Мемлекет механизмінің жалпы сипаты

I. Кіріспе
Қазақстан Республикасының 1995 жылы 30 тамызда қабылданған жаңа Ата Заңы еліміздің тәуелсіз, демократиялық, құқықтық, зайырлы және егеменді мемлекет белгілерін бекітіп айқындап берді. Өз дамуын кеңейте түскен мемлекетте ерекше орын алатын орган жүйесі болып мемлекеттік аппарат табылады. Конституцияда мемлекеттік аппарат тармақтарының әрқайсысына кең өкілеттік берілген.
Қарастырып отырған семестрлік жұмыстың тақырыбы «Мемлекет механизмі» деп аталады.
Семестрлік жұмыстың мақсаты – мемлекет механизмі ұғымы, нысандары, құрылымы, қағидалары туралы нақты әрі толық мазмұнын ашып беру.
Мемлекеттік механзм мемлекеттік органдардың жүйесін өзімен байланыстырады және мемлекет алдындағы мақсаттар мен міндеттерді жүзеге асыру арқылы өз қызметін айқын көрсетеді. Қандай да болмасын мемлекеттің ең негізгі құрамды элементі – бұл механизм болып табылады.
Семестрлік жұмыстың тақырыбының мазмұнын толығымен ашып көрсету мақсатында төмендегідей сұрақтар қарастырылады. Олардың қатарына мыналар жатады:
- мемлекет механизмінің жалпы сипаты, нақтырақ айтқанда түсінігі, белгілері және нысандары;
- мемлекеттік аппараттың құрамын құрайтын мемлекеттік органдардың түрлеріне нақтырақ толық мәлімет беру,
- мемлекеттік аппарат қызметінің және ұйымдастырылуының негізгі принциптерін талдап беру.
Мемлекет – бұл қоғамды білдіре отырып, осы қоғамды басқаратын және оның интеграциясын (құрылуын) қамтамасыз ететін арнайы басқару және мәжбүрлеу аппараты болатын бұқаралық биліктің саяси – аумақтық, егеменді ұйымы.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Жоламан Қ. Д., Мұхтарова А. Қ., Тәукелев А.Н. Мемлекет жәнеқұқық теориясы. –Алматы, ҚазМу баспа орталығы.1999. 320б.
2. Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңы. 27б.
3. Булгакова Д.А. «Мемлекет және құқық теориясы». Оқу құралы. Алматы. «Заң әдебиеті» 2004ж. 106б.
4. Ағдарбеков Т. «Мемлекет және құқық теориясы» Оқулық. – Алматы: «Наз» баспа компаниясы, 2003. 328б.
5. Қазақстан Республикасының «Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы» Конституциялық Заңы. //Егемен Қазақстан. 1995ж. 21 қазан. 3-5б.
6. Қазақстан Республикасының Конституциясы. –Алматы, «Жеті жарғы».
2000ж. 48б.
7. «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңы. //Егемен Қазақтан 1999ж. 15 мамыр. 3-4б.
8. Амандықов С.К. «Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы». Оқу құралы. – Астана. 2001ж. 348б.
9. Мемлекет және құқық негіздері. Оқулық. Алматы. 574б.
10. Д.А. «Мемлекет және құқық теориясы». Оқу құралы. Алматы. «Заң әдебиеті» 2004ж. 106б.
11. Ағдарбеков Т. «Мемлекет және құқық теориясы» Оқулық. – Алматы: «Наз» баспа компаниясы, 2003. 328б.
12. «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгеруер мен толықтырулар енгізу тралы» 2007жыл 21 мамырдағы № 254 ҚР Заңы.
13. Булгакова Д.А. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы 2004 жыл
        
        I. Кіріспе 
Қазақстан Республикасының 1995 жылы 30 тамызда қабылданған жаңа Ата Заңы ... ... ... ... ... және ... мемлекет белгілерін бекітіп айқындап берді. Өз дамуын кеңейте түскен мемлекетте ерекше орын алатын орган жүйесі болып мемлекеттік аппарат табылады. ... ... ... тармақтарының әрқайсысына кең өкілеттік берілген.
Қарастырып отырған ... ... ... деп ... ... ... ... - мемлекет механизмі ұғымы, нысандары, құрылымы, ... ... ... әрі ... ... ашып ... ... механзм мемлекеттік органдардың жүйесін өзімен байланыстырады және мемлекет алдындағы мақсаттар мен ... ... ... ... өз ... айқын көрсетеді. Қандай да болмасын мемлекеттің ең негізгі құрамды элементі - бұл механизм ... ... ... жұмыстың тақырыбының мазмұнын толығымен ашып көрсету мақсатында төмендегідей сұрақтар қарастырылады. Олардың қатарына ... ...
- ... ... ... ... нақтырақ айтқанда түсінігі, белгілері және нысандары;
- мемлекеттік аппараттың құрамын құрайтын мемлекеттік органдардың түрлеріне нақтырақ толық мәлімет беру,
- мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... беру.
Мемлекет - бұл қоғамды білдіре отырып, осы қоғамды басқаратын және оның интеграциясын ... ... ... ... ... және ... аппараты болатын бұқаралық биліктің саяси - ... ... ... оны рулық қауымның әлеуметтік билігінен ажыратуға мүмкіндік беретін мынадай негізгі белгілермен сипатталады:
1. ... ... ... ... ... ... жүйесі.
4. Егемендік..
5. Құқық.
Мемлекеттік билік әлеуметтік биліктің ерекше түрі болып табылады. Бұл мемлекеттік мәжбүрлеуге ... ... ... ... пен ... ... - ... қатынасы. Мемлекеттік биліктің ерекшеліктері мыналардан көрінеді:
1. Бұқаралық (көпшілік ) билік.
2. Аппараттық билік.
3. Легитимдік (заңды деп танылған) ... ... ... ... және ... ... негізгі міндеттерінің бірі болып табылады. Мемлекет мәні -- бұл осы құбылыстағы оның мазмұнын, мақсатын, қызмет етуін ... ... ... ... ... қолданылатын тәсілдер:
- таптық;
- жалпы әлеуметтік.
Мемлекет типі (түрі) тиісті тарихи дәуірде туындаған оның ... ... мен ... ... жүйесін білдіреді. Нақты тарихи дәуірде туындаған ... ... ... ... ... ... Мемлекеттердің типологиясы негізінен екі тәсіл формациялық және өркениеттік тәсілдер тұрғысынан ... ... - бұл ... ... және ... -- ... ... оның қызметінің негізгі бағыттары. Мемлекет функциялары оның оның мақсат - міндетімен байланыстырылған, оның ... ... және оның ... байланысты, басқа тәртіптегі мәнге өтуіне байланысты өзгеріп отырады. Сонымен, мемлекет функциялары -- өзгеріп ... ... ... классификациясы:
а) әрекет ету ұзақтылығына байланысты тұрақты және уақытша;
б) маңызына байланысты - ... және ... ... ... қай ... ... асырылуына байланысты -- ішкі және сыртқы болып бөлінеді.
Мемлекет функцияларын жүзеге асыру нысандары - бұл ... ... ... ... оның ... ... қызметі. Оны құқықтық және ұйымдық нысандарына бөлуге болады.Мемлекет механизмі - бұл мемлекет міндеттері мен функцияларын жүзеге ... ... ... органдардың жүйесі. Мемлекеттік аппараттың, оның барлық бөлімдерінің мазмұнын ... ... ... ... ... ... және тиімді қызмет етуін қамтамасыз етуге бағытталған басқарушылық, ұйымдастырушылық жұмыстар құрайды.
Осы қызметтің нысандары көбінесе басқару кезінде ... ... ... ... ... пайдаланылатындығына байланысты, осыдан туындайтыны мемлекеттік аппараттың қызметінің ... ... ... ... ... ... ... нысандар.
Мемлекет механизмінің құрылымы мыналардан тұрады:
1) Мемлекеттік органдардан;
2) Мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... мен ... сондай - ақ мемлекеттік аппараттың қызметін қамтамасыз етуге қажетті мәжбүрлеу күштерінен тұрады.
Мемлекеттік аппаратты ұйымдастыру және қызмет ... ... - бұл ... ... құру және қызмет етуіндегі алғашқы бастаулдар, идеялар, анықтайтын негізгі тәсілдер. Оларға мыналар жатады:
1) Адам мен ... ... мен ... ... ... ... ... Биліктің бөлінуі қағидасы;
4) Заңдылық қағидасы;
5) Жариялылық;
6) Кәсіпқойлық қағидасы;
7) Алқалылық пен дара басшылықтың үйлесу қағидасы;
8) Сайланушылық пен тағайындалушылықтың үйлесу қағидасы;
9) ... ... ... - бұл ... ... атқаратын және осы үшін тиісті биліктік өкілеттіліктер берілген ұйым немесе ... Әр бір ... ... а) оның ... ... ... мемлекеттік, қазыналық мүлкі болады; б) қаражаттары, банктегі ... ... ... ... ... болады; в)өзіне белгіленген ұйымдық құрылымы, осыған байланысты қызметтік бағыныштылығы және қызметтік тәртібінің жүйесі болады; г) қажетті биліктік өкілеттілігі ... ... ... ... тұлғалар мен алқалы органдар заңды міндетті іс -- ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру нысаны бойынша мемлекеттік органдар өкілді, атқарушы- бұйырушы, ... ... және өзге де ... ... ... бөлінеді;.
2. Биліктің бөліну қағидасы бойынша - заң шығарушы, атқарушы және сот.
3. Қызметінің құқықтық нысаны ... - ... ... ... ... және ... қорғаушы.
4. Иерархия бойынша - республикалық және ... ... ... ... (әрекет ету мерзімін шектеусіз құрылатын) және уақытша(қысқа мерзімді мақсаттарға жету үшін құрылады)
6.Құзырлығының сипаты бойынша - ... ... ... және ... ... ... механизм және мемлекеттік аппарат ұғымдары, элементтері
Мемлекеттің көп қырлы қызметі өзінің сипаты мен ... ... ... мен ... ... ... мен өкілеттіктері, жұмыс нысандары мен әдістерімен ерекшеленетін әр түрлі мемлекеттік құрылымдар жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Олардың комплексті пайдалану мемлекет ... ... ... ... ... міндеттерді шешуге мүмкіндік береді.
Мемлекеттік билікті, оның қызметі мен міндеттерін іске асыру үшін белгілі бір механизм қалыптасады. Мемлекеттің ... мен ... іске ... ... ... ... ... дейміз.Мемлекет механизмі мынадай бөліктерден тұрады: мемлекеттік аппарат, мемлекеттік ұйым, ... ... ... ақша - ... ...
Сөйтсе де, мұндай бірлік туралы ережені талдап, түсіндіре келіп, биліктің салыстырмалы түрде үш дербес әрі ... ... (заң ... ... сот) бар екендігін ескере кеткен артық болмайды. Олар бір бірінен оқшауланған, әр түрлі нақтылы міндеттерге ... ... және ... ... ... ... тек өздеріне ғана тән қызмет нысанын пайдаланады. Бұл факт ... бөлу ... ... ... ... және т.б.) негізделген, бұл теория қазір күннен күнге кеңінен қолданыс табуда. Бүгінде оның ... мен ... ... көптеген елдері конституциямен бекітіп берді. Барлық биліктің бір органға немесе бір лауазымды ... ... ... ... ... оны ... механизмінің үш тармағының арасында бөлудің пайдасына аргументтерін келтіре отырып, ... бөлу ... 1) ... ... әрі тепе-теңдік жүйесін пайдалану арқылы өзара іс-қимыл жасауының қажеттілігін ; 2) бір биліктің басқа ... ... ... ... ... жол ... 3) билік құрылымдарының өзіндік балансын белгілеуді бекітеді.
Мемлекеттік аппарат құрылымына және оның қалыптасуына түрлі тарихи, мәдени, экономикалық, саяси және басқа да ... әсер ... ... ... әр ... ... ... алға қойған нақты мақсат пен құрылымына қарай мемлекеттік аппарат пен органдары өзгеріп отырады. Демократиялық құқықтық қоғамда ... оның ... ... ... ... етіп адам мен ... құқықтары мен бостандықтарын , жалпы қоғам қауіпсіздігін камтамасыз етеді.
Мемлектеттік аппараттың маңызды ... бірі - ... ... Әр ... жеке бір ... қатаң тәртіппен жұмыс істеп, заңмен қадағаланады.
Мемлекеттік органдар басқа мемлекеттік емес, қоғамдық-саяси ұйымдардан ... ... ... белгілермен көрсетіледі:
Біріншіден, мемлекеттік орган қызметі мен конститутциясында және заңдарында көрсетілген бірегей қағидаға негізделген.
Мемлекеттің ... ... ... және жеке ... ... ... ... олардың қызығушылығын туғызып келді. Алғашқы қауымдық қоғамның рулық (немесе ру-тайпалық) ұйымының мемлекетке орын беруінің ... ... ... осы ... ықпал ететін және олардың динамикасы мен бағытын анықтайтын факторларды белгілеу, осыған байланысты әр халықтың жалпы және ... ... ... ... тұжырымдар мен пайымдауларға келіп тоғысты.
Олардың кейбіреуі саяси-құқықтық ... ... ... із ... тез ... ... ал енді бір ... ұзақ уақыт бойы адамдардың ақыл-ойын жаулап алды, әлі де болса олардың дүниеге көзқарасы мен түйсігіне әсер етіп ... ... ... талдау жасай келіп, біз әрбір ойшылдың мемлекеттілік генезисіне деген өзіңдік тәсілі бар екендігін көреміз, олардың басқа ойшылдардан ... де ... өз ... ... де әр түрлі.
Сонымен, кейде терең ойлы және дұрыс пікірлер жеңілтек, үстірт пікірлермен қоңсы қонып жатады. ... ... ... болжамдар мен ережелердің жиынтығы баға жетпес байлық. Қоғамдық-саяси және мемлекеттік-құқықтық шындықты оның дамуының өзгермелі кезендеріңде адамның ойлау логикасын түсінуге ... бере ... ... ... ... әр ... ... пайдаланған аргументтері мен дәлелдерін салыстырып, талдау жасаудың, ... ... және ... жақтарын анықтап, осы теориялардың адамзаттың кәдесіне жарайтын-жарамайтындығына қорытынды жасаудың ... ... ... болуына өзінің сипатына, бағытталуы мен ерекшеліктеріне сәйкес, нысандарын қажет етпеген және мемлекет болғанға дейінгі, ... ... ... ... ... ... ... даму кезеңдері тікелей ізашар болып отыр. Экономика мен басқа да тіршілік ету ... өте ... ... ... ... ... қоғам алдын ала қоғамдық өмірдің жабайы сатысынан объективті түрде өтіп, мемлекеттік деңгейіне ... ... Ол ... ... енді ғана бөлініп шыққан, өзінің өткен өмірінің ашық та анық таңбасы бар адамның көп жағдайда ... ... де ... күштерінің алдында дәрменсіз болып қалатындығымен, жағдайды бірден бағдарлай алмайтындығымен, өзінің іс-әрекеті мен қылығының аяғы неге ... ... ... ... ... Ол ... киім және басқа тіршілікке қажетті заттарды табудың жетілмеген, ... ... ... ... ... қоғамда еңбек өнімділігі табыстың жинақталып, осында қалыптасуына мүмкіндік жасай алмады: ол ... ... өте қиын ... ... ету үшін ... ... шағын ғана отбасылық кезбе топ құруға, кейінірек -- қауымның құрамы бойынша одан ... ... ... ... ... болды. Бұл топтар негізінен туыстық қатысы бар адамдардан құрылды. Кезбе ... ... ... ... ... ... жоқ адамдарға сенімсіздік көрсетіліп, олар ортаға жіберілмеді. Біртіндеп қоғамның негізін салған ... ... ... шыға ... Ол үшін ... ... ... болуы керек болды:
- сол кездегі іс-әрекеттің негізгі салаларын қамтуға мүмкіндік беретін қоғамдық өмірдің өзіңдік бір нысаны ретінде ... ... ... ... ұжымдық тұтынуды жүзеге асыратын, ұжым мүшелерінің қажетін қанағаттандыратын болуы керек;
- туыстық жағынан аса жақын емес, сондай-ақ таяудағы мақсат, мүдделері де ... ру ... ... ... ... бір ... көмектесіп, қауіп-қатерден бірлесіп қорғануы керек;
Осыған сәйкес руды басқару жүйесі құрылды: ру ... ... ... ... ру ... ... тең ... саналатын рудың жалпы жиналысында қаралып, сонда шешілді; жалпы жиналыс қандай да бір қоғамдық міндет жүктелетін ру ... ... ... және ... да ... сайлайды, сондай-ақ олардың қызметіне бақылауды жүзеге асырады. Барлық қоғамдық міндеттердің ақысыз-пұлсыз атқарылатындығын, тұрақты негізде емес және ру мүшелерінің ұсынысы бойынша кез ... ... ... ... атап айту аса ... ал көсіби немесе жартылай кәсіби басқарушы-қызметкерлер түріндегі қандай да бір басқару және ... ... ру ... ... ... сұрақтардың жауабына қарап басқарудың монархиялық және республикалық нысан екендігін айырады. ... ... ... ... мемлекетте бір адамның -- монархтың қолында жоғары биліктің реалды шоғырлануымен немесе жоғары прерогативтің (шексіз құқықтың) тек кейбір нақтылы ... ... ... ... ... ... ... көп жағдайда мұрагерлік жолымен немесе туысқандық құқықпен, кейде -- ... ... ... жатады, монархтық міндетті атқарудың белгілі бір мерзімі жоқ, ол өмір бойы атқарылады.
Монархия мемлекеттілігінің дамуының пайда ... ... күні ... дейін мемлекетпен бірге келе жатыр. Ол аз болса, алғашқы қауымдық-рулық басқару жүйесінің негізінде құрыл-ан ... ... ... ... ... Тарихтың келесі кезеңдерінде монархия сақталды, ол өзінің өміршеңдігін, белгілі бір ішкі қуатын, жаңа әлеуметтік-экономиялық және саяси жағдайларға, әрине көптеген өзгерістерімен, ... ... ... да оған ... да бір түрлерінің бір біріне онша ұқсас еместігін ескере отырып, нақты-тарихи ... келу ... ... үшін басқару нысаны ретінде мемлекеттегі жоғарғы биліктің заңмен ... ... ... ... ететін бір немесе бірнеше сайлау органдарының қолында шоғырлануы тән. Олар әдетте жоғары заң шығару ... ... ... ... жиналыс) және мемлекет басшысы (президент, төраға, кейде президиум) болып табылады.Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғамның принциптерін жүзеге асыруда басты арена болып табылады.Тікелей Қазақстан аумағыңда мемлекеттің пайда ... ... ... ... ... ... өндірістің азиялық тәсілі сияқты тарихи формацияның бекуімен байланысты. Жер, мал, жайылым, су шаруашылық объектілері өндірістің ... ... ... ... иелену үшін қырғын ұрыстар болды, Соның барысында рулық байланыстар мен қарым-қатынастар, ішінара болмаса, бұрынғы тұрақтылығын ... ... ... өте келе ... ... мен қарым-қатынасы басқаша шашырауы немесе жайылып кетуі керек болды.
Парламенттік республикада жоғары билік органдары жүйесіндегі ... ... ... ... ... ол заңдар қабылдайды және жалпы мемлекеттік маңызды мәселелерді шешеді. Ол елдің мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қызметін бақылап отырады. Егер парламент үкіметке сенімсіздік шығаратын болса, соңғысы отставкаға кетеді. Кейбір елдерде парламент (өзі немесе жергілікті ... ... ... ... ал федеративті мемлекеттерде -- штат, жер және басқа мемлекеттік құрылымдар ... ... ... мемлекет басшысын сайлайды, алайда бұл үнемі бола бермейді -- мысалға, Австрияда президент жалпыға бірдей сайлау құқық негізінде сайланады. ... тұра ... ... ... ... ... құқығының шегі аса кең: оның парламентті таратуға құқығы бар, үкімет басшысын тағайындайды, елдің қарулы күшінің бас ... ... ... республиканың айрықша ерекшелігі -- мемлекет басшысының өте ... ... ... табылады. Мұнда президент парламенттен тек премьер-министрді (кейде үкіметтің басқа да кейбір маңызды мүшелерін) тағайындауға келісімін ала отырып ... ... ... үкіметтің парламент алдындағы бақылауға алынуы мен есеп берушілігі босаңдау, ал мемлекет басшысы алдында парламенттік республикаға қарағанда ... ... Оның ... ... ... үшін ... ... функциясын үкімет басшысының функциясымен толық қосып жіберу, ... ... ... ... ... және қызмет істеу процесіне шешуші ықпалы (Франция, Ресей федерациясы, ... ... тән, оның ... ... ... маңызы арта түседі.
Мұның заң және сот биліктерінің қызметіне ... ... үшін ... биліктің барлық тармақтарының іс-әрекетінің келісіп істелуін және балансын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін тежемелік және тепе-теңдік жүйесі көзделген. ... ... ... басшысын әдетте халық тура (тікелей) немесе жанама (сайлаушылар алқасы) сайлаулар жолымен сайлайды.
Жоғарыда аталған өкілеттіктерден басқа мемлекет ... ... ... мерзімінен бұрын тарату құқығы, мемлекетке маңызды лауазымды тұлғаларды тағайындау (басқа мемлекеттердегі елдің дипломатиялық өкілдерін және судьяларды қоса есептегенде), ... ... ... ... ... жоғарғы бас қолбасшысы өкілеттігі және т.б. құқықтары бар. Үкіметті құру кезінде ... ... ... ... үшін міндетті болып саналатын, оған тек парламентке басым болған ... ... ғана ... ережелерді сақтамайды.
XIV -- XV ғасырларда қазіргі Қазақстан аумағында тұрақтап қалған қазақ халқы қалыптасқан кезде, ... ... ... ... ... мемлекеттілік орнықты.
Мемлекеттің пайда болуына өзінің сипатына, бағытталуы мен ерекшеліктеріне ... ... ... етпеген және мемлекет болғанға дейінгі, басқа нысандарды ... ... ... ... ... даму кезеңдері тікелей ізашар болып отыр. Экономика мен басқа да тіршілік ету салаларының өте төмен деңгейімен ерекшеленетін алғашқы қауымдық қоғам ... ала ... ... жабайы сатысынан объективті түрде өтіп, мемлекеттік деңгейіне дейін ... ... ... және ... ... бірнеше топқа бөлінеді, оларды атқаратын қызметтеріне сәйкес жүйе-жүйеге, сала-салаға жіктеледі. Мемлекеттік органдарды өкілеттігінің шеңберіне қарай үш топқа бөлінеді:Мемлекеттік билік ... ... ... және Мәслихаттар; Мемлекеттік атқару органдары: үкімет, министрліктер, ведомстволар, жергілікті басқару органдары, әкімдер. Мемлекеттік органдарының құрылу тәртібі мен алдына қойылған ... ... ... үш топқа бөлінеді: өкілетті органдар, атқару органдары және сот немесе құқық қорғау органдары.
Республика ... ... ... ... орын ... ол үш ... ... де жатпайды. Ол мемлекет билігінін барлық тармағының келісіп жұмыс істеуін және өкімет органдарының халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді, Президент - ... ... ... ішкі және ... ... ... ... айқындайтын, ел ішінде және халықаралық қатынастарда Қазақстанның атынан өкілдік ететін жоғарғы лауазымды тұлға. Президент халық пен мемлекеттік билік ... ... ... адам және ... ... мен ... ... әрі кепілі. Өкілетті органдар, Жоғарғы өкілетті органдарды халық сайлайды. Парламент -- заң ... ... ... ... ... ең жоғарғы өкілді органы. Оның өкілеттік мерзімі -- төрт жыл. ... ... ... ... ... екі ... ... және Мәжілістен тұрады. Сенат облыстардан, республикалық маңызы бар қаладан және астанасынан екі адамнан тиісінше барлық өкілді органдары депутаттарының ... ... ... ... ... 7 ... ... тағайындайды. Мәжіліс Республиканың әкімшілік-аумақтық бөлінісі ескеріле отырып құрылатын және сайлаушылар саны шамамен тең бір ... ... ... ... ... сайланатын 67 депутаттардан тұрады. Негізінде заң шығару тек парламенттің құзыреті, бірақ кейде басқа жоғары органдар осы жұмысқа кіріседі. ... ... ... ... ... ... береді, оны делегаттылық заңдылық деп атайды. Қазақстан тарихында екі палаталық парламент 1995 жылғы Конституциясында жарияланған. Бұл Парламенттің ... ... ... ... парламентті біршама тұрақты және орнықты органға айналдыру үшін қолданған шара. Кдзақстанның сайлау жүйесі мажоритарлық типке ... ... көп ... ... ... Бұл палатаға сайланған депутаттар 25 жасқа толуы керек. Қазақстан парламентінің ерекшелігін жоғарғы палатасының ... және оның ... бабы ... ... бір ... екі ... ал ... жартысы төрт жылға сайланады. Сенатқа 30 жасқа толған адамдар депутат болып сайланады. Парламент - негізгі заң ... ... ... ... оның ... ... және ... отырыстары түрінде өткізіледі. Парламенттің үйлестіруші органдары - бюро, жұмыс органдары - тұрақты комитеттері, бірлескен комиссиялары ... ... ... мемлекеттің жоғарғы қызметкерлерін тағайындағанда парламент келісімін береді, оларлан есеп алады, соғыс және ... ... ... ... ... ... туралы бастама көтереді, конституциялық заңдылық туралы жыл сайын жолдауын тыңдайды, өзінің ішкі сұрақтарын шешеді, және басқа да ... ... өзге де ... ... ... әр палатасының бөлек отырысында шешетін құзыреті бар. Сенат тағайындау мәселелерінің көбіне өзі қатыстығын болса, Мәжіліс заң қозғау және ... ... ... ... қабылдаған заңдарға Президент қолын қояды, заңды осыдан кейін жариялайды. Заң шығару жұмысын президенттің өзі де ... ... Бұл екі ... бола алады: Парламенттің екі палатасының депутаттары уақытша заң шығару билігін ... 2/3 ... ... ... ... 53 бабы).
Заң шығарушы биліктің органдары
Заң шығарушы органдар мемлекеттік аппарат ... ... ... ... Бүл органдардың негізгі мақсаты заңдық қызмет болып табылады. Қоғам мен ... ... ... заң ... ... ... рөлін көрсету үшін, жеке елдердің конституциялары ғана сілтемей, сонымен қатар ретінде қарастырылуын ... ... 1947 ... ... 41 ... Осы ... басқа мемлекеттер парламентпен қабылданатын заңдарда қандай сипатты ережелердің болуын көрсетеді.
Д. Локк . ... заң ... ... ... пен қоғамдық өмірдің құқтық қайнар көздерін бекітеді және елдің сыртқы мен ішкі саясатының негізгі бағыттарын ... ... ... мен сот ... ... нысандарын мен құқықтық ұйымдастырылуын анықтайды.
Мемлекет механизмінде заң шығарушы органдардың ... ... ие ... ... онымен қабылданатын Заңдардың жоғарғы құқықтық күшіне иеленеді және ... ... ... ... ... ... Дегенмен, заң шығарушы органдардың жоғарғы орган ретінде қарастырылуы абсолютті сипатта емес. Оның ... ... ... ... ... табиғи құқықтарымен, бостандық пен әділеттік идеяларымен шектелген. Оны қызмет ... ... ... сәйкес болуын қамтамасыз ететін арнайы конституциялық органдар мен халық бақылайды.
Сонымен қатар заң ... ... ... отырып,
парламент бірқатар жағдайларда өзінің функцияларының біршамасын өзінің қол астындағы (өзі бақылайтын) органдарға тапсырады. Сөйтіп, АҚШ ... РФ ... ... ҚР ... Англия Парламенті, Францияның Ұлттық жиналысы мен Сенаты жоғарғы заң шығарушы органдар ретінде түрлі себептерге байланысты белгілі бір актілерді дайындап, ... ... жеке ... мен ... ... ... ... 1995 жылғы 16 қазандағы 2529 Конституциялық Заңына сәйкес Парламент -- заң ... ... ... ... ... ең ... ... органы болып табылады.
Парламент тұрақты негізде жұмыс істейтін екі Палатадан: Сенаттан және Мәжілістен тұрады. Сенат әр облыстан, ... ... бар ... және Республиканың астанасынан екі адамнан, тиісінше облыстың, республикалық маңызы бар қаланың және Республика астанасының барлық өкілді органдары ... ... ... ... депутаттардан құралады. Сенаттың сайланатын депутаттарының жартысы әр үш жыл сайын қайта сайланып тұрады. Сенаттың жеті депутаттың Сенат ... ... ... ... ... әрі олар әр үш жыл ... ... сайлануға тиіс емес. Мәжіліс жетпіс жеті депутаттан тұрады. Алпыс жеті депутат Республиканың әкімшілік-аумақтық бөлінісі ескеріле отырып құрылатын және сайлаушылар саны ... тең бір ... ... ... ... ... сайланады. Он депутат бара-бар өкілдік жүйесі бойынша және біртұтас жалпыұлттық сайлау ... ... ... партиялық тізімдердің негізінде сайланады. Парламент депутаты бір мезгілде екі Палатаға ... мүше бола ... ... пен ... ... ... тәртібі конституциялық заңмен белгіленеді.
Парламенттің үйлестіруші органдары Палаталар төрағаларының жанынан құрылатын Сенаттың Бюросы және ... ... ... ... құрамында Палаталар төрағаларының орынбасарлары, Палаталардың тұрақты комитеттерінің төрағалары кіреді. Палаталардың Бюролары: Палаталардың комитеттері мен комиссияларының жұмысын үйлестіруді жүзеге асырады; ... үшін ... ... және Парламент пен оның Палаталарының өзге де шешімдерін қараудың кезектілігі жөнінде Ұсыныстар ... ... ... құзыретіне жататын мәселелер бойынша комитеттердің бірлескен жұмысын ұйымдастыруға көмек көрсетеді және ... ... ... ... ... күші бар Қазақстан Республикасының заңдары, соның ішінде конституциялық заңдар, Парламенттің жеке қаулылары түріндегі заң ... ... ... пен ... өз ... ... бойынша дара сипатты қаулыларды қабылдайды. Парламент пен оның ... өз ... ... ... үндеулер, декларациялар, мәлімдемелер және заң сипаты болмайтын өзге де актілер қабылдауға хақылы. Оларды қабылдау Парламент пен оның Палаталарының регламенттері белгілеген ... мен ... ... ... ... ... аса маңызды қоғамдық қатынастарды реттейтін, мыналарға:
* жеке және заңды тұлғалардың құқықтық субъектілігіне, азаматтыққұқықтар мен бостандықтарға, жеке және заңды тұлғалардың ... мен ... ... ... және өзге де мүліктік құқықтарға;
* мемлекеттік органдар мен ... ... ... ... мен олардың қызметінің, мемлекеттік және әскери қызметтің негіздеріне;
* салық салуға, алымдар мен басқа да ... ... ... ... ... сот ... мен ... іс жүргізу мәселелерінде;
* білім беруге, денсаулық сақтауға және әлеуметтік қамсыздандыруға;
* кәсіпорындар мен олардың мүлкін жекешелендіруге;
* айналадағы ортаны қорғауға;
* республиканың ... ... ... ... мен ... қамтамасыз етуге қатыстынегізгі принциптер мен нормаларды белгілейтін заңдар шығаруға хақылы.
Мемлекеттің басқару нысанына қарай атқарушы ... ... ... президент немесе үкімет басшысы -- премьер-министр бола алады. Үкіметтік билік бір адамның шексіз ... ... ... ... ... ... ... құрауы мүмкін. Біріншіден, үкімет мемлекет басшасы -- президенттің жақын кеңесшілер тобы ретінде қарастырылады, ... ... ... ... ... ... негізінде қалыптасады. Жалпы ереже бойынша ол парламент көпшілігінің қолдауын пайдаланып, өз ... ие ... ... ... салдарды және олардың атқарылуы үшін жауапкершілікті туғызатын елеулі шешімдерді үкімет регламенттік актілер нысанында шығарылады.
Швеция Конституциясының 8 ... ... ... ... ... уәкілдіктерінен басқа өмірді мен азаматтардың жеке қауіпсіздігін ... ... ... ... ... мен шығару, табиғатты қорғау және т.б. мәселелеріне қатысты қабылдауға хақылы.
Уәкілдіктердің сипатына, көлеміне мен мазмұнына қарай мемлекеттік басқару органдары ... ... пен ... ... компетенция органдарына бөлінеді. Жалпы компетенция органдары (мысалы, министрелер ... ... ... ... ... не ... басқару бойынша қызметті бағыттап, біріктіреді. Салалық пен арнайы компетенция органдары (министрліктер, ... ... ... ... ... ... басқарудың тек жеке салаларын басқару қызметтерін жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасында атқарушы ... ... ... ... органдары) -- бұл қоғамдық үрдістерді қоғам ... ... ... ... ... оперативті жұмысты жүргізетін атқарушы-басқарушы органдар.
Атқарушы органдар заң шығарушы билік органдарымен шығарылатын заңдарды орындауға арналған. Сонымен қатар, атқарушы билік заңға қосымша ... ... ... ... Өзінің уәкілдігінің шегінде атқарушы билік органдары қалыпты қызмет атқару мақсатында оперативті дербестігі бар. Оларға ... мен ... ... аяларындағы қызметінің барлық құқықтық реттеу жөніндегі міндеттері жүктелінген.
Қазақстан Республикасының атқарушы билігін Үкімет жүзеге ... және ... ... ... басқарып, олардың қызметіне басшылық жасайды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің заң шығару бастамашылығы құқығы болады, ол тек қана ... ... ... ... Заң ... жобасын енгізу туралы шешім Үкіметтің тиісті қаулысын шығару жолымен қабылданады.
Республика Үкіметі:
- Республика заңдарының ... ... ... ... басқа да орталық және жергілікті атқарушы органдардың ... ... ... республикалық бюджетті және оның атқарылуы туралы есепті табыс етеді;
- ... ... ... немесе мемлекеттік шығысты ұлғайтуды көздейтін ... ... ... жөнінде қорытындылар береді;
Парламент депутаттарының сұрауларына жауап береді.Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Үкіметі:
- мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясаттың ... ... оны ... асыру жөніндегі стратегиялық және тактикалық шараларды әзірлейді;
- мемлекеттік ... ... ... және ... дамудың индикативтік жоспарларын әзірлеп, жүзеге асырады;
- ... ... ... ... республикалық бюджетті әзірлеу мен оны өзгертуге қатысады, Парламентке республикалық бюджетті және оның ... ... ... ... ... атқарылуын қамтамасыз етеді;
- Республиканың қаржы жүйесін ... ... ... ... және ... ... мемлекеттік валюта, қаржы және материалдық ресурстарды жасақтау мен пайдалануда заңның сақталуына мемлекеттік ... ... ... ... және ... ... ... асырады;
- мемлекеттік баға түзу саясатын талдап ... және ... ... ... реттейтін бағалар қолданылатын өнімдер, ... мен ... ... ... ... ... ... ұйымдастырады, оны ... ... ... ... ... және жүзеге асырады, ... ... ... ... ... ... ... ақы төлеу, азаматтарды әлеуметтік қорғау, мемлекеттік әлеуметтік қамсыздандыру мен әлеуметтік сақтандыру жүйесін және шарттарын белгілейді және т.б [11, 112б].
Сот билігінің ... ... ... ... орынды сот органдарының жүйесі алады. Олардың негізгі әлеуметтік функциясы әділ сотты жүзеге асырады, қоғамда пайда болатын дауларды шешу мен құқыққа ... ... ... ... ... болып табылады.
Заң шығарушы мен атқарушы билікті жүзеге асыратын өкілеттік органдар мен басқару органдары сияқты, сот органдарының жүйесі сот билігін жүзге ... Бұл ... ... елдердің конституцияларында және заңдарында ресми түрде бекітілген. Сөйтіп, Испания Конституциясының 117 ... (1978 ... . ФРГ (1949 ... ... 92 ... сай ... ... жүзеге асыратын органдар -- мемлекеттік билік механизмінде және тежемелік әрі тепе-теңдік жүйесі ерекше роль атқаратын мемлекеттік ... ... ... болып табылады. Сот билігі органдарының ерекше рөлі құқық туралы дауларда арбитр ... ... ... ... құрылысы түрлі елдерде бірдей емес. Олардың атаулары да әр түрлі. Мысалы, ... (КНР) бұл ... ... сот, ... ... сот, ... сот пен т.б. ... халықтық соттар.
АҚШ-та ұлттық сот жүйесін АҚШ Жоғарғы соты, штаттардың Жоғарғы соттары, жергілікті соттар, аппеляциялық соттар, әскери трибуналдар мен т.б. ... ... ... орай АҚШ ... АКДІ сот ... ... сотпен және Конгресспен бағзы уақытта бекітілген төменгі соттармен жүзеге асырылады деп бекітеді (3 бап 1 бөлім).
Бірақ, сот органдарының құрылымының түрлі ... ... ... ... ... ... қойылатын мақсаттар мен міндеттер бір.
Сөйтіп, қазіргі мемлекеттердің көпшілігінің конституциялық актілерінде судьялардың тәуелсіздік принципі мен юрисдикция шегінде ... ... ... ... ... ... Мысалы, ҚХР Конституциясының 126 бабында .
Сонымен қатар, қазіргі мемлекеттердің конституцияларының көпшілігінде сот өндірісінің жариялылық пен сот қарауларының ... ... ... [12, 410б].
Қазақстан Республикасында сот төрелігін тек сот қана жүзеге асырады. ... ... сот ... Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты және Қазақстан Республикасының ... және осы ... ... сәйкес құрылатын жергілікті соттар құрайды. Жергілікті соттарға мыналар жатады:
1) облыстық және оларға теңестірілген соттар (Республика ... ... ... ... бар қалалардың қалалық соттары, мамандандырылған сот -- ... ... ... ... соты және ... ... және оларға теңестірілген соттар (қалалық, ауданаралық,мамандандырылған сот -- ... ... соты және ... ... ... ... (әскери, экономикалық, әкімшілік, кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі және басқа) соттар құрылуы мүмкін [17, ... және ... ... ... уәкілетті органның Жоғарғы Сот Төрағасымен ... ... ... ... ... Президенті құрады, қайта ұйымдастырады және таратады. Аудандық сот бірінші инстанциядағы сот болып табылады.
Облыстық және оларға теңестірілген соттарды уәкілетті органның ... ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасының Президенті құрады, қайта ұйымдастырады және ... ... ... Соты ... юрисдикция соттарының қарауына жатқызылған азаматтық, қылмыстық және өзге ... ... ... сот ... болып табылады, заңда көзделген іс жүргізу нысандарында олардың қызметін қадағалауды жүзеге асырады және сот практикасының мәселелері бойынша ... ... ... ... ... ... ... жатқызылған сот істері мен материалдарын қарайды;
2) сот практикасын зерделейді және оны жинақтаудың қорытындыларыбойынша Республика соттарының сот ... іске ... ... ... ... қарайды;
3) сот практикасында ... ... ... ... түсіндірмелер беретін нормативтік қаулылар қабылдайды;
4) ... ... ... да ... ... асырады.
Заңнама билігі Парламенттің екі палатасынан тұрады. Қазақстан Республикасының 1995 ... 30 ... ... ... қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес қос палаталы Парламенті - Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... ең ... ... органы. Парламенттiң ұйымдастырылуы мен қызметi, оның ... ... ... ... Конституциясымен, осы Конституциялық заңмен және Республиканың басқа да заң актiлерiмен белгiленедi. Кезекті сайланған ... ... оның ... ... ... кезден басталады және келесі сайланған Парламенттің біріншi сессиясы жұмысының басталуымен ... Бұл ... ... ... ... ... сайланымының кезектілігімен айқындалады. Парламенттің өкілеттік мерзімі кезекті сайланған Мәжіліс депутаттарының өкілеттік мерзімімен айқындалады. ... және ... ... ... ... Республикасының Конституциясында көзделген тәртіппен мерзiмiнен бұрын тоқтатылуы мүмкiн. ... ... ... ... iстейтiн екi Палатадан: Сенаттан және Мәжiлiстен тұрады.
ҚР Парламентінің Сенаты әр облыстан, ... ... бар ... және Қазақстан Республикасының астанасынан екі адамнан, тиісінше облыстық, ... ... бар ... және ... ... ... ... органдары депутаттарының бірлескен отырысында сайланатын депутаттардан құралады. Сенатта қоғамның ұлттық-мәдени және қоғамның өзге де елеулі мүдделеріне өкілдікті қамтамасыз ету ... ... он бес ... ҚР ... ... ... Сенат депутаттарының жартысы әрбір үш жыл сайын қайта сайланып отырады. Сенат депутаттарының өкілеттік мерзімі - алты ... ... ... ... ... өз ... ... жасырын дауыс беру арқылы Палата депутаттары жалпы санының көпшілік дауысымен ... ... ... Сенат Төрағасының қызметіне кандидатураны Қазақстан Республикасының Президенті ұсынады. Парламенттің Жоғары палата депутаттарының жалпы саны - 47 ... ... ... ... ... (Парламенттің Жоғарғы палатасы):
* Қазақстан Республикасы Президентінің ұсынуы бойынша Республика Жоғарғы Сотының Төрағасы мен Жоғарғы Сот судьяларын сайлау және ... ... ... ант ... ... ... Республика Ұлттық Банк Төрағасын, Бас прокурорын және ... ... ... Төрағасын тағайындауына келісім беру Республиканың Ұлттық Банкінің Төрағасын, Бас ... ... ... ... және ... Сот судьяларын ешкімнің тиіспеуі құқығынан айыру;
* Мәжіліс өкілеттігінің мерзімінен бұрын ... ... оның ... ... ... ... ... мен заңдарды қабылдау бойынша Республика Парламентінің функциясын орындау;
* Конституциямен Парламент Сенатына жүктелген ... да ... ... депутаттарын сайлау жалпылай, теңдік және тікелей және құпия сайлау құқығы негізінде ... ... ... ... ... және ... ... сайланған депутаттармен жасақталады. Мәжіліс конституциялық заңда белгіленген тәртіппен сайланатын жүз жеті ... ... ... ... бiр мезгiлде екi Палатаға бiрдей мүше бола алмайды. Мәжiлiс депутаттарының ... ... - бес ... ... ... ... ... (Парламенттің төменгі палатасы):
* Парламентке енгізілген конституциялық заңдар мен заңдардың жобаларын ... ... және осы ... қарау;
* Палата депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен Республика Президентіне Республика Премьер-Министрін тағайындауға келісім беру;
* Республика Президентінің кезекті ... ... ... ... Мәжілісіне жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асыру.
Қазақстан Республикасының атқарушы билік органдары
Қазақстан Республикасының атқарушы органдарына ҚР Үкіметі, министрліктер, комитеттер, ... ... ... және оның басқарушы органдары жатады. Атқарушы билік өкіметтің қолында жиналған. Президенттік республикаларда өкімет саяси және ұйымдық ... ... ... ... ... тармағына жатады. Парламенттің қатысуымен Президент басқарады, оның дербес құзыретті алқалық шешуші органы. Кабинат мүшелері бүкіл халық сайлаған ... ... ... ... береді. Үкіметтің нақты егемендігі нақты мемлекет басшысының субъективтік пікіріне тікелей тәуелді. ... ... ... - ... ... ... ... атқарушы органдардың жүйесін басқаратын және олардың қызметіне басшылық ететін мемлекеттік ... Оның ... ... ... - ... және ... ... заңдарда белгіленген. Бұл заңда Қазақстан Республикасының Президентінің 1995 жылы 18 желтоқсандағы конституциялық күші бар жарғымен бекітілген. Президент Үкімет мүшелерін тағайындағанда ... 64 ... ... бойынша жүзеге асырады және бүкіл атқарушы органдардың жүйесіне басшылық жасайды. Қазақстан Республикасының Үкіметін премьер-министр, оның орынбасарлары, ... ... ... ... ... ... ... комитеттерінің төрағалары құрайды. Үкімет және нормативтік қаулылар қабылдайды және нұсқаулар береді.
Қазақстан Республикасының ... -- ... ... ерекше тармағы ретiнде министрлiктерден, агенттiктерден, комитеттерден тұратын орталық атқарушы органдар, облыстық, аудандық және ... ... ... ... ... ... жүйесiн басқарады және олардың қызметiне басшылық жасайды. Оның құқықтық мәртебесiнiң негiздерi Қазақстан Республикасының Конституциясында бекiтiлген (64-бап). Үкiметтiң құзыретi, ұйымдастырылуы мен ... ... ҚР ... ... 1995 ж. 18 ... ... "Қазақстан Республикасының Үкiметi туралы" (1999 ж. 6 мамырда өзгерiстер мен толықтырулар енгiзiлген) ҚР-ның конституц. Заңымен ... ... ҚР ... аталған конституц. заңның, ҚР-ның заңдары мен өзге де нормативтiк актiлерiнiң негiзiнде және оларды орындау үшiн ... ... ... ... ... Конституциясында көзделген тәртiппен құрады. Премьер-Министр Үкiмет басшысы болып ... ... ... келiсiмiмен Президент қызметке тағайындайды және қызметтен босатады. ҚР-ның Премьер-Министрi өзi тағайындалғаннан ... он күн ... ... ... мен құрамы туралы ҚР Президентiне ұсыныс енгiзедi. ... ... ... ... үкiмет құрылымын анықтайды, оның мүшелерiн қызметке тағайындайды және оларды қызметтен босатады, орт. атқарушы органдарды құрады, таратады, қайта құрады. ҚР ... ... ... мен өзге де орт. ... ... ... ... -- алқалы орган. Оның құрамына Үкiмет ... -- ... ... оның ... министрлер, өзге де лауазымды адамдар кiредi. Премьер-Министр мен Үкiмет мүшелерi қызметке кiрiсер ... ... ... және елбасына ҚР Үкiметi туралы конституциялық заңда ... ... ант ... ... ... ... берiлген. Ол Президентке Үкiмет құрамына кiрмейтiн министрлiктердi, орталық атқарушы ... ... ... құру және ... ... министр қызметiне кандидатуралар жөнiнде, министрдi қызметтен босату туралы ұсыныстар енгiзедi, Үкiметтiң қызметiн ұйымдастырып, оған басшылық жасайды және оның ... үшiн ... ... ... ... ... ... өкiлеттiктер берiлген:
* ол мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясаттың негiзгi бағыттарын, оны жүзеге асыру жөнiндегi стратегиялық және тактикалық шараларды талдап ... ... ... ... ... және ғылыми-техникалық дамудың индикативтiк жоспарларын әзiрлеп, iске асыру;
* Республика Президентi белгiлеген ... ... ... және оған ... ... ... қатысу, парламентке республикалық бюджет және оның атқарылуы туралы есеп беру, бюджеттiң атқарылуын қамтамасыз ету;
* ҚР-ның қаржы жүйесiн нығайту ... ... ... ... ... ... ... қаржы және материалдық қорларының құралуы мен пайдалануы кезiнде заңдылықтың сақталуына ... ... ... ... және ... ... ... асыру;
* баға құралуының мемлекеттік саясатын әзiрлеп, ұйымдастыру;
* мемлекет реттейтiн баға қолданылатын өнiмдердiң, тауарлар мен қызмет ... ... ... ... ... басқаруды ұйымдастыру, оны пайдалану шараларын әзiрлеп, жүзеге асыру, мемлекеттік меншiк ... ... ... ... ... ақы төлеу, азаматтардың әлеуметтік қорғалуы, мемлекеттік әлеуметтік ... және ... ... ... мен ... айқындау;
* мемлекеттік аймақтық саясаттың негiзгi бағыттарын әзiрлеп, iске асыру;
* аймақтарды әлеуметтік-экономикалық дамытудың аймақаралық мәселелерiн шешудi ... ... ... мен ... дамыту, жаңа технологияларды енгiзу, мәдениеттi, бiлiм берудi, денсаулық сақтауды, туризм мен спортты дамыту жөнiндегi мемл. саясатты айқындап, iске ... ... ... мен ... ... ортаны оңтайлы пайдалану және қорғау шараларын әзiрлеп, жүзеге асыру;
* құқықтық реформалардың жүзеге асырылуын қамтамасыз ету;
* азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау және ... пен ... ... ... ... қауiпсiздiгi мен қорғаныс қабiлетiн, аумақтық тұтастығын сақтау және қорғау, ҚР-ның мемлекеттік ... ... ... әзiрлеп, iске асыру;
* келiссөздер жүргiзу және үкiметаралық келiсiмдерге қол қою ... ... ... ... шет мемлекеттермен, халықаралық және аймақтық ұйымдармен қарым-қатынасты дамытуын қамтамасыз ... ... ... ... iске асыру шараларын әзiрлеу;
* сыртқы сауданы дамыту шараларын қолдану;
* ... ... ... ... пен ... ... ... асыру;
* Конституциямен, заңдармен және президент актiлерiмен жүктелген өзге де қызметтердi орындау.
Сот билігі
Қазақстан Республикасының Конституциясының 75-бабына ... ... ... сот ... тек қана сот ... ... Сот ... азаматтардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғайды. Сот ісін жүргізудің азаматтық, қылмыстық және заңмен белгіленген өзге де нысандары арқылы жүзеге ... ... ... сот ... ... Жоғарғы Соты мен Республиканың жергілікті соттары (облыстық және оларға теңестірілген соттары, аудандық (қалалық) құрайды. Республика аумағында Қазақстан Республикасының ... ... ... тәуелсіздік алуына байланысты 1993 жылы қабылданған Республикалық Конституцияда сот билігі Конституциялық Сотқа, Жоғарғы Сотқа және Жоғарғы Төрелік ... ... заң ... ... төменгі соттарға тиесілі екені көрсетіліп, сот билігінің өзге ... ... ... ... ... берілді. Аталған Конституция судьялардың сайлануы мерзімін 10 жылға дейін ұзартты.
1995 жылы 30 тамызда ... ... ... жаңа Конституциясының дүниеге келуінен басталды. Жаңа кезең бойынша сот ... тек ... ... Соты және ... ... жататындығы белгіленіп, бұл соттар тұрақты судьялардан тұратын ... ... ... Конституциялық Сот және Жоғарғы Төрелік Сот таратылды.
2000жылдың 1қыркүйегіндегі Қазақстан ... ... ... ... ... Республикадағы соттар қызметін материалдық-техникалық және өзгедей қамтамасыз етуді жүзеге асыратын уәкілетті орган ретінде Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты ... сот ... ... комитет құрылып, сот билігі атқарушы биліктің ықпалынан толығымен шығарылды.
Республикадағы сот билігінің тәуелсіздігін бекітудегі тарихи маңызы бар келесі тағы бір ... - 2000 ... 25 ... Конституциялық Заңның қабылдануы. Бұл Заң судьялардың құқықтық мәртебесін және жаңа сот жүйесін бекітіп, Жоғарғы Сот ... және ... ... ... ... кеңейтті.
Республиканың сот жүйесі Конституциямен және Республиканың конституциялық заңымен белгіленеді. Республиканың Конституциясында белгіленгендей, кез келген басқа органдардың, лауазымды тұлғалардың немесе ... ... сот ... ... алуға хақысы жоқ. Сонымен қатар Конституция қандай да бір атаумен арнаулы және төтенше ... ... жол ... ... ... ... атынан жүзеге асырылады және оның мақсат-міндеті азаматтар мен ұйымдардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғауды, Республика Конституциясының, заңдардың, өзге де ... ... ... ... ... ... ету.
Соттар шешімдердің, үкімдері мен өзге де қаулылардың Республиканың бүкіл аумағында міндетті күш болады, оларды орындамау, сол сияқты сотты ... өзге де ... заң ... ... ... ... сот төрелігін іске асыру кезінде тәуелсіз және Конституция мен заңға ғана бағынады.
Сот төрелігін іске асыру ... ... ... ... да ... араласуға жол берілмейді және ол заң бойынша жауапкершілікке әкеп соғады. Нақты істер бойынша судьялар есеп бермейді.
Заңды қолданған кезде ... ... ... ... алуға тиіс:
- адамның кінәлі екендігі заңды күшіне енген сот үкімімен танылғанша ол жасалған қылмысқа кінәлі емес деп есептеледі;
- бір ... ... үшін ... де ... ... ... әкімшілік жауапқа тартуға болмайды;
- сотта әркім өз сөзін ... ... ... белгілейтін немесе күшейтетін, азаматтарға жаңа міндеттемелер жүктейтін немесе олардың жағдайын нашарлататын заңдардың кері күші болмайды. Егер құқық бұзушылық ... ... ол үшін ... ... ... тасталса немесе жеңілдетілсе, жаңа заң қолданылады;
- айыпталушы өзінің кінәсіздігін дәлелдеуге міндетті емес;
- ешкім ... ... ... және ... ... шектегі жақын туыстарына қарсы айғақ беруге міндетті емес. Діни қызметшілер өздеріне сеніп сырын ашқандарға қарсы куәгер ... ... ... заңсыз тәсілмен алынған айғақтардың заңды күші болмайды. Ешкім өзінің жеке мойындауы негізінде ғана сотталуға тиіс емес;
- адамның кінәлі екендігі жөніндегі кез ... ... ... ... қарастырылады;
Қорытынды
Егемен ел атанған Қазақстан Республикасы құқықтық мемлекет құру үшін мемлекеттік органдарда кәсібилік, демократиялық қағидаларын ұстану керек. ... ... ... ... қызметкер кәсіби даярланған маман болуы тиіс. Мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилігі және этика мәселесі мемлекет ... ... ... ... күн ... ... мәселелердің бірі. Қазақстан Республикасының Президентінің жолдауында көрсетілгендей жаңа кадр саясатын жүргізу, жаңа басқару тобын құру, мемлекеттік органдарды еліміздің ... мен ... ... ... ... ... етуді талап етеді. Мемлекеттің көп қырлы қызметі өзінің сипаты мен ... ... ... мен ... ... ... мен ... жұмыс нысандары мен әдістерімен ерекшеленетін әр түрлі мемлекеттік құрылымдар жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Олардың комплексті пайдалану мемлекет мұқтажын ... ... ... ... міндеттерді шешуге мүмкіндік береді.Мемлекеттік билікті, оның қызметі мен міндеттерін іске асыру үшін белгілі бір механизм қалыптасады. ... ... мен ... іске асырылатын органдар жүйесін мемлекет механизмі дейміз.Мемлекет механизмі мынадай бөліктерден тұрады: мемлекеттік аппарат, мемлекеттік ұйым, мекеме, ... ... ақша - ... ... ... ... және оның мемлекет механизміндегі орны. Мемлекеттің органы мемлекет механизмінің бірі болып табылады. Мұндай органдардың жиынтығы мемлекет механизмінің басты буынын ... ... ... ... тән ... мен белгісі анықталған жағдайда ең алдымен оның мемлекеттің құрылымдық компаненті екендігін негізге алу ... ... ... жалпы сипаты (егемендігі, өктемдігі, мемлекеттік аумақ шегіндегі қызметінің жалпы сипаты, адамдардың мемлекетке азаматтық тиістілігі негізінде жалпы халықты қамту) мемлекеттік органдардың ... ... ... ... олардың әрқайсысында өзгеше ұйғарылады. Тұтас нәрсенің бір бөлігі ретінде ... және оның ... ... ... ... ... да ... сипаты болады. Оның қандай құқықытары болса да, құзыреті басқа құрылымдардың құзыретінен қалай ерекшеленсе де, мемлекеттің атынан, билікті жүзеге асыру ... бірі ... ... ететіндігі маңызды. Мемлекеттік қызметшілер әкімшілік құқықтық субьектілері ретінде демократия мен құқық негізінде ... ... және ... - ... ... ... Қазақстан мемлекеттілігінің нығайту және қоғамды реформалау сияқты міндеттерді шешуде аса маңызды рөл атқарады. Елімізде қоғам мен мемлекет өмірінің ... ... ... ... қайта құруға байланысты түбегейлі өзгерістер мемлекеттік қызметшілерге ... жаңа ... ... ... ... көшу ... мемлекеттік аппараттың - қызметі нарықтық реформаларды жүзеге асырудың міндеттеріне толығынан сай келмейтін болғандықтан мемлекеттік қызметті реформалаудың қажеттілігі пайда болды. ... ... ... және келешектегі саяси және экономикалық жағдайларда жұмыс ... ... ... жаңа ... мемлекеттік аппарат, жоғары кәсіби білікті, құзыретті, тиімді және ... ... ... Бұл ... шешу ... ... ... әкімшілік-құқықтық мәртебесін белгілеуді де қамтиды. Мемлекеттік билік заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөлу - бұл ... ... ... ... ... қызметінің ең басты қағидасы. Ол Қазақстан Республикасының Конституциясында былай анықталған: Республикада мемлекеттік билік біртұтас, Конституция мен ... ... заң ... атқарушы және сот тармақтарына бөліну қағидасына сәйкес жүзеге асырылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... Қ. Д., ... А. Қ., ... А.Н. Мемлекет жәнеқұқық теориясы. - Алматы, ҚазМу баспа орталығы.1999. 320б.
2. Қазақстан Республикасының Заңы. 27б.
3. ... Д.А. . Оқу ... ... 2004ж. 106б.
4. Ағдарбеков Т. Оқулық. - ... ... ... 2003. 328б.
5. ... ... ... Заңы. //Егемен Қазақстан. 1995ж. 21 қазан. 3-5б.
6. ... ... ... - ... .
2000ж. 48б.
7. Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңы. //Егемен Қазақтан 1999ж. 15 мамыр. 3-4б.
8. ... С.К. . Оқу ... - ... 2001ж. 348б.
9. ... және ... негіздері. Оқулық. Алматы. 574б.
10. Д.А. . Оқу құралы. Алматы. 2004ж. 106б.
11. ... Т. ... - ... ... ... 2003. 328б.
12. 2007жыл 21 мамырдағы № 254 ҚР Заңы.
13. Булгакова Д.А. ... және ... ... ... 2004 жыл

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басқарудың жапондық типінің базалық принциптері9 бет
Көп пропозициялы дискурс401 бет
Қазақстан Республикасының мемлекеттілігіміздің қалыптасуының себептері, жалпы міндеттері, құрылымы, функциялары, механизмдері17 бет
"Мендельдік емес генетика"3 бет
"Сегнетоэлектриктер және пьезоэлектриктер туралы негізгі мағлұматтар."4 бет
12-қабатты және екі қабатты авто паркингті тұрғын үй комплексі47 бет
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
«Трансформатор» АҚ-ның жаңартылған механикалық цехын электр энергиясымен қамтамасыз ету: есептік зерттеу33 бет
«Қазақстан халық банкі» акционерлік қоғамы қолма-қолсыз есеп айырысуының ұйымдастырылуына талдау37 бет
Іскерлік белсенділікті салықтық ретеу114 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь