеге асырылады деген болжамға негізделген. Біздің ойымызша Қазақстан үшін Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Кувейт, Норвегия сияқты экономикасы табиғи байлыққа (мұнайға) негізделген елдердің тиімді жүзеге асырып отырған мемлекеттік борышын қалыптастыру тәжірибесін ескерген дұрыс болар еді.
Зерттеу міндеттері келесідей:
а) бәсекеге қабілеттіліктің ғылыми тұжырымдамаларын зерттеу, оның инвестиция менеджментінде қолдану ерекшеліктерін анықтау;
б) Қазақстанда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалауды тиімді пайдалану индикаторларының жүйесін айқындау;
в) қазақстандық экономикадағы салалық аспектілерді көрсете отырып инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау қозғалысына кешенді баға беру;
г) Қазақстанда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалаудың тиімділігін анықтау арқылы оны пайдаланудың негізгі бағыттарын зерттеу;
д) қазақстандық экономикадағы инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалаудың дамуының стратегиялық басымдығын негіздеу;
е) үдемелі халықаралық менеджмент арнасындағы инвестициялық аяның ресурстық ағымын оңтайландыру тетігін жасау.
Мәселенің зерттелу деңгейі. Осы жұмыстың ғылыми аспектілері отандық және шетел ғалымдарының жұмыстарын зерттеу, талдау және қайта ой-елегінен өткізу негізінде қалыптасқан.
Ғылыми әдебиеттерде осы тақырыпқа байланысты көптеген жарияланымдарды кездестіруге болады. Мұнда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау әрекеттерінің ең тиімді әдістері көрініс табады. Бұл зерттеулер Д. Норткотт, Г. Бирман, С. Шмидт, И.В. Черевко, И. Тихомирова сияқты шетелдік экономистердің еңбектерінде көрініс тапқан.
Бұл мәселелерді нақты тәжірибеде шешуге байланысты аспектілері және инвестициялық әлеуеттің бірқатар сұрақтары Н.К Мамыров, У.Б. Баймұратов, Л.Б. Айманова, О. Сабден, С.Д. Тәжібаев, Н.К. Нұрланова, Г.Б. Нұрлихина, Ж.М. Андреева, Ә.Н. Дауренбекова., Т.М. Рогачева, А. Бейсенбина сияқты отандық ғалым-экономистердің еңбектерінде де қарастырылған.
Мәселенің деректік көзі ретінде статистикалық мәліметтер, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мәліметтері, Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің, Қазақстан Республикасының Заңнамалық актілері, қаржы рыногы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау Агенттігінің мәліметтері, Қазақстан статистикалық басқармасының мәліметтері осы проблемалар бойынша басылымдар мен монографиялар болып табылады. Осы жұмыста монографиялық зерттеу, ғылыми-абстрактілік әдіс, байқаулар, зерттеулер, салыстырмалар, жүйелі және факторлық талдау, негіздеу, салыстырмалы көрсеткіштер, баланстық әдіс, экономикалық-статистикалық әдістер қолданылды.
Зерттеудің әдіснамалық және теориялық негіздері – Зерттеу негіздерін ведомстволық, нормативтік, сонымен бірге ҚР статистика жөніндегі агенттігінің статистикалық материалдары, Қазақстан Республикасы Үкіметінің құжаттары, күрделі салымдар аясындағы ұйымдардың құжаттары, отандық және шетелдік монографияларда жарияланған ғылыми материалдар, әлеуметтік зерттеулер, мемлекеттік үкімет органдарының заңнамалық және нормативтік актілері және басқа да анықтамалық және инструктивтік материалдар құрады. Зерттеу барысында жүйелік-құрылымдық, жүйелік функционалдық, факторлық және салыстырмалы талдау әдістері пайдаланылады.
Зерттеу әдістері. Зерттеу салыстыру әдістерін қолданумен және сараптаушылық бағалауды ескерумен жүйелік және факторлық талдау қағидаларымен жүргізілді.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңашылдығы:
- бәсекеге қабілеттіліктің базалық тұжырымдамаларын жүйелік жалпылау негізінде Қазақстанда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалаудың әдістемелік көзқарастары айқындалды;
- геофакторлардың әсер етуін кеңейту жағдайында инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалауды тиімді пайдаланудың айрықша индикаторларын негіздеу арқылы бәсекеге қабілеттілік қағидалары нақтыланды;
- салалық және аймақтық факторлардың өзара байланысындағы әртүрлі ресурстық ағымдардың қозғалыстарының ерекшеліктерін бағалай отырып қазақстандық экономикадағы инвестициялық саясатты дамытудың ұйымдастыру-экономикалық параметрлері жалпыланды;
- экономиканың дамуының әртүрлі кезеңдеріндегі айрықша реттегіштерді көрсете отырып экономиканың нақты секторындағы инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау белсенділікке баға берілді;
- қазіргі геоэкономика үрдістерін ескере отырып инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалаудың келешекке арналған дамуының басты бағыттары негізделді;
- дағдарысқа қарсы шараларды және пайдаланылатын менеджментті бағалау арқылы инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалауды ресурстық ағымдарды оңтайландыру тетігін жасау.
Практикалық маңызы - Қазақстанда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалауды жетілдіру бойынша автордың ұсынған ұсыныстары әртүрлі шаруашылық құрылымдарының тәжірибелік қызметінде пайдаланылуы мүмкін. Нәтижелерді пайдалану ұлттық экономикадағы инвестицияларды ұйымдастыру әдістерінің нысандарын оңтайландыруға әсер етуі мүмкін. Сонымен қатар, жұмыстың нәтижелерін осы мәселе бойынша ғылыми зерттеулерді одан әрі қарай жетілдіру үшін ғылыми қызметкерлер пайдалануы және экономикалық теория мен экономиканы басқару курстарын оқыту бағдарламаларында қолданылуы мүмкін.
Практикалық базасы күрделі салымдар мәселелері жөніндегі теориялық зерттеулерді іс-тәжірибеге жеткізуге, деректердің сәйкес электрондық базасымен нығайтылған инвестицияны басқарудың толық бағалы стратегиясын дайындаудан тұрады. Зерттеу нәтижелері, диплом бойынша қорытынды мен ұсыныстар экономикалық дамуды тұрақты арттыру, экономиканың ішкі ресурстарын тиімді пайдалану жөніндегі ұсыныстарды дайындаған кезде пайдаланылды.
Диломдық жұмыстың құрылымы кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Сандық материалдар кестелерде, суреттерде және қосымшаларда келтірілген.
Дипломдық жұмыстың бірінші тарауы инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды экономикалық мәні деп алынды. Онда мынадай мәселелер қаралды: ивестицияның мәні, түрлері және даму тарихы, инвестициялық саясатың маңыздылығы, Қазақстанда инвестициялық саясатты мемлекеттік қаржылық реттеу түсінігі, инвестициялық жобаның мәні және оның түрлері.
Дипломдық жұмыстың екінші тарауы Қазақстанда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау деп алынды онда мынадай сұрақтар қаралды: Қазақстанда инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалаудың әдістері, инвестициялық саясатты қаржыландыру жүйесін талдау, Қазақстандық экономикадағы инвестициялық саясатытың белсенділікті бағалау.
Дипломдық жұмыстың үшінші тарауы Қазақстанда инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды дамыту мәселелер мен шешу жолдары деп алынды. Онда мынадай мәселелер қарастырылды: Қазақстанда инвестицияларды саясатты дамыту туралы мәселелер және жетілдіру жолдары, нарықтық жүйелердегі мемлекеттік және кәсіби менеджменттің ерекшеліктерін ескере отырып инвестициялық саясатты тиімді реттеуші ортаны моделдеуден және оны одан әрі жетілдіру жолдары, Қазақстан Республикасыныңда инвестициялық жобаларды қаржыландыруды дамыту жолдары.
Диломдық жұмыс көлемі. Диломдық жұмыс компьютерде терілген 80 бетте, оның ішінде 15 кесте, 10 сурет, 3 қосымшада баяндалған.
Пайдаланған әдебиеттер

1. Ә.Әшімханұлы. Ел экономикасына инвестиция тартудағы кейбір кедергілер// Саясат март 2001,бет 8-10
2. Е.Д.Аманкулов. Тенденции в динамике инвестиционных процесов в РК// Қаржы және қаражат. 2001 N5 74-89 бет.
3. Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты 2007 жылғы халқына Жолдауы
4. “Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау” Заңы//Егіменді Қазақстан 30.02. 2000 ж
5. «Инвестиция туралы» Қазақстан Республикасының заңы 2004 жыл
6. Богатырев А. Г. – Инвестиционное право. М., 1994 г.
7. Богусловский М. М. Иностранные инвестиции. М., 1998 г.
8. Караусов Ф., Асильбеков А., - Инвестиционные советгики на рынке ценных бумаг Казахстана. А., 2000 г.
9. Морозов С. П. Инвестиционное право. Алматы, 2005 г.
10. Г.Балеахметова. Инвестиционный климат в Казахстане: сущность и основные факторы// 2001. N3, стр 92-98.
11. Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты 2008 жылғы халқына Жолдауы
12. ҚР-ның “Шетелдік инвестициялар туралы” Заңы //Егіменді Қазақстан 12.1996ж
13. Л.Н. Сысоев, Н.С.Сутюшеева.Инвистиционный климат: привлечение и регулирование иностранных инвестиций// Саясат. Март 1999.
14. Киреева К, Тлеужанов Е. Инвестиционный спрос: особенности формирования// Транзитная экономика, N1, стр 46-54. 2001.
15. «Инвестициялық қор туралы» Қазақстан Республикасының заңы 2005 жыл
16. М.Жанабишов. Привлечение иностранного капитала в нефтегазовую отрасль// Транзитная экономика, N4. 2001.
17. Аманбаев У. Банковская оценка инвестиционных проектов стала намного жеще. Азия: Экономика и жизнь, №19 1999 г.
18. Бабак В.Ф., Новгородов А.а. Финансирование и кредитование инвестиций коммерческими банками. ЭКО, 1997, №4.
19. Инвестиции и инновационная деятельность. Сб. Науч. Трудов под ред. В. А. Бажановой, Л.П. Буфетовой. Новосибирск, 1994 г.
20. Михеев Ю. Рейтинг инвестиционной привлекательности акций приватизированных предприятий РЦБ. 1997 г. №5
21. Л.Сысоев, Н.Сутюшева. Источники инвестиционных ресурсов для структурной перестройки экономики// Экономика Казахстана, январь 1999.
22. Қазақстан Республикасының төлем балансы жəне сыртқы борышы 2009 жылғы 1 жартыжылдық, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, Қазан, 2008 (қысқартылған версиясы) 12-20 бет
23. Н.Нурланова, А.Бейсенбина. Оценка потенциальных инвестиционных возможности регионов// Экономика и статистика N3 2001.
24. М.Кенжегулин. Международные портефельные инвестиции// РЦБК N11, 2001. С 13-15.
25. Сайденов А. О притоке прямых иностранных инвестиции в Казахстанский экономике //Правительсвенный вестник 2001 N4. .
26. Аленичева Т.Д. Инвестиционная деятельность финансово-кредитных учреждениий. Деньги и кредит №10 1997 г.
27. Қазақстан Республикасының мұнай өндіруші саласына инвестицияларды тарту механизмдері.//Алматы, Ізденіс.- 2009 .-№1.17-19–Б.
28. Учет рисков как направление совершенствования оценки эффективности инвестиционных проектов.// Түркістан, Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ хабаршысы.-2009.-№2. 202-205–Б.(бірлескен авторлықпен).
29. Шоханова А. Шетелдік инвестициялау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асырудың негізгі тетіктері.// Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ хабаршысы. -2009. -№2. 214-221–Б.
30. Кайненов П. Қазақстан Республикасындағы инвестициялық іс-әрекеттерді жандандыруда трансұлттық компаниялардың қызметін жетілдіру. // Хабаршы ХҚТУ №3, 2009.201-206-Б. (бірлескен авторлықпен).
31. Маханов М. Аймақтық және жалпы ұлттық деңгейде шетел инвестициясын пайдалануды және оны тиімді қолдануды талдау. // Хабаршы ХҚТУ №3, 2009 . 235-243-Б.
32. Раханов П. Бәсекеге қабілетті ұлттық экономиканы қаржылық қамтамасыз ету мәселелері // Материалы Международной научно-практической конференции «Государственная поддержка предпринимательства, расширение и укрепление позиций малого и среднего бизнеса в странах центральной Азии», Алматы, Абай атындағы ҚазҰПУ, С. Демирел атындағы Университеті, 2007, Б. 362-367,
33. Татуов Р. Инвестиция-Қазақстан экономикасының бәсекелестік деңгейін жетілдіретін негізгі фактор // Материалы Международной научно-практической конференции. «Инновационное развитие и интеграция Казахстанской экономики в условиях глобализации», Алматы, Абай атындағы ҚазҰПУ, 2009, Б. 124-128, .
34. Куртов Р. Бәсекеге қабілетті елдердің базалық тұжырымдамалары, «Модернизация высшего образования как залог конкурентоспособности экономики Республики Казахстан» // Материалы Международной научно-практической конференции, Алматы, Абай атындағы ҚазҰПУ, 2010, Б. 646-651
35. Галымжанова Р. Елдердің бәсекелестік түсінігі, оның негізгі тәсілдері мен қайнар көзі // ҚазЭУ хабаршысы, № 3 (57) 2008, Б.28-31
36. Сейтова Н. Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігін көтеруді қамтамасыз етудің қаржы-инвестициялық көздерін бағалау // Халықаралық Бизнес Университетінің ХАБАРШЫСЫ, № 2 (12) 2010, Б.52-56
        
        ТАҚЫРЫБЫ: «ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫ КЕШЕНДІ
БАҒАЛАУ»
Мамандығы: 050509 Қаржы
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................3
1 ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... және даму
тарихы.................................................7
1.2 Инвестициялық саясатың
маңыздылығы..........................................................12
1.3 Қазақстанда инвестициялық саясатты мемлекеттік қаржылық реттеу
түсінігі....................................................................
.....................................................16
1.4 Инвестициялық жобаның мәні және ... ... ... САЯСАТ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫ КЕШЕНДІ
БАҒАЛАУ........................37
2.1 Қазақстанда инвестициялық жобалардың тиімділігін бағалаудың
әдістері....................................................................
....................................................37
2.2 Инвестициялық саясатты қаржыландыру жүйесін
талдау..............................49
2.3 ... ... ... саясатытың белсенділікті
бағалау
............................................................................
...........................................59
3 ҚАЗАҚСТАНДА ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫ ДАМЫТУ
МӘСЕЛЕЛЕР МЕН ШЕШУ
ЖОЛДАРЫ.....................................................................
..........................68
3.1 Қазақстанда инвестицияларды саясатты дамыту туралы ... ... ... жүйелердегі мемлекеттік және кәсіби менеджменттің
ерекшеліктерін ескере отырып инвестициялық саясатты тиімді ... ... және оны одан әрі ... ... ... ... ... қаржыландыруды
дамыту
жолдары.....................................................................
...79
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.....................................85
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырылып жатқан инвестициялық процесс әлеуметтік – экономикалық дамуымыздың
негізгі алғы шартына ... ... ... ... іске ... себебі болып отыр. Инвестициялар кез – келген ұлттық ... да ... қоры ... саналады. Инвестициялық жобаларды іске асыру
өндірісті жетілдіріп, сатылатын тауарлардың сапасын арттыру ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге,
сөйтіп халқымыздың өмір деңгейінің өсуіне мүмкіндік береді. ... ... ... ... процесті экономикалық пайда
кіргізіп, әлеуметтік саланың өркендеуіне жағдай жасайтын ... ... ... ... ... ... іс - әрекетті талдауда оның
тиімділігіне экономикалық шаралармен бірдей әсер ... ... ... ... ... ... ... дағдарыстың тереңдеуі жағдайында елдің
экономикалық қауіпсіздігін сақтау мақсатында көп ... ... ... ... ... ... жасаудың маңызы зор. Көптеген
елдердің бүгінгі күні дайындаған дағдарысқа қарсы бағдарламаларында ерекше
маңызды ... ... ... жаңа ... бар, соған сәйкес осы
дағдарысқа қарсы ... іске ... ... ... ... және ... тұрғыда қажет. Кез-келген дағдарысқа толқын тәрізді
үрдіс тән болғандықтан, осы дағдарыстың тереңдігіне дер кезінде ... яғни бұл – ... ... ... бойынша сәйкес шаралар
жүйесін қабылдауды талап ... ... ... ... экономикалық жүйенің
тұрақтылығына әсер ететін экономиканың ерекше маңызды салаларын мемлекеттік
қолдау шаралары да өте маңызды ... ... ... елдерде жасалынып
жатқан жаңа бағдарламаларда ерекше маңызды ресурстық ағымдарды реттейтін
жаңа құралдар бар ... ... ... ... осы ... ... ... шараларды алдын ала ... іске ... бар. ... ... осы кезеңде экономикалық жүйелердің белгілі-
бір тұрақтылығына қол жеткізу ... және ... ... ... ... реті әртүрлі елдердің келісілген саясаттары негізінде
жекелеген салалардың экономикалық тепе-теңдігін сақтап қалуға бағытталған.
Дипломдық ... ... ... ... ... және
инвестициялық жобаларды кешенді бағалау негізінде оларды қаржыландыру
көздерінің басқарылуын жан-жақты ... ... ... Онда ... ... ... ... мен бағыттарын ұсыну.
Зерттеу нысаны – Қазақстанда инвестициялық саясат және ... ... ... ... заңдық негіздеріне сүйене отырып, оның
ұйымдастырылу тәртібін жетілдіру мен басқару қызметін көтеру. Осыған орай,
Қазақстан Инвестициялық қоры ... ... ... Республикасы
және Атырау облысы бойынша шетел және тікелей инвестициялар аясын дамыту
базасы зерттеудің объектісіне ... пәні – ... ... және ... және ... ... ... инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды
кешенді бағалау мазмұны болып табылады.
Зерттеу болжамы – ... ... ... инвестициялық саясат және инвестициялық жобаларды кешенді
бағалауды жүзеге ... ... ... ... ... тарихи және
рухани даму ерекшеліктері ескеріле отырып, ... ... ... ... ... ... ... озық тәжірибесі оңтайлы
пайдаланылған жағдайда тиімді әрі ... ... ... ... ... ... ... ойымызша Қазақстан үшін Сауд Арабиясы,
Біріккен Араб ... ... ... ... экономикасы табиғи
байлыққа (мұнайға) негізделген елдердің тиімді жүзеге асырып отырған
мемлекеттік борышын ... ... ... ... ... еді.
Зерттеу міндеттері келесідей:
а) бәсекеге қабілеттіліктің ғылыми тұжырымдамаларын зерттеу, оның
инвестиция ... ... ... ... ... ... саясат және инвестициялық жобаларды
кешенді бағалауды тиімді пайдалану индикаторларының жүйесін айқындау;
в) ... ... ... ... ... ... ... және инвестициялық жобаларды кешенді бағалау
қозғалысына кешенді баға беру;
г) Қазақстанда ... ... және ... ... ... ... ... арқылы оны пайдаланудың негізгі
бағыттарын ... ... ... ... саясат және инвестициялық
жобаларды кешенді бағалаудың дамуының стратегиялық басымдығын негіздеу;
е) үдемелі халықаралық ... ... ... ... ... ... тетігін жасау.
Мәселенің зерттелу деңгейі. Осы жұмыстың ... ... ... ... ғалымдарының жұмыстарын зерттеу, талдау және қайта ой-елегінен
өткізу негізінде қалыптасқан.
Ғылыми әдебиеттерде осы тақырыпқа байланысты көптеген ... ... ... инвестициялық саясат және инвестициялық
жобаларды кешенді бағалау әрекеттерінің ең тиімді әдістері көрініс ... ... Д. ... Г. ... С. ... И.В. ... ... сияқты шетелдік экономистердің еңбектерінде көрініс тапқан.
Бұл мәселелерді нақты ... ... ... ... ... ... бірқатар сұрақтары Н.К Мамыров, У.Б. Баймұратов,
Л.Б. Айманова, О. Сабден, С.Д. Тәжібаев, Н.К. ... Г.Б. ... ... Ә.Н. ... Т.М. Рогачева, А. Бейсенбина сияқты
отандық ғалым-экономистердің еңбектерінде де ... ... көзі ... ... ... ... Ұлттық Банкінің мәліметтері, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... қаржы рыногы
мен қаржы ұйымдарын реттеу және ... ... ... ... ... мәліметтері осы проблемалар бойынша
басылымдар мен монографиялар болып табылады. Осы жұмыста монографиялық
зерттеу, ... ... ... ... ... және ... талдау, негіздеу, ... ... ... ... ... ... ... және теориялық негіздері – Зерттеу негіздерін
ведомстволық, нормативтік, ... ... ҚР ... жөніндегі
агенттігінің статистикалық материалдары, Қазақстан Республикасы Үкіметінің
құжаттары, ... ... ... ... ... ... ... монографияларда жарияланған ... ... ... ... ... ... ... және нормативтік
актілері және басқа да анықтамалық және инструктивтік материалдар құрады.
Зерттеу барысында ... ... ... ... және
салыстырмалы талдау әдістері пайдаланылады.
Зерттеу әдістері. Зерттеу салыстыру әдістерін қолданумен ... ... ... ... және ... ... жүргізілді.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңашылдығы:
- бәсекеге қабілеттіліктің базалық ... ... ... ... ... ... және ... кешенді бағалаудың әдістемелік көзқарастары айқындалды;
- геофакторлардың әсер етуін ... ... ... саясат
және инвестициялық жобаларды кешенді бағалауды тиімді пайдаланудың
айрықша индикаторларын негіздеу ... ... ... ... ... және аймақтық факторлардың өзара байланысындағы ... ... ... ... ... отырып
қазақстандық экономикадағы инвестициялық ... ... ... жалпыланды;
- экономиканың дамуының әртүрлі кезеңдеріндегі айрықша реттегіштерді
көрсете отырып экономиканың нақты секторындағы инвестициялық саясат
және инвестициялық жобаларды ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып инвестициялық саясат
және инвестициялық жобаларды кешенді бағалаудың келешекке арналған
дамуының басты бағыттары негізделді;
- дағдарысқа қарсы ... және ... ... ... ... саясат және инвестициялық жобаларды кешенді
бағалауды ... ... ... ... ... ... - Қазақстанда инвестициялық саясат ... ... ... ... жетілдіру бойынша автордың
ұсынған ұсыныстары әртүрлі шаруашылық құрылымдарының тәжірибелік ... ... ... ... ... ... ... әдістерінің нысандарын оңтайландыруға әсер етуі
мүмкін. Сонымен ... ... ... осы ... ... ғылыми
зерттеулерді одан әрі қарай жетілдіру үшін ғылыми қызметкерлер пайдалануы
және экономикалық теория мен ... ... ... ... ... ... ... күрделі салымдар мәселелері жөніндегі теориялық
зерттеулерді іс-тәжірибеге жеткізуге, деректердің ... ... ... ... ... ... ... стратегиясын
дайындаудан тұрады. Зерттеу ... ... ... ... мен
ұсыныстар экономикалық дамуды тұрақты ... ... ... ... пайдалану жөніндегі ұсыныстарды дайындаған кезде
пайдаланылды.
Диломдық жұмыстың құрылымы ... үш ... ... ... ... ... ... материалдар кестелерде,
суреттерде және қосымшаларда келтірілген.
Дипломдық жұмыстың бірінші ... ... ... ... жобаларды экономикалық мәні деп ... Онда ... ... ... ... ... және даму тарихы,
инвестициялық саясатың маңыздылығы, ... ... ... ... ... ... инвестициялық жобаның мәні және оның
түрлері.
Дипломдық жұмыстың екінші тарауы Қазақстанда ... ... ... ... ... ... деп ... онда мынадай сұрақтар
қаралды: Қазақстанда инвестициялық жобалардың ... ... ... ... қаржыландыру жүйесін талдау, Қазақстандық
экономикадағы инвестициялық саясатытың белсенділікті бағалау.
Дипломдық ... ... ... ... ... ... ... жобаларды дамыту мәселелер мен шешу жолдары деп алынды. Онда
мынадай мәселелер қарастырылды: Қазақстанда ... ... ... ... және ... жолдары, нарықтық жүйелердегі мемлекеттік
және кәсіби ... ... ... ... ... ... реттеуші ортаны моделдеуден және оны одан әрі ... ... ... ... ... ... ... жұмыс көлемі. Диломдық жұмыс компьютерде терілген 80 бетте,
оның ішінде 15 кесте, 10 сурет, 3 қосымшада баяндалған.
1 ... ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ОНЫ ... ҚАРЖЫЛЫҚ РЕТТЕУ
1.1 Ивестицияның мәні, түрлері және даму тарихы
Инвестиция туралы ұғым банк ісі ... ... ... болып
табылады. Бұл инвестициялық қызметтің неғұрлым белсенді және ірі ресурстар
бар мүшелер. Сондай – ақ ... ... және ... ... ... инвестициялық ресурстар трансформациялануы өндірісті дамыту үшін
оларды бөлу және пайдалану бойынша ... ... ... ... ... ... процессті қаржыландыру нарықтық
тетікті бір қалыпқа келтіру Қазақстан Республикасы экономиканың дамуының
басты проблемаларының бірі ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік өндірісті қалпына келтіру және сапаны
қайта құру үшін әр ... ... мен ... ... Осыған
байланысты экономикалық жақсы ... ... ... ... жүйеге
келтіріледі. Болашақ мамандар инвестициялық процесті ... ... ... ... ... білім алуына мақсатты ... ... ... ... ... ... инвестициялық
инфрақұрлымның, қызмет ету ... және ... ... ... қарастырады [1].
Шаруашылық іс-әрекеттер процесінде оған қатынасушылар күрделі қаржыны
жүзеге асырады, реконструкцияға әрекет ... ... ... ... ... ... ... үй, коммуналдық және мәдени тұрмыстық
құрылыстарға жұмсалатын шығындар күрделі салымдарды жүзеге ... ... ... ... бірі – XXI ... ... экономиканың алдыңғы қатарлы салаларын бет бұрыс жасау. Мұны іске
асырудағы алғашқы орындардың бірі ... ... ... ... ... деген сөз латынның "инвест" (салу) дегенінен шыққан. Енді
кім инвестор, ол не салады, не мақсатпен және қайда салады деген ... ... ... ... оның ... түрі ... нені салуға болады? ірі банктердің қаржылық ... ... ... ... жай ... жинаған
ақшалары, кәсіпқойлық дағды мен қабылеттілік "ноу-хау", әрбір бизнесменнің
денсаулығы мен уақыты. Мұнда ... ... ... ... да ... ірі және ақша ғана болуы емес салудан кейіннен табыс, пайда ... ... - ... ... алу, ... биржадағы ойынға қатысу, бартерге
жұмсау, тауарлы-материалдық запастармен ... ... және ... ... ... да болуы мүмкін.
Инвестиция дегеніміз – табыс алу мақсатында кәсіпкерлік және басқа да
қызмет ... ... ақша ... ... ... ... ... несиелер, басқа да ... ... ... - Қазақстан экономикасының нарықтық экономикаға өту кезінде
пайда болған жаңа термин. Орталықтандырылған жоспарлау жүйесінің шеңберінде
«жалпы капиталдың салымдары» ... ... ... осы ... жаңа ... пен ... өңдеуге, шаруашылық жүргізіп отырған
кәсіпорындарының кеңеюі мен техникалық ... ... ... ... ... үй мен ... ... емес капиталдық салымдар) жүмсалатын барлық қаржылық ... ақша ... ... ... ... пайлар,
акциялар және де басқа ... ... ... ... лицензиялар, соның ішінде тауар белгісіне, пайда табу
мақсатындакәсіпкерлік ... ... ... интеллектуалды
бағалықтар, несиелер, кез келген мүлік ... ... ... ... және ... бәрі - ... табу мен әлеуметтік жақсы әсерлерге
жету мақсатында. Осы тұрғыда инвестиция түсінігі ... ... ... ... ... ... және ... жүйелерде
инвестицияның мәнін түсінудегі айырмашылықты көрсетеді. ... ... ... жағдайында меншіктің бір түрімен жүзеге
асатындықтан, инвестицияландырудың ... және ... ... ... отандық экономикалық ғылым қарастырмады. Жоспарлық ... ... ... ... тек бір уақыттық сипатымен
ғана айырықшаланатын залал түрінде көрінді. Экономика ғылымы мен тәжірибесі
дәлелдеп отырғандай, капиталдық ... ... ... ... берілген терминдер ұқсас емес. Капиталдық салынымға ... ... ... кең. ... ... қор ... баса назар аударады, себебі нарықтық экономикасы ... (АҚШ, ... ... ... ... ... ... іске асады. Қазіргі таңда отандық тәжірибеде екі термин де
қолданылады.
«Инвестиция» термині investire - ... ... ... ... ... және ... ... кеңінен қолданылады. Ғылыми
әдебиеттерде инвестицияны анықтауда әр түрлі тәсілдері бар. Пол ... ... ... ... Біз қоғамның нақты капиталының таза
өсімін білдіретін нәрселерді (ғимараттар, қондырғылар өндіріс- материалдық
запастар және т. б. ) «таза ... ... ... деп
айтамыз. Тұрғындар үшін жерді, қолданыста жүрген құнды қағаздар немесе
меншіктік кез келген түрін сатып алу ... ... ... ... үшін бұл тек таза ... операциялар. Яғни біреуі
инвестицияландырса, ... ... ... ... тек жаңа ... ... ... кезде ғана орын алады.
У. Шарп инвестицины былайша анықтайды» ... ... ... да бір материалдық-көрнекті активтер түріне инвестициялау кіреді,
мысалы, жер, қондырғылар, зауыттар сияқты. Қаржылық инвестициялар ... ... ... ... ... мен ... ... Қарапайым экономикаларда инвестициялардың негізгі
бөлігі нақтыға жатқызылса, қазіргі дәуірдің экономикасында инвестициялардың
үлкен ... ... ... ... ... Қаржылық
инвестицияландыру институттарының жоғары дамуы нақты инвестицияның өсуіне
едәуір дәрежеде ықпал етеді. Әдетте, бұл екі ... ... ... бір-
бірін толықтырушы болып табылады. В. Бочаров инвестицияны табыстық тұтынуға
жұмсала алмайтын бөлігі деп түсінеді. Инвестициялық ресурстар ... ... ... ... ... ... әсер түріндегі өсімі
алынатын нақты объектілеріне трансформацияланады.
Экономикалық және қаржылық тұрғыдан инвестицияландыру экономикалық
ресурстарды болашақта таза ... жету және ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді салу деп анықталады.
Капиталдық салым процесінің ... ... ... ... ... ... оны ... инвестициялық
игіліктердің көмегімен қанағаттандыру үмітіне айырбастауды білдіреді.
Инвестиция - бұл ақшаны, оның сақталуына немесе құнының артуына және
табыстың оң ... ... ... үміт арта ... ... кез ... құрал. Бос ақша құралдары инвестиция болып табылмайды,
себебі ... ... ... ... жеп қоюы ... және ол ... ... әкелмейді. Сонымен ... ... ... түрлі
факторларымен ерекшеленетін әр түрлі нысандарды бар: құнды қағаздар мен
жылжымайтын мүлікке; ... ... ... ... ... үлкен тәуекелмен; қысқа немесе ұзақ мерзімге; тікелей ... ... есеп пен ... ... ... ... тудыратын инвестициялар деп атайды. Бұл инвестициялар келесідей
элементтерден тұрады: негізгі капиталға салынатын инвестициялар; ... ... ... жер ... және ... ... ... алуға кеткен инвестициялар; материалды емес активтерге
(патенттер, лицензиялар, ғылыми- зерттеу және ... ... ... ... және т.б.) ... ... ... құралдарының қорларын толтыруға салынатын
инвестициялар.
Инвестиция деңейі ұлттық табыстың ... ... әсер ... ... ... ... ... байланысты.
Инвестициялау процесі пайданың күтілетін нормасы, немесе салынатын
капиталдың рентабельділігі сияқты маңызды ... ... ... ... ... өте ... болса, онда салым жүзеге
асырылмайды. Сонымен қатар, инвестор шешім қабылдау ... ... ... ... есепке алады және бұл жерде проценттік
ставка деңгейі шешуші роль ... ... жаңа ... ... фабрика
құрылысына, ал мүмкін өз ресурстарын ... ... ... ... ... ... ... жоғары болса. Онда инвестициялау жүзеге
аспайды, және керісінше, егер процент нормасы, ... ... ... ... ... ... салу ... жүзеге асырады [5].
Инвестициялардың экономикалық табиғатын оны ... ... ... негізінде түрлі белгілер салынған. ... ... ... ... ... ақша ... салу объектілері;
3) инвестицияларға қатысу сипаты;
4) инвестицияландыру кезеңі;
5) мешік түрлері;
6) инвесторлардың қатысу түрлері;
7) тәуекел дәрежесі;
8) ұдайы өндіріс түрлері.
1. Инвестициялардың ... ... ... ақша құралдар, салымдар, пайлар, акциялар және басқа да құнды қағаздар;
- жылжымайтын және жылжымалы мүлік;
- авторлық ... ... жне ... да ... ... мүліктік құықтар;
- жерді, суды, ресурстарды, үйлерді пайдалану құқығы және басқа да мүліктік
құықтар;
- қандайда бір ... ... ... «ноу-хау»емес)ұйымдастыруға
қажетті техникалық құжат, дағды, өндірістік тәжірибе ретінде рәсімделген
техникалық, технологиялық, коммерйиялық сауаттылы.
2. Құралдардың салыну ... ... ... ... нақты инвестициялар немесе құралдардың ... ... яғни ... ... - ... ... және
айналыс капиталын қалыптастыратын материалды және материялды
емес ... ... ... ... ... станоктарға, қосымша материалдық бұйымдарға, дайын
өнімдерге айналдырылған құралдар;
- материалды емес активтер - лицензиялардың, патенттердің, тауар
белгісінің ... ... және ... кеткен
шығындар;
- қаржылық инвестициялар немесе түрлі қаржылық құралдарға ақша
құралдарының ... - ... ... ... ... Инвестициялық процестерге қатысу сипаты бойыншаинвестициялар келесі
түрлерге бөлінеді:
- тікелей инвестициялар, мұнда инвестицияландыру және ... салу ... ... ... тікелей қатысуы
қажет етіледі. Сонымен қатар инвестор инвестициялық циклдердің
барлық кезеңдеріне тартылады, оның ... ... ала ... ... ... ... мен тұтызуға, дайын өнім өндірісіне;
- жанама, бұл ақша құралдарын өз қалауынша, неғұрлым ... және ... ... ... арқылы (инвестициялық қорлар және компаниялар) жүзеге
асады. Мұндай делдалдар инвестицияландыру объектілерін ... ал ... ... ... ... бөледі. Тұтас
басқарылатын құнды қағаз салатын салымдардыпортфельдік деп те
атайды.
4. Инвестицияландырудың кезеңдері бойынша инвестицияларды мына ... ... ... ұзақтылығы бір жылдан аспайды(қысқа мерзімді
депозиттік салымдар, жинақ сертификаттар);
- Ұзақ ... ... ... бір ... ... Меншік түрлері бойынша инвестициялар мыналарға бөлінеді:
- азаматтардың, мемлекеттік емес меншік нысанындағы кәсіпорындардың,
өкіметтік емес ұйымдардың жеке ақша құралдары;
- мемлекеттік, ол ... ... ... мен ... ... ... ... қатысу түрлеріне байланысты:
- қайта құрылып жатқан кәсіпорындарға жартылай қатысу ... ... ... ... бір ... ... ... қоғамына үлестік қатынас);
- инвестор толық иеленетін кәсіпорындарды құру немесе шаруашылық
жүргізіп жатқан ... өз ... ... ... немесе жылжымайтын мүлікті акция, облигациялар арқылы
немесе басқада құнды қағаздар түрінде ... ... ... ... ... пайдалану құқығна, басқа да
мүліктік құқықтарға концессия алу;
7. Тәуекел дәрежесі бойынша инвестициялар келесі түрлерге бөлінеді:
- тәуекелсіз инвестициялар. ... ... ... ... мемлекеттік облигацияларға салымдар салу қауіпсіз деп
саналады, ал олар ... ... ... қауіпсіз
қойылымдыанықтайды, бұл қауіпсіз қойылым инвестициялық тәуекел
нүктесін санау ретіндегі салымдарды бағалау ретінде қолданылады;
- ... ... ... ... тәуекел
немесе белгісіздік дәрежесі, мысалы, уақыт, салыным объектісі
сияқты факторларға тәуекел. Инвестицияландыру аяқталғаннан кейін
кәсіпорынның жұмыс ... ... ... ... жіне жобаның масштабы мен оның мақсаттарына тәуелді,
сондықтан қауіптіліктің ... ... ... ... шеше ... ... табылады (жаңа өнім түрлерін құру,
өндіріс шығындарын төмендету, сату ... ... ... ... және т. б. ) ... ... ... болуы мүмкін:
- барлық пайда сомасын жоғалту мүмкіндігі. Тәуекелдің орын алу
мүмкін;
- жоба іске ... ... ... ғана ... ... ... ... мүмкіндігі. Тәуекел дағдарысты болып табылады;
- барлық активтерді жоғалту ... және ... ... ... ... тәуекел.
8. Ұдайы өндіріс инвестициясын келесі түрлерінің бірінде ... ... жаңа ... және ... бекітілген жоба бойынша іске асып
жатқан жаңа құрылыстар немесе кәсіпорындардың, ... ... ... ... ... ... өндіріс
қуаттылығын арттыру мақсатымен шаруашылық жүргізіп ... ... және ... ... ... ... және өндірістерді, жаңа кәсіпорындарды салу немесе
қызымет етіп ... ... ... шаруашылыық жүргізіп жүрген кәсіпорындарды қайта құру- моральды
тұрып қалған физикалық ... ... ... жаңа ... ... профилін өзгерту мақсатымен
өндірісті толық немесе жартылай қайта жабдықтаудың ортақ ... ... ... ... ... ... - ... цехтардың,
өндірістердің, учаскелердің, өндірістік техникалық-экономикалық
деңгейлерін арттыруға бағытталған шара кешендерін жүргізу.
Инвестицияның ұсынылған жіктеулі ... ... ... концепцияларын толығырақ түсіну үшін, жүріп жатқан процестерді ... ... үшін ... ... инвестицияның келесідей түрлерін бөліп
қарастырады:
- физикалық активтерге салынатын инвестиция;
- ақша активтеріне салынатын инвестиция
- ... емес ... ... ... ... ... маңыздылығы
Мемлекеттің инвестициялық қызметі экономикаға, соның ... ... ... ... байланысты болып келеді.
Инвестициялық ... ...... ... дамыту мақсатында
шаруашылықтың барлық обьектілеріне жағымды жағдай ... ... ... ... ... Инвестициялық
операциялар, әдетте көп емес. Бірақ кәсіпорын өміріне тигізетін әсері ... және ... ... ... ... қызметінің әрі қарай
өркендеп ... ... ... ... ... әсіресе шетел
инвестицияларын тарту үшін субьект басшылығы өз акционерлері ... ... ... жөнінде толық және шынайы ақпаратпен
қамтамасыз етуі ... ... да ... басшылары қаржы
есептемелеріндегі инвестиция жөніндегі ... ... ... көз жеткізу үшін ... ... яғни ... ... және ... ... жүзеге асыру үшін лицензиясын
алған тәуелсіз аудитордың қызметіне жүгінеді. ... ... және ... маңызды мағынасы бар. Бұл талдаудың тәжірибелік
мәні инвестициялық құрылымының ... ... ... ... және осының негізінде неғұрлым ... ... ... негізделеді. Инвестицияның құрылымының теориялық мәні
бұл талдаудың негізінде инвестициялық қызметке және ... ... әсер ... ... ... жаңа факторлар пайда болады, бұл
инвестициялық саясатты жасақтауды өте маңызды [6].
Әлеуметтiк-экономикалық салада жалпы iшкi өнiмдi екi есе ... ... ... ... пен ... ... ... алғанымызды ecкe саламын. Осыған орай экономика саласында 2005
жылы экономикалық өрлеудiң барынша ... ... жету ... ... алға ... ... ... өзi инвестициялардың тез өсуiне және жалпы
iшкi өнiмдегi ... ... ... ... ... инвестицияларды жеке және мемлекеттік деп екіге бөледі.
Шетелдік инвестициялардың мемлекеттік түріне бір немесе бірнеше ... ... ... ... заем ... және бұл қатынастар халықаралық
құқық нормалары қолданылатын халықаралық ... ... ... жеке түрі бір ... жеке кәсіпорны немесе азаматы
басқа елдің территориясында ... ... ... ... асырумен түсіндіріледі.
Шетелдік инвесторлар ҚР-да инвестициялардымынадай формада жүзеге
асыруға құқылы: ... ҚР-ң ... мен ... ... бірігіп құрған
кәсіпорындарында үлестік қатысу;
- Толығымен ... ... ... ... құру;
- Мемлекеттік кәсіпорындардың, жерлердің және т.б. ... ... ... ... ... да ... ... алу.
Аталған формалардың ішінде ең негізгісі – біріккен және шетелдік
кәсіпорындарды құруға үлестік қатысу формасы ... ... ... ... ... шаруашылық серіктестігі, акционерлік қоғам, сонымен
қатар ҚР-ң заңдарына қайшы келмейтін басқа да ... ... ... ... саясатын өңдеу, ол ... ... ... ... ... Мемлекеттің инвестицияны
ұзақ уақыт жоспарлауы қазіргі уақытта бірнеше этаптардан тұрады:
- инвестицияны төмендету және кәсіпорындарға ... ... ... ... ... оны ... емес көздерден
түскен қаржымен орнын жабу және елдің ішіне тартылған инвестицияны
бақылау;
- инвесторлар мен ... ... ... үшін тек қана ... жетілдіру қажет емес, сонымен қатар
кәсіпорындардың ішінде қатаң бақылау болуы керек. Ол ... ... ... ... бастығы - кәсіпорындарды тиімді басқаруды
ұйымдастырады. Кәсіпорынды жоғары тиімділікпен басқару ол ... ... жаңа ... болады.
Кез-келген меншік саласындағы кәсіпорындар мемлекет тарапынан ... ... ... ... ... ... өндірісті қайта
жаңартса мемлекет тарапынан қолдау көрсетеді [8].
- жеке инвесторларды ... ... ... процестер
орталықсыздандыру және "дәлме-дәл" жекешелендірі. Өсім нүктесінің
бөлінуі жеке ... ... ... ... тиімді жұмыс істеп ... ... ... тарапынан
қаржыландыру кәсіпорындарды мемлекеттік ... ол ... ... және ... мөлшерлеме негізінде жүзеге
асырылады;
- мемлекеттік үлесі бар инвестициялық жобаларды ... ... ... ... ... тарту.
Инвестициялық қызметті жоғарылату ол әрбір кәсіпорынның міндеті емес,
ол мемлекеттің міндеті. Ол әр жылда бюджетті ... ... ... өзгерістердің негізгі қиындығы елдегі ішкі ... ... мен жеке ... ... ... ... ... қаржылық салымдардың аздығынан, жабу
мүмкіндігінің жетпеуі болды. ... ... ... ... ... ... ... қаржылай дамуын тежеді. Жоғары
банктік пайыздың әсерінен орта және ұзақ мерзімді ... алу ... және ... ... тәуекелдігі жоғары өндіріс ортасына
қаржы салу оларға тартымды емес.
Инвесторлар өз ... ... ... ... және ... қаржы
активтеріне салуды жөн көреді, соның ішінде мемлекеттік бағалы қағаздарға.
Қазіргі кездегі мемлекеттік инвестициялық ... ... ... бюджет шығындарының қорғалмауы [9].
Инвестициялық ортада бюджет шығындарын жабу бірнеше рет ... ал ... ... ... ... өсіп отырды, өндіріс
ортасында тартылған инвестициялар көлемі ... ... ... ... ... уақытында тез мерзімді
қайтарымы бар ... ... өзін ... ... ... ... ... қазіргі уақытта инвестициялық тұйықтан
шығудың жолдарын ... ... ... ... ... ұстауға мүмкіндік туғандай.
Сонымен қатар, ақша көлемін бақылау арқылы ақшаның құнсыздануын
едәуір ... де ... ... ... ... ... ... төмендеуіне жағдай жасайды. Есептерге қарағанда 12-15
пайыздық жылдық есеппен берілген қарыз тікелей инвестиция үшін ... ... өлі ... ... ... бірден-бір жолы
бюджеттің даму жолын енгізу ... даму ... ... басқаруды, ұйымдастыру, қосымша иеленген
жеке инвесторлар қаржысын экономиканың ... ... ... Өндірістік
саясаттың айрықша бағыттарына: мұнай өндіру, газ, мұнай өңдеу, ағаш өңдеу,
алмаз өндіру және ... ... ... ... өндірісі, машина және
қондырғылар шығаруды қамтамасыз ету және т.б. жатады [10].
Қордың инвестициялық қызметі – ... ... ... салуды, инвестициялық жобалар бойынша ақпарат жинау мен өңдеуді,
маркетингтік, инжинирингтік және өзге де зерттеулерді, жоспарлы-болжамдық
және ... ... ... ... ... сондай-ақ
инвестицияларға бақылау ұйымдастыруды қамтитын, Қордың ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстанның инвестициялық қоры акционерлік ... ... ұйым ... табылады, оның жалғыз құрылтайшысы – ... ... ... ... пен ... тереңдеп өңдеуді жүргізетін, жаңа
технологияларды пайдалана отырып, бәсекеге қабілетті өнім ... ... өз ... өнеркәсіпте жүзеге асыратын ... ... ... көрсететін жаңадан құрылып жатқан, ... ... ... ... ... капиталдарына инвестицияларды жүзеге
асыру;
2) Қордың инвестициялық ... ... ... ... ... инвестицияларды жүзеге асыру) және осы жобаларды
басқаруға қатысуы арқылы экономиканың ... емес ... ... ... отандық және шетелдік ұйымдар арасындағы өндірістік кооперацияны
қамтамасыз ететін, толықтырушы, аралас ... ... ... тыс жердегі инвестициялық жобаларды бірлесіп ... шет ... ... ... ... белсенділігін
арттыруға жәрдемдесу болып табылады.
Қордың өкілеттіктеріне:
1) Қордың инвестициялық декларациясына сәйкес инвестициялық саясатты
жүзеге асыру;
2) ... пен ... ... ... ... жаңа
технологияларды пайдалана отырып, бәсекеге қабілетті өнім ... ... ... ... ұйымдарды инвестициялауды жүзеге асыру не осы
ұйымдарға үшінші тұлғалардың инвестицияларын тарту үшін ... ... ... ... ... ... тиісті
басымдықтарына сәйкес келетін, отандық және шетелдік инвесторлар қатысатын
инвестициялық жобаларды іске асыруды ұйымдастырушы және оларға ... ... мен ... ... ... жобалар жөніндегі құжаттамалар дайындауға шарт
негізінде қатысу;
6) қайта инвестициялау туралы шешімдер қабылдау;
7) ... бос ... ... ... ... ... ... Қордың шет елде жүзеге
асыратын инвестициялық жобаларының ... ... ... ... болу;
9) өз міндеттерін іске асыру үшін сарапшылар мен кеңесшілерді шарт
негізінде тарту;
10) өзінің инвестициялық ... ... ... бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушысы ретінде тиісті
лицензияның ... ... ... ғана ... ... ... қызметінің негізгі бағыттары өтемді және тиімді инвестициялық
жобаларды жүзеге асыратын перспективалы ... ... және ... ... ... табылады. Қордың инвестициялауы ... ... ... ... ... Қордың инвестициялық қызметінде негізгі құжат
болып табылады. ... ... ... ... ... ... басқару саясатын, бағалы қағаздардың
әр түрі бойынша бағалы қағаздар портфелін әртараптандыру нормаларын және
Қордың ... ... ... ... ... ... ... декларациясын Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... акцияларға олардың нақтылы құны бойынша ... ... ... Үкіметі қалыптастырады. Қордың жарғылық капиталын ұлғайтуға
Қордың жалғыз акционерінің шешімі ... жол ... және ... Республикасының заңдарына сәйкес шығару мен орналастыру арқылы
жүзеге асырылады. Қордың орналастырылатын акцияларын төлеуге ақша ... ... ... ... ... ... ... қаржылық реттеу
түсінігі
Инвестициялық құқықтың қаржылық реттелу пәні инвестициялық әрекетті
жүзеге асыру кезінде пайда ... ... ... ...... құқықта оларды пайдаланумен байланысты барлық қоғамдық
қатынастарды біріктіретін бастама.
Инвестициялық ... ... ... ... ... ... түрлі болып келеді – бұл Қазақстан ... және ... ... ... болатын
қатынастар; займ, несие берумен байланысты қатынастар; еркін экономикалық
аумақтардағы инвестициялармен абйланысты қатынастар және ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде пайда болатын және
құнды ... ... ... ... ... мемелекеттік реттеудің екі құрамдас бөлігі белгіленген:
- тікелей мемлекеттік ...... ... ... ... аумағында; мемлекеттік меншік объектілерін жекешелендіру
аумағында; қаржылық және ... ... ... аумағында, сондай-ақ
салық саясатын жүргізу аумағында жүзеге асырылады.
- Инвестиицииялық ... ... ... яғни мемлекетпен
инвесторлардың құқықтарының кепілдігін, мемлекетпен қамтамасыз етуді,
сондай-ақ инвестицияны қолдануды жүзеге асыру.
Әдетте, қаржылық ... екі ... ... бар – жалпы және
нақты (салалық). Жалпы әдіс – бұл ... ... ... нормативті
құралдармен ықпал етудің жиынтығы, салалық – бұл ... ... ... қатынас субъектілерінің мүмкін және міндетті мінез-
құлқының қалыптасуына бағытталған, қоғамдық ... ... ... ... мен ... ... ... әдістерге
императивті және депозитивті әдістер жатады.
Инвестициялық ... ... бұл ... ... ... ... кезңдері.
Инвестициялық құқықтың маңызды қағидаларының бірі – инвестициялық
құқық субъектілерінің теңдігі. Бұл қағида ... ... ... ... ... инвесторлардың құқықтары бірдей болады.
Келесі қағидалардың бірі шарттың еркіндігі.
Тағы бір маңызды қағиданың бірі – инвестормен өзінің әрекетін жүзеге
асырудың дербестігі, яғни ... ... ... мен ... ... оны ... және ... билік етуге құқықты, сондай-ақ
инвестордың ішкі шаруашылық қызметіне мемлекеттік ... мен ... ... ... ... мен ... мүдделерін қорғау қағидасы –
инвесторларды, кірістіреді, инвесторлардың құқықтары мен мүдделерін қорғау
бойынша мемлекеттің ... ... ... ... ... және ерекше бөлімдерден тұрады.
Жалпы бөлімде келесі қаржылық институттар берілген: ... ... ... ... ... ... объектілер және мазмұны); инвестициялық ... ... шарт ... ... ... ... ... бұзу); инвестициялық қызметті ұйымдастырудың қаржылық нысандары.
Инвестицияның ерекше бөлімінде инвестициялық қызметтің түсінігі мен
түрлері; ... ... ... ... ... ... салу; инвестицияларды басқару; инвестиция аумағындағы
несиелендіру; инвестициялық жоба; инвестициялық жобалардың ... ... ... ... ... жеке түрлері;
инвестициялық шарттардың ... ... ... ... ... ... инвестициялық заңнаманы бұзғаны
үшін жауапкершілік көрсетілген.
Инвестициялық қатынастарды мемлекет реттей отырып, ... ... ... ету ... мен ... ... ... қатынастарды арнаулы мемлекеттік органдар арқылы басқарады.
Қазіргі кезде Кдзақстан Республикасының үкіметі басты ... ... бөлу ... деп ... құрылымында минералды-шикізат
кешенінің үлесі шамамен 65 % тең. Бұл ... ... ... қол  ... жер  ... ... мен  жағдайын
талдау   кезінде   оның толықтай игерілмегендігі анықталды [12].
Қазақстан Республикасының үкіметі мемлекет ... ... ... ... ... мақсатында ізденіс жұмыстарына
инвестиция тартуда қосымша ынталандырушыларды жасақтауға ... Оған ... ... ... ... республиканың
минералды-шикізат кешенінің даму бағдарламасы маңызды орын алуы ... ... заң 2004 жылы 8 ... ... шыққан, кейіннен 2006
жылы 4 мамыр №48, және 2007 жылы 31 қаңтар №125 өзгертулер ... ... ... күні ... ... құны бар және ... ... барынша күш салу қажет. Осы ... ... ... заң ... дайындады. Заң жобасының басты мақсаты
экономикада отандық және ... ... ... мен ... болып, Қазақстан Республикада жасалған инвестицияларға қатысты
мемлекеттік кепілдіктерді болашақта ұлттық экономиканы ... ... ... туғызбайтын деңгейде үйлестіру болды. Бұл тұрғыда заң
жобасының 6 бабы кайшылықты туғызды. Мұндай ... ... ... ... ... ... субъектілерінің тең
құқықтығы дәрежесіне күмән келтіретіні сөзсіз [13].
Инвестициялық хал-ахуалды нашарлатпау ... заң ... ... ...... ... ... ететін өтпелі
қағидалар ... ... ... ... занның 6 бабынан
біртіңдеп бас тартуын, мемлекет әлемдік тәжірбиеде орын алған осындай саяси
және ... ... ... жүйесін құруды ұсынуда. Саяси
және реттемелі ... ... ... ... ... етуші механизмін жасақтау арқылы, Қазақстан ... ... ... ... ... ... бір қадам жасады.
Одан басқа Қазақстан Республикада "Жер койнауы мен оны пайдалану" ... ... ... ... ... туралы заң жобасы дайындалуда. Заң
жобасы пайдалы қазбаларды ... ... ... ... ... арасында   табиғи   ресурстарды   тиімді және кешенді
пайдалану аясынадағы ... ... бір ... ... ... Республикамыздың үкіметімен 2005-2006 жылдарға тікелей
инвестиция тарту бағдарламасы жасалды. Оған жобаларды қоса қаржыландыру мен
мемлекеттік ... ену ... ... ... формалары енгізілді.
Бағдарламада капитал салымшыларды ынталандыру мақсатында жеңілдіктер жүйесі
қарастырылып, оған тездетілген амортизация, шығынды ... ... ... енген.
Қазақстан Республикасының Президентінің 2002 жылдың 6 наурызындағы №
349 жарлығымен «Экономикалық басты салаларына ... ... ... мен ... — шарт жасауда жеңілдікпен преференциялар
беру тәртібі» бекітілді.
Тәртіпке сәйкес, жеңілдіктер мен преференциялар беру жағдайына:
1) инвестициялық    ...    ... ... ... қатысты
болуы;
2) инвестициялық жобаны жүзеге асыруында қазақстаңдық   заң ... ...   ... ... ... жүзеге асыру.
Инвестщиялық жобаның тиімді жүзеге асырылуы үшін инвестиция ... ... ... ... ... ... мүмкін:
- натуралды мемлекеттік гранттар;
- келісім-шарт жасасудан 5 жыл ... жер мен ... ... ... ... ... табыс алу кезінен 5 жылға табыс салығынан
босату;
- инвестициялық жобаны ... ... ... құрам-жабдық, шикізат,
материалдар импортты кезііще кедендік баға салықтарынан толықтай немесе ... ... ... беру ... ... қорға инвестиция көлемі мен
экономиканың басты секторларына жатқызылуына байланысты беріледі. ... баға ... ... оның Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жағдайына
сәйкес келмеу жағдайында беріледі.
Мемлекеттік натуралды гранттарға:
1) негізгі қорлар — жер ... ... ... ... машиналар,   есептеуіш техника және басқалары.
2) бейматериалды активтер-ғимаратты, жермен пайдалану құқығы мен
басқадай құқықтар.
3) өндірістік қорлар, ...   ... ... ... ... ... асырылуы ғаламдық, жүйеаралық институтционалды-
экономикалық өзгерістер қажеттілігінің ... ... ... ... ... ... процестері мен
әлемдік нарыққа шығумен байланысты шараларды жүзеге ... ... ... ... ... ... пеп ... кешенің бір бөлігінің
потенциалды толықтай қамтылмағандығымен ... ... ... ... ... ... ... әрекет ету мүдделерін қатты өзгеріске
ұшыратқаңдықтан, инвестициялық ... ... ... ... ... қалпына келтіру мен халықтың жинақтарын инвестиция түрінде тартуға
бағытталған кешенді ... ... ... ... ... ... байланысты отаңдық қор нарығын дамытудың басты бағыттарына ... ... ... мен қаржы құралдар тізімін ұлғайту болып
табылады.
Зейнет ақы жүйесін реформалау негізінде ... ... ... мол инстуцоналды инвесторлар пайда болды. Қазіргі кезде олардың
активтері 530 млн. АҚШ ... тең ... ... ... ... ... 45 % ... көлемі
зейнетақы корларына тиесілі.
Корпоративті бағалы қағаздарға көп ... ... ... ... ... ... ... Бүгінде шетел банктерінде ностро-есеп
шоттарында 52 млрд. теңге ... ... ... ... ... ... ... секторына немесе бағалы қағаздарға
инвестицияға бағыттауға болады. Ол үшін ... ... ... ... көп болуы қажет.
Қазақстан Республикасы үкіметінің мәжілісінде сөз сөйлеуде ... Н.Ә. жыл ... ... ... 1,5 ... ... ... ішкі қорларымыздан алуға толық мүмкіндік барын мәлімдеді.
Қазіргі кезде Қазақстаңда ... ... ... ... ... ... өндіріс үлесін жоғарлату тенденциясы үстем болуы тиіс.
Реформалар ... ... ... Казақстан Республикасына
инвестицияларды тарту мәселесі объективті сипатта болды. Ішкі ... ... ... ... экономикалық
саясатында шетел тікелей инвестицияларын тарту мен қолайлы инвестициялық
хал-ахуалды калыптастыру басты бағыт болды.
Жыл ... ... ... ... ... ... бойынша
Қазақстан ТМД елдері ішінде бірінші орында болып, ... ... әр ... ... 1 ... АҚШ доллары мөлшерінде болды.
АҚШ мемлекетінің республика экономикасына ... ... ... оның 90 жылдардың ортасында күрт өсуі болды. 2000-2001 жылдары
капитал салымдарының көлемі 2.9 млрд. долларға тең ... 2001 ... жыл ... ... 1 ... доллардан төмен болған жоқ. 2002 жылы
республикаға 2 млрд. доллардан астам инвестиция ... ... осы ... 785 млн. ... ... 2001 жылы азиялық дағдарыс әсерінен
тікелей шетел ... ... күрт ... ... оның ... ... ... төмен түскен жоқ.
Тікелей шетел инвестиция көлемі бойынша абсолютті көрсеткішке 2003
жылы қол жеткізілді, бірақ осы инвестиция ... ... 1,4 ... АҚШ
долларын құрады.
1996 жыл мен 2002 жыл аралығында инвестициялық іс-әрекетті ... ... ... инвестициялық механизмдер үйлестірілді.
"Шетел инвестициялары ... және ... ... ... ... ... қажетті кепілдіктерді беріп, экономикаға шетел
капитталының келуіне жағдай жасады.
Қазіргі Казақстан экономикасы дамуында жаңа ... ... ... ... ... ... аяқталып, тұрақты өсу деңгейіне
жетті. Осы жағдай инвестициялық саясатта өзгерістерді тудырды.
Бүгінде бұл инвестициялық саясат бір ... ... ... ... ... инвестициялардың сапалық сипаттамаларына басты назар
аудару. Екіншіден, барлық экономика субъектілері үшін тең ... ... ... ... ... ... ... ұстану
болып табылады [14].
Жаңа жағдай заң негіздерін жетілдіру етеді. ... ... заң ... сонымен қатар "Қазақстан Республикасының заңдарына
өзгертулер мен ... ... ... "Жер қойнауы мен оны
пайдаланушылар ... ... ... заңдар дайындалып, "акционерлік
қоғамдар туралы" заңға сәйкес өзгерістер мен толықтырулар енгізу ... ... ... ... ... ... агенттерінің
халықтың, банктердің, қаржы институтарының, қор ... ... ... ... орын ... Республикасының инвестициялық ... ... ... ... мақсатында жаңа Салық кодексінде 138-140
беттерінде инвестициялық салықтың ... ... ... ... ... мүлікке табыс салығы
бойынша беріледі.
Инвестициялық салық преференциялары жаңа өндірісті ... ... ... өндірісті ұлғайту мен ... ... ... ... ... ... ... жалпы жылдың табыс салығын
белгіленген ... ... ... негізгі қор мүлігі салықтан босату
мүмкіндігі қарастырылған.
Қазақстан Республикада инвестициялық іс-әрекетті реттеуге бағытталған
заңдардағы өзгерістер мен ... оны ... ... ... ... қайнар көздерін белгілі бір типтерге бөлу
өздерінің белгілері бойынша әртүрлі болып келетінін көріп отырмыз және ... ... ... бір ... ... ... бөлінетін негізгі
инвестициялық ағымдарды бөліп қарастыруды талап етеді. Ондағы мақсат елдегі
инвестициялық климатты және осы ... құру ... ... ... ... ... бойынша, инвестициялық әлеуеттегі қандай да
бір қайнар көздерді қарастыру ел экономикасының ... ... ... ... ... келетін инвестициялық үлгінің басымдылығына
тәуелді. Осы үлгінің негізгі құрамдас бөліктері 1.1-ші суретте көрсетілген.
Сурет 1.1 – ... ... ... ... ... біз ... қайнар көздерінің негізгі типтерін
бөліп көрсеттік. Инвестициялық әлеуеттің құрылымдағы олардың қатынасынан ел
экономикасындағы нақты инвестициялық орта және ... ... ... ... ... ... ... шетелдік
инвестициялардың үлесі ішкі инвестициялардың үлесінен артық болатын ... ... ... ... қалыптастырады. Бұл
жағдайда, барлық кезде осындай үлгімен ... ... ... болмайды. Әлемдік тәжірибеде инвестициялардың сыртқы көздері көп
болып келетін инвестициялық ортаны қалыптастырудың жағымды және ... да ... ... ... көздерінің көлемі есебінен ұлғаюынан
инвестициялық орта кеңейсе, ол ... ... оның ... көрінетінін айта кеткен дұрыс. Яғни, шетелдік ... ... ... ... тұратын құралдар объективті түрде
қажет. Шетелдік инвесторларға инвестициялық ... ... ... бір ... база ... ... ... реттейтін ерекше
инвестициялық режим қажет. Ол әсіресе келесідей бағдарламалық ... ... ... өте ... ... ... жекешелендіру;
- қаржылық нарықты құрылымдық қайта құру;
- ресурстық әлеуетті қайта ұйымдастыру;
- қор, сақтандыру нарықтарын құру;
- әлемдік қаржы нарығына шығу.
Осы аталған ... ... ... ... ... ... сипат және инвестициялық ортадағы қызығушылықтардың балансы сақталмаған
кезде ұлттық басымдылықтар үшін жағымсыз салдары көрінуі де ... ... ... ... ... ... немесе шектейтін
нақты бір құқықтық реттеулері көрсетілген инвестициялық режимді құруға әсер
ететін және инвестициялық әлеуеттің ішкі және ... ... ... ... қарастыратын негізделген көзқарасты қажет етеді. Дамушы
нарықтық ... ... ... ... инвестициялық әлеуетте
оның ішкі көздеріне басымдылық беріледі. Инвестициялық ағымдар ... ... ... ... қалыптаса бастауда. Осы тұрғыдан Ресей
белгілі бір жетістіктерге қол жеткізгені белгілі. Онда ... ... ... ... ... ... ... сонымен бір мезгілде ТМД
елдерінің ішінде неғұрлым ... ... ... ... ... бәрімізге
мәлім. Осылардың барлығы инвестициялық әлеуеттің ішкі ... ... ... ... ... ... ... бар инвестициялық
жобалардың жоқ болуынан ішкі көздердің белгілі бір резервтері ... де ... ... әлі де ... бұрынғысынша ірі шетелдік капиталдар үшін
тартымды алаң болып отыр. Отандық капиталға деген қызығушылық инвестициялық
ахуалдың даму ... оның ... ... бірге сол елдегі
бизнес-ортаның қалыптасу ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... ... ... кеңістікті үнемі
кеңейтіп отыру үшін күшті ынталандырушы болып ... Оның ... ... ... ... ... ұлғаймалы
ұдайы өндіріс үдерісінің қатысушысы болады. Бұрынғы кеңестік мемлекеттерде
болып жатқан ... ... ... ... ... және отандық
капиталды нығайтумен байланысты болып келеді.
Бизнес-орта шаруашылықты ... ... ... ірі, ... ... ... ... көрінеді. Капиталдың әртүрлі нысандарының
әсер ету аялары экономикадағы міндеттерді жүзеге асырудың ... ... ... ... ... ресурстардың, соның
ішінде инвестициялық ресурстардың санымен (сапасымен) де ерекшеленеді. ... ... ... ағымдар ғана емес, сонымен бірге салықтық, несиелік
және амортизациялық жеңілдіктердің дамыған жүйесін құру ... ... да ... Осы жағдайларда шағын және ... ... ... ... іске ... үшін база ... айтылғандарды ескере отырып, инвестициялық әлеуеттің қайнар
көздерін белгілі бір ... ... ... ... ... болады
(Сурет 1.2).
Сурет 1.2 – Инвестициялық әлеуеттің функционалдық ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық ағымдар бөлініп көрсетілген. Яғни,
инвестицияның экономиканың – ... және ... деп ... ... ... ... ... бар. Бұл жағдайда оларды
өндіруші және қайта өндеуші ... ... және ... ... деп ... қарастыру да маңызды. Бұдан көбінесе елдің
прогрессивті дамуының маңызды ... ... ... ... келетіні белгілі. Мысалы, экономиканың қайта өңдеу саласына
бөлінген инвестициялардың көп болуы олардың ... ... ... ... ... куәландырады. Сонымен қатар,
жалпы қоғамның ... ... ... бойынша міндеттерді
кешенді түрде шешу де өте маңызды. Бұл ... ... ... және оны нығайтатын инвестициялық ағымдардың кеңеюіне тәуелді
болып келеді. Функционалдық тұрғыдан біз инвестицияның келесідей құрамдас
бөліктерін ... ... ... ... ... ... ... (аймақтық). Өзінің мәні бойынша инвестицияның
осы аталған құрамдас бөліктері бизнес-құрылымның сапалық жағынан ... ... ... ... ... ... ал нәтижесінде экономиканың бәсекеге қабілеттілігін жоғарылату
үшін маңызды болып ... оның ... ... ... ... ... инвестициялық әлеуеттің қайнар көздері өзінің құрылымы және
функционалдық бағытталуы бойынша ... ... ... ... елде ... бар және оның ... мен ... көбінесе жалпы қоғамның
әлеуметтік-экономикалық даму және одан әрі ... ... ... кешенді міндеттерге де байланысты болып келеді.
1.4 Инвестициялық жобаның мәні және оның түрлері
Халықаралық іс ... ... даму ... ... ... ол мәні ... ... құрылымдандырылған даму
жоспарының сипаты болып ... Егер жоба ... ... ... онда ол ол ... ... деп аталады. Әдетте
кәсіпорынның кез-келген жобасы қалай болса да ... ... ... ... ... ... жоба - бұл ... бір мақсатқа
жетелейтін кәсіпорынның іскерлігін өзгерту жайлы ... ... әдет ... ... және ... деп ажыратады.
Соңғысының қатарына меншік түрінің өзгерісін ... ... ... жеке ... ... ... және т.с.с.
құру) немесе өндіріс сипатының кардиналды (жаңа өнім өндірісі, ... ... көшу ... ... қарастыратын жобаларды
жатқызады. Тактикалық жобалар әдетте ... өнім ... өнім ... ... және ... жаңартуымен
байланысты болады.
Отандық тәжірибеде жоба түсінігі жаңа болып келмейді. ... ... ... - ... ... ... ... заң бойынша
осы кәсіпорыннан жоғары деңгейде тұрған экономикалық саласымен анықталғаны
болып табылатын. Жаңа ... ... ... оның
иелерінің және жоғары басқару құрамының өз келешектерін барлық ... ... ... өзінше шешу арқылы жүзеге асырады. Бұндай
іскерлік ... ... ... ... ... тиіс.
Жобалық анализдің жүзеге асуының көмегімен жобаларды құрастыру
тәжірибесін ... және ... ... ... ... ... Шет ... тәжірибеде кездесетін инвестициялық жобалардың ... ... ... ... ... ... жалғасуы ретінде ескірген
қондырғыларды ауыстыру. Әдетте осыған ұқсас жобалар ұзақ және ... мен ... ... ... ... ... ... түрі бар кезде және олардың ішінен біреуінің басымдылығын дәлелдеу
керек кезінде альтернативтіліктің көп бөлігі ... болу ... ... ... ... ... ... қондырғыларды
ауыстыру. Осындай жобалардың мақсаты – жұмыс істеп ... ... ... ... қолдану, бірақ онысы ... ... ... ... ... ... азырақ болады.
Жобалардың осы түрі әр ... ... ... ... ... ... ... жетілдірілген қодырғы қаржылық жағынан
неғұрлым тиімді екенін білдіре бермейді.
3) Өнім шығаруын көбейту және ... ... ... ... ... әдетте кәсіпорын басқаруының жоғарғы деңгейімен қабылданатын
жауапкершілікті ... ... ... ... ... ... ... дәлелдемесімен және өктізу көлемінің арттыруының
нәтижесінде табыстың сәкес өсуіне алып ... ... ... ... неғұрлым бөлшектеп анализдеу керек.
4) Жаңа өнім шығару ... ... ... бұл
түрі жаңа стратегиялық шешімдердің нәтижесіболып табылып, бизнестің мәнінің
өзгерісін қозғау мүмкін. Жобаның осы түріне анализдің ... ... ... ... ... ... Жобалардың осы түрлерін
құрастырған кезде жіберілген қате кәсіпорын үшін неғұрлым сәтсіз күйлерге
алып ... ... ... ... ... ... жүгі бар жобалар. Инвестициялық жобалау ... ... ... аса ... болып табылады. Экологиялық жүгі бар
жобалар, өздерінің ... ... ... ... ластауымен әрқашан
байланысты болғандықтан анализдің осы бөлігі сыншыл ... ... ... ... және ... критерилері арқылы дәлелдеу керек- ол үшін
жобалардың қай түріне назар аудару керек:1) капиталдық шығындарды көбейтіп
қондырғының аса ... және ... ... ... ... 2) ағымдағы
шығындарды көбейтіп аса қымбат емес ... ... ... ... ... аса керекті емес жобалардың түрі.
Осыған ұқсас жобалар жаңа офисті салу, жаңа ... ... алу ... ... ... орындалуының анализі. Қағида бойынша маркетингтік
анализдің мәні екі қарапайым сұрақтарына жауап беруінде байланысты:
1) ... іске ... ... ... ... ... ... ба?
2) Бұдан біз инвестициялық жобаны ақтау үшін жеткілікті көлемде
пайданы ала ... ... ... ... ... ... ... әлем
фирмаларының банкротқа ұшырауының дәрежесі 80% құрайды. ... ... ...... ... ... анализдің базалық сұрақтары келесідей:
1) Жоба қандай нарыққа фокусталған? Халықаралық немесе ішкі нарық па?
Жоба халықаралық пен ішкі ... ... ... ойластырады ма?
Егер жоба халықаралық нарыққа мақсатталған болса, онда оның мақсаты
мемлекеттің саяси ... ... ... ... ... жоба ішкі ... ... болса, онда оның мақсаттары
мемлекеттің ішкі саясатына жауап береді ма?
Егер жоба ... ... мен ... болса, онда оны ары
қарай қарастыру керек па?
Жобалар қызмет етіп ... ... іске ... жобалардың
ішінде олардың мінездемесі келтірілген болу керек. Маркетингтік анализі де,
тұтынушылар мен бәсекелестерін ... ... ... ... ... ... потенциалды сегменттері мен сатып алу
құбылысының сипаттамасын анықтау ... Ол үшін жоба ... ... ... және оған әсер ететін институционалды шектеулерді мен
нарық құрылымының ... ... ... ... ... анализ нәтижесінің негізінде маркетингтік жоспар құрылады. Ол
жоспардың ... ... ... ... стратегиясы, баға қалыптасуы,
тауардың нарыққа жылжуы мен өтуі анықталуы тиіс. Бұл «аралас маркетингтікң
элементтері біртұтасып және ... ... ... ... қабілетті
жағдайын қамтамасыздандыру керек. Маркетингтік жоспар фирманың басқа да
шығаратын өнімдерінің бар ... және ... ... ... ... және ... есепке алу керек. Маркетингтік жоспар шеңберінде мүмкіндігінше
бәсекелестерінің әрекеттерін және осы ... ... ... ... ... ... керек [16].
Маркетингтік анализдің ішіне сұранысты болжау кіреді. ... ... ... жобаның дәлдігін тілеген дәлдікке ... ... ... оны ... ... ... қабылдау
процесі анықталмаған жағдайларда іске асса да, дұрыс болжау ... ... ... ... азайтады.
Инвестициялық жобалаудың маркетингтік аспектілерінің барлығын
қарастырып бітіре ... ... ... мағыналық
бөлімдеріне тоқталайық. Маркетингтің ... ... ... ... бөліп алуы көрсетеді: нарық анализі, бәсекелік ортасының ... ... ... ... Атап ... ... ... шынайы болғаны керекті шарт болып табылады.
Төменде көрсетілген блоктардың қысқаша мінездемесі көрсетілген.
Қаржылық ... ... ... ... бөлімі-неғұрлым
көлемді және күрделі еңбекті. Бұл ... ... ... ... ... Қаржылық анализі сұрақтарының ... ... ... ... ... ... жалпы нұсқасы қарапайым тізбегіне негізделген:
1. Кәсіпорынның 3 ( одан гөрі 5 жыл ... жыл ... ... ... ... ... Инвестициялық жобаны дайындаған мерзімінде кәсіпорынның қаржылық
жағдайына анализ жасау.
3. Өнімнің ... ... ... ... ... ... ... жобалау процесінде пайда мен ақша ағымдарын
болжамдау.
5. Инвестициялық жобаның ... ... ... ... ... мен ағымдағы жағдайының қаржылық
анализі әдетте кәсіпорынның ... мен оның ... ... ... көрсететін негізгі қаржылық
коэффициенттерінің интерпритациясы мен ... ... ... ... ... ... бөлімде кәсіпорынның негізгі қаржылық
есеп берулерін өтіп кеткен жылдардағы негізгі көрсеткіштермен салыстыруды
ұсыну маңызда болып ... ... ... жоба батыстық
стратегиялық инвесторды тартуға дайындалса, онда ... есеп ... ... ... ... форматтарына келтіру керек..
Шығынсыздық анализінің ішіне негізгі өнімдерді ... мен ... құн ... ... ... жұмысы кіреді және барлық
шығындарының айнымалыларға(өндіріс көлемі мен сату көлемінің өзгеруімен
өзгереді) мен ... ... ... ... ... анализінің негізгі мақсаты-шығынсыздық нүктесін анықтау, ... ... ... ... келетін тауар көлемін сату.
Шығынсыздық анализінің маңыздылығы нақты немесе жоспарланған пайданы
инвестициялық жоба процесінде ... ... мен ... ... ... ... сенімінің кейінгі бағасымен салыстыруында
негізделген [17].
Жобаның қаржы бөлімінің неғұрлым ... мол ... ... ... ... болып тбылып,мыналарды қамтиды:
• кәсіпорынның жоба бойынша инвестициялық қажеттіліктерін анықтау;
• инвестициялық қажеттіліктердің ... ... ... ... инвестициялық жобаны іске асыру үшін тартылған капиталдың құнын бағалау;
... іске асуы ... ... мен ақша ... болжау;
• жоба көрсеткіштерінің тиімділігінің бағасы;
Жобаның іске асу ... оның ... ... ... әдістемелік
жағынан өте қиын болып келеді. Жобаның іске асқанынан ... ... ... ... құны уақыт өтуіне қарай" деген қағидасының
ескерілуімен ... ... жабу ... Бұл ... ... қазіргі құны бір жылдан кейінгі алынған доллардың құнынан үлкен"
, яғни бір жыл ... ... ... жаңа ақша ... бір жыл ерте ... ... тең ақша ... мағыналығы кем. Ақша ағысының мағынасын
уақытша өлшейтін мінездемесі ретінде инвестициялық жобаның іске асқанында
акша ... ... ... ... ... ... жоба қаржылық критерий тұрғысынан қабылданады, егер
инвестициядан тарайтын сомалық ақша ағымы ... ... ... оның ... ... болса.
Жобаның ақталуын бағалаған кезде, инфляция туралы сұрағы сыншыл болып
келеді. Әрине, уақыт ... ... ақша ағыс ... ... ... ... сатып алу бейімділігі ... ғой. ... ... жобаның тиімділігі қорытынды ойы ... ... ... мүмкін [18].
Экономикалық анализ. Қаржылық анализінің негізгі ... ... ... жоба ... ала ма? Бұл ... ... үшін 3.6 ... көрсетілгендей ақша ағыстарын анализінің арқасында
жауап беруге болады. Экономикалық ... ... ... ... әсер ... ... ... анализінің есеп қойылымының мысалын қарастырайық. С деген
компаниясы кез-келген бір тауардың келесі шарттармен өндірсін:
• Компанияға ... ... ... ... ұйым ... ... ... бір элементтерді де компанияға мемлекет халықаралық
бағалардан төмен сатсын;
• Кәсіпорын өзінің жұмысшыларына ... ... ... ... ... ... кәсіпорын мемлекеттік кәсіпорындарына тауарларды шетелдің
еркін нарығынан мағыналы төмен бағаларымен сатсын.
Осындай жобалардың іске ... ... ... ... ұтысын анықтау керек:
• Компанияға шикізат пен ... ... ... сатып,
жұмысшыларына еңбек ақыны әлемдік стандарттары ... ... ... ... ... еркін бағаларымен сатып алу;
• Ұқсас тауарларды(ең бастысы сапа көрсеткіштері бойынша) шетелдеден сатып
алу.
• Бұдан, экономикалық анализ процесінде бұл жобаның іске ... ... ... мемлекеттің пайдалылығын анықтау керек.
Экономикалық анализінің керектігі неде? Егер, нарық толығымен(идеалды)
еркін болса, экономикалық анализ жүргізудің керегі жоқ, ... ... не ... ... ... ... барлығына да сол пайдалы болып
табылады. Келесі анықтамалардың глоболдығына үміттенбей, ... ... ... ... ... мен ... алушылар санының көп болуы;
• Барлық өндіріс факторлары(еңбек, капитал, мтериалдар) ... ... ... ... мен сатып алушылардың еркімен қалыптасады;
• Нарыққа жаңа компаниялардың енуіне бөгеттер қойылмауы керек.
Осындай жағдай алпауыт ... ... үшін де ... ... мойындау
керек. Шынында да, көп ... ... ... ... ... ... мемлекет жасайды және егер жобаның
қаржылық анализі белгілі болса да, экономикалық әсерді ... өте ... да, ірі ... ... ... ... қаржылық
тиімділігінен гөрі экономикалық тиімділігі мен экономикалық тартымдылығын
анализдеу қалыптасқан(яғни ... ... ... ... ... жобаның экономикалық тартымдылығын өлшеу келесі ... іске асуы ... ... Мақсаттарды таңдап, оларды өлшейді. Мысалы:
Мемлекеттің мақсаттары Мақсаттың салмағы
Қатты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамтылуын қамтамасыз ету 0,20
Аумақтарды дамыту ... ... ... ... жобалардың әрқайсысына, әр мақсатқа жету үшін
сандық өлшемін анықтайды(абсолютті мәнде ... ... ... ... Әр жоба үшін ... критерийсінің салмақталған
мәнін есептейді:
.
3) Қадам.. Жақсы вариантты таңдауы жалпыланған критерийдің максчимум
критериісі бойынша ... ... ... өнім мен ресурстардың мүмкін болатын
сатып алу құнымен, ішкі ... ... ... ... айырықша ерекшелігі болып, әлемдік бағалардың ережесімен сәйкес
келмейтін(мысалы, басқа мемлекеттердің валютасымен жұмыс ... ... ... да есепке алып, бағаланады.
Институционалдық анализ. Институционалдық анализ инвестициялық жобаның
ұйымдастырушылық, құқықтық, саяси және әкімшщілік тұрғыда есепке алынуы ... ... ... ... ... жобаның осы
бөлімі сандық та, қаржылық та емес болып табылады. Оның негізгі мақсаты ... ... ... ... ... және ішкі фактоларының жиынтығын
бағалау.
Тәуекелдің анализі. Тәуекелдің ... мәні ... ... ... ... ... анықталмағандық элементті өінде
ұстайды. Мысалы, керекті мәліметтердің көп ... ... ... ... бағалар, өнімнің сатылу көлемі және т.с.с.)
анықталмаған ... ... ... ... ... жаққа да, жаман
жаққа(пайданың төменделуі) да, өзгеру мүмкін. Тәуекелдің анализі барлық,
мейлі ... ... ... ... ... ... ... ұсынады.
Жобаның іске асу процесінде келесі элементтер ... ... пен ... ... ... ... ... қызмет етудің
құны, сатудың құны, бағаның құны және т.с.с. Нәтижесінде шығатын параметр
мысал үшін ... ... ... ... ... ... мен
ықтималдықтардың тусінігін қолданады. Сонымен тәуекел теріс ... ... алу ... тең. Жоба ... ... ... ... жоба үлкен тәуекелге ұшырайды.
Кейде тәуекелді анализдеу процесінде ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым үлкен дәрежеде анықталмаған
параметрлерін таңдайды.
2) Әр параметрдің ... мәні үшін жоба ... ... ... ... үш ... ұсынады:
• базалық;
• белсендігі неғұрлым төмен;
• белсендігі неғұрлым жоғары(міндетті түрде емес);
• Стратегиялық инвестор әдетте белсендігі төмен ... ... ... жобалардың құрылымы кәсіпорындардың тұрғысынан қарағанда
олардың ... ... ... ... ... Олар
төмендегідей негізде болады:
1. тартылатын инвестициялардың көлеміне қарай – ірі, орташа, кіші;
2. ... ... ... – бұл қысқа мерзімде сатып алынатын
немесе қайтару мерзімі ұзақ ірі инвестициялар;
3. салымдардың ... асу ... ...... ... ... өзара байланыс түріне қарай – тәуелсіз, ... ... және тағы ... ... ... қарай – мемлекеттік бюджет, несие және өзінің
қаржылары арқылы.
Инвестициялық жобалар әлеуметтік-экономикалық, экологиялық жағдайға
әсер ету ... ... ... ... ... – бұл ... ... жүзеге асыру Жерде
болатын жағдайларға әсер ... ... ... – бұл ... ... ... асыру
елде болатын жағдайларға әсер етеді;
3. ірімасштабты, – бұл инвестицияық жобаларды жүзеге ... ... және ... ... ... байланысты әсер
етеді;
4. локалді, -– бұл инвестицияық жобаларды жүзеге асыру ... ... ... ... байланысты әсер етеді.
Инвестордың мынау не басқа бір кәсіпорынға қаражат ... ... ... үшін ... жоба құру ... ол ... ... ұмтылатын мақсаттарын, кәсіпкерлік қызмет ... ... ... келуін анықтайды.
Жобалы талдау — жобалардың қаржылық және экономикалық ерекшеліктерін
бағалауға мүмкіндік ... ... ... ... - және
микроэкономикалық ... ... ала ... оларды қолданудың
баламалық жолдарын қарастыру.
Инвестициялық тәуекел, ... жоба ... ... ... ... ... ... ақпараттың толықтылығы және анықтығы
инвесторға көрінетін тәуекелді едәуір дәрежеде ... ... ... ... ... ойда ... қаражаттық шығындардың пайда
болу ықтималдығы ( айданың, табыстардың төмендеулері, ... ... т.б.) ... ... ... анықталмаған жағдайында п.б.
сипатталады.
Инвестициялық тәуекелдердің түрлері әр ... ... ... авторы, бланк, келесі ... ... ... ... ... ... Оған ... факторлардың өзгертуімен байланысты
тәуекел жатады. Дәл осылай инвестициялық қызмет экономикалық сферада жүзеге
асатындықтан , онда ол ең үлкен ... ... ... душар.
- Саяси. Оған мемлекеттің жүзеге асыратын саяси бағытының өзгерумен
байланысты инвестициялық ... ... ... әкімшілік шектеулер
жатады.
- Әлеуметтік. Оған инвестициялайтын кәсіпорындарының ... ... ... ... асыру әсерінен пайда
болған ереуілдердің ... және ... ... ... түрлері
жатады.
- Экологиялық. Оған инвестицияланатын обьектілердің қызметіне жағымсыз
әсер ететін әртүрлі экологиялық ... (су ... ... ... тәуекелі жатады.
- Қалған түрлері. Оларға инвестициялық немесе ... ... ... ... ... ... т.б. ... болады.
2. Инвестициялау формаларына қарай:
- нақты инвестициялау. Тәуекелдің мына түрі салынып жатырған обьектінің
орналасу жерінің ... ... ... ... жабдықтардың
дер кезінде жеткізілмеуімен; инвестициялық тауарларға бағалардың ... ... жоқ ... ... ... ... және
басқа да инвестизациялау объектісінің қолданысқа енгізілуін тежейтін немесе
оны ... ... одан ... ... төмендетумен түсіндірілетін
факторларға байланысты болып келеді.
- қаражаттық инвестициялау. Тәуекелдің мына түрі ... ... ... ... ... ... ... қиыншылықтармен немесе бөлек ... ... ... ойда ... өзгертулерімен, инвесторлардың ашық
алдауымен және т.б.
3. Пайда ... ... ... екі негізгі түрін белгілейді:
- жүйелі ( немесе нарықтық ). Бұл тәуекел түрі инвестициялық қызметтің
барлық қатысушылары және ... ... үшін ... Ол ... ... даму ... ... немесе инвестициялық
нарықтың конъюктурлы циклдарының дамуымен анықталады.
- жүйелісіз. Бұл тәуекел түрі инвестициялаудың нақты объектісіне немесе
нақты ... ... тән. Ол ... ... ... жоқ ... (фирма) басшылығымен байланысты болуы мүмкін,
инвестициялық нарықтың бөлек ... ... ... ... ... емес құрылымымен және басқа ұқсас
факторлармен, инвестициялық ... ... ... ... ... едәуір мөлшерде үнемдеуге болады.
Инвестицияларға бастапқы кезеңдерінде барлық ... ... ... ... ... кәсіпорынның күй-жағдайының
тұрақтылығына мониторингімен ... ... ... ... және ... ... ... жобаның өмірлік циклін келесі
сатыларға ... ... ... Жобалы талдау.
3. Жобаны өңдеуі.
4. Нәтижелерді бағалау.
Инвестициялық жобаны қаржыландыру көздерінің ... ... 1.3; ... ... қорытылағанда инвестиция – пайда, не түрлі табыс табу
мақсатымен өз ... не ... ... бір ... шаруашылығы саласына:
кәсіпорындарға (өнеркәсіпке, ауыл шаруашылығына, құрылысқа т.б) күрделі
қаржының, капиталдың ұзақ мерзімге ... Бұл ... ... ... ... және ... заемдарды сатып алу немесе
күрделі қаржы ... ... іске ... 1.3 ... ... ... ... көздері мен
формалары
Инвестициялық саясат – халық шаруашылығының әр түрлі салаларында пайда
табу мақсатымен ұзақ мерзімді капитал ... ... ... ... ... ... шешу ... қоғамдық өндірісте тепе-теңдікті қамтамасыз етудің
жолдарын көрсететін шаруашылық ... ... Егер ... ... шешілсе, әрбір шығындалған сомаға келетін ... ... ... өнім ... саясат күрделі қаржыны, қорларды өндіретін, өңдейтін және
ол өнімдерді пайдаланатын салалар арасында дұрыс ... ... ... ... кезде күрделі қаржыны жаңа өндіріс орындарын тұрғызудан
гөрі оларды техникалық жағынан қайта жарақатандыруға, ... ... одан әрі ... ... ... ... ара салмағын
өсіре беру көзделіп отыр. Нарықты экономикаға көшу кезінде инвестициялық
саясат халық ... ... ... өндіруге, сұранысты қанағаттандыруға
бағытталуға тиіс.
Сурет 1.4 Инвестициялық жобаларды қаржыландырудың сыртқы көздері мен
формалары
Нақты өмірлік циклдің инвестиция ... ... оның ... және ... ... ... ... дайындау
сапасы критериялар және халықаралық экспертиза талаптарын есепке ала ... ... ... ... инвесторына арналған кепілдік ретінде,
оның инвестициялық тәуекелін төмендетеді.
Инвестициялық жобаны дайындауда келесі ... еске ... ... ... « ... » және « ... » ... талдау.
2. баламалық техникалық және ұйымдық шешімдерді талдау.
3. ... және ... ... ... ... ... ... цикл кезеңдерінде комплексті (техникалық,
қаражаттық, институционалды, коммерциялық, экологиялық) талдау.
5. жоба құндылықтарын оның қатысушыларының: кәсіпорындар,
инвесторлардың, мемлекеттің көзқарасынан қарастыру.
6 жоба құндылықтарын талдауда ... ... ... қолдану.
7. экономикалық және қаражаттық талдау кезінде инфляцияны, уақыт
факторын, тәуекелді және анықтықсыздықты есепке алу.
Оның құрамын қарастырып көрейік: ... ... ... жоба ның ... ... ... ... жабдықтардың, объектінің орналасу жерін, ... ... ... және ... ... бар ... ... орындауға ұсынылып отырған әдістеріді , жобаның қолдану
және қызмет етуін, жобаның нақты жүзеге ... ... және ... ... ... ... талдаудың маңызды ... ... ... ... және ... ... ... бағалау: бар экологиялық шарттар, жоба потенциалды ықпалын
жасауы орта қоршаған.
Бірақта осының бәрі ... де, ... ... ... ( кәсіпорынның ) алғашқы үзінді диагностикасына сүйенеді.
Жоба бағалауда келесілер ... ... ... ... ... және оның ... сатылулардың болжауы, қаражаттық
көрсеткіштер, есесін қайтару.
Өндіріс өтімін және ... ... ... ... ... ... сауда марка, орама.
Жоба техникалық орындауы мыналардан құралады: тұтынушылардың мінез-
құлығы, бәсекешілердің реакциясы, өтім ... ... ... ... және ... ... ... ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ САЯСАТ ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫ КЕШЕНДІ
БАҒАЛАУ
2.1 Қазақстанда инвестициялық жобалардың ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің
тиімділігін бағалау болып ... Оның ... ... ... туралы негізгі қағидасымен байланысты: ... ... ал ... қанағаттандыратын ресурстар шектеулі» [19].
Қазіргі кездегі инвестициялардың тиімділігін бағалау әдістерін екі
топқа бөлуге болады:
- қарапайым немесе ... ... ... ... ... қарапайым әдістеріне
инвестициялардың сатылу мерзімін есептеуді және табыстың нормасын қарапайым
есептеп шығаруды ... ... ... ... ... таза ... ... орнын толтыруын күтетін кезең (мұнда таза ... ... ... ... ... білдіреді). Осылайша, кәсіпорынның
оперативтік ... ... ... ... ... жабатын уақыт кезеңі есептеледі. Бүл әдіспен есептеу өте ... оны ... ... ... және ... карапайым әдісі ретінде қолданады. Егер ақша түсімі бірқалыпты
болмаса, онда ... ... ... үшін ... ... ... ... шығарымдар мен таза табыс қалдық ... ... ... ... ... - ... қарапайым, сондықтан ол ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Сонымен қатар бұл әдісті тұрақты ... жоқ ... ... ... үшін де пайдалануға болады және ол ақша айналымы аз ... ... ... ... бірге ресурстардың тапшылығы
жағдайында жобаларды едәуір тез бағалауға жарамды.
Бірақ инвестицияның ... ... ... ... бірқатар
кемшіліктерге ие:
- өтелімділіктің нормативті мерзімін тандау субъективті болуы мүмкін;
- әдіс жобаның өтелімділік мерзімінен тыс уақыттағы табыстылығын есепге
алмайды, ... ... ... ... ... өмір сүру ... ... жобалардың варианттарын салыстыру үшін қолданыла алмайды;
- әдіс кумулятивті табыстар сомасы бірдей, бірақ жылдар бойынша ... ... ... арасында айырмашылық жасамайды. Осы критерий тұрғысынан
алсақ, 50 млн, 70 млн, 30 млн теңге ... ... бар ... жоба мен ... 50 млн және 70 млн жылдық табысы бар екінші жоба тең. Ал, ... ... жоба ... себебі алғашқы екі жылда табыстың ... ... ... бұл ... құралдар айналымға жіберілуі
мүмкін, ол өз кезегінде жаңа табыстар алып келеді. Бұл әдіс жаңа ... ... ... ... үшін ... бұл әдіс ... ... дәлдігі көп жағдайда жобаның өмір сүру
мерзімін жоспарлау интервалына бөлу жиілігімен ... ... ... басқаша айтқанда, ақшаның уақытша
құнын есепке алудың мүмкін еместігі.
Мысал.
Кәсіпорын сауда орталығының құрылысына 250 млн тг ... ... ... түсетін жыл сайынғы жоспарланған түсім
сәйкесінше 50, 100, 150 және 200 мли тг ... ... ала ... ... ... ... ... сайынғы кірістердің мәндері бастапқы деңгейге сәйкестендіріледі. Біздің
мысалда (Кесте 2.1) пайыздық мөлшерлеме 12%тең.
Кесте 2.1 Инвестиция өтелімділік мерзімінің есебіне қосымша
|Көрсеткіш ... |1-ші жыл |2-ші жыл |3-ші жыл |4-ші жыл |
| ... | | | | ... |- |50 |100 |150 |200 ... млн| | | | | ... | | | | | ... млн тг |- |44, 642 |79, 719 |106, 767 |127, 103 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |250 |- |- |- |- ... млн| | | | | ... | | | | | ... |- |- |- |2, 67- |- ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |- |- |- |- |3. 15- ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... жылдар | | | | | ... ... ... ... Сонымен, ақшаның уақытша
құнын көрсетпейтін нысанда есептелетін өтелімділік мерзімі керсеткішінің
тиімділік шарасы ретіндегі ... ... - ол ... ... ... ... есепке алмайды, демек оған өзінің ... ... күш әсер ... Яғни бұл ... ... критерийі ретінде қызмет
етпей, шешім қабылдаудағы шектеу ретінде қолданылуы ... ... ... ... Бұл әдіс ... есептелетін шама
рентабельділік коәффициентіне (RОІ) ... және бір ... ... ... ... қандай бөлігі табыс ... ... ... ... ... шамасын табыстылықтың
минималды және орташа деңгейімен салыстыру негізінде инвестор берілген
инвестициялық жобаны әрі ... ... ... ... қорытынды
жасайды.
Табыстың қарапайым нормасы әдісінің артықшылықтары:
- есептеудің қарапайымдылығы;
-жобаның табыстылығын бағалау.
Әдістің кемшіліктері:
- келешекте түсетін түсімдердің ... ... ... ... ... ... тәуелді;
- табыстың есептік нормасы кезең бойы орташа болады.
Дисконтталған критерийлер.
Ақшаның уақытша ... ... ... ... ... ... деп ... Еске түсірер болсақ, критерийлерді
есептеуде пайыздық қойылымдар түсінігі қолданылады, оның көлеміне инфляция,
тәуекел және ... ... ... ... әсер ... және
оны мынадай теңдікпен көрсетуге болады:
r = ІR + МRR • ... IR - ... ... - ... ... ... ... - нақты капитал салымына түсетін табысты алу тұрақсыздығымен ... ... ... ... ... ... ... коэффициент.
Нақты инвестициялық есепті жүргізу кезінде пайыз қойылымы экзогендік
шама болып табылады, яғни ... ... ... ... несиелік пайызға
(капиталдың альтернативті қүралына) тең болып ... ... ... ... ... міндеттемесіне пайыздық қойылымның есептік
мәселелері кірмейді. Бірақ оның азаю ... ... үшін ... ... мен ... ... ... ұсыну керек.
Нарықтық экономикадағы фирмалардың қаржылық тәжірибесінде жеке капиталы
үшін пайыздық ... ... ... ... ... ... депозиттік
пайызға байланысты анықталады. Барлық капитал қарыздык болған жағдайда,
пайыздық ... ... өтеу және ... төлемдер шартымен анықталатын
пайыздық қойылым болып табылады. Оның жақын мәні ретінде ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылуы
мүмкін.
Жалпы жағдайда (капитал аралас болғанда) пайыздық қойылым ... ... ... және т. б. ... ала ... ... орташа
капитал құны — WАСС ... ... ... ... ... ... n түрі болса, оның әрқайсысының дивидендтік және пайыздык
толемдер көлемі ... ... құны тең, ... үлес (i=1, 2……, n) ... онда ... қойылым
шамамен мынаған тең:
q=.
Батыстық фирмалар пайыз қойылымын ... үшін ... ... формуланы
қолданады:
WAAC=
Мұнда W– инвестицияның жалпы сомасындағы әр құралдың салмағы;
- тартылған несиелер ... ... ... ... ... ... ... төленетін пайыздар;
- өзіндік капитал табыстьшығы.
Инвестициялық жобалау тәжірибесінде қазіргі кезде жобаның тиімділігін
бағалаудың ... ... ... ... ... таза ... табыстылық индексі;
3) пайданың шығындарға қатынасы;
5) жоба табыстылығының ішкі ... ... ... ... енгізейік:
жылындағы жобанын пайдасы;
жылындағы жобаның шығыңдары;
t=1,..., п — жобаның қызмет ету жылдары.
Аталган критерийлерді есептейік.
Ағымдағы таза ... ... ... ... оң болатын жобаларды талдауы керек.
NPV мәнінің теріс болуы ақша құралдарын пайдаланудың тиімсіздігіне дәлел
болады: ... ... ... төмен.
Жоғарыда келтірілген NPV есептеудің формуласынан ... ... таза ... NPV абсолютті мәні екі түрлі параметрлерге
тәуелді. ... ... ... ... ... ... ол
өндірістік процесте анықталады. Екіншісіне пайыздық қойылым параметрін
жатқызуға ... ... ... жасалған, ал қайтарым тендей болған
жағдайдағы NРV-дің r қойылымьна ... ... ... ... r* ... ... ... әсері нөлге тең болады. r*
қойылымынан кіші кез келген қойылым NPV-дің оң мәндеріне сәйкес
Пайыз қойылымы жоғарғы ... ... ... ... NPV-ға аз
ықпал етеді. Сондықтан қайтарым кезеңінің ... ... ... ... ... бойынша тең бағалы болуы мүмкін. Басқа
шарттары да тең ... ... үзақ ... ... ... бар жоба
тиімдірек.
Жобаның таза ағымдық құндылығының ... ... ... ... сөзсіз, инвестицияның, өндірістің немесе сатудың
"физикалық" көлемдерінде көрінетін қызмет ... ... ... ... осы
сипатына орай айрықшаланатын жобаларды салыстыруға арналған бұл ... ... ... ... NPV ... мәні капитал салымынын едәуір
тиімді вариантына әрдайым сәйкес келе бермейді.
NPV есептеуге қажетті ақпараттарды ... ... үшін ... ... ... ... ақшалай ағымдары:
-қосымша сатылу көлемі және тауар бағасының көтерілуі;
-жалпы шығындардың ... ... ... ... ... соңғы жылының аяғындағы құрылғылар құнының
қалдық мәні (себебі құрылғылар ... ... ... жоба үшін қолданылуы
мумкін);
-инвестициялық жобаның соңғы жылының аяғындагы айналым құралдарының
босауы (дебиторлар ... ... ... қорлар қалдықтарын
сату, басқа кәсіпорындардың акциялары мен облигацияларын сату).
Әдеттегі шыгарылатын ақша агымдары:
-инвестициялық жобаның алғашқы жыл(дар)ындағы бастапқы ... ... ... ... айналымдық қүралдарга деген
қажеттіліктердің артуы (жаңа клиенттер тарту үшін ... ... ... ... үшін ... пен ... заттарды алу);
-құрылғыларды жөндеу және техникалық қамтамасыз ету;
өндірістік емес қосымша шығындар (әлеуметтік, экологиялық және т. ... ... ... таза ақша ... ... ... ақша ... қайтаруға және табыс әкелуге бағытталған. Әр
ақша сомасының осы екі ... ... ... ... 6340$ ... және 4 жыл ... мерзімі бар нөлдік қалдық
қүнымен жаңа құралжабдық алуға ақша жұмсауды ... ... ... ... ... әр жыл ... 2002$ кіріс ақша ағымын қамтамасыз
етеді. Кәсіпорын жетекшілері жыл сайынғы 10% ... ... ... ғана ... ... рүқсат етеді.
Шешуі.
Ең алдымен қазіргі кездегі таза мәнді есептейік (Кесте 2.2);
Кесте 2.2
NPV дәстүрлік есеп
|Көрсеткіш |Жыл (дар) ... ... ... мәні |
| | ... $ |кобейткіші | ... ... |(6340) 2002 |1, 0 3, 170 |(6340$) ... ... ... | | |6340$ ... |(14) | | | ... МРҮ=0, жоба қабылданады.
Бұдан кейінгі талдау 1000$ кірістік ағымды 2 ... ... ... ... ... ... ... қайтару;
-инвестицияны қолданудан қайтарым (инвестор табысы).
Кесте 2.3
Акша айналымдарын тарату есебі, $
|Жыл |Осы ... ... ... |Инвестицияд|
| |катысты | |ан ... ... | |(2 ... | | |10%) |
|6 |7 |9 |5 ... ... ... ... 2.4), NPV-дің таза келтірінді қүны
10% және 20% дисконттау қойылымдарында оң мән ... 30% ... NPV ... шама ... ... ... табыстың ішкі нормасының
мәні 20 және 30% аралығында, 30%-ға ... ... ... NPV ... тік ... ауыстыру арқылы таба аламыз,
яғни, NPV функциясын пайыз ... ... ... ... ... ... ... екі нукте бойынша құрылған тік теңдеудін
пайдалану арқылы жасауға болады:
1нүкте - кординаттар { = = 20%; = - 2408696 ... - ... { = = 30%; - = -395474 ... кестесінің түпкілікті нүктесінің абсцисса осімен
қиылысуы
1 және 2 нүктелері бойынша ... тік ... ... ... 624%=28. ... ... пайдалылығының ішкі нормасын анықтау
|Жыл ... ... ... ... |Пайыз |Берілген |
| ... ... ... |табыстар,|қойылымы, |табыс |
| |10% |тар, ... |млн. |30% |тар, ... | ... | ... | ... ... |0, 909091 |5454546 |0, 833333 |4999998 |0, 769231 |4615380 ... |0, 826446 |5785122 |0, 694444 |4861108 |0, 591716 |4142012 ... |0, 751315 |6761826 |0, 578704 |5208327 |0, 455166 |4096495 ... |0, 683031 |3415065 |0, 482253 |2411265 |0, 350128 |1750639 ... |- ... |- |15000000 |- ... ... | | | | | | ... | |6416559 | |2408696 | |-395474 ... ішкі нормасының дәлірек мәнін кесіндісінің ұштарын
жақындату арқылы табуға болады. ... ... ... ... ... r* ... ... көмегімен итеративті жақындауға
негізделген әдістері жасалган. Бірқатар электронды кестелер ... ... QPRО) ақша ... ... көрсетіп, сәйкес NPV (r
белгілі болғанда) және IRR мәнін есептеуге мүмкіншілік береді.
Сонымен, IRR ... ... ... ... ... ... ... алады. Егер берілген жобаның IRR капиталдық
балама құннан жоғары болса, онда жобаны ... ... ... ішкі ... инвестициялардың шекті табыстылық деңгейі
ретінде қарастырады, бұл жобаға ... ... ... ... ... ... ... жақсы жақтарына объективтілікті, инвестицияның
абсолютгі көлемінен тәуелсіздігін, жобаның салыстырмалы ... ... ... ... Оған қоса, ол әр түрлі тәуекел
деңгейі бар жобаларды салыстыру үшін қолданылуы ... ... ... жобалар табыстылықтың жоғары ішкі нормасына ие болуы керек. Бірақ
оның кемшілігі де бар: ... ... және ... ... табыстылықты
тандаудың субъективтілігі, болашақ ақша ағымдарын дәл ... ... ... ... дисконтгалған пайда ағымының
дисконтталған шығын ағымына бөлген бөлігі ... ... және ол ... ... ... ... табыс индексі критерийінің жеке жағдайы болып табылады.
Егер қатынасы бірліктен үлкен болса, онда ... ... ... ... және жоба ... болып
табылады.
Қатынас (пайда/шығын) жобаны қаржылық тартымсыз кәсіпрынға айналдырмау
үшін шығындарды қаншалықты көбейту ... ... ... ... 1, 05 тең ... мәні ... 5%-дан жоғары өскенде критерий
мәнінің «залалсыз» нүктеден төмен түсетінін ... ... ... ... сомалық шығындарға тең (1. 00). Осылайша, әр түрлі ... жоба ... ... тез ... ... ... туады.
Критерийді тандауда инвесторлар мен жобалаушылар оның баламаларды дұрыс
саралау, дұрыс шешім қабылдау, жобаны нақты ... ... ... ... келеді. Ақшаның уақытша құнына көңіл бөлмеу ... ... ... қабылдауға алып келуі мүмкін, сондықтан соңғы дұрыс шешім
дисконтталған критерийлерді пайдалануға негізделуі керек.
Көп жағдайда NPV және екі ... ... ... ... ... ... NPV және ... бойынша бірнеше баламалардың бірін тандау кезінде қарама-
қайшы нәтижелерге әкеледі.
NPV және тең мәндерІ бар ... ... ... ... ( 2.1 -сурет).
Қатаң бюджеттік шектеу жағдайында С = С* ... екі ... де ... ... ... ... жатқан жобалар үлкен табыстылыққа ие МL-дан гөрі
тиімдірек және N-нан ... С ... ... ... Берілген жобаның табыс құнынын берілген жобаның шығын кұнына
тәуелділігі
Шығындары әр ... ... ... кезінде оларды әр ... ... ... ... ... ... пайда
болады [22].
С жобасының шығыны
2.2-сурет. Жобадан түсетін табыска шығының әсері
критериясы L > N > М болады. L және ... ... N ... ... L және М жобаларының NPV-сы тең, ал N жобасында ^РҮ ... ... N > М -5 ... ... ... ... ... мәжбүрлейді.
Инвестордың дұрыс шешім қабьшдауы балама жобаларды ... және ... ... ең ... ... ... табылады. Мүндай жобаларды түрлі критерийлер бойынша саралау кезінде
қайшылықтар пайда болуы мүмкін, сондықтан ... ... ... ... да ... әр ... ... мүмкін. Осылайша, түрлі критерийлер
арасындағы жанжалдар тереңірек зерттеуді қажететеді.
Инвестициялық жобалардың тиімділік критерийлері кез келген ... ... бір ... ... Мысалы, айқын емес түрде IRR
критерийі мынаны білдіреді: жобаның қызмет етуі ... ... ... тең ... бойынша қайта инвестицияланады, ал осы ... NPV ... ... ... осы ... акшалай түсімдер капиталі а кеткен
шығындарға тең немесе талап етілетін ... ... тең ... қайта инвестицияланатындығын болжайды [23].
Өкінішке орай, ІМРҮ және ІЯК әдістері бір-біріне «қарама-қайшы» болуы
мүмкін. Осы ... ... бір ... ... ... ... бірақ кіріс ақша ағымдары әр түрлі екі жобаның салыстырмалы
тиімділігін бағалауды ... ... ... ... ... келесі төмендегі көрсетілген:
|Жыл | А ...... |
|0 |($1000) |($1000) |
|1 |500 |100 |
|2 |400 |300 |
|3 |300 |400 |
|4 |100 |600 ... ... ... жүргізу үшін NPV деп аталатын профильді қолданамыз, ... ... жоба ... ... тәуелділігін көрсетеді. Капитал
құнының әр түрлі мәндері үшін NPV-ны қарастырайық.
|R | А ...... |
|0 |300, 00 |400, 00 |
|5 |180, 42 |206, 50 ... |78, 82 |49, 18 ... |(8, 33) |(80, 14) ... ішкі ... ... ... шешу арқылы мынаны
аламыз:
А жобасы үшін: IRR= 14. 5%;
Вжобасыүшін: IRR=11. 8%.
Осылайша, табыстылықтың ішкі нормасының критерийі ... А ... IRR мәні көп ... ... береміз. Сол уақытта NPV-әдісі
сөзсіз басымдылыкты А жобасына береді.
r* (7, 2%) ... ... ... ... ... ... ... келемІз:
егер r > r болса, екі әдіс те бірдей нәтиже береді;
егер r < r ... ... ... ... қайшы: NPV-
әдісі В жобасын, ІRR - әдісі А жобасын қабылдайды.
Айта кететін жай, бұл қарама-қайшылық өзара қайшы жобаларды талдағанда
ғана орын ... ... ... үшін екі әдіс те бір ... ... ... оң мәні ... ішкі нормасы капитал құнынан жоғары болатын
жағдайға байланысты.
Озара жоққа шығаратын инвестициялық жобаларды саралау ... ... және РІ ... жанжалдар реинвестициялар туралы түрлі ... және NPV ... ... ... мән мен РІ ... ... арасындағы, айырмашылық тураы болжамдар үшін пайда
бола алады. Жалпы, осы критерийлер арасындағы жанжалдардың себептері:
- зерттелетін өзара жоққа ... ... ... үшін ... ... ... ... зерттелетін өзара жоққа шығаратын жобалардағы ақшалай түсімдердің
уақытка сәйкес келмеуі.
Осы жағдайда мына ... атап өту ... NPV, IRR және PI ... ... болу үшін инвестициялық шешім қабылдау кезінде екі ... ... көп ... жоққа шығаратын жоба болу міндетті, өйткені ақшалай ... ... бар. ... ... ... ... кезде барлық
үш критерий ұқсас нәтижелер ... 105500$ ... ... жаңа ... ... жоспарлап отыр, ол
жыл сайын алдағы 4 жылда 45000$ шығынды экономдауды ... ақша ... Бұл ... ... ... толық жарамсыздыққа келеді. ... қүны 14% ... ал ... ... темпі жылына 8%.
Алдымен инфляцияны есептеме жобаны бағалайық.
|Жыл |Жыл ... ... ... қүны 14 % |
|1 |45000 |0, 8772 |
|2 |45000 |0, 7694 |
|3 |45000 |0, 6750 |
|4 |45000 |0, 5921 ... | |26117 ... ... қорытынды: түрақтылықтың жоғарғылығын ескеріп, жобаны
қабылдау керек.
Енді есептеу ... ... ... ... ... Алдымен,
инфляция әсеріне қайтарым көрсеткіштің қажет мәнін дұрыстау керек. Ол ... ... ... еске ... Кәсіпорын салымдарының 14%
қойылымға сәйкес жоспарласын делік. Ол дегеніміз 105500 ... ... ... ол 105500(1+0, 14)= 120270 табу керек. Егер инфляция қарқынын
8% болса, онда бұл ... ... ... ... қажет 120270$ - (1 +
0, 08) = ... есеп ... ... ... • (1 + 0, 14) • (1 + 0, 08) = ... жағдайда, егер - табыстылықтың нақты пайыздық койылымы, ал
Т - инфляция қарқынын, номиналды ... ... ... ... ... ... үшін капитал қүнының келтірілген
корсеткішінің есебі түрін иеленеді, %:
Капиталдың нақты қүны 14
Инфляция қарқынын 8
Аралас эффекті (14%ның8%) 1, ... ... қүны 23, ... ... алып НРҮ ... ... ... (Кесте 2.5), яғни
барлық ақша ағымдарын санап, 23, 12% дисконт ... ... ... ... ... ... |Жыл ... |Баға ... |23, 12% ... |
| | ... $ ... ... ... ... |кездегі |
| | | | |$ ... ... ... ... |105500 |- |105500 |1. 000 |105500 ... | | | | | | ... |1 |45000 |1. 08 |48600 |0. 8122 |39473. ... | | | | | |6842 |
| |2 |45000 |1. 1664 |52488 |0. 6592 |34626. |
| | | | | | |0388 |
| |3 |45000 |1. 2597 |56687 |0. 5358 |30373. |
| | | | | | |7182 |
| |4 |45000 |1. 36049 |61222 |0. 4352 |26643. |
| | | | | | |6125 |
| |NPV |26117. |
| | |0537 ... ... жауаптары бір-біріне толығымен сәйкес келеді. Бірдей шешім
алғанымыздың себебі біз кіріс ақша ағымы мен ... ... ... ... ... ... ... капиталдық салымның
тиімділігін есептегеңде инфляцияны есепке алмайды.
Ақшалай табысты есептеу қиын немесе ... емес ... ... ... ... ақша ... ... бағалау мүмкін емес жағдайда
көптеген әр түрлі жоспарлы технологиялық циклдарға ... ... ... ... ... жобаларыи жаткызуға болады.
Бүл жағдайда инвестицияның тиімділігі жөнінде шешім ... ... ... құрал-жабдықтарды пайдалану құны қызмет атқарады [24].
2.2 Инвестициялық саясатты ... ... ... инвестициялар. 2009 жылғы бірінші жартыжылдықтағы тікелей
инвестициялау операциялары бойынша оң аланс ... ... 3,37 ... ... ... кезеңде 2,05 млрд. доллар болды. ... ... ... бойынша алғанда ТМД елдерімен 333 млн.
доллармен теріс қалыптасты, қалған ... ... оң ... 2,4 ... жуық болды.
Шетелдерге тікелей инвестициялар бойынша ресурстардың нетто-əкетілуі
есепті кезеңде 2,07 млрд. долл. (базалық кезеңде 191 млн. ... ... ... ... ... ... талаптар есепті кезеңде 1,1 млрд. ... ... ... ... ... ... ... делдалдығы, сауда жəне автомобиль жөндеу ... ... ... ... ... ... шетелде
жылжымайтын мүлік сатып алуы есебінен қамтамасыз етілді.
Басқа да ... емес ... ... ... ... бас ... резидент емес еншілес филиалдар алдындағы
борыштық міндеттемелерінің ... ... ... ... болды.
Қазақстандық компаниялардың шетелдік филиалдар алдындағы міндеттемелердің
төмендеуі базалық кезеңдегі 427 млн. ... ... ... ... 809 млн. ... ... Борыштық капитал бойынша шетелдік
филиалдарға талаптар барлығы 3 млн. долл. өсті. Нəтижесінде ... ... ... 939 млн. ... ... ... ... нетто-
əкетілуі шетелдік активтердің ұлғаюын емес, ... ... ... ... ... тікелей инвестициялардың нетто-ағыны 2008 жылдың
салыстырылып отырған кезеңінде республикаға тікелей инвестициялардың ... ... 15,8% (0,5 ... долл.) ұлғайып, есепті кезеңде 4,1
млрд. долл. құрады. Бұл ретте қазақстандық ... ... ... көлемі 2 млрд. долл., қайта инвестициялаулар – 564 ... ... ал ... ... ... міндеттемелер 1,6 млрд. долл.
ұлғайды.
Акционерлік капиталға инвестициялар базалық кезеңмен салыстырғанда 3,5
есе ... Бұл ... ... ... көп көлемі негізгі қызмет
түрлері геологиялық барлау жəне іздестіру, ... ... жəне ... газ
өндіру, сондай-ақ сауда, автомобиль жəне үйде пайдаланатын бұйымдарды
жөндеу ... ... ... ... ... ... борыштық емес капитал түсімдерін қайта
инвестициялауды ... ала ... ... тікелей инвестициялар
бойынша міндеттемелер өсімінің 61,8% құрай отырып, есепті кезеңде 2,6 ... ... ... заемдар жəне кредиттер түрінде ... 4,4 ... ... жуық ... ... ... ... қысқарды, ал кредиттер мен заемдарды өтеу 15,4% өсіп, 2,5 млрд.долл.
болды. Нəтижесінде ... ... ... ... ... өсуі базалық кезеңдегі осындай көрсеткішке қарағанда үш ... ... ... ... 1,9 ... ... болды.
Шетелдік тікелей инвестициялардың (ШТИ) жиынтық ... 2009 ... ... 6,9 млрд. доллардан асты. Түсімдердің айтарлықтай
өсуіне негізінен Солтүстік Каспийдегі жəне Қарашығанақтағы мұнай-газ ... ... ... ... жəне мұнай-газ инфрақұрылымдарын
салу себеп болды.
Капитал түрлері ... ШТИ ... ... құрылымы борыштық емес
капиталдың үлес салмағының ұлғаюы жағына қарай өзгерді. Есепті кезеңде
акционерлік ... ... ШТИ ... ... 28,5%, ... пайданың 8,1%, үлестік капиталдың 63,3% келді.
Мұнай-газ саласының ірі жобаларына инвестициялар экономикалық қызметтің
түрлері жəне инвестор ... ... ШТИ ... ... ... ... ... есепті кезеңде ... ... ... ... жəне ... жүргізу жөніндегі қызметке,
өңделмеген мұнай мен табиғи газ өндіруге жəне түсті металлургияға ... ... ... ... жəне үйде ... бұйымдарын
жөндеуге тікелей инвестициялардың ағыны ... ... ... ... ШТИ ... ағынының құрылымында (Кесте 2.6) есепті
кезеңде Британдық Виргин аралдары (Қазақстанға ШТИ жиынтық ағынының ... 19,1%), ... (16,9%), АҚШ (11,6%), ... (5,5%), ... жəне Ұлыбритания (3,7%) басым болды. ТМД елдерінен ШТИ жиынтық ... ... ... ... ... 222 млн. ... ... 2.6
Негізгі инвестор елдер бойынша ШТИ жиынтық ағынының құрылымы
|Ел |2008 жыл |2009 жыл |
| |млн. АҚШ ... |млн. АҚШ ... ... |5745,6 ... ... ... | | | | ... |519,6 |9,0 |255,2 |3,7 ... ... (Британдық) |215,5 |3,8 |1327,7 |19,1 ... |159,2 |2,8 |212,6 |3,1 ... |345,7 |6,0 |273,0 |3,9 ... |231,4 |4,0 |171,6 |2,5 ... |171,4 |3,0 |163,9 |2,4 ... |1630,5 |28,4 |1170,6 |16,9 ... ... |189,4 |3,3 |219,0 |3,2 ... |777,2 |13,5 |802,2 |11,6 ... |366,7 |6,4 |379,2 |5,5 ... |157,8 |2,7 |169,7 |2,4 ... ... |981,2 |17,1 |1789,1 |25,8 ... инвестициялар жəне туынды қаржы құралдары.
Портфельдік инвестициялау операциялары бойынша ... ... ... 354 млн. ... ... бұл ... ... резидент
еместердің бағалы қағаздарына активтері 2,1 млрд. доллардан астам өсті, ал
резиденттердің ... ... ... ... міндеттемелері
2,47 млрд. долларға жуық ұлғайды (Кесте 2.7).
Кесте 2.7
Экономиканың секторлары бойынша шетелдік ... ... ... ... |2007 жыл |2008 жыл |2009 жыл ... ... ... |103,4 |-1476,3 |354,4 ... |-766,2 |-2155,1 |-2112,9 ... ... ... |0,0 |0,0 |0,0 ... ... ... |-72,3 |-1617,1 |-3325,0 ... қатысуды қамтамасыз ететін бағалы|-181,5 |-673,3 |-967,6 ... | | | ... ... ... |109,2 |-943,9 |-2357,3 ... |-529,9 |-23,4 |515,0 ... ... қамтамасыз ететін бағалы|0,0 |0,0 |0,1 ... | | | ... ... ... |-529,9 |-23,4 |514,9 ... ... |-164,1 |-514,6 |697,1 ... ... ... ... бағалы|1,7 |-37,8 |-146,9 ... | | | ... ... қағаздар |-165,8 |-476,8 |844,0 ... |869,6 |678,8 |2467,3 ... ... секторы |-24,5 |-5,0 |19,2 ... ... ... |-24,5 |-5,0 |19,2 ... реттеу органдары |84,3 |-29,0 |992,8 ... |716,3 |749,6 |814,7 ... ... қамтамасыз ететін бағалы|18,4 |16,4 |231,2 ... | | | ... ... ... |697,9 |733,2 |583,4 ... ... |93,6 |-36,7 |640,7 ... қатысуды қамтамасыз ететін бағалы|19,5 |-31,1 |122,0 ... | | | ... ... қағаздар |74,1 |-5,6 |518,7 ... ... ... ... ... өсуі
базалық кезеңнің осындай көрсеткіші деңгейінде сақталды. Осы өсу ... ... ... ... ... ... инвестициялаумен
қамтамасыз етілді, ал жеке сектордың шетелдік бағалы қағаздардағы активтері
есепті кезеңде 1,2 млрд. ... ... ... ... ... ... қағаздарға портфельдік
инвестициялардың өсуі ҚРҰҚ-ның ... ... ... ... ... органдарының операцияларымен толық қамтамасыз етіледі.
ҚРҰҚ-ның резиденттік емес бағалы ... ... ... ... ... 3,3 млрд. долл. құрады, оның ішінде акцияға инвестициялар –
1 млрд. долл жəне борыштық ... ... – 2,4 ... долл. Банк
секторының резидент еместердің айналыс мерзімдері бір жылдан ... ... ... ... 2009 жылғы бірінші
жартыжылдықта 0,5 ... ... ... ... ... ... ... активтерінің төмендеуі
(есепті кезеңде 0,8 млрд. долл. астам) резиденттердің ... ... ... ... ... ... Капиталға қатысуды қамтамасыз ететін бағалы қағаздардағы
активтердің ... ... 147 ... өсуі осы төмендеудің орнын
толтырған жоқ жəне нəтижесінде ... ... ... ... 697 млн. ... ... портфельдік инвестициялар бойынша міндеттемелерінің
базалық кезеңдегі 40,2% салыстырғанда 3,6 есе өсуі ҚР ... ... ... эмиссияланған ноталарымен операцияларымен қамтамасыз етілді.
Қайталама нарықтағы операциялардың ... ... ... ... ... ... ... бойынша резидент еместер алдындағы
міндеттемелер 993 млн. ... өсті ... ... 29 млн. долл.
төмендеді), ал Қаржы министрлігінің ішкі қазынашылық міндеттемелері бойынша
27 млн. ... ... ... ... ... ... бойынша
міндеттемелерінің өзгеруі тəуелсіз ... ... ... олардың үлкен бөлігі ... ... ... операциялары операцияларды жəне ... ... ... 2002 жылы 350 млн. ... сомаға
эмиссиялаған еуробондтарды өтеуді ескергенде, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... төмендеуі 8
млн. долл. болды.
Банк секторының портфельдік ... ... ... ... 37 млн. ... ... салыстырғанда есепті кезеңде 815
млн. долл. өсті. ... ... ... ... ... ... ... алуы есепті кезеңде 231 млн. долл. асты,
ал борыштық бағалы қағаздар бойынша міндеттемелер 584 млн. долл. өсті.
Басқа секторлар міндеттемелерінің өсуі ... ... ... ...... ... акцияларын нетто-сату
есепті кезеңде 122 млн. долл.__ ... ал ... ... ... ... еместерге Қазақстан эмитенттерінің бағалы қағаздарын сату оларды
сатып алу ... 519 млн. ... ... ... ... қаржы құралдарымен операциялар бойынша
ресурстардың 4 млн. доллардағы нетто-əкетілуіне ... 189 ... ... ... ... 185 млн. ... өсуі ... болды.
Деривативтермен операциялардың негізгі көлемін банк секторы жүзеге асырды.
Басқа инвестициялар
Басқа инвестициялар бабы бойынша тіркелген ... ... таза ... ... кезеңде 5,3 млрд. долл. (базалық кезеңде 4,4
млрд. долл.) құрады, оның ... ... ... ... ... ... өсті (2,3 ... долл.), ал міндеттемелердің өсімі 13,7 млрд.
долл. жуық болды (6,7 млрд. ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын орта жəне ұзақ мерзімді ... ... ... етілді.
Банк секторының жаңа заемдарды игеруі есепті кезеңде жиынтығында 27
млрд. ... ... ... ... 9 млрд. долл.), оның ішінде 13,1 ... орта ... ... ... ... ... ... 4,7 млрд.
долл.). Осы соманың 6,3 млрд. долл. Сыртқы қаржыландыру банктер ... ... ... ... (АМК) делдалдық жасауымен
тартылды. Есепті кезеңде халықаралық облигацияларды «Қазкоммерцбанк» АҚ-ның
(750 млн. еуро, 250 млн. ... 250 млн. ... жəне 350 млн. ... ... ... ... (750 млн. еуро жəне 250 млн. фунт ... 3 млрд. рубль), «ТұранƏлем Банкі» АҚ-ның (750 млн.долл., 250 ... 30 ... ... ... ... эмиссиялады. Шетелдік АМК-лар тартқан
қаражат болашақта негізгі банкке заем ретінде ұсынылады, мұның өзі ... ... ұзақ ... несиелік міндеттемелерінің өсімі
ретінде көрсетіледі. Банктер осы ... ... ... тартты жəне нəтижесінде бұрын тартылған кредиттерді ... ... ... ала ... банк ... берілген ұзақ
мерзімді несиелер түрінде қаржыландырудың нетто-ағыны есепті кезеңде 11,3
млрд. долл. ... ... ... ... ... мерзімді міндеттемелері бойынша нетто-өсу базалық
кезеңдегі 23 млн. долл. салыстырғанда есепті ... 624 млн. ... ... ... ... ... игеруінің өсуімен қатар өтеуге
арналған төлемдердің көлемі де өсті – банктердің қысқа мерзімді ... ... таза өсуі 197 млн. ... ... Есепті кезеңде
резидент еместердің Қазақстан ... ... ... ... ... орналастыруы алу көлемінен 247 млн.
долл. асты.
Кесте 2.9
Резиденттердің "Басқа инвестициялар" ... ... ... өзгеруі ("+" – міндеттемелердің ... , "-" ... ... млн. АҚШ долл.
| |2007 жыл |2008 жыл |2009 жыл ... жəне ұзақ ... ... |1061,5 |5634,6 |12439,7 ... басқару секторы |-355,0 |27,6 |-78,2 ... |-355,0 |27,6 |-78,2 ... ... |0,0 |0,0 |0,0 ... реттеу органдары |0,0 |0,0 |0,0 ... |0,0 |0,0 |0,0 ... |709,6 |4412,9 |11271,4 ... |709,6 |4412,9 |11271,4 ... ... |706,9 |1194,1 |1246,5 ... ... |88,4 |141,9 |108,0 ... |618,5 |1052,2 |1138,5 ... ... ... |680,6 |1032,3 |1272,0 ... ... ... |-16,4 |16,7 |-1,4 ... жəне ... |0,7 |-0,5 |-0,7 ... ... |-17,1 |17,2 |-0,7 ... |673,3 |22,8 |624,2 ... |560,7 |81,8 |197,3 ... жəне депозиттер |237,6 |-135,0 |247,1 ... ... |-125,0 |76,0 |179,7 ... ... |23,7 |992,8 |649,2 ... кредиттері |41,0 |660,7 |365,4 ... |3,4 |336,1 |288,1 ... ... |-20,7 |-4,0 |-4,3 ... ... ... |1742,1 |6666,9 |13711,7 ... ... ірі ... ... ... операциялары
шеңберінде сыртқы қаржыландырудың елеулі көлемін тартады, сондықтан
қаржылық емес ... ... ... ... өсуі банк ... ... ... əсері
болған жоқ – міндеттемелері есепті кезеңде жиынтығында 1,9 млрд. долларға,
негізінен ұзақ мерзімді (1 ... ... ... 1,2 ... ... ... өсті.
Мемлекеттік сектордың сыртқы міндеттемелерінің қысқаруы жəне ... ... ... операциялар көлемінің аз ғана ... ... ... ... міндеттемелердің одан əрі азаюына
себепші болды – үкіметтік борыш деңгейі есепті тоқсанда 78 млн. ... ... ... өсуі ... банк ... еместерді кредиттеу бойынша жəне қаржылық емес кəсіпорындар
секторының қысқа ... ... ... бойынша операциялармен
қамтамасыз етілді.
Есепті кезеңде ұзақ мерзімді сауда кредиттері ... ... ... ... ... ал ... резидент еместерге қысқа мерзімді сауда
кредиттері бойынша талаптарының етто-ұлғаюы (экспорт бойынша ... ... жəне ... ... – 1,75 ... ... болды.
Жиынтығында есепті жартыжылдықта басқа секторлардың «Басқа инвестициялар»
бабында көрсетілетін қысқа ... ... ... 3,2 ... ал ұзақ
мерзімділері – 0,57 млрд.долл. өсті.
Банк ... ... жəне ... ... қаражаттары түріндегі активтері 2008 жыл ішінде біршама
төмендегеннен кейін есепті кезеңде 23 млн. ... ... Банк ... ... ... бойынша операцияларының көлемі күрт өсті.
Есепті кезеңде ұзақ мерзімді (1 жылдан артық) несиелер ... ... өсуі 3,1 ... долл. (базалық кезеңде 1 млрд. долл.), ал резидент
еместерге қысқа мерзімді несиелер ... – 1,1 ... ... ... 178 млн. ... ... қызмет көрсету импортында құрылыс қызметін көрсетудің
неғұрлым көп үлесі бар (жалпы көлемнің 36%). Осы бап ... 6,7% ... бұл ... кен ... ... жəне ... жөніндегі
жобаларды іске асыруға байланысты болды. Əр түрлі ... ... жəне ... ... ... ... қатар құрылыс
қызметін көрсету негізінен тартылған шетелдік тікелей ... ... ... ... ... ... инвестициялары (ШТИ) бар кəсіпорындардың қызмет
көрсету импорты, млн.АҚШ ... ... ... |2008 жыл |2009 жыл |
| ... бар ... ... бар ... |
| |, ... ... ... |ы, |барлығ|дар |ы, |
| |ы ... |% |ы ... |% ... ... ... ... |98,2 ... |96,7 |
|Операциялық лизинг |142,9 |142,3 |99,6 |225,7 |224,5 |99,4 ... ... ... ... |97,5 ... |93,5 ... қызмет өрсетулер | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... жəне |63,7 |49,5 |77,7 |189,3 |157,7 |83,3 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... жəне |810,1 |789,9 |97,5 |601,4 |574,8 |95,6 ... да | | | | | | ... ... ... | | | | | ... қызмет | | | | | | ... қоса | | | | | | ... | | | | | | ... қазбалар өндіру |212,9 |211,4 |99,3 |172,7 |163,4 |94,6 ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... қоса ... | | | | | | ... ... |98,0 ... |95,8 ... ... еместердің байланыс, сақтандыру, қаржылық
қызмет көрсету, ... ... жəне ... ... ... ... ... отырған қызмет көрсетулердің импорты олардың
экспорты 55 млн. доллар болған кезде 180 млн. ... ... ... ... (факторлық қызмет көрсету) балансы.
Кірістер балансының тапшылығы есепті кезеңде ЖІӨ-нің 11,9% ... 5,3 ... ... астам болды. Резидент еместердің факторлық
қызмет көрсетуінен кірістердің түсуі базалық ... ... үш ... ... есепті кезеңде шамамен 1,7 млрд. долларға жетті, ал резидент
еместерге төлемдер 6,4 млрд. долларды құрай ... 54,3% ... ... ... қарқындап өсуіне қарамастан
Қазақстанға шетелдік капитал мен ... ... ... ... ... ... ... сальдосының ұлғаюы үрдісінің тұрақтылығын
айқындайды.
Жұмыс істейтіндерге өтемақы бойынша теріс сальдо ... ... 18% ... ... ... ... 534,6 млн. ... жуық
болды. Шетелде жұмыс істейтін резиденттерден ... ... ... 7 млн. ... ... ... ... қалыптасқан
дисбаланс Қазақстан жұмыс істейтін резидент ... ... ... ... бұл төлемдер есепті кезеңде 541 млн. долл. асты. Бұл
бағалауға шетелдік ... ... ... істеуі жөніндегі деректер
(шетелдік жұмыс күшін тартатын кəсіпорындардың статистикалық ... ... ... ... ... ... ... кіреді.
Кəсіпорындардың статистикалық есептілігінің ... ... ... ... төлеу есепті кезеңде 267 млн. долл. (базалық кезеңде 217
млн. долл.) болды, ал ... ... ... ... ... ... млн. ... (базалық кезеңде 241 млн. долл.) құрады. ... ... ... ... ... негізгі бөлігі ТМД-ға кірмейтін
елдерден ... ... ... ... резидент еместерге
келеді, ал тіркелмеген ... ... күші ... ... ТМД ... негізінен құрылыста жұмыс істейтін ... ... ... Осы ... ... бөлу нəтижесінде 2009 жылғы бірінші
жартыжылдықта былайша қалыптасты – 302 млн. долл.
ТМД ... жəне 239 млн. ... ... ... ... ... ... кірістер бойынша теріс баланс
базалық кезеңдегі осындай көрсеткіштерден 32,8% асып түсіп, ... ... ... ... жуық болды. Инвестициялық кірістер балансы тапшылығының
кеңеюі борыштық міндеттемелерге қызмет ... ... ... ... шетелдік тікелей инвесторлар ... ... ... өсуі ... ... (Кесте 2.11).
Кесте 2.11
Құралдардың түрлері бойынша инвестициялардан кірістер («+» ... ... «-» - ... ... ... млн. АҚШ
долл.
| |2007 жыл |2008 жыл |2009 жыл ... ... ... |288,0 |584,8 |1675,0 ... | | | ... ... ... |-62,7 |-68,0 |75,8 ... ... ... |19,9 |57,3 |73,0 ... ... кредиттер |121,2 |212,2 |686,9 ... ... жеке ... |15,0 |31,3 |89,6 ... жəне ... | | | ... | | | ... ... ... мен ... |194,6 |351,9 |749,6 ... ... | | | ... ... ... |-4181,6 |-6451,2 ... ... | | | ... инвестициялар |-1987,7 |-3359,1 |-4655,3 ... ... |-55,8 |-123,2 |-171,3 ... еместерден кредиттер |-373,8 |-661,2 |-1557,8 ... ... ... ... |-38,1 |-66,8 ... ... ... | | | ... ... ... |-2142,2 |-3596,8 |-4776,2 ... ... ... ... құрамдарының бірі ҚҰБ
халықаралық резервтерінен жəне Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының (ҚРҰҚ)
шетелдік активтерге орналастырылған ... ... ... ...... ... ... резервтер бойынша алынған кірістер 406 млн.
долл. немесе резиденттердің шетелдік инвестициялардан кірістерінің 44,8%
құрады.
Мемлекеттік басқару секторының жəне ... ... ... ... ... оң ... мемлекеттік сыртқы борыш бойынша
26 млн. долл. сыйақы төлеуді есепке ала отырып, ... ... ... 2 ... ... артық болып, есепті кезеңде 720 млн. ... ... ... ... кірістер балансын экономиканың секторлары бойынша бөлу,
млн. АҚШ доллары
| |2006 жыл |2007 жыл |2008 жыл |2009 жыл ... ... |-932,9 |-2142,2 |-3596,8 |-4776,2 ... | | | | ... ... |104,2 |194,6 |351,9 |745,7 ... | | | | ... |104,2 |194,6 |351,9 |749,6 ... |0,0 |0,0 |0,0 |-3,9 ... ... ... |-59,9 |-48,4 |-23,8 |-25,4 ... |0,7 |0,7 |0,7 |0,7 ... |-60,7 |-49,1 |-24,6 |-26,2 ... |-46,6 |-123,9 |-327,3 |-1369,3 ... |63,1 |153,2 |294,5 |807,1 ... |-109,7 |-277,0 |-621,8 |-2176,4 ... ... |-930,6 |-2164,6 |-3597,6 |-4130,0 ... ... |-2,3 |-62,7 |-68,8 |72,9 ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... |-865,5 |-1987,7 |-3358,3 |-3938,9 ... ... | | | | ... нетто- шығыстар | | | | ... да ... |6,7 |2,2 |6,4 |41,7 ... да ... |-69,4 |-116,4 |-176,9 |-305,8 ... ... банк секторы бойынша инвестициялық кірістерді нетто-
төлеу базалық кезеңдегі көрсеткіштермен салыстырғанда 4,2 есе ұлғайып, 1,37
млрд. ... ... Заем ... ... көлемі 3,5 есе өсуі нəтижесінде
банк секторы тартқан қаржы инвестициялары бойынша төлемдер ұлғайды – есепті
кезеңде ... ... 2,2 ... долл. құрады, оның ішінде қазақстандық
банктер ... ... ... ... бойынша 134 млн. долл.
төленді, ал ... ... ... банктерге орналастырған
депозиттер бойынша сыйақы сомасы – 67 млн. долл. ... Банк ... ... ... ... ... кезеңдегімен салыстырғанда 2,7
есе ұлғайып, есепті кезеңде 807 млн. долл.болды, оның ішінде 679 млн. ... ... ... 90 млн. ... шетелдік банктердегі
корреспонденттік жəне депозиттік шоттар бойынша сыйақы ретінде, ал 48 млн.
долл. ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, есептік кезеңде банк ... ... ... ... түрінде 3 млн. долл. тіркелді.
Инвестициялық кірістердің балансының тапшылығына барынша үлес банктік
емес жеке сектордың тікелей ... ... ... ... енгізіледі.
Басқа секторлардың шетелге тікелей инвестициялау операциялары бойынша
резидент нетто-кіріс 73 млн.долларды құрай отырып, оң ... ... ... ... ... кезеңдегі дивидендтер
түріндегі ... ... ... ... 184 млн. ... ... компаниялардан, негізінен арнайы мақсаттағы кəсіпорындардың арқылы
халықаралық облигациялар шығару (108 млн. долл.) арқылы ... ... ... мен ... ... сыйақы түріндегі төлемдерді өтеді.
Резидент еместердің Қазақстандағы тікелей инвестициялардан кірістері
базалық кезеңдегімен ... 38,6% ... ... кезеңде
жиынтығында 4,7 млрд.долл. құрады [25].
Акционерлік капитал бойынша резидент еместерге төлемдер есепті кезеңде
базалық кезеңмен салыстырғанда 41,3% ұлғайып, жиынтығында 3,9 ... ... ... инвестицияланған пайда деңгейі базалық кезеңдегі 391 млн.долл.
салыстырғанда есепті кезеңде 564 млн. ... ... ... бұл ... дивидендтер төлеудің есепті кезеңде 40,8%, 3,4 ... ... ... ... ... ... мұнай өндіруші
кəсіпорындар жəне түсті металлургия кəсіпорындары ... ал ... ... ... ... тіркелді. Фирмааралық борыштық
операциялар бойынша ... ... ... сыйақы есепті кезеңде
базалық кезеңдегі 571 млн.долл. салыстырғанда 716 млн. долл. құрады.
Қаржылық емес ... ... ... (тікелей
инвестицияларды қоспағанда) бойынша кірістерінің ... да ...... кезеңдегі дефицит 264 млн. долл. болды. Есепті ... 42 млн. ... ... ағымдағы түсімдер зейнетақы қорларының
портфельдік ... ... ... мен ... емес ... ... банктерде ашылған шоттар бойынша алған ... ... ... ... ... төлемдер акциялар бойынша
дивидендтер (есепті кезеңде 12 млн. долл.) жəне заем ... ... ... (294 млн. долл.) жүзеге асырылды.
2.3 Қазақстандық экономикадағы инвестициялық белсенділікті бағалау
Қазақстандық экономикадағы инвестициялық белсенділікті ... ... ... ... ... жалпылаудан
құралған.
Инвестициялық әлеуетті әрбір елде пайдаланудың шектеулі және үдемелі
сипаттары сияқты бірқатар факторларға ... ... ... Қазіргі кезде көптеген инвестициялық ағымдар үшін ... ... ... үдерістерін ынталандыратын қажетті
институционалдық базаны, экономикалық тұтқаларды құруға негізделген қолайлы
орта бар. ... ... ... ... Қазақстан экономикасының
жоғарылауына әсерін ... Ел ... ... өсу ... ... ... айтуға болады.
Біздің ойымызша, «инвестициялық белсенділікті» бағалау ... ... ... түрде ескеру керек:
- инвестициялық ресурстарға деген сұранысты;
- инвестициялық ағымдардың серпінін;
- инвестициялау көздерінің тұрақтылығын;
- инвестициялау ... ... ... ... ... ... ... (арнайы инвестициялық
институттардың болуы немесе болмауы).
Экономикадағы инвестициялық ... ... ... ... ел ... инвестициялық стратегияларды құруға және іске
асыруға ... ... өзі ... ... ... Сонымен қатар оны ел
ішіндегі басқа да үдерістермен салыстыру және шет елдердегі ... ... ... үшін ... база ... ... инвестициялық белсенділік бір қалыпсыз режимде
қалыптасқаны белгілі. Экономикадағы макротұрақтылыққа қол жеткізілген кезде
инвестициялық орта неғұрлым қолайлы инвестициялық конъюктурада ... ... ... ... ... ... пен ұсыныс белсендірілді.
Инвестициялық тоқыраудың оның ... ... ... ... дамушы
нарықтық жүйелерде орын алды. ... ... ... ... болды. Инвестициялық ... ... ... үшін ұзақ ... ... ... ... Ол үшін келесі
2.13 кесте мәліметтерін келтіріп, оларға талдаулар жасайық.
Кесте 2.13
1995-2008 жылдар аралығындағы ҚР нақты ЖІӨ мен инвестициялардың ... ... ЖІӨ, ... ... |Негізгі ... |
| ... ... ... |индекстері |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... | |
| | | ... | ... |29,4 |90,8 |5,5 |- ... |423,5 |87,4 |80,9 |- ... |1014,2 |91,8 |148,6 |57,5 ... |1415,7 |100,5 |119,0 |60,1 ... |1672,1 |101,7 |139,8 |111,6 ... |1733,3 |98,1 |263,9 |141,9 ... |2016,5 |102,7 |369,0 |133,0 ... |2599,9 |109,8 |595,7 |148,5 ... |3250,6 |113,5 |943,4 |144,7 ... |3776,3 |109,8 |1100,0 |110,6 ... |4612,0 |109,3 |1327,9 |116,6 ... |5542,5 |109,4 |1530,6 |110,6 ... |7590,6 |109,7 |2421,0 |134,1 ... |10213,7 |110,7 |2804,5 |111,1 ... |12763,2 |108,7 |3234,2 |118,2 ... – ҚР ... ... Агенттігінің мәліметтері бойынша |
|жасалынған. ... ... ... ... ... ... жылдар
аралығында инвестициялық аядағы тоқырау ең ... ... ... ... ... ... белсенділіктің төмендеуі,
инвестициялық ресурстардың жетіспеушілігі инвестициялық салымдардың
құлдырау қарқынын ... ... ... ... ... алып ... 1997 жылы ол ... өткен жылдың шамамен жартысын құраса, ал
ЖІӨ бойынша индекс 91,8 пайызды құраған. ... ... ... – бұл
инвестициялық белсенділіктің жоғарылау кезеңі. 2000-2001 жылдар ... ең ... ... қол ... ... жыл сайынғы өсу 133%-
дан 148,5% аралығына дейінгі мөлшерде өзгеріп отырған. Бұл ... ... ... ... ... ортасын кеңейту бойынша бағдарламаларды іске асырумен, елімізге
инвестициялардың өте көп көлемін тартуға ... ... ... ... құрумен негізделді.
2005 жылы инвестициялардың өсу қарқынының 10,6%-ға дейін азаюы байқалса,
ал осы жағдай 2006 жылы 34,1%-ға көтерілген. 2007 ... ... ... инвестициялық аяларда тұрақтылық үдерістері байқалады.
2002-2008 жылдар аралығындағы инвестициялық белсенділіктің өсуі ... ... 2.3 – ... ... ... өсу динамикасы
2.3-ші суреттегі мәліметтерден көріп отырғанымыздай, 2004 жылдан бастап
2008 жылға дейінгі аралықта ... ... ... ... ... ... байқалады. Өсуді 2002 жылға қатысы
бойынша алып қарастырсақ, ол 2005 жылы 231,9 ... 2006 жылы – ... ... 2008 жылы инвестициялық белсенділіктің өсуі 2002 жылмен
салыстырғанда шамамен 4 ... ... бұл бір ... ... жыл ... өсіп отырғандығын көрсетсе, ал екінші жағынан –
олардың көлемдерінің жеткілікті деңгейде көп екендігін ... ... 2009 ... басына дейін орын алған.
Дағдарыстық кезеңдерде жиынтық инвестициялық сұраныстың төмендейтінің
айта кеткен жөн және өндіруші секторға тиімді инвестициялардың ... ... орын ... ... ... инвестициялық салымдардың көлемі
сақталады. Мысалы, 1998 жылы ЖЭК саласына өндірістік күрделі ... ... Бұл ... ... басқа да салаларының
өндірістік ... ... ... ... ... ... 2002 жылы ... қорлардың тозу деңгейі жалпы ... ... ... ... – 43,2%, ... – 19,1%, ... ... өнеркәсіптерге – 43,5%. Сонымен қатар, 2010 жылдың
бірінші жарты жылдығындағы мәліметтер бойынша инвестициялық салымдардың
басымдылығы бар ... бірі ... ... көлік және
байланыс салалары болып табылды. Олардың үлестері сәйкесінше 29,9 және
26,8% -ды ... ... бұл ... ... ... ... ... өткен дағдарыстық кезеңнен өзгешеленеді,
яғни онда машиналарға, құрылғыларға, инвентарларға және тағы да ... ... ... ... ... басымдылыққа ие болып
отыр. Оны келесі 2.14 кесте мәліметтерінен көруге болады.
Кесте 2.14
ҚР ... ... ... инвестициялардың бағыттары
|Жұмсалған инвестициялар |2009 жылғы |2010 ... ... |
| ... | |
| ... | |
| ... | |
| | ... ... |
| | | ... |
|Негізгі капиталға жұмсалған | | | ... |100,0 |1794,1 |100,0 ... | | | ... мен ... салу | | | ... ... жөндеу жүргізу | | | ... ... | | | ... ... |54,0 |700,4 |39,0 ... ... | | | ... де күрделі жұмыстар мен |30,1 |602,1 |33,6 ... | | | |
| | | | |
| |15,9 |491,6 |27,4 ... - ҚР ... жөніндегі Агенттігінің мәліметтері бойынша |
|жасалынған. ... ... ... ... ... 2010 жылдың бірінші
жарты жылдығында өндірістік аппаратты ... ... ... 602,1 ... теңгені құраған және бұл инвестицияның ... ... ... Осы көрсеткіш 2009 жылдың сәйкес ... ... көп ... ... ... ... жатқан
дағдарыстық жағдайларға қарамастан өндірістік әлеуетті ... ... ... жоқ, керісінше олардың өсу үрдісі
сақталды. Бұл ... ... ... ... келе ... ортада шаруашылық субъектілерінің қызмет етуі үшін өте маңызды
болып табылатын өндірістік аппаратты жаңарту ... ... ... шаруашылық субъектісі үшін бәсекелік мәртебені сақтау өте
маңызды. Бірақ, олар үшін ... ... ... ... ... Оған ... ... капиталдардың әлемдік нарығына шығу
және шаруашылық байланыстарын ... ... әсер ... ... корпорациялардың жалпы инвестициялық сұраныстың ... ... ... ... жоғары. Ең бастысы
– олар инвестициялық белсенділікті және басқа да ... ... ... қызығушылықтар танытпай отыр. Бұл дағдарыстардың
жағымсыз салдарын ұстап отыр. Мәселен, 2010 жылдың 1-жарты ... ... ел ... ірі ... ... салымдарының көлемі 837,5 млрд. теңгені құраған, бұл өткен
кезеңмен салыстырғанда 8,3%-дан ... жылы ... ... ... дағдарыс ел экономикасындағы
инвестициялық ағымдардың құрылымына әсер етті. Оның соңғы екі ... ... 2.15 ... ... көруге болады.
Кесте 2.15
2010 жылдың бірінші жарты жылдығындағы ҚР ... ... ... ... |2009 ... |2010 жылғы қаңтар-маусым ... ... |
| |м | |
| ... | |
| ... | |
| | ... ... |
| | | ... ... – |100,0 |1794,1 |100,0 ... ... мыналардың | | | ... ... | | | ... ... |16,1 |236,5 |13,2 ... | | | ... |11,7 |194,3 |10,8 ... |4,3 |42,2 |2,4 ... ... | | | ... ... қаражаты |48,4 |615,3 |34,3 ... ... |19,9 |766,2 |42,7 ... ... ... |15,7 |176,3 |9,8 ... - ҚР ... ... ... мәліметтері бойынша |
|жасалынған. ... ... ... отырғанымыздай, қарастырылып отырылған
кезең аралығындағы инвестициялық ағымдардың құрылымында маңызды құрылымдық
ілгерімдер ... Егер 2009 ... ... ... ... барлық
инвестициялардың жартысына жуығын – 48,4% – кәсіпорындардың, ұйымдардың
және халықтың қаражаттары құраса, ал 2010 ... дәл осы ... ... ... ... Сонымен бірге соңғы жарты жылдықта Қазақстан
экономикасына тартылған шетелдік инвестициялар 62,2 ... ... ... ... құраған. Яғни, дағдарыс қаржылық аяға қысқа мерзім аралығына
– 2009 жылдың бірінші жарты жылдығына ғана кері әсер еткен, ал одан ... шет ... ... ... ағымдар белсендірілген.
Қазақстанның табиғи ресурстық әлеуетінің жоғары болуына байланысты оның
инвестициялық ортасы ... ... ... бағытталып
қалыптасқаны белгілі. Ондағы мақсат экономиканы капитализациялауды сәйкес
салалар мен ... ... ... ... ... ... ... дамыған минералды-шикізат кешені бар ... ... ... ... бұл ... ... бір экономикалық шектеулері бар,
мәселен баға конъюнктурасының әлемдік шикізат ... ... ... ... ... ... біржақты экономикалық
бағытталуы кезінде тұрақты жоғары табыстарды әрқашанда ... ... ... ... ... экономикасындағы инвестициялық
белсенділікке баға бере отырып, оның келесідей ... ғана тән ... ... жөн:
- оның динамикасының жоғары тобы;
- инвестициялық салымдардың ... ... ... ие ... ... ... үшін ... жоғарғы деңгейі;
- инвестициялық ағымдардың қозғалысындағы өзара ... ... ... ... ... ... элементтерінің бар болуы.
Есепті күні тікелей инвестициялар ... ... ... ... ... ішінде бірінші рет оң белгімен
қалыптасқанын атап айту ... ... ... ... Қазақстандағы
валюта режимін ырықтандыру, атап айтқанда, 2008 жылғы 1 ... ... ... лицензиялаудың күшін жоюы себепші болды. Маусымның
аяғында елдің сыртқы активтерінің құрылымы ... ... ... ... ... - 1%, портфельдік инвестициялар (Қазақстан
Ұлттық қорының активтерін қоса алғанда) – 30%, туынды қаржы ... ... ... ... - 39%, ҚРҰБ ... ...... көрсеткіштерінде Қазақстанға шетелдік тікелей инвестициялар (ШТИ)
есепті күні ЖІӨ-нің 41% құрады. Елдің сыртқы міндеттемелеріндегі ... ... ... ... 2007 жылдың аяғында 37% жəне 2008 жылғы
маусымның аяғында 33% дейін ... ... жəне ... ...... жалғастыруда. Мұның басты себебі – қазақстандық
банктердің сыртқы қарыз алуының өсуі ... ... ... ... ... мен кəсіпорындардың капиталдандырылуы (негізінен
портфельдік инвестицияларда ... ... күні ... ... ... – 16%, басқа инвестициялар – 51% құрады.
Банктер секторының ХИП ... ... ... жыл ... ... құрады, оның ішінде екінші тоқсанда 6,5 млрд.долл. Банктер
секторының таза сыртқы борышы ... ... 25,1 ... ... 8,6 ... оның ... екінші тоқсанда 4,4 млрд.долл.
өсті ... ... ... ... ... ... жыл ішінде 4,3 млрд.долл.,
оның ішінде, маусымның аяғында 21,4 ... ... ... ... 3,3 өсті ... ... активтерінің 28%). Жарты жылдықта іс
жүзінде талаптар ... 98% ... ... ... ... ... берешектерінің ұлғаюын құрады. Заемдар бойынша сыртқы
талаптар маусымның аяғында небəрі 11,9 млрд.долл. ... оның 75% ... ... ... ... ... ... құрылымда резидент
еместердің несиелік берешектері АҚШ долларында берілген заемдардың 89%
құрайды. Елдер ... ... ... ... 29% ... ... ... еместерге, 19% - Сейшел, 16% - ... ... ... аралдарына тиесілі.
«Қолма-қол ақша жəне депозиттер» бабы бойынша активтердің нетто-өсуі
жартыжылдықта 124 млн.долл., оның ... ... ... 156 ... Өсу ... ... банктердегі корреспонденттік шоттар бойынша
байқалды –жартыжылдықта 265 млн.долл. (оның ішінде екінші тоқсанда ... ... ... ... ... (1 жылдан аспайтын) жарты
жылдың ішінде ... ... 115 ... 202 млн.долл. төмендеді.
Маусымның аяғында қолма-қол шетел валютасы жəне банктердің ... ... ... 4,4 ... құрады, оның ішінде 46% қысқа
мерзімдідепозиттер, 39% - корреспонденттік ... 12% - ... ... 3% ... мерзімді депозиттер құрайды. Елдер бойынша арақатынаста
ностро-шоттардағы қаражаттың 50% ... ... ... ... – 19% жəне ... – 14% атап айтуға болады. Мерзімдік
салымдардың 30% жуығы Ресей Федерациясының банктерінде орналастырылған.
Банктердің резидент ... ... ... ... түрінде
қатысуды артық санайтынын (яғни ... ... ... ... ... 10% ... ... жəне портфельдік
инвестициялар түрінде ... ... ... ... беретін акциялардың
немесе қатысушылар дауыстарының 10% азын иеленбейтінін) атап айту ... ... ... ... тікелей инвестициялары маусымның
аяғында 253 млн.долл. құрап, жартыжылдықта 94 млн.долл. (оның ішінде екінші
тоқсанда 91 ... ... ... ... ... 2.3-суретте
келтірілген.
Тікелей инвестициялардың елдік құрылымы 2.4-суретте ... ... ... ... ... ... қолхаттарды номиналдық ұстаушы ретінде АҚШ басым түседі.
Банктер секторының сыртқы міндеттемелері маусымның аяғында ... ... ... ... ... 49%)6, ... ... өсті, оның ішінде екінші тоқсанда 9,9.
Жарты жылдың ішінде Банктердің ... ... ... ... айтарлықтай өсуі ең алдымен қазақстандық банктер
акцияларының нарықтық ... ... ... ... ... қатар
екінші тоқсанда бастапқы жəне сол сияқты қайталама нарықта да банктердің
акцияларымен ... ... ... ... ... ... ... тікелей инвестициялар 799 млн.долл. (оның
ішінде екінші тоқсанда 422млн.долл.), ал портфельдік – 3,0 ... ... ... ... 1,6 ... ... Бұл ретте жартыжылдықтағы
құндық өзгерістерге 3,1 млрд.долл. ... оның ... ... ... ... аяғындағы жағдай бойынша Банктердің капиталына тікелей
инвестициялар 1,8 ... ... ... 8,4 млрд.долл.
құрады.
Сурет 2.3 Банктердің резидент еместердің капиталына тікелей инвестициялары,
2008 ж. 30 маусым
Сурет 2.4 ... ... ... ... тікелей инвестициялары,
2008 ж. 30 маусым
Басқа секторлардың ХИП азаюы (нашарлауы) жартыжылдықта 2,2 млрд.долл.
болды, оның ішінде екінші ... 0,4 ... ... секторлардың таза
сыртқы борышы жартыжылдықта 135 млн.долл. азайды, оның ішінде маусымның
аяғында 27,3 млрд.долл. ... ... ... ... 408 млн.долл. болды.
Басқа секторлардың сыртқы активтері жартыжылдықта 5,3 млрд.долл. өсіп,
оның ішінде екінші тоқсанда 3,0 млрд. АҚШ ... ... ... ... құрады (елдің сыртқы активтерінің 19%). Сыртқы активтердің
ұлғаюы резидент ... ... ... ... кредиттеуі бойынша
байқалды (жартыжылдықта 2,4 млрд.долл., оның ішінде ... ... ... ... ... ... банктердегі шоттарында
(жартыжылдықта 1,2 ... оның ... ... тоқсанда 0,7 млрд.долл.),
Басқа секторлардың резидент еместердің ... ... ... 1,2 ... оның ... екінші тоқсанда 0,6 млрд.долл.).
Басқа секторлардың резидент ... ... ... инвестициялар
ретінде қатысуды артық санайтынын атап айтамыз: маусымның ... ... ... нысанындағы активтер құнының 91% тиесілі. Басқа
секторлардың ... ... ... ... ... ... ... басым болуы осы елде АМК ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАРДЫ ДАМЫТУ
МӘСЕЛЕЛЕР МЕН ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Қазақстанда инвестициялық саясатты дамыту ... ... ... ... жылғы 1 наурыздағы «Қазақстанның əлемдегі бəсекеге ... 50 ... ... кіру ... ... өз ... жаңа
серпіліс жасау қарсаңында» Қазақстан халқына ... ... ... H. ... ... ... үйді жалға беру
рыногын əлемдік стандарттарға сай ... оны ... үшін ... ... тартымды ету керек деп атап өтті.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының 2007 ... 7 ... ... ... ... ... ... үйді жалға
беру секторын дамыту мəселелері бойынша өзгерістер мен ... ... Заңы ... Осы ... іске асыру мақсатында жылжымайтын мүлік
қорларының активтерін құрайтын қаржы құралдарының тізбесін ... ... aкті ... деп ... қорларды дамыту бөлігінде заңнаманы одан əрі жетілдіру
жəне инвестициялық қорлар құруға жəне дамытуға ... ... ... жою жоспарлануда. Атап айтқанда, пайларды сауда биржа жүйесінде
айналымға жіберу, жылжымайтын мүлікке пай инвестициялық ... ... ... ... жəне жер ... ... ... сондай-ақ
шаруашылық жүргізуші серіктестіктерге қатысу үлесі [26].
Халықаралық нарықтарда ... ... ... ... - бұл компанияларды біріктіру жəне жою ... ... ... жəне ... операциялар, инвестициялық кеңес беру
саласында бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... банктер осы қызмет түрлерін
компанияларға, мемлекеттік органдарға, коммерциялық емес ... жеке ... ... ... банк ... көрсетеді. Консультант ретінде ол ... ... Ол ... құралдарын (акциялар, облигациялар жəне т.б.) дайындау
жəне ... ... ... ... табылады, шығарылған қаржы құралдарын
сатуды жəне ... ... ... ... ... ... ... ұсынымдар береді, қажет қаржылық
зерттеулер жүргізеді.
Қазақстанда инвестициялық банкингті дамыту ... ... ... ... ... құқықтық актілерге кейбір ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 24
желтоқсандағы № 1385 Қаулысымен бекітілген Бағалы ... ... ... жылдарға арналған бағдарламасын іске асыру шеңберінде
іске асырылатын осы ... ... ... бұл ... ... жөніндегі қолданыстағы нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... нарығына қатысушылар үшін ислам
қаржыларының түрлі нысандарын пайдалану жəне Қазақстан ислам ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Инвестициялық үрдісті мемлекет тарапынан реттеу – бұл экономикалық өсу
мен инвестициялық белсенділікті ынталандыру үшін ... ... ... ... заңды-құқықтық, орындаушы және бақылаушы
сипаттағы шаралар жүйесі болып табылады.
Инвестициялық қызмет анықталған қағидалар негізінде ... ... ... ... ... Олар ... емес және ... даму кезеңдері мен көзделген ... ... ... ... ... мыналар жатады:
- экономикалық қауіпсіздік;
- мемлекеттің инвестициялық мақсатын ... ... ... ... ... ... ... мен
басымдылықтары;
- заңға қайшы қоғамдық ... ... ... мен ... ... ... ... және басқару органдарының
араласпауы;
- инвестициялаудың еркіндігі;
- меншік формасына және ... ... ... ... тең ... инвестицияның қорғалуы;
- инвестициялық қызметті жүзеге асыру кезінде критерийлерді ... ... ... ... ... және ... ... құқығын сақтау.
Ауыл шаруашылық саласында шетел инвестициясын тиімді қолдануды ... ... ... ... қарастыруымыз керек (Сурет 3.1):
- шетел инвестициясын ауыл шаруашылық саласындағы шаруа қожалықтарына
тартуды ынталандыру;
- бюджет ... ... ... ... мен ... ... керісінше оны алдыңғы қатарлы технология мен құрал-
жабдықтарды ... ... ... ... емес ... алып ... яғни ... бақылауды
күшейту жолымен тартылған шетел инвестициясын ... ... ... ... кәсіпорындарды құруда шағын және орта
кәсіпкерлік саласына шетел инвестициясын тартуды ынталандыру;
- шетел инвестициясын тиімді қолдану және тартудың негізгі ... ... ... ... ... ... ... шетелдік компаниялардың басқаруына ... ... ... ... ... ... шетел капиталына ақталмаған жеңілдіктерді біртіндеп алып тастау және
шектеу.
Сурет 3.1 Ауыл шаруашылығына инвестицияны тартуды ... ... ... ... жəне ... ... ... сəйкес құрылымдалған ислам капитал нарығының пайда болуы
ислам қаржы қызметтер индустриясының ... ... ... ... ... ... күні инвестицияларды шариғат принциптеріне сəйкес
іздеген тұлғалардың мұқтажын қанағаттандыру үшін ... ... ... ... мен ... бар. ... ... рұқсат берілген
акциялар, ислам облигациялары, ислам қорлары жəне тəуекелдерді ... ... ... Ислам капитал нарығы өсіп едəуір дамыды. Өнімдерді
құрылымдаудың, жобаларды қаржыландырудың ... ... ... ... ... жəне ... капитал қызметтері кеңінен қол жетімді
болуда.
Ислам қаржысының ғаламдық қаржылық қауымдастықтарға əсері ұқыпты жəне
толық қарастыруды жəне зерттеуді ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық ахуал,
соңғы жылдары банк ... ... ... ... ... ... нығаюына жəне соның нəтижесінде сыртқы қарыздардың
ағылуына ықпал етті, бұл өз ... банк ... ... ... тəуелділігін күшейтуі мүмкін. Экономиканың қаржы секторының ұзақ
мерзімді кредит беру статистикасының жоқтығы банк жүйесінің өнеркəсіптің
негізгі ... құру жəне ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермейді. Қазіргі уақытта зейнетақы
қорлары ішкі ... ... ... аса ірі ... ... ... ... уақытта Қазақстан Республикасының қор
нарығында тартымды, сонымен бірге сенімді əрі өтімді бағалы ... ... ... ... инвестициялануы мүмкін бағалы
қағаздардың кірістілігін азайту жөніндегі орнықты үрдіс байқалды [28].
Қазақстан ... ... 2005 ... 24 ... № 1359
қаулысымен бекітілген Жинақтаушы зейнетақы жүйесін дамытудың 2006-2008
жылдарға арналған ... ... ... ... топтары үшін
бір-бірінен инвестициялық ... ... ... жəне ... тəуекел дəрежесімен ерекшеленетін
зейнетақы жоспарларын енгізу көзделген. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы
қорының зейнетақы активтері портфеліндегі қаржы құралдарының ... ... ... ... ... портфельді əртараптандыру дəрежесімен
ерекшеленетін зейнетақы жоспарларын ... ... ... бір ... басқару үшін резидент еместерді тарту мүмкіндігін
қарау, портфельді мұндай басқарушылар үшін ең төменгі ... ... ... отыр. Құралдардың тəуекелі мен кірістілігін салыстыру
негізінде зейнетақы ... ... ... ... ... портфельді қалыптастыру мақсатында зейнетақы активтерінің
есебінен инвестициялық объектілерді іріктеу өлшемдері ретінде бағалы қағаз
эмитентінде ... ... ... ... ең аз ... ... ... мүмкіндігін қарау жəне Қазақстан Республикасының немесе
шетелдік мемлекеттің ұйымдастырылған ... ... ... ... қорларының жəне басқарушы компаниялардың
инвестициялық портфельдерінде қамтылған құралдардың ... ... ... ... ... ... ... енгізілетін
болады. Жинақтаушы зейнетақы қорларын жəне ... ... ... ... ... ұйымдарды зейнетақы активтерінің
есебінен қалыптастырылған инвестициялық ... ... ... жеке ... жеткілікті коэффициенті бөлігінде
пруденциялық реттеуді одан əрі жетілдіру жоспарланады.
Сондай-ақ бұдан əрі ... ... ... жəне ... ... ... жүзеге асыратын ұйымдарда ... ... ... ... мен ... ... отырып, осы ұйымдардың міндеттеріне енетін инвестициялық ... ... ... ... рəсімдерді белгілеу жəне
регламенттеу бөлігінде тəуекел-менеджменті ... ... ... басқа, зейнетақы активтерін сақтандырудың ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік қаржыландыру
стратегиясын анықтауға байланысты нарық отандық ... ... ... қолдау үшін елеулі тірек болып табылады. Мұндай стратегия ... ... ... ... ... бұл қол ... ... қағидаттары, сондай-ақ бағалы қағаздар ... ... ... ... үшін ... ... жəне ... қаражатты тарту жолымен басым инфрақұрылымдарды дамытуға белсенді
инвестициялау. Мемлекет қол жетімділік пен ... ... ... ... ... ... қажетті қаржыландыру
жəне нарық қатысушылар мен тұтастай алғанда қоғам үшін ... ... ... ... ... ... ... жəне қамтамасыз
ететін болады.
Орта мерзімді кезеңде қаржы секторын дамыту ... ... ... ... ықпал ететін төрт іргелі салаға ерекше ... ... олар ... инфрақұрылымның ақпараттық айқындылығы;
2) қаржы ұйымдарының беріктігі мен сенімділігі;
3) зейнетақы қорларының инвестициялық портфелін əртараптандыру жəне
пайыздық ставкаларды ... ... ... ... қағаздар нарығын дамыту жəне ... ... ... ... ... ... арқылы халықтың
(кəсіби емес инвесторлардың) ақшасын тарту тетіктерін жетілдіруді көздейтін
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 ... 24 ...... ... Республикасының бағалы қағаздар нарығын дамытудың 2006-
2008 жылдарға арналған бағдарламасы қабылданды. Жаңа ... ... ... ... ... ... 2004 жылғы 2 шілдедегі
Заңы мен «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының 2004 ... ... Заңы ... ... құқықтық базаны қабылдау қаржы
құралдарына инвестиция жасау мүмкіндіктерін ... жаңа ... ... ... ... қағаздар нарығындағы қолданыстағы шығарылымы бар
акционерлік қоғамдардың саны 2007 жылдың 1 ... 2 300 ... ... 62 ... 18 ... 11 ... банк, зейнетақы
активтеріне инвестициялық басқаруды жүзеге ... 10 ... 28 ... басқарушы жұмыс істейді.
Тіркелген үлестік инвестициялық қорлардың саны 2006 жылдың 1
қаңтарынан ... 2007 ... 1 ... ... ... 2-ден 45-ке ... Бұл ретте, қарастырылып отырған кезеңдегі үлестік инвестициялық
қорлардың жиынтық активтері 32 есе ұлғайып, 12 311 млн. ... ... ... ... ... ол ... саясат.
Экономикадағы бағаны ырықтандыру және қайта құру саясатының арқасында пайда
болған 136 аса ірі және ... ... ... ... ... маңызы зор.
Мәселен, жаңашылдықты пайдалану мақсатында көптеген ірі жоба ... Оның ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктес
(ЖШС), "Райымбек Агро" ЖШС, "САФ" ... ... ... ... ... ЖШС, СП ... зауыты, "Эфекс Карағанда" Жабық акционерлік
қоғам (ЖАҚ), Ақ жол" ЖШС, ... ... ЖШС, ... дом" ЖШС. ... ЖШС, "Кнауф Гипс Капшағай" ЖШС, ″Қазақстан қағазы" ЖАҚ бәсекеге ... ... ... ... жұмыс істеуде. Айталық, қазіргі кезде қайта
өндеу ... ... ... ... ... ... мөлшерден
еселеп артып отыр.
Сондай-ақ жеміс-жидек өндейтін 20 цех пен зауыт, 5 кант зауыты, 29
сүт ... 25 ... ... 12 құс ... ... ... ... орны, тағы баска да кәсіпорындар оны ... ... ... ... істеуде. Сол сияқты Казақстан Рсспубликасының Индустриялық-
иновациялық даму ... ... ... кластерлік өнімдер өндіру
жөніндегі ізденістері де қуантарлық. Бұл ... ... ... темекі, сут және құс етін қайта өндеу мақсатындағы жұмыстар нақгы
нәтиже беруде [29].
Ұлан-байтақ ... ... ... ... ... айта ... ұзақ-
сонар әңгімеге арқау болары анық. Өйткені, өсу көкжиегі сәт сайын кеңейген
көптеген басқа да салалар аз ... ... бірі ... ... ... ... ... өндіру, шағын өзендерде энергетикалық
нысандар салу аралығы олардың куатты энергетикалық ... ... ... ірі ... және үй ... еті мен ... тағы
басқа мүшелерін қайта өндеу және бұқтыру, сүт, қант, сусын, ұн, кондитерлік
бұйымдарды ... ... ... ... көбейту де күн тәртібінен,
уақыт ауанынан түспейтін мәселе.
Ауыл шаруашылығы дегенде, тіл ұшына алдымен ірі ... ... және ... қант ... ... ... ... пен көкөніс өсіру және
сүт пен жұмыртқа, жүн өндіру кәсіптері оралады. Өйткені, аграрлық ... ... 4 ... орта есеппен жыл сайын 455,3 мың тонна көкөніс
өсірілгені осының дәлелі. Айталық, ... ... ... ... ... ... ... ″Ақжол" ЖШС іске қосылды. Ал "Фуд ... ЖШС ... ... ... ... ... және көкөніс
шырындары шығарылуда. Сол сияқты Текелі қаласындағы "Зеленый дом" ЖШС ... ... ... беретін сапалы өнімдері де мол сұранысқа ие [30].
Облыстың жеміс-жидек өсірудегі тәжірибесі мол. Жеміс ағаштарының,
жалпы ... 17,2 мың ... оның ... ... ... өзі 4,5 мың
гектарды алып жатыр. Соңғы жылдары алманың ежелг ... ... ... ... алынды. Сондықтан, Алматы облысының өз атынаа лайық
дүниежүзіне даңқы жайылатын кезі де алыс емес ... ... мол. ... Қарасай, Жамбыл, Іле, Еңбекшіказақ, ... ... ... ... ... ... ... қаржылық саланы дамытудың тағы бір көзі — туризм. Табиғат
таңғажайып облыстарымыздың тау-тасы, ... таза ... ... ... ... қоймайды. Өйткені шөл дала мен мәңгі ... ... бар ... аймақтың өзіндік ерекшеліктерін айтып жеткізу мүмкін емес. Ежелден
бері Талгиз, Алмалық, Құйған, Қойлық, тағы басқа ... елді ... ... ... ... ... Алакөл мемлекеттік қорықтары мен Іле
Алатауы, "Алтынемел" табиғи парктері бар. ... да бір ... ... ... Жібек жолымен Жетісу арқылы Түркия және Еуропа елдерін
шарлауға мүмкіндік беретін киелі ... ... ... ... ... мен Орталық Азия республикаларының, Ресей ... және ... ... ... ... ... ... де
үлкен маңызға ие. Достық темір жол бекеті және Қорғас автокөлік жолдары
арқылы Қытайға және одан әрі ... ... да ... ... ... еш ... ... Көліктік логистикалық қызмет
көрсетулер кластерін дамытудың аясында ... ... ... жол ... ірі ... ... кұру
көзделіп отыр.
Инвестиция салымдар құрылысқа жұмсалған қаржының үлсс салмағы басым
61,2 ... ... және ... қайта жарақтау жалпы инвестиция
көлемінің 28 пайызын құрайды.
Қазақстанның интеллектуалдық және рухаи потенциалдығын негізі ... ... ... туралы қазіргі заманның талабына сай жалпы ұлттық
жоспар қабылдап, әртүрлі тәжірибелерді ... ... ... ... ... ... ... жүйесіне мүмкіншілік беретін экономикалық -
ұйымдастыру тетіктерін жетілліру - мемлекет алдында тұрған үлкен міндет.
Бұл мәселеде ... ... ... үлесін көтеріп қана коймай,
бюджеттен тыс қаржылаидыру мүмкіншіліктерін жетілдіру қажет. Осы ... орны ... ... ... ... бұл мәссле бойынша жоспарлары болып олардың жүзеге асырылуы
мемлекет тарапынан бақыланып ... ... ... ... ... ... ... үшін Қазақстан экономикасындағы шынайы жағдайды сараптап,
инвестициялық процестін даму стратегиясын жасау ... Ең ... ... ... ... ... ... жене шаруашылық
инвестициясынан түсетін кайтарым мен ерекшеленуі керек. Инвестициялық іс-
әрекет әлеуметтік ... ... ... ... онда ол жалпы
дағдарысқа апаратын негзігі себептердің біреуі болып табылады. Сондықтан ... ... ... инвестицяны әлеуметтік тұрғыдан талдап, соның
негізінде әлеуметтік және ... ... ... ... отырғанда ғана дағдарыстан ептеп құтылуға болады [Қосымша В].
Әрине, экономикалық және ... ... ... ... ... ... айқындап, нәтижелерін қадағалап отыру қажет. Сонда
ғана инвестициялық процесс әлеуметтік-экономикалық саланың құрамдас бөлігі
ретінде өз міндеттерін ... ... ... ... ... ... және ... менеджменттің
ерекшеліктерін ескере отырып инвестициялық саясатты тиімді реттеуші ортаны
моделдеуден және оны одан әрі ... ... ... ... стратегиялық басымдылықтарды жүзеге
асыру инвестициялық әлеуеттің қалыптасуынан бастап оны ... ... ... ... ... ... беретін шаруашылықты
жүргізудің әртүрлі аяларындағы инвестициялық қызметтерді ерекше реттеуді
талап етеді. Қазақстандық ... он ... ... ... ... ... жинақталған тәжірибе инвестициялық әлеуетті
басқарудың ... және ... ... ... Бұл ... ең алдымен
инвестициялық аядағы қажетті реттелуші ортаны құру ... ... ... ... айта кеткен жөн. Бұл өте маңызды, ... осы ... ... кездейсоқ енгізу және сонымен бірге олардың құбылмалы
қозғалысы бақыланбайтын инвестициялық ... ... ... және экономиканың тағы басқа секторлары мен салаларына өзінің кері
әсерін тигізеді. Инвестициялық аядағы ... орта оны ... ... белгілерімен ерекшелінеді, оларға келесілер
жатады:
- белгілі бір ... ... ... құру ... ... іске ... ... инвестициялық әлеуеттің қайнар көздерін таңдаудағы
ерекшеліктері;
- ... ... ... ... ... ... келісімділігі;
- инвестициялық әлеуетті қалыптастыруға және оның ... ... ... ... ... ... нарықтық жүйелер сияқты қазақстандық экономика үшін
де, ең алдымен инвестициялық қызметті белсендіретіндей және ... ... ... ... ... ұдайы өндіріс үдерістерінде
инвестициялық жағдайды теңестіретіндей инвестициялық аядағы ... ... ... ету ... Бұл ... тез ... айта кеткен жөн, себебі белсенді түрде ... ... ... ... ... жағдайлардан айналып кетуге
болмады. Сол кезеңде орындаушы және ... ... ... ... ... ... қызығушылықтарын азайтты.
Қазақстандық экономиканы белсенді түрде реформалау арқылы ... ... ... ... ... берген
заңнамалық база жақсартылғаннан кейін ғана елімізге келген инвестициялардың
ағымы ... ... ... бизнес-құрылымдардың белсенділігін
жоғарылатуға әсер еткен инвестициялар, концессиялар және ... ... және ... ... ... мен ... беру
туралы бірқатар заңнамалық актілер қабылданды. Инвестициялар ... ... ... жобаларды қабылдайтын, бағалайтын, оларды
іске асыруға бақылау жасайтын әртүрлі комиссияларға дейін және ... ... ... ... ... ... ... байланыстарды реттейтін ерекше институционалдық базаны
құрудың маңыздылығы жоғары.
Инвестициялық аяны ... ... ... тез құруға мүмкіндіктер бергенін айта кеткен жөн. Сол арқылы
экономиканы құрылымдық-функционалдық жаңартудың ... және сол ... ... ... жаңа шаруашылық байланыстарын орнатуға қол
жеткізілді. Осы кезде шаруашылықты ... ... бір ... ... пен ... ... конъюнктурасын бағалауға
үлкен көңіл ... ... ... ... институционалдық
негіздердің болуы инвестициялық белсенділікті реттеудің кешенді ұйымдастыру-
экономикалық тетігінің тұтқасы болып ... ... ... және оны іске ... ... ... ... белсенділікті
реттеу тетігін жетілдіру, біздің көзқарасымыз бойынша ... ... ... кеңістікте құрылуы керек, яғни бір жағынан - ... ... ...... істеп жатқан көлемді инвестицияларды іздестіру.
Көптеген елдер үшін шетелдік капиталдың неғұрлым тартымды ... ... ... отандық капиталды тартуға да көңіл ... ... ... ... әрқашанда тәуекелділіктермен
байланысты болатындығын ұмытпаған жөн және ... ... ... ... ету ... болмайды [36].
Мәселен, бүгінгі күні көлемді ішкі ресурстар Қазақстанның зейнетақы
қорларында жинақталған. Олардың ... ... ... ... шетелдік активтерде. Бірақ, олардың әлеуеті уақыт ... ... және ... ... қызметтері соңғы жылдары ішкі
нарықта ... ... ... ... ... жобалық және
инфрақұрылымдық облигацияларды шығарған және ... ... іске ... ... осы ... ресурстарды зейнетақы
қорларында пайдалану көзделуде. ... ... ... осы ... қазіргі уақытқа сай келетіндігін айта кеткен жөн,
себебі, ол жаһандық қаржылық дағдарыстар кезінде және ... ... ... ... ... жоғары болатын инвестициялық
тәуекелділіктерді азайтуға мүмкіндіктер береді.
Инвестициялық аяның реттелмелі ортасында банктік секторда ... ... ... ... ... етеді. Банктер ақша қаражаттары
жетіспеген жағдайларда шағын және жеке ... ... ... ... және жеке ... ... банктерге мемлекеттің
салықтық және т.б. жеңілдіктерді беруіне ... ... ... осы ... ... өз үлестерін қоспай отыр. Банктер
бұндай несиелерді тәуекелді деп санайды – ... ... ... ұшырау пайызы өте жоғары.
Қазіргі уақытта экономикадағы капитализация деңгейінің жеткілікті
деңгейде жоғары ... ... ... ... қарыздық
қаражаттарды кең түрде ... ... ... ... шаруашылық
субъектілері үшін көрсететін өздерінің қызметтері мен ресурстары бойынша
кең түрде таралған ... ... де ... ... ... ... ... инвестициялық қорлар ретіндегі инвестициялық
ресурстар нарығындағы ... Даму ... ... ... ... ... олардың ролінің күннен-күнге жоғарылап келе жатқандығын байқаймыз.
Менеджменттің дұрыс ұйымдастырылмауына ... ... ... өз ... ... да айта ... жөн. Соған байланысты,
қазіргі қаржылық ... ... ... компанияларымен,
мемлекетпен өзара қарым-қатынастар орнату негізінде ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігі жоғары. Біздің көзқарасымыз бойынша, инвестициялық
ресурстар ... ... ... ... ... ... отырып, нарық жағдайында ... ... ... ... бөлу ... Ол үшін әсіресе бизнес-ортада жұмыс
істейтін шаруашылық құрылымдарының санын көбейту қажет. ... ... ... ... 3.2-ші ... ... [36]. Иинвестициялық
белсенділікті реттеу үдерісіне қатысатын үш ортаны бөліп қарастырдық. Бұл,
ең алдымен инвестициялық ағымдар ... ... ... әсер
ететін нормативтік құқықтық құралдардан ... ... ... құралдарынан тұратын реттелмелі орта. ... ... ... да ... жатады, сонымен қатар бүгінгі күні орын ... ... ... ... ... ... ... көздері және форсмажорлық жағдайлар да енгізілген.
Негізгі анықтаушы бөлім инвестициялау ... ... ... ... ... ... ... барлық факторларын енгізу
есебінен олардың нәтижелілігін және осы аядағы ... ... ... ... ... жүйелік инвестициялық
менеджмент болып табылады.
Сонымен, инвестициялаудың белсенділігін реттеу ... ... ... ... ... әсер ... ... өте күрделі. Инвестициялық үдерістің өзінің компоненттері
бойынша функционалды болуына және ... ... ... ... ... ... дер кезінде енгізе отырып
инвестициялық үдерістердің әрқилы жақтарын ... ... ... береді.
Ол үшін мемлекеттік қаржылық және халықтың тұрмыс қажетіне қызмет
көрсету институттары құрылған – Қазақстанның даму ... ... ... ... қор, ... кредиттер мен инвестицияларды
сақтандыру жөніндегі корпорациясы, Кіші ... ... ... ... және ... ... корпорациясы, Инжиниринг және
технологиялардың трансферті ... ... ... ... ... ... барлығы бүгінде «Самұрық-Қазына» Ұлттық әл-ауқат
қоры шеңберіне біріктірілген. Әрбір институттың өз бағыты, ... ... ал ... олар ... және ... жобаларды кешенді
мемлекеттік қолдау жүйесі болып табылады. Олардың қызметі жаңа ... ... құру және ... ... ... ... ... және үмітті салаларды кешенді талдау
негізіндегі ... ... ... өнеркәсіпті дамыту үшін
инвестициялар тартуға ... ... ... ... ... ... үшін қазіргі
уақытта әлемдік тәжірибеде өзін ... ... ... экономикалық және
индустриалық аймақтары сияқты құралдар белсенді қолданылады.
Бүгінде Қазақстанда алты арнайы экономикалық аймақ құрылған:
1. ... ... ... - көліктік-логистикалық қызметтерді дамыту үшін;
2. «Астана – Жаңа қала» - ... және ... ... шығару үшін;
3. Алматы қаласының жанындағы Ақпараттық технологиялар паркі – отандық IT-
бизнесті дамытуды кешенді қолдау мақсатында ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысында «Оңтүстік» - тоқыма өнеркәсібін дамыту
бойынша;
5. Атырау облысындағы ... ... ... ... ... шикізатты терең өңдеу жөніндегі мұнай-химиялық өндірісті
дамыту үшін және жоғары қосымша құнды бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... АЭА – Астана қаласынан 200 км қашықтықтағы ... ... ... ... ... ... аймақ тәртібі қолданылады,
сонымен қатар елеулі салықтық жеңілдіктер көзделген ... ... жер ... ... ... қосымша құн салығы бойынша).
Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар экономиканы әртараптандырудың
тағы бір тиімді құралы болып табылады. ... ... ... – қайта
өндіруді құру көмегімен аймақтардың ұтқыр дамуын қамтамасыз ... ... ... ... енгізу, әлеуметтік-экономикалық
міндеттерді шешу үшін мемлекеттік активтер мен кәсіпкерлік ынтаны нығайту.
Өткен жылы 7 ... ... ... ... ... торабының құрылуы аяқталды, олардың қызметтерімен барлық
Қазақстан ... ... ... ... сонымен еліміздің барлық
түпкірінде кәсіпкерлікті дамытуға тең жағдайлар құрды. Олардың жобаларына
қатысу ... ... ... бизнеске қаржылық, жер және
технологиялық ресурстарға кіруге ... ... ... ... ... жобаларды
қаржыландыруды дамыту жолдары
Эконамиканың дамуында жақсы ... ол ... ... бағаны ырықтандыру және қайта құру саясатының арқасында пайда
болған 136 аса ірі және ... ... ... ... ... ... зор.
Мәселен, жаңашылдықты пайдалану мақсатында көптеген ірі жоба іске
қосылған. Оның ішінде: "Алкан Пэкеджинг" жауапкершілігі ... ... ... Агро" ЖШС, "САФ" әйнек компаниясы, "Вимпек" спирт зауыты,
"Ерка" ЖШС, СП аккумулятор зауыты, "Эфекс Карағанда" ... ... ... Ақ жол" ЖШС, ... ... ЖШС, ... дом" ЖШС. "Алтын
нан' ЖШС, "Кнауф Гипс Капшағай" ЖШС, ... ... ЖАҚ ... ... ... ... ... жұмыс істеуде. Айталық, қазіргі кезде қайта
өндеу кәсіпорындары шығарған өнімнің көлемі ғасыр басындағы ... ... ... ... өндейтін 20 цех пен зауыт, 5 кант зауыты, 29
сүт ... 25 ... ... 12 құс ... жугеріні калибрлейтін 5
өндіріс орны, тағы баска да кәсіпорындар оны ... ... ... ... ... Сол ... Казақстан Рсспубликасының Индустриялық-
иновациялық даму стратегиясы бойынша облыстың кластерлік өнімдер өндіру
жөніндегі ізденістері де ... Бұл ... ... ... ... сут және құс етін ... ... мақсатындағы жұмыстар нақгы
нәтиже беруде.
Ұлан-байтақ аймаққа орналасқан облыс байлығын тізіп айта берсек, ұзақ-
сонар ... ... ... ... Өйткені, өсу көкжиегі сәт сайын кеңейген
көптеген басқа да салалар аз емес. Соның бірі ... ... ... ... ... ... ... өзендерде энергетикалық
нысандар салу аралығы олардың куатты ... ... ... ... ірі ... және үй кұстарының еті мен ішек-қарын, тағы
басқа мүшелерін қайта өндеу және бұқтыру, сүт, қант, сусын, ұн, ... ... ... ... ... ... де күн тәртібінен,
уақыт ауанынан түспейтін ... ... ... тіл ұшына алдымен ірі қара, жылқы және ... қант ... ... ... ... пен ... ... және
сүт пен жұмыртқа, жүн өндіру кәсіптері оралады. Өйткені, аграрлық кешенде
көпсалалы, тұрақты 4 жылда орта есеппен жыл сайын 455,3 мың ... ... ... дәлелі. Айталық, Еңбекшіқазақ ауданында қуаттылығы 20
тонна табиғи шырын шығаратын ″Ақжол" ЖШС іске ... Ал "Фуд ... ЖШС ... сауда маркісімен табиғи жеміс-жидек және ... ... Сол ... ... ... ... дом" ЖШС ұзақ
мерзім сақтауға шыдас беретін сапалы өнімдері де мол ... ... ... ... тәжірибесі мол. Жеміс ағаштарының,
жалпы көлемі 17,2 мың гектарды, оның ... ... ... өзі 4,5 мың
гектарды алып жатыр. Соңғы жылдары ... ... ... сортын қалпына
келтіру қолға алынды. ... ... ... өз ... лайық
дүниежүзіне даңқы жайылатын кезі де алыс емес екендігіне сенім мол. Бұл
бағытта, ... ... Іле, ... ... ... ... ... етуге тұрарлық [33].
Жүзім шаруашылығын дамытуда да жақсы істер бар. 4,5 мың ... ... осы ... ... ... сапалы жүзім ... ... ... ... ... ... ... саланы дамытудың тағы бір көзі — туризм. Табиғат
таңғажайып облыстарымыздың тау-тасы, өзен-көлі, таза ауасы кімді болса ... ... ... шөл дала мен ... ... шындары бар 5
климатық аймақтың өзіндік ерекшеліктерін айтып жеткізу ... ... ... ... ... Құйған, Қойлық, тағы басқа атақты елді ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қорықтары мен Іле
Алатауы, ... ... ... бар. Шынында да бір кездері көршілес
Қытайдан шыққан Жібек жолымен Жетісу арқылы Түркия және ... ... ... ... ... жерімізде тарихи орындар қаншама
десеңізші.
Облыс Қытай мен Орталық Азия ... ... ... және ... ... ... көлік дәлізі ретінде де
үлкен маңызға ие. ... ... жол ... және ... ... жолдары
арқылы Қытайға және одан әрі әлемнің басқа да ... ... ... еш ... ... Көліктік логистикалық қызмет
көрсетулер кластерін дамытудың аясында ... ... ... жол ... ірі ... орталықтар кұру
көзделіп отыр.
Инвестиция ... ... ... ... үлсс ... ... пайыз. Жаңарту және техникалық қайта ... ... ... 28 ... құрайды.
Қазақстанның интеллектуалдық және рухаи потенциалдығын негізі болып
саналатын білім жүйесі туралы қазіргі заманның талабына сай ... ... ... ... ... ... оларды реттейтін уақыт
жеткен сияқты. Толыққанды білім жүйесіне мүмкіншілік беретін экономикалық -
ұйымдастыру тетіктерін жетілліру - ... ... ... ... міндет.
Бұл мәселеде бюджеттің әлеуметтік салаға үлесін көтеріп қана ... тыс ... ... ... ... Осы ... орны ерекше. Еліміздегі үлкен-үлкен коммерциялық
компанияларды бұл ... ... ... ... ... ... асырылуы
мемлекет тарапынан бақыланып отырылуы керек. Мұндай оңтайлы процесті одан
әрі ... үшін ... ... ... ... сараптап,
инвестициялық процестін даму стратегиясын ... ... Ең ... ... ... ... ... жүмсаумен жене шаруашылық
инвестициясынан түсетін кайтарым мен ерекшеленуі ... ... ... ... факторларды ескере отырып реттелінбесе онда ол жалпы
дағдарысқа апаратын негзігі себептердің біреуі болып ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан талдап, соның
негізінде әлеуметтік және экономикалық" кұрылымдарды ... ... ... ғана ... ... құтылуға болады [Қосымша В].
Әрине, экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... нәтижелерін қадағалап отыру қажет. Сонда
ғана инвестициялық процесс әлеуметтік-экономикалық саланың ... ... өз ... ... ... [34].
Аймақтық инвестициялық қызметтің дұрыс деңгейде дамуы нәтижелі болуы
кешенді ... ... ... ... ... саласында мемлекеттік инвестициялық саясатты
және инвестициялық қызметті мемлекеттік реттеуді жетілдіру ... ... ... ... ... инвестициялық ахуалды жақсартуда және инвестициялық қызметті
мемлекеттік реттеуді жетілдіруде мемлекеттің инвестициялық саясаты ... ... ... ... ... - ... өндіру саласы бойынша
ТШИ тартудың қолайлы жағдайын қалыптастыруы қажет. Яғни мұнда біріншіден,
мұнай өндіру ... ... ... ... ... ... ... үшіншіден, нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру;
төртіншіден, тікелей шетел инвесторларын ынталандыру.
Екінші бағыты - мұнай өндіру ... ... ... реттеудің келесідей жолдарын жетілдіру:
- мемлекеттік қаржылық қолдау;
- инвестициялық салықтық преференциялар ұсыну;
- шетел инвесторларын кеден-аж салығынан босату;
- мемлекеттік натурдық ... беру ... ... ... ... ... ... отырып, бәсекеге қабілетті
өндірісті құру үшін мұнай өндіру саласында инвестицияларды тиімді ... ... ... 3.2 – ... ... саласында қолайлы инвестициялық ортаны
қалыптастыруда мемлекеттік инвестициялық саясат үлгісі
Бүгінгі таңда Қазақстанның инвестициялық қызметін жандандыру қажет.
Бұл үшін келесідей ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруды ұсынып отырмыз
(сурет 3.4):
Сурет 3.4 – Инвестициялық ... ... ... ... ұзақ ... ... негізгі мақсаты, капитал
сыйымды өндірісті ынталандыратындай етіп экономиканы қайта құру болуы тиіс.
Бұл жағдайда елдің экономикалық капиталын дамытудың ... ... ... ... яғни жаңа ... жетістіктерді пайдалану
арқылы жаңа болжанған ғылыми-техникалық ресурстар негізінде ... ... ... ... ығыстырушы бәсекеге қабілетті
салаларды және өндірістің халықаралық техникалық-технологиялық деңгейін
сақтап қалған ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың салықтық жеңілдіктерін реттеу, жинақтарды
инвестицияларға айналдыру тетіктерін жетілдіру, инвестициялық қызметтегі
бәсеке ортасын ... және т.б. 2) ... - ... ... ... кепілдік беру жүйесін дамыту, инвестициялық
қажетті заң базасын қалыптастыру үрдісін ... ... ... жоғарлату т.б. жатады.
3) Қазақстандық корпоративтік қағаздар нарығын құқықтық қамтамасыз ету
қызметін жетілдіру, мақстаттық бағдарламаларды өңдеу, қарастыру және бекіту
үрдісін реттеу, ... ... асуы үшін ... ... ету ... ... және кәсіпорындардың инвестициялық ... ... ... ұсыныстарды өңдеу және қолдану инвестициялық
қызметті жандандырудағы әдістемелік шараларды құрайды.
4) Мұнай өндіру саласындағы ... ... ... ... маңызды шара бұл келесідей әлеуметтік шаралар болып табылады: ... ... ... ... ... ... және ... арттыру, әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға
ықпал жасау, еңбек ету ... ... ... өмір сүру ... ... ... ... қолдана отырып, ... ... тағы да ... деңгейде іске асуына мүмкіндік
туады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Дамушы нарықтық жүйелердегі инвестициялық саясатты және инвестициялық
жобаны ... ... және ... ... ... ... отыратын интеграциялық кеңістіктегі олардың бәсекеге қабілеттілігін
жоғарылату жүйесіндегі оны пайдалануды оңтайландыру тетігі бойынша бірқатар
қорытындылар мен ұсыныстар жасауға ... ... ... ... ұғым банк ісі ... ... бөлігі болып
табылады. Бұл инвестициялық қызметтің неғұрлым белсенді және ірі ресурстар
бар мүшелер. Сондай – ақ оларды ... және ... ... тарту
олардың инвестициялық ресурстар трансформациялануы ... ... ... бөлу және ... ... туындайтын экономикалық қатынастар
табылады. Қазіргі уақытта инвестициялық процессті ... ... бір ... ... ... ... экономиканың дамуының
басты проблемаларының бірі болып табылады. Тиімді ... ... ... ... өндірісті қалпына келтіру және сапаны
қайта құру үшін әр түрлі көз-қарастар мен ... ... ... ... ... ... сигмент ретінде банктік жүйеге
келтіріледі. ... ... ... ... ... ... асыру саласына, кәсіби білім алуына мақсатты теориялар және
тәжірибелік ... ... ... қалыптасқан инвестициялық
инфрақұрлымның, қызмет ету мөлшері және ... ... ... ... Біздің ойымызша, экономиканың ... ... ... ... ... бірі бола отырып, оның ... ... ету ... ... жалпылама белгілерден де
тұрады. Бұл әсіресе, бәсекелестік артықшылық ... ... ... ... беретін және елдің экономикалық
қауіпсіздігі үшін өте аз ... ... ... кіре алатын дағдарыстық жағдайларда көрінеді. Сонымен бір
мезгілде осы жағдай ... ... ... ... қажетті
іскерлік белсенділігін қолдай отырып әлеуметтік аядағы, әсіресе, оның
іскерлік негізін ... және өзін ... ... ... ... ... бизнес-ортадағы қиыншылықтарды азайтады. Бизнес-
ортаның дамуы ... ... ... ... ... отырып өзіне дамушы нарықтық жүйелерде экономиканы одан әрі ... ... үшін ... мақсаттарға пайдаланылатын ... ... ... Сол ... ... ... орны бар ... және бір мезгілде тұрақты әлеуметтік-экономикалық
жүйе қажетті мәртебеге қол жеткізеді.
3. Нарықтық реформалар басталған ... ... ... кеңестік
мемлекеттерде жүргізілген әлеуметтік-экономикалық қайта ... ... ... ... базаны жаңарту негізіне
көптеген ресурстық салымдарды талап етті. Бұл үдеріс көп жақты сипатқа ... және ... ... жүргізілді:
- инвестицияның қайнар көздерін кеңейту;
- қолайлы инвестициялық ахуалды құру;
- қаржы жүйесін қайта құру;
- инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір ... ... ... құруда ең алдымен маңызды стратегиялық міндеттердің
әрбір кезеңіне қажетті инвестициялардың каналдарын дер ... ... ... инвестициялық әлеуеттің қайнар көздерін бір жүйеге
келтірудің ерекше ... бар. Бұл ... ... ... құру ... ... шешу үшін тартылған негізгі инвестициялық
топты ... ... ... ... ... ... ... аяны белгілі бір кезеңділікпен қайта құрудың және
ондағы отандық капиталдың ... ... ... оны ... ... ... ... ең алдымен, елдердің әлемдік
қауымдастыққа кіру ... ... ... ... ... жаңа инвестициялық әлеуетті қалыптастырудың ... ... ... және оны ... іске асыру қажет.
4. Инвестициялық әлеуетті үлгілеуде және оны ары қарай ұйымдастыруда
оның функционалдық ... ... ... ... ... ... ... маңыздылығы бар. Экономиканың әртүрлі
секторларындағы, яғни нақты ... ... ... ... ... шешетін мақсаттық міндеттер кешенін жеке-жеке
айқындайды, сонымен ... ... ... ... - ... кеңейту
немесе оны әртараптандыруды көрсетеді. Бұдан біздің ... ... ... ... ... ... яғни ... материалды-техникалық, кадрлық, ... ... Осы ... ... ... бір мақсатқа бағытталған
есебі шаруашылықты жүргізудің әртүрлі аяларын нығайтуға, ... әсер ... Бұл ... ... ... ортаны дамыту
және әлемдік шаруашылық байланыстарындағы оның ... ... үшін өте ... ... ... жүйе үшін ... аяны
рәсімдеу ерекше маңызды болып табылады. Себебі, оны ... ... ... ... ... көздерінің ерекшеліктерінен және әлемдік
шаруашылық байланыстарындағы оның мүмкіндіктерінен тұрады
5. Қазақстандық экономикадағы инвестициялық ... ... ... ... ... біріншіден оны
қалыптастырудың шаруашылық жүйелерді реформалау кезеңдеріне адекваттылығын;
екіншіден - оның ағымдарының шешімін ... ... ... шеңберінде
белгілі бір мақсатқа бағытталатындығын; үшіншіден – ... ... ... инвестициялық аяны дамытудың
стратегиялық бағыттарына сай келетіндігін көрсетті.
6. Инвестициялық ... ... ... ең ... жүйеде қалыптасқан инвестициялық ағымдардың көлемділілігінен,
құрылымы мен серпінінен ... және оның ... ... ... инвестициялық белсенділікті бағалаудың маңыздылығы ... ... және оның ... секторларында инвестициялық
белсенділікті нығайту үрдісі және инновациялық құрамдас бөліктерді ... оның ... ... ... айқындалған.
7. Экономикалық жүйенің бәсекеге қабілеттілігін жоғарылатуда нақты
секторға бөлінген ... ... ... мен ... ... бар. Соңғы жылдары Қазақстан ... оның ... ... ... мен ... ... ... нығайту
үшін көп мөлшерде инвестициялық ресурстардың пайдаланылғаны белгілі. Бірақ
инвесторлар үшін әліде болса елдің отын-энергетика кешені ... ... бұл өз ... ... ... ... салаларын дер кезінде
әртараптандыруға мүмкіндіктер бермейді. ... ... ... ... ... ... мен ... да жеңілдіктерді пайдалану
негізінде өңдеуші салаларды ... ... ... тартуды күшейту
арқылы инвестициялық ағымдарды қайта қайта құрылымдау қажет.
8. Белгілі бір мақсатқа бағытталған инвестициялық ... ... ... ... ... дамытудың негізгі бағыттарына ... ... бір ... ... ... ... дамуының маңызды стратегиялық бағыты ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл инвестициялық аядағы
басымдылықтарды стратегиялық тұрғыдан таңдауды ... ... ... ... ... және тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... отыр.
9. Сонымен бірге инвестициялық аядағы реттеуші тетіктерді жетілдірудің
объективті қажеттіліктерін ... ... ... ... ... ... ... ұсынылған. Онда реттеуші ортаның
факторалдық ортаны қатыстыра отырып трансферттік ортаның ... ... ... ... ... ... мен ... қарым-
қатынастары көрсетілген. Осылардың барлығы инвестициялық ағымдардың
құрылымын, олардың көлемін және ... ... дер ... ... ... ... мен ... іс-әрекеттерін
келістіруге және инвестициялық кеңістіктегі тәуекелділіктермен ... ... ... ... ... Ел экономикасына инвестиция тартудағы кейбір
кедергілер// Саясат март 2001,бет 8-10
2. ... ... в ... инвестиционных процесов в РК//
Қаржы және қаражат. 2001 N5 74-89 бет.
3. Қазақстан Республикасы Президенті ... ... ... барынша қабілетті 50 ... ... ... атты 2007 жылғы халқына Жолдауы
4. “Тікелей инвестицияларды мемлекеттік қолдау” Заңы//Егіменді Қазақстан
30.02. 2000 ж
5. «Инвестиция туралы» Қазақстан Республикасының заңы 2004 ... ... А. Г. – ... ... М., 1994 г.
7. Богусловский М. М. Иностранные инвестиции. М., 1998 г.
8. Караусов Ф., ... А., - ... ... на ... ценных
бумаг Казахстана. А., 2000 г.
9. Морозов С. П. Инвестиционное ... ... 2005 ... ... ... ... в Казахстане: сущность и
основные факторы// 2001. N3, стр ... ... ... ... ... ... ... жаңа
Қазақстан» атты 2008 жылғы халқына Жолдауы
12. ҚР-ның “Шетелдік инвестициялар туралы” Заңы //Егіменді ... Л.Н. ... ... ... ... ... иностранных инвестиций// Саясат. Март 1999.
14. Киреева К, Тлеужанов Е. ... ... ... ... ... N1, стр 46-54. 2001.
15. «Инвестициялық қор туралы» Қазақстан Республикасының заңы 2005 жыл
16. М.Жанабишов. Привлечение ... ... в ... ... ... N4. ... ... У. Банковская оценка инвестиционных проектов стала ... ... ... и ... №19 1999 г.
18. Бабак В.Ф., Новгородов А.а. Финансирование и кредитование ... ... ЭКО, 1997, ... ... и ... ... Сб. Науч. Трудов под ред. В.
А. ... Л.П. ... ... 1994 ... ... Ю. ... инвестиционной привлекательности акций
приватизированных предприятий РЦБ. 1997 г. №5
21. ... ... ... ... ... ... перестройки экономики// Экономика Казахстана, январь 1999.
22. Қазақстан Республикасының ... ... жəне ... борышы 2009
жылғы 1 жартыжылдық, Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... версиясы) 12-20 бет
23. Н.Нурланова, А.Бейсенбина. Оценка потенциальных инвестиционных
возможности ... ... и ... N3 ... М.Кенжегулин. Международные портефельные инвестиции// РЦБК N11, 2001.
С 13-15.
25. Сайденов А. О притоке прямых ... ... в ... ... вестник 2001 N4. .
26. Аленичева Т.Д. ... ... ... ... и ... №10 1997 г.
27. Қазақстан Республикасының мұнай өндіруші саласына инвестицияларды
тарту механизмдері.//Алматы, Ізденіс.- 2009 ... Учет ... как ... ... оценки эффективности
инвестиционных проектов.// Түркістан, Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ
хабаршысы.-2009.-№2. ... ... ... А. ... ... саласындағы мемлекеттік саясатты
іске асырудың негізгі ... ... ... ... -2009. -№2. 214-221–Б.
30. Кайненов П. Қазақстан Республикасындағы инвестициялық іс-әрекеттерді
жандандыруда трансұлттық компаниялардың қызметін жетілдіру. // Хабаршы
ХҚТУ №3, ... ... ... ... М. ... және ... ұлттық деңгейде шетел ... және оны ... ... ... // ... ХҚТУ №3, ... 235-243-Б.
32. Раханов П. Бәсекеге қабілетті ұлттық экономиканы қаржылық қамтамасыз
ету мәселелері // ... ... ... ... ... ... ... укрепление позиций малого и среднего бизнеса в ... ... ... Абай ... ... С. Демирел атындағы Университеті,
2007, Б. 362-367,
33. Татуов Р. Инвестиция-Қазақстан экономикасының бәсекелестік деңгейін
жетілдіретін негізгі фактор // ... ... ... ... «Инновационное развитие и ... ... в ... ... ... ... ... 2009, Б. 124-128, .
34. Куртов Р. Бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... как залог конкурентоспособности
экономики Республики Казахстан» // ... ... ... конференции, Алматы, Абай атындағы ҚазҰПУ, 2010, Б. 646-
651
35. Галымжанова Р. Елдердің бәсекелестік түсінігі, оның ... ... ... көзі // ... ... № 3 (57) 2008, Б.28-31
36. Сейтова Н. Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігін көтеруді
қамтамасыз етудің ... ... ... // ... ... ... № 2 (12) 2010, ... А.
Негізгі қызмет түрлері бойынша ШТИ жиынтық ағынының құрылымы
| |2008 жыл |2009 жыл |
| |млн. АҚШ |%% |млн. АҚШ |%% |
| ... | ... | ... |5 745,6 |100,0 |6 933,9 |100,0 ... ... | | | | ... ... мен табиғи газ |1 546,3 |26,9 |1 886,3 |27,2 ... | | | | ... ... |254,7 |4,4 |381,0 |5,5 ... |117,5 |2,0 |243,8 |3,5 ... автомобильдер мен үйде |188,9 |3,3 |618,7 |8,9 ... ... ... | | | | ... ... ... |164,6 |2,9 |29,5 |0,4 ... барлау жəне зерттеу |2 936,8 |51,13 |167,6 |45,7 ... ... ... | | | | ... басқа түрлері |529,3 |9,2 |601,7 |8,7 ... ... ... ... бабында көрсетілген
шетелдік активтерінің өзгеруі ("+" – активтердің азаюы, "-" – активтердің
көбеюі) млн.АҚШ долл
| |2007 жыл |2008 жыл |2009 жыл ... ... ... |0,0 |-109,9 |0,6 ... |0,0 |0,6 |0,6 ... ... |0,0 |-110,5 |0,0 ... реттеу органдары |-100,6 |-156,4 |-278,3 ... |0,0 |0,0 |0,0 ... жəне ... - |29,6 |-203,3 |-313,6 ... ... |-71,0 |46,8 |35,3 ... |-1347,7 |-383,5 |-4371,9 ... |-223,2 |-1202,0 |-4180,2 ... жəне ... |-1103,5 |942,8 |-23,2 ... ... |-21,1 |-124,3 |-168,6 ... ... |-932,7 |-1653,4 |-3735,5 ... ... |-799,1 |-1439,3 |-2282,4 ... |-154,6 |-77,7 |-285,9 ... жəне ... |89,7 |-9,4 |-1181,0 ... ... |-68,8 |-127,0 |13,8 ... ... барлығы |-2381,1 |-2303,1 |-8385,2 ... Б ... ... ... ... мен шешілу жолдары
|№ |Мәселелер ... ... ... |
|1 ... ... ... |
| |экономикасын көтеру. ... ... ... |
| | |шет ... ... Шет |
| | ... үлесін айтуға |мемлекеттер |
| | ... Шет ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... олардың |және Қазақстан |
| | ... ... ... салаларды |
| | ... ... ... ... |
| | | ... ... |
|2 ... ... |Осы ... |
| ... ... қаржы |салалардың күрт |
| |кәсіпорындары мен ... ... және ... ... |
| ... ... ... басқарылуы. Салық|болады. Қазақстан |
| | ... және ... ... |
| | ... ... |инвестицияларды |
| | | ... ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... |
| | | ... көруге |
| | | ... |
|3 ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |тұрғындарының |
| | ... ... кадр ... жақсаруы,|
| | ... ... ... берудің |
| | ... ... ... ... ... | ... және тағы |сай ... |
| | ... ... ... | | ... ... әлеует
Портфельды инвестициялар
Тікелей инвестициялар
Инвестицияның ішкі қайнар көздері
Инвестицияның сыртқы қайнар көздері
Инвестициялық орта
Инвестициялық әлеует
Инвестициялық ... ... ... ... ... ... секторы
Инфрақұрылымдық сектор
Өндіретін салалар
Қайтаөңдеу салалары
Өндірістік инфрақұрылым
Өндірістік емес инфрақұрылым
Бизнес-орта (инвестицияның құрамдас бөліктері)
Институционалдық
Инновациялық
Материалды-техникалық
Кадрлық
Салалық (амақтық)
Бәсекелік ... ... ... ... ... мен ... тарату
Кәсіпкер-лікті қолдау қорларының несиелері
Орталық-
тандырыл-ған мемле-кеттік несиелер
Қарыз қаражаттары
Шетелдік инвести-циялар
Кәсіпкерлікті қолдау қорларының қаражаттары
Әр түрлі деңгейдегі бюджеттерді ассигнациялау
Инвестициялық ... ... ... ... ... таза ... қайтаратын сомасы
Материал-
дық емес активтер-
дің амор-тизациясы
Материал-
дық актив-тер дің амортиза
циясы
Акцияларды эмиссиялау және ... және ... ... ... компанияларының қаражаттары (Холдингтер және т.б.)
Өзіндік қаржыландыру
Тартылған қаражатар
Инвестициялық ... ... ... инвестициялық саясаты
Ауыл шаруашылығына инвестиция тартудың қолайлы ахуалын қалыптастыру
Макроэконо
микалық конъюнктура
ны жақсарту
Мемлекеттік кепілдік қорын құру
Нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру және ... ... ... шаруашы
лық кәсіпорындарының инвестиция
лық стратегиясы жөніндегі ақпараттық кеңес қызметін дамыту
Тікелей шет елдік инвестиция
ны ынталанды
ру
Ауыл ... ... ... ... ... ... салық салу
Жеңілдетілген несиелер
Амортизациялық саясат
1.Міндетті сақтандыру
2. Субсидия және дотация
1.Инвесторлар үшін салық жеңілдігін орнату
2.Бірыңғай жер ... ... ... ... ... несиелеу
2.Лизинг бойынша алдыңғы қатарлы технологиямен қамту
1.Жеделтетілген амортизацияны қолдану
2.Негізгі құралдарды құруға бағытталған арнайы амортизациялық түсімдер
шотын құру
Бәсекеге қабілетті өнім ... құру үшін ауыл ... ... ... ... ... өндірісі саласы бойынша тікелей шетел инвестицияларын тартудың
қолайлы ахуалын қалыптастыру
Тікелей шетел инвестицияларын ынталандыру
Норматив
тік құқықтық базаны жетілдіру
Мемлекеттік кепілдік қорын құру
Инфра-құрылым-ды дамыту
Мұнай өндірісі ... ... ... ... ... ... ... натуралық гранттар беру
Кеден баж салығынан босату
Мемлекеттік қаржылық ... ... ... ... ... құру үшін мұнай өндірісі саласында
инвестицияларды тиімді басқару қызметін қалыптастыру
Қазақстандағы инвестициялық қызметті жандандыру ... ... ... ... ... ... ... шаралар
Импорттық ығыстырушы бәсекеге қабілетті салаларды және өндірістің
халықаралық техникалық­технологиялық деңгейін сақтап қалған салаларды
қолдау
Халықтың жұмыспен ... ... ... ... қағаздар нарығын құқықтық қамтамасыз ету
қызметін жетілдіру
Инвестицияларға мемлекеттік кепілдік беру жүйесін дамыту
Қаржылық лизингті және ипотекалық несиелендіруді дамытуды жеделдету
Еңбек ресурстарының құрылысын жақсарту және ... сын ... ... ... ... және ... ... реттеу,
олардың жүзеге асуы үшін қаржылық қамтамасыз ету бойынша талаптарды күшейту
Өкілетті банктердің арнайы шотында ... қор ... ... ... ... төмендету және нақты сектордағы кәсіпорындардың
салықтық жеңілдіктерін реттеу
Әлеуметтік инфрақұрылым­ды дамытуға ықпал жасау
Инвестициялық қажетті заң базасын қалыптастыру ... ... ... ... тетіктерін жетілдіру
Еңбек ету жағдайын жақсарту
Кәсіпорындардың инвестициялық тартымдылығын бағалау бойынша ... ... және ... ... ... ... ... бәсеке ортасын дамыту
Халықтың өмір сүру деңгейін жоғарлату
Банктық пайыздық мөлшерді біртіндеп экономиканың нақтысекторына
бағытталатын несиелік ресурстарды ынталандырушы деңгейіне дейін ... ... ... ... ... ... инвестор-
лардың несиелері
Банк несие-лері
Жоба-
лық қаржы
ландыру

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 105 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инвестицияларды қаржыландыру және несиелеу47 бет
Инвестициялық жоба,оның құрылымы және өмірлік циклі24 бет
Инвестициялық жобаларды дайындау және экономикалық дәлелдеу67 бет
Инвестициялық жобалардың ақша ағымдарын бағалау36 бет
Кәсіпорынның инвестициялық саясаты55 бет
Кәсіпорынның инвестициялық қызметін талдау21 бет
Нақтылы инвестициялық жобаларды бағалау73 бет
Нақтылы инвестициялық мысалдарды бағалау31 бет
Қазақстандағы кәсіпорындардың инвестициялық белсенділігін арттыру35 бет
Инвестициялық бағалы қағаздар нарығы82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь