Жаңа ақпараттық технологияны мектеп геометрия курсында қолдану

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1 ОҚЫТУДЫҢ ЖАҢА ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНА ШОЛУ
Модульдік оқытудың жетістіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.2 Инновациялық әдістердің ыңғайлылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
1.3 Ұжымдық оқытудың тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22

2 ЖАҢА АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫ МЕКТЕП ГЕОМЕТРИЯ КУРСЫНДА ҚОЛДАНУДЫҢ ӘДІС ТӘСІЛДЕРІ
2.1 Геометрияны оқытудағы ақпараттық технологиялардың ролі ... ... ... ... ...33
2.2 Геометрия сабағында Power Point бағдарламасын қолдану тиімділігі ... 39
2.3 Оқушыларға геометрия сабағында ақпараттық технологияның құндылықтарын меңгерту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..42
2.4 Геометриялық білім берудің эмпирикалық технологиясы ... ... ... ... ... ... ...55
2.5. Жаңа ақпараттық технологияны математика сабағында қолдану арқылы білім сапасын көтеру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..61

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 67
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..70
ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 71
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев инновациялық болашаққа жол – жалпы ұлттық басымдық ретінде жария етіп, бұл мақсатқа жету жолында Қазақстанды әлемдік деңгейдегі білім орталығына айналдыру қажеттігін атап өткен еді. Осы инновациялық болашақтың негізгі тіректерінің бірі математика ғылымы мен білімінің дамуында жатыр.
Еліміздің өркениетті елдер қатарына қосылып, егемендік алған тұста осы елдің келешегін жалғастырар, экономикасын, мәдениетін көтерер ұрпақ тәрбиелеу - бүгінгі күннің талабы. Бүгінгі қоғамның дамуы оның мүшелерінің білімімен өлшенетін кезі келді. Өйткені, қазіргі өркениетке жеткізетін құрал - тек қана білім. Білімді ұрпақ қана қоғамның болашақ иесі бола алады.
«Қазақстан Республикасының 2050 жылға дейінгі даму стратегиясында» былай делінген: «ХХІ ғасырда білімін дамыта алмаған елдің тығырыққа тірелері анық. Біз болашақтың жоғары технологиялық және ғылыми қамтымды өндірістері үшін кадрлар қорын жасақтауға тиіспіз. Осы заманғы білім беру жүйесінсіз әрі алысты барлап, кең ауқымда, жаңаша ойлай білетін осы заманғы басқарушыларсыз біз инновациялық экономика құра алмаймыз. Барлық деңгейдегі технологиялық және кәсіптік білім беруді дамытуға бағытталған тиісті шаралар қолдануымыз шарт»-деп «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» атты президент жолдауында атап көрсетілгендей бүгінгі күн мектептегі білім беру бағытында жаңаша көзқарасты талап етіп отыр.
Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011 – 2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында білім беру жүйесін жаңа сапамен және терең мазмұнмен толықтыру қажет екені айтылған.
Барлық дүниежүзілік білім беру кеңістігіне кіру мақсатында қазіргі кезде Қазақстанда білімнің жаңа жүйесі құрылуда. Бұл үрдіс педогогика теориясы мен оқу-тәрбие үрдісіне нақты өзгерістер енгізумен қатар елімізде болып жатқан түрлі бағыттағы білім беру қызметіне жаңаша қарауды, қол жеткен табыстарды сын көзбен бағалай отырып саралауды, жастардың шығармашылық әлеуметін дамытуды, мұғалім іс-әрекетін жаңаша тұрғыда ұйымдастыруды талап етеді.
Елбасымыз білім саласына қойылған талаптары ерекше. Біз тәрбиелеп отырған ұрпақ дүниенің кез-келген жерінде білім алуға, қызмет атқаруға қабілетті, ғылым мен техниканың кез-келген саласын меңгере отырып, тіл меңгеру қабілеті жоғары, бәсекелестікке қабілетті болуы тиіс.
Келер ұрпаққа қоғам талабына сай тәрбие мен білім беруде мұғалімдердің инновациялық іс-әрекетніңің ғылыми-педогогикалық негіздерін меңгеруі- маңызды мәселелердің бірі.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. ҚР жалпыға міндетті білім берудің мемлекеттік стандарттары; жоба, // 12 жылдық білім беру, 2006ж., 23б.
2. Л.С Атанасян Геометрия 7-9 –сыныптар.58б.
3. А.Д Александров, А.Л Вернер, В.И. Рыжик «Геометрия» 9-10 сынып. Москва «Просвещение»1984 ж., 98-100б.
4. В.Т.Базылев, К.И.Дуничув, В.П.Иваницкая «Геометрия» 1-бөлім. Алматы «Мектеп» баспасы 1979 ж., 23б.
5. Баян Көкенұлы,Тілеуғалы Әміртайұлы, Серік Балпанұлы «Физика нәнінен есептер шығарудың үлгілері» Қарағанды МББҚ БА және ҚДИ ред- баспасы 2008 ж.,45б.
6. Г. Бүкібайева, Геометрия 9-сынып 2009 ж., 25б.
7. Журнал «Қазақстан жоғары мектебі» №2 2004 ж.
8. М.Исқақов, М.Құлқашева «Аналитикалық геометрия есептері мен жаттығулары» баспасы: «Мектеп» 1972 ж.
9. Ә.Н Шыныбеков. Геометрия 9сынып «Атамұра» баспасы 2005 ж.
10. Республикалық ғылыми-әдістемелік журнал «Математика» №2 2007 ж.
11. Н.С.Бахвалов, Н.П.Жидков, Г.М.Кобельков «Численные методы» Лаборатория базавых знаний, 2002 ж., 632б.
12. Е.А. Волков «Численные методы», М.Наука,1982ж., 248б.
13. М.Г.Калиткин «Численные методы», М.:Наука,1978 ж., 512 б.
14. Г.И.Марчук «Методы вычислительной математики» , М.:Наука,1980 ж., 535б.
15. А.А.Самарский «Тероия разностных схем», М.:Наука,1977ж., 656б.
16. Ө.М.Султанғазин,С.А.Атанбаев Есептеу әдістерінің қысқаша теориясы.Оқу құралы.Алматы,Білім,1995 ж., 272б.
17. Е.Ы.Бидайбеков «Лабораторные работы по вычислительной математике» , А,1989
18. А.А.Самарский,Н.В.Гулина «Численные методы», М.Наука,1989.-429с
19. А.А.Самарский « Введение в численные методы», М.Наука,1987.-248с.
20. В.И.Киреев,А.В.Пантелеев «численные методы в примерах изадачах», М.: «Высшая математика», 2004ж., 480 б.
21. А.И.Плисс,Н.А.Сливина «Лабораторный практикум по вычислительной математике», М.,1994 ж., 240 б.
22. А.А.Самарский,Н.В.Гулина «Численные методы», М.Наука,1989.-429с.
23. Н.И. Данилина «Численные методы», М.:ВШ,1976 ж., 368б.
24. А.А.Самарский « Введение в численные методы», М.Наука,1987.-248с
25. Г.И.Марчук «Методы вычислительной математики» , М.:Наука,1980 ж., 535б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ....................................................................................................................4
1 ОҚЫТУДЫҢ ЖАҢА ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНА ШОЛУ
Модульдік оқытудың жетістіктері..........................................................................8
1.2 Инновациялық әдістердің ... ... ... ... ЖАҢА АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫ МЕКТЕП ГЕОМЕТРИЯ КУРСЫНДА ҚОЛДАНУДЫҢ ӘДІС ТӘСІЛДЕРІ
2.1 Геометрияны оқытудағы ақпараттық технологиялардың ролі...................33
2.2 Геометрия ... Power Point ... ... ... Оқушыларға геометрия сабағында ақпараттық технологияның құндылықтарын меңгерту......................................................................................42
2.4 Геометриялық білім берудің ... ... Жаңа ... ... математика сабағында қолдану арқылы білім сапасын көтеру..............................................................................................61
ҚОРЫТЫНДЫ........................................................................................................67
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаев инновациялық болашаққа жол - жалпы ұлттық басымдық ретінде жария ... бұл ... жету ... Қазақстанды әлемдік деңгейдегі білім орталығына айналдыру қажеттігін атап өткен еді. Осы инновациялық болашақтың негізгі ... бірі ... ... мен ... ... ... өркениетті елдер қатарына қосылып, егемендік алған тұста осы елдің келешегін жалғастырар, экономикасын, мәдениетін көтерер ... ... - ... күннің талабы. Бүгінгі қоғамның дамуы оның мүшелерінің білімімен өлшенетін кезі келді. Өйткені, қазіргі өркениетке жеткізетін ... - тек қана ... ... ... қана қоғамның болашақ иесі бола алады.
былай делінген: -деп атты ... ... атап ... ... күн ... білім беру бағытында жаңаша көзқарасты талап етіп отыр.
Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011 - 2020 ... ... ... ... ... беру ... жаңа сапамен және терең мазмұнмен толықтыру қажет екені айтылған.
Барлық дүниежүзілік білім беру ... кіру ... ... ... ... ... жаңа жүйесі құрылуда. Бұл үрдіс педогогика теориясы мен оқу-тәрбие үрдісіне нақты өзгерістер енгізумен қатар елімізде болып ... ... ... білім беру қызметіне жаңаша қарауды, қол жеткен табыстарды сын ... ... ... ... ... шығармашылық әлеуметін дамытуды, мұғалім іс-әрекетін жаңаша тұрғыда ұйымдастыруды талап етеді.
Елбасымыз білім саласына қойылған талаптары ерекше. Біз тәрбиелеп отырған ұрпақ дүниенің ... ... ... ... қызмет атқаруға қабілетті, ғылым мен техниканың кез-келген ... ... ... тіл меңгеру қабілеті жоғары, бәсекелестікке қабілетті болуы тиіс.
Келер ұрпаққа қоғам талабына сай тәрбие мен ... ... ... инновациялық іс-әрекетніңің ғылыми-педогогикалық негіздерін меңгеруі- маңызды мәселелердің бірі.
Қазіргі дамыған қоғам деңгейінде еліміздің ертеңі үшін мектеп ... ... ... дамыған, әлеуметтік белсенділігі жоғары тұлғаларды тәрбиелеп шығару қажеттілік деп санасақ, оның негізі осы математика пәнін оқытуда жатыр.
Математика - жеке ... ... ... ... ашу және оның үздіксіз дамуы мен жетілуін қамтамасыз ететін пәннің бірі.
Математиканы оқушыларға қалай түсіндіру керектігін, оның әдіс-тәсілдерін, жаңа ... ... ... ... осы- математиканы оқыту әдістемесі пәні.
Математиканы оқыту әдістемесі соңғы жылдары қарқынды дамып, мазмұны жағынан да, ... әр ... ... ... ... ... әсіресе Ф.В.Шаталовтың, П.М.Эрдниевтің және т.б. озат тәжірибелерімен қорлана түсті.
Болашақ математика мұғалімі математиканы оқытудың жалпы заңдылықтарын, мақсаттары мен ... ... ... ... есеп шығарудың және оларды оқушыларға түсіндірудің жолдарын, оқытудың техникалық және көрнекі құралдарын оқу процесінде ... ... ... оқу ... жұмылдыру тәсілдерін, педогогика ғылымы мен озат тәжірибе жетістіктерін ... ... ... ... ... жоғары мектеп қабырғасында жүргенде-ақ игеруі тиіс.
Елбасы Н.Назарбаев ... ... ... заман мұғалімінен тек өз пәнінін терең білгірі болу ... ... ... ... ... ... ... білімділік және ақпараттық сауаттылық талап етілуде. Ол заман талабына сай білім беруде жаңалыққа жаны құмар, шығармашылықпен жұмыс істеп, оқу мен ... ... ... ... жаңа ... ... ... жан болғанда ғана білігі мен білімі жоғары жетекші тұлға ретінде ұлағатты саналады. Орта ... беру ... ... ... мақсаты оқушылардың ақпараттық мәдениетін қалыптастыру. Ақпараттық мәдениет- бұл әңгімелесе білу, алынған мәліметті ой елегінен өткізіп, талдай білу және өзгелердің еркіндігіне әсер ... ... өз ... шектей білу.
Қазақстанда математика жақсы дамыған ғылымдар санатында. Бастауын әйгілі Әл-Фарабидан алатын Қазақстан математикасының дамуына және оның өркендеуіне атақты ғалымдарымыз, академиктер ... ... ... Т.Кәлменов үлкен үлес қосты.Еліміздің тәуелсіздігі жылдары ерекше жетістікке жеткен ғалымдар М.Өтелбаев, Ш.Смағұлов, ... ... ... ... ... ... ... алды. Осындай ғылыми жетістіктерді жастарға жеткізіп, оларды ғылымның жаңа шыңдарына жетелеу ғалымдар мен ... ... ... ... Сол өзекті мәселелер құрылтай назарында болары анық.
Отандық математика мұғалімдерінің бірінші съезін өткізудегі мақсат Қазақстан Республикасының экономикасының сұраныстарына сәйкес ... ... ... ... ... ... тақырыбының өзектілігі Математиканы оқытуды жақсарту мақсатында әртүрлі технологияларды пайдалануға ... жаңа ... ары ... ... жөн. Бұл орайда сыни тұрғыдан ойлау технологиясының маңызы үлкен. Тұлғалық бағдарлы көзқарас тұрғысынан қарастыратын болса, мұғалім мен оқушы арасындағы қарым-қатынас, ... ... ... ... ... бақылаудан дамытуға, басқарудан өзін-өзі басқаруға көшу болып табылады. Мұғалімнің негізгі міндеті - оқушымен ... ... ... ... ... ... үшін жағдай жасау, еркіндік беру. Оқытудың жаңа тәсілі құзыреттілікке арналған бұл білімде, ... ... ... ... ... жаңа мәселелерді шешуге бағыттайды. Математика пәнін оқытуда әр кезде де оқушылардың теорияны ... ... ... көп ... ... Бүгін бұл негізгі талапқа айналуы қажет болып тұр. Математика ... ... ... ... ... жоғары оқу орнындағы оқумен сабақтас жүргізу қажеттігі туындап отыр.
Математика пәні ... ... ... ... ... ... математика пәнін оқушылардың меңгеру деңгейі төмендеп кеткені ... ... ... ... ... мен халықаралық зерттеулер нәтижесі соның айғағы болатындай. ҰБТ нәтижесі бойынша ... пәні ... ең ... деңгейде меңгерген сабақтарының қатарында тұр. Ал математика - оқушылардың жан-жақты ойлау қабілетін дамытатын ғылым. Демек, бұл жерде пәнді ... ... ... артта қалуға болмайды. Сол себепті, математика пәнін оқытуға ерекше көңіл бөлу қажет.
Диплом жұмысын зерттеудің ғылыми ... Сыни ... ... адам ... ... ... өзі іздеп табады да, сол шешімдерді негізі бар, саналы дәлелдермен нақтылай түседі. ... ... ол сол ... ... басқа да жолдарының бар екендігін мойындайды да, өзі таңдап алған жолдың басқаларға қарағанда ақылға қонымды екендігін дәлелдеуге тырысады.
Диплом жұмысының практикалық ... Орта ... ... ... жаңа ... ... ... сабақтар жүргізу жүйесін дайындап, әдістемесі практикалық қолданыс деңгейіне жеткізілді.
Диплом жұмысының қазіргі уақыттағы жағдайы Жаңа ақпараттық ... ... - бұл ... ... дамуымызға мүмкіндік беретін ерекше қабілет. Оқушыларға математикалық бiлiм ... ... ... ... математика пәнi мектепте басқа да бiлiм беру мiндеттерiн атқарады.
Олар: а) оқушылардың бiздi қоршаған ... ... ... бiлудiң математикалық әдiстерiн игеруiне жәрдемдесу; ә) оқушыларды ауызша және жазбаша математика тiлiне үйрету (қарапайымдылық, анықтық, қысқа да нұсқалық, толықтық); б) ... ... ... ... ... ... оқу және өз ... бiлiм алу барысында белсендi түрде бiлуге үйрету.
Диплом жұмысының мақсаты математиканы оқытудағы жаңа ақпараттық технологиясының маңызын анықтау. Геометрияны оқытудағы ақпараттық ... ... ... анықтау, басқа пәндермен байланысына сипаттама беру, геометрияны оқытудағы ақпараттық технологияларға шолу жасау.
Диплом жұмысының міндеттері:
Қазіргі жаңа әлемдік технологияны толық ... ... ... сай ... ... басты міндет болып тұр. Ол үшін жаңашыл технологияны ... ... ... ... математиканы оқыту әдістемесіне қысқаша сипаттама;
* математиканы оқытудың мақсаттары мен ұйымдастырылу әдістеріне шолу;
* жаңа ... ... ... ... ... ... ... білімдерін тереңдету;
* математиканы оқытудағы жаңа ақпараттық технологиясының дамытушылық ролін айқындау;
* жаңа ақпараттық технологияларды қолданып өтілетін сабақ жоспарларын ұсыну.
Дипломдық ... ... пәні ... ... ... объектісі жаңа ақпараттық технологияны мектеп геометрия курсында қолданудың әдіс тәсілдері
Диплом жұмысының теориялық және ... ... ... ... ... ... білім беру стандарты, математиканы оқытудың теориялық және әдістемелік негіздері.
Диплом жұмысының практикалық базасы қалалық кітапхана мен АрқМПИ кітапхана-сының тақырыпқа қатысты ... ... ... материалдары мен мақалалар жинағы және Абай атындағы қалалық кітапханасы мен ... ... ... арналған қалалық кітапханасы
Дипломдық жұмыстың құрылымы кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан тұрады.
1 ОҚЫТУДЫҢ ЖАҢА ... ... ... ... ... ... оқушыға терең білім беру. Сонымен қатар, оқушының ойлау қабілеттілігін арттыру.
Білім беру жүйесіндегі негізгі талап - ... ... ... жаңа ... әдістерін қолдана отырып, халықтық педагогикамен ұштастыру және ... ... ... ... істей алатын деңгейге жеткізу. Олардың негізгі мақсаты біреу - өз бетінше дами ... жеке ... ... ... бірі модульдік оқыту технологиясы. Модульдік технология дамыта оқыту идеясына негізделген модульдік оқытудың негізгі мақсаты- оқушының өз бетінше жұмыс істей алу ... ... оқу ... өңдеудің жекелеген тәсілдері арқылы жұмыс істеуге үйрету.
Модульдік оқытудың өзегі-оқу модулі.
Модульдік оқыту білім мазмұны, білімді терең қарқыны, өз ... ... ... алу ... ... ... мен ... бойынша оқытудың дербестігін қамтамасыз етеді. Модуль дегеніміз - үлкен бір жүйе, мұнда оқушы білімді жеке-жеке тараулар бойынша емес, біртұтас ... ... ... ... алады. Өзін-өзі дамытуға, бірін-бірі оқытуға, кітаппен жұмыс істеуге үйренеді, қосымша әдебиеттен білім алуға баулу арқылы дарынды балалармен жүйелі ... ... ... ... жаңа ... алдына қоятын мақсаты - оқушының жеке басының дара және дербес ерекшеліктерін ескеріп, олардың өз бетінше ізденуін арттырып, шығармашылықтарын қалыптастыру.
Модульдік оқытудың ... ... ... оқу ... ... жаңғырту идеясы алынған.
Оның мазмұнына:
1. Оқытудың жалпы мақсатын қою;
2. Жалпы құрылған мақсатты нақтыландыруға ... ... ... ... алдын ала /диагностикалық/ бағалау;
4. Оқу әрекеттерінің жиынтығы /бұл кезеңде жедел кері ... ... ... ... тиіс/;
5. Нәтижені бағалау енеді. Осының арқасында оқу процесі сипат алып, құрылымы ... ... ... әр ... жеке блоктардан жасалады.
Модульдік оқыту технологиясының осы нұсқасын құруда біз ... ... ... негізгі шарттарын, құрылып жатқан педтехнологиялардың негізгі қағидаларын ұстандық. Сонымен ... ... ... ... ... бірқатар өзігерістер енгіздік: балаларды оқытуға емес, тұлғалық бағытталған, танымдық қызметін ұйымдастыруға, оқу процесін өзара сөйлесу негізінде ... және т. б. ... ... ... ... оқу ... ... жұмысының өзгеруі туындайды. Толық менгеру әдістемесінде Дж. Блок, Л. Андерсен және басқалар ... оқу ... ... ... ... ... ... Балаларды оқу мақсаттарымен таныстру.
2. Сыныпты берілген тарау /оқу бірлігі/ бойынша жалпы оқыту жоспарымен таныстыру.
3. ... ... ... ... оқу ... өзі ... ... Диагностикалық тестіні ағымдағы тексеру .
5. Тексеріс нәтижелерін бағалау және тарау мазмұнын толық меңгерген ... ... ... ... алмаған оқушылармен түзете оқытуды жүргізу.
7. ... тест ... және оқу ... ... ... оқушыларды айқындау.
Мен былайша топтастырдым:
1. Балаларды оқу мақсаттарымен таныстыру.
2. Сыныпты мазмұны жақын ... тобы ... ... ... бойынша жасалған жалпы үлгімен /модульмен/ таныстыру.
3. Мұғалімнің оқу материалын ... ... ... ... сұлбалар, кестелер және т. б. негізінде/.
4. Өзара сөйлесу негізінде ... ... ... ұйымдастыру және әрбір оқушының қызмет нәтижесін әр сабақта бағалап отыру.
5. Жалпы тақырыпқа, тарауға /* асу* ... 4 -- 7 рет ... ... ... оқу ... оқып-үйрену.
6. Тұтас тақырып бойынша тестілеу .
7. Тақырып бойынша қалыпты немесе сынақ ... ... ... және т.с.с жүргізу. Қайта жаңғыртылған оқу циклі ретінде оқу модулі үш ... ... ... Сызба түрінде көрсетсек, оқу модулі былайша болады:
Кіріспе бөлімі
(модульге, тақырыпқа енгізу)
Сөйлесу бөлімі
(оқушылардың ... ... ... ... ... ұйымдастыру)
Қорытынды бөлім (бақылау)
Әрбір оқу модулінде сағат саны әртүрлі. Бұл оқу бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... санына байланысты. Неғұрлым тиімдісі 7-12 сағаттан тұратын оқу ... ... ... оқу ... ... - ... сағат санына қарамастан, кіріспе бөлімге сабақтың 1-2 сағаты, қорытынды бөлімге 2-3 ... ... ... ... 3 тен 17 ... дейінгі оқу уакыты сөйлеу бөліміне қалдырылады.
Мысалға, мұғалім оқу модулін 9 сағатқа ... отыр ... Оның бір ... ... ... ... - ... екі сағаты - қорытынды бөлімге, қалған 6 сағаты - сөйлесу бөліміне беріледі.
Модульді 12 сағатқа әзірлегенде де модульдің I және ІІІ ... ... ... саны ... қалып, сөйлесу бөлімінің уақыты өзгереді - яғни, ол 9 ... ... Оқу ... өсу ... ... ... ... тапсырмалардан шығармашылық ізденіске кей жағдайларда зерттеушілік қызмет элементтеріне қарай бірнеше мәрте қайта оралу әрбір оқушының оқу материалын ... ... ... білімді бағалау деңгейіне дейін меңгеруіне мүмкіндік береді. Сөйлесу бөлімінде танымдық ... ... ... ... топтарға 4-7 адамнан бөлу арқылы оқушылардың өзара әрекеті негізінде, осы ... оның ... ... ... ... Мұғалім негізінен фасилитатор, кеңесші және оқушылардың танымдық процесін ұйымдастырушы ролінде болады [1, 23 б.].
Оқу ... ... тағы бір ... ... даярлық жүйесі. Мұғалім бір оқу модуліне бөлінетін ... ... ... ... соң, оның мақсатын, мазмұнын және нәтижелерін, сондай-ақ осы модуль сабақтарын ұйымдастырудың формасын ойластырып, оқу ... ... ... ала ... ... ... тұрады:
1 қадам: Берілген тарау, блок немесе тақырып бойынша бағдарламада меңгерілуі тиіс деп көрсетілген міндетті білім, білік және дағдыларды, ... ... ... мен ... айқындау.
2-қадам: Берілген модуль бойынша оқу материалының тұтас мазмұнын оқып зерттеу.
3-қадам: Берілген модуль бойынша негізгі ... ... ... ... ... ... ... ақпарат беретін рельефтік код сияқты сөздерді табу. Олардың өзара байланысы мен өзара бағыныштылығын анықтау.
4-қадам:Тұтас тақырып ... ... ... ... ... ... ... мен негізінде.
5-қадам: Оқу модулінің тұтас мазмұны бойынша тестілік ... ... 15-20 ... шамасында.
6-қадам:Берілген модульдегі оқу материалының тұтас мазмұны бойынша сынаққа қажетті сұрақтар мен ... ... ... оқу ... ... ерекшелігіне орай сынақты диктантпен, бақылау жұмысымен алмастыруға болады.
7-қадам:Сөйлесу ... ... ... белсенді формаларын таңдау. Оқу материалының мазмұны бойынша әрбір оқушыға арнап ... ... ... ... ... дәрежесіндегі тапсырмалар және оқытудың ізденушілік зерттеушілік элементтері бар аса ... ... ... әзірленеді.
Оқу модулінің кіріспе бөліміне тоқталсақ:
Психологтардың пайымдауынша, әрбір дербес тарауды тақырыпты оқып ... үш ... ... кіріспе-қызықтырушылық, операционалдық-танымдық және рефлексиялық-бағалау кезеңдерінен тұруы тиіс Л.М.Фридман.
Аталмыш ... ... ... ... ... бөлімінде іске асырылады.
Бұл кезеңде оқушылар бағдарламаның осы тарауын неге не үшін ... ... ... нақты нені меңгеріп, үйренуі тиіс, алдағы жұмыстың негізгі оқу міндеті қандай ... ... ... ... ... ... тиянақты меңгеру үшін оқушылардың мақсатты түсінуі мақсаттың қозғаушы, қызықтырушы күш болуы аса маңызды. Ол ... ... ... ... нені ... нені ... оның мағынасы бұл не үшін қажет нақты айқын белгіленіп, мақсатқа жету тәсілдері көрсетілуі ... ... ... ... ... ... ... сызба және белгілік үлгілер түрінде көрініс ... ... ... тиімдірек екенін эксперимент көрсетіп отыр.
Жадыны және келешекте алынған білімге сүйену мүмкіндігін қорғау үшін, психолог Л.В.Шешневтің пікірінше, ... ... ... ... жадыда сақталмауы тиіс, екіншіден, жады меңгерілген ұғымдар мен ... ... ... ... жабылған орамға салып сақтауы және ұсынуы тиіс. Мұндай орама қызметін белгі,термин, белгілік жүйе атқарады.
Сөйтіп, оқу модулінің ... ... ...
А) ... оқу ... ... құрылымен және мазмұнымен таныстырады;
Б) оқушылардың осы оқу модуліндегі танымдық қызметінің мен міндеттерді әрбір оқушының қабылдауына, түсінуіне көңіл ... ... ... ... ... үлгілерге сүйене отырып, модульдің тұтас тақырыбы бойынша оқу материалын ... 15-20 ... ... ... кіріспе бөлімінде оқу материалын баяндау формалары.
Оқу модулінің бірінші сабағындағы мұғалімнің лекциясы бірнеше нұсқада болуы ... ... ... және ... қарай) Олар:
:: визуальдық лекция, мұнда тақырыптың негізгі мазмұны бейнелі түрде-сурет, сұлба, сызбалармен берілген;
:: лекция-консультация (кеңес), оқу мазмұны оқушылардың сұранысы (сауалдары) ... ... ... материалдарын қоса отырып беріледі;
:: лекция-өзара сөйлесу, жалпы ... ... ... ... ... бірнеше сұрақтар тобына жауап таба отырып, қатынас жасауы арқылы беріледі;
::проблемалық лекция, мұнда бірнеше қарама-қайшы теориялық тұжырымдамалар ұсынылады.
Лекция нақты ойластырылып, қисынды ... және ... ... және ... ... отырып, түсінікті және айқын тілмен баяндалғанда әртүрлі көрнекілік және техникалық құралдар пайдаланылғанда міндетті түрде жазылып, соңында негізгі ... мен ... ... ... ... ... ғана неғұрлым нәтижелі болады.
Топтық жұмыс формасын ұйымдастыруда топтық бағалау, бірін-бірі ... ... ... ... ... және ... тексерген кезде кейде оқушылар тапсырманың орындалуының дұрыс немесе бұрыстығын бағалай ... ... ... ... жауап үлгілері, есеп шешімдері бар парақтар даярлап әкеліп, өзін-өзі немесе бірін-бірі тексеруі кезінде оқушыларға немесе кеңесшілерге таратып беру ... ... ... салдары не ...салыстырыңыз
...себебін талдаңыз
қолдану мақсатын түсіндіріңіз..
үй есебін бірнеше тәсілмен
шешіңіз...
осы ... ... ... ... гипотезаны тексеріңіз...
қорытындылар
I деңгейдегі жоғары күрделілік дәрежесіндегі ... ... ... ... ... ... және ... деңгейіне бағытталған:
Топтау Бағалау
өз шешімдеріңізді табыңыз. алгоритмді ұсыныңыз... баламасын табыңыз... бөліктерден құраңыз... түсініктемесі қандай... жүйелестіріңіз...
зерттеңіз...
Қисынды ойды бағалаңыз. Жетістіктерін ... ... ... ... келе ме
... ... не ойлайсыз
... қаншалықты дұрыс қорытынды жасаңыз...
Модульдің бұл бөліміндегі барлық бағалаулар мен бағалар-ынталандырушы сипатта. Эксперимент барысында біз бұл ... ... тек ... ... ... соң ғана қоюды ұсындым.
1 деңгей
II деңгей
III деңгей

5

5

5

4

4

4

3

3

3 ... ... ... ... ... ... оған осы оқу ... сөйлесу бөлімінің келесі сабақтарында жоғарырақ баға алуына мүмкіндік беріледі.
Баға - бейне бір белгі және ... ... ... ... ол оқытудың нәтижелік дәрежесін анықтауға мүмкіндік береді. Оқу ... ... оның ... мен ... ... ... жылдамдығы мен нақтылығына мұғалімнің жекелеген бағалау мағыналы сөздері ... ... ... етеді. Неғұрлым тиімдісі қолдау бағалаулар, яғни оқушының бір нақты қызметінен кейін көрсетілген және балада жұмысты қайталауға немесе одан әрі ... ниет ... ... ... ету. Бұл жерде оқушы қызметі мұғалімнің мақтау сөздерінен немесе өз жетістігіне қанағаттанғандық сезімінен қолдау табады [2,58 б.].
Өзін-өзі бағалау да ... ... ... ісін ... келтіруінің саморегуляция құралы болып табылады. Оның болжаулық, әрекеттік процессуалдық және өткенді шолушы түрлері болады. Өзін-өзі бағалау ... өз ... сын ... ... ... өз ... ... туралы нақты түсінік құра білуін қалыптастырады.
Оқу модулінің сөйлесу бөлімі. Оқу ... ... ... ... ,тақырыпты тұтас оқып үйренудің екінші операционалдық-танымдық кезеңін іске асыру ... ... ... біз Л.Фридманның төмендегідей ережелерге негізделген тұжырымдамасына сүйендік: ... ... ... ... ... ... ... түрлі қызметінің жүйесі ретінде қаралады. Олар оқушының ... ... ... ... ... қабілетін, жадын, шығармшылығын және т.б. дамытуға, яғни білім берудің мақсаттары болып табылатын тұлғалық қасиеттерін дамытуға бағытталған.
2.Оқуды басқарудың психологиялық сенімді түрі - ең ... ... ... ... және ... ... дамытуға жағдай жасау. ... ... ... ... тиіс, бұл тек оқушылардың іштей өсуі жүргенде ... ... ... ... ... ... мүмкін болады. ... ... оқу ... ... ... ... қатысуы керек, яғни басқару тұлғалық бағытталған болуы тиіс. Оқу процесін тұлғалық басқару дәрежесі оқушылардың өсуіне қарай артып ... және ... ... ... ... ... алуы ... процесін басқару балалардың ішкі қуатына және мүмкіндіктеріне негізделіп ... ...
II ... - ... ... ... даярлау әрекетінің құрылымы:
1.Сөйлесу бөлімінде жұмыс істеу үшін оқу материалының негізгі ... ... ... ... ... ... ... оқу материалын оқып-үйреніп, бекітуге, соңынан білік
пен дағдылар қалыптастыруға, алынған білімін талдап, топтауға
мүмкіндік беретін оқытудың ... ... ... алу болып табылады.
3.Әртүрлі күрделілік дәрежесіндегі үш деңгейлік тапсырмалар (Блум таксономиясына ... ... және ... ... ... ... мен ... шешімін және т.б.) дайындау
4. Әрбір оқушыға немесе топқа арнап үлестірмелі материалдар
бастыру (көбейту).
Үш деңгейлік тапсырмалар ... ... ... оқу ... ... ... ( ) деңгей тапсырмалары тақырыпты қарапайым білім мен түсінік ... ... ... Олар шамамен мынадай түрде беріледі:
Білу ... жылы ... ... ... ... жазыңыз ...атап көрсетіңіз
Сөйлемді аяқтаңыз...
не білдіңіз...
неге...
сөйлемді өзгертіңіз...
өзара байланысын түсіндіріңіз...
ІІ деңгей (мемлекеттік білім стандартының ... сай) ... ... ... қолдана білу және талдау деңгейінде игеруді білдіреді де, төмендегідей құрылады.
Оқу модулінің сөйлесу бөлімін даярлағанда мұғалім оқу материалының негізгі мазмұнын ... ... ... оқу ... қайта оралып, пысықтап, бекітуі үшін оның әр сабақта жеке бөліктермен берілетінін есепке алу керек, бұл бөліктерде қысқаша, сиымды ... ... ... ... ... ... ... қажет ететін материалды мұғалім үш күрделілік деңгейінде қарапайым, орташа дәреже, күрделі дайындайды. Үш деңгейдің қайсысын таңдайтынын әр оқушының өзі ... бір ... - ... ... ... ... ... кез келген күрделілік деңгейіндегі бағдарламалық материал тапсырмаларын орындаған оқушыға, яғни іс жүзінде бәріне де беруге болады.
Бұл бөлімнің сабақтарын жоспарлағанда мұғалім ... ... ... қамтамасыз етуге баса көңіл бөледі.
Мұнда оқу материалының мазмұны оқушылардың өзара ... ... және ... ... ... ... ... материалдың негізгі мазмұнын белгілеу;
2. Оқу материалын біртұтас, жинақы бағытымен ... ... ... ... ... және ... стандартының талаптарын қамтамасыз ететін деңгейдегі тапсырмалар дайындау;
4. ... ... ... және ... ... ... ... шығармашылық сипаттағы материал дайындау;
5. Осы бөліктің барлық сабақтарында өзара сөйлесуді
қамтамасыз ету.
III кезең- қорытынды бақылау бөлімі:
Оқушылар ... әділ ... және ... жоғарырақ балл алу мүмкіндігі болуы үшін бақылаудың 2-3 ... ... ... ... таңдауына қарай
* толықтыруды қажет ететін тестілер
* еске салушы тест
* балама жауаптары бар тестілер
* таңдамалы ... ... ... ... ... ... ... құрама тест
* сынық
* релелік сынақ
* бақылау жұмысы
* диктант, шығарма, мазмұндама
* оқу пәні бойынша конференция
* ... ... ... қорытынды баға шығару
Сөйлесу бөлімін құру қағидалары:
Алғашқы үш әрекет -қадам мұалімнің оқу ғылыми ... ... ... ... оқу ... ... бөліміне орналастыруын құрайды.
Сөйлесу бөлімінің жұмысы төмендегідей негізгі ... ... ала ... құрылады:
:: оқу материалын біртұтас беру қағидасы.
:: бағытымен оқып-үйрену қағидасы басында шағын түрде, ... ... аша ... ... ... ... толықтырулар мен фактілер енгізу арқылы. Бұл оқушының оқу материалын бөлек-бөлек емес, кешенді түрде, ... ... ... ... пысықтауын білдіреді.
:: Сөйлесу бөлімінің әр сабағында оқу модулінің тақырыбына қағидасы ... ... ... Іс ... ... оқу материалының көлемі жағынан да, тапсырмалардың күрделілік деңгейі тұрғысынан да бағытымен қайта оралып ... ... ... ... үшін ... Зерттеулер көрсеткендей, жады ақпаратты ұзақ уақыт есте ұстап, білім деңгейіне жеткізу үшін оған ... ... ... ... 7 ретке дейін қайта оралып отыру қажет. Мұндағы басты ... ... ... ... ... ... ... отырып, оны адамның өз алдына қойған проблемаларын шешудегі құрал-жабдығы ретінде ... ... ... осы ... оқу ... меңгеру тек қажетті құрал ғана, оның негізгі мақсаттарға жету: қисынды ойлауды, ... ... мен ... ... ... көре білуді дамыту; ұғымдар қалыптастырып, оларды ғылыми негіздеуге үйрену; интеллекті және креативтілікті шығармашылық қабілетті дамыту мүмкін емес. Оқу модуліндегі ... ... ... ... ... болып табылатын мақсатқа және оқушылардың білімі мен білігінің мемлекеттік білім стандартына сай ... ... қол ... ... сай ... сай ... салыстыру оқу модулінің үшінші - қорытынды белігінде ... ... ... кез ... ... ... тек орындау барысында жағымды эмоциялар тудыратын қызмет қана екеніне ... ... ... ... оқу, ... қызметпен айналысу ұнап, ол ақыл-ой жұмысынан қанағаттануы тиіс. Бұл, мүмкін, мұғалім жұмысының неғұрлым проблемалы міндеті ... ... ... ... ниеттенуі, танымдық процеске жағымды көзқараста болуы үшін және оларда жағымды эмоциялар ... үшін не ... ... Бұл ... ... ... бола қоймас, өйткені бұл психологиялық сипаттағы көптеген факторлармен байланысты. Дегенмен оның шешімін ... ... бар. Бұл ... Оқушының оқу ісіне шын мәнінде қосылуы үшін ол оқу барысында алдына қойған міндеттерін тек түсініп қана қоймай, іштей қабылдауы тиіс, ... ... ... өз ... ... өткізіп, мән беруі тиіс [3,100 б.].
:: Таным процесін өзара сөйлесу арқылы ұйымдастыру оған қатысушы адамдардың талабы мен ниетіне, ойына, ... және ... ... ... ықпал етеді.
:: Бірлесе істеген қызмет шағын топтарда;
а) кейбір қатысушылардың алдағы міндеттерді шешу мүмкін
емес деген сенімін ... ... ... шығармашылық процеске әсерін төмендетуге ықпал етеді;
* Қабілеттерді соның ішінде танымдық дамытуға қол жеткізу
неғұрлым демократиялы орта жағдайында жеңілірек болады;
* ... ... өз ... ... ... ... ... енді біреулеріне өзіндік ойлау
қызметі маңыздырақ.
Оқушының өзіне қиындық туғызатын деңгейде оқыту неғұрлым пайдалы, дамытушы болып есептеледі.
Міне, ... да ... оқу ... ... ... ... ... оқушыға 3 деңгейлік тапсырмалар әзірлейді:
1 деңгей тапсырмалары ... ... ... ... және III ... ... оқушылардың бағдарлама материалдарын мемлекеттік білім стандарты деңгейінде игеруін көздейді.
Мұғалімнің әрбір оқушыға әзірленген тапсырмалары ... ... ... өзі қалауы бойынша таңдап алуына есептелген.
Сөйлесу бөлімі сабақтарының ұйымдастырылу формаларына қарай тапсырмаларды ... ... ... бір ... ... мұнда не істеу қажет, оны қалай істеу керек және қалай тексеруге ... ... ... ... ... бірін-бірі және өзін-өзі тексеру арқылы нақты көрсетіледі.
Егер сабақ жеке топтық формада ... ... онда ... ... үш ... ... алады. Олар машинкамен басылған және көшірме аппараттарында көбейтілген ... ... ... бір ... әртүрлі күрделілік деңгейіндегі 3 жинақ тапсырмалар дайындап, соңынан оқушыға олардың кез келгенін таңдау мүмкіндігін беру мақсатында сыныптағы оқушылар санына сай ... ... ... ойын кез ... түрі ... онда ... тақтаға жазылуы немесе жазбаша түрде берілуі мүмкін.
Ұжымдық және топтық жұмыс формаларында тапсырмаларды тұтас сыныпқа бірдей жоғары күрделілік ... ... ... атап өту ... [4,23 б.].
Оқу модулінің сөйлесу бөлімінің бірнеше ерекшеліктері бар, оларға ... ... ... Бұл ... ... және оқу:
а)дамытушы болады, соған байланысты мұғалімнің оқушылар мүддесіне бейімделуі қажет. Бұдан шығатыны: оқу процесін әрбір оқушының ... ... ... ... және ... тілін, қабілеттіліктерін, танымдық қызметке қызығушылығын дамытуға бағыттап, ... ... ...
Жағдай туғызу дегеніміз: оқушылардың психологиялық қауіпсіздігін, психологиялық өзара сыйымдылығын, жағымды ... жылы ... ашық т.б. ... ... ету;
ә)даярлаушы болады яғни модульдің қорытынды бақылау ... ... ... ... да әр ... әрбір оқушыға қойылатын барлық бағалар мен берілетін бағалаулар бақылаушы емес, ынталандырушы сипатта болады. Бағалар мен бағалауларды негізінен оқушылардың өздері ... ... ... топқа береді.
Көріп отырсыздар, оқу модулінің бұл бөлімінде неғұрлым қолданыстағы бірін-бірі тексеру әдісі. Бұл жерде кейбір оқушы тексеру үшін ... ... ... ... ... алып ... ... мұндай жағдайда ол жұмыстың орындалуының дұрыстығын немесе бұрыстығын дұрыс еместігін бағалай алмайды. Міне, ... ... ... жауап немесе есептің шешу барысы жазылған парақтар дайындап қою қажет. Оларды оқушылар бір-бірінің еңбек ... ... және ... ... ... ... ... егер олар қалыптан тыс жауап болса, мұғалім өзі ... ... ... ... оқыту проблемалық, ізденушілік, зерттеушілік оқытумен ұштастырылады.
3.Негізінен оқушылардың бір-бірімен қатынасына, өзара сөйлесуіне құрылған ... ... ... ... және ... өзара күрделі қатынастағы процестер. Жоғарыда атап өткеніміздей, ... ... ... психикалық қасиеттері, психологтардың пікірінше, жеке өзіндік, өзін қанағаттандыратын қызметі барысында айқындалып, ... Егер ... жеке ... ... оның үстіне, жоғарыда айтылғандай, қиындықты жеңіп, жаңалық ашып, ... ... ... ... ең ... ... қызметтің өзінен жағымды эмоциялар алатындай қызметі ұйымдастырылмаса, онда ... ... ... ... әрекеті күтілген нәтиже бермейді яғни, тұлғаны дамытпайды.
Бұл үшін мұғалім сабақта әр балаға психологиялық қолдау көрсетуі, психологиялық жайлы ыңғайлы орта ... ... ... ... ... ондай жағдайды жасай алады тек ол үшін келесі қағидаларды басшылыққа алуы тиіс:
1.Балаларға әрқашан сенім көрсетуі;
2.Оқушыларға ... ... мен ... ... ... көмектесуі;
3. Оқушылардың оқуға деген ішкі қызығушылығына мән беруі;
4.Әртүрлі тәжірибенің қайнар көзі ретінде, оқушы қиындыққа кездескенде әрқашан ... ... ... ... ... ... ... әрбір оқушы үшін осындай рөлде болуы;
6.Өзінде топтың көңіл-күйін сезіну және оны қабылдау қабілетін дамытуы;
7. Топтық өзара әрекетке белсенді түрде қатысуы;
8. ... өз ... ашық ... ... ... ... мен ... толқуларын тусінуге мүмкіндік беретін эмпатиялық дәрежеге ұмтылуы;
10. Өз-өзін жақсы білуі тиіс.
Оқу модулінде оқушы қызметін бағалау.
Модульдік оқыту ... ... ... ... оқу ... ... бағалауға, олардың өзін-өзі және бірін-бірі бағалауына зор мән беріледі [5, 45 ... ... ... ... жүйемен жүреді, онда әрбір оқушыға әртүрлі күрделілік деңгейіндегі үш тапсырма беріледі. Күрделі тапсырмалар - 0 (1 ... ... ... дәрежесіндегілер - (II деңгей), жеңілдетілген тапсырмалар - (III деңгей) шартты белгісімен көрсетіледі. ... ... ... , ... , ... баллдарымен бағаланады. Бағалар мынадай болады:
І деңгей
II деңгей
ІII деңгей

о



о



о
... ... ... ... ... ... ... экономикалық, әлеуметік өзгерістерге бейімделе отырып, әлемдік өркениетке ұмтылған қоғамда танымдық қызығуы, біліктілігі жоғары, белсенді азамат тәрбиелеу талабы - ... ... ... беру ... ... ... ... қабілетті білім кеңістігін құруға бағытталған қазақстандық білім беру реформасының басты мақсаттарының бірі - инновациялық, технологияларға сүйене отырып, оқушының бойында шығармашылық ... ... ... ... ... тұлғаның үйлесімді дамуына қолайлы жағдай туғызу нәтижесінде оның өзіндік мүмкіндіктерін жоспарлы пайдалана білуіне қол жеткізу ... ... ... ... Республикасының "Білім туралы" заңында, Елбасының "Қазақстан - 2030" стратегиялық бағдарламасы мен "Дарын", ... ... ... ... 2015 ... ... білім беруді дамыту тұжырымдамасында оқушыларға нәтижеге бағытталған білім беру арқылы оның ... ... мен ... ... ... ... жағдай туғызу - ең негізгі міндеттер деп ... ... ... ... ... ... беру ... басты міндеті - ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіптік шыңдауға ... ... ... алу үшін ... ... ... жеке ... шығармашылық, рухани және күш-қуат мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, даралықты ... үшін ... ... арқылы ой-өрісін байыту"- деп атап көрсетілген. Аталған міндеттерді жүзеге асыру үшін оқытудың жаңа технологияларын, қашықтан оқыту, ақпараттық-коммуникациялық ... ... және ... ... ... ... ... анықталады, білім беру жүйесіндегі басты ұстаным ретінде әркімнің өзінің білім ... ... жеке ... ... ... ... көмектесетін оқыту жүйесін дамытуды, білім мен ғылымның, өндірістің кірігуі арқылы тұлғаның кәсіптік бағдарлануын қамтамасыз етуді көздейді. [6,25 б.].
Оқытудың инновациялық ... ... ... ... ... ... арқылы оқушының қабілетін, өзіндік дамуын, біліктілігін қалыптастыру мәселесіне қазақстандық ғалым педагогтер М.Құдайқұлов, В.Тұрғышбаева, М.Жадрина,Ү.Жексенбаева,Т.Қаражігітова,Н.Иванова,Х.Рақымбекова, М.Жанпейісова, К.Құдайбергенова, ... ... ... ... ... дамудың қазіргі үрдісі әлемдік білім беру жүйесінің алдына жаңа әлеуметтік тапсырыс ретінде өз ... іске ... үшін ... ... тиімді жоспарлай алатын, танымдық қызметінде алынған ақпараттарды орынды пайдалана білетін, түпкі нәтижеге жету үшін әртүрлі топтардағы адамдармен тиімді қарым-қатынас диалогіне түсе ... ... ... ... мәселелерін қойып отыр. Бұл мәселелерді оңтайлы шеше білу білім берудің әлемдік және ... ... ... ... ... ... ... байланысты, жоғарыда айтып кеткеніміздей, Еуропа Кеңесінің "Еуропаға арналған тірек құзырлылықтар" тақырыбымен өткен құзыреттілік теориясын дамытуға ... ... ... ... ... ол ... әлемдік білім беру жүйесіндегі негізгі құзыреттіліктер арқылы тұлғаның білімділігін ... ... ... Онда ... беру тенденциясы арқылы оқу-тәрбие үрдісінде жан-жақты дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру аспектілері айқындалған.
Оқу-тәрбие ... ... беру ... ұйымдастыруда жаңа технологиялар мен озат тәжірибелерге сүйене отырып тұлғаға бағдарланған білім беруде әлеуметтік-тұлғалық білімділікті өзектендіру арқылы оқу үрдісін өзгертуді ... - ... ... ... отырған қазіргі негізгі міндеттердің бірі.
Білім беру тәсілдерін инновациялық технологиялар ... ... ... мен ... ісін ізгілендіру, ұлттық ерекшеліктерді ескере отырып даралап, саралап оқыту арқылы оқушыны дамытуда білім, білік, дағдыны жетілдіруге негізделген білім беру ... ... өзін ... және ... ... ... саулығын қамтамасыз ету мәселелерін алға шығарып отыр. Инновациялық технологияларды қолдана отырып оқыту - бұл ... ... ... ... ... ... бұл ... алдына нақты және бағдарланған мақсат қояды. Сондай мақсаттарының бірі -оқу үрдісінің ... ... ... ... ... өз ... сезінетіндей жайлы жағдай тудыру. "Интерактивтік оқыту" 1990 жылдары интернет желісінің дамуымен байланысты пайда болды. Осыған орай, көптеген ғалымдардың ... ... ... ... және ... ... пайдалану арқылы оқыту дегенге саяды.
Оқушы қай ортада болсын өзіндік әрекеттерді ... оны ... бола ... ... ... үшін білім мазмұнын даму тенденциялары мен оқу үрдісін инновациялық технологиялар негізінде ұйымдастырып, сабақтың түрлері мен әдіс-тәсілдерін білімділік ұстанымы тұрғысында жетілдіру ... ... ... ... күні ... оқу-тәрбие үрдісінде ең жиі қолданылатын ұғым болып отыр. Белгілі ғалым М.Поташник "Инновация - оқу бағдарламасын меңгертуде мұғалімнің оқытудың жаңа ... мен ... ... игеруі" десен анықтама берсе, Н.Талызина "Инновациялық технологияларды қолдануданудағы негізгі міндет: сабақ процесінде белгіленген ... ... ең ... ... ... білу"-деп анықтайды.
Педагогикалық технология ұғымына берген ғалымдардың пікіріне тоқтала кетсек, аталған ұғымды модель, әдіс, амал, тәрбие құралы, ... жоба ... ... ... ... ... іске ... нақты педагогикалық жүйе, жоба - В.Л.Беспалько;
- дидактикалық жүйенің құрамдас процессуалдық бөлігі - ...
- ... ... ... ... және ... ... моделі - В.Монахов;
- арнайы лайықталған ... ... ... ... ... психологиялық-педагогикалық қондырғы - Б.Лихачев.
Қолдану ... мен ... ... ... енгізудің бірнеше түрлері ажыратылады:
1.Технологиялық инновациялар-өнімдерді, өндірістің жаңа технологияларын дайындаудың жаңа тәсілі. Бұл жаңалықтар білімт беру саласында ... ... ... технологиялық құралдар мен жабдықтарға байланысты. Дидактикалық тұрғыда алғанда, ақпараттық ортаға ену және бағдарламалық қамсыздандыру жаңа ... жол ... ... ... беру мен ... алу, ... және оқыту әдістемесі, оқыту және оқу саласындағы инновациялар.Олар білім беру саласында ең көп ... ... ... және ... пәндерді оқытуды мектепке дейінгі тәрбиеден бастап ... ... ... ... ... ... ... қамтиды.
3. Ұйымдастырушылық инновациялар-еңбекті ұйымдастырудың жаңа формалары мен әдістерін орнықтыруға қатынасы бар.
Ұстаз үшін ең ... ... ... ... таңдау.Педагогикалық жаңа технологиялар оқушының тірек құзырлылығын қалыптастырып, оның жеке тұлғалық күшін арттырып, шығармашылық ойының дамуында басты рөл ... ... ... мұғалімнің зияткерлік, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтық және басқа да көптеген адами келбетінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу ... ... ... ... ... ... беру - іскерліктің жаңа түрі. Инновациялық қызмет оқу ісін дамытуға, пәндердің мәнін тереңдетуге, оқытушының кәсіптік шеберлігін арттыруға, ... жаңа ... ... пайдалануға және шығармашылық жұмыстар жүргізуге бағытталған.Мұндай технологияларды қолдану, біріншіден, мұғалім ұтады, яғни ол сабақты ... ... ... ... ... деген қызығуы артады, екіншіден, оқушы ұтады, себебі оның тақырып бойынша танымы кеңейеді.
1.3 Ұжымдық оқытудың тиімділігі
Мемлекеттік білім стандарты деңгейінде оқыту жана ... ... ... Ал жаңа ... ... түрі, қолдану ерекшелігі және одан туындайтын мәселелер жетістігі, ... ... ... әлі нақтыланып белгілі бір жүйеге түспеген. Педагогикалық ұжымдардың мемлекеттік білім стандарты ... ... ... ... ... ... Бірақ қазіргі мектептердегі үлгерім көрсеткіші, берілген білім сапасы формализм мен субъективизмнен арыла алмай отырғаны жасырын емес. Мысалы, 2011 ... ҰБТ ... ... ... 76,1%-ы (179223) ... қатысып, оның 24.3%-ы (43509 түлек) 40 балдан төмен көрсеткішке ие болды. Сонда жалпы мектеп бітірушілердің 48,2%-ы ҰБТ-ға қатысуға жүрексінді, құлады, яғни ... ... ... ... ... ала ... ... деп есептеуге болады.
2007 жылы ҰБТ қорытындысының бұдан үш жыл ... ... ... ... ... ... ... бітірушілердің (142721 түлек) 30,6% құлады, енді оған қатыспағандарын қоссақ сол 2011 ... ... ... ... шешу мақсатында үкіметтік деңгейде "ҚР білім беруді ... ... ... ... ... ... ... жылынан мектептерді 12 жылдыққа көшіру". "ҰБТ-ны жетілдіру шаралары", 'ҚР білім беру ұйымдарында мемлекеттік аралық бақылауды ұйымдастыру және өткізу ережесі", ... ... ҚР ... "ҚР ... беру ұйымдарында 2006 -- 2012 жылдарға арналған кешенді тәрбие бағдарламасының іс-шарасы", "ҚР жаңа формация мұғалімінің үздіксіз педагогикалық ... алу ... т.б ... ... ... ... ... жетілдіруді басты назарда ұстап, оған ерекше көңіл бөлінуде.
Дәл бүгінгі күнге дейін инновациялық қызмет жайында тұжырымдама, теория жасалды деп айту да ... ... ... ... жаңашыл мұғалімдері мен жетекші ғалымдардың еңбектерінде жекеленген инновациялық ізденістер бар болғанымен ғылыми негізде жүйелендірілмеген, ғылым мен ... ... жайы да ... ... деңгейде.
Инновация дегеніміз - белгілі бір жүйедегі жаңашылдық, ішкі өзгеріс. Педагогикалық қызметтің атын өзгертумен, оның берілу мазмұны мен формасына ғана ... ... ... ... оның ... ішкі ... ашылуына бармай жаңашылдықты игердік деп есептеуге болмайды.
Білім берудің мақсаты, жаңа формацияға сай ұйымдастырушылық құрылым, жаңа технологияның енгізілуі, оқыту ... ... ... сұранысынан туындайды. Оқыту технологиясы бүгінге дейін білім мазмұны білім беру ... -> ... ... -- > ... ... (ТСО) ... қарастырылып келсе, енді жаңа оқыту технологиясының енгізілуі ... -> ... -> ... ... -> ... тізбегінде қарастыруды қажет етіп отыр.
Дидактиканың "нені оқыту керек?" деген сұрағына мемлекеттік білім стандарты жауап берсе, ал "қалай оқыту ... ... ... ... ... ... біліктілік деңгейі, оқытудан жаңа технологияны игеріп пайдалана білуі, оқыту мақсатының сабақ үстінде қалыптастыра білу шеберлігінен іздеген жөн.
Мұғалім үшін ... ... ... ... оның ... ... біртұтас қалыптастырудың мәні ерекше. Мұғалімнің әдістемелік іскерлікті меңгере білуі, оқу материалының мазмұнын логикалық-дидактикалық тұрғыдан таңдай білуі - қазіргі ... ... ... ... үшін қажетті алғы шарттарды мұғалім жетік меңгеруі тиіс:
1. Оқу үрдісін интенсивтендіруді жаппай қолға алу;
2.Оқушылардың сабақ бастылығын ... ... ... ... Оның ... ... ... ұйымдастырушылық себептеріне үнемі талдау жасап, назарда ұстау;
3.Жаңа буын оқулықтардың мазмұнымен жете ... ... ... ... мен балама оқулықтарды ұтымды пайдалану (электрондық оқулық, интернет, электрондық кітапхана, кашықтықтан оқытудың спутниктік жүйесі, т.б), білімді деңгейлеп беру технологиясын игеру, т.б ... ... ... ... ... деңгейінде игертуге қол жеткізу.
4.Оқыту үрдісін ізгілендіру мен демократияландыру ұстанымын үнемі басшылыққа ... және ... ... ... беру ... ... ... -- бірыңғай білім кеңістігін құру. Телекоммуникациялық техника мен технологияның жылдам дамуы және ... ... ... жаңа ... жаппай енгізуі ашық ақпараттың кеңістік ұстанымына негізделген жалпыға ... қол ... ... кешен құруға мүмкіндік жасауда. Қоғам дамудың индустриялық фазасынан ақпараттық фазасына өту баспалдағында тұр. Дамыған елдерде (АҚШ, Жапония, т.б) халықтың 60-70%-ы ... ... ... ... ... еңбек етуде. Кез келген елдің экономикалық қуаты, халықтың өмір сүру деңгейінің жоғарлығы, дүниежүзілік қауымдастықтағы орны мен салмағы ол ... ... даму ... анықталмақ [8].
Жалпы қоғам дамуы мен жаңа технологияның енгізілу сапалылығы осы елдегі ... беру ... ... ... ... мен осы ... ... деңгейіне келіп тіреледі. Экономикасы күшті дамыған елдердің тәжірибесі ... беру ... ... сол елдегі экономика, ғылым мен мәдениеттің қарқынды дамуының ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық және телекоммуникациялық технологиясын игеру әрбір адамның оқу мен жазу ... ... ... деп ... ... ... еді. ҚР білім саласын ақпараттандыру ісі мемлекеттік бағдарламаға сай ... ... ... ... ... ... ... білім алуға, өмір сүруге бейімдеу.
2.Жаңа акпараттық және телекоммуникациялық технологияға бейімделген білім берудің ... ... ... ... пен қашықтықтан оқыту желісіне қосу, мультимедиалық сыныптармен, лингафон кабинеттерімен жасақтау, электрондық және ... ... ... ету, интерактивтік әдіс пен әдістемені тиімді қолдану, т.б.) жасау, білім саласын басқарудың жаңа формалары мен ... ... ... отырып орта білім беру жүйесін жаңарту.
3. Дүниежүзілік ақпараттық және ... ... мен ... ... беру ... кіріктіру.
Жалпы қазіргі бағыт - білім берудің қалыпты (сыныптық-сабақ) жүйесіне дамыта оқыту ... ... ... отырып дамыта оқытуға басымдық беру, ал алдағы уақытта оқыту үрдісінде оқушы шығармашылығына негізделген қоғам дамуының ақпараттық базасының сұранысын ... жаңа ... ... жүйелеріне көшу.Олар мыналар:
- ұжымдық оқыту әдісі;
- модульдік-инновациялық оқыту әдісі;
- интерактивтік-матрицалық ... ...
- ... ... оқыту әдісі;
- синергетикалық-биоинформатикалық оқыту әдісі, т.б.
Ұжымдық оқыту әдісі.
Жалпы білім беретін мектептердегі қазіргі белен алып отырған мәселелер білім ... ... ... ... мемлекет тарапынан реформалар жүргізілгенімен нәтижесінің күткен деңгейде болмауы, директивалық құжаттар көптеп шығарылғанмен ... оң ... ... ... үлгірмеушілікті жасыру не азайтып көрсетушілік, оқушылар тәртібінің төмендігі, жалпы ... ... ... ... ... орта және ... ... адамдардың мәдениетсіздігінің жылдан-жылға артуы, оқушылардың сабақбастылығы, мұғалімдердің жұмыс бастылығына ... ... ... ... ... беру жүйесіндегі басқару органдарының дәрменсіздігі мен жаппай төрешілдікке бой ұруы, педагогикалық басылымдарға бейімдеушілікке лайық материалдардың ... ... ... ... ... ... қауқарсыздығы, т.б. қатты сезілуде.
Бұл мәселелердің тууының негізгі себебін кейбір ғалымдар (В.Дъячепко) қазіргі қолданыстағы оқу-тәрбие үрдісін іске ... ... ... тұрғыдан ескіруі, яғни педагогикалық үрдістің ұйымдастыру формалары мен тәрбиелеудің топтық әдісінде жатыр деп есептейді. Бұл әдіс ... ... ... ... (XVII -- XIX ғасырда) қажет болды, оның қоғамдық сұранысын толық қанағаттандырды. XX ... бұл ... ... ... ... бастады, сұранысқа сай білім беру ісін жүйелендіру мақсатында бағдарламалық материалды кеңейту есебінен ... ... шешу ... ... ... ол оқушы сабақ бастылығын күшейтті. Білім саласындағы дағдарыстық жағдай XX ғасырдың 60 -- 70 жылдары тіпті күшейе түсті.
Ф.Кумбс ... ... ... XX ... 60 -- 70 ... бұл ... күшею себептеріне мыналарды жатқызды:
- қалың жұртшылықтың білім алуға деген ұмтылысының тез өсуі;
- білім саласындағы қаржының тапшылығы;
- білім саласындағы консервативтік ... ... ... ... ... ... ... прогрессивті өзгерістерге бейімделмеуі, оны қолдамауы, т.б. Ал біраз ғалымдар тоқырау себептеріне елдің кедейлігі мен ... ... ... ... XX ... өңдіріс, транспорт, техника, мәдениет салаларының өте тез ... мен ... беру ... оған ілесе алмауын жатқызады. Білім саласындағы тоқыраудан шығу үшін ... ... жаңа ... ... - ... мен ... ұжымдық әдісіне көшу керек дейді - В.Дьяченко бастаған ғалымдар.
Ұжымдық оқыту әдісі мақсаты жан-жақты ойластырылған жүйеде іске асқаны жөн және оны ... іске ... ... ... ... ... бағдарламалық құжаттарында айқын көрсетілген. Жалпы ұжымдық оқытуға көшу елімізде халықтың жалпы жоғары білім алуына мүмкіндік ... деп ... ... және ... технологияны игеруді жылдам әрі тиімді іске асыру ... ... ... әдіс пен әдістемені жетік меңгеруді талап етеді.
Ұжымдық оқыту формалары.
Ұжымдфқ оқыту әдісіндегі ... ... -- ... ... оқу ... ... отырып оқушы еңбегінің тиімділігін арттыру, оқуда ең жоғары нәтижеге жетуді ... ... ... бір ... ... ... ... білімді оқушының тез және саналы меңгеретінін ескеріп, "бір нәрсені ... бе? ... өзің жаңа ... ... ... ... оны ... екінші біреуге айт, түсіндір. Бұл қағиданы оқу еңбегінің өн ... іске ... ... ... алынуы керек.
Оқу ісінде оқушының оқушымен, оқушының мұғаліммен бірігіп жұмыс істеуінің немесе оқу ісін ... төрт ... ... жеке, жұптық, топтық, ұжымдық. Бұлардың құрылымы төмендегідей:
Жеке: оқушы -- оқу материалы.
Жұптық: а) ... -- ... ... -- ... бір адам -- бір топ ... Жалпы сыныптық: мұғалім - сынып оқушылары.
ә) Бригадалық: мұғалім -- ... ... оқу ... ... ... жұптық және жұп құрамының үнемі өзгеріп отыруына негізделген.
Әр оқушы сыныптағы жеке оқушылармен жұп құрап жұмыс істейді, жаңа ... өзі ... және оны ... ... ... алмасып өзгеріп отыратын жұптық оқуды - оқыту әдісі ... ... ... жеке ... деп ... да болады деген пікірлер бар. Бұл ауысымды жұптық оқу мұғалім басшылығымен іске ... ... ... ... ... оқушы бола алады.
Ұжымдық оқыту әдісінде оқушылардың әрқайсысы біреуді, біреуі әрқайсысын оқыта отырып ұжымдық оқу сипатына ие болады.
Сонымен ұжымдық оқыту мен оқу ... ... ... ... деген ұғым екеуі екі басқа.
Жеке оқыту -- ... ... ... бола ... ... -- мұғалім мен оқушы не екі оқушының ... ... пар ... ... ... екі адам ұжым ... ... -- мұны ұжымдық оқытумен шатастыра береді. Екеуінде де оқушы саны екеуден көп, бірақ топтық оқытуда мұғалім жетекші рөл ... ... ... ... ... -- ... ... басқалардан жоғары тұрмайды, барлық оқушы жұптык оқуға тартылып, жұп құрамы үнемі өзгеріп, ауысып ... ... ал мұны ... деп атай алмайсың. Жалпы ұжымдық оқыту әдісіне көшу -- ... ... ... ... ... формаларын жоққа шығару емес, оларды жетілдіре отырып жаңа технологияны пайдалану. Ұжымдық оқыту әдісін ... ... ... ... ... ... мәтінмен, мақаламен жұмысты неден бастау керектігін білмеу, анықтамалық материалдарды пайдалану білігінің төмендігі, оқулық пен қосымша оқулықты ... ... ... ... ... талдауға өресінің жетіспеушілігі, алған білімін өмірде қолдана білмеуі жоғары сынып оқушыларында күнделікті кездесіп жүрген құбылыс.
Оқушының ... ... ... жоғарыдағы мәселелерді шешуге ықпал жасар еді. Ұжымдық оқыту -- оқушының шын мәніндегі өзіндік ... ... ... формасы. Оқу пәнінің тақырыбына сай мұғалім түсіндірме жұмыспен айналыспайды, оқушы кез ... жаңа ... өзі оқып ... олай ... ол үздіксіз білім алу мен өзіндік оқу еңбегіне дайын бола алмайды.
Ұжымдық оқытуда оқушылардың ауыспалы ... оқу ... ... іске ... ... ... ... жұмыс. Мәтінге талдау жасайды, жоспар құрады, оның мазмұнын ашатын ... ... ... ... ... ... екі-екіден жұп құрап бірлесіп жұмыс істейді, бірі - мұғалім, екіншісі -- ... ... ... ... Бір тапсырманы бірнеше оқушы орындайды. Топтық жұмыстың сапалық деңгейі топтар әр оқушы жұмысының орындалу ... ... ... ... ... немесе ұжымдық оқу.
Ұжымдық оқыту әдісін тәжірибеде қолдану.
Ұжымдық оқыту ... ... ... шығару, жаттығулар орындату арқылы оқушы білігі мен дағдысын қалыптастыру немесе білім, білік, дағдыны бақылау мен ... ... ... Әртүрлі жастағы оқушылар топтары мен жалпы білімдік білік пен дағдысы жеткілікті дамыған ... ... да ... оқыту технологиясын пайдаланудың тиімділігі жоғары.
Бұл технологиямен жұмыс істеу уақыты оқу материалының көлеміне, ... ... ... ... ... осы ... ... істеу тәжірибесіне сай белгіленеді. Әдетте 1-2 академиялық сағаттан аспайды. Бұл технологияны топтық оқытуда да қолдануға болады.
Бағдарламалық жана материалдың игерілуінің ... ... ... ... ... ... (блоктарға) алдын-ала бөліп көрсетуге болады.
1. Жаңа материалды ... ... ... ... пен ... ... Білімді жүйелендіру, терең игеру, қорытындылау.
4. Білім, білік, дағдыны бақылау және бағалау.
Жалпы ұжымдық оқыту технологиясын осы кезеңдердің (блоктардың) қай-қайсысында ... да ... ... деп ... бір не ... ... бойынша оқушылардың алған білік, дағдысының деңгейін анықтау немесе ... ... ... білік, дағдыны бақылау мақсатында сабаққа алдын-ала жоспар ... яғни ... ... ... ... ... ... дайындайды. Мысалы, ұжымдық оқыту технологиясы бойынша жасаған дидактикалық материал бірнеше бөліктерді қамтиды.
Оқушының жұмыс алгоритмі:
1. Карточка мен оның түсіне ... түс ... ... ... карточка нөмірі мен тапсырма нөмірін және карточка түсін жазып ... ... екі ... да ... өзің ... Тапсырманды орындап болған соң түс белгінді көтеріп, жаңа түс белгі көтерген оқушымен жұп құра.
4. Жаңа жұп серігімен бір партаға отырып ... ... ... ... нөмірінің тұсына жұп серігіңнің фамилиясын және түс белгісін жазып қой.
6. Дәптеріңді жауып, таза дәптер парағын ал.
7.Карточкіңді жұп ... ... ... ... ... берілген шартын дауыстап оқы, парағыңа тапсырма желісін тірек-сызба түрінде ... ... ... шешімін көрсет.
8. Тапсырманың ақтық нәтижесімен таныстыр.
9.Жұп серігіңнің сұрақтарына жауап бер, онымен тапсырманың орындалу ... ... оның ... ... ... тыңда.
10. Жұп серігіңе дәптеріңді беріп, оның бағасы мен қолын қойдырып ал.
11.Жұп серігіңнің карточкісіндегі тапсырмасымен ... 6 -- 11 ... ... ... жұмыс істе.
12. Бір-біріңе рахмет айтып жұп серігіңмен ажырас.
13.Басқа түс ... бар жұп ... ... ... 5-10 пункті бойынша екінші тапсырмаңды түсіңдір.
14.Карточка мен түс белгіңді мұғалімге өткізіп, жаңа карточкі мен түс ... ал. ... ... ... мен блоктағы барлык түс белгілеріне сәйкес карточкі тапсырмаларымен жұмыс істе.
15. Сабақ соңында үлгерім экранын толтыр.
Бір не жұп оқушының оқу ... ... ... ... ... ішінде (1-2 академиялық сағат) блоктағы барлық карточкімен жоғарыдағы алгоритммен жұмыс істеп үлгеруі керек. Барлық оқушылар карточкі мен түс белгілерін алып, ... ... ... ... істейді де, дәптеріне екі тапсырманы да орындайды. ... соң ... түс ... бар ... ... Жаңа жұп бір ... отырып бір-біріне карточкілеріндегі бір-бір тапсырмаларын өзара келісім ретімен түсіндіреді. Мысалы, көк түс белгісі бар ... сары түс ... бар ... жұп ... ... ... Жұптық жұмыста Марат бірінші тапсырмасын Саматқа түсіндіреді, таза параққа тапсырманың орындалу ретін жазады, берілгенін дауыстап оқиды, түсіндіреді. ... ... ... ... береді, тапсырмаға талдау жасап, өз пікірін тіпті шешімінің екінші вариантын ұсынуы да мүмкін. ... ... ... ... ... ақ сызығына бағасы мен қолын қояды. Екеуі орындарын ... ... ... ... бірінші тапсырмасын түсіндіретін болады). Бір-бірінің рахметін айтып, екінші тапсырмаларымен жұмыс істеу үшін жаңа жұп ... ... түс ... ... [9,47 ... ... соң бұл ... карточкілері мен түс белгілерін (көк, сары) мұғалімге өткізіп, басқа түс белгідегі кез келген карточкіні ала ... ... етіп ... жұптық жұмыс барлық түс белгідегі (бес түс) тапсырмалар аяқталғанша жалғаса береді.
Әрбір оқушы осы технологиямен жұмыс істей ... ... ... ... бойынша он тапсырманы орындайды. Оны он рет таза параққа жазып түсіреді және он рет сыныптасының түсіндірмесін тыңдайды. Ойын ауызша және ... ... ... қалыптасады. Кейінен сөйлеп серіктесін жалықтырмауға, біреуді тыңдай білу және пікірін сыйлауға төселеді.
Өзіндік жұмысқа шығармашылықпен ... Есеп ... ... ... тапсырма шешімінің дұрыстығын дәлелдейді, осы шешімнің оңтайлы шешім болатынына көзін жеткізіп сұрақтарға жауап береді.
Жұп ... ... ... ... ... ынтымақтастықпен жұмыс істеуге үйренеді. Сын-ескертпені қабылдап, пікір қайшылығына түсіністікпен қарауға төселеді.
Оқу қызметінің бірнеше түріне бір мезгілде қатыса отырып, тақырыпты тез ... жаңа ... ... оқу ... ... ... таба ... т.б. біліктері қалыптасады.
Оқушының білім, білік дағдысын қалыптастыру, оқу материалын бекіту, оқушының алған білік-дағдысына тақырыптық есеп ... ... іске ... ... ... ... ... оқу еңбегін ұйымдастыру.
Жаңа сабақтың өту жоспарын сабақ басталмастан бұрын оқушылар таныса алатындай пән ... іліп ... ... ... оқу мерзімі аяқталғанша ілулі тұрғаны абзал. Сабақ ұжымдық оқыту ... өту үшін ... ... ... Карточкілер блогі.
2. Жұмыс алгоритмі.
3. Үлгерім -- есеп ... Таза ... ... тапсырма мәтіні, оқытудың құрал-жабдықтары.
5.Мультимедиалық сыныпты не лингафон кабинетін сабақ өтуге дайындап қою.
6.Компьютерлік оқыту мен компьютерлік бақылау бағдарламаларын дайындау.
7.Электрондық кітапхана, электрондық ... ... ... ... т.б. ... ... жүйелерін оқу қызметіне пайдалануға әзірлеу.
Оқу материалының көлемі мен сабақ мақсаты, оқушылардың ... оқу ... ... ... ала ... ... ... уақыты белгіленеді және ол 90 минуттан кем болмауы керек.
Сыныптағы топтық жұмыста қолданылатын интерактивтік ... ... ... ... ... ... ... сырт көзге жеңіл ұйымдастырылатын болып көрінуі мүмкін. Топтық жұмыстың тиімділігі жоғары болуы үшін мұғалімнің ... ... мен ... ... ... ... ... Топ жұмысы жіті бақыланбаса, нәтижесі ойдағыдай болмауы мүмкін.
Бақылауды жүзеге асыруда төмендегідей талаптарға ерекше назар аударған ... ... ... ... ... ... ... отыру.
2. Топ мүшелерінің өз міндетін жақсы білетіндігіне көз жеткізу.
3. Өзге оқушының пікірін тыңдап, оның өз пікіріне үйлеспегеніне қарамастан оны ... ... ... өсу жағдайында оқушылардың жұмыс істеуін қалыптастыру.
5.Топтағы тапсырманы ерте орындаған оқушылар үшін ... ... ... қою.
6.Кейбір оқушы үшін топпен жұмыс қиын да күрделі болуы мүмкін. Ондай оқушыны анықтау және оның ... жеке ... ... жеке ... ... қадағалау.
7.Топтағы жұмыстың қызу талас-талқы, айтыс түрінде болуы да мүмкін, сондықтан ... шуды ... ... ... де ... ... бірінен соң біріне жақындап қатаң бақылап, сұрақтар беріп, жәрдем ... даяр ... ... Мұғалімнің үнемі белсенді іс-әрекетте болуы топтық жұмыстың нәтижелі болуының кепілі болмақ.
9.Топтағы жұмысты оқушының ойын деп қарауына ешқашан жол ... оның ... ... ... ... ... ... жұмыста жеке оқушының қатты дауыстап сөйлеуі не өзгені қайталауы кажет емес.
Білім, білік, дағдыны есепке ... Жеке ... ... ... ... ... ... серігінің аты-жөні, оның берген бағасы, қойған қолы бар. Жеке оқушы жұмысын бағалау осы арқылы жүргізіледі. Сонымен бірге оқушының ... ... ... ... да есепке алынып, үш қойылуы да мүмкін. Дайындалып қойылған үлгерім экранын толтырып, жария етуге де ...
2. ... ... жұмысын бағалау.
Топ жұмысын бағалау үшін үлгерім -- есеп ... ... ... ... үлгерім -- есеп экраны толтырылған соң қорытынды бағалау бағанына 5 балдық жүйемен бағаланған карточкі сұрақтарының ... ... әр ... ... ... белгімен ( не ) деп бағалаймыз. Бұл белгі топтық жұмыс бағасы болып ... ... ... ... ... оқыту технологиясымен ағымдағы бақылаудың төмендегі түрлерін пайдалануға болады.
* өзін-өзі бақылау (міндетті түрде тұрақты);
* өзара бақылау (жұптык, серігінен);
* карточкілер ... ... ... ... ... бақылауы.
Оқушы білімін бағалау мақсатындағы бақылау төмендегілерден тұрады:
* толық (карточкінің бір тапсырмасы ... ... ... тестік.
Оқушыға әр тапсырма бойынша бір не үш баға қоюға да болады, не тек "+", "-" белгісімен тапсырғандығын көрсетуге де ... ... ... ... ... соң ... блоктағы материал бойынша оқушының білім, білік, дағдысын ұйымдастыру және бақылау ... ... үй ... ... де болады. Тақырыпты оқып үйренуге оқушыны дайындау оның ... ... ... ... қалыптастыру мақсатында өзіндік жұмыс түрінде кейде үйге тапсырма беруге болады.
Ұжымдық оқыту технологиясының ұтымдылығы.
Оқушылардың ... да оқу ... ... ... бір ... ... отырып, әрқайсысы өз мүмкіндігі деңгейінде жұмыс істейді.
Деңгейлеп дамыта оқыту, жеке оқушымен жұмыс өз мағынасында іске ... шын ... ... жұмысқа тартылады.
Оқушы өзін-өзі бақылау, өзін-өзі бағалауға мүмкіндік алады.
Оқушы біліміне ... есеп ... ... ... іске асады.
Оқулықпен жұмыс, түпнұсқа әдебиетпен және анықтамалық ... ... өз ... жүргізіледі.
Интерактивтік әдіс пен әдістемені қолдануға жан-жақты мүмкіндік жасалады.
Ұжымдық оқыту технологиясының мектепте қолданылуының жетілдірілген әдістемесі ... ... ең ... ... ... бірі ... ... мол [10].
2 ЖАҢА АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫ МЕКТЕП ГЕОМЕТРИЯ КУРСЫНДА ҚОЛДАНУДЫҢ ӘДІС ТӘСІЛДЕРІ
2.1 Геометрияны оқытудағы ақпараттық технологиялардың ролі
Қазақстан Республикасының Еуразиялық аймаққа кіруі, ХХІ ... аяқ ... ел ... атты ... ... ... жаңа ... мен технология үдерістерінің дамуы келешекте жоғары оқу орындарында білім беру қандай бағытта өрбуі керек деген өзекті ... ... ... жаңа даму ... білім беру жүйесі қоғамның жаңа экономикалық саясат, әлеуметтік және интеллектуалдық деңгейіне сай келуі тиіс. Осыған орай білімнің мақсаты, мазмұны және оны ... ... ... ... оқу жүйесін реттеу, ұйымдастыру мәселелері зерттеліп, өз шешімін ... ... ... ... ... заңының 9 бабында ,- делінген.
Қазіргі заман талабы информатизацияланған қоғамды маман етеді. Яғни индустриялдық ... ... ... өту қажет.
Қоғамды информациялау дегеніміз - бұл глобальді ... ... ... ... ... ... роль ақпаратта. Яғни ақпаратты әртүрлі жинау,сұрыптау, өңдеу, сақтау т.с.с. есептеуіш ... ... ... ... ең ... мәселесінің бірі - ол білімді информатизациялау, яғни оқыту білім беру сапасына жаңа ақпараттық технологияларды ... ... ... ... ... арқасында дербес компьютерлер білім беруде бөлінбес технологияға айналыпта үлгерді.
Осы жайттарды ескеретін болсақ, онда қазіргі таңда ... беру ... жаңа ... ... ... ... алатын мұғалімді дайындау мәселесі шығып отыр. Мұғалімдерге қойылар талапта жоғарылап отыр, өйткені олар әр түрлі программаны игерген, жаңа ... ... ... ... ... ... ... педагогикалық тәжірибесіне ұтымды пайдалануды білу керек.
Ақпаратты жетік меңгерген мұғалім қолында компьютер ... қару бола ... ... ... ... ... ... мемлекеттік білім стандартына сәйкес олар программалау саласында сауатты болу керек. Ақпараттық технологиялар мен ... тез ... ... ... ... ... ... ден қоюды талап етеді. Мысалы, осы кезге дейін қағаз жүзінде түсіндіріліп келе ... ... ... ... ... тек қана математикалық моделін ғана жасап қоймай оларды бағдарламалар көмегімен дербес компьютерде визуалды моделін құру қажеттілігі тұр.
Білім берудегі ақпараттық-компьютерлік және ... ... ... ... ... негізгі факторлар: бірінші фактор - ЭЕМ-ді пайдалану аймағындағы жоғары білікті мұғалімдерді кәсіби ... ... ... ... ... оқытулар жүргізуді қамтамасыз ету;
Екінші фактор - жалпылама математикалық, ақпараттық-компьютерлік модельдеу бойынша сауаттылық мәселесін ... ... ... - ... ... логикалық дамуын анықтайтын, білім жүйесінің ішкі қажеттіліктерімен ... ... ... және ... модельдеу әр түрлі педагогикалық міндеттерді шешу үшін мультимедиялы электронды оқулықтар базасында ақпараттық технологияны пайдалану және оны ... ... ... ... педагогикалық-психологиялық әлеуметтік-экономикалық, ғылыми-технологиялық деңгейде қарастырылады.
Білім беру үдерісіне ақпараттық-компьютерлік және математикалық ... ... ... ... ... және тәжірибе жүргізетін мәселелердің үлкен ортасы бірінші кезекте білім беру практикасына қажетті ақпараттық технологияларды құру концепциясын жасауды ... ... ең ... тәсілдерінің бірі ол модельдеу. Модель ұғымын көп ретте ... ... яғни ... ... ... көп ... бар ... түр әлпеті, түсі т.с.с). Бітімдер, модельдер шынайы өмірдегі зат қолда болмаған кезде онын орнын алмастыруда қолданылады. Модельдерді білім беру кезінде көп ... ... ... келгенде модель дегеніміз - шынайы өмірдегі затты алмастыра ... ... ... ... бір ... болу үшін мына шарттарды қанағаттандыруы қажет:
* модель бұл өзі де объект болып саналады;
* модель материалды түрде де ойша ... де бола ... ... ... ... ... алмастыра алады;
* модель шынайы өмірдегі заттың қасиетін сақтау керек, айтпесе ол басқа ... ... ... ... ... қана қасиеттерін сақтай алса болғаны.
1.Компьютерлік модельдеу біздің өмірімізге дәл қазіргідей толығымен ... ... ... ие ... ... кеше ғана елестету қиын еді. Соңғы он жылдағы технологияның қарқынды дамуы компьютерлік технологияның және оны ... ... ету ... тез дамуына ықпал етті. Қазіргі өлшемдер бойынша маңызды емес ... ... ... ... ... ... фильмдер эпизоды, кезінде таңданыс толқыны мен пікірталас тудырғаны белгілі. Қазір кино мен ... ... ... ... ... ... Олар ... графиканы және соның ішінде үш өлшемді модельдеуді құру бағдарламасының жалпылай тарауының арқасында күнделікті құбылыс бола бастады. Үш ... ... ... өз ... ... ең ... және меңгерілуі бойынша ең күрделілері [11, 632 б.].
Геометриялық фигураларды 3DS Max бағдарламасы арқылы ... ... тек ... ... ғана ... әр ... ... медициналық мәселелерді шешуге қолдануға болады.
Бастапқы модель деп анықталған жағдайда объектіні алмастыратын ... да бір ... ... ... ... ... заңдарының әмбебаптығы, модельдеудің жалпылығы, жэне біздің білімдерімізді модель түрінде бейнелеудің мүмкідіктері сәйкесіз болды. Уақыт өте келе ... ... ... ... ... карталардың модельдік ерекшеліктері арқылы сипаттала бастады. Келесі қадамда модель ретінде нақты объект ғана емес абстрактылы, идеиалдық құрлымдардың да жұмыс ... ... ... ... Яғни 1-ші ... ... ... сыртқы аудандық
пішіні S = 4PIr2 , S = PId2
Сфераның өлшемі
Сурет 1. Сфераның үш ... ... ... мысалы математикалық модельдер бола алады. Математика негіздерін зерттеумен айналысатын ... мен ... ... ... модельдер теориясы жасалды. Онда модель бір абстрактылы математикалық құрылымның басқасына бейнелеу, түрлендіру нәтижесі болып анықталады. Тор -- осьтің ... ... ... ... геометриялық фигура. Оның теңдеуі
115570084455
төмендегі 2-ші суретке сәйкес тор ... ... 2. 3ds max ... ... ... тор ... ... түсінігі нақты және идеалдық модельдерді қатар қамтитындай болып жалпыланды. Сондықтан, абстрактылы ... ... ... модельдер шеңберінен шығып, әлем туралы білімдер мен танымдардың барлығына қатысты болды. Модель түсінігінің айналасындағы кең талқылаудың қазіргі кезде де ... ... ... ... ... ... ... кибернетикалық бағыттардағы ғылымипәндер аясында, содан соң ғылымның басқа да салаларында түрлі тәсілдермен іске асырылатын ... ... ... Max ... ... ... математикада кездесетін екі өлшемді сплайндар мен полигональдарды үш өлшемді кеңістікте модельдеу жасалды. Ғылыми зерттеу белгілі пәндік саласындағы процесі, ... ... ... ... мен ... ... процесі субъекті енгізіледі және объектінің қасиеттерінде орындау әрекетінде субъект - зерттеушінің маңызды көзқарас бағасымен заңға сыйымды қатынастары ... ... ... қорытындылады. Үлгілеу ең тиімді зерттеу әдістері болып саналады. Түп нұсқа объектісі зерттеу ... ... ... ... ... ... ол ... қорытындылады. Кең мағынасында үлгі шынайы әлемін тану үшін пайдаланым үлгілерін және зерттелетін салу әдістері зерттеу ... ... ... ... ... ... ... арнайы ұғымдарын ұстап осы ғылымның әдістемелік негіздерін құрайды. (Ғылыми концептуалдық бөлімі).
Тиісті ... ... ... сол ... салаларын зерттеп, үлгінің философиялық тұжырымдамасын бейне теориясы және тану теориясы құрайды, ал әдістемелік үлгілеу негізін зерттеу тәртіптері және математикалық логикасы, ... ... ... ... ... ... құрайды. Осы бөлімінде келешекте жасалатын тиісті объектілерін және шынайы бар объектілерін үлгілеу ... ... ... ... қарастырған. Математикалық фигуралардың үш өлшемді моделін құруға (Lathe) айналдыру әдісі өте ыңғайлы және ... ... ... 3 ... ... 3. (Lathe) ... ... орындалған конустық бет геометриялық фигурасы толық 360 градуске бұрылуы.
Ақпараттық модель - бұл кең ... ... ... ... ойша ... шартты пішіні (24,66) ойша модельдеу ақпаратты процеске әкеледі. Ақпараттың өмір сүру формасы екі фактормен анықталады: кодтау әдісі ... сан - ... ... және ... ... ... (кодтау) әліпбиі модельдеу объектісінің зерттеу дәрежесін анықтайды. Бұдан шығатыны ойша модельдеу сұрыптағанда көз алуына келтіру (елестету) амалдарын ажырата білу өте ... ... ... - бұл түпнұсқа қасиеттерінің көрнекі сезім бейнелеуі көмегімен, табиғи тілмен суреттеуі немесе суретпен ... ... ... адам ... тыс ... да ... Мысалы: суретті кесіндемелер, суреттер, кинофильмдер, ауызша әңгімелер, көптеген физикалық ... ... мен Бор ... атом ... ... ... ... басқа шарлар.
Материалды моделдеу (табиғи) түп нұсқаның өзіндік ерекшеліктерімен физикалық және ... ... ... ... немесе А.Б Горстко теориясы бойынша іспеттес деп аталады. Физикалық модельдеу құрылғысында, қайта өндіру ... ... ... ... іс әрекеті, сол табиғаттың объектісі, моделденуші объектпен бірдей ұшу аппаратарының моделі, ... ... т.б ... ... ... суы бар, жаймалардың моделі құюға арналған қалыптар; үй макеттері қозғалмалы бөліктері жоқ қуыршақтар - бұның бәрі материалдық ... ... ... ... қасиеттері мен қатынасы ерекшеліктеріне қарай)
физикалық (іспеттес) ... ... ... ... және функционалдық-геометриялық
(уақыт факторымен)
функционалды (динамикалық) ... ... ... ... және ... информатика курсының актуалды мақсаты. Бұл тапсырыс терминдер мен ... ... ... ... ... ... қала ...
Моделдерді толық сұрыптау тек қана тар мағынада қалып қоймау керек. Кез - келген зат туралы ... ... ... ... ... ... ... түсініктер мен сенімді мысалдармен бекітілген байланыс болса, олар ең жоғарғы ғылыми деңгейде оңай қабылданады. ... ... ... ... сай ... ... ... үшінші қағидада, 3d studio Max бағдарламасының математика пәнін оқытудағы маңыздылығы
Электронды оқулықтың құрылым принципін қарастырмас ... осы ... ойлы ... оның ... түрінен айырмашылығы мен ұқсастығын анықтап алу керек.
Қағаз түрі - оқулық басылымы, оқу ... оның ... ... ... стандартқа және оқу бағдарламасына сәйкестендірілген, осы басылым түрі арнайы бекітіліп мазмұндалған. Компьютермен ... ... ... ... үшін электронды кітапшаның орны ерекше. Электронды оқулық - жоғары дәрежедегі ғылыми және әдіскерлік ... ... ... ... стандарты дисциплинасына мамандықтар мен бағыттар стандарттық әдістемелік бірліктер мен бағдарламаларға сай негізгі электронды ... ... ... бір жағынан алғанда, белгілі бір дәрежеде автономиялық (өз бетінше, жекеше) ал екінші жағынан алғанда ішкі құрылымы мен ақпараттық ... мен ... сай ... ... бір ... құрылымындағы жедел және тез бағдарламаларды байланыстыру мүмкіндігі ... ... ... ... ... т.б., алыстан басқару басқару бір жылы шығарылған оқулықтарға негізделіп шығарылған[12,248 б.].
2.2 Геометрия сабағында Power Point ... ... ... ХХІ ... аяқ ... және ... деп ... жалпы тарихи процеске кірді.Қоғамның осы кездегі дамуы-іс-әрекеттің негізгі түрі- ақпаратпен жұмыс болып отыр.Компьютерлендіру-осы процестің бөлігі болады. ... ... жаңа ... ... ғана ... ... әрі шығармашыл,шешілмеген мәселелердің шешімін табуға бейім адамдарды қажет етеді.Ал әрбір ... ... - ... ... мән - ... аша ... бірге дамудың жаңа сатысына көтерілу арқылы баланың өмірді түсінуіне көмектесу. заңның 41- бабында әр оқушының мемлекеттік стандарт талабы деңгейінде ... ... ... ету- ... басты міндеті ретінде көрсетілген.Яғни, қазіргі заман мектебі жоғары деңгейде маманданған кәсіпқой ... ... ... шебері болуы үшін тек жаңа технологияларды білу ғана емес,педагогикалық жағынан өте ... болу ... ... ... ... отыр.
Әрбір мұғалім топтамасындағы бағдарламаларды жеңіл түрде игеріп ала алады.Осы бағдарламалардың бірі Microsoft ... - ... ... ... ... - ... ... және есте сақтаудың тиімділігін арттыру мақсатымен көрмелерді жоспарлау,жасау және өңдеу.Ол қолдануда өте ... ... пән ... ... да ... алады. Компьютерді үйренгенде осы бағдарламаны үйренуден бастаған дұрыс.Бұл бағдарлама кез келген пән үшін тез және ешқандай ... ... ... ... ... - ... ... да бір қызметіңізге байланысты материалды ұсынуға арналып,компьютерде жасалған слайдтардың ... ... ... ... ... ... ... графиктер,суреттер,видеокөріністер, дыбыс және музыка тыңдатып көрсетуге болады.Компьютердегі әртүрлі түстер ,аннимациялық эффектілер - барлығы ... ... ... бір уақытқа дейін оқушылардың зейінін тұрақтандыруға мүмкіндік береді.Көрмелерді пайдалану оқушыларды сабақ үстінде психологиялық еркін сезінуіне көмектеседі.Жаңа материалды игеру кезінде кез ... ... ... ... ... және ... ... дыбыстық файл қосуға болады.Олар музыка, экрандағы құбылысты түсіндіретін дикторлық текст болуы мүмкін.Бұл, әрине мұғалімнің тақтаға жазып түсіндіргенінен ... ... әрі ... сабақта ауызша өз мәнінде меңгертілуі қиын ұғымдарды компьютердің көмегімен оқушыларға ұғындырса,бұрынғыға қарағанда әрбір жаңа тақырыпқа деген баланың ... ... көп ... ... ... ... пайдалану кезінде оқушылардың қызығушылығы артып,ақпараттың 50-80%-ын қабылдайды [13,512 б.].
Бұл мақалада Power Point бағдарламасын қолдану тиімділігі ... ... ... Академик А.Д .Александров: ,- деген екен.Ол кеңістіктік ойлауды тек қана ... оқып ... ғана ... ... адам ... бірінші орынға қояды.
Оқушылардың 5-11 сыныпқа дейінгі кеңістіктік фигураларды оқып - үйренуін қарастырайық. 5-6 сыныпта олар куб, тік ... ... ... ... геометрия сабағында екі өлшемді объектілермен жұмыс жасайды және кеңістіктік ойлауға мүмкіндік болмайды.Ал 10 ... ... ... мұғалім көптеген проблемаларға кезігеді: яғни оқушылар кеңістіктік фигураларды білмейді,олардың сызбасын сыза ... мен ... ... сызбалар оларға кеңістікті сезіндіре алмайды; оқушылар ойша элементтерді қозғай алмайды. Бұл проблеманы шешу үшін пән мұғалімі оқушының кеңістіктік ... ... ... беру қажет.Мысалы, фигураларды тануға,фигуралардың және олардың элементтерінің өзара орналасуына,фигураның жазбасын жасауға және т.б ... ... ... ... ... ... фигураларды көрсетуге мүмкіндігі мол.
Бүгінгі күні компьютер менің педагогикалық тәжірибеме нық кірді деп айтуға болады.Жаңа материалды ... ... ... ... ... ... ... танытатыны бәрімізге аян.Тіпті нашар оқитын оқушы да жұмысқа құлшыныспен кіріседі.Егер ... ... ... ... ... ... ,ол ... және пайдалы болады. Математика пәні бойынша көрмелер оқушылардың танымдық белсенділігін дамытады,сабақ көтеріңкі ... ... ... ... ... 5,6,7,8 ... оқулығы бойынша кейбір тақырыптар бойынша көрмелер дайындалды.Осы бағдарлама арқылы оқушылардың кеңістіктік ойлауын дамыту үшін жасалған көрмелерден алынған слайдтарды ... ... Бұл ... білімді қорытындылау сабақтарында қолдануға болады.
Әсіресе, 5 сынып оқушылары көрмемен өткізілген сабақты тез қабылдайды.Бастауыштан келген ... үшін ... ... анимациялар қойған тиімді.Ол оқушылардың көңіл-күйін көтеріп,жаңа материалды тез қабылдауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... көрме дайындауға болады.
Бұл сабақтар қандай оң нәтиже береді?
1. Балаларға компьютерде жұмыс жасау ұнайды және пәнге қызығушылығы артады.
* Әрбір ... ... тән ... ... ... ... кезінде түсінбеген жеріне қайтып келуіне болады.
* Суреттер,түрлі түстер,дыбыстық безендірулер оқушыға жақсы әсер ... ... және ... ... жүзеге асады.
* Тестілеуді тез өткізуге болады.
Қазіргі кезде әрбір бала ... ... ... мен өз ... оқытудың ақпараттық технологиясын көп пайдалануды мақсат еттім. Оқытуда ақпараттық технологияны қолданудың түрлі әдістері бар,бірақ оның ішінде ең ... ... ... ... арқылы дайындалатын- көрмелер. Бұл жерді компьютер әрі тақта,әрі оқулық, әрі дидактикалық материалдың ролін атқарады. Көрмелер кез келген ақпаратты ... ... ... мүмкіндіктерін береді: слайдтарды безендіруде қалағаныңша түстерді,әртүрлі өлшемдегі қаріптерді,анимация эффектілерін қолдануға болады. Жаңа технологиялар ... ... ... ... мен құралдарды пайдалану есебінен білім сапасын көтеруге,жұмылдыруға,адаптацияға,ойлау қабілетін негіздеуге септігін тигізеді [14,535б.].
Қорытындылай ... осы ... ... ... ... қолданудың басты тиімділіктерін атап кеткім келеді.Бұлар осы күннен басталып,қазіргі кезде дамып келе жатқан болашақтың мектебін жақсы ... ... деп ... ... ... сыйластық, сенім, қысылып-қымтырылмай еркін отыруға құрылады.
Көрнекіліктің көптігінен және ... есте тез ... ... жаңа сабақты игеруге аз уақыт жұмсалады.
Мұғалім оқушылардың талдауын тыңдап, олармен санасады. Оқушылардың өзі ашқан жаңалығы - ең қуаныш ... ... ... ... ... ... ... балалар өздерін сенімді, еркін ұстайды. Өз жетістігін көзбен көріп, қуанады.
Тіпті нашар оқитын оқушы да жұмысқа құлшына кіріседі.Олар слайдтарға ... ... ... ... ... ... кезінде балалар өте мұқият,жинақы және тәртіпті отырады.
Сабақ көтеріңкі көңіл-күймен өтеді.
Тексеру және ... ... ... ... тез ... болады.
2.3 Оқушыларға геометрия сабағында ақпараттық технологияның құндылықтарын меңгерту
, деп ... Оған ... ... ... ... оқуға және өз білімін көтеруге дайындығы негізгі алғышарт болып табылады. Қазіргі кездегі білім беру сапасы оқушының әртүрлі әрекет саласында өз ... ... ... ... ... ... ... негізгі құзыреттілік түріндегі білім нәтижелерімен түсіндіріледі.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының ... ... ... сәйкес сияқты өзекті мәселелер қарастырылып отыр. Әр оқушының болашағы оның қазіргі алған білімінің сапасына, көлеміне, дәрежесіне тікелей байланысты. ... ... ... зор ... ... ... жүктелді.
Білім беру жүйесін дамыту барысында білім берудің нәтижесі классикалық білім парадигмасы ұсынған білім, білік, ... ... ... ... ... - ... ... ақпараттық біліктіліктері мен тұлғалық сипаттарын, қасиеттерін, қабілеттерін қамтитын құзырлық ұғымының әдіснамалық деңгейде зерттелуі оның жалпы білімдегі ... ... ... ... байланысты. Білімнің болашақта пайдаға асуы, қажетке жаратуын қалыптастырады. Көп ақпаратты талдай, жинақтай отырып, ішінен қажеттігін алуға үйретеді.
Мектеп жағдайында сапа ... жас ... ... ... ... даму ... ... жұмыс жасау. Мұнда әрбір жеке тұлғаның дамып жетілгені күткеніміздей, білім процесінде түпкі бір нәтиже алатындай ... ... ... ... ... білімін жетілдіріп, үнемі ізденіс үстінде жүріп шәкірттерінің қабілеттілігі, жан-жақтылығы, даралылығы ата-анасымен қаншалықты байланысты екенін де естен ... ... ... ... ... тұтынушысы да ата-ана. Баласының үйдегі еңбегі мен демалысының ұйымдасуына жауапкершілікпен қарайтын ата-анаға, нақты тапсырысты қалыптастыруға көмектесу бұл сапаны арттыру мәселесін ... ... ... даму ... қоғамның даму үрдісімен, білімнің ғылыми интеграцияға ұмтылуымен, қоғамға жинақталып және өсіп ... ... ... ... ... Білім беру процесі - ақпараттық ... ... жас ... ... ... ... болуы қажет. Сондықтан білім беру жүйесінде компьютерді пайдаланудың маңызы зор. Өйткені компьютер адам қызметінің барлық саласында еңбек өнімділігінің арттыру ... ... ... ... ... мәдениетін қалыптастыру оқушылардың компьютерде жұмыс жасауды игеруімен тығыз байланысты. Оқушының сабақта көзделетін нысандар, құбылыстар ... өз ... ... жинауы, оны өндеуі, өнделген ақпаратты жүзеге асыра білуі қазіргі заманғы ақпараттық технологияның құзіреттілік өрісіне байланысты. Сондықтан, қазіргі ... яғни ... ... ретінде тек қана сауатты емес, компьютерлік ... да ... ... ... ... жаңа коммуникациялық технологиялар көмегімен білімді игереді.
Мұнда:
* оқыту бағдарламалары
* электронды оқулықтар
* тексеру бағдарламасы ... ... ... ... етеді.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартында оқу бітіруші түлектердің біліміне ... ... ... ... ... өз ... ғылыми негізде ұйымдастыра білу, кәсіптік қызмет саласында қажет ақпаратты жинау, сақтау мен ... ... ... меңгеру;
* өзінің кәсіптік қызметінің түрі мен сипатының өзгеруіне пән аралық жобаларымен ... ... ... және ... ... ... ... күнге қоғамда математиканың рөлі өсуде. Математиканың жоғары дәрежеде дамуы - ... ... ... нәтижелі көтерілуінің қажетті шарты. Сондықтан математика пәнін оқытудағы ақпараттық технологиялардың педагогикалық ... ... ... ... ... мен ... ... арасындағы жылдамдық;
* ... мен ... ... арасындағы жылдам байланыс;
* оқытылатын ақпараттың компьютерлік көзге елестетілуі;
* ақпараттық әдістемелердің оқыту процесін ұйымдастырудағы бақылауын автоматтандыру;
* ... және ... ... ... ... ... жүйелілігі;
* электрондық - есептеуіш техниканың құрылымы, қолданылуы;
* тесттің, диагностиканың ... ... ... ... ... өз ... бағалауы.
* Математика пәнінің мұғалімі мынаны білуі қажет:
* әр ... ... ... ... ... ... іске ... білу;
* динамикалық елестете алу;
* есептеу процесін ақпаратты іздеу;
* керекті мәліметтерді жинау мәліметтерді өндеуді ... ... ... ақпараттық технология құзіреттілігін жүзеге асыру;
* оқушылардың білім деңгейін бағалау критерий негізі;
* ... ... ... ... ... және ... әдістерді қолдана білу.
* Сабақта ақпарттық ... ...
* ... мен ... ... дайындығы;
* Қолданылатын электрондық материалдардың сапасы;
* Суреттер мен фотографиялардың ... ... ... ... тыс ... ... көркемделуі;
* Орындалатын жұмыстардың сан түрлілігі ( презентация, тест, ЭОҚ т.б.);
* Мұғалім өзі өз бетімен жұмыс істей білуі;
* Мұғалімнің электрондық ... ... ... ...
* Сабаққа дайындалғанда Интернет ресурстарын пайдалануы;
* Сабақты қорытындылаудағы оқушылардың рөлі;
* Оқушылардың өз ... ... ... ... ... ... қол жеткізген жетістіктер;
* Ақпараттық технологиялық құзіреттіліктің қалыптасуы.
ХХІ ғасыр басқа да техникалық ғажайыптар әкелетіні күмәнсіз. Ендеше халық ... ... ... ... ... керек, соны қазірден бастап ойланған абзал. Олай дейтінім, мемлекетіміздің болашағы жастарға тәуелді ... ... ... моделін, ақпараттық ұлттық технологияларды деңгеймен кеңірек енгізу - кезек күттірмейтін міндет [16, 272 ... ... ... ... негізгі бағыттарының тағы бірі - оқыту процесін жан-жақты және жүйелі түрде ... ... ... ... ... өсуі, жалпы білім беретін мектеп оқушыларын өз бетінше жаңа ... ... ... етіп тәрбиелеу мен оқытуды талап етеді. Осы айтылғандардың барлығы мектептің білім беру жүйесінің бағдарламасына мынадай талаптарды ... ... ... ... ... және ... ... жоғарлату, баланың табиғи мүмкіндіктері мен қабілеттерін дамыту, қызығушылықтарын арттыру, дүниежүзілік деңгейдегі жоғары мәдениет пен қажетті білім қорын жинақтаған, өз алдына ... ... ... ... әр істе ... ... әрекет жасауға қабілетті жас ұрпақты тәрбиелеу.Әсіресе, математикалық қабілеттіліктері жоғары оқушыларға ерекше көңіл бөлінуі керек.
Компьютерлік ... орта ... ... ... ... бірі - оны ... ... пайдалану. Оны пайдалана отырып, озық оқыту бағдарламаларын құруды, пәндерді ... ... ... ... ... қолдана отырып меңгеруді жеделдету керек.
Оқушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып, ... ... ... ... ... процесінде жаңа үлкен мүмкіндіктер ашады. Ақпараттандыру саласы ... ... ... ... және т.б. пікірі бойынша, білім беруде компьютерді қолданудың негізгі ... бірі - ... ... ... ... оның ... әсер ететін факторлардың бірі болып табылады, сондықтан оқушылардың ... мен ... ... саралап оқытуды кеңінен қолдана отырып, оқушылардың жеке қабілеттерінің ... ... ... қою ... Педагогикалық энциклопедияда жекелендіру ұғымына: деп анықтама беріледі.
Біз зерттеуімізде қолданбалы бағдарламалық жабдықты оқытуда кешенді қолдану жағдайында оқу ... ... ... ... ... мүмкін жолдарының бірін қарастырдық.
Біздің ойымызша, қолданбалы бағдарламалық жабдықты қолдану бір жағынан, барлық кезеңдерде оқушылардың жеке ... ... ... ... ... өзін ... өлшемдері ретінде қарастыра отырып, білім алушыны қалыптастыруға бағытталған оқу процесін құруға мүмкіндік береді. Ол төмендегі ... ... ... мүмкін болады, олар:
* алынған деректердің негізінде білім моделін құру;
* берілген көрсеткіштердің сипатына бағытталған білім, ... ... ... ... ... ... ... жеке біліктіліктерін дамытуға бағытталған элементтерді оқу материалына енгізу;
* білім алушының моделін сәйкесінше түзету және жекелендірудің өлшемдерін үнемі тексеру.
Қолданбалы ... ... ... белгілі бір ақпаратты бергенде мынандай принциптер қанағаттандырылуы керек:
1. Қолданбалы бағдарламалық жабдықта оқу материалдары белгілі бір жастағы ... ... ... жүйесіне сәйкес келіп, оқушының үйренген тілінде жатық баяндалуы қажет. Басқаша айтқанда, оқу материалдарының баяндалуы оқушыға түсінікті болу керек, бірақта, өте ... ... ... ... ... ... болса, оқушының оған деген қызығушылығы азаяды.
2. Төменгі сыныптарға арналған қолданбалы ... ... ... көрнекі қабылдауға, ал жоғары сыныптардың оқушыларына арналғаны ақпаратты логикалық ойлау арқылы қабылдауға бағытталған ... ... ... ... адамдар миының ассиметриясына байланысты. Адам миының оң жақ бөлігі көрнекі ... ал сол жақ ... ... ... ... ... сынып оқушыларында мидың оң жақ бөлігі сол жақ бөлігіне қарағанда артығырақ дамыған. Сондықтан, төменгі ... ... ... ... ... отырып жүзеге асуы керек. Жоғары сынып оқушыларында, керісінше мидың сол жақ ... оң жақ ... ... артығырақ дамыған. Сондықтан, бұл сыныптарда оқыту логикалық ойлауға сүйене отырып жүзеге асуы ... Бұл ... ... ... қолданбалы бағдарламалық жабдықтағы материалдар төменгі сынып оқушыларына арналған болса, онда ол ... ... ... ойын ... ... ... сұрақтарды азырақ қою керек. Ал, жоғары сынып оқушыларына арналған материалдың баяндалуы логикалық ойлау арқылы жүзеге асуы керек [17].
Психологтардың пікірінше ... ... ... тек қана ... сол жақ бөлігін дамытуға бағытталған. Соңғы зерттеулердің қорытындысына қарағанда мұны толықтай дұрыс деуге болмайды. Сонымен, қолданбалы ... ... ... ... принципті тұжырымдайық.
3.Қолданбалы бағдарламалық жабдықтар оқушылардың көрнекі, сондай-ақ, логикалық ойлауын да дамытуы қажет.
Мұғалім оқушыларға белгілі ақпаратты хабарлайды, яғни түсіндіріп айтып ... Және де ... ... ... ол ... ... қабылдады деп ойлайды. Бірақ, мұғалім бір мезгілде 25-30 оқушыны оқыта ... ... ... ақпаратты түсіндірудің мән-мағынасын әрбір оқушының ерекшеліктеріне сәйкестендіре алмайды, себебі ол ерекшеліктер сан алуан. Көптеген мұғалімдер сабақты жүргізіп, орташа ... ... ... ... ... сабақ өткізу барлық оқушылар үшін ыңғайлы емес. Себебі нашар оқитын оқушылар бұл ілесе ... яғни ... ... меңгеріп түсіне алмай, қалып қояды. Бұл жағдайда мұғалім жасады деуге болады. Ал, мұғалімнің ... тез ... ... ... ... ... ол оқушылар меңгеретін материал болып, мұғалім оны ... ... ... ... қатар, мұғалім оқитын оқушының білім деңгейін ескере отырып сабақты жүргізетіндіктен білімнің белгілі бөлігі меңгерілмей қалады.
Оқушылардың барлық ... ... ... ... ... ... ... болатын әмбебап әдістемені жасауға болмайтын болғандықтан, әрбір оқушының жеке тұлғалық ерекшеліктерін ескеруге тура келеді. Ол жеке ерекшеліктер ... ... оқу ... жеке-дара мысалдан бастап түсіндіріп, содан кейін жалпы жағдайға көшсе жақсы түсініп, материалды жеңіл түсініп ... Ал, ... бір ... ... ... ... ... содан кейін, оған жеке-дара мысалдар келтірсе, жақсы түсініп материалды меңгеруі артады.
Мұғалім бір ... ... екі ... ... ... Ол тек қана біреуін қолданады. Сондықтан, оқушылардың белгілі бір бөлігі материалды түсіндіруді ұға алмай, оны меңгере алмай қалады. Осыған орай, ... ... ... тобы ... ... [18,429 ... ... педагогикалық, математикалық әдебиеттерді және озат мұғалімдердің тәжірибелерін зерттеу негізінде қолданбалы бағдарламалық жабдықты оқушыларыдың жеке ерекшеліктерін ... ... ... педагогикалық-психологиялық негіздері анықталды:
* оқушылардың теориялық ойлауы төменгі деңгейде қалыптасқан болса, онда ... ... ... ... ... сүйену арқылы дәлдіктің төменгі деңгейінен бастау керек;
* оқушылардың жеке ... ... ... ... барысында жүйке жүйесінің тұрақсыз тегін оқыту процесінің барлық кезеңінде ескеріп ... ... ... ... және ... ... барысында оқушылардың зейінін, құбылыстардың жеке жақтарын және олардың арасындағы ... ... ... алу ... қолданбалы бағдарламалық жабдық көмегімен материалды баяндауда әрбір оқушыға тән ... ... ... жоғарылайды;
* материалды оқытудың дәлдік деңгейін оқушының теориялық ойлауының қалыптасу сатысын қолайлы ... ... ... ... ... ... ... ойлау формасына өткізуді жүзеге асыру;
* ұсынылған материалды меңгеру ... мен ... ... қалыптасу дәрежесіне жеткен білім алушының, материалды меңгеру деңгейін ескеру негізінде қолданбалы бағдарламалық жабдық ... ... ... ... қалыптасады;
* қолданбалы бағдарламалық жабдық нұсқаларды құрумен қатар, жұмыстарды тексеруді де жүзеге асырады;
* теориялық ойлауы төмен деңгейдегі оқушылар үшін шығармашылық ... ... ... ... ... ... ... ауыстырылуы керек;
* теориялық ойлауы айтарлықтай жоғары деңгейдегі оқушылар үшін шығармашылық тапсырмалар есептердің берілген шартының өзгертілуімен, абстрактілігімен, үлкен сатыдағы жалпылылығымен ... ... ... тексерілетін жұмыстарын орындау барысында жүйке жүйесінің тұрақсыздық тегін мүмкіндігінше ескеру керек;
* үй жұмысына жаңа ... ... және ... жеке ... ... ... етуге бағытталған тапсырмалар енгізілуі керек.
Мектептің оқу ... ... жеке ... ... мән ... өйткені ол жеке тұлғаның белсенділік, дербестік, табандылық сияқты т.б. қасиеттерін дамытуға мүмкіндік ... оқу ... ... ... және ... ... қарастыра отырып, келесідей қорытынды жасауға болады:
a)білім беру оқушының орта деңгейлі қабілетіліктеріне бағытталған болуы керек;
б)білім алушының түрлі ... ... ... ... ... үшін ... жекелендіру қажет;
в) оқытуды жекелендірудің әмбебап құралы - қолданбалы бағдарламалық жабдықпен кешенді қамтамасыз етілген дербес ... ... ... ... ... жабдықты қолдану көптеген қарама-қайшылықтарды шешеді: оқушы жұмыстың жылдамдығын, тапсырмалардың деңгейін таңдайды, әр түрлі нұсқалармен жұмыс істейді; бағдарламада ұсынылған ... ... ... ... және ... ... ... жасайды.
Оқытуды жекелендіру үшін қолданбалы бағдарламалық жабдыққа дидактикалық талаптар қойылады. Қолданбалы бағдарламалық жабдық оқытудың жаңа құралы болуы үшін ... ... ... талаптарға сай болуы керек. Біз дидактика категорияларына сүйене отырып, бағдарламалық жабдыққа қолданылатын осы ... ... ... ... ... ... оқыту принциптері, білім мазмұны, оқытуды ұйымдастырудың әдістері мен формалары жатады.
Қолданбалы бағдарламалық жабдықтың (ҚБЖ) көпдеңгейлілігі дидактикалық критерилерге жауап береді. Білім алу ... ... ... ... ... ... ... өміршеңдік сияқты оқытудың негізі принциптерін басшылыққа алу керек оқытудың әдіс-тәсілдерін таңдауда көрнекілік, оқытуда оқушылардың белсенділік пен саналылық прициптерін, ... ... мен ... ... ... әр түрлі әдістерімен үйлестіру басшылыққа алынады.
Аталған принциптер ҚБЖ-да көрініс табады. Әрине, ... ... ... ... да ғылымилық принципі болуы керек. Сонымен қатар, ҚБЖ ... беру ... ... деңгейін қамтамасыз етуі керек.
Білім алушылардың ҚБЖ-мен жұмыс барысындағы белсенділігі оқушылардың жеке ... ҚБЖ ... ... ... ... ҚБЖ ... оқушылар үшін де, оқитын оқушылар үшін де, оқитын ... үшін де ... ... ... ... ... педагогикалық жағынан тиімді қолдануды ҚБЖ арқылы жоғарылатуға болады, олар:
- жеке ... ...
- ... ... және ... ... ... оқушылардың жеке мінездемелеріне бейімделеді;
- мектептің ерекшелігін ескереді.
Оқытуға бағытталған қолданбалы бағдарламалық жабдықты ... ... ... ... оқу ... қабылдау жылдамдығын және жеке ерекшелік мінездері бойынша (темперамент, есте сақтау қабілеті, көңіл аудару және т.б.) өзіндік даму ... әр ... ... ... алу ... ДК ... жеке ... ескеру үшін мол мүмкіндік береді: жұмыс қарқынын таңдау, ... ... ... ... ... ... және т.б. ... экранында оқу ақпаратын беру үлгісін таңдай отырып, оқушының жеке ерекшелігін: (оның қабылдау, мен есте сақтауды көру немесе есту түрі, ... ... ... образды ойлауы және т.б.), оқытылатын пәннің ерекшелігін меңгеру кезеңдерін есепке алу қажет (А.М.Довглялло).
Әрбір оқушы жеке бағдарлама ... ... ... алатындай және оған ДК-мен байланысудың қолайлы режимі болатындай, оқуды жекелендіру үшін ... ... ... ... ... беру пәндері бойынша оқуға негізделген қолданбалы бағдарламалық жабдықтарды оқушылардың әртүрлі категориясына байланысты көп деңгейлі етіп құру қажет. ... ... ... ... саны үшеу болуы керек [18,248б.].
ҚБЖ деңгейлерінің айырмашылық критерийлеріне оқыту процесінің құрамдас ... ... ... ... ... ... операциялық-қызметтік, бақылау-реттеу, бағалау-нәтижелілік. Егер жоғарыда тізбектелген элементтердің барлығын әр түрлі деңгейге тиісті деп қарасақ, онда түрлі деңгейде, әр түрлі мақсат ... ... ... оқу ... ... оны ... ... етеді; екінші деңгейде материалды ұғыну, бекіту жүзеге асады; үшінші ... ... ... ... және ... ... ... Әр деңгейдегі түрлі мақсат жорамалдары барысында әр алуан ынталандырулар мен мотивация ... асуы ... ... деңгейді оқу барысында проблемалары бар, үлгерімі нашарларға есептелген; бұл ... ... ... ... ... ... Екінші деңгей үлгерімі орташаларға есептелінген және көбірек жақсы білуге ұмтылу ынталану болып табылады. ... ... ... ... есептелінген және бұл жерде мотивация кәсіби бағыттылық сипатқа ие. ҚБЖ-мен жұмыс барысындағы жағымды жағы барлық деңгейлерде ынталандыру ... ... ... ... үш ... ... бар. Бірінші деңгей - бұл теория ядросы; мұнда оқу материалын қабылдау және толық түсіну үшін барынша ... ... ... ... ... ... Екінші деңгейде бірінші деңгейге қарағанда білімді кең көлемде ... ... ... - ... ол тақырып бойынша оқушының ой-өрісін кеңейтеді, оның құрамында тақырыпты тереңірек түсінуге мүмкіндік беретін қосымша материалдар бар. ... беру ... ... ... оқушылардың танымдық қызметінің сипатына сәйкес қарастырылатын ҚБЖ-мен жұмыстың формаларын мен әдістерінде амалдық-қызметтік ... ... ... ... М.И.Лернер). Бірінші деңгей танымдық материалдарды қамтығандықтан, онда қолданылатын әдістер мультимедиалық технологиялық ... ... ... (графика, анимация, гипермәтін, сөздіктер, энциклопедиялар және т.б.) ... ... ... ... есте ... ... ... Бағдарлама типі - модельдік, демонтрациялық болып бөлінеді. ҚБЖ-ның екінші деңгейі тапсырмалар мен сұрақтардан ... Бұл ... ... әдіс ... рөл ... Бағдарлама типтері-машықтанушылар.Үшінші деңгейде бірнеше әдістер қолданылады: репродуктивті, проблемалық бұл ... ... ... ... қоюға бағытталған.
1-кестеде математикалық және ғылыми жаратылыстану циклындағы ... үшін ҚБЖ ... ... дидактикалық критерийлері қарастырылған.
1-кесте - ҚБЖ деңгейі бөлімдерінің дидактикалық критерийлері
ҚБЖ ның деңгейі
МП-нің элементтері
Оқыту процесінің ... ... ... есте сақтау
Жетістік, ДК-де жұмыс кезіндегі жағымды эмоция
Түсінудің теориясының теориясы
Репродуктивті, түсіндірмелі-иллюстративті
Графика, анимация
2
Ұғыну, бекіту
Түсіндіру, бекіту
Танымдық
1-ші деңгейдегі білімді кеңейту
Проблемалық
Гипертекст сөздіктер, энциклопедиялар
3
Қолдану, талдап қорыту
Өз ... ... оқу ... ... ... мазмұны жоғарыда көрсетілгендей, критерилердің айырмашылығы болып табылады. Біріншісі - танымдық деңгей. Бұл деңгей нақты пән ... ... ... мазмұнының негізінде көмек ретінде оқу материалдарын береді.
ҚБЖ-ның алғашқы деңгейін жасаушылардың міндеті - танымдық материалдарды түсінікті және есте ... ... ... яғни ... ... пайдалану. Бұл орайда оқу мәтіндері маңызды рөл атқарады.
Екінші деңгейді жалпы білім беретін деп атауға болады. Бұл ... ... типі ... ... ... ... экранында беріледі және қате жауап болған жағдайда көмектің екі деңгейі болады. Оны пайдалану бағаны төмендетеді. Бұл деңгейдің мазмұндық материалы ... ... үшін ... ... ...
Үшінші деңгей - факультативті. Ол, бір ... ... ... ... білуге ұмтылған адамдарға, екінші жағынан, қоршаған әлеуметтік-өндірістік ... ... аса ... ... ... арналған. Бұл деңгей кәсіби бағытталған болуы мүмкін. Онда пән ... оқу ... ... бірақ пәнді оқу барысында толық және жан-жақты мүмкіндік беретін ... ... ... Бұл ... ұйымдастырушылық проблемалы болуы қажет және жұмыстардың әр ... ... яғни ... тестер, моделдеулер, қысқаша шолуларды қамту қажет [19,248 б.].
Компьютерді қолдану барысында керекті мотивация болуы үшін ... ... ... ... ... ... ... бағдарлама қолданушыға бағытталған болуы керек, басқаша айтқанда, ДК-ны қолдануда оқушының дайындық деңгейі ... ... және ... ... жұмыс істеу барысында туындайтын қиындықтарды жою, сөйтіп оқу іс-әрекетінің жекелендірілуі қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... талпыныс пайда болады;
* сұхбат формасы қызықты, тапқыр формада құрылған және ... ... ... ... ... түрлі-түсті иллюстрациялармен жабдықталған, керекті жағдайда қозғалмалы болады;
Кез келген келесі деңгей танымға жетудің жаңа бір мазмұнын ұсынады.
Оқытуды жекелендіруге арналған қолданбалы бағдарламалық ... ... ... ... 4. Оқытуды жекелендіруге арналған ҚБЖ-ның моделі
Қолданбалы бағдарламалық жабдық
Бідімді тексеру бөлімі
Деңгейлік тапсырмалар бөлімі
Көмек бөлімі
Тіркеу бөлімі
Практикалық ... көру ... ... ... бөлімі
* суреттердің бір-бірімен жағымды үйлесуі, қолданатын шрифт, мәтіндік ақпараттың саны мен оның орналасу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... дәрежесі;
* кезеңмен ендіру: ол, ең алдымен, мұғалімге бейімделуге ... ... ... оқыту жекелендірудің танымал формаларының келесі мүмкіндіктерімен ерекшеленеді, олар:
1) ағымдағы бақылау арқылы өзіндік жұмысын ... ... ... және өз білімін көтеру арқылы оқушының іс-әрекетін белсендіру;
* ... жеке ... ... ескеруді қамсыздандыру;
* олардың жеке ерекшеліктеріне сәйкес оқушылардың жаттығуларды қарқынды орындауы және теориялық білім алуы;
* ... ... мен ... ... ... ұйымдастыру;
* оқушыларда оқу біліктілігін мақсатты дамыту; өз жұмысының мақсатын белгілеумен, іс-әрекетін жоспарлау, білімді өзіндік бақылау, өз білімін көтеру ... әрі ... ... ... ... және ... жұмыс нәтижелерін жинақтауды автоматтандырумен ерекшелендіру.
Компьютерді қолдана отырып алгебра және ... ... ... жекелендіру негізінде оқыту әдістемесін құра отырып, мына төмендегі әдістемелік принциптерге сүйенеміз:
* ... ... әр ... ... оқушылардың іс-әрекетін жекелендіру;
* алгебра және анализ бастамалары курсында оқытылатын материалдың қолжетімділігін көтеру мақсатында, әрі ... ... шешу үшін ... бір ... ... ... және анализ бастамалары курсының оқу материалын оқушылардың оқу іс-әрекетінің деңгейлеріне сәйкес репродуктивті және продуктивті деп ... ... ... ... ... ... компьютерді басқарудың екі тәртібін, динамикалық және жанама түрін ... және ... ... ... ... компьютерді пайдалана отырып, дәстүрлі нұсқада жекелендіріп оқытудың әр түрлі формаларында салыстыру жүргізілді. Алгебра және ... ... ... ... ... ... оқушылардың өздік жұмыстырын ұйымдастыру арқылы интерактивті режим және ағымдағы білімді ... ... ... ... ... ... мен оқытушы арасындағы сұхбатта және өздік жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... анықталды [20,480 б.].
ҚБЖ-ны қолданып оқытуды жекелендіру үшін келесі әдіс-тәсілдерді пайдаланығу мүмкіндік ... ... ... ... оқу уақытын және жолдарын өздігінен таңдауды ұсыну (теорияны, машықтану және бақылау жаттығуларын орындау);
* қандай да бір ... ... өз ... таңдауды ұсыну;
* компьютерде кеңес алуды ұсыну.
Нәтижесінде оқушылар өзінің оқу ... ... ... ... ... және өзін-өзі бағалауға белсенді түрде кіріседі, сонымен ... ... ... ... ... ... ... енгізу физикалық және геометриялық түрде берілуін сәйкесінше пайдалана отырып, интуитивті ... ... ... ... ... Біз екінші тәсілге тоқтадық. Атап айтқанда, графикалық мүмкіндіктері зор қазіргі ... ... ... ... ... ... ... бейнені көру негізінде оқушыларда туынды ұғымының қалыптасуына мүмкіндік береді. Бұдан басқа, қиюшыны құрудың динамикалық процесін және ... ... ... ... ... өсімшесі, функцияның өсімшесі қиюшының бұрыштық коэффицентінің өзгеруі сияқты шамалардың өзгеруіне талдау жасауға мүмкіндік бере отырып, оқушыларда нүктедегі ... шегі ... ... ... ... ... әкеледі.
Біздің әдістемеміздің ерекшеліктері мыналар болып табылады:
1) көрнекі-интуитивті деңгейде ұғымды енгізу;
2) нүктедегі функция шегін анықтау әдісі негізінде ... және ... ... ... ... ... оқыту процесінде компьютерлік және компьютерлік емес жұмыс формасын үйлестіру;
4) оқушылардың жеке ерекшеліктерін есепке алу.
Туынды ұғымын және оның ... ... ... ... ... ... жұмысымыздың сипаты мынаған тән:
1.Туындыға кіріспе және оны есептеу ережелерін оқыту мақсатында ҚБЖ-ны кеңінен пайдалану;
2.Аталған материалдарды оқытуда ҚБЖ-ны оқушылардың жеке және ... ... ... ... оқытуда компьютерлік формаларды әр түрлі үйлестіру оқушылардың есептерді және үй тапсырмаларын орындау кезінде ұжымдық шешу барысында компьютерлік емес әдіспен жүзеге ... Бұл ... ... ... ... мақсатты түрде ҚБЖ-ны пайдалану қажет, бұл оқушыларға олардың бұрынғы нәтижелеріне байланыссыз әр түрлі қиындықтағы тапсырмаларды орындаудың жекеленген ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... тапсырмаларды берудегі, нәтижелерді белгілеп баға қоюдағы қиын жұмыстардан босатылып, кеңесші рөлін атқарады. Ал берілген уақыттан тапсырманы ерте бітірген оқушылармен жеке ... ... ... ие ... ... пайдалана отырып, дәстүрлі және компьютерді қолданып оқыту сабақтарында ... ... ... ... ... ... әдетінше, түсіндірмелі-иллюстративті әдісті пайдалана отырып, түріндегі функция графигі туралы дайын мәліметтерді кезең бойынша, , , ... ... одан ... ... ... графигін түрлендіру тізбегі туралы айтады. Осылайша сәйкес иллюстрациялар тақтада немесе суреттермен көрсетіледі. ... ... ... көбінесе сапасыз болады және көп уақыт алады, ал дайын суреттер ... ... ... ... ... ... ... [21,240 б.].
2.4 Геометриялық білім берудің эмпирикалық технологиясы
Қандайда бір жаңа ұғымды қалыптастыру, болмаса ғылымды игерту сол халықтың табиғатына, ... ... ... ... ... ... да ... болмақ. Біздің қазақ халқының өзіне тән тәрбие құралы, тәрбиелеу әдіс-тәсілдері болған. - деген сөз сол кезден ... ... ... өлең ... ... ойын ... жеткізе алмайтын жағдайға келдік). Үлкен-кіші, би не қараша демей бүкіл ел болып жастар тәрбиесіне көңіл ... ... ... ... құру ... ... ... тұспалдап сөйлеуді бойларына сіңдіре отырып келер ұрпағының таным қабілетін арттыруға, логикасын дамытуға жағдай жасаған. Тыйымды сол сияқты мақтау-марапаттауды да ... ... ... ... ... ... ... жатуының нәтижесінде, ел ішінен, Әл - Фараби, ... т.б. ... ... ... ... білген.
Тарихтан білетініміз, Қазыбек-би бабамыз 9 жасында қазақ-қалмақ ... ... ... жұмыстарға араласып бітімгершілік миссиясын атқарған және өте жақсы ... ... ... саласында қазақ халқының сол дәуірдегі тәрбие жүйесінің бұхаралық сипатында, атап айтқанда: ақсақалдар мен ... ... ... ... ... жоғары деңгейде болғандығын, тәрбиенің демократиялы, ынтымықтастықта жас ұрпағының дамуына оң ықпалының болғандығын көрсетеді.
Ұлтымыздың осындай ... ... ... ... , -деп ... ... ... бойынша Республикамыздағы талапкерлердің математика пәнінен жинайтын ұпайларының басқа пәндермен салыстырғанда жыл сайын төмен болуы, ғылымдардың ... ... бола тұра ... ... ... ... ... күрделі болуы, ондағы қолданылатын ұғымдар мен обьектілердің абстрактілі (дерексіз) болуынан, сонымен бірге математикалық білім беру ... ... ... ... ... ... ...
Осы қиындықтан шығу жолын дәстүрлі педагогикада оқыту әдістемелерді жетілдіру, оқытудың жаңа методтарын енгізу арқылы іздеуде және ... ... ... ... еніп ... ... жаңа технологиялары да түрлі бағдарламалар мен нұсқаулар беруде [22,429 б.].
Репродуктивті ... ... ... оқыту, ішінара -ізденіс немесе оқытудың эвристикалық әдісі және зерттеу әдістері дәстүрлі педагогикада негізгі әдістеріне жататынын білеміз. ... ... ... ... ... ... ... қолдануға келмейтін, мектеп жоспарына бағынбайтын қолайсыз әдіс ретінде бағалайды. Бірақ соңғы кездері дәстүрлі педагогиканың әдістемелеріне қарағанда соңғы нәтижеге ... ... ... мамандардың ықыласы оқыту технологияларына ауып жүр.
Психология білім беру жүйесінде адамның ойлау қызметін екі түрге-репродуктивті және продуктивті деп бөледі. ... түрі ... ... ... ... және ... арқылы білім бере отырып дүниетанымын арттырып, шығармашылығын дамытса, продуктиті түрінде оқушы өз күшімен жинаған білімі арқылы өздігінен дамиды. Ойлаудың репродуктивті түрі ... ... беру ... ... тән ... ... түрі ішінара эвристикалық оқытуда, ал зерттеу әдісінде ойлау түрі продуктивті және репродуктивті ... ... ... ... білім беруде ұсынылып отырған МОЭТ-сында негізгі ұстаным зерттеу болғандықтан ойлаудың продуктивті түрі ... ... ... ... ... жаттампаздық кейінгі орынға ысырылып, бала шығармашылықпен айналысады, өзін-өзі дамытады. Білімді өзі жиғандықтан оны қолдану да ... ... ... ... кездесетін жағдайларда сол білімін пайдаланады.
Осылайша зерттеу дағдасы қалыптасқан бала ... ... ... ... емес ... объектілерді өзі игерген алгоритмімен зерттеу мүмкіндігіне ие болады. Сонымен бірге, сабақ үстінде ғылыми зерттеу жұмысымен айналысу ... ... ... тыңдай білуге, топтың (сыныптың) кез-келген мүшесінің пікірімен санаса отырып ортақ тұжырымға келуге, өзі игерген білімін дәйектей отырып дәлелдей білуге тәрбиелейді. Ал ... мен ... ... ... ... мен ... ... жеке ой еңбегінің нәтижесі болып табылады.
МОЭТ арқылы математикалық ... ... ... ... 15-20 ... аспайды яғни мектеп жоспарын өзгертіп артық уақыт ... ... ... ... ... ... зерттелетін проблема жөнінде толық ақпараттар
* Оқушының алдына проблема қойылады, тақырып белгіленеді;
* Тақырыптың мазмұнын ашатын бағыт-бағдар, ... ... ... және зерттеу құралдарымен қамтамасыз етіледі;
* Даралап, әр оқушыға ... ... ... реті мен ... ... көрсетілген тапсырма-нұсқаулық үлестіріледі.
* Егер жұмыс топпен орындалатын болса, онда әр топ үшін ... ... ... ... ... басшылығымен, тапсырмалардың орындалу реті мен нәтижесі салыстырылып, талданып, сынып (топ) оң тұжырымға келгенше сарапталады. Оның қолданылу аясы ... ... ... Соңынан жұмыстың орындалуы жөнінде есеп беріледі.
МОЭТ-тың нәтижеге жеткізетін іс-әрекеттің ... ... ... ... ... ... ... Тақырыпты таңдау, поблема қою, мақсатты айқындау, абстракциялау.
2. ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жоспарын жасау.
3. Зерттеу кезеңі.
Сонымен қатар төмендегідей мәселелерді қарастыруға болады.
* ... ...
* ... ... ... ... дәйектеу;
* Дербес жағдайларын іздеу;
* Пәнаралық байланысты іске асыру;
* Түрлі мамандықтардағы қолданыс аймағын ... ...
* ... кестелерін дайындау.
* Талдау, сараптама жасау.
* Есептік презентацияға ... .
* ... ... әрекеті ... ... ...
¤ ... (не ... бөлу не ... алу, ... ... ¤ ... ... ;
¤ ... ... ¤ ... ... қою; ... ... ... дайындау;
қамтамасыз ету; ¤ ... ... ... ... ¤ ... ... ... ... ... ... ¤ ... ... ¤ ... ... ... ... ... ... жеке оқушылардың ... ... ... ... ¤ ... ... ... ¤ ... ... мен ой-өрісі кең, жеке көзқарасы-пікірі қалыптасқан, алдында кездескен проблеманы ... ... ... ... ... ... және стандартты емес жағдайларда қолдана алатын, шығармашылық қабілеті жоғары, өз ойын ... ... ... ... ... ... санаса отырып ортақ келісімге келе алтын, таңдаған болашақ мамандығының қыр-сырларын жете түсінген, мақсатқа жету жолында кез-келген ақпарат ... ... ... өзін-өзі дамыта алатын, бәсекеге қабілетті тұлға.
Сарамандық жұмыстардың тізбесі
Р ... ... ... ... ... ... периметрін табу
Сызғыш, траспортир, циркуль
5-7
2
Жай бөлшектер, оларға амалдар қолдану. ... ... ... ... салу ... ...
Циркуль,сызғыш,транспортир.
7
4
Шеңбер ұзындығын өлшеу ... ... ... ... ... ... ауданын, дененің көлемін табу
Циркуль,сызғыш, транспортир
7-8
6
Бұрыштың анықтамасы, өлшем бірліктері, шеңбердің және доғаның ұзындығы
Циркуль,сызғыш,транспортир, сығанақ дөңгелегі
9
7
SinX ... ... ... графигін салу, түрлендіру
Сығанақ дөңгелегі, номометр, градуирленген парақ
9
8
CosX ... ... ... ... ... түрлендіру
Сығанақ дөңгелегі, номометр, градуирленген парақ
9
9
Келтіру формулаларын дәлелдеу
Сығанақ дөңгелегі, ... ... CtgX ... ... ... зерттеу
Тангенсметр, котангенсметр
9
11
tgX, CtgX ұғымы, функцияларының графиктерін салу, түрлендіру
Арнайы шкалалы парақ
9
12
Қарапайым тригонометриялық теңдеңулерді шешу
Номометр, сығанақ дөңгелегі, тангенсметр, кесте, ... ... ... ... сығанақ дөңгелегі, калькулятор тангенсметр
9
114
Геометриялық денелердің көлемі, қималары
Циркуль, сызғыш, транспортир
9
МОЭТ-ы тригонометриялық функциялар ұғымын қалыптастыруда қолдану
Бұрыштың анықтамасы
Бұрыш - бір ... ... ... екі ... ... ... бөлігі.
Бастау алатын нүктені - бұрыштың төбесі, сәулелерді бұрыштың қабырғалары деп атаймыз.
Бұрышты өлшеу
Жазықтықтың бөлігін шеңбермен шектеп,
пайда болған ... ... ... бір ... тең ... центрлік бұрышты бір градус(10)-деп атаймыз.
Сонымен қатар, шеңбер доғасынын ұзындығын сол шеңбердің өз радиусының ұзындығымен өлшеу де келісілген. ... ... деп - ... өз ... тең доға ... ... ... шамасын айтамыз.
Бұрыштың шамасын градустық өлшемнен радиандық өлшемге ауыстыру үшін (1) өрнекті және керісінше ... үшін (2) ... ...
α ... 0/1800 (1) ... ... (2) ... толтыр
0[0]
30[0]
0[0]
105[0]
135[0]
PI/4
PI/3
PI/3
5PI/6
11PI/12
рад.
Рад.
Бұрыштың түрлері:
Бұрыштар: сүйір бұрыш; тік бұрыш; доғал бұрыш; жазыңқы бұрыш және толық ... ... ... ... деп - ... ... ... бастау алатын өзара беттескен екі сәуленің бірі екіншісіне қатысты толық бір ... ... ... ... ... ... ... сәулемен қайта беттескенде жасайтын бұрышты айтады.
Оқушылардың құзыреттілігін, қызығушылығын арттыруда ақпараттық технологияны қолдану арқылы білім сапасын көтеру [23,368 ... Жаңа ... ... ... сабағында қолдану арқылы білім сапасын көтеру
Мұғалім - қазіргі мектепке шығармашылық ізденіс қабілеті дамыған, жаңа педагогикалық технологияларды жете меңгерген, мамандық ... ... бір ... ... және оқу ... ұйымдастырушы технолог бола білуі керек.
Жаңа технологиялар - ... ... ... ... ... ... ... мен дидактика тұрғысынан талданып, керек кезінде педагогикалык талаптарға сай ... ... ... ... ... ... дәрістік экспсриментті бояулы суреттермен, сызбалармен, кестелер мен байыта түсуге жол ашады, оларды оқу-процесінде қолдану тиімділігі мол.
Компьютерді мұғалім косымша материалдар, әртүрлі ... ... ... беру үшін көрнекі кұрал ретінде пайдалана алады. Мұндай мәліметтерге математикалық формулалар, графиктер, схемалар, иллюстрациялар т.б. ... ... ... ... оқушылар өздері меңгеруге тиісті ақпараттар беріледі. Қажетті ақпараттарды жинақтауда электрондық техникаларды енгізу уақыт үнемдейді, қарастырып ... ... ... ... ... ақпараттық-анықтамалық жүйе кұрамында электрондық кұрылғылармен жұмыс істеу дағдысын ... ... ... Жаңа ... ... ... математика пәніне пайдалану, оқушының шығармашылық, интеллектуалдық қабілетінің дамуына, өз білімін өмірде пайдалана білу дағдыларының қалыптасуына әкеледі. Компьютерлік ... ... ... педагогикалык мақсаттарға қолдану, білім мазмұнын анықтауда, оқыту формалары мен әдістерін жетілдіруде жақсы әсерін тигізеді. Есептеу техникасымен ... ... ... ... ... ... өз әрекетін саналы түрде жоспарлайды.
Бұл қойылған мақсаттарды шешу үшін келесі міндеттерді қарастырамын:
* білім беруді ақпараттандыруды дамыту тенденцияларын зерттеу және оған ... ... ... ... ... пайдалана алу дайындығын анықтайтын белгілер мен көрсеткіштерді жасақтау және олардың ақпараттық ... ... ... ... ... ... оқу-тәрбие процесiне пайдалану оның келесi педагогикалық мүмкiндiктердi жүзеге асыруға мүмкiндiк ... ... ... деңгейiн, ынтасын және қабылдау жылдамдығын ескеру арқылы жаңа материалды меңгертуге ... ... ... және ... ... жаңа ақпараттық технологияның мүмкiндiктерiн пайдалану;
* оқытудың жаңа әдiстерi мен ... ... ... компьютерлiк ойындар және т.б.);
* жаңа ақпараттық технология құралдарын (жаңа типтi компьютерлер, телекоммуникация, виртуальды орта және ... ... ... ... ... оқу ... ... базасын жетiлдiру.
Ақпараттық мәдениеттi дамыту қазiргi педагогтың ақпараттық құзырлығына қойылатын талаптарына сай анықталады:
* Қазiргi бiлiм беру ... ... ... туралы бiртұтас түсiнiктi қалыптастыру (бүкiләлемдiк ақпараттық ресурстарға бағдарлау, ақпараттарды iздеу алгоритмi мен ақпараттарды аналитикалық-синтетикалық тұрғыдан ... ... ... Ақпараттық (дербес жағдайда, компьютерлiк) сауаттылық: оқу-әдiстемелiк, озық тәжiрибелердi зерттеу, ғылыми-зерттеу нәтижелерiн түрлендiру мен ... ... ... меңгерту; қолданбалы программалық құралдарды меңгерту; жаңа программалық құралдарды меңгерту.
* Өз қызметтерiн жаңа ақпараттық технологияның мүмкiндiктерiн пайдалану: жаңа ақпараттық технологияның ... ... ... ... ... пайдалану дағдысы; бiлiм беру процесiнiң ерекшелiктерiн ескере ... ... ... ... ... және ... өз ... сәйкес бейiмдеп пайдалану.
Оку кызметінде компьютерден рефлексивтік деңгейін жүзеге асыруды елестетсек, оның ... ... ... ... кез ... ... өтімділігін, міндеттерінің күшті және әлсіз жақтарын көрсетіп бере алады. Шығарылуы күрделі, көп уакытты қажет ететін есептерді компьютердің көмегімен тез орындауға ... ... өте ... ... ... ... нәтижесін аламыз [24,248 б.].
Оқу процесіне жана ақпараттық технологияларды енгізу ісі математикамен тығыз байланысты. ... ... ... игеруінің басты шарты мұғалімнің осы сабаққа деген кызығушылықты тудыра білуінен басталады. Зерттеу ... ... ... ... ... Математика пәні ақпараттық технологияны қолдану арқылы және дәстүрлі сабақ ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологияны қолданғанда қызығушылығы артқанын байқауға болады. Кез келген жағдайда ең ... бір ... ... ... жеке ... ... ... де төмен болады деп ойлаймын. Қызығушылығы артқан оқушының, ... ... ... ... қабілеті де артып, білім сапасының көтерілгенін байқауға болады (диаграмма 2) сәйкес.
Математика пәнін оқытуда әсіресе оқушылар Координаталық ... ... ... ... ... бағдарламалар: Agrapher, Koodraw арқылы меңгергенде жоғары белсенділік, қызығушылық танытты.
диаграмма 1 ... ... ... ... ... ... ... орын алып келеді, өзіндік жұмыстар, консультациялар ұйымдастыру және тест ... ... ... ... ... ... ... Компъютердің графикалық мүмкіндіктерін сызу математика сабақтарын өткізгенде пайдалану сабақтың сапалылығын арттырады.
Нәтижелері көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... мұғалім мен оқушы қарым-катынасы жүйесін, олардың іс-әрекеттерінің мазмұнын, құрылымын өзгерте отырып, түрлендіре алады және осы ... ... ... әсер ете ... олардың мотивациялык, эмоционалдық ортасына, сезімнің өсуіне әсер ... ... оқу ... ... ... біліктіліктерін жүйелі түрде қалыптастыру бүгінгі күннің кезек күттірмес талабына айналуда.
Бiлiм берудi ақпараттандырудың қағидалары:
* қоғамның әрбiр мүшесi үшiн алынатын ... мен ... ... жеке тұлғаның интеллектуальдық және шығармашылық қабiлеттерiн дамыту;
* бiлiм мен тәрбиенiң ... ... ... ... ... мен ... жылдамдығы (интенсификация).
Нәтижелер:
* жаңа ақпараттық технологияны ... ... ... ... ... жаңа ақпараттық және телекоммуникациялық технологияларды енгiзу арқылы бiлiм беру мазмұнын жаңарту;
* ... ... және шет ... ... ... ... ... ену;
* мультимедиялық электрондық оқулықтарды, виртуальдық лабораторияларды және бақылау программаларын жасақтап, қамтамасыз ету;
Кемшіліктер мен жетістіктерді саралай отырып, ... ... ... ... деп ... ... ... қолданудың тиімді жақтарын зерттей отырып, үздіксіз жүйелі жұмыс жасау - үлкен нәтижелерге жеткізеді, сонымен ... ... ... да ... ... интерактивті технологиялар өмірімізге терең еніп үлгерген педагогикалық құралдардың бірі, әрбір адамға өз шығармашылық потенциалын барынша ашып, оқуда және ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Заман ағымына қарай күнделікті сабаққа бейне, аудио қондырғылар мен ... ... ... айтарлықтай нәтижелер беруде. Кез келген сабақта электронды оқулықты, интерактивті ... ... ... ... ... қана қоймай, логикалық ойлау жүйесін қалыптастыруға, шығармашылықпен еңбек етуіне жағдай жасайды. ... ... ... ... ... барысында, бұл құралдың оқушылардың, ойлау және ойын қысқа және түсінікті ... ... білу ... ... өз ... жаңа ... құралдары көмегімен жүзеге асыруын қалыптастыруды қамтамасыз ете алатыны белгілі болды. Интерактивті тақтаны қызықты және ... ... ... оқушылардың қызығушылықтарын тудыратындай оқуға мүмкіндік беретін визуалды қор деп те ... ... ... тәжірибемдегі математика мұғалімі ретінде тақтайдың кейбір қолдану ... айта ... ... ... ... жүргізу;
::Ақпаратты біртіндеп берілуі;
::Формула, мәтін, тапсырмалардағы бос орындары толтырылуы;
::Цифр, сөз, сан ... ... ... ... керекті объекттер мен өзара әрекеттесу, байланыстыру;
::Дайын коллекциядағы суреттер кадрларын қиыстыру(кесте, графика, сызықты қағаз, нышандар, иллюстрация, координаталар ... ... ... және т. б.) ... ... ... мұғалім тақтаның алдында тұрып жасырулы ақпаратты және объектілерді көрсете алады және ... ... ... ... ауызша түсіндіру жүргізіледі, интерактивті тақтаны пайдалану арқылы теориялық материал қайталанады. Қажетті жағдайда, мұғалім тақта арқылы есеп ... ... ... ... ... ... ... соңында қолданылған материалды есте сақтап, қажет жағдайда қайталап қолдана алады. Сонымен, интерактивті тақта оқушылардың ойын бір ... ... ... ... ... арқылы жалпыланған ақпараттық біліктілікті қалыптастыратын тиімді құрал болып табылады.
Мысалы, геометрия сабағында (7 сынып) тақырыбы ... ... ... беріледі. Қандай белгі бойынша үшбұрыштар тең екенін анықтап, ... ... ... ... ... жылжытып, бөліп қою.
Келесі, геометрия есебін қарастырайық (10 сынып).АВСДА1В1С1Д1 кубы берілген. AB қыры ... ... және СДА1 ... перпендикуляр болатын қиманы салу керек. Кубты және қималарды салу үшін дайын нышандарды қолданамыз және жазықтықтарды түрлі ... ... ... ... интерактивті тақтаны тиімді қолдану тәсілдері көп. Түрлі функциялардың графиктерін ... салу және ... ... ... ... ... ... параллель тасымалдау. Мысалы, 9 сыныптың алгебра есебін қарастырайық.
Теңдеулер жүйесін графиктік түрде шешу: Теңдеулер жүйесін түрлендіріп, функция графиктерін саламыз: ... ... ... ... дұрыс шешімін анықтайды. Осы сызбадағы функция графиктерін жылжытып немесе түрлендіріп, кері тапсырма беріледі. Жаңа сызбаға сәйкес теңдеулер жүйесін құру.
(11 ... ... ... бірнеше функцияларды және олардың графиктерін ұсынамын. Оқушылар оларды сәйкестіндіріп, теңдеулерді дұрыс жылжытып қою ... келе ... ... орынды қолдану оқыту сапасын жетілдіруге көмектеседі. Интерактивті тақта-барлық сыныпты оқыту үшін таптырмайтын құрал. Мектептердің білім деңгейін көтеру және онда ... ... ... ... ... ... үрдісін тиісті деңгейге көтеру, мектеп ұстаздарының, педагогикалық ұжымның жүйелі басшылыққа алған бағыты деп есептеймін.
Жоғарыда айтылған ой-пікірлерді ... ... ... ... ... оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырып, білім беруді ақпараттандыру жүйелі түрде іске асады деуге болады.
деп, ... атап ... жас ... ... беру жолында ақпараттық технологияны оқу үрдісінде оңтайландыру мен тиімділігін арттырудың маңызы өте зор [25,535 ... ... беру ... ... байланыста оқыту технологиясын енгізу пәнаралық білім беру мүмкіндігін кеңейтіп қана қоймайды, сонымен қатар жеке дара оқыту ... ... ... ... ... ... ... оқу үдерісін регламенттеу шеңберінде білім беру траекториясын таңдауға негізделеді. Оның әмбебаптығы пәндер блоктары бойынша өзіндік құруда, негізгі пәндерді ... және ... ... беру ... ... ететін элективтік курстарды таңдауда, оқушылар бүкіл оқу жылында басқа бағыттармен, сабақтармен айналысу үшін жүйелі жұмыс ... ... ... оқып-үйренулері, игерулері керек.
Оқытудың модульдік технологиясын енгізудің тиімділігі: оқушыларды әлемдік стандарттар деңгейінде оқытуға мүмкіндіктің болуы; оқу үдерісін мобильді және икемді жоспарлау; ... және ... ... ... ... ... білім алушылардың өзбетімен білім алу және өзін-өзі дамыту қасиетін шынықтыру; білім алушыларға білімдерді өзбетімен шығармашылық тұрғыдан игеруге деген ... мен ... ... ... ... ... рейтингтік жүйені тиімді қолдану.
Геометрияны оқыту барысында жаңа ақпараттық технологияларды пайдалануды жүзеге асыруда оқушылардың атқаратын жұмыстары мен орындайтын оқу әрекеттері де ... ... ... ... ... ... ... қайта жаңғырту, еске түсіру және оларды жаңа материалды игеру кезінде қолдану;
* арнайы пәндерден алған білімдерін іске қосатын, білім ... ... бір ... мақсатты жүзеге асыратын пәнаралық міндеттерді орындауға көмектесетін тапсырмалар мен сұрақтарды орындау;
* ... ... ... және ... ... ... арасындағы себеп- салдарлық байланыстарды анықтай білуге мүмкіндік туғызатын шығармашылық бағыттағы жұмыстар орындау арқылы әр ... ... ... көз ... ... сипаттағы хабарлама, рефераттар, көрнекі құралдар, кестелер, сызбалар дайындау;
* пәнаралық байланыс бойынша алған білімдерін ... ... ... есептер жүргізу.
* Бізге дейінгі пәнаралық байланыстар туралы берілген еңбектерде негізінен оқу пәндері арасындағы байланыстар екі ... ... ... асады. Олар:
* уақытша (хронологиялық);
* мазмұндық.
Пәндердің хронологиялық жолмен байланыстары оның оқылу уақытын белгілеуді керек етеді. Мазмұндық - бұл ... ... ... ... ... ... біз де қолдаймыз. Дегенмен, біздің зерттеуімізде пәнаралық байланыс төрт түрлі ... ... ... теориялық-мазмұндық байланыс. Мұнда пәндер бағдарламасындағы теориялық материалдардың сабақтастығын жүзеге асыру;
* пәндер мазмұнына сәйкес жүргізілетін тәжірибе жұмыстарының байланысы;
* біліктілікті қалыптастыратын сарамандық ... ... ... ... ... күшейтуге бағытталған сыныптан тыс жұмыстардың байланысы.
Пәнаралық байланыстар зерттеу әдістерінің ортақтығы бойынша да ашылады. Геометрия пәнін оқытуда арнайы пәндермен ... үш ... бар: ... ала, ... ... ... Алдыңғы пәнаралық байланыстар - математика курсы материалдарын оқыту кезінде басқа пәндерден бұрын алған білімдеріне сүйенеді. Ілеспе ... ... - бұл ... теориялық мәселелер мен ұғымдар бір мезгілде математика бойынша да, арнайы пәндер бойынша да қатар жүзеге асып оқытылатын байланыстар. Болашақта ... ... ... ... пәндерде математика пәнінен бұрын алған білімдерін қолдану.
Оқу пәндерінің құрылымы мен пәнаралық байланысы оны ... ... ... ... ... ... табуды көздейді. Өз кезегінде пәнаралық байланыстар оқу пәндері құрылымын қалыптастыруға, білім мен біліктің оқу-танымдық қызметтің жалпылама ұғымдары мен ... ... ... әсер етеді.
Қазіргі кезеңде еліміздің білім беру ... ... ... ... ... жаңа ... ... құрылуда.Орта мектепті ақпараттандыру бағдарламасы, жоғары және орта білім ... ... ... жоғары білімді дамыту стратегиясы жасалып және Қазақстан Республикасы 2005-2011 ... ... ... беру ... ... мемлекеттік бағдарламасы, Қазақстан Республикасы білім беру жүйесінің 2015 жылға дейін даму ... ... іске ... ... орай ... білім саласына қойған талабы ерекше.Біз тәрбиелеп отырған ұрпақ дүниенің кез келген ... ... ... ... атқаруға қабілетті,ғылым мен техниканың кез келген саласын меңгере отырып, тіл меңгері ... ... ... қабілетті болуға тиіс.Осы мақсаттағы білім жүйесінің соңғы жетістіктерінің бірі кез келген сабақты интерактивті тақтамен өту ... сол ... емін - ... ... тек мұғалім ғана емес оқушының да білгені абзал. Қазіргі таңда ... ... ... ... ... айғағы.Ұстаздың сабақ оқыту процесіндегі басты мақсаты - ... ... де, ... ... ... олардың пәнге деген қызығушылығын арттыру болып табылады. Әрбір ... ... ... жадында ұзақ сақталатындай өтуі тиіс. Ол үшін сабақта жаңа технология элеметтерін қолданумен қатар уақытты тиімді пайдалана білуі қажет.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ҚР ... ... ... ... мемлекеттік стандарттары; жоба, // 12 жылдық білім беру, 2006ж., 23б.
* Л.С Атанасян Геометрия 7-9 - сыныптар.58б.
* А.Д ... А.Л ... В.И. ... 9-10 ... Москва 1984 ж., 98-100б.
* В.Т.Базылев, К.И.Дуничув, В.П.Иваницкая 1-бөлім. Алматы ... 1979 ж., ... Баян ... ... ... Балпанұлы Қарағанды МББҚ БА және ҚДИ ред- баспасы 2008 ж.,45б.
* Г. Бүкібайева, ... ... 2009 ж., ... ... №2 2004 ... М.Исқақов, М.Құлқашева баспасы: 1972 ж.
* Ә.Н ... ... ... баспасы 2005 ж.
* Республикалық ғылыми-әдістемелік журнал №2 2007 ж.
* Н.С.Бахвалов, Н.П.Жидков, ... ... ... знаний, 2002 ж., 632б.
* Е.А. Волков , М.Наука,1982ж., 248б.
* ... , ... ж., 512 ... Г.И.Марчук , М.:Наука,1980 ж., 535б.
* А.А.Самарский , М.:Наука,1977ж., 656б.
* Ө.М.Султанғазин,С.А.Атанбаев Есептеу әдістерінің ... ... ... ж., ... ... , ... ... , М.Наука,1989.-429с
* А.А.Самарский >, М.Наука,1987.-248с.
* В.И.Киреев,А.В.Пантелеев , М.: , 2004ж., 480 б.
* А.И.Плисс,Н.А.Сливина , М.,1994 ж., 240 ... ... , ... Н.И. Данилина , М.:ВШ,1976 ж., 368б.
* А.А.Самарский >, М.Наука,1987.-248с
* Г.И.Марчук , ... ж., ... ... Кластер. Венн ... ... ... ... ... сан
Бүтін сан
1.бүтін санды бөлшек санға ай налдыру
2.разрядттары бойынша ондық бөлшектердің үтірлерін ... ... ... ... ... қосу.
4.шыққан қосындының үтірін қою
Тақырып: Графиктер
График
координатар
сурет
мәтін
сызық
физика
математика
Тақырып: Координаталық ось. Нүктесі бойынша ... ... ... ... ... басы
Тақырып: Ондық бөлшектерді азайту
.
Бүтін және
бөлшек сан
бүтін сан
1.бүтін санды бөлшек санға ай налдыру
2.разрядттары ... ... ... ... қою
3. үтірге қарамастан разрядттары бойынша азайту.
4.шыққан айырманың үтірін қою
Тақырып: Центрлік симметрия
Центрлік симметрияның функциялары
Тіктөртбұрыш
шеңбер ... ... ... ... ... табу
.
ПРОЦЕНТ
жүздік бөлігі
бағаларды төмендету
оқушылардың үлгірімі
бүтін бөлігі
% таңбамен белгіленеді

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
АҚШ-тың ішкі жағдайы және “жаңа бағыт”36 бет
Кембридж бағдарламасы бойынша мектепте өзгерістерді қалай енгізетін боламыз6 бет
Педагогикалық зерттеулер әдістемесі» электронды оқулығын жетілдіру92 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесіндегі жеке табыс салығының ерекшеліктері мен даму бағыттары33 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
Ауаны шартқа сәйкестендіруде энергияны үнемдеу жайлы9 бет
Ақпараттық - коммуникациялық технологияны қолдануда пән мұғалімдерін дайындау36 бет
Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану4 бет
Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану арқылы білім беру деңгейін көтеру11 бет
Ақпараттық-коммуникациялық технологияны бастауыш сыныптарда дамыту9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь