Кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫҢ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ КӘСІПОРЫНДАРДА САЛЫҚ ОРГАНДАРЫНЫҢ ТЕКСЕРУДІ ӨТКІЗУ БОЙЫНША ЖҰМЫСТАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖҮЙЕСІ ... ... ... ... ... ..22
1.1 Салықтық бақылаудың мәні мен маңыздылығы ... ... ... ..22
1.2 Мемлекеттік салықтық бақылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
1.3 Кәсіпорындардағы салықтық бақылау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..37

2 САЛЫҚ ОРГАНЫНЫҢ «ҚАЗМҰНАЙГАЗ» БАРЛАУ ӨНДІРУ» АҚ ҚЫЗМЕТІНЕ БАҚЫЛАУ ӨТКІЗУ БОЙЫНША ЖҰМЫСТАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25.50
2.1 «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ қызметінің қаржылық көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
2.2 «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ корпоративтік және жеке табыс салықтарының төленуін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
2.3 «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ мүлік, жер және көлік құралдарына салықтарының төленуін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...42

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КӘСІПОРЫНДАҒЫ САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫ ЖӘНЕ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... ... ... ..51.70
3.1 Қазақстан Республикасының кәсіпорын қызметінідегі салықтық бақылаудың қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...51
3.2 Қазақстан Республикасының кәсіпорын қызметінідегі салықтық бақылаудың жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57
3.3 Кәсіпкерлік қызмет субъектілеріне салық салуды жетілдіру жолдары жіне салық қызметінің стратегиялық дамуының миссиясы мен көрінісi ... ... ... ... ... .66

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 72

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..74

ҚОСЫМШАЛАР
КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі. Заңды тұлғаларға салынатын салықтар заңды тұлға болып табылатын кәсіпорындар, өнеркәсіптер, корпоративтер және тағы басқа ұйымдар мен мекемелердің салық салынатын объектілері және салық салуға байланысты объектілергет салынатын салықты айтамыз. Бұл салықтың экономикадағы алатын орны мен мәнін көру үшін ең алғашқыда заңды тұлға болып табылатын ұйымдар мен мекемелердің маңызын ұғынуымыз керек.
Салықтық бақылауды мемлекеттік бақылаудың арнайы түрі мемлекеттік қаржылық бақылаудың ерекше бір түрі деп түсіндіруге болады. Сонымен бірге ол салықтық қызметтің және салық салу саласындағы мемлекеттік басқарудың құрамында да тұрақты көрініс табады.
Салықтық бақылау: салық заңдарының бұзылуы жөніндегі деректерді айқындау; салықтық құқықтық қатынасқа қатысушының өз міндеттерін жеткіліксіз орындағаны туралы деректерді айқындау; кінәлілерді табу және оларды белгіленген заңды жауапкершілікке тарту; салық заңдарының бұзылуын (орындалмауын немесе сапасыз орындалуын) жою; салық берешегін мәжбүрлеп өндіріп алу түріндегі шараны қолдану арқылы мемлекеттің материалдық мүддесін қорғау; салық заңдарының бұзылуын болдырмау тәрізді мақсаттарды көздейді.
Салықтық бақылау әрқашанда тексеру немесе тексеру мақсатында қадағалау болғандықтан: ақпараттар жинау; ақпараттарды бағалау; жиналған ақпараттар бойынша іс- қимылдар атқару кезеңдері арқылы жүзеге асырылады. Ал салықтық тексерудің өзіне тән кезеңдеріне: тексеруге дайындалу; тексеруді жүргізу; тексеру нәтижелерін жазбаша түрде белгілі бір тәртіпке келтіру; салық заңдарын бұзу көрініс тапқан жағдайда оны жою жөніндегі бұйрық- талаптың атқарылуына бақылау жүргізу жатады.
Экономиканың дамуындағы жалпы ішкі өнім үлесіндегі қосымша құн өскен сайын бюджет көздері толықтанып, халықтық әлеуметтік және рухани шығындарын қанағаттандыра түсіру үшін нарықтық қатынастардың құқықтығы күшейе түсуіндегі барлық бағыттарды бақылау жүргізу әділеттіліктің негізгі даму бағыты. Сайып келгенде, зерттелінген тақырыптың ғылыми және іс-тәжірибелік маңыздылығы зор бастамалардың бірі екенін айта аламыз.
Осы жоғары келтірілген мәселелер зерттелетін тақырыптың таңдалуына, мақсатына және қарастырылатын мәселелер шеңберіне негіз болып отыр.
Дипломдық жұмыстың мақсаты кәсіпорын қызметінідегі салықтық бақылауды анықтап, кәсіпорын қызметінідегі қаржылық көрсеткіштердің қалыптасуына салықтардың ықпалының экономикалық категориясы ретінде мазмұнын, мақсатын және мүдделі міндеттерін ашу үшін әдебиет көздерін зерттеу және мәліметтер мен деректерді, заңнамаларды елеу негізінде, оның қызметінің теориялық сипатын беру, салық салуды ұйымдастыруды жетілдіруге, тиімділігін арттырудың жолдарына әдістемелік және іс тәжірибелік ұсыныстарын жасау.
Қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін төмендегідей міндеттер қойылды:
- Кәсіпорынның салық төлеуіне бақылау жасаудың ғылыми-әдістемелік негіздерін зерттеу;
- «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ корпоративтік және жеке табыс салықтарының төленуін талдау;
- «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ мүлік, жер және көлік құралдарына салықтарының төленуін талдау;
- Қазақстан Республикасының кәсіпорындарында салықтық бақылаудың даму перспективаларын зерттеу;
- ҚР салық қызметіндегі салық бақылауды жетілдіру мен тиімділігін арттыру бойынша нақты ұсыныстар жасау және оларды негіздеу.
Зерттеудің объектісі. Қазақстан Республикасындағы салықтық қатынастар мен салықтық бақылауды заңдық негіздеріне сүйене отырып, кәсіпорындарда салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару жүйесін зерттеу. Осыған орай, Қазақстан Республикасы және Атырау облысы бойынша салық салуды басқаруды ұйымдастыру және «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ қызметін зерттеу объектісі ретінде алынған.
Зерттеу пәні – кәсіпорын қызметінідегі қаржылық көрсеткіштердің қалыптасуына төте салықтардың ықпалының мазмұны болып табылады.
Зерттеудің әдістемесі негізі. Қазақстан Республикасы Конституциясы, Салық Кодексі, Азаматтық Кодекс тағы басқа заңдар мен нормативтік құқықтық актілер (оларға түсіндірмелер) мен әлемдік экономика ғылымының классиктерінің, Ресей және Қазақстандық ғалым-экономистер мен маман-практиктердің еңбектері, қарастырылып отырған мәселеге байланысты әр түрлі нысандағы есептілік мәліметтері қолданылған.
Дипломда Қазақстан Республикасы Салық комитетінің нормативтік құжаттары мен инструктивтік материалдар, сонымен қатар ғылыми конференциялар мен кезеңдік баспалар материалдары кеңінен қолданылды. Зерттеу барысында жүйелік талдау, жинақтау, топтау, салыстыру, монографиялық және тағы басқа экономика-математикалық әдістер пайдаланылған.
Диплом жұмысын зерттеудің ақпараттық базасы Қазақстан Республикасы Салық комитетінің 2010 жылғы есебі, Қазақстан Республикасы Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігінің «2009-2011 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» Ережесі Қазақстан Республикасының салықтық қызметі туралы жаршысы 2010 жыл, Қазақстан және оның аймағы 2007-2009 жылдар аралығы, «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ 2010 жыл және тағы да басқа.
Алға қойылған мақсаттарға жету барысында жылдық, тоқсандық есептіліктері және жедел ақпараттары, сонымен бірге осы қарастырылып отырған мәселеге тиесілі шеңберіндегі арнайы материалдарға, жалпы экономикалық және құқықтық әдебиеттерге жүгініп негізделінген.
Диплом кәсіпорынға салық салуды басқару қызметі мәселесі және оның тиімділігін арттыру бойынша зерттелген жұмыстардың алғашқыларының бірі. Жұмыста кәсіпорынға салық салуды басқаруды ұйымдастырудың қазіргі іс жүзіндегі барысы жан-жақты ғылыми жолмен зерттелініп, оның ерекшеліктерімен жетіспеушіліктері айқындалған.
Зерттеу жұмысының пәні мен объектілері. Зерттеу жұмысының пәні нарықтық жағдайда кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару жүйесіндегі мемлекет пен меншік иелері арасында салық қатынастарын зерттеу болып табылады. Зерттеу объектісі болып Қазақстан Республикасындағы жеке тұлғаларға салынатын салық жүйесі саналады.
Зерттеу болжамы – экономикалық-әлеуметтік мемлекет қалыптастыру жолындағы кәсіпорындағы салықтық бақылауды талдау еліміздің тарихи және рухани даму ерекшеліктері ескеріле отырып, алдыңғы қатарлы дамыған әрі қаржылық мемлекет қалыптастырған елдердің озық тәжірибесі оңтайлы пайдаланылған жағдайда тиімді әрі жүйелі түрде жүзеге асырылады деген болжамға негізделген.
Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы. Экономикалық дамудың қазіргі талаптарына сай қолданыстағы кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару қажеттігін негіздеу, осы салықты енгізудің ұйымның қаржы-шаруашылық қызметіне, бюджет кірісін қалыптастыруға және азаматтардың әл-ауқаты деңгейіне әсерін зерттеу және жетілдіру бойынша ғылыми негізделген ұсыныстар жасау болып табылады.
Негізгі ғылыми жаңалықтардан тұратын зерттеу жұмысының маңызды нәтижелері болып мыналар саналады:
- Қазақстан Республикасындағы кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару анықтамасына ғылыми негізделген тұжырым берілді;
- кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқарудың әлемдік тәжірибесін сараптай отырып, «жылжымайтын мүлікке» салынатын салықтың жетістіктері мен артықшылықтарының негізінде, оны ҚР-на енгізу қажеттілігінің негізгі және дәлелді белгілері анықталды;
- нарықтық қатынастарға өту кезеңінен бастап еліміздегі кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару анықталып, оның жергілікті бюджетті қалыптастырудың көзі ретінде басымды ерекшеліктері айқындалды;
- салықтық ауыртпалықты салық төлеушілер арасында тең бөлудің ұстамдарына және нарықтық бағаға негізделген жылжымайтын мүлікке салынатын салықты енгізудің негізгі алғышарттары мен қажеттілігі ғылыми тұрғыдан негізделінді;
- кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқарудың нақты нәтижелердің сипаттамасы анықталды.
Қорғауға шығарылған негізгі ұсыныстар:
1. кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқарудың теориялық және әдістемелік негізін зерттеудің нәтижесінде заңыды тұлғаларға салынатын салықтардың рөлі мен маңызына талдау жүргізіліп, мүлік салығының объективті қажеттілігі теориялық тұрғыдан негізделді;
2. Қазіргі уақыттағы кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқаруды жүйесін талдау арқылы заңды тұлғаларға салынатын салықтардың механизмі мен заңдық базасындағы кемшіліктері анықталды;
3. Қазақстан Республикасында кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқаруды енгізудің негізгі белгілері мен алғышарттары анықталды;
4. Нарықтық қатынастар жағдайында республикадағы кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқарудың қолданыстағы жүйесін салынатын салыққа ауыстырудың артықшылықтары мен тиімділігі анықталды.
Зерттеу жұмысының ғылыми-тәжірибелік маңыздылығы. Дипломда берілген ұсыныстар мен қорытындылар жеке тұлғаларға салынатын салық жүйесін жетілдіру бойынша тәжірибелік міндеттерді шешуге бағытталған.
Зерттеу нәтижелерiн салық комитеттері жеке тұлғаларға салынатын салық жүйесін жетілдіруде пайдалана алады, сондай-ақ қаржы және несие мамандарын дайындайтын жоғары оқу орындарында пайдалануға болады.
Практикалық маңызы - дипломдық жұмыстағы ұсыныстарды, қорытындылар мен тұжырымдарды кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқаруды оңтайландырудың басым бағыттарын айқындаудағы және қалыптасу үрдісіндегі қаржылық саясат үлгісін жетілдіруде үкіметтік құжаттар мен актілерді жасау үшін, үкіметтің қаржылық саясатты жетілдіру бағытындағы іс-шаралары мен бағдарламаларын іске асыру үшін, билік, саяси институттар, азаматтық ұйымдар арасындағы өзара ықпалдастық пен байланысты реттеуде кеңінен пайдалануға болады. Дипломдық жұмыс материалдарын Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындарында теориялық және қолданбалы саясаттану бойынша дәріс материалдарына немесе арнаулы курстар жасау үшін қолдануға болады.
Практикалық базасы Қазақстан Республикасындағы қаржылық саясаттың даму бағыттарының теориялық тұрғыдан дәйектелуіне ұмтылыс жасалуында. Дипломдық жұмыстағы Қазақстанның кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқаруды талдау нәтижелері мен қорытындыларын мемлекеттік бюджет жүйесін реттеуде, мемлекеттік билік органдарының рөлі мен орнын анықтауда саясаттану, әлеуметтану, заң ғылымдары мен экономика ғылымдарының қажетті салаларында пайдалануға болады.
Дипломның құрылымы мен көлемі. Дипломдық жұмыс компьютерде терілген 83 бетте (оның ішінде 20 кесте, 8 сурет, 4 қосымшада баяндалған, ол кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Сандық материалдар кестелерде, суреттерде және қосымшаларда келтірілген.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Ілиясов Н.Қ., Құлпыбаев С. “Қаржы”- Алматы: 2005, 208-211 бб.
2. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы Қазақстан Республикасының Кодексі, Алматы, 2009
3. Мамыров Н.Қ., Тлеужанова М.Ә. «Макроэкономика»,- Оқулық Алматы: Экономика, 2003, 392-395 бб.
4. Худяков А.И., Бродский Г.М. „Теория налогообложения”,- Издательство норма – К Алматы: 2002, 6-12 бб.
5. В.Д. Камаева «Экономическая теория»,- под редакцией д-р экономических наук, Москва, ИМПЭ: 1998, 47-49 бб.
6. Алданыш Нұрымов, “Налоги и финансы рыночной экономики”,- “Елорда” Астана: 2004, 89-92 бб.
7. Әубәкіров Я, Нәрібаев К. „Экономикалық теория негіздері”,- 1998,126-131 бб.
8. Сейдахметов Ф.С. “ Налоги в Казахстане”,- Алматы: 2002, 115-119 бб.
9. Кудяков А.И.: “Налоги на имущество” // Қаржы – қарасат 2003 ж. №11 21с.
10. Найманбаев С.М. “Салықтық құқық”, - Алматы: “Жеті жарғы” 2005, 198-230 бб.
11. Ахмадиева С: “Салық жүйесі және оны жетілдіру жолдары” // Жаршы 2004, 3-5 бет.
12. „Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер” туралы Қазақстан Республикасының Салық Кодексі,- Алматы: 2004, 13-17 бб.
13. ” Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер” туралы ҚР-ң Салық Кодексі,- Алматы: 2005, 14-16 бб.
14. “ Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер” туралы ҚР-ң Салық Кодексі,- Алматы: 2006, 11-13 бб.
15. Зейнилгабдин А.Б. «О взаймодействии денежно-кредитной, налоговой и бюджетной политики» стр.43-47 Алматы-2005
16. Дүкенбаев Ө.Е. «Проблема налогового бремени для малого предпринимательства» стр.37-39 Алматы-2003//
17. Искакова З.Д. “Реформирование налоговой системы в разрешении проблемы формирования доходов государственного бюджета Казахстана”,- Вестник. Серия экономика. Алматы: №3(43) 2004, 4-9 бб.
18. Сейдахметов Ф.С. “ Налоги в Казахстане”,- Алматы: 2002, 115-119 бб.
19. Карагусова Г. “Сущность налогообложения”,- Алматы: 200,22-23 бб.
20. Алибеков М.О. “ О главном налоговом реформировании”,- // Аль-Пари, №9, 2000, 52-56 бб.
21. Жанбыршиева К.Б: “Мүлік салығы – жергілікті бюджетке түсімдердің маңызды көзі” // Жаршы 2003 ж. №11. 4с.
22. Ильясов А.Б.: “Көлік – құралына салынатын салық” // Бухгалтер бюлетені 2005ж. №7. 12с.
23. Кәкімжанов З.Х.: “Салық мәдениеті” // Үкімет жаршысы 2004 ж. №7\ 21с.
24. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ жылдық есебі, 2008 жыл.
25. Қадіров С: “Жер салығын төлеу тәртібі туралы өзгерістермен толықтырулар енгізу” туралы // Бухгалтер бюллетені 2006 ж. №2 9-11 бет
26. Перуашев А: “Салық саясаты - өндірістің дамуына әсері” // Жас Алаш 2005 ж. №6 5-6 бет.
27. Ермекбаева Б.Ж. «Проблемы развития налоговой системы Республики Казахстан в условиях глобализации экономики», Алматы, 2007 №3. 23с.
28. Ермекбаева Б.Ж. «Налоговые стимулы роста конкурентоспособности экономики Казахстана», журнал «Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана», Алматы, 2007 №5. 12с.
29. ҚР-ның Қаржы министрлігінің ресми сайты - www.afn.kz
30. Серикбекулы А. «Проблемы налогообложения микрокредитных организаций», журнал «Налоги и Финансы», №11 (12), 2008
31. Н.А. Назарбаев Послание народу Казахстана «Повышение благосостояния граждан Казахстана – главная цель государственной политики» Казахстанская правда, 7 февраля 2008 г.
32. Барулин С.В. «Налоги как инструмент государственного регулирования экономики». Финансы. № 3. Бюллетень бухгалтера \январь 2009г. №1.Журнал «Налоги и Финансы» \декабрь 2008.№ 12{13}., октябрь 2008 №10{11}, июль № 7{8}.
33. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің статистикалық бюллетені № 1 (121), қантар 2009ж.
34. «Салық салуды реформалаудың негізгі бағыттары» тақырыбына арналған дөңгелек үстел, Астана, 2008 жыл 7 тамыз
35. Қазақстан Республикасы Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігінің 2009 – 2011 жылдарға арналған стратегиялық жоспары
36. Мемлекеттік бюджеттің 01.02.2009 жылғы атқарылуы жөніндегі ақпарат
37. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2008-2010 жылдарға арналған стратегиялық даму жоспары
38. 2009-2011 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының Заңы, 2008 жылғы желтоқсанның 4-і. № 96- ІV-ҚРЗ
39. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті 2008 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есеп
        
        ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
КӘСІПОРЫНДАҒЫ САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ БАСҚАРУ
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................3
1 САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫҢ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ КӘСІПОРЫНДАРДА ... ... ... ... ... ... Салықтық бақылаудың мәні мен маңыздылығы ..............22
1.2 ... ... ... ... ... ОРГАНЫНЫҢ «ҚАЗМҰНАЙГАЗ» БАРЛАУ ӨНДІРУ» АҚ ҚЫЗМЕТІНЕ БАҚЫЛАУ ... ... ... ЖӘНЕ ... ... Барлау Өндіру» АҚ қызметінің қаржылық көрсеткіштерін
талдау......................................................................
...................................................25
2.2 «ҚазМұнайГаз» Барлау ... АҚ ... және жеке ... ... «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ мүлік, жер және көлік ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КӘСІПОРЫНДАҒЫ САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫ
ЖӘНЕ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ..........................51-70
3.1 Қазақстан Республикасының кәсіпорын қызметінідегі салықтық ... ... ... ... ... ... бақылаудың
жетілдіру
жолдары.....................................................................
........57
3.3 Кәсіпкерлік қызмет субъектілеріне салық салуды жетілдіру жолдары жіне
салық қызметінің ... ... ... мен
көрінісi.....................66
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.....................................72
ПАЙДАЛАНҒАН ... ... ... тұлғаларға салынатын салықтар заңды тұлға
болып табылатын кәсіпорындар, өнеркәсіптер, корпоративтер және тағы ... мен ... ... салынатын объектілері және салық салуға
байланысты объектілергет ... ... ... Бұл ... ... орны мен ... көру үшін ең алғашқыда заңды ... ... ... мен ... маңызын ұғынуымыз керек.
Салықтық бақылауды мемлекеттік бақылаудың арнайы түрі мемлекеттік
қаржылық бақылаудың ... бір түрі деп ... ... ... ... ... ... және салық салу саласындағы мемлекеттік басқарудың
құрамында да тұрақты көрініс ... ... ... ... ... жөніндегі деректерді
айқындау; ... ... ... қатысушының өз міндеттерін
жеткіліксіз орындағаны туралы деректерді айқындау; кінәлілерді табу ... ... ... ... ... ... ... бұзылуын
(орындалмауын немесе сапасыз орындалуын) жою; салық берешегін ... алу ... ... ... ... ... ... қорғау; салық заңдарының бұзылуын болдырмау тәрізді мақсаттарды
көздейді.
Салықтық бақылау әрқашанда тексеру ... ... ... ... ... жинау; ақпараттарды бағалау; жиналған ақпараттар
бойынша іс- ... ... ... ... ... ... Ал ... өзіне тән кезеңдеріне: тексеруге дайындалу; тексеруді жүргізу;
тексеру нәтижелерін жазбаша түрде белгілі бір ... ... ... бұзу ... тапқан жағдайда оны жою жөніндегі бұйрық- талаптың
атқарылуына бақылау жүргізу жатады.
Экономиканың дамуындағы ... ішкі өнім ... ... құн ... ... ... толықтанып, халықтық әлеуметтік және рухани шығындарын
қанағаттандыра түсіру үшін ... ... ... ... ... ... бақылау жүргізу әділеттіліктің негізгі даму
бағыты. Сайып келгенде, зерттелінген тақырыптың ғылыми және ... зор ... бірі ... айта аламыз.
Осы жоғары келтірілген мәселелер зерттелетін тақырыптың таңдалуына,
мақсатына және қарастырылатын ... ... ... ... ... ... мақсаты кәсіпорын қызметінідегі салықтық бақылауды
анықтап, кәсіпорын қызметінідегі қаржылық көрсеткіштердің ... ... ... ... ... мазмұнын, мақсатын
және мүдделі міндеттерін ашу үшін әдебиет көздерін зерттеу және ... ... ... елеу ... оның ... ... беру, салық салуды ... ... ... ... ... және іс тәжірибелік ұсыныстарын жасау.
Қойылған мақсаттарға қол ... үшін ... ... ... ... ... ... бақылау жасаудың ғылыми-әдістемелік
негіздерін зерттеу;
- «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ корпоративтік және жеке ... ... ... ... ... Өндіру» АҚ мүлік, жер және көлік құралдарына
салықтарының төленуін ... ... ... ... ... ... даму
перспективаларын зерттеу;
- ҚР салық қызметіндегі салық бақылауды жетілдіру мен тиімділігін
арттыру бойынша нақты ұсыныстар жасау және ... ... ... ... ... ... қатынастар
мен салықтық бақылауды заңдық негіздеріне сүйене отырып, кәсіпорындарда
салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару ... ... ... ... ... және Атырау облысы бойынша салық салуды басқаруды
ұйымдастыру және ... ... ... АҚ ... зерттеу объектісі
ретінде алынған.
Зерттеу пәні – кәсіпорын ... ... ... төте ... ... ... ... табылады.
Зерттеудің әдістемесі негізі. Қазақстан Республикасы Конституциясы,
Салық Кодексі, Азаматтық Кодекс тағы ... ... мен ... құқықтық
актілер (оларға түсіндірмелер) мен ... ... ... Ресей және Қазақстандық ғалым-экономистер мен ... ... ... ... мәселеге байланысты әр түрлі
нысандағы есептілік мәліметтері қолданылған.
Дипломда ... ... ... комитетінің нормативтік
құжаттары мен инструктивтік материалдар, ... ... ... мен ... ... материалдары кеңінен қолданылды.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... және тағы ... экономика-математикалық әдістер
пайдаланылған.
Диплом жұмысын зерттеудің ақпараттық ... ... ... ... 2010 ... есебі, Қазақстан Республикасы Экономика ... ... ... ... ... арналған
республикалық бюджет туралы» Ережесі Қазақстан Республикасының салықтық
қызметі туралы жаршысы 2010 жыл, ... және оның ... ... аралығы, «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ 2010 жыл және тағы ... ... ... жету ... ... тоқсандық
есептіліктері және жедел ақпараттары, сонымен ... осы ... ... тиесілі шеңберіндегі арнайы материалдарға, ... және ... ... ... ... ... салық салуды басқару қызметі мәселесі және оның
тиімділігін арттыру бойынша зерттелген ... ... ... кәсіпорынға салық салуды басқаруды ... ... ... ... жан-жақты ғылыми жолмен зерттелініп, оның ерекшеліктерімен
жетіспеушіліктері айқындалған.
Зерттеу жұмысының пәні мен объектілері. ... ... ... жағдайда кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару
жүйесіндегі мемлекет пен меншік иелері арасында салық қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... жеке
тұлғаларға салынатын салық жүйесі саналады.
Зерттеу болжамы – экономикалық-әлеуметтік мемлекет ... ... ... ... талдау еліміздің тарихи және
рухани даму ерекшеліктері ескеріле отырып, алдыңғы ... ... ... ... ... ... озық ... оңтайлы
пайдаланылған жағдайда тиімді әрі жүйелі түрде жүзеге асырылады деген
болжамға негізделген.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... сай ... кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру
және басқару ... ... осы ... ... ұйымның қаржы-
шаруашылық қызметіне, бюджет кірісін қалыптастыруға және ... ... ... ... ... және ... ... ғылыми негізделген
ұсыныстар жасау болып табылады.
Негізгі ғылыми ... ... ... ... ... болып мыналар саналады:
- Қазақстан Республикасындағы кәсіпорындағы ... ... және ... ... ... негізделген тұжырым берілді;
- кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқарудың әлемдік
тәжірибесін сараптай ... ... ... ... ... мен ... ... оны ҚР-на енгізу
қажеттілігінің негізгі және дәлелді белгілері ... ... ... өту ... ... еліміздегі кәсіпорындағы
салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқару ... оның ... ... көзі ... ... ... айқындалды;
- салықтық ауыртпалықты салық төлеушілер арасында тең ... және ... ... негізделген жылжымайтын мүлікке салынатын
салықты енгізудің негізгі ... мен ... ... ... кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және басқарудың нақты
нәтижелердің сипаттамасы анықталды.
Қорғауға шығарылған негізгі ұсыныстар:
1. кәсіпорындағы ... ... ... және басқарудың
теориялық және әдістемелік негізін ... ... ... ... ... рөлі мен ... ... жүргізіліп, мүлік салығының
объективті қажеттілігі теориялық тұрғыдан негізделді;
2. Қазіргі уақыттағы кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және
басқаруды жүйесін ... ... ... ... салынатын салықтардың
механизмі мен заңдық базасындағы кемшіліктері анықталды;
3. Қазақстан Республикасында ... ... ... және ... ... ... ... мен алғышарттары
анықталды;
4. Нарықтық қатынастар жағдайында республикадағы кәсіпорындағы салықтық
бақылауды ұйымдастыру және басқарудың ... ... ... ... ... мен тиімділігі анықталды.
Зерттеу жұмысының ғылыми-тәжірибелік маңыздылығы. Дипломда берілген
ұсыныстар мен ... жеке ... ... ... ... бойынша тәжірибелік міндеттерді шешуге бағытталған.
Зерттеу нәтижелерiн салық комитеттері жеке тұлғаларға салынатын салық
жүйесін жетілдіруде пайдалана алады, сондай-ақ ... және ... ... жоғары оқу орындарында пайдалануға болады.
Практикалық маңызы - ... ... ... ... ... кәсіпорындағы салықтық бақылауды ұйымдастыру және ... ... ... ... және ... ... саясат үлгісін жетілдіруде үкіметтік құжаттар мен актілерді жасау
үшін, үкіметтің қаржылық ... ... ... ... ... іске ... ... билік, саяси институттар, азаматтық
ұйымдар арасындағы өзара ықпалдастық пен ... ... ... ... ... ... материалдарын Қазақстан Республикасы
жоғары оқу орындарында теориялық және қолданбалы ... ... ... ... ... ... жасау үшін қолдануға болады.
Практикалық базасы Қазақстан Республикасындағы қаржылық саясаттың даму
бағыттарының теориялық ... ... ... ... ... ... ... салықтық бақылауды ұйымдастыру және
басқаруды талдау нәтижелері мен ... ... ... ... ... билік органдарының рөлі мен орнын анықтауда
саясаттану, әлеуметтану, заң ... мен ... ... ... ... ... ... мен көлемі. Дипломдық жұмыс компьютерде терілген 83
бетте (оның ішінде 20 кесте, 8 ... 4 ... ... ... үш ... ... қолданылған әдебиеттер тізімінен
тұрады. Сандық материалдар ... ... және ... САЛЫҚТЫҚ БАҚЫЛАУДЫҢ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ ЖӘНЕ КӘСІПОРЫНДАРДА САЛЫҚ ОРГАНДАРЫНЫҢ
ТЕКСЕРУДІ ... ... ... ... ... Салықтық бақылаудың мәні мен маңыздылығы
Салықтық тексерулер, салықтық ... ... түрі ... ... дұрыстығын анықтау, есептеулердің нақтылығын
қамтамассыз ету үшін ... ... ... мен ... ... да ... төлеуін қамтамассыз ету үшін жүргізіледі. Салықтық тексерулерді
жүргізумен қатар салық төлеушілердің жалпы салық мәдениетін ... ... ... ... ... оның ... расталған құжаттамалық
тексерулер жүргіу жоспары бар. “Салықтар және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдер ... №2235 1995 ... 24 ... Қазақстан
Республикасының заңына сәйкес шаруашылық субъектілерді анықтау тәртібі
“Тексеруге ... ... ... анықтау тәртібін растау туралы”
1999 жылғы 29 қазандағы №1308 ... ... ... ... ... ... ... бұзушылықтың қалыптасу мүмкіндігін
куәландыратын критериилерге негізделеді.
Салықтық тексерулерді жүргізу ... ... ... екі ... ... ... қатынастардың қалыптасуын білдіретінін есепке
ала отырып, осы қатынастардағы әрбір қатысушылар белгілі бір ... ... ... ие ... ... қызмет органдарының құқығы мен
міндеттемелері “Салықтар және салық салу” ... 170 және 171 ... ... ... ... ... ... критериилерге негізделеді.
Салықтық тексерулерді жүргізу салық қызметі органдарының екі жақтың
қатысуымен ерекше ... ... ... білдіретінін есепке
ала отырып, осы қатынастардағы әрбір қатысушылар белгілі бір ... ... ... ие ... Салықтық қызмет органдарының құқығы мен
міндеттемелері “Салықтар және салық салу” туралы заңымен ... ... ... құқықтары келесілерді қамтиды:
1) Шаруашылық субъектілерде барлық ақшалай құжаттың, ... ... ... ... ... ... ... жүргізу;
2) Ұйымның жетекшілерімен басқа да лауазымды тұлғаларына салықтық
заңдылықтарды бұзуын ... және ... ... ... ... Салықтық заңдылықтарды бұзған ұйымдарға, лауазымды тұлғалармен
халыққа ... ... ... салықтық санкциялар мен
штрафтарды қолдану.
Салықтық ... ... ... ... ... ... төлеушілердің және мемлекет көзқарасын, құқықтарын сақтау
және қорғау;
2) ... ... ... ақпараттар құпиялылығын сақтау;
3) Салықтық қызмет ... ... ... ... төлеушілерді тексеру жұмысын жүргізу;
4) Мемлекет алдында салық және басқа да ... ... ... ... есеп ... ... ... жұмысын жүргізген кезде салықтық қызмет
органдарының қызметкерлері салық төлеушілерге ... және ... ... ... ... ... ... қажет, салық төлеушілерге
талаптарын ұсыну қажет [1].
Тексеру жұмысын жүргізген кезде ... ... ... ... тиімді жағдайларды қабылдау қажет. Сонымен қатар, салық төлеушілерден
барлық құжаттарды ... ... ... ... ... кейін
құжаттар мен міндеттемелер қабылданбайды.
Астана қаласының Алматы районы ... ... ... ... ... ... ... бұзушылығы өте
көп кездеседі. Негізінен қосымша құнға ... ... ... ... ... ... кездеседі:
- айналым жарылқауының төмендеуі;
- ҚҚС сомасын қажетті құжаттарынсыз есептеу;
- Бос айналым кезіндегі салмақтың дұрыс анықталмауы;
- Реализация кезінде ҚҚС-ты дұрыс есептемеу.
Сонымен ... ... ... ... төлеушілерде бастапқы
құжаттардың жоқтығымен ... ... ... ... ... жетекшілерімен материялды
жауапты тұлғалардың білімсіздігі, ҚР-сы салықтық заңдардың әлсіз білімі
болып табылады.
Салықтық қызмет ... ... аса ірі ... ... ... ... ... салық төлеушілердің жоқтығын
құрайды.
Салықтық бақылау құралдары түріндегі салықтық тексерулер мен ... ... ... ... ... процесіеде қалыптасқан салық
төлеушілері мен салықтық қызмет органдарының қарым – қатынасындағы ... бірі ... ... ... ... ... ... регламентация болып табылады.
Бүгінгі таңда салықтық тексерулерді жүргізу ... ... ... ... ... және бюджетке төленетін басқа ... ... ... 24 ... 1995 ... заң, “Салықтар және бюджетке
төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы” №43 1 шілде1995 жылғы ... бас ... ... ... “Заңды тұлғалармен
бюджетке төленетін міндетті төлемдержәне ... ... ... ... ... 25 ... 1996 ... уақытша әдістемелік
нұсқаулықтар және басқа да нормативтік құқықтық актілер табылады.
Бірақ, жоғарыда аталған нормативтік ... ... ... ... ... ... жұмысын жүргізу процесінде қалыптасатын
қатынастарды қамтиды. Осыған байланысты, ... ... ... ... жүйелендіру және қайта өңдеу туралы шешім қабылданған.
Кодекстің тағы да жаңа енгізулердің бірі болып салықтық тексерулердің
топтамасын заңды ... ... ... Өз ... ... ... ... бөлінеді: комплексті, тематикалық және қарама –
қайшылық тексерулер.
Комплексті тексерулер салықтық ... ... ... мен ... ... ... да ... төлемдер түрлері бойынша
жүргізу болып табылады.
Комплексті тексерулерге қарағанда, тематикалық тексеріс салықтар
немесе ... ... ... да ... төлемдердің жеке түрлеріне
қатысты жүргізіледі. Мысалы: ҚҚС
Қарама – қайшылық тексерулер кезінде, салықтық тексерулерді ... ... ... ... ... алу қажеттілігі туындайды.
Рейдтік тексерулер жеке салық ... ... ... заң
талаптарын сақтау мәселелері бойынша салықтық органдармен жүргізіледі,
әсіресе ... ... ... ... ... ... ... кассалық машиналардың дұрыс қолданылуы; лицензиялардың балуы;
акцизді ... ... ... ... ... ... ... жүргізу.
Құжаттық тексерулермен салыстырғанда рейдтік тексерулер бірнеше
шаруашылық субъектілердің қатысында жүргізіледі.
“Салықтар және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... кодекс салықтық тексерулердің периодын орнатады.
Комплексті салықтық ... ... бір рет ... ал
тематикалық – жарты жылда бір рет жүргізіледі. Бұл кодекс 30 жұмыс ... ... ... ... жүрізу мерзімін орнатады.
Салықтық тексерулер жұмысын Кодекспен орнатылған барлық қажетті
реквизиттерін қамтитын жазбаша тапсырма ... ... ... ... ... ... қол ... салық органының мөрі басылып, ... ... ... қатар, салықтық тексерулерді жүргізген кезде салық органының
лауазымды ... ... ... ... ... ... қажет. Салықтық
тексеріс аяқталуы кезінде салықтық органдардың лауазымды ... ... ... ... ... ... ... жасайды. Салықтық
тексерудің аяқталу күні болып салық төлеушінің ... ... ... күні саналады.
Салықтық тексеру актісіне салықтық тексеру жүргізген салықтық органның
лауазымды тұлғалары қол қояды және арнайы журналға ... Бұл ... ... ... ... беріледі [2].
Салық кодексі салық тексеруін жүргізілу мерзімі ішінде тоқтата тұру
туралы норманы қарастырды. Мерзім ішінде салық ... ... ... салық органының талабын беру мен салық тексеруін жүргізу кезінде
салық төлеуші сұратылған ... ... ... ... ... ... ... органының сұрауы бойынша мәліметтер мен құжаттар алуы ... ... ... салық органында тексеру жүргізу сәтінде салық тексеру барысында
салық төлеуші бермеген басқа да құжаттар беру ... ... ... ... жүргізу оларды берген сәтке тоқтатыла тұрады. Мысалы, ... ... 14 ... ... 2002 ... 21 ... тексерілетін тұлғаға үш
күндік мерзімге, яғни 2002 ... 24 ... ... ... ... ... Демек, тексеру осы 3 жұмыс күні ... ... яғни ... ... тексеру мерзімі 3 жұмыс күніне артады.
Сонымен бірге, Салық кодексінде салық тексеруін жүргізу мерзімі өткен
жағдайда, тексеру мерзімін ұзарту ... ... ... ... ... ... кезде, салық төлеуші тексеруді жүзеге асыратын ... ... ... аумағына немесе салық төлеушінің ... ... ... ... ... ... ... үдемелілігі
бар.
2. Рейдтік тексеру.
Бірінші болып заңнама деңгейінде рейдтік тексеру бекітілді. Рейдтік
тексеруді салық қызметі ... ... ... төлеушілерге қатысты
олардың Қазақстан Республикасы заңдарының жекелеген талаптарын, ... ... ... ... ... ... ... қойылуы;
2) фискальдық жады бар бақылау-касса машиналарын қолданудың дұрыстығы;
3) лицензияның және өзге де рұқсат ету құжаттарының болуы;
4) акцизделетін ... ... ... жіне сату ... ... орындауы мәселелері бойынша жүргізіледі.
Құжаттық тексеруден айырмашылығы, тексеру қандай да бір ... ... ... жүргізіліп жатқанда, рейдтік тексеру бірден бірнеше салық
төлеушілерге жүргізіледі (мысалы, бір көшеде орналасқан салық ... ... ... ... ... ... тексеру жүргізу).
Салық кодексінде белгіленген рейдтік ... ... ... ... ... ... ... күні ешқандай оң нәтижелер бермей
отырған салық заңнамаларын сақтауға қадағалауды ғана ... ... ... ... ... атап айту ... кодексі бойынша, рейдтік тексеру салық тек серуіне ... ... ... салық заңнамасын бұзуды уақтылы жоюмен
қамтамасыз ететін салық бақылауы нысандарының бірі ... ... ... ... ... ... мен ... барысында
анықтауға жататын мәселелер көрсетілетін нұсқама негізінде де жүргізіледі.
Рейдтік тексеру нәтижесі ... ... үшін өте ... ... ... тексеруініің актісімен ресімделеді. Салық қызметі органының
салық тексеруі нәтижесі ... ... ... жағдайда, мұндай
салық төлеушіге салық қызметі ... ... ... ... да шаралар, соның ішінде әкімшілік жауапкершілікке тартуға шаралар
қолданылады.
3. ... ... ... ... ... сомасы сен нақты кіріс
(оның ... ... ... ... шығыстар) айырманы белгілеу
мақсатында салық қызметі органы ... ... ... ... шағын бизнес ... ... ... ... ... оңайлатылған декларация
негізінде арнайы салық режимінде қызметін жүзеге асыратын, өздері салық
сомасын ... ... және ... төлеуші жеке кәсіпкерлер мен
заңды тұлғаларға ... ... ... ... ... зерттеу өткізу салық
тексеруіне жатқызылып және салық тексеруі ... ... оның ... ... ... сомасын есептеу жүргізуі мүмкін.
Салық сомасын есептеу нақты кіріс пен мәлімделген кірістің ... ... ... ... байланысты шығыстар) алшақтылықты тапқанда
жүргізіледі.
Хронометраждық зерттеулерді өткізу бойынша Салық кодексінің 533 және
535-бабына ... ... ... ... яғни Қазақстан Республикасы
Мемлекеттік кіріс министірлігі белгілейді, ол мыналарды қарастырады.
Хронометраждық зерттеуді жүзеге ... ... ... ... салық есеп беруіне салық төлеушінің өзгерістер мен ... жол ... Одан ... ... ... жүзеге асыру
сәтінде салық төлеуші тауарларға (жұмыстар мен қызметтерге) ... ... ... ... ... ... ... Салық кодексінің 14-бабына сәйкес
қызмет ететін салық төлеуші немесе оның ... ... ... ... ... ... кем ... 7 күнге белгіленеді
және Салық кодексінің 535-бабында белгіленген ... ... ... ... ... уақытына қарамастан аталған мерзімнің
барлығының ішінде жүргізілуі мүмкін.
Хронометраждық зерттеулер жылына 4 ... жиі ... ... ... ... өткізу үшін салық қызметі
органдары өздігінен салық салыудың ... ... ... ... ... білуі тиіс. Сонымен бірге, міндетті түрде мына
мәселелер зерттеу мен ... ... ... салық салу обюъектілері;
2) кассада ақшаның бар болуы және қажеттілік жағдайында тауарлық-
материялдық құндылықтардың нақты қалдықтары;
3) ... жады бар ... ... ... есеп ... тастау;
4) тексерілетін кезең үшін нақты кірісті айқындау;
5) нақты жүргізілген шығыстарды ... ... есеп беру ... ... зерттеу өткізуді аяқтаған соң, әр салық салу объектісі
бойынша, хронометраждық ... ... ... жиынтық картасы
салық төлеушінің шығынын қоса есептей отырып, орташа деректер ... ... ... ... ... ... салық тексеруіне
дейін мәлімдеген кіріс сомасының дұрыстығы тексеріледі. Егер салық сомасын
есептеу нақты кіріс пен мәлімдеген кірістің сомасының ... ... ... байланысты шығыстар) айырмашылықтарды тапса, салық қызметі органдары
осы айырмашылықтың ... ... ... жүргізеді.
Жоғарыда аталған барлық салық тексерулер (құжаттық, рейдтік және
хронометраждық зерттеу) салық органының арнайы журналда ... ... ... ... салық органында тіркелген нұсқаманың
тіркеу нөмірі және күні, нұсқаманы берген салық ... ... ... толық атауы, салық төлеушінің тіркеу номері, тексеру түрі,
тексерушілердің ... мен ... ... өткізу мерзімі, құжаттық
тексеру тұсындағы салық кезеңі туралы ... ... ... ... ... ... ... органының бірінші басшысы немесе ... ... ... ... қол қойып, елтаңбалы мөрмен куәландырылып
және арнайы журналда тіркелуі тиіс.
Тексеру мерзімі ұзартылған жағдайда қосымша ... ... ... ... ... мен күні көрсетіледі.
Бір нұсқаманың негізінде бір ғана тексеру жүргізілу мүмкін.
Салық тексерісін ... ... ... төлеушіге нұсқаманың
түпнұсқасын (рейдтік салық тексеруінен басқасы) тапсыру сәтінен есептеледі.
Тексеріс тек тексеретін салық қызметі ... ... ... ... ... ғана ... ... жүргізгенде
салық қызметі органының лауазымды тұлғасы ... ... ... ... ... ... ... арнайы рұхсаты болуы тиіс.
[4]. Рейдтік салық тексеруін жүргізуде салық ... ... ... ... онымен танысқаны туралы белгі қойылады
және оның көшірмесі тапсырылады.
Салық төлеушінің хабарламаны алудан бас ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру кезеңінде тексерілетін салық кезеңіне
салық есеп беруіне салық төлеушінің ... мен ... ... ... ... ... ... қызметі органының лауазымды тұлғасы
табыс табу үшін ... ... салу ... мен ... ... ... ... болмасын, оның орналасқан мекен-
жайына қарамастан зерттеуге, салық төлеушінің мүлкін түгендеуге (тұрғын
үйлерден ... ... ... ... ... жібергенін
куәландыратын құжаттарды алып қоюға құқылы. ... алып қою ... ... ... ... ... ... сәйкес
жүргізіледі.
Салық тексеруі аяқталуы бойынша ... ... ... лауазымды
тұлғасы мыналарды көрсетумен салық тексеруі актісі жасалады:
1) салық тексерісін өткізу орны, актіні жасау күні;
2) тексеру күні;
3) салық ... ... ... ... ... ... ... аты-жөні;
4) салық төлеушінің аты-жөні немесе толық атауы;
5) салық төлеушінің орналасқан ... банк ... ... ... ... салық және бухгалтерлік есеп беруді жүргізуге және ... ... ... ... ад ... төлемдерді төлеуге жауапты салық
төлеушінің басшысы мен лауазымды тұлғасының аты-жөні;
7) салық ... ... ... тексеріс және Қазақстан
Республикасының ... ... ... заңнамасын бұзғандығын жою
жөніндегі қабылданған шаралар туралы мәліметтер;
8) тексерілетін салық кезеңі және салық төлеуші тексеру жүргізуге берген
құжаттар ... ... ... ... ... ... ... тиісті нормасына сілтемемен
салық бұзушылықтарын толық суреттеу;
10) Салық тексеруінің нәтижелері.
Салық тексеруі актісі ... жеке ... ... ... дәлеліне
сүйенуі тиіс.
Тұжырым екі түрлі түсіндіру мүмкіншілігін туындатпай, ... ... ... ... және ... ... ... адамдарға түсінікті
болуы тиіс. Сондықтан акті жазуы қысқалық, ашықтық және жүйелілік болуы
керек[5].
Анықталған бұзушылықтар ... ... ... ... отырып,
тиісті салық кезеңдерін бөліп алып, осы бұзушылықтардың әсері тигендігін
салық және бюджетке ... ... да ... ... ... сәйкес және
бұзу сипатына қарай тарау, бөлім және ... ... ... ... ... ... салық тексерісі нәтижесінде анықталған
бұзушылықтарды дәлелдейтін қажетті құжаттардың, ... және ... ... ... ... Бұл ... ... актісінде нәтиже дерегі мен осы ... ... ... жүгіне келтіріледі.
Салық тексеруі актісіне салық тексеруі ... ... ... ... қажетті құжаттар, есептер, қосымшалар түріндегі ... ... ... ... тіркеледі. Басқа материялдарға
әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы жатқызуға ... ... ... ... ... бұзушылық анықталғанда салық тексеруі аяқталған соң
“Әкімшілік құқық бұзушылық туралы” Қазақстан Республикасының Заңының ... ... ... ... ... туоалы хаттама жасалады.
Сонымен салық тексерісі актісінде айып қолдану туралы қортынды
жасалмауы керек, ... бұл ... ... ... ... және ... ... Сондықтан, салық тексеруі актісінде “Әкімшілік құқық
бұзушылық туралы” Қазақстан Республикасының Заңына ... ... ... ... ... ғана көрсетіледі.
Салық тексеруінің актісі кем дегенде екі ... ... және ... ... салық қызметі органының лауазымды тұлғасы қол қойып, салық
төлеушіге қол қоюға беріледі.
Егер салық тексеруі актісінде ... ... ... және тағы ... ... ... болса, бұл қосымшалар да
тексерілетін тұлға-салық төлеушіге ... ... ... бұл ... ... ... ... болып табылады.
Салық тексеруін өткізудің аяқталу ... ... ... ... ... тапсырылған күн болып саналады.
Егер салық тексеруінің ... ... ... ... ... онда ол ... ... тексеруі актісінде тиісті белгі
жасалады.
Салық ... ... бір ... ... төлеушіге тапсырылады. Осы
актіні алу кезінде салық төлеуші оны алу туралы белгіні ... ... ... ... ... ... ... жағдайда,
салық қызметі органының лауазымды тұлғасы осы бұзушылық ... жеке ... Жеке ... ... ... ... заң мәселелері салық
тексерісіне енбейтін болғандықтан және егер зейнеткерлік есептеу ... ... ... ... ... шағымданғандықтан туып
отыр.
Салық тексеруі актісін тапсырғаннан ... ... ... ... ... мен ... төленетін басқа да міндетті ... ... мен ... ... ... ... ол салық
тексеруі актісін салық төлеушіге тапсырғаннан ... 5 ... ... ... ... жіберіледі.
Бұдан бөлек, есептелген салықтар мен бюджетке төленетін ... ... ... ... байланысы жоқ басқа салық заңын бұзғанын
анықтаған жағдайда, салық органы салық төлеушіге осы ... жою ... ... ... ... ... салықтың және бюджетке төленетін ... ... ... ... мен ... есептелген сомасының
хабарламасы мен салық тексерісінің актісін, салық тексерісінің ... ... ... ... ... ... қоспағанда, бір
нөмірмен тіркейді.
Салық тексеруі барысында салық және бюджетке төлленетін басқа да
міндетті ... ... ... ... ... сондай-ақ қылмыс
белгілерін көрсететін әдейі, жалған ... ... ... ... ... ... ... Салық кодексінің 17-бабына сәйкес
іс жүргізу шешімін қабылдау үшін тиісті құқық қорғау органдарының тергеуіне
жататын материялдарды ... ... ... ... ... ... мен салық төлеушілер салық
тексерісінің барлық актілері салық тексерфістері актілерінің электронды
көшірмесін ... үшін ... ... Мемлекеттік кіріс
министірлігінің дерек қорына ... еске ... оның ... мен дұрыс салықтық әкімшіліктендіру жүргізу нысанын жақсартады.
1.2 Мемлекеттік салықтық бақылау
Салықтық бақылау мемлекеттің ... ... ... ... ... және ... бақылау салық органдары мен тиісті уәкілеттілігі бар
басқа да ... ... ... асыратын мемлекеттік бақылаудың,
дәлірек айтсақ қаржылық бақылаудың арнаулы бір түрі ... ... ... ... ... кең ... ... салықтық бақылау аясындағы мемлекеттің материалдық ... және ... ... ... ... мемлекет салықтық
қатынастардың әрқашанда бір жағында тұратын субьектісі, ... ... ... ... ... бақылай отырып тексеріп, тексере отырып
қадағалап, салықтардың уақтылы жиналуын және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіп, өзінің және қоғамның ақша
қаражаттарына деген қажеттілігін қанағаттандырады. Бұл ретте айта ... бір ... ... ... қандай болмасын материалдық салықтық құқықтық
қатынастардағы тараптың міндетті- тұрақты субьектісі болып саналғаны мен,
егер салық ... мен ... ... ... ... бір дау- дамай
туындаған жағдайда оны әділ шешуге ат салысатын ара би болып ... ... ... ... арнайы түрі мемлекеттік
қаржылық бақылаудың ерекше бір түрі деп түсіндіруге болады. Сонымен бірге
ол ... ... және ... салу ... ... басқарудың
құрамында да тұрақты көрініс табады [7].
Салықтық бақылау: салық заңдарының ... ... ... ... ... қатынасқа қатысушының өз міндеттерін
жеткіліксіз орындағаны туралы деректерді айқындау; кінәлілерді табу ... ... ... ... тарту; салық заңдарының бұзылуын
(орындалмауын немесе сапасыз орындалуын) жою; ... ... ... алу ... ... ... ... мемлекеттің материалдық
мүддесін қорғау; ... ... ... ... тәрізді мақсаттарды
көздейді.
Салықтық бақылау әрқашанда тексеру немесе тексеру мақсатында қадағалау
болғандықтан: ақпараттар жинау; ақпараттарды бағалау; жиналған ... іс- ... ... ... ... ... асырылады. Ал салықтық
тексерудің өзіне тән кезеңдеріне: тексеруге дайындалу; тексеруді ... ... ... ... белгілі бір тәртіпке келтіру; салық
заңдарын бұзу көрініс тапқан жағдайда оны жою ... ... ... ... ... жатады [8].
Салықтық бақылау субьектілері; салықтық тексеру ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Салықтық бақылау обьектілеріне өздеріне салық заңдары бойынша заңды
міндеттер жүктелген мынадай топтар: салық ... ... ... ... ... ... жөніндегі ақпараттарға ие тұлғалар
жатады. Салықтық бақылау пәні өздерінің заңи міндеттерін орындау жөніндегі
салық төлеушінің іс- ... ... ... бақылау тікелей бақылау және ... ... ... ... ... мүмкін. Жүзеге асырылу мерзімі (уақыты) бойынша
алдын- ала салықтық бақылау, ағымдағы ... ... және ... ... ... ... ... биліктің бөлінуі тұрғысынан салықтық бақылау: өкілді
органдар жүзеге асыратын бақылау; атқарушы билік органдары жүзеге ... сот ... ... ... мүмкін. Осы орайда айта кететін жәйт,
салық салу, салықтық қызмет, салық төлеу мәселелеріне ... ... сот ... ... ... ... да, ... көлемде
салықтық бақылауды жүзеге асырады. Алайда салықтық бақылау тек ... ... ... ... ... оның ... комитеті мен салық
органдары арқылы ... ... ... ... ... ... ... тиісінше
орындалуына, сондай- ақ міндетті зейнетақы жарналарының тиісті жинақтаушы
зейнетақы қорларына толығымен жәнеуақтылы аударылуына ... тек ... ... ... ... ... табылады.
Салықтық бақылау мынадай нысандарда жүзеге асырылады:
1) ... ... ... есебіне алу;
2) салық салу обьектілері мен салық салуға байланысты обьектілерді
есепке алу;
3) бюджетке ... ... ... ... ... құн салығын төлеушілерді есепке алу;
5) салықтық тексерулер;
6) камеральдық бақылаулар;
7) салық төлеушілердің қаржылық- ... ... ... ... жады бар ... ... ... қолдану;
9) акцизделетін тауарлардың жекеленген түрлерін таңбалау және акциздік
постыларды ... ... ... айналдырылған мүлікті есепке алу, бағалау және
оны сату тәртібін сақтауды тексеру;
11) уәкілетті органдарға ... ... ... осындай нысандары мен түрлеріне мынадай сипаттама
беруге болады.
1) салық төлеушілерді тіркеу есебіне қою- ... ... ... ... ... ... салу обьектілерімен салық салуға
байланысты обьектілерін анықтап, белгілеу, ... ... ... алу ... ... өзгерістерін тіркеу, салық
төлеушілерді салық органында есепке қою болып табылады;
2) салық салу обьектілері мен салық салуға ... ... алу- заң ... ... ... мен шарттарға сәйкес
жүзеге асырылады;
3) бюджетке түсетін түсімдерді есепке алу ... ... ... мен ... төленетін басқа да міндетті төлемдердің, сондай-
ақ өсімпұлдар мен айыппұлдардың есептелінген және ... ... ... ... ... ... ... жеке
шотында көрсету жолымен жүзеге асырылады;
4) қосылған қүн салығы бойынша салық төлеушіні есепке қоюды уәкілетті
мемлекеттік орган белгілеген ... ... ... ... ... Ал ... төлеушілерді қосылған құн салығы бойынша есепке қою
талаптары Салық ... ... ... ... ... ... ... Республикасының салық заңдарының
айтарлықтай деңгейде ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушілер тапсырған салық есептілігі мен
басқада құжаттарды зерделеу және талдау негізінде салық ... ... ... ... ... ... ... –ақ ол салық
органдары орналасқан жерде жүргізіледі;
7) салық төлеушілердің қаржылық шаруашылық қызметтеріне жүргізілетін
мониторинг салық ... ... ... ... ... ... тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) өзіндік
құнын қалыптастыру процесінің ... ... ... ... ... валюталық заңдарының және
қолданылатын риноктық бағаны сақтау ... ... ... шаруашылық қызметтеріне қатысты жан- жақты ... ... ... жүйесі болып табылады. Республикалық
фискальдық мониторингке ... ... ... тізбесін
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді;
8) фискальдық жады бар ... ... ... ... сауда
операцияларын жүзеге асыру немесе қолма-қол ақша, банктік ... ... ... ... ... ... тұтынушылар мен есеп
айырысуды фискальдық жады бар ... ... ... ... және тұтынушының қолына бақылау ... ... ... ... ... түрлері таңбалау және акциздік
постыларды белгілеу сыраны қоспағанда, спирттің барлық түрлері,
алкоголь ... ... ... және ... ... бар басқада
өнімдер Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... сәйкес акциздік алым таңбаларымен және есептік- бақылау
таңбаларымен таңбалануға тиіс.
Акцизделінуге тиіс тауарларды акциздік алым және ... ... ... сол ... ... ... ... Сонымен қатар, салық органдары уәкілетті ... ... ... ... акцизделетін тауарларды өндіруде жүзеге
асыратын салық төлеушінің аумағында акциздік постылар белгілейді;
10) ... ... ... ... есепке алу, бағалау
және сату тәртібін сақтауды ... ... ... ... мемлекет
меншігіне айналдырылған мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау және ... ... ... ... оны ... түскен ақша қаражаттарының
бюджетке толығымен және уақтылы түсуіне жасалынатын бақылау болып табылады.
Мемлекет меншігіне айналдырылған ... ... алу, ... ... және
өткізу (сату) тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... бақылау жасау бюджетке төленетін басқа
(салықтардан басқа) ... ... ... ... ... алынуы және уақтылы аударылуы жөніндегі мәселелер бойынша
салық органдары тарапынан уәкілетті органдарға жасалынатын ... ... ... ... ... ... ... материалдық
және ұйымдастырушы болып бөлінеді. Салықтық бақылауды ... ... және ... ... ... деп ... болады. Құжаттық
тексеру жаппай немесе іріктеп тексеру тәсілдерінің ... ... ... ... ... жазбаша акті түрінде (барлық
қосымшаларды және алынған құжаттарды қосқанда 2 дана ... ... ... ... ... ... біріншіден, салықтар мен
басқа да міндетті төлемдердің бюджетке толығымен және ... ... ... ... ... ... алу (төлеу) процесіндегі заңдылықтың
сақталуын, салықтардың, ... ... ... және
тиімділігін, сондай-ақ олардың қоғам, ... және ... ... сай ... ... ... осы салық салу саласындағы
субъектілер тарапынан салықтық құқық ... ... ал ... мұндай жайлар анықталған болса жауапкершілік қолдану үшін тексеру
жүргізу болып табылады.
Салықтық қызмет аясындағы салықтық бақылау уәкілетті мемлекеттік орган
тарапынан салық төлеушілердің ... ... ... ... ... ... анықтауға байланысты жүргізілетін тексеру болып
саналады. Салықтық бақылаудың тағы бір қырына – салық заңдарын ... олар ... ... ... бұзушылық себептерін зерттеу ... ... ... ... және заң ... бұзушыларға
жауапкершілік белгілеу жатады.
Салық органдары Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес ережелер
мен шарттар ... ... ... ... ақша ... ... есептерін, сметаларын және басқа да құндылықтарын,
есеп айырысуларын, салықтар мен басқа да міндетті төлемдерді есептеуге ... ... ... ... тексереді, сондай – ақ осы тексеру
барысында туындайтын мәселелер жөнінде ұйымдардың лауазымды ... да ... және ... ... ... ... ... алады.
Салықтық бақылаудың негізгі әдісі салық төлеушілердің құжаттарын
тексеру болып табылады. Заңды тұлғаларды ... ... ... қызметі
органдарының жылдық жұмыс жоспарларына, сондай- ақ тоқсандық ... ... ... ... ... айтып өткеніміздей құжаттық
тексеру кеэінде-бағалы қағаздар, сметалар, ... ... ... ... әр түрлі ордерлер мен чектер және т.б. толық
қарастырылып, ... ... ... ... ... ... басты мақсаттарына салық
заңдарының тиесінше орындалуына тексеру ... ... ... ... ... ірі салық төлеушілер) мен салық салу ... ... алу ... ... де тек салық органдары ... ғана ... ... ... ... заңдарын тексеру болып табылады.
Салықтық тексерулердің мынадай:
1) құжаттық тексеру;
2) рейдтік тексеру;
3) хронометраждық қарап-тексеру сияқты ... ... ... ... ... ... мерзімдері,
кезеңділігі және түрлері заң жүзінде ... ... ... мына ... ... сақтай отырып:
1) жылына бір реттен жиі емес кезеңде-кешенді түрде;
2) салықтың және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... түрі ... ... ... бір реттен жиі емес кезеңде-тақырыптық
тексеру түрінде жүзеге асырылады.
Салықтық тексерулер әмірлі нұсқамалар негізінде ... ... мына ... ... ... ... керек:
1) нұсқаманың салық органында тіркелген датасы мен ... ... ... ... ... аталуы;
3) салық төлеушінің толық аталуы;
4) салық төлеушінің тіркеу нөмірі;
5) тексерудің түрі;
6) тексеруші ... ... ... аты, әкесінің аты;
7) тексеру жүргізілетін мерзім;
8) құжаттық тексерулер ... ... ... ... ... бақылаудың бір нысаны болып табылатын құжаттық
тексеру өзіне орай кешенді, тақырыптық және қарсы тексеру ... ... ... салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдердің барлық түрлері ... ... ... орындалуын
тексеру болып табылады.
Тақырыптық тексеру салықтар мен ... ... ... ... ... түрі ... ... міндеттеменің орындалуына қатысты
жүргізіледі.
Қарсы тексеру салықтық тексеруді жүзеге асыру кезінде салық органында
салық төлеушілер ... ... ... есебінде дұрыс көрініс
тапқаны туралы қосымша ақпарат алу ... ... ... ... ... ... ... бір тұлғаларға қатысты жүргізілетін
тексеру болып саналады [11].
Рейдтік тексеру ... ... ... ... ... төлеушілерге
қатысты жүзеге асырылады. Рейдтік тексеруді жүргізу барысында Қазақстан
Республикасы заңдарының мынадай ... ... ... ... ... тіркеу есебіне қойылуы;
2) фискальдық жады бар ... ... ... ... және өзге де ... ету ... болуы;
4) акцизделетін өнімді өндіру, сақтау және сату сияқты талаптардың
сақталуы жөніндегі мәселелері тексеріледі.
Уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... барысында көзделінетін мақсат
салық төлеушінің нақты табысын және осы табысты алуға ... ... ... табылады.
Салық төлеушілерге берілетін әмірлі нұсқамаларда көрсетілетін салықтық
тексерулерді жүргізу мерзімі осы нұсқама тапсырылған кезден ... ... ... ... ... ... бар ... тұлғаға қатысты салықтық ... ... осы ... ... ... ... ... тарапынан
алпыс жұмыс күніне дейін ұзартылуы мүмкін.
Ерекше күрделі мәселелерді тексеру кезінде салықтық тексеру жүргізудің
мерзімі жоғары ... ... ... ... ... ... жоқ заңды
тұлғаға қатысты елу жұмыс күніне дейін және ... ... бар ... үшін ... ... ... дейін арттырылуы ықтимал.
Рейдтік тексеру жүргізу негізіндегі нұсқамада тексерілетін аумақтың
учаскесі , тексеру барысында анықталуға тиіс мәселелер мен ... ... да ... ... ... ... қарсы тексерулер белгіленген кезде оның негізі
болып табылатын нұсқамада салықтар мен ... ... ... да міндетті
төлемнің тексерілетін түрі көрсетіледі.
Бір нұсқаманың негізінде тек бір ғана ... ... ... ... ... ... (кейде оның орынбасарларының) қолы
қойылып, сол органның елтаңбалық мөрі ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген ... ... ... ... ... ... ... ресімделген нұсқаманы салық төлеушіге
немесе салық агенттеріне табыс ету сәті ... ... ... білдіреді. Рейдтік текскру жүргізу ... ... ... ... ал ... тексеру түрлері жүргізілетін кезде
нұсқаманың түпнұсқасы табыс етіледі.
Нақты ... ... ... ... төлеушілерге тиісті
нұсқамалардың табыс етілуі сол тексерулердің басталғанын білдіретін ... ... ... ... салық төлеушіге тапсыру сәті белгілі бір
салықтық тексеру ... ... ... органының лауазымды адамы:
1) салықтық тексеру жүргізілген орын мен акті жасалған күнді;
2) тексерудің түрін;
3) салықтық ... ... ... ... лауазымды адамдарының
тегін, атын және әкесінің атын;
4) салық төлеушінің және ... ... ... атын, әкесінің атын
не болмаса толық аталуын;
5) салық төлеушінің және салық агентінің орналасқан ... ... ... ... ... салық төлеушінің салықтық және бухгалтерлік ... ... ... мен ... ... ... да ... төлемдерді
төлеуге жауапты басшысының және лауазымды адамдарының ... ... ... атын;
7) алдында жүргізілген тексерулер мен Қазақстан Республикасының салықтық
заңдарының бұзылуы жөнінде бұрын анықталған жайларды жою ... ... ... ... ... ... кезеңі мен тексеру жүргізу үшін салық төлеуші және
салық агенті табыс еткен құжаттар туралы ... ... ... ... ... ... ... нормасына
сілтеме жасай отырып салықтық құқық бұзушылықтың тәптіштеп баяндалған
сипаттамасын;
10) Салықтық тексерулердің нәтижелерін көрсете отырып салықтық тексерудің
аяқталғанын білдіретін ... ... ... жасайды.
Салықтық тексеру актісі екі данадан кем болмайтындай етіп жасалынып,
оған салықтық тексеру ... ... ... ... ... ... сондай-ақ оның бір данасы салық төлеушіге не болмаса ... ... ... ... ...... ... салынатын базаны дұрыс
қалыптастыруды және олардан төленілетін салықтардың мөлшерін дұрыс есептеп
шығаруды шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... Салық салу аясында жүзеге
асырылатын мемлекеттік ... ... ... ... жоғары деңгейде шешудің басты тәсілі болып табылады. ... ... пен ... ... ... ... етеді [13].
Мемлекеттік салықтық бақылау салықтық ... ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік
органдар мен салық органдарының жүйесін, құзыреттерін, салықтық ... мен ... ... ... ... ұйымдастыру және
жүргізу тәртібін айқындайтын салықтық құқықтың жалпы бөлімінің институты
болып табылады.
1.3 Кәсіпорындардағы салықтық бақылау
Кәсіпорындардағы ... ...... ... ... орындалуымен, салықтық қызмет органдарының жүзеге асыратын тексеру
жұмысы [14].
Салықтық тексеру жұмысы салық төлеушінің ... ... ... негізгі түрлерінің бірі болып табылады.
Салықтық тексеріске барлық салық төлеушілер қатысты. ... ... ... ... қызмкт органдары салықтық кезең аяқталғаннан кейін
бес жыл ішінде бюджетке төленетін міндетті төлемдерді және басқада ... ... ... ... кодекспен келесідей салықтық тексерулер түрлері анықталған:
1. Құжаттамалық тексерулер
2. Рейдтік тексерулер
3. Хронометражды зерттеулер
Салықтық тексерулер есепті мәліметтердің ... ... ... ... мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер
толықтығын, есептелу дұрыстығын қамтамассыз ету үшін ... ...... жылда бір рет жүзеге асатын, салықтармен
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жеке ... ... ... ... ... ... ... салық бойынша декларация тексерілуде.
Декларацияда транспортқа салығы бар транспорттық ... ... ... ... үш ... құралдарға (ГАЗ 53, жүк көтеру
салмағы 5 тоннаға ... ... ... 12 АЕК) салықтық ставкалар дұрыс
қолданылмаған, соның салдарынан ... ... 27900 ... ... орнатылған.
Салық төлеушіге ҚР Салық Кодексінің 31 ... ... ... ... ... ... хат ... “Әкімшілік құқықтық
бұзушылық туралы” ҚР Салық Кодексінің 219 бабына сәйкес салықтық қызмет
органының заң ... ... үшін ... төлеушілеріне
административті штраф ұсынылады.
Салықтық тексерулерді жүзеге асыру кезеңінде салық төлеуші салықтық
есептемелерге өзгертулер немесе ... ... ... ... тексеру
жұмысы аяқталған соң, салықтық қызмет органының лауазымды тұлғасы салықтық
тексеру актісін жасайды [16].
Құжаттық ... ... ... ... ... негізінде
жүргізіледі. Құжаттық тексерімдер салық төлеушілердің бюджетке төленетін
міндетті төлемдер толықтығын, есептеу дұрыстығының ... ... ... бақылау жұмысының негізгі түрлерінің бірі
кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... Тексеру мақсаты болып табыспен
шығынның дұрыс анықталуын, бюджет алдында ... ... ... жұмысы кезінде шаруашылық субъектілерінің болуын ескеру
қажет, есеп саясатымен орнатылған оның ... ... ... ... жеке ... міндеттерді сипаттайтын
альтернативті тәсілдер, бухгалтерлік есеп стандарттары болып ... пен ... ... ... ... ... төленуі мен
есептелуін тексеру тәртібін қарастырайық.
“Ольгино” ЖҚҚ кәсіпорындағы тексеру жұмыстары.
Негізгі қызмет түрі – ауыл шаруашылық өнімін өндіру және реализация.
Заңды тұлғалардың бюджетке ... ... және ... ... (корпоративті салық).
Салық төлеушілермен 2000 жылға ... СГД ... ... ... құжаттарды, қарама – қайшы тексерулер, есептік
шоттардағы ... ... ... ... ... ... ... 513,5 теңге сомасында реализациядан табыс алған.
Салықтық ... ... ... басқа түрлері орнатылмаған.
Реализацияланған ... ... ... бас ... мен ... ... анықталып, 172,6 теңге құраған. Сонымен, жоғарыдағы мәліметтерге
сүйене отырып, салық ... ... 340,9 ... ... ... 30%, ... ... 102,33 теңге (340,9 теңге* 30%) сомасында
салық есептеген. Салық заңына сәйкес бұл табыс ... ... ... ... ... ... ... төленуі мен дұрыс
есептелуін тексеру ... ... ЖШС ... ... ... есептемелер ай сайын ұсынылады.
2000 жылы жұмысшылар саны 45 адамды құраған. Олардың ... ... ... ... Жеке ... дұрыс есептелуі жұмысшылардың
еңбек кітапшасы, жұмысқа қабылдау бұйрығы, еңбекақыны ... ... ... ... ... ... тексеріледі. Бұл тексеру жұмыстары
“Салықтар туралы заңына” сәйкес жүргізіледі.
Бір жұмысшының орташа еңбекақысы 2600 ... Бір ... ... айлық табысы – 775 теңге және жеңілдіктер сомасы – 83,5 теңге. Орта
жылдық ФОП – 1002,0 теңге, ... ... ... 50,1 ... ... құнға салықтың бюджетке уақытында ... мен ... ... ... ... ... салық комитетіне квраталда бір рет
ұсынылады. “Ольгино” ЖШС 2000 жылы ҚҚС ... ... ... соңды орнатылған табыс негізінде 513,5теңге сомасы анықталған, оның
ҚҚС айналымы 431,5 теңге құраған, 10% ставкасы бойынша – 19,0 ... ... ... ... – 412,5%. ҚҚС-тан босатылғаны – 82,0 теңге.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі уәкілетімен ... ҚҚС ... 10 ... 1998 жылы 20% ... ... “Ольгино” ЖШС
2000 жылы 172,6 теңге сомасында тауарлар алған, заңмен ... ... ... – 26,4 ... ... бойынша ҚҚС 960,9 теңге, 10% ставка бойынша –
81,1 ... (809,7* 10%), 20% ... ... – 879,9 ... тексеру мәліметтері бойынша бюджетке төленген төлем – 712,8 теңге
құраған, оның 10% ... – 1,5 ... 20% ... – 711,3 ... ... ... ... есептелуін тексеру. Келісімдер,
сертификаттар, лицензиялар және т.б. төлемді құжаттардың бар ... ... ... ... Тексеріс мәліметтері бойынша ... ... ... жер ... ... ... сәйкес төленуі мен
есептелуін тексеру. Тексеру жұмысымен, кәсіпорын жер мөлшерінің ... көп ... ... ие ... ... Бір жер мөлшеріне
жалға беру төлемінің сомасы 500 теңге, “Ольгино” ЖШС 52 жер ... ... ... жалға беру төлемі 26,0 теңге құрайды.
Заңды тұлғалардың мүліктік салықты уақытында төлеуі мен ... ... ... ... салынатын салық Салық Кодексінің 354 бабына
сәйкес бухгалтерлік есеп ... ... орта ... құн ... “Ольгино” ЖШС 1 қаңтар 2006 жылы 4912,4 теңге сомадағы негізгі
және айналым құралдарына ие болған. Есептеу ... 4912,4 ... ... ... мен ... құралдар болып табылады. Мүлікке салынатын
салық ставкасы Салық кодексінің 355 ... ... 1% ... Мүлікке
салынатын салық 49,1 теңге сомасында.
Транспорттық құралдарға салынатын салықты уақытында ... ... ... бас ... негізгі құралдардың аналитикалық шоты
бойынша есеп регистрлері және автотранспорттық құралдардың ... ... ... ... ... ... мен ... тексеру.
2005 жылы еңбекақы қорының 1421,2 теңге сомасына байланысты,
әлеументік салық 21%-ды ... (1.1 ... ... ... ... ... ... мен есептелуін
тексеру
| ... ... ... ... тұлғалардан салық |102,3 |61,4 |8,4 ... |355,6 |183,6 |18,3 ... ... ... |49,1 |29,5 |4,0 ... салынатын салық |23,3 |24,0 |1,9 ... |530,3 |288,5 |32,6 ... ... салығын төлеушілерге Қазақстан ... ... мен ... мекемелерді қоспағанда, ... ... ... ... ... ақ Қазақстан
Республикасына қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын ... ... ... ... ... резидент емес заңды
тұлғалар (бұдан әрі бөлім бойынша – ... ... ... [17, 4б.].
Жер қойнауын пайдаланушы деп ... ... ... ... ... ... ... техногендік құрылымдарды
қайта өңдеуді жүзеге асыратын және Қазақстан Республикасы ... ... шарт ... тұлғаларды айтады. Жер қойнауын
пайдаланушы үшін белгіленетін ... ... тек қана ... ... белгілеген тәртіппен жер қойнауын пайдалануға
жасалатын келісім- шартта айқындалады.
Жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... мен ... мыналар
жатады: бонустар ,роялти ,үстеме пайда салығы.
Бонустар жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... ... Және жер ... ... жасалған келісім- шартта
белгіленген мөлшерде ақшалай нысанда төленеді. Жер қойнауын пайдаланушы жер
қойнауын пайдалануды ... жеке ... ... ала ... мына ... белгілейді:қол қойылатын; коммерциялық ... ... Жер ... ... ... Қазақстан Республикасының
аумағында өндірілетін пайдалы қазбалардың әр түрі ... оның ... ... немесе өз қажетіне пайдаланғанына қарамастан жеке
төлейді. Үстеме пайда салығын ... – жер ... ... шартына
сәйкес пайдалы қазбалардың түрлерін өндіретін, салық салу режимінің бірінші
үлгісі бойынша салық төлейтін жер ... ... Жер ... ішкі ... ... 20 ... ... алған салық
кезеңіндегі әрбір жекелеген ... шарт ... жер ... таза ... ... ... пайдаға салық салу объектісі болып
табылады. Үстеме пайда салығы салық кезеңіндегі таза ... ... ... (1.2-кесте).
1.2-кесте. Үстеме пайда салығы салық кезеңіндегі таза пайдаға деген
ставкалар
|Пайданың ішкі нормасы (ГПН), % ... ... ... ... ... ға тең ... кем |0 ... дан жоғары, бірақ 22- ке тең немесе |4 ... | ... ден ... ... 24- ке тең немесе |8 ... | ... тен ... ... 26- ға тең ... |12 ... | ... дан ... ... 28- ға тең немесе |18 ... | ... ден ... бірақ 30- ға тең немесе |24 ... | ... дан ... |30 ... ... ... жер ... ... ... ... жер реформасы жөніндегі заңдарында, Жер
Кодексінде бейнеленеді. Қазақстанның Жер ... Жер ... ... деп ... Жерді иелену және пайдалану үшін төленетін
ақы жер салығы ретінде қарастырылады. Бұл салықтың ... ... ... ... ету және ... сақтау, құнарлығын ... ... ... ... ... үшін ... шараларды іске
асыру үшін бюджетке түсетін табыстарды құру [18, 115 ... ... ... ... ... ... ... бұл
жергілікті өкімет органдарының аталған салықты жинауға мүдделерін
арттырады. Жер ... ...... ... ... ... учаскесі бар заңды тұлғалар (оның ішінде резидент ... ... ... және ... ... етуші жеке тұлғалар. Жер салығының
мөлшері жер учаскесінің саласына, құнарлығына, орналасу аймағына және сумен
қамтамасыз ету ... ... ... және жер иесі мен ... ... нәтижесіне байланысты болмайды. Жер салығы жер
алаңының ... үшін жыл ... ... ... ... белгіленеді. Ал
басқа мемлекеттерге берілген жер учаскесін ... үшін ... ... мен шарттары Қазақстан Республикасының осы мемлекеттермен жасасқан
шараларымен анықталады. Салық төлеушінің салық жылы ішінде салық ... ... ... ... ... салық салынады (1.3-кесте).
1.3-кесте. Салық төлеушінің салық жылы ішінде салық ... ... ... ... ... (%) ... еселенген жылдық есептік ... ... ... ... ... ... |5 % ... еселенген жылдық есептік |15 ... ... ... ... 40 ... жылдық |көрсеткіштен салық сомасы + одан ... ... ... ... ... 10% ... еселенген жылдық есептік |40 ... ... ... ... 600 еселенген жылдық |көрсеткіштен салық сомасы+одан ... ... ... ... ... 20% ... ... және одан жоғары |600 еселенген жылдық есептік |
| ... ... ... |
| ... ... 20% ... ... салынатын салық Қазақстан Республикасының
бюджетіне келіп түсетін соманың ең көп бөлігін құрайтын және ... әсер ... ... ... бір ... Нарықтық экономика тұсындағы
кәсіпкерлік қызмет аясындағы ең белсенді ... ... ... ... ... жағдайы тұрақты болу үшін экономика жүйесіндегі салық
механизмінің тиімділігін жетілдіруіміз қажет. Осындай ... ... ... ... өте ... ... тиіс.
Қазіргі таңда, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруда салық төлеуден
(табысына салынатын салықтан) жалтару етек ... ... ... жол бермеу барысында мемлекет өндірушілердің іскерлік белсенділігін
түсірмейтіндей етіп, тиімді салық деңгейін белгілеуі қажет [19, 20б.].
Салық деңгейінің ... ... ... ... ... зерттеп, былай деген: «Салықтардың түсуі тікелей салық қойылымына
тәуелді».
Егер салық ... 100% ... ... онда ... өндіруші бір нәрсе өндіруге келіспес еді. Кәсіпкердің тұрақты
жұмыс істеуі және мемлекет ... ... ... ... ставкасына
тікелей әсер етеді. Сондықтан осыларға ... ... ... ... Республикасының кәсіпорын, ұйым және бірлестіктердің
салықтар туралы ... ... ... ... ... (пайда табуды көздемейтін) кәсіпорындардың салық ставкасы
25%, ал делдалдық ұйымдарға, биржалар, ұсақ ... 55% [20, ... ... шикімұнай мен газ конденсатына рента салығы. Бұл
салықтың жаңа түрі 2005 ... 1- ші ... ... ... ... ... экспортқа шикімұнай мен газ конденсатын, контрактімен
жер қойнауын пайдалануды бөліскеннен басқа жеке және заңды ... ... ... ... ... ... шығарылатын шикімұнай мен газ
конденсаты. Рента салығының базасы экспортқа шығарылатын ... мен ... ... құны мен ... салық төлеушінің тасымалдау
шығынының шегеру айырмасы болып табылады. Рента салығының ставкалары ... ... ... ... ... ... құны ... % |
|19 АҚШ доллар барельге дейін |0% ... дан 20- ға ... |1% ... дан 21 –ге ... |4% ... ден 22- ге дейін |7% ... ден 23- ке ... |10% ... тен 24- ке ... |12% ... тен 25- ке ... |14% ... тен 26 –ке ... |16% ... дан 27- ге ... |17% ... ден 28 –ге ... |19% ... ден 29- ға ... |21% ... дан 30 –ға ... |22% ... дан 31- ге ... |23% ... ден 32 –ге ... |25% ... ден 34- ке дейін |26% ... тен 36 –ға ... |28% ... дан 37 –ге ... |29% ... ден 38 –ге ... |30% ... ден 40- қа дейін |31% ... тан ... |33% ... ... салық төлеушілер ай сайын келесі айдың 15- інен қалдырмай
төлеуге ... Ал ... өзі ... жері ... салық
комитетіне тіркеуден өткен айдан кейін ... ... 15- інен ... ... ... ... ... XIX ғасырдың ортасында Ұлыбританияда
алғаш рет салық жүйесіне енгізілген. XX ... ... ... ... ... қолдау тапты [21, 4б.].
Табыс салығын төлеуде барлық елдерде салықтың ... ... ... ... ... ... ... жері бар жеке тұлғалар,
яғни Қазақстан Республикасы азаматтары, ал шектелген ... ... жоқ ... ... ... ... ... алынады. Прогрессивті тәсілді
қолданудың мақсаты ... ... ... бөлу ... сөз. ... теңбе-
теңсіздікті атақты американдық экономист Лорренц қарастырған.
2004 жылдан бастап республикада табысы туралы декларацияны толтыра
отырып, табыс ... ... ... ... ... ... ... салық пен табыс салығының
айырмашылығы: ... ... ... ... ... ... яғни
қаржылық- шаруашылық есеп нәтижесі жөнінде есептеп табыс салығын төлейді,
салықтық есептің деректері негізінде, ал ол өз ... жеке ... ... есеп түрі ... ... «Жылдық жиынтық табыс» және
«шегеріс» сияқты категориялар ... ете ... Олар ... ... ... ... стандартқа жақындатты және барлық салық
төлеушілер үшін ... ... ... ... ... ... және жылдық жиынтық табысты белгіленген тәртіп бойынша жүргізу
құрылымын енгізді [22, 12б.].
Заңды тұлғалардың табысына салынатын ... ... ... 2004 жылы 12 ... ... ... және бюджетке
төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» заңында, яғни салық кодексінде
корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... өзгерістер жылдық жиынтық
табыс құрылымында ... ... ... табыс салығын есептеу
әдістері сақталынған жағдайға салық ауыртпашылықтары жылдық жиынтық ... ... ... ... ... ... жиынтық табысқа салық
жылы ішіндегі төлеушінің әртүрлі көздерден тапқан барлық табыстары жатады.
Корпоративтік табыс салығы – негізгі маңызды ... оның ... ... 55 – 60% ... ... табыс салығын оң қаржылық
нәтижеде алатын, яғни табыс, заңды тұлғалар төлейді.
Корпоративтік табыс ... ... және ... ... ... ұсынған [23, 21б.].
1.1-сурет. Корпоративтік табыс салықтың механизмі және қызмет атқару
ерекшеліктері
Салықты осы түрін бөлу ... ... ... ... бірі-
резиденттік. Ол тіркелген жер бойынша заңды тұлғаның ... ... ... ... резиденттердің, барлық көздерден алынатын
барлық табыстардың шетелдік көздерін қоса алғанда, осы ... ... ... ... ... «ҚАЗМҰНАЙГАЗ» БАРЛАУ ӨНДІРУ» АҚ ҚЫЗМЕТІНЕ БАҚЫЛАУ ӨТКІЗУ
БОЙЫНША ЖҰМЫСТАРЫН ... ЖӘНЕ ... ... Барлау Өндіру» АҚ қызметінің қаржылық көрсеткіштерін
талдау
1911 жылы Қазақстанда мұнай өндіру басталды. 1991 жылы ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстанмұнайгаз»
мемлекеттік корпорациясы құрылды.
1991-2002 жылдары мұнайгаз секторындағы жеке ... ... ... ... активтер ҚМГ ҰК-ге (2002 жылы құрылған) берілді.
1997 жылы ЕмбіМұнайГаз (ЕМГ) мен ... ... ... ... ... ... ЖАҚ-қа – Қазақстанның Ұлттық мұнай
компаниясына берді.
2002 жылдың ... ... ҰМК мен ... және газ ... ҰК-ны біріктіру жүргізілді, сөйтіп ҚМГ ҰК құрылды.
2004 жылдың наурызында ЕмбіМұнайГаз ААҚ мен ... ... ... ... Барлау Өндіру» АҚ компаниясы құрылды.
2005 жылы кен ... ... ... мен ... және газ ... ... ... құру мақсатында активтерді қайта құрылымдау
– Атырау МӨЗ-дегі бақылаушы акциялар пакетін сату (2005 ж. ... ... ... үлестерді 50%-дан 15%-ға дейін қысқарту (2005 ж.
желтоқсан).
2006 жылдың ... ҚМГ БӨ ... ... қор ... ... орналастыруды: акцияларды Қазақстан Қор ... ... ... ... ... (ҒДҚ) Лондонның
Қор биржасына орналастыруды жүргізді.
2007 жылдың сәуірінде «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ «Қазгермұнай» БК
ЖШС-дағы 50% үлесті сатып ... 2007 ... ... ... Өндіру» АҚ CCEL «Қаражанбасмұнай» компаниясындағы үлестің 50%-ын
сатып алды.
ҚМГ БӨ 2007-жылғы операциялық нәтижелерді хабарлады. Мұнайды ... ... ... ... ... 10 639 мың. ... (215
мың барр./тәулік) құрады. Бұл 2006 жылға ... 1 118 мың. ... ... ... Өндірудің өсуі, негізінен, «Қазгермұнай» БК ... CITIC Canada Energy Limited (CCEL) 50% ... ... ... ... БӨ дәлелденген және мүмкін қорларды көбейгені туралы хабарлады.
Gaffney, Cline & ... ... ... есеп беруіне сәйкес
мұнайдың жалпы қорлары «дәлелденген және мүмкін ... (2Р) ... ... млн. ... (1 767 млн. баррель) құрады, ҚМГ БӨ «Казгермұнай» ... ... ... ... ... ... 2007-жылдың басындағы көрсеткіштермен салыстырғанда ... ... ... қорлар 18,1%-ға өсті. 2007-жыл бойы өндірілген
мұнайды есепке ... ... өсуі ... құрады. Қорларды толтыру
коэффициенті (қорлардың өсуіне қатысты жыл ішіндегі өндіру) 490%-ды құрады.
ҚМГ БӨ Маңғыстау облысының әкімдігімен ... ... және ... ... инфрақұрылымын дамытуға қаражат бөлу туралы келісімге
қол қойды. Бұл келісім ... ... Өзен және ... ... ... ... ... 1996-жылы қол қойылған жер
қойнауын пайдалануға ... ... ... ... ... ... сәйкес Жаңаөзен қаласы және Қарақия ауданының
әлеуметтік инфрақұрылымын дамыту ... сай ҚМГ БӨ жыл ... ... теңге қаржы бөледі.
ҚМГ БӨ 2007-жыл ішіндегі қаржылық нәтижелерін ... ... ... ... ... таза ... 2006-жылмен
алыстырғанда 28%-ға көбейді де, 157 млрд. Теңгені (1 282 млн. АҚШ ... 17,9 ... ... (146 млн. АҚШ ... ... ... ... барлық оқиғалары әлемдік экономикалық күйзеліс аясында ... ҚМГ БӨ үшін бұл жыл ... ... күнінен бастап ең
табысты жыл болды (Қосымша А).
Қаржылық және өндірістік көрсеткіштерді айтпағанның өзінде қабылданған
шешімдердің табысты және дұрыстығын ... ... ... растады.
Қорларды тиімді пайдалануға бейімділігімізді Gaffney, Cline&Associates
растады, корпоративтік басқаруға ... ... Standard & Poor's ... ал ... ... саясатымыз жоғары мемлекеттік ... жыл ... ... ... ... өткізіп, онда
Компанияның 2007 жылға арналған жылдық есебі мен қаржылық есебі ... ... ... ... ... 563 ... (ҒДҚ-ға 0,78 АҚШ
доллары) мөлшерінде дивиденд төлеу туралы шешім қабылданды.
ҚМГ ... («РД Open») ашық есік ... ... өз ... негізгі
бағыттары бойынша биржалық талдаушыларға және БАҚ өкілдеріне ақпарат берді.
ҚМГ БӨ және ҚМГ ҰК ... ... ... ... ... мен
жұмыскерлерге еңбекақы төлеу ... ... ... ... ... ... қаласында «Өзенмұнайгаз» ӨФ-нің көліктік құрылымдарының
өкілдерімен кездесу ... ... ... кейінгі бірнеше айдың
ішінде қолға алынған ... ... ... ... ... тәртібін
күшейтуге мүмкіндік берді.
ҚМГ БӨ Директорлар Кеңесінің отырысы болды. Отырыс ... ... ... ... ... ... ... енгізілетін өзгерістерді мақұлдады. Қабылданған
шешімге сәйкес, Компания 3D 360 шаршы шақырым көлемінде Р-9 ... ... ... ... мақсатында сейсмобарлау жұмыстарын
өткізді.
ҚМГ БӨ басшылығының өкілдері Kazakhstan Growth Forum ... ... ... ... мұнайға баға ең жоғары деңгейге жетті – баррель үшін
146,08 АҚШ ... БӨ ... 1-ші ... операциялық нәтижелерін
жариялады. Мұнай ... ... ... 5 899 мың. ... 238 мың. ... құрады. Бұл 2006-жылдың ұқсас кезеңімен
салыстырғанда 960 мың. тоннаға ... ... ... Өндіруді көбейту,
негізінен, 2007-жылдың сәуірінде және желтоқсанында «Қазгермұнай» БК ЖШС
және CCEL ... ... 50% үлес ... алу есебінен
болды.
2007-жылдың қорытындысы бойынша Компания акционерлеріне ... ... ... ... ... ... 39,5 ... теңге (328,4
млн. АҚШ долларына жуық). ҚМГ БӨ 2008-жылдың ... ... ... ... ... ... қаржылық ақпаратқа сәйкес таза
пайда 154%-ға көбейді және 147,5 ... ... (1,2 ... АҚШ ... бұл ... бір ... 780 теңгеден бір акция үшін 1 990 теңгеге
дейін көбейтуге әкелді (тиісінше, бір ҒДҚ 1,05 АҚШ доллары және 2,75 ... бір ҒДҚ). 28,6 ... ... мөлшерінде қосымша пайда (238 млн. АҚШ
доллары) «Қазгермұнай» БК ЖШС және CCEL 50% үлес есебінен ... ҚМГ ... ... ... ... кері ... алу бағдарламасын
мақұлдады. Осы бағдарламаға сәйкес, Компания жалпы сомасы 350 млн. ... ... ... қор ... (KASE) ... ... және ... қор биржасында (LSE) орналастырылған
ғаламдық депозитарлық қолхаттарды сатып алмақ ниетте. ҚМГ БӨ өз ... ... алу ... іске ... ... (Қосымша В).
Standard & Poor’s (S&P) халықаралық рейтинг агенттігі ҚМГ БӨ ... ... ... S&P ... ... менеджментінің күші
ашықтыққа, ынтымақтастыққа және ... ... ... ... атап өтті. ҚМГ БӨ қаржылық тұрақтылығын ойдағыдай пайда,
жеткілікті ақшалай ағымдар, ақшалай қаражатты басқару бойынша ... ... ... & Poor's ... агенттігі «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру»
компаниясының корпоративтік басқару рейтингін халықаралық шкала бойынша РКУ
5+ тен РКУ 6-ға дейін ... ҰК, ҚМГ БӨ және «Би Джи ... ... және ... ... ... ... келісімге қол қойды. Келісімде ҚР және ... жеке ... ... қорлар әлеуетін бірлесіп зерттеу
принциптері белгіленді.
Компаниялар мұнай және газ барлау және ... ... ... зор
жобаларда бірлесіп қатысу мүмкіндігін анықтау ... ... БӨ ... ... ... ... «Парыз» байқауының
лауреаты болды. Компания «Ірі кәсіпкерлік субъектісі» санатында «Ең ... ... ... бірінші орынға ие ... Бұл ... ... қарастырған еңбек және ... ... және ... ... ... ... маркалы мұнайға баға ең төменгі деңгейге жетті – баррель үшін
36,61 АҚШ доллары. ҚМГ БӨ ... ... ... арналған бюджетті
Брент сортты мұнайға орташа жылдық бағасы баррель үшін 40 АҚШ ... ... ... БӨ күрделі салымдары 2009-жылы 40 млрд. теңге мөлшерінде (266,7
млн. АҚШ ... ... ... ... ... ... салымдардың қысқаруы әлемдік экономикалық жағдайдың
күрт нашарлауына байланысты (Қосымша Д).
Негізгі активтерде өндіру ... ... ӨФ ... ӨФ) 9,141 млн. тонна көлемінде ... ... мың. ... бұл ... ... жоспарынан 3,8% төмен. ... ... ... ... ... ... төмен ұңғымаларда
өндірудің қазіргі қарқынын ұстап тұру рентабелді еместігімен түсіндіріледі.
Компанияның сатылулығы, негізінен, қолданыстағы ... ... ... ... ... инвестицияларды қар
жыландыру қажеттілігінен (кап.шығыс) және сатып алу есебінен ... ... ... ... ... өз қысқа мерзімді міндеттемелерін
және инвестициялық мүмкіншіліктерін орындау үшін қажетті деңгейге ие ... ... ... ақшалай қаражаттың таза түсімі 163,9
млрд. теңгені құрады, бұл ... ... 9,1 ... Теңгеге аз.
Бұл азаю экспорттық кеден бажын енгізуге және 2007 жылдың нәтижесі ... ... ... ... ғаламдық төлемдермен және 2008 жылы
декларацияланған пайдамен байланысты, ол ... өсу ... ... ... ... ... ... қаражаттың таза ағыны
140,5 млрд. Теңгеге ұлғайды. Бұл ұлғаю жабылғанға дейін 229,9 ... ... ... қаржылық активтермен операциялар өткізу, қауымдасқан
компаниялар мен бірлескен кәсіпорындардан 135,3 ... ... ... ... алуға кеткен ақшалай қаражатты 2008-жылы қысқарту, сондай-ақ
сыйақы бойынша ақшалай түсімнің 31,2 ... ... ... өсуі ... ... ... ... ақшалай қаражат ағынының көбеюі
байланыстағы ... және ... ... ... ... ... ... 95,5 млрд. теңге сомасына ішінара өтелді.
2008 және 2007 жж. кассалық әдіспен есептелген капиталды ... 41,9 ... ... және 40,1 ... теңгені құрады.
Қаржылық қызметте пайдаланған ақшалай қаражаттың таза ағыны 2008-жылы
41,0 млрд. теңгені ... ... 45,0 ... ... ... Бұл өзгеріс,
негізінен, сыйақы төлеу және займдар бойынша 7,9 млрд. теңге сомасындағы
негізгі ... өтеу үшін ... ... ... шеттелуіне
байланысты, олардың әсері 3,8 млрд. теңге сомадағы ... ... өсуі ... ... ... емес ... жинақталған амортизация мен құнсызданудан
жинақталған шығындар шегеріліп құны ... ... емес ... ... ресурстарын барлауға және
компьютерлік бағдарламаларғалицензиялар алуға арналған шығындарды қамтиды.
Бизнестен бөлек сатып алынған ... емес ... ... ... құны бойынша бағаланады. Бастапқы құны – жиынтық төленген сома ... ... алу үшін ... кез ... ... әділ құны. Активтердің
пайдалы қызметінің күтілімді мерзімі жыл ... ... ... ... ... ... ... мерзімдердің өзгеруі ... ... ... ... қамтамасыз етудің пайдалы ғұмыры
мерзімі 3 жылдан 7 ... ... ... ... емес активтердің
баланстық құны уақиға ... ... ... ... құнның
өтелмейтіндігін көрсететін жағдайларда құнсыздану тұрғысында талданады.
2008-жылдың 31-желтоқсанындағы жағдай бойынша аяқталмаған күрделі
құрылыс 472 037 мың ... ... 467 479 мың ... ... және ... ... ... таза баланстық құнын қамтиды.
Мұндай активтердің түсімі 2008 жылдың ішінде 517 613 мың ... ... 666 300 мың ... ал ... 513 055 мың ... (2007 жылы: 933 334
мың теңге) құрады (2.1-кесте).
2.1-кесте. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ ... емес ... |2008 |2007 ... | | ... таза ... құны |5548240 |7921252 ... |641198 |1074150 ... |(4167) |(27337) ... ... ... |(3419 825) ... ... құны |2831782 |5548240 ... | | ... құны |12 575 142 |11 938 752 ... ... |(9 743 360)|(6 390 ... ... құны |2 831 782 |5 548 240 ... 39 ... қаржылық активтер не кірістер мен шығыстар, заемдар
мен дебиторлық берешектер, өтелгенге дейін ұстап қалынатын инвестициялар
туралы есеп ... әділ құны ... ... ... ... не ... ... сату үшін қолма-қол түрде қолда бар ... ... ... ... ... ... тану кезінде олар әділ құны
бойынша бағаланады. Егер ... ... ... ... ... әділ ... ... активтер ретінде жіктелмесе, онда есепте көрсету кезінде
олардың әділ құнына олармен тікелей байланысты мәміле бойынша ... ... АҚШ ... ... ... бойынша орташа алғандағы
ставкасы 8,9%-ды (2007жылы: 8,5%) құрады. 2008-жылы теңгемен жеделсалымдар
бойынша орташа алғандағы ставкасы10,2%-ды (2007 ... 9,1%) ... ... ... Барлау Өндіру» АҚ қаржылық активтері, ... да ... ... |2008 |2007 ... ... ... ұзақ |3863736 |− ... ... | | ... ... ұзақ ... |613815 |706456 ... | | ... |630470 |1247343 ... ... ... ... |5108021 |1953799 ... | | ... ... ... ... ... |2 |6 ... ... көрсетілген жедел |12462529|18755920|
|салымдар |6 |4 ... ... ... ... ... ... | | ... ... ... бар ... |− |6277414 ... | | ... |270 |270 ... ... ... ... ... |6 |4 |
| ... |7 |3 ... ... АҚШ ... ... ... және
басқа да дебиторлық берешектер дебиторлық берешектің жалпы сомасынан 94%-ды
(2007-жылы: 98%) ұсынды. Қалған ... ... ... төленді.
Саудалық дебиторлық берешек пайызсыз болып ... және ... ... ... ... ақша ... бойынша депозиттар бойынша күн сайынғы банктік
ставкаға тәуелді болатын қалқымалы ... ... ... ... депозиттер Компанияның активтерді жоюға деген
қажеттілігіне қарай ... ... (бір ... үш айға ... Мұндай депозиттерге тиісті ставка ... ... ... ... орташа алғандағы ставкасы АҚШ долларымен
2008 жылы 3,6% (2007 жылы: 4,1%) құрады. Салымдар бойынша ... ... ... ... ... ... ... 5,7%-ды) құрады.
Ақшалай және олардың баламаларының ... ... ... ... ... ... АҚШ ... көрсетілді (2007 жылы: 5%). Қалған сома
теңгемен көрсетілді.
Тауарлық-материалдық қорлар екі көлемнің: өзіндік құны мен ... ... таза ... ең азы ... ... Құн өзіне әр затты
жергілікті жерге жеткізумен және оны ... ... ... ... ... ... келтірілген барлық шығындарды қамтиды.
Шикі мұнайдың құны өндірістің орташа көлемінің негізінде ... ... ... және жол ... ... шығыстардың тиісті бөлігін
қоса есептегенде өндірудің өзіндік құны болып табылады. Мұнайды ... құны ... ... ... ... есептемегенде, сатудың
ұйғарылған бағасына негізделеді. ... мен ... ... ... ... ... ... аспайтын құны бойынша есептеледі.
2008-жылдың 31-желтоқсанындағы жағдай бойынша ... 498 ... шикі ... (2007 жылы 224590 ... резервуар мен транзитте болды
(2.1-сурет).
Шығаруға рұқсат етілген акциялар Шығаруға жарияланған қарапайым және
басымдықты акциялардың ... саны ... 70 220 935 (2007 ... 70 220
935) және 4 136 107 (2007-жылы: 4 136 107) құрайды. ... ... ... бойынша 43 087 006 қапрапайым акциялар (2007: 43 087
006) Бас компанияның иелігінде бол ды. ... ... ... акцияларының бастапқы құны жоқ. Қазақстандық заңнамаға сәйкес,
егер Компанияның Қазақстан Республикасының ... есеп ... ... ... ... кері ... ... немесе егер
дивидендтерді төлеу нормативтік қаржылық есептіліктің кері капиталына әкеп
соқтыратын болса дивидендтер ... ... ... үшін ... ... акцияларға жиынтық дивидендтер 2008-жылдың 9 маусым күнгі
тізілімді тіркеген мерзімде ... да ... да ... ... 563 теңгені (2007-жылы: акцияға 500 теңгені) құрады.
2.1-сурет. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ тауарлық-материалдық
қорлары, тонна
Жұмыс ... ... ... ... ... баға бойынша Компания қызметкерлерін акциялар беру жоспары
бойынша танылған, жыл ... ... ... 354 612 мың теңгені құрайды
(2007-жылы: 1 579 975 мың ... ... ... ... бойынша акциялар беру жоспары Компанияның қызметкерлеріне жеңілдікті
баға бойынша акциялар берудің 1-жоспарына («EOP 1») ... ... беру ... ... нарықтық құнына тең орындау бағасымен
ғаламдық ... ... (ҒДҚ) ... ... ... орындау қызметті жүзеге асыру шарттарына қатысты емес және үш
жыл ... әр жылы 1/3 ... ... және құқық беру датасынан бастап
бесінші жылға дейін орындалуы тиіс ... ... ... Өндіру» АҚ шығарылған акциялар
(акциялар саны), мың теңге
| ... |м |ы |м |ы |ң |
| ... ... ... ... ... ... |259276481|
|1-қаңтарына | | |4 | | ... ... |8431 |− |89433 |− |89433 ... нәтижесінде | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... |258 |1034027 ... | | |31887 | | ... ... |78308 |− |880251 |− |880251 ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... азаюы | | | | | ... ... ... |(55748) |− ... ... |
|акцияларының көбеюі | | | | | ... ... ... ... | | |0 | | ... ... ашып ... басымдықты акциялар иелерінің
акциялардың екі ... үшін ... ... ... кіріске бастайтын
акцияларға кірістерді бөлуге қатысудың ... ... ... да ... да ... ... ... «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ акция пайдасы, мың теңге
| |2008 |2007 ... ... ... ... ... саны | | ... акционерлеріне бөлінетін таза |24128236|15711908|
|пайда |9 |1 ... ... және ... кіріс |3,26 |2,12 ... ... мен олар ... ... ... қалауы
бойынша төленетін өтеуге жатпайтын басымдықты ... ... ... Жаңа акцияларды шығарумен тікелей байланысты үшінші тараптардың
қызмет көрсетуіне ақы төлеуге арналған ... ... ... ... ... ... ретінде көрсетіледі.
Сатып алынған меншік акциялар Компания немесе оның еншілес ... ... ... ... ... ... ... арналған
тиісті шығындарды қоса есептегенде оларды сатып алу құны ... ... ... жою ... ... шығару сәтіне дейін сатып ... ... ... ... ... тасталады. Компанияның меншік
үлестік құралдарын сатып алу, сату, шығару немесе жою кезінде пайдалар ... ... ... ... да болмасын пайда немесе шығын танылмайды.
Мұндай акцияларды одан кейінгі сату немесе қайталап шығару кезінде ... ... ... енгізіледі. Сатып алынған меншік акциялар орташа
есептелген құны бойынша есептеледі.
Дивидендтер міндеттеме ретінде танылады және, егер олар ... ... қоса ... ... ... ғана ... ... капиталдың
сомасынан есептеледі. Дивидендтер туралы ақпарат, егер олар ... ... ... болса, сондай-ақ есепті датадан кейін, бірақ қаржылық
есептілік шығаруға бекітілген датаға дейін ұсынылған және ... ... ... ... берешек бастапқыда әділ құн бойынша көрсетіледі және
одан кейін ... ... ... әдісі пайдаланыла отырып
амортизацияланған құны ... ... Ақша ... мен олардың
баламалары өзіне кассадағы қолма-қол ақшаны, банктік қолма-қол талап ету
шоттарындағы қаражатты, бастапқы өтеу ... үш ... ... ... ... ... ... өтімді инвестицияларды қамтиды [24].
2.2 «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ корпоративтік және жеке табыс
салықтарының төленуін талдау
Мұнай секторы ... ... ... ... ... ... корпорациялық табыс салығы (белгіленген тізбе бойынша)
болжамы бірнеше есеп нұсқасымен айқындалады.
Бірінші ... ... ... ... ... ... деректері пайдаланылады.
Салық декларацияларының деректерінен, ең алдымен, болжанатын ... ... ... ... ... алу керек. Бұл ретте жекелеген
ірі салық ... ... ... алынған шегерімдердің
құрылымын талдай отырып ... ... ... ... салынатын кірісті
ағымдағы жылдың және болжанып отырған кезеңнің ... ... ... ... ... жылына арналған болжамды шегерімдердің ... ... ... ... ... табыс салығының болжамды сомасы:
Рп=(( Дотч*Іц.тек/100 %*Іц.п./100 %) В *Sср формуласымен айқындалады.
Рп – ... ... ... болжамы;
Дотч – есепті кезеңдегі салық салынатын кіріс
Іц.тек – ағымдағы ... ... ... бағаларының өсімі;
Іц.п. – болжамды жылға арналған тұтыну бағаларының өсімі;
В – салық салынатын кірістен шегерімдер;
Sср – ... ... ... ... ... ставкасы.
Екінші нұсқа бойынша ірі салық төлеушілер бөлінісінде есептелген және
төленген корпорациялық ... ... ... туралы ақпарат, ... ... ... ... ... нәтижелері, бересі
сомаларының өзгеуі пайдаланылады. Бұл есепте салықтың күтілетін түсімнен
тұрақты сипаты жоқ, ... ... ... бір ... ... ... уақытша факторлар (бағаның ауытқуы, ... ... ... ... ... есептеулердің ірі мөлшерлерін алып тастау
керек. Бұдан әрі күтілетін салық ... ... ... ... ... ... болжамды сомасы мынадай формула бойынша
айқындалады:
Рр = РО*Іц/100%*Ір/100%, мұнда
Рр – ... ... ... ... сомасы;
РО- салықтың ағымдағы жылы күтілетін түсімі;
Іц – ... ... ... ... ... өсімі;
Ір - өндірістің жоспарланып отырған жылғы өсімі.
Дивидендтерден, сыйақылардан ... ... ... қызмет көрсетуінен алынған кірістерден түсетін ... ... ... ... жыл ... ... және экономиканы
дамытудың болжамды кезеңге ... ... ... ... ... нұсқа әлеуметтік-экономикалық даму болжамы мен бюджет
параметрлеріне сәйкес ... ... ішкі өнім ... ... ... алуларының орташа пайызына негізделген және мынадай формула
бойынша айқындалады:
Рр=Wр*S/100%
S=Ресеп/Wесеп*100%, мұнда
Рр – болжамды ... ... ... табыс салығының сомасы;
Wр – болжамды кезеңге арналған ЖІӨ көлемі;
S – алулардың орташа пайызы;
Ресеп – есепті ... ... ... салығының сомасы;
Wесеп – есепті кезеңдегі ЖІӨ көлемі.
Төртінші нұсқа. Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін корпорациялық табыс
салығын қоспағанда заңды тұлғалардан алынатын ... ... ... ... мен макроэкономикалық көрсеткіштердің арасында
корреляциялық талдау жүргізген кеезде ... ... ... ... [25, ... Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін корпорациялық табыс
салығын қоспағанда ... ... ... ... ... әсер
ететін экономикалық көрсеткіштер тізбесі
|Көрсеткіш ... ... |
| ... ... |
|Жұмыссыздық деңгейі, %-бен |-0,990 |0,980 ... ... ... |0,988 |0,977 ... ... теңге | | ... ... ... өндіру бойынша |0,965 |0,930 ... ... ... | | ... ... | | ... ... (шикі мұнай |0,970 |0,942 ... ... млн. ... | ... саудадағы, |0,949 |0,900 ... ... | | ... қызметіндегі, | | ... ... | | ... қоыслағн құн | | ... млн. ... | | ... ... ... |0,880 |0,774 ... ... жинақтар, млн. | | ... | | ... ... ... ... ... ... салығын қоспағанда,
заңды тұлғалардан алынатын корпорациялық табыс ... ... ... ... ... жұмсалатын шығыстардың арасындағы күшті корреляциялық
байланыс анықталды.
Корпорациялық табыс салығының болжанатын есебі ... ... ... қолдану арқылы жүргізіледі, оны ... ... ... ... ... ... алып ... қажет. Болжанатын
кезеңдегі шегерімдер үлесі оның ... жылы ... ... ... және ... ... ... мүмкін өзгерістері ескеріле
отырып айқындалады.
Іске асырудың болжамды орташа бағасы Қазақстан Республикасы Статистика
агенттігінің деректері ... шикі ... газ ... өндіруші
кәсіпорындарда есепті кезеңде қалыптасқан және ... ... ... ... ... ... ... әлемдік баға мен доллар бағамының өсуіне түзетілген нақты орташа
баға ... ... ... ... ... ... көлемін айқындаған кезде бір
реттік (жүйелі емес) сипаттағы төлемер ... ... ... ... ... мен ағымдағы жылы күтілетін түсімдер ескерілуі қажет.
«Теңізшевройл» ЖШС мен ӨБК (ҚР Бірыңғай ... ... ... ... ... ... ... есебі есепті жылғы түсімдер
көлеміне орай немесе макроэкономикалық ... ... ... және ... ... ... келе ... жылғы
баға бойынша жеке жүргізіледі.
Төлем көзінен салық ... жеке ... ... ... ... қолданыстағы заңнамағы сәйкес ұсынылатын жеңілдіктер мен
шегерімдерге және бекітілген салық салу ... ... ... салық салынатын жеке табыс салығының болжамын есептеу
негізіне болжанатын ... ... ... ... кіріс мөлшері мен ставка
алынады [26, 5б.].
Салық салынатын ... ... ... болжамды сомасынан барлық
қызметкерлерге есептелген ең аз еңбекақы мөлшерін, сонымен бірге ... ... мен ... заңнамасына сәйкес жеке тұлғалардың
жеңілдіктер сомасын ... ... ... ... ... ... ... мынадай формула бойынша
айқындалады:
Odox = D – Popv – ... – L, ...... ... ... кіріс мөлшері
D – кірістің болжамды сомасы
Popv – міндетті зейнетақы ... – ең аз ...... ... саны, адам
L – жеке тұлғалар жеңілдіктері
Бұдан әрі жеке ... ... ... мынадай формула бойынша
айқындалады:
РІР=ODOX*Fipn/100%, мұнда
Pip – жеке табыс салығының болжамды сомасы
Odox - салық ... ... ... ... – жеке ... салығының тіркелген сомасы
Корреляциялық талдау есептелген жеке табыс салығы түсімдері
көлемдерінің ... ... ... ... Жеке ... салығы түсімдерінің көлемдеріне әсер ететін
экономикалық көрсеткіштер тізбесі
|Көрсеткіш ... ... |
| ... ... |
|Орташа салық ставкасы |0,807 |0,641 ... |0,951 |0,915 ... ... ... ... |0,977 |0,954 ... ... ... |0,987 |0,974 ... деңгейі, % |-0,921 |0,848 ... ... ... ... ... ... = а0 + а1Х1 + ... + аkХk, бұл ... коффиценттері мынадай (2.7-
кесте).
2.7-кесте. Жеке табыс салығы түсімдерінің кері теңдеуі
|Ауыспалы |Ауыспалыға сәйкес |Ауыспалы ... ... |
| ... |кезіндегі |кезіндегі ... |
| | ... ... |
| | | ... | ... ... ... ... | | | |
| ... мың ... | | | ... ... ... ... |0,274 |0,841 ... |Орташа айлық |а2 |2,015 |0,982 |
| ... ... | | | ... ... ... |а3 |-0,191 |-0,873 |
| |% | | | ... |АЕК |а4 |-3,233 |0,955 |
| | |а0 |19,550 | ... Ү – ... ... (тәуелді ауыспалы);
а0 – Х-тің тұрақты мәні кезінде қалыптасатын түсімдердің деңгейі;
а1, ..., аn – бұрыштық коэффициеттер (тәуелсіз ауыспалы ... ... ... түсімдер мәнінің қаншалықты өзгеретінін
көрсетеді);
Х1, ..., Хn – ... ... кері ... ... ... ... ... жеке табыс салығы көлемдерінің АЕК-ке корреляциялық
тәуелділігінің оң сипаты бар екенін айта кеткен жөн, ал кері ... ... ... ... Бұл, бір ... АЕК ... орташа салық
ставкасына белгілі бір түрде әсер ететінімен байланысты.Жеке табыс ... нақ сол ... өзге ... ... АЕК ұлғаюы орташа
ставканың төмендеуіне алып келеді. Алайда орташа айлық еңбекақыны жыл сайын
өсірген кезде нақ сол шәкілдегі ... ... ... ... үрдісі бар,
бұл халықтың кірістерін неғұрлым төмен салық ... ... ... салынатын топтарға ауыстыру құрылымына ... мұны ... ... қажет.
Төлем көзінен салық салынбайтын табыстарға салынатын жеке табыс
салығын ... ... жеке ... ... мүлік кірісі және өзге ... ... мен жеке ... ... ... алдыңғы
жылғы салық декларацияларының деректерін қолдану керек [27, 23б.].
Төлем ... ... ... табыстарға салынатын жеке табыс
салығын есептеу төлем көзінен салық ... ... мен ... ... ... ... кіріс сомасына қатысты,
Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 144 және 152-баптарына сәйкес
белгіленген салық салынбайтын ... ... мен ... ... орташа ставканы қолдану жолымен жүргізіледі.
Бұл ретте өңірде қалыптасқан орташа ставка мөлшері есептік ... ... бұл ... оларға әсер ететін факторлардың
болуына байланысты түзетілуі мүмкін.
Төлем ... ... ... ... салынатын жеке табыс
салығының сомасы алынған ... ... ... белгіленген ставканы
қолдану жолымен мынадай формула бойынша айқындалады:
РР=ODOX*I/100%*S/100%, мұнда
РР - төлем көзінен салық салынбайтын жеке табыс ... ...... жылы ... салынатын кірістің күтілетін сомасы;
I – жоспарланып отырған жылы тұтыну бағаларының өсімі;
S – орташа салық ставкасы.
Кейінге қалдырылған салық ... ... мен ... ... әдісі қолданыла отырып барлық ... ... ... ... ... ... бірігуі болып табылмайтын және ол жасалған ... ... ... салықтық кіріс пен шығынға әсер етпейтін мәміле
бойынша гудвиллді, активті немесе міндеттемені бастапқы ... ... ... ... салығының пайда болуын қоспағанда активтер мен
міндеттемелердің ... ... мен ... ... есептіліктегі
баланстық сомасының арасындағы барлық уақытша айырмашылықтар ... ... ... бойынша актив ... ... ... ... ... ... ... болатын
салық салынатын пайда алудың айтарлықтай мүмкіндігі бар дәрежеде ғана
танылады. Кейінге қалдырылған салықтық ... мен ... ... ... ... ... ... (және іс жүзінде
қабылданған) ... ... ... ... сату ... өтеу ... ... салықтық ставкалар бойынша
есептеледі.
Кейінге қалдырылған табыс салығы, уақытша ... ... ... ... және ... ... ... азаймайтындығы кәміл мүмкін болатын жағдайларды қоспағанда
еншілес және ... ... ... ... уақытша айырмашылықтар бойынша танылады [28, 12б.].
Компания 2008-жылы салық салынған табысының 30% ставкасы бойынша КТС
есептеді және төледі. ... ... ... ... ... ... әрбір жер қойнауын пайдалану келісімшартына есептеледі. Үстеме
пайдаға салынатын табыс ... ... ... ... ... және табыс
салығы бойынша шығындардың бір бөлігі болып табылады. Жер ... ... ... ... ішкі нормалары асып кеткен
жағдайларда спецификалық түзетілген ... ... ... ... ... 30 % ... бойынша ҮТС есептейді және төлейді. Пайданың
ішкі нормасы елдегі инфляцияның деңгейіне байланысты түзетілген ... ... ... ... ... ақша ... негізінде
есептеледі (2.2-сурет).
2.2-сурет. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ табыс ... ... ... ... ... ... ... КТС және ҮТС бойынша да есептеледі. ... КТС мен ҮТС ... ... ... ... ... Ресбликасының жаңа Салық Кодексінде көрсетілген күтіліп отырған
ставкалар бойынша жер қойнауын пайдалану келісімшарттарына ... мен ... ... ... ... ... КТС мен ҮТС ... 16 ескертуде ашылған және жоғары аталған
жаңа салық ... ... ... ... ... бойынша
есептеледі.
31-желтоқсанда аяқталатын жылдар үшін табыс салығы бойынша шығыстар
мынадай тұрғыда беріліп отыр ... ... ... Өндіру» АҚ табыс салығы бойынша
шығыстар, теңге
| |2008 |2007 ... ... ... |116 119 081 |99 361 566 ... ... салық |60 186 172 |54 080 973 ... ... ... |176 305 253 |153 442 539 ... ... ... |(5 997 466) |(1 598 601) |
|Үстеме пайдаға салынатын салық |(3 215 921) |(1 332 661) ... ... ... ... |(9 213 387) |(2 931 262) ... ... ... шығыстар |167 091 866 |150 511 277 |
Келесі кестеде Қазақстандағы табыс салығы ставкасын (2008 және ... 30 %) ... ... ... Компания салығының тиімді ставкасымен
салыстыру келтірілген. Қабылданған Салық Кодексінде корпоративтік табыс
салығы ... 20 %-дан ... ... ... ... ... 15%-
ға дейін және одан әрі ... ... ... үстеме пайдаға
салынатын салықты есептеу тетігі де ... ... ... ... ... ... (2.9-кесте).
2.9-кесте. Қазақстандағы табыс салығы ставкасын (2008 және 2007
жылдарда 30 %) салық ... ... ... ... ... АҚ салығының
тиімді ставкасымен салыстыру
| |2008 |2007 ... ... ... пайда, тң. |408 374 235 |307 630 358 ... ... тң. |167 091 866 |150 511 277 ... ... ставкасы, % |41 |49 ... ... ... ... ... ... ... ... ... % |30 |30 ... ... (азаю) ... ... ... салық, % |14 |17 ... ... ... % |(4) |(2) ... шығыстар, % |1 |4 ... ... ... ... % |41 |49 ... ... салығы мен үстеме пайдаға арналған салық бойынша
кейінге қалдырылған ... ... ... ... тұрғыда
беріліп отыр (2.10-кесте):
2.10-кесте. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ ... ... ... ... пайдаға арналған салық бойынша кейінге қалдырылған салықтық
міндеттеменің өзгерістері, теңге
| ... ... ... |Жиыны |
| ... | | | ... ... |18264106 |(1375143) |(6173 262) |101501 ... мен ... ... ... ... |37885 |(293262) |
|есепке әсер | | | | ... ... ... ... |(6135377) |7784439 |
|Кірістер мен шығыстар туралы |(13428407) |1079503 |3 135 517 ... ... әсер | | | | ... ... |2855336 |(1284424) |(2999860) |(1428948) |
Үстеме пайдаға салынатын салықты болжау мұнай ... ... ... да жер қойнауын пайдаланушылар бойынша жеке жүргізіледі. Үстеме
пайдаға салынатын ... ... ... ... ... мен ... да
жер қойнауын пайдаланушылар бойынша жеке жүзеге асырылады.
Үстеме пайдаға арналған салық табыс салығыретінде қарастырылады ... ... ... бір ... ... Компания жер қойнауын
пайдалануға арналған келісім-шарттарға сәйкес пайданың белгілі бір маңызды
арттыратын ішкі ... ... ... ... жер қойнауын
пайдалануға арналған келісім-шартқа ... ... бір ... ... ... жататын салық салудан кейін пайданың сомасынан 30%
ставка бойынша ... ... ... есептейді және төлейді.
Пайданың ішкі нормасы жер қойнауын пайдалануға арналған әр келісім-
шарт бойынша ақша ... ... ... және ... ұлттық
деңгейіне түзетіледі. Кейінге қалдырылған салық корпоративтік табыс
салығына да, үстеме пайдаға ... ... да ... Үстеме пайдаға
арналған кейінге қалдырылған салық келісім-шарт бойынша төлеуге жататын
үстеме ақыға арналған ... ... ... ... жер ... арналған келісім-шарттарға жатқызылған активтер үшін уақытша
айырмашылықтар бойынша есептеледі.
Табыс салығы бойынша шығыстар Корпоративтік табыс ... ... ... жылы 6,6 ... теңгеге немесе 11%-ға 167,1 млрд. ... ... ... ... ... ... ставкасы 2007-жылғы 49%-дан 2008-
жылы 41%-ға дейін төмендеді (2.11-кесте).
2.11-кесте. «ҚазМұнайГаз» Барлау ... АҚ ... ... ... ... теңге
Корпоративтік табыс салығының 2008-жылда тиімді ставкасының төмендеуі
2007-жылмен салыстырғанда «Қазгермұнай» БК ЖШС қатысудан үлестік ... таза ... ... ... ... азайту, шығаруға жатпайтын
шығысты қысқарту, сондай-ақ жаңа Салық ... ... ... ... ... ... және ... салығының бұдан төмен
ставкасын мойындау ... ... ... таза ... ... ... факторлардың әсерімен
Компанияның 2008-жылы таза пайдасы 2007 жылмен салыстырғанда 54% ... 241,3 ... ... ... «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ мүлік, жер және көлік құралдарына
салықтарының төленуін талдау
Жеке кәсiпкерлердiң мүлкiне салынатын салық бойынша болжамды ... ... ... ... ... ... есеп беретін ... ... ... және ... ... ... ... инвестициялар (бұдан әрі – объектілер) болып табылатын ғимараттар,
құрылыстар, тұрғын үй ... ... ... ... тығыз
байланысты өзге де құрылыстар туралы деректері ... ... ... ... ... ... үй қорының құрамындағы
объектілердің) және материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... есептеледі. Бұл ретте ... ... ... ... ... ... ... төлемейтін заңды
тұлғалар мен жеке ... ... құны ... ... ... ... ... салынатын құны болжамды қайта бағалау
коэффициентіне түзетіледі және салық заңнамасына ... ... ... ... ... ... бойынша есесптеледі:
UP = (VOF*I/100%)*S/100% мұнда
UP – мүлік салығының болжамды сомасы;
VOF – салық салынатын ... ... ... ...... ... ... болжамды өсімінің индексі;
S – салық ставкасы.
Екінші нұсқа бойынша салық декларацияларының деректері қолданылады.
Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... мүлікке инвестициялар (бұдан әрі – объектілер) болып табылатын
ғимараттар, ... ... үй ... орын-жайлар сондай-ақ
жермен тығыз байланысты өзге де ... ... ... ... құны болжамды қайта бағалау коэффициентіне түзетіледі.
Заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің мүлкіне болжамды салық сомасы
екініші нұсқа бойынша мынадай ... ... = ... - ... ... және жеке ... ... салынатын
салық болжамы;
VК – объектілердің есепті кезең соңындағы құны;
Iц.тек – тұтыну бағаларының ағымдағы жылы өсімі;
Іц.п. - ... ... ... ... жылы өсімі;
S – салық салу ставкасы.
Бірнеше жыл түсімдері серпінін талдауды, ... ... ... ... ... ... ... болжамды түсімдерді
бағалауды және болжанатын кезеңдегі ... ... ... ... ... болжамды сомасының есебі ... ... ... = U0* ...... салығының болжамды сомасы;
U0 – ағымдағы жылғы болжамды салық түсімі;
Іц. – ... ... ... ... ... тұлғалардың мүлкіне салынатын салық бойынша болжамды айқындаған
кезде екі нұсқа пайдаланылады.
Қазақстан Республикасының аумағында ... жеке ... ... ... ... ... үй-жайлардың, саяжай құрылыстарының,
гараждардың, өзге де құрылыстардың, ғимараттардың, үй-жайлардың) және тұра
бастаған, ... ... ... ... ... ... құны мен салық заңнамасында ... ... ... ... ... ... салу ... мүлік құнын уәкілетті орган тұрғын үй-жайдың бір
шаршы метрінің, мүліктің пайдалы алаңының базалық құнына ... ... ... және ... ... ... бөлу, айлық есептік
көрсеткіштің өзгеру коэффициенттерін қолдана отырып айқындайды.
Есеп жасау кезінде азаматтардың жекелеген санаттарына ... ... ... ... ... тиіс.
Болжамды түсімдер мөлшерін есептеу мынадай формула ... = ... ... – мүлік салығының болжамды сомасы;
VOF – салық салу мақсатындағы мүлік құны, бұл құнды әрбір жылдың ... ... ... ... ... белгілейді;
S – салық ставкасы.
Жыл түсімдері серпінін талдауды, салық ... ... ... ... ... ... болжамды түсімдерді бағалауды және
болжанатын кезеңдегі макроэкономикалық көрсеткіштер параметрлері ... ... ... ... ... ... формула бойынша
айқындалады:
UP = U0* Іц/100%, мұнда
UP – мүлік салығының болжамды сомасы;
U0 – ... ... ... ... ...... жылғы тұтыну бағаларының индексі;
Жер салығын болжау үшін мынадай ақпаратты пайдалану қажет:
- санаттар бойынша жер ... ... ... ... жер ... жердің сапасы мен түрлері бойынша бонитет баллдарына тепе-тең
сараланатын ... ... ... ... ... ... декларациялардың деректері.
Жер салығын болжау кезінде салық заңнамасында көзделген жеңілдіктер
ескеріледі. Болжанатын ... ... ... ... формула бойынша
айқындалады:
ZP = S*BS*K, мұнда
ZP – жер салығының болжамды сомасы;
S – жер учаскесінің алаңы;
BS - әр ... ... ... ... салық ставкасы;
K – салық заңнамасына сәйкес жекелеген төлемшілерге ... ... ... ... ... жер заңнамасына
сәйкес жүргізілетін жерлерді аймақтарға бөлу ... ... жер ... ... елді ... тыс ... ... мақсатындағы (соның ішінде жеке ... ... ... (үй ... жер ... ... автотұрақ, жанар-
жағар май құю станциялары үшін бөлінген (бөлек тұрған) және ... ... ... елді ... тыс орналасқан
өндірістің жерлері үшін белгіленген жер ... ... ... ... азайтуына немесе ұлғайтуына құқығы бар. Бұл ретте
жекелеген салық төлеушілер үшін жер ... ... жеке ... ... ... ... ... салынатын салық бойынша болжамды айқындаған кезде
мынадай нұсқалар қолданылады.
Бірінші нұсқа бойынша ... ... ... салық болжамы көлік
құралдарының түрлері, қозғалтқыш көлемдері бойынша топтары, жүк ... ... ... саны туралы көлік құралдары иелерінің толық
есепке алынуын қамтамасыз ететін Қазақстан ... ішкі ... ... ... негізінде тікелей шот бойынша есептеледі.
Бұл ретте көлік құралдарының ... ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың көлік құралдары алынып
тасталады.
Автокөлік құралдарының ... түрі мен тобы ... ... ... ... есептеледі:
ТP = VТ*АЕК*S*К/1000, мұнда
ТP – көлік құралдарына салынатын салықтың болжамды сомасы;
VТ – салық салынатын көлік құралдарының саны;
АЕК – ... ... ... ... ... көрсеткіштің мөлшері;
S – есе АЕК салық ставкасы;
К – ... ... ... ... коэффициенті.
Екінші нұсқа бойынша болжам бірнеше жыл түсімдері серпінін талдауды,
салық салынатын базада ... ... ... ... жылғы
болжамды түсімдерді бағалауды және болжанатын кезеңдегі макроэкономикалық
көрсеткіштер параметрлері ... ... ... болжамды сомасының есебі мынадай ... ... = Т0* ... ...... ... болжамды сомасы;
Т0 – ағымдағы жылғы болжамды салық түсімі;
Іц – жоспарланған жылғы тұтыну бағаларының индексі;
Бірыңғай жер салығын ... ... ... ... ... ... бағалау құны бірыңғай жер салығын есептеу базасы болып
табылады.
Бірыңғай жер салығын есептеу:
- егістік бойынша жер ... ... ... ... ... ... құнын ескере отырып тиісті ставкаларды
қолдану жолымен;
- жұмыста пайдаланылатын, оларға ... ... ... ... ... шабындықтар мен басқа да жер учаскелері
бойынша жер учаскелерінің жиынтық бағалау құнына 0,1 % ... ... ... ... ... пайдалану кезіндегі жер учаскесінің бағалау құны
жер учаскесінің бағалау құнын он екіге ... және жер ... ... ... ай ... көбейту жолымен айқындалады.
Шаруа (фермер) қожалықтары бірыңғай жер салығын жер ... ... ... ... ... ... өзгерістерін ескере отырып)
нақты иеленген кезеңіне есептейді және төлейді, сондықтан бірыңғай жер
учаскесін болжауда алдыңғы ... ... ... ... ... негізінде ағымдағы кезеңде күтілетін түсімдерджің бағасы ... ... ... ... ... ... ... тоннасына 101,91 АҚШ доллары (баррель үшін 14,9 АҚШ доллары)
мөлшерінде мұнай экспортына ... баж ... ... ... «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ 2008-жылғы ... ... ... 203,8 АҚШ ... ... ... үшін 27,7 АҚШ ... (2.12-кесте, 2.3-сурет).
2.12-кесте. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ мүлік және жер салықтарын
төлеуі, ... |2008 |2007 ... ... баж ... |68 796 006 ... ... ... |53 135 541 |8247039 ... ... |43 117 573 ... ... және ... |34 368 825 |34 663502 ... |25312 574 ... ... және ... ... жөніндегі қызметтер |24 653 917 |20496194 |
|Материалдар мен қорлар ... ... ... ... |9 291 579 |7633700 ... ... және сату бойынша комиссиялар |8 439 633 |8002198 ... ... |5690873 |4830875 ... мен ... |1808845 |2735535 ... ... |1649078 |3660170 ... ... ... ... ... |852909 |2992114 ... балансының өзгеруі ... ... ... |11 989 737 |7 845 746 |
| ... ... ... операциялық шығыстар 2007-жылмен салыстырғанда 41%-ға, (297
млрд. теңгеге) дейін негізінен, 2008-жылдың ... ... ... ... және ... бойынша және тасымалдау қызметінің өсуі есебінен
көбейді.
Экспорттық кеден бажын, роялтидің өсуін және ... ... ... ... ... 2007-жылмен салыстырғанда 2,5%
өсті. Ең көп сомалар мен өзгерістер келесі себептермен түсіндіріледі: 2008-
жылы экспорттық кеден бажы бойынша ... ... ... бастап
экспорттық кеден бажын енгізу нәтижесінде пайда болды. Бастапқы ставка
тоннасына 109,91 АҚШ ... ... ... және ... ... ... 203,8 АҚШ долларына дейін көбейтілді. 2008-жылдың 1-
қаңтарында күшіне енген жаңа Салық Кодексіне сәйкес экспорттық ... ... ... ... рент салығымен ауыстырылды.
2.3-сурет. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ экспорттық кеден баж салығын
төлеуі, теңге
2008-жылы көліктік шығыстар 2007-жылмен салыстырғанда ... ... ... ӨАС құбыры арқылы экспортқа мұнай тасымалдау тарифінің ... ... ... ... өсуі және КҚК ... ... ... бастап тасымалдау тарифінің 25,7%-ға өсуі себебінен ... ... ... көбейгенінен әсердің орны тасымалдау
мөлшерінің 5%-ға ... және ... ... ... 964 ... қысқартылуымен ішінара өтелді.
2008-жылы жұмысшыларға төлем жасау бойынша ... ... 9%-ға ... ... негізгі еңбекақыны 10%-ға
көбейтуге, сондай-ақ өндірістік ... ... ... 2008-жылдың шілдесінен бастап 40%-ға көбейтуге байланысты.
2008-жылы роялти бойынша шығыс 2007-жылмен ... 7,4 ... ... 41 %-ға ... Бұл ... 2008-жылы 2007-жылмен
салыстырғанда мұнайға орта нарықтық бағалардың өсуімен байланысты. 2009-
жылдың 1-қаңтарынан ... жаңа ... ... ... ... ... өндіруге салатын салықпен ауыстырылды.
2008-жылы өндірістік активтерге қызмет көрсету және жөндеу бойынша
шығындар 2007-жылмен салыстырғанда ұңғымаларды ... ... ... ұстап тұру бойынша операциялар және Лиман мен Р-9 ... ... ... мен ... ... ... көбейді.
Электр энергиясымен қамтамасыз ету бойынша шығындары электр энергиясы
тарифінің 15%-ға және ... ... ... ... 37%- ға ... 22%-ға ... гонорары ҚМГ ҰК-мен жасалған Басқару қызмет көрсету туралы
келісімге сәйкес төленеді. Гонорар ... ҚР ... ... ... ... ... ... ала отырып, түзетілді (2007-жылдағы
7,49 млрд. теңгемен салыстырғанда 2008-жылы 8,01 млрд. ... ... ... бойынша шығыстар 2007-жылмен салыстырғанда 18%-ға немесе 860
млн. теңгеге көбейді, ... ҚҚС ... ... есептелген 2,1 млрд.
теңге сомасындағы резервті
2007-жылы шегеруге байланысты. Бұл ... орны ... ҚҚС ... ҚҚС- пен ... ... ... ... 913 млн. теңгеге
төмендеуімен ішінара өтелді. 2008-жылы айыппұл мен өсімпұл бойынша ... ... 34%-ға ... ... 2007-жылы 2003-2004 жж.
Үшін жасалған салық аудитінің нәтижесінде Компания таза ... ... ... ... және ... ... ... жалпы
сомасы 717,7 млн. теңге өсімпұл төлеген.
2008-жылы әлеуметтік нысандардың құрылыс жобаларын жоспарлы аяқталуына
байланысты ... ... ... ... азайды. 2008-жылы 2007-
жылмен салыстырғанда есептен шығарылған өнімсіз ... саны ... ... ... ... ... шығын 2008-жылы 71%-ға, 853
млн. теңгеге дейін азайды.
«Мұнай қорындағы өзгерістер» бабы бойынша 4,7 млрд. теңге сомасындағы
шығыстар мұнай қорының ... ... құн ... ... ... салық органдарының
республикалық мониторингке жататын салық ... ... ... ... бұл ... ірі салық
төлеушілер бөлінісінде есептелген және төленген қосылған құн салығы сомасы
туралы мәліметтерді ... жөн. ... құн ... ... ... ... ірі ... төлеуші бойынша мынадай ... * ... * ... ...... ... құн салығы сомасы;
N0 – есептік кезеңде (тоқсанда, жарты жылдықта) есептелген салық
сомасына негізделген ағымдағы ... ... ... құн ... сомасы;
Іц – жоспарланатын жылға арналған тұтыну бағаларының өсуі;
Іпр – жоспарланатын жылға арналған өндірістің өсуі.
Қосылған құн ... ... ... есепті кезеңде нөлдік ставка
бойынша салық салынатын айналымдар бойынша қосылған құн ... ... ... және нөлдік ставка бойынша салық салынатын ... ... құн ... қайтарылуы тиіс сомасы мөлшерлерінің
болжамды өзгерістері туралы мәліметтерді пайдалану қажет.
Салық органдары ... ... таза ... сату мен ... ... ... рұқсат етеді. Өтелетін ҚҚС ішкі рыноктағы сату ... ... ішкі ... ... ... бойынша ҚҚС-ты білдіреді.
Экспортқа сату нөлдік ставка бойынша салынады (2.4-сурет).
2.4-сурет. «ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ ... және ... ... ... ... ... басқа шығыстар 2007-жылмен салыстырғанда 4,1 млрд.
теңгеге өсті, себебі «KPI» ЖШС-да 2,4 ... ... ... ... ... ... ... күдікті борыштар бойынша 1,1 млрд. теңге
сомасында резерв есептелді, сондай-ақ 2007-жылы ... БК ЖШС ... ... сомасында сатып алған кезде пайда болған заң ... ... ... ... ... ... төлем жасау,
жөндеу және қызмет көрсету, электр энергиясы және басқа шығыстардың біршама
өсуі негізінен маусымдық ... және ... есеп ... есептеуді көрсетеді.
2008-жыл ішінде таза қаржылық кіріс 2007-жылдағы 13,2 ... ... таза ... ... ... 42,9 ... ... қалыптасты. Көбею негізінен 15,3 млрд. теңге сомасында сыйақы
түрінде ... ... CCEL ... ... ... ... ... 2,9
млрд. теңгеге ұлғаюы, сондай-ақ бағам айырмашылығы бойынша ... ... ... ... ... ... ... бойынша орташа пайыздық
кіріс 2008-жылы 8,84% жылдықты құрды, ол 2007-жылға қарағанда 0,31%-ға ... және ... ... ... ... ... бірлескен және қауымдасқан кәсіпорындарға қатысқаннан түскен
кіріс 2007-жылмен салыстырғанда «Қазгермұнай» БК ЖШС ... 58,8 ... ... түскен кіріс есебінен '317,4 млрд. теңгеден 57,6 млрд.
теңгеге дейін көбейді.
3 ҚАЗАҚСТАН ... ... ... БАҚЫЛАУДЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫ
ЖӘНЕ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ
3.1 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жағдайы
Қазақстан Республикасы салық жүйесін басқару Қазақстан Республикасы
Конституциясы бойынша Президентке, ... ... ... жүктеледі.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі экономикалық қатынастар мен
сәйкес құқықтық нормаларға негізделген әр түрлі ... ... ... әр ... ... ... ... бюджетті
құрайтын республикалық және жергілікті бюджеттің болуын көздейді.
Қазақстан Республикасының аймақтық бірегей бюджеті ... ... ... ... ... ... ... буыны болып табылады.
Cоңғы жылдары мемлекет тарапынан көптеген шаралар ... ... ... мөлшерлемелері жеке табыс салығы, әлеуметтік салық, қосылған құнға
салынатын және ... ... ... ... ... 2006 жылы
салық заңнамасына салық ауыртпалығын төмендетуге байланысты өзгертулер
енгізілді, атап айтқанда ҚҚС ... ... ... 15% -дан ... арнаулы салық режимі бойынша оңайлатылған декларация
негізінде қызметін жүзеге ... ... ... ... ... ... ... төмендетілді және т.б. 2008 жылдын ... ... ... 30%-ға ... Бірақ, салық мөлшерлемесінің төмендеуі
бюджеттің ... ... ... кері әсерін тигізе қойған жоқ. 2005 жылдың
қорытындысы басқа ... ... ... ... салықтық
түсімдердің өсу қарқыны алдыңғы жылмен ... 168% ... ... жылы ... өткен кезеңнен 110% көтерілген.
Мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік жағдайға әсер ету кезінде өз
функцияларын қалай жүзеге асыратыны ... ... ... ... ... Осы ... ... салықтардың атқаратын рөлі ерекше
(3.1-кесте).
3.1-кесте. 2000-2006 жылдар аралығындағы Мемлекеттік ... ... ... өсу серпіні
(млрд.тг)
|Түсімнің түрлері |2000ж |2001ж |2002ж |2003ж |2004ж |2005ж |2006ж ... оның ... |587,7 |730,5 |807,8 ... ... |524,0 |635,7 |750,7 |947,2 |1186,1|1998,3|2209,1|
|КТС |163,5 |169,0 |207,3 |272,6 |382,8 |834,3 |776,6 ... |51,0 |68,5 |77,3 |93,2 |98,5 |122,9 |165,0 ... |99,0 |124,2 |133,8 |157,6 |167,9 |197,3 |236,5 ... |115,1 |159,9 |175,8 |231,3 |242,9 |343,9 |489,5 ... |19,2 |21,8 |25,4 |26,9 |29,9 |33,4 |47,4 ... ... |14,7 |20,9 |24,4 |27,1 |31,5 |37,2 |48,3 ... ... |5,5 |5,4 |5,3 |5,4 |5,9 |6,9 |7,9 ... ... салығы |5,9 |6,3 |5,0 |5,1 |5,9 |7,0 |8,4 ... ... ... | | | | | | | ... ... |22,0 |27,2 |48,7 |73,6 |157,8 |335,6 |301,0 ... ... және | | | | | | | ... ... ... |18,4 |25,9 |38,6 |42,4 |50,3 |62,2 |109,8 ... да салықтар мен |8,6 |5,4 |3,2 |3,4 |4,9 |4,7 |6,0 ... | | | | | | | ... ... ... |38,6 |70,5 |47,5 |44,8 |81,5 |66,0 |53,7 ... түсетін салықтық түсімдердің 60-70 пайызын корпорациялық
табыс ... жеке ... ... әлеуметтік салық және қосылған құн салығы
құрайды. Мемлекеттің көзқарасы ... ... ... өсуі салық
жүйесінің тиімділігін көрсетеді. Бірақ, бұндай өсу ... да ... ... ... ... ... ... жақсаруы) және
субъективті (салық мөлшерлемелерінің жоғарылауы, салық базаларының кеңеюі
сияқты) себептерге де байланысты болуы мүмкін (3.2-кесте).
3.2-кесте. Қазақстан Республикасының ... ... ... түскен салықтық түсімдердің құрамы
| |2006 |2007 |2008 |
| | | | ... | | | |
| ... ... ... | |
| ... |
| ... |ы (%) ... |ы |еңге) |ы (%) | |
| | | | |(%) | | | ... ... ... |11,38 |12,1 |12,5 |13,1 |15,8 |16,8 ... ... | | | | | | | ... ... |3,7 |4,8 |3,3 |2,35 |4,3 |4,9 |4,7 ... |13,5 |15,0 |15,8 |16,0 |16,4 |19,8 |20,6 ... |6,4 |7,5 |6,4 |5,5 |4,6 |4,5 |9,7 ... ... |4,7 |6,1 |5,7 |6,1 |6,1 |5,8 |5,6 ... ... ... | | | | | | ... үйлер мен |8,1 |9,93 |10,2 |9,8 |8,2 |9,3 |9,2 ... | | | | | | | ... және ... |11,9 |11,6 |11,9 |12,6 |8,5 |7,9 |9,8 ... ... |4,1 |12,6 |9,4 |4,8 |7,1 |4,7 |2,0 ... мүлікпен |14,1 |11,8 |16,1 |14,2 |12,8 |14,1 |14,5 ... ... беру | | | | | | | ... ... |8,3 |9,64 |10,3 |8,6 |7,8 |9,1 |8,5 ... ... да ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... ... ... ... ол ... кәсіпорында
әртүрлі. Көбінесе ол, кәсіпорындардың қаржылық – ... ... Бір ғана ... ... ... ... басым бөлігін ірі
салықтар: корпорациялық табыс салығы, ... ... ... ... ... ... ... салығының кәсіпорындар төлеген салықтардағы үлесі
тау- кен өндірісінде 50-59 пайызға дейін құрайды, ал, өңдеу өнеркәсібінде
соңғы екі ... 37-41% ... Ал, ... салықтың ең төменгі үлесі ауыл
шаруашылығы саласында – 2000 ... ... 5% -дан 8% -ға ... ... және ... қызмет саласында, қонақүй және
мейрамхана, сауда, құрылыс саласында 10-15 пайызды құрайды. Көлік ... ... ... ... ... операция жасау саласында
20-30% құрайды.
Ал, ең ірі салықтардың бірі қосылған ... ... ... ... ... ... (50-60%) қызмет көрсету, сауда мен
құрылыс саласында. Тау – кен ... ... ... 3 ... ... ... 15% -дан 10% -ға ... төмендеген. Оған қосылған құн
салығы бойынша салық мөлшерлемесінің 16% -дан 15%-ға ... ... ... айналымның ең төменгі мөлшерінің 12000-нан 15000 айлық есептік
көрсеткішке дейін жоғарылауы сияқты оң ... өз ... ... ... ... салалар арасында 10-20%-ға дейін сараланады.
Меншікке салынатын салықтардың үлесі барлық ... бір ... ... ... ... ауыл ... саласында корпорациялық табыс
салығының төмендеуіне салық ... ... ... берілген
жеңілдіктердің әсері бар екені байқалады, ал өндіріс ... ... ... жыл сайын өсіп отырғандығы қазіргі жағдайда түйінді
мәселенің бірі деуге болады.
7-суреттен көрініп тұрғанындай, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... (орта есеппен
31,8%), ҚҚС (22,5%), әлеуметтік салық (16,2%), сондай-ақ жер ... өзге де ... мен ... (19%) және т.б. құрайды.
2007 жылы мемлекеттік бюджеттің жиынтық кірісі 2 887,8 млрд теңгені құрады,
оның 80%-дан астамы (2 356 млрд ... ... ... ... ең көп ... (34%) ... ... (758,3 млрд теңге)
тұратын табыс салығына ... – бұл ... және жеке ... ... – жеке ... ... көлемі (29%) бойынша екінші орынды тауарларға, жұмыстарға
және қызметтерге салынатын ішкі ... ... Оның ... ... ... қосылған құн салығы (629,3 млрд теңге), акциздер (58,8 млрд) және
табиғи және ... да ... ... үшін ... (132,2 млрд
теңге) алады. Пайдалылығы жөнінен үшінші орында әлеуметтік салық (барлық
түсімдердің 10%-ы), ол 295,7 млрд ... ... ... Оған ... ... де, жеке ... да) мүлкіне салынатын салықтар,
көлік құралдарына салынатын салықтар, жер салығы кіреді.
7-сурет. Мемлекеттік ... ... ... орында жергілікті бюджеттерден және Қазақстанның Ұлттық
қорынан трансферттер есебінен алынған кірістер. Олар 258 млрд ... 6%-ды ... емес ... әкеледі. Олар мемлекеттік меншіктің
кірістерін (63,9 млрд теңге), айыппұлдардан, өсімпұлдардан, алымдардан (11,
5 млрд теңге) ... ... және ... да ... ... бюджеттің кірістері 2009 жылғы 1 қыркүйекке жағдай бойынша
97,5% орындалды немесе жоспардың 2 408,9 млрд.теңгесі іс ... 2 347,6 ... ... ... 1 ... мемлекеттік бюджеттің салықтық ... ... 104,1% ... ... 54,8 ... аса орындалғаны
байқалады. Салықтық емес түсімдер 25,3 млрд.теңгеге асыра орындалды ... ... 160,7% ... Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер
бойынша жоспар 5,2 млрд.теңгеге немесе 79,4% орындалмаған. Трансферттер
түсімдері ... ... ... [33].
Салықтық емес түсімдер бойынша жоспардағы 41,6 млрд.теңгенің ... 66,9 ... ... ... ... ... ... капиталды сатудан түскен түсімдер жоспардағы 25,5 млрд.теңгеде
бюджетке 20,3 млрд.теңге немесе 79,4%-ды ... ... ... 990,6 ... ... ... ... 86,3% құрады, оның ішінде бюджеттік даму ... үшін ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық қорынан
республикалық бюджетке кепілдік берілген ... 708,0 ... және ... ... ... ... ... 146,5 млрд.теңге мөлшеріндегі нысаналы трансферт тартылған.
3.5-кесте. Мемлекеттік бюджеттер ... ... ... ... ... ... ... |
| | |
| | |
| | ... | |
| | |
| | |
| | | | | |
| |2009 ... |2009 ... |бір ... |2008ж. |
| ... |қантар ... ... %- |
| ... ... ... |бен 2009ж. |
| ... ... ... |қантарға |
| ... ... ... ... %-ы | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... |3 501 008 |206 591 |5,9 |95,5 ... ... |2 527 843 |166 805 |6,6 |83,7 ... ... |721 606 |68 957 |9,6 |100,7 ... | | | | ... ... ... |267 081 |20 434 |8 |98 ... салық |230 763 |15 873 |7 |71 ... құн ... |723 670 |36 513 |5,0 |62,9 ... |71 207 |2 415 |3,4 |70,2 ... тыс түсімдер |63 399 |7 240 |11,4 |64,9 ... ... алды |66 666 |2 546 |3,8 | ... т ... | | | |44,6 ... | | | | ... ертт ... |843 100 |30 000 |3,6 | ... | | | |- ... ... ... ... ... ... Ұлттық қорына
1 461,9 млрд.теңге түсті, оның ішінде мұнай секторы кәсіпорындарынан 825,3
млрд.теңге сомасында тікелей салық ... ... жылы 9 айда ... ... атқарылу қорытындылары туралы
баяндама. Жалпы көрсеткіштер: 2009 жылғы 9 айда ... ... ... ... ... түсетін түсімдер 2 578,0 млрд. теңгені
құрады және есепті кезеңге арналған ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің шығыстары 2 817,1
млрд. теңгені құрады ... ... ... арналған төлемдер бойынша
жоспардың 91,8%-ына атқарылды. 352,8 ... ... ... жоспарланған
тапшылық кезінде іс жүзіндегі тапшылық 240,2 млрд. теңге ... ... ... кәсіпорын қызметінідегі салықтық
бақылаудың жетілдіру жолдары
Қазіргі уақытта салықтық тексерулердің бір түрі ... ... ... Кодекс жобасына сай бөлмелі бақылау деп салық төлеушімен
ұсынылған салықтық ... мен ... да ... ... ... негізінде салықтық органмен жүзеге ... ... ... ... салық органының мекен – айы бойынша жүзеге асады.
Салық әкімшілігін жүргізу - бұл ... ... ... ... ... бақылауы салық әкімшілігін жүргізудің қажетті шарты болып
табылады.
Салық бақылауы - салық қызметі ... ... ... зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы жарналарының толық және
уақытылы аударылуын бақылау. Салық ... тек ... ... ... ... қорларына міндетті зейнетақы жарналарының
толық және уақытылы аударылуын бақылау ғана емес, ... ... ... және
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің дұрыс есептелуі ... ... ... ... Қазақстан Республикасы заңдарының
бұзылмауын қадағалайды.
Салық бақылауның мақсаты мен міндеті әртүрлі. Басты ... ... ... ... ... бөлігіне түсетін кірістерді
қамтамасыз ету, Қазақстан Республикасы заңдарының бұзылуын жою.
Салық бақылауының мынандай ... ... ... ... ... ... ... салу объектілері мен салық ... ... ... ... ... ... ... алу;
4) қосылған құн салығын төлеушілерді есепке алу;
5) салық тексерулері;
6) камералдық бақылау;
7) салық төлеушілердің қаржы-шаруашылық қызметінің ... ... жады бар ... ... ... ережелері;
9) акцизделетін тауарлардың кейбір түрлерін таңбалау және акциздік
постыларды белгілеу;
10) мемлекет меншігіне айналдырылған мүлікті ... алу, ... ... ... сақтауды тексеру;
11) уәкілетті органдарға бақылау жасау нысандарында жүзеге асырылады.
Жоғарыда аталған салық ... ... тек ... ... ... Бұл ... ... мемлекеттік органдарының салық бақылауы
саласына құқығы жоқтығын білдіреді.
Салық ... ... ... ... ... мен ... жатады.
Уәкілетті мемлекеттік орган-мемлекет алдындағы салық міндеттемелерін
орындауға ... ... ... ... ... ... ... органны, яғни Қазақстан Республикасыныың Мемлекеттік кіріс
министірлігі.
Салық органдары-облыстар, Астана және Алматы қалалары ... ... ... ... және қала аудандары бойыншаы салық
комитеттері. Салық ... ... ... ... жоғары тұрған
органдарына тікелей бағынады және жергілікті атқарушы органға ... ... ... бақылауының нысандарының нәтижесі бойынша
Қазақстан Республикасы ... бұзу ... ... ... ... салық төлеушіге хабарлама ... ... ... салық
қызметі органының салық төлеушінің саалық ... ... ... ... ... Оның ... тексеруі-салықтыың және бюджетке төленетін басқа да ... ... мен ... ... ... ... ... бақылау нәтижелері бойынша жіберілген
қателіктерді жою хабарламасы;
-салық бақылауының ... ... ... ... бұзуда
жіберілген қателіктерді жою хабарламасы.
Бұл ретте, көрсетілген хабарламаларды салық қызметі органы мынадай
мерзімде:
-салықтық тексеру нәтижесі бойынша ... және ... ... да ... төлемдердің хабарламасы-салықтық есепті салықтық тексеру
актісі бойынша шешім қабылдаған күннен ... 5 ... күні ... ... ... бойынша жіберілген қателіктерді жою
хабарламасы
-салықтық есепті бұзғандығын ... ... ... 2 ... ... заңдарын бұзуда жіберілген қателіктерді жою хабарламасы-
анықталған күннен бастап 5 жұмыс күн ішінде жіберулері ... ... жаңа ... жеке және заңды тұлғалардың, жеке
кәсіпкерлердің саны, тұрақты жері, ... ... мен оны ... ... ... салу объектілері мен салық салумен байланысты объектілер туралы
толық ақпараттарды, сондай-ақ салық бақылауын жүргізуге ... ... ... ... ... ... береді.
Салық тексеруі - салық қызметі органдары ... ... ... ... ... ... тексеру.
Салық тексеруі салық төлеушілердің іс-әрекетін мемлекеттік ... ... ... ... Салық тексеруіне қатынасушылар нұсқамада
көрсетілген салық қызметі органдарының ... ... және ... ... ... Бұл ... “салық төлеушілер”сондай-ақ “салық
агенті” және “бюджетке төленетін ... да ... ... төлеуші”
дегенді де білдіреді.
Қолданыстағы салық заңына қарағанда, Салық кодексінде ... ... ... Салық тексеруінің түрлері мен тәсілі, іс жүргізу нормалары
мен оның ... ... ... ... ... жүргізуді
құқықтық реттеу белгіленген тәртіптен ешқандай ауытқуды болдырмау ғана
емес, ... ... ... ... функцияларын нақты шектейді.
Салық тексеруіне ешбір жеңілдіксіз барлық ... ... ... бұл түрі ... төлеушілер өзі есептеген бюджетке
төленетін салық және басқа да ... ... ... ... ... ... тарапынан жүзеге асырылады. Егер салық төлеуші
өзінің салық базасын Салық кодексіне сәйкес ... ... ... онда ... ... ... қажеті туындамайды.
Салық кодексінде салық қызметі органы салықтардың және бюджетке
төленетін басқа да ... ... ... сомасын салық кезеңі
аяқталғаннан кейін бес жыл ішінде есептей ... ... ... ... ... ... ... салық тексеруі салық төлеуші
қызметінің бес күнтізбелік жылынан аспайтын (1 қаңтардан 31 қарашаға ... ... Оның ... 2006 ... 1 ... ... ... органдары
салық төлеушілерді тек 1997 жылдың 1 қаңтар кезеңінен және 2006 жыл бойынша
тексеруі мүмкін. 1997 ... ... өзге ... ... ... ... жүргізу мүмкін емес.
Салық қызметі органдары салық тексеруін ... мына ... ... ... ... ... тәртіпте ресімдеу;
-нұсқамада белгіленген тексеру мерзімін бұзбау;
-салық тексеруінің актісін тапсыру;
-салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... мен ... ... ... ... есептелген
сомасы хабарламасын тапсыру;
-салық заңын бұзуда ... ... жою ... ... жағдайда) және т.б.
Салық кодексінде салық төлеуші салық қызметі органының салық тексеруін
жүргізетін ... ... ... тексеруін жүргізу үшін пайдаланылатын
аумаққа немесе ... ... ... ... ... ... тапсырылмаса не ресімделмеген болса;
-нұсқамада көрсетілген тексеру мерзімдері әлі басталмаған немесе өтіп
кеткен болса;
-бұл адамдар нұсқамада көрсетілмеген болса;
-тексерілетін салық кезеңіне ... жоқ ... ... салық
органының лауазымды адамдарын салық тексеруін жүргізу үшін аумаққа немесе
үй-жайға жібермеуге құқығы бар.
Мемлекет басшысы 2008 ... 6 ... ... ... ...... ... басты мақсаты» атты Қазақстан халқына
Жолдауында ... ... ... ... ... – бір ... ... ашықтығын, салық салудағы бейтараптықты, салықтық
әкімшілендірудің ... мен ... ... ... ... дамуы үшін ынталандыру жүйелерін құруды тапсырған
болатын.
Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің 2008 жылғы ақпандағы № ... ... ... ... ... ... кодексінің
жобасын әзірлеу жөніндегі жұмыс тобы құрылды.
Жұмыс тобының барлық мемлекеттік ... ... ... ... ... экономикалық палатасының, Қазақстан ... ... ... ... ... ... өкілдері, қаржыгерлер, жер қойнауын пайдаланушылар және
бизнес-қауымдастықтың басқа да ... ... ... 17 ... жылы 18 маусымда Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің
қатысуымен «Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексі ... ... ... ... ... өтті ... орай ... Жаңа Салық кодексі жобасының баса ... ... ... ... ... салу мәселелері бойынша салықтық міндеттемелерді атқару
барысында ... ... ... нақтыланбаған тұстарды және қайшылықтарды
жою бойынша мәселелерді жедел ... ... ... ... ... мүмкін схемасының жолын кесу бойынша Консультациялық кеңес құрылады.
2. Корпорациялық табыс салығы (КТС) бойынша реформалауда тұжырымдалған
тәсілдің мәні – корпорациялық табыс ... ... ... ... салалық жеңілдіктер беруден бас ... ... ... ... ... ... жүргізу, залалдар мерзімін
ауыстыруды 10 жылға дейін ұзарту, сондай-ақ салық құрылымын жалпы ... ... ... ... табыс салығы 20-15 пайызға дейін
төмендетілген. Ставкалардың нақты мөлшері мемлекеттің өзінің функциясын,
қабылдаған ... ... ... үшін ... ... ... ... қалатын кірістер салық салу режимі қайта
қаралған экономиканың ... ... ... арттыру арқылы
толтырылатын болады.
Жаңа инвестициялық преференциялар КТС бойынша ғана берілетін болады.
КТС ... ... үш ... ... ... ... инвестицияларды жедел
шегеру түрінде әрекет ететін болады. Сонымен бірге залалдарды ауыстыру
мерзімі 3 жылдан 10 ... ... ... бұл ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік береді.
Преференциялар автоматты түрде, яғни ... ... ... секторында
жүзеге асыратын кәсіпорынның өтінім беру ретімен берілетін болады.
АЭА-ның барлық аумағында қызмет ... атап ... ... ... ... бар КТС бөлігінде біріздендіру
ұсынылып отыр. Жер ... және ... ... ... ... ... ғана ... ахуалдың тұрақтылығын қамтамасыз ету қажеттігін мойындай
отырып, АЭА аумағында қызметін жүзеге асырып отырған инвесторларда келесі
бес жыл бойы ... ... ... ... ие болатынын, ал
инвестициялық преференциялар алуға келісім-шарт жасасқан ... ... ... аяқталғанша преференциялардың қазіргі
режимін пайдалану мүмкіндігіне ие болатынын атап өткен жөн.
3. Жаңа Кодексте ... ... ... ... ... ... салу егжей-тегжейлі жазылған. Шағын және орта бизнес үшін
аванстық төлем ... ... ... ... ... ... ... өкілдік шығыстардың нормасы еңбекақы төлеудің 1 процентіне дейін
ұлғайды. Жалға берушіге ... ... ... ... жөндеуге
жұмсалатын шығыстарды шегеруге рұқсат етілді.
4. ... құн ... ... ҚҚС ... ... ... ... есепке жатқызылған ҚҚС-тың есептелгеннен асып кету
сомасын автоматты түрде бірыңғай қайтару енгізілді. 2012 жылы ... ... ... ... ... автоматты түрде қайтару жүйесін
толық ... ... ... Бұл ... ... классикалық жүйесіне көшу
және жеңілдіктердің мынадай жиынтығын жою сәті ... ... ... ҚҚС төлеудің, есепке жатқызу, ... ... ... ... ... импортқа ҚҚС төлеудің мерзімін кейінге қалдыру.
Алкогольге және темекі өніміне акциздердің ... үш жыл ... ... ... 2009 ... бастап ставкалар Салық
кодексінің мәтініне енгізіледі.
5. Шағын ... ... ... ... ... айтарлықтай
өзгерістер болмайды. Патент негізінде және ... ... ... ... арналған арнайы салық режимдерінің бұрынғы түрлері
сақталады. Алайда, экономиканың көлеңкелі ... ... ... ... ... ... қажеттігін назарға ала отырып, 2011
жылдан бастап біржолғы талон негізінде арнайы салық ... жою ... Жер ... ... мен ... ... ... жер салығы
ставкаларының 0,1 %-дан 0,5 %-ға дейінгі ... ... ... ... Бұл ... ауыл ... өнімін өндірушілерге арналған басқа
режимдер сақталады: заңды тұлғалар үшін салықтарды 70 %-ға ... ... ... ... ... үшін 70 %-ға азайту.
7. Жеке табыс ... ... ... 10 ... деңгейінде
сақталады. Әлеуметтік салықты реформалау шеңберінде салық ставкалары ... 5 ... ... кемімелі шәкілден ставкасы 11 процент
шәкілге көшуді ... ... ... ... Жобада мүлікке салынатын салықты алу тәртібін өзгерту көзделіп
отыр. Барлық мүліктен (негізгі құралдар мен ... емес ... ... ... ... салу объектілерін азайту ұсынылып отыр. Бұл
ретте, жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... ... 2 ... ... ұлғайту ұсынылып отыр.
9. Жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық бойынша жылжымайтын мүлікті
бағалау ... ... ... ... ұсынылып отыр, сондай-ақ
ставкалар құны 30 млн. ... ... ... ... ... ... ... 1 процентке дейін ұлғайтылады.
10. Көлік құралдарына салынатын салық бойынша ескі жеңіл, жүк және
арнайы автокөлік ... ... ... ... ... ... алып тастау ұсынылып отыр, осыған байланысты салық
ставкалары өзгерді.
11. жер ... ... ... ... ұлғайтуға мүмкіндік
беретін салық салудың мынадай негізгі өзгерістері енгізілді:
- роялти төлемін өндіру ... мен ... баға ... ... ... ... ... өндіруге салынатын салықпен (ПҚӨС) ауыстыру. ... ... ... суланған, шағын дебетті және ... ... ... ... жер ... ... үшін жеңілдікті
ставкалар белгіленеді.
-2009 жылғы 1 қаңтардан бастап ТШО келісім-шартынан басқа (Қазақстан
Республикасы Президентінің ... ... ... жер қойнауын
пайдаланушылар мен қолданыстағы ӨБК үшін ... ... ... ережесін алып тастау;
-жеке салық есебін жүргізудің базалық қағидаттарын белгілеу;
-қол қойылатын ... ... ... ... пайда салығының әдістемесі өзгертілді және салық алынатын таза
табыстың мөлшері 20 %-дан 25 %-ға ... ... ... ... ... орнықты дамуы және оны жаңғырту үшін
жағдай жасауға мүмкіндік береді [35].
Салықтық құралдың реттеуші рөлі экономиканың дағдарыс жағдайында ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Салық
өнім өндірушілердің еркін шешім ... ... ... ... ... бірден-бір жолы болып өндірісті ынталандыру табылады.
Ал, өндірісті ынталандыру елдегі шағын және орта ... ... ... ... ... және орта ... ... қолдау ең алдымен
салықтық жеңілдіктер ... іске ... Бұл ... ... ... және орта ... қолдау мақсатында шағын және орта
бизнеске арналған арнайы салық салу режимі ... ... ... ... көп мөлшерде болуы тиімді емес.
Біріншіден, салық жеңілдіктері барлық салық ... ... ... ... бұл ... ... салалар басқаларға
қарағанда артықшылықта болады.
Екіншіден, салық ... ... ... қиындатады, ал бұл
түрлі қателіктер мен түсініспеушіліктерге әкелетіні сөзсіз.
Үшіншіден, жеңілдік ... ... ... ... құқығын
рәсімдеудің күрделілігіне байланысты оны дұрыс пайдалана алмай, жеңілдіктен
бас тартуға мәжбүр болатын кездері де байқалуда.
Тәжірибе көрсеткендей кез-келген ... ... бір ... ... ... белгілі бір шартпен алғандықтан, олардың
өз әрекетін еркін ... ... ... ... Ал, ... және ... дамыту үшін кедергінің неғұрлым аз болғандығы жақсы. Ал, барлық
кәсіпорындарға тең ... ... салу ... ... салық ставкасын
төмендету ең тиімді шешім болып ... Бұл ... Жаңа ... ... тапқан, яғни заң бойынша корпоративтік табыс салығының ставкасы
2009 жылы – 20%, 2010 жылы – 17,5%, 2011 жылы - 15% ... ... бұл ... ... ... ... механизмінің
элементерінің бірі салықтардың, соның ішінде корпоративтік табыс ... ... ... шешім. Дегенмен, Жаңа Салық кодексінде әлі де
шешімін таппаған мәселелер бар.
Заңды ... ... ... ... салу ... ... шығару
көлемінің өсуін ынталандырмайды, өзіндік құнын төмендетпейді, керісінше,
шегерімді ... ... ... заң ... ... ... әкеледі. Мысалға, корпоративті табыс ... ... ... ... 3 ... 10 ... ұлғаюы салықтан жалтарыну
мәселесінің одан әрі ұлғаюына әкелуі мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... ауыстыру мерзімін 10 жылдан 3-5
жылға дейін төмендету және бұл жеңілдік ... тек ... ... ғана беру ... шағын және орта бизнесті қолдау мәселесіне сәйкес, қазіргі
таңда, өзекті мәселелердің бірі болып «ТАТ Ипотека» Ипотекалық ұйым» ... ... ... ... ... ... ұйымдардың табысына салынатын корпоративтік ... ... ... Жаңа ... ... көрініс таппаған. Атап
айтқанда, күмәнді және ... деп ... ... ... ... (резервтер) бойынша шығындардың шегерімге жатпауы,
бәрнеше жылдар бойы өтелмеген жеке ... ... ... ... күмәнді талаптарының шегерімге жатпауы.
Сонымен, бүгін үлкен мәселе ол корпоративтік табыс ... ... ... ... ... сәйкес, инвестициялық салық
преференциялары дегеніміз корпорациялық табыс салығын төлеуден босату не
жаңа өндірістер ... ... ... ... ... мен ... ... жобаларды жүзеге асыратын салық ... ... ... жиынтық табысынан қосымша шегерімдер жасауға құқық беру.
Осы орайда, корпоративтік табыс салығын жетілдіруге ... ... ... ... шағын және орта бизнесті қолдау мақсатында «күмәнді ... ... ... ... ... ұсынамыз: «күмәнді талаптар деп
микронесиелік ұйымдар берген микронесие ... ... ... қалыптасқан және талаптың қалыптасу мерзімінен бастап 1 жыл
ішінде өтелмеген жеке тұлғалардың талаптары табылады»;
- ... ... 2008 жылы ... ... ... ... ... салық сомасы мен Жаңа Салық кодексі ... ... ... 20% ... төлеген салық сомасы
арасындағы 10% айырманы ... ... өз ... инвестициялауы
керек, бұл механизм, өз кезегінде, тозған негізгі құралдарды
жаңартуға, ... іске ... ... ... өз ... ... ... тәжірибесін сүйене отырып ... ... ... ... ... ... салығының
дифференциалдық және регрессиялық ставкаларын енгізу, яғни ... ... ... ... ... төмендету. Бұл салық
төлеушінің жылдық жиынтық ... ... ... сонымен
қатар, салық салу базасын төмендетіп (жасырып) ... ... ... көрсетуге мүмкіндік береді.
Біздің пікірімізбен ұсынылған өзгерістерді енгізу барысында болатын
бюджеттік жоғалтуды, алдағы уақытта салық салу ... ... ... ... ... ... санын өсіру арқылы, бұрын жасырған
кәсіпорындардың ашық алаңға шығару салықтық ... ... ... ... болады.
Жалпы, қазіргі жаһандану кезеңінде өз салық жүйемізді жетілдіру
объективтік қажеттілік. Егер, біз, ... ... ... ... ... ... өз ... тапса, онда бұл өндірістің дамуына, ішкі
инвестициялардың ұлғаюына және негізгі ... ... ... көздері туындайды.
Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді «Қазақстан - 2030» ... ... ... ... ... дәрежелі
өркениетті нарықта экономикалық өсудің нақты тұрақты өсу ... ... ... ... ... маңызды орынға ие. Аталмыш басым
бағыттарды жүзеге асыруды бір ... ... ... оның ... ... ... арқылы жүргізуге болады. Сондықтан салықтық
жоспарлауды теориялық тұрғыдан талдау өзекті мәселелердің санатына жатады.
Жалпы алғанда салықты жоспарлау – ең аз ... ең ... ... жету үшін ... салу ... ұйымдастыру.
Салықтық жоспарлау салық салуды тиімді етуді, салық төлемдерін
кемелдендірудің жағдайлы ... ... ... басқарушылық
шешімдердің салықтық салдарын уақытылы талдау үшін ... ... ... ... жоспарлау аясында салық төлемдерін
жоспарлау кәсіпорынға қолда бар ресурстарын ... ... ... ... ... ... мемлекеттің салық, бюджет,
инвестициялық саясаттарының негізгі даму бағыттарын ескеру; кәсіпорынның
есеп саясатын ... заң ... ... ... ... ... және дұрыс қолдана отырып, салық ... ... ... ... ... мерзімін ұзарту, салық және инвестициялық
жеңілдіктерді алу ... ... т.б. ... ... ... жоспарлау жедел (оперативті), бақылау, жоспарлау ... ... ... ... ... және
стратегиялық элементтерді қамтитын үш деңгейлі жүйе ретінде де ... ... ... ... құрылымы
Әр деңгейдегі салық түсімдерінің бюджетке түсу сомасын жоспарлау және
болжау барысында 3 маңызды белгі жіктеледі:
- ... ... мен ... ... өзара позитивті тұстарда бөлшектеп
жіктеу;
- салық жүйесінің қаржы-шаруашылық қызметке әсер ету ... ... ... ... ... ... ... жүргізу;
- салық төлеуші мен бюджет арасындағы экономикалық,қаржылық, салықтық
қатынастардың пайда болу ... ... ... кезеңде салықтық ғылым бюджетке түсетін ... ... ... ... ... арналған арнайы әдістер мен тәсілдерді
жасаған жоқ, сондықтан да нақты тәжірибеде ... ТМД ... ... тән белгілі тәсілдер қолданады. Олар ... ... ... ... ... ... және корреляциялық әдістер, трендтік
әдістер, имитациялық әдістер, эконометрикалық әдістер және т.б.
- Баланстық немесе нормативтік әдіс- бұл әдісте жоспарлау негізгі ... ... ... ... ... ... белгілер мен
нормативтер белгіленеді. Ол ... ... ... ... ... Әдетте тәжірибеде мемлекет яғни салық органдары
төменгі нормативтерді ... ... Оның ... осы ... ... жоспар артығымен орындалуын көздеуінде.
- Трендтік әдіс графикаға негізделеді. Яғни ... ... ... жақсы компьютерлік техникалық базасының болуын
талап ... ... ... ... ... ... компьютерлік
техникалық жабдықталуы толық көлемде емес, сондықтан да трендтік және ... ... ... ірі ... және ... мүмкіндігі жоғары
облыстық салық комитеттерінде ғана қолданылады. Трендтік әдіс белгілі бір
салық бойынша оның ... ... ... ... ... ... әдістің ... ... ... ... ... көлемі
f- функция
х- болжанушы көрсеткішті анықтаушы база
е- ауытқу
- Эконометрикалық тәсіл-бұл ... ... ... ... ... деп ... экономикалық модельдер жалпы түрде былай жазылады:
Уt=βо+β1xt1+β2xt2+xt+Ut
Уt- модельденуші немесе болжанушы
Βо, β1,Β2- модель параметрі
xt1,xt2- анықтаушы айнымалылар
Құрылымдық экономикалық моделдер трендтік әдістерге ... ... ... ... ... бір ғана ... емес, бірнеше айнымалалар
қолданылады. Салықтарды болжауда бұл әдістің нәтижелілігі салыққа әсер
етуші факторлардың ... көп ... ... алу ... ... параметрлердің дұрыс анықталғанын көрсететін көрсеткіш. tR2

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 95 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорындағы маркетингтік ортаны бақылауды ұйымдастыру44 бет
"Дағдарыс жағдайларындағы психикалық өзгерістер."8 бет
Camel жүйесі11 бет
E-leaning - де білімді бақылау жүйесін құру92 бет
Spss бағдарламасын өзіңнің психологиялық зерттеулеріңе қолдану мысалдары10 бет
Turbo pascal программалау тілі туралы8 бет
«Ақсай» ХБК ЖШС-нің маркетингтік іс-әрекетін бақылау61 бет
«Батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау24 бет
«батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау туралы37 бет
«Екінші деңгейлі банктер қызметтеріне бақылау және қадағалау»66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь