Дене шынықтыру мен спортты басқару жүйесі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1 Әлеуметтік басқарудың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.1 Басқару теориясының негізгі ұғымдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2 Дене шынықтыру мен спортты басқару жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.1 Дене шынықтыру мен спортты басқарудың мемлекеттік органдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.2 Дене шынықтыру мен спортты басқарудың қоғамдық
ұйымдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
2.3 Дене шынықтыру . спорттық ұйымдар. Оқушылар мен дене тәрбиесін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
3 Басқару қызметі, принциптері мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
3.1 Дене шынықтыру мен спорттың дамуын жоспарлау мен болжау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
3.2 Дене шынықтыру мамандарын дайындау мен оларды
орналастыру жұмыстарын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
3.3 Орындалуын бақылау мен тексеру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
3.4 Есепке алу мен есеп беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
3.5 Дене шынықтыру мен спортты қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... ... .33
3.6 Дене шынықтыру мен спортты материалдық. техникалық жабдықтау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
3.7 Дене шынықтыру мен спортты басқару принциптері ... ... ... ... ... ..36
3.8 Дене шынықтыру мен спортты басқару әдістері ... ... ... ... ... ... ... ..40
3.9 Басқарудың құқықтық факторлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 43
4 Шет елдердегі спорттық ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
4.1 Халықаралық спорт қозғалысының ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... 47
5 Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..51
6 Пайдаланылған әдебиетер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53
Кіріспе

Дана халқымыз «Басты байлық- денсаулық», «Тазалық -саулық негізі, саулық- байлық негізі»- деп тегін айтпаса керек. «Қазақстан -2030» мемлекеттік стратегиясында дене тәрбиесі туралы: «Салауатты өмір салтын ынталандыру әр қайсымыздың дене тәрбиесімен айналысуымызға, дұрыс тамақтануымызға, есірткілерлді, темекі мен ішімдікті тұтынуды қойып, тазалық пен санитария шараларын сақтауымызға бағытталған.
Жеткілікті құрал болмай тұрған жағдайда күрес пен денсаулықты нығайту жөніндегі біздің стратегиямыз азаматтарымызды салауатты өмір салтына әзірлеуден басталады. Салауатты өмір салтымен дұрыс тамақтануымызды, тазалық пен санитария ережелерін насихаттайтын пәрменді ақпараттық іс- шаралар жүргізілуі қажет»,-деп атап көрсетілген. Расында да қоғамдық сана мен мораль, есірткіге, ішімдікке барынша қарсы болуға тиіс. Кешегі кеңес заманында ішімдік пен қанша күрескені мен біздің тұрмысымызға, әдетімізге, дәстүрімсізге, тереңдеп еніп алған болатын. Бүгінгі таңда да көпшілік нарықтық жағдайдың қиыншылығына кезігіп, күйзеліске түскен шақта да ішікілік мәселесі тиылар емес.
Бұл турасында Президент жолдауында: «Көптеген елдер бұл кеселге тиым салғанымен, табысқа жете алмады. Осыған қарамастан кейбір елдер ұтымды ақпараттық және түсіну саясатын жүргізу, мәдениет пен білім арқылы едәуір табыстарға қол жеткізді. Өнеркәсібі дамыған елдерде ішімдікті пайдаланушылар мен темекі тартушылардың саны кеми түсуде, өйткені кәіпкерлік- денсаулығы мықты жандардың үлесі. Өмір салтын теріс әдеттерден спортқа көшіру тиімді жолдардың бірі болып табылады»,- деп атап айтылған.
Білімді меңгерту үшін сабақты тек түсіндіріп қана қою жеткіліксіз. Оқушы алған білімін сол қалпында жаңартып қана қоймай, пысықтап отыруы тиіс. Білімді пысықтау жұмысы дұрыс жолға қойылған жағдайда оқушылардың ойлау белсенділігі артады, өздігінен жұмыс істеу шеберлігі қалыптасады. Осы орайда қарастырып отырған дипломдық жұмысымның тақырыбы: «Дене шынықтыру және спортты басқару» Дипломдық жұмысымның өзектілігі: Қазастан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беру тұжырымдамасының негізгі мақсаты- білім беру жүйесінің барлық деңгейлерінде қоғамның талаптарына сәйкес білімді, кәсіби біліктілігі жоғары тұлғаны тәрбиелейтін бәсекеге қаблетті білім негізін қалыптастыру. Дипломдық жұмысымның алдына қойған міндеті:
• Оқушылардың деңгейін қалыптастыру, өзін тәрбиелеуге, өзіндік білім алуға бейімдеу, тұлғаның үздіксіз білім алуына, өз бетінше біліміні толықтырып тереңдетуге ынта- ықыласын тудыру;
Пайдаланылған әдебиеттер

1. «Дене тәрбиесін өткізу және басқару»З .А.Есмағамбетов Қарағанды 2004 ж
2. «Президенттыік сынамалар» М.И.Горанько Алматы 1997 ж
3. «Дене шынықтыру пәнін оқыту әдістемесі» Ұ.Ж. Мұхамбетжанов Астана 2007 ж
4. «Дене тәрбиесі әдістемесі» А.Құлназаров алматы 2002 ж
5. «Алғашқы әскери дайындық» К.Р.Аманжолов Алматы 2003 ж
6. «Дене тәрбиесі әдістемелік нұсқау» С.Тайжанов Алматы 2004 ж
7. «Дене тәрбиесінің негіздері» Е.Уаңбаев Алматы 2000 ж
8. «Дене мүмкіндіктерін тәрбиелеу» С.Тайжанов Алматы 2004 ж
9. «Бастауыш мектептегі дене тәрбиесі» Т.Базарбек Алматы 1994 ж
10. «Дене тәрбиесі» Ю.Тілеуғалиев Алматы 2003 ж
11. «Дене тәрбиесі» С.Қасымбекова Алматы 2004 ж
12. Қазақстан Республикасының «Дене шынықтыру және спорт туралы» заңы 1997 ж
13. «Қазақстан - 2030» Алматы 2006 ж
14. «Қазақстан Республикасының Конституциясы » Алматы 2007 ж
15. “Дене тәрбиесі” журналы, 2005ж.
16. Қазақстан мектебі. 2001-7. Ұ.Мұхамеджанова. Дене жаттығуларын ұйымдастыру.
17. Валеология. 2003ж.
18. Қазақстан мектебі. 2002-9. С.Мұхтаров. Дене тәрбиесі сабағында.
19. “Ертең тағы сайыс”. Алматы, “Жалын”. Ө.Орынбеков 1982ж.
20. “Ұлттық ойындар”. Алматы, 1989ж. Е.Хамитов
21 21. Валеология 2008-1. А.Жолдасов. Сауықтыру міндеті
22 22. «Дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесі» Т.Ш.Қуаныш
23 23.«Дене тәрбиесінің ілімінің негіздері» Қарағанды 2001ж З.Есмағанбетов
        
        Мазмұны
Кіріспе
..........................................................................
...........................3
1 Әлеуметтік басқарудың теориялық
негіздері.....................................7
1.1 ... ... ... Дене ... мен ... басқару
жүйесі...................................9
2.1 Дене шынықтыру мен спортты басқарудың мемлекеттік
органдары.................................................................
............................................11
2.2 Дене ... мен ... ... ... Дене ... - ... ұйымдар. Оқушылар мен дене
тәрбиесін
ұйымдастыру...............................................................
.......................16
3 ... ... ... мен
әдістері........................................19
3.1 Дене шынықтыру мен спорттың дамуын жоспарлау мен
болжау....................................................................
..............................................21
3.2 Дене шынықтыру мамандарын дайындау мен ... ... ... ... ... Есепке алу мен есеп
беру......................................................................
31
3.5 Дене шынықтыру мен спортты
қаржыландыру.................................33
3.6 Дене шынықтыру мен спортты материалдық- техникалық
жабдықтау.................................................................
...........................................36
7. Дене шынықтыру мен ... ... Дене ... мен ... ... ... Басқарудың құқықтық факторлары
....................................................43
4 Шет елдердегі спорттық ұйымдастырылуы
........................................45
4.1 Халықаралық ... ... ... ... ... байлық- денсаулық», «Тазалық -саулық
негізі, саулық- байлық негізі»- деп тегін айтпаса керек. ... ... ... дене ... ... «Салауатты
өмір салтын ынталандыру әр ... дене ... ... ... ... ... ... тұтынуды қойып, тазалық пен санитария шараларын сақтауымызға
бағытталған.
Жеткілікті құрал болмай тұрған жағдайда ... пен ... ... біздің стратегиямыз азаматтарымызды салауатты өмір
салтына әзірлеуден басталады. Салауатты өмір ... ... ... пен ... ... ... ақпараттық іс- шаралар жүргізілуі ... ... ... да ... сана мен ... ... ... қарсы болуға тиіс. Кешегі кеңес заманында ішімдік
пен қанша ... мен ... ... ... ... еніп ... болатын. Бүгінгі таңда да
көпшілік нарықтық жағдайдың ... ... ... ... да ... ... ... емес.
Бұл турасында Президент жолдауында: «Көптеген елдер бұл кеселге
тиым салғанымен, табысқа жете алмады. Осыған қарамастан кейбір ... ... және ... ... ... ... пен білім
арқылы едәуір табыстарға қол ... ... ... елдерде
ішімдікті пайдаланушылар мен темекі тартушылардың саны кеми түсуде,
өйткені кәіпкерлік- денсаулығы мықты ... ... Өмір ... ... спортқа көшіру тиімді жолдардың бірі болып табылады»,- деп
атап айтылған.
Білімді меңгерту үшін сабақты тек түсіндіріп қана қою ... ... ... сол ... ... қана ... пысықтап отыруы
тиіс. Білімді пысықтау жұмысы дұрыс ... ... ... ... белсенділігі артады, өздігінен жұмыс істеу шеберлігі
қалыптасады. Осы ... ... ... ... ... ... шынықтыру және спортты басқару» Дипломдық жұмысымның
өзектілігі: Қазастан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім ... ... ... білім беру жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... тұлғаны тәрбиелейтін ... ... ... негізін
қалыптастыру. Дипломдық жұмысымның алдына қойған міндеті:
• Оқушылардың деңгейін қалыптастыру, өзін ... ... ... ... ... үздіксіз білім алуына, өз
бетінше біліміні ... ... ... ... ... ... ашу арқылы нарықтық, экономикалық жағдайында оқушылардың
өз ойларын ... ... ... ... Жеке ... дене ... ... спорт туралы заңды
білуге, жан- жақты дене ... ... және ... ... ... ... болжамы: Білімді ұрпақ- негеменді елдің ... Біз ... ... ... ... дегенде рухани жан дүниесі
бай, білімі мен біліктілігі жоғары, талап- талғамы терең, салауатты
өмір ... ... ... ... ... Зерттеу
пәні: Қазақстан Республикасының жалпыға білім берудегі «Дене шынықтыру
және спорт» пәнінің мемлекеттік стандарты және ... ... ... және ... ... ... Зерттеу нысаны: Мектеп
жасындағы оқушылардың білімді әрі ... ... ... ... ... ... оқушы психологиясы мен физиологиясы. Дипломдық
жұмыстың теориялық негізі төмендегі нормативтік документтер құрылған:
• ҚР жалпыға білім ... ... ... ҚР «Дене шынықтыру» пәнін оқытудың Мемлекеттік стандарты
• Базистік жоспар
• «Дене шынықтыру» пәнінің оқу бағдарламасы
Практикалық негізі: Жазылып ... ... ... ... ... ... ... оқытушыларына, ата-
аналарға көмекші құрал болады деген ойдамын. Дипломдық жұмыс кезіндегі
төмендегідей ғылыми әдістер пайдаландым:
• Тыңдаушының зейінін жандандыру әдісі;
... және кері ... ... ... ... Шығармашылық әдіс;
• Бақылау және саралау;
Дипломдық жұмысымның құрылымы төмендегідей:Кіріспе,
төрт тарау, қорытынды және қосымша материалдардан тұрады.
Дене мәдениеті ... ... ... ... қаблетін тиімді және
түрде жоғарлатуға бағытталған. Осыған байланысты оның дамуы ... ... ... жақсаруы мен еңбек ету және тәрбие
жұмысына ерекше көңіл бөлуді талап етеді.
Дене тәрбиесі жан ұядан ... ... ... ... және ... оқу ... өндірістік ұжымдарда өткізіліп,
Мемлекеттік тұрғыдан қаралып ... ... ... Дене ... тәніне тигізетін әсері мен заңдылықтарын жете білу бүгінгі
ұрпақтың ертеңгі ұлағатты ... ... ... ... ... ... алдыңғы дамыған елдерден артта қалмауының бірден – бір
кепілі оқыған ғылымдарымызбен бірге, дені сау ... теу мен ... ... қорғай алатын адамдарымыздың көп болуы да байланысты
екені даусыз. Ғылым мен техниканың ... ... ... ... ой еңбегімен алмастырылып дененің қимыл- қозғалыстары азаюда.
Тіптен жас жеткіншекердің теледидар алдында көптеп отыруының өзі ... ... ... ... ... ... ... соғуда.
Қазіргі таңда жастардың дене шынықтырумен айналысуының
ең басты мақсаты ... өмір ... ... ... ... өз ... ... бастап
мемлекеттік саясатта ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық
бағдарламасында салауатты өмір салтына ынталандыру әрқайсымыздың дене
тәрбиесімен айналысуымызға дұрыс тамақтануымызға, ... ... ... ... ... ... ... үшін
жастарды салауатты өмір салтына насихаттап, ақпараттық іс-шаралар
жүргізілуі керек деген.
Қазіргі ... ... дене ... ... ең ... салауатты өмір салты болып табылады.
Дене тәрбиесімен ерте жастан айналысып, тиімді де уақытылы дем ... ... ... ... қабілеті арта түсетіні белгілі. Спорттың
өзіне тән керемет ... ... ... ішімдік, нашақорлық сияқты
зиянды әдеттерден ... ... ... ... Елбасының салауатты
өмір салты туралы сөз еткенде – спорттың бұқаралығына ... мән ... ... ... ... тән азабын былай қойғанда, адам
нағыз азаматтық асқарына көтеріле алмай, ... ... ... жан ... ... екі мүшең сау болса жарлымын деме” – деп ... адам ... ... тән ... жан ... теңестіруге болмайтыны жайлы ескертіп отырған.
Дене тәрбиесі жүйесі дегеніміз - әлеуметтік-экономикалық, заңдылық пен
ғылыми әдістемелік, нормативтік бағдарлама негіздерінің жиынтығы ... дене ... ... ... ... әрі ... ұғымдар мен мекемелер. Дене тәрбиесі жүйесінің басты мақсаты –
күш қуаты мықты, жан-тәні сау, ... ... ... ... құштар, жан-жақты дене тәрбиесі дайындығынан өткен адамдар
тәрбиелеу.
Алайда дене шынықтыру деген тек қана ... ғана ... ол ... да ... ... ... спорттық жаттығулар
үстінде адам өзін бір тиянақты тәртіпке тәрбиелеп, жігерін дамытады,
жаттығу үстінде ол алдына ... ... жету үшін ... түрде дене
қызметін жасап, соған үйренеді. Дене шынықтырумен ... ... да ... ... дене шынықтыру әр түрлі дене жұмысын
атқаруға ғана емес, одан басқа да толып жатқан жұмыстарды ... ... ... ... оны ... бірден бір кепілі
таймайтын жолы, шыныққан дене жанды да шынықтыруға қажет, оған да ... ... ... бір түрі және көпшілікке ... ... мен ... ... ... Жас ... физкультурамен,
спортпен шұғылданғандардың дене құрылысы жақсы дамып, күш-қайраты мол
болады. Дене шынықтыру үстінде ... аса ... ... да ... ... ... жетістіктер пайда болады.
Спортшылардың қан тамыр жүйесі дамып, ... ... ... ... ... жүреді. Шыныққан дененің табиғатқа икемделгіштігі де
анағұрлым жоғары болады.
Бағдарлама мектептің ... ... ... ... ... ... спорттық пәндер мазмұнын күшейтуді
көздейді.
Дене тәрбиесімен ерте ... ... ... де ... ... ... ... еңбек етуге қабілетті арта түсетіні
белгілі. Спорттың өзіне тән ... ... ... тарту, ішімдік
, нашақорлық ... ... ... бойды аулақ ... ... ... тек қана денені ғана емес, ол жанды да
шынықтырады. Себебі, күнделікті ... ... ... ... бір ... ... ... , жігерін дамытады, жаттығу
үстінде ол алдына қойған мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... ... Дене шынықтырумен қатар ... да ... ... басқарудың теорялық негіздері
Дене мәдениеті әрбір адамның жұмыс істеу қаблетін тиімді және
түрде ... ... ... ... оның дамуы бүкіл
халықтың әлеуметтік жағдайының жақсаруы мен еңбек ету және ... ... ... ... ... ... ... жан ұядан бастау алып, балабақша, мектеп, орта
және жоғары оқу орындарында, ... ... ... ... ... ... бағасы берілуде. Дене тәрбиесінің
адам тәніне тигізетін әсері мен заңдылықтарын жете білу бүгінгі
ұрпақтың ертеңгі ... ... ... ... ... ... елінің алдыңғы дамыған елдерден артта қалмауының ...... ... ... бірге, дені сау еңбеке теу мен Отанының
атын шығаратын, қорғай алатын адамдарымыздың көп ... ... ... даусыз. Ғылым мен техниканың ... ... қол ... ой ... алмастырылып дененің қимыл-
қозғалыстары ... ... жас ... ... алдында
көптеп отыруының өзі де дененің қозғалыс сапаларының ... ... ... ... ... ... негізгі ұғымдары
Дене тәрбиесі- ілім. Оның ... мен ... ... талданып, жан- жақты сарапталуы, пән ретінде жүйеленуі-
дене тәрбиесінің теориясы деп аталады.
Дене тәрбиесінің теориясы мен ... үш ... ... Дене тәрбиесінің теориясы- дене тәрбиесі ілімі мен әдістеменің
қоғамда алатын орнын зерттейді.
2. Дене ... ... дене ... ... ... талдайды.
3. Спорттық жаттықтыру- оны өткізу әдістемесін, мерзімі мен кездерін,
артықшылықтарын анықтайды. Бұл дене тәрбиесі ... ... ... ... мәні мен ... ... жинақтай
отырып, бұл ілім адамның дене тәрбиесі процесінің заңдылықтарын ашып
береді.
Қазіргі дене тәрбиесінің теориясы мен ... ... ... ... Отан ... ... еңбек етуге қаблетті, денсаулығы мықты
адамдарды тәрбиелеу;
2. Практикалық ... ... ... жаңалықтар, іс жүзіндегі
тәжірибе жұмыстарымен тексеріледі. Дене ... ... ... ... Еліміздегі дене мәдениетінің орны және оны дамытуға байланысты
«Қазақстан- 2030» даму ... ... ... ... «Қазақстан Республикасы бұқаралық спортты дамыту жөніндегі шұғыл
шаралар»
5. Дене тәрбиесінің теориясы мен ... ... ... ... ғылыми зерттеулердің нәтежиелері.
Дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесі педагогика, психология,
социялогия, физиялогия, анатомия ғылымдарымен сабақтас жүргізіліп, ... ... бер, оны ... ... нығайтудың жолдарын жан-
жақты қарасытырады. Дене тәрбиесінің теориясы мен ... ... ... ... ... ... ойындар мен ат
спорты,спорттық педагогика, спорттық ... ... ... ... ... Осы ... ... нақты
нәтижелер теорияға негіз болып табылады.
Негізгі ұғымдар. Дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесі ... ... ... «Дене тәрбиесі», «Спорт», «Дене қуатының
қалпына ... ... ... ... « Дене ... білімі»
ұғымдарына назар аударамыз.
Дене мәдениеті- ... дене ... ... үшін
пайдаланытылатын қоғамдық –материядлық спорт ғимараттары, ... және ... ... ... ... ... байлығын құрайтын
халықтың жалпы мәдениетінің бір саласы. Ол негізгі дене мәдениеті
болып табылады.
Негізгі дене мәдениеті-адамдардың өз ... ... ... ... және спорт мамандығының жетілдірудің негізгі мамандығы.
Ол жалпы білім беретін мектептерде, ... ... әрі егде ... ... нығайтуға, жұмысқөа ынтаын,
төзімділігін арттыруға көмектеседі. ... адам ... дене ... жетілуін қамтамасыз етеді. ... ... ... бір ... ... ... сол арқылы адамның ... ... ... дене ... және ... дене ... деп
екіге бөлінеді. Ол өмірге аса қажет сан алуан қимыл-әрекеттерді
игеруге, дене ... ... ... және ... ... меңгеріп, терең түсінуге бағытталады.
Сауықтыру дене мәдениетіне- емдеу дене мәдениеті жатады. ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін қалпына
келтіру.
Гигиеналық деен мәдениеті- жаттығушылар ... ... ... ... ... етеді. Сабақ арасында, жұмыста
денешынықтыру, ... ... ... ... ... жазу, серуендеу, саяхат т.б. қолданылады.
Дене мәдениеті қызметтерін- арнаулы және жалпы дене мәдениеті ... ... ... дене ... ... мыналар жатады:
Нормативтік қызмет- адамның қимыл-әрекетін ... ... ... (бұрыңғы Еңбекке, Отан қорғауға дайындық- ГТО) және
еліміздегі спорт разрядтарының нормаларынан ... ... ... деген құштарлық дене сымбаттылығы, әсем қимыл-қозғалыс
арқылы қанағаттандыру. Хабарлау қызметі-адамның мүмкіндігін жетілдіру
жолдарын жинақтап хабарлау. ... ... ... ... өзара түсінісу жолдары. Тәрбие қызметі – адамның
эстетикалық, адамгершілік, зейіндік, ... ... ... дене ... ... білімділік қызметі,- дене
мәдениетін оқу-біілім арқылы қимылдың ептілігі мен ... ... ... ... ... ... дайындау
үшін қолданылатын арнаулы дене тәрбиесінің жүйесі. Тынығу қызметі-
дене тәрбиесі жаттығуларын ... ... ... демалыс, адам
организмінің уақытша жоғалтқан функциялық мүмкіндіктерін ... ... әр ... ... ... ... қол ... бағытталған өнер түрі. Спорт, бұқаралық
спорт (барлық дамдар қатыса ... және ... ... ... олимпиядалар т.б) деп бөлінеді.
Дене қуатының тынығуы-жаттығу ... ... ... ... Ол дене ... ... көмегімен адамның көңілін
көтеріп, бір әрекетті екінші әрекетке көшіреді. Дене қуатын қалпына
келтіру- адам организмінің ауырған жері н ... ... ... ... ... ... ... келтіру, дене қуаты қасиетін
үйлесімді дамытып, жан-жақты дайындығын жоғары деңгейге жеткізу. Дене
қуаты ... ... ... ... мен ... ... және теориялық
біліммен қаруландыру[1].
2 Дене шынықтыру мен спортты басқару жүйесі
Бөлiм қызметiнiң негiзгi бағыттары мен функционалды ... ... ... мен ... ... өмiр,
әлеуметтiк саясат, мәдениет, бiлiм беру, халықтың және ана мен баланың
денсаулығын сақтау, салауатты өмiр салты саласындағы ҚР ... ... ... ҚР өкiметi мен Парламентi қаулыларымен,
Алматы қаласы, аудан әкiмдерi қаулыларының ... ... ... ... ҚР ... ... қағидалары мен нормаларын жазып
бiлуi мен түсiнуi, мемлекеттiк рәмiздердi пайдалану жөнiндегi жұмысты
қамтамасыз ... ... ... - мәдени дамуы, Қазақстанда тұратын халықтардың
салт-дәстүрлерiнiң сақталуын, Мемлекеттiк және ... да ... ... ... ... ... Mәдени мекемелердiң қызметiн үйлестiредi және олардың ... ... ... ... тұратын немесе бұрын тұрған атақты
қайраткерлердiң есiмдерiн мәңгiлiк ... ... ... ... мәдени ескерткiштердi қорғау жұмысын ұйымдастырады.
- Жоспарға сәйкес, ... ... ... ... ... ... ... шаралардың сапалы
дайындалуын және өткiзiлуiн ... ... ... ... одағымен, мүгедектер қоғамымен және басқа ... ... ... ... ... ... ... туралы
оқып бiледi, анализдейдi, қамтиды, қажетiнше олардың қызметi ... ... ... ... ... ... ... заңдылығын
қадағалайды.
- Аудан аймағындағы дiни ... ...... ... ... және дiни сенiм бостандығы туралы заңның сақталуын
бақылауға ... дiни ... ... тоқтатылуы туралы
ұсыныстар енгiзедi.
- Дене шынықтыру және спорт комитетiмен бiрлесе ... ... ... ... ... ... тигiзедi.
- Қазақстан Республикасы Қарулы күштер қатарына ... ... ... Қорғаныс жөнiндегi Басқармасына көмек көрсетедi,
аудан аймағында орналасқан ... ... ... ... ... еңбек ұжымдарындағы моральдық – психологиялық күйiн
анализдейдi, туындаған сұрақтар бойынша кепiлдеме жасайды, ... ... ... және т.б алдын алатын
мәселелер бойынша ұсыныстар әзiрлейдi.
- Ұлттық келiсiмге ... ... ... пен ... сақтауға
бағытталған шаралардың өткiзiлуiн жоспарлайды және ґйымдастырады.
- Халықты ... ... ... ... ... ... ... етедi, халықтың ақпараттық – әдiстемелiк
топпен, сонымен қатар қала және аудан әкiмдерi аппараттарының жауапты
жұмысшыларымен кездесулерiн ұйымдастырады.
Бөлiмнiң құқықтары:
- ... ... сай, ... ... ... ... жұмысқа қажеттi ақпаратты сұрап алуға,
- аудан кәсiпорындарындағы, ұйымдарындағы, мекемелерiндегi, олардың
бағыныштылығы мен меншiк ... ... ... ...... ... саласындағы iстердiң жағдайын бiлуге,
- мәжiлiстер өткiзуге және бөлiм құзыретiне жататын мәселелер ... ... ... ... ... ... келiсе
отырып, аудандық шараларды дайындау мен өткiзуге қатыстыруға,
жағдайы мен мазмұнын бақылауға құқығы бар.
2.1 Дене шынықтыру мен спортты ... ... ... елінде дене тәрбиесі мен спорттың дамуына
маңызды орын ... оның ... ... ісі ... адамдарды еңбек
етуге және отанын қорғауға дайындайтын үлкен шаралардың бірі ... ... Сол ... Қазқстан Призиденті, оның өкіметі бұл
жұмыстың дамуына қозғаушы күш ... ... мен ... ... ... дене тәрбиесі сабағы білім Министрлігінің бекіткен
мемлекеттік бағдырламасы бойынша өткізіледі және аталған ... ... ... ... Одан ... ... ... яғыни, обылыстық, қалалық оқу департаметтерінің құзарына
берілген.
Мектептегі дене тәрбиесі – ... ... ... ... ... ... бірақ тұрақты түрде тиянақты жауапкершілік жүктелген
басқарушылар да болады.
Дене тәрбиесі жұмысының дұроыс ... мен ... ... ... жүктеледі. Ол жалпы дене тәрбиесі
жұмысына басшылық жасай ... ... ... дене тәрбиесі
жұмстарының жоспарын қарап бекітіп, оның ... ... күн ... ... ... ... ... тыс өткізілетін жұмыстарды жүйелі түрде
тексеріп отырады.
Сонымен қоса мекетп ... ... ... ... ... ... ... талаптарын бақылап, оқушыларды уақытылы
дәрігерлік бақылаудан өткізуіне ұстаздар кеңесіне дене ... ... ... оның ... ... дене тәрбиесі мен
спортты дамытуда ата- ... мен ... ... демеушілермен жұмыс
жүргізеді.
Мектептегі екінші тұлға оқу ісінің ... дене ... ... тыс ... ... қадағалап, тексеріп,
сабаққа, спорттық секцияларға кіріп дене тәрбиесі мұғаліміне ұстаздық-
әдістемелік көмек көрсетеді.[1]
Дене тәрбиесі мұғалімінің негізгі ... ... ... ... ... гимнастика мен үзіліс арасындағы ойындарды
иектептің белсенді топтарының көмегімен ұйымдастырады. Жалпы ... ... ... класс жетекшілеріне, бастауыш кластың
мұғалімдеріне дене тәрбиесі жұмыстары жөнінде атап ... ... ... ... шараларды өткізу жөнінде әдістемелік
көмек көрсетеді. Мекептегі спорттық секциялар мен үйірмелер жұмысын
ұййымдастырып, ... ... ... аралық, мектептер арасындағы,
аудандық, қалалық жарыстарға мектептің құрама ... Дене ... ... ... ... ала ... ... жылдық, тоқсандық оқу жоспарларын, сабақтың конспект
жоспарын, сабақтың жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жоспарын жасап мектеп директоры
мақұлдаған және бекіткен құжаттарды дайындайды. ... ... ... ... оның ... жоспарын жүргізеді және
барлық оқушылардың дәрігерлік тексерістерден ... ... ... ... ... дене ... топтарына (негізгі,
дайындық және арнайы медициналық) бөледі.
Сынып жетекшілері, өзінің тәрбие жұмысындағы жоспарында ... ... үшін дене ... әртүрлі шараларды өткізуін
жоспарлайды. Бастауыш және орта ... ... дене ... ... ... ... саяхатқа шығу, катокка, жүзу
бассейні, ... ... ... және ... ... Сынып аралық жарыстарға қатысатын оқушыларға тікелей әртүрлі
көмек көрсетіп, гигиеналық тазалық сақтау, дене тәрбиесі сабағындағы
тәртібі мен үгірімін қадағалап ... Дене ... мен ... ... ... ... дене тәрбиесіне үлкен көңіл бөлінеді. Қазіргі
кезде ... ... ... ... ... ... шынықтыру саласындағы игі істерінің маңызы зор. ... ... ... адамдарының күнінің салқындығына қарамай
суға шомылып ... ... 2-3 ... ... су құйып денені
шынықтырып, сауықтыру және ондай әдетті қалыптастыру. Бұл шара дене
тәрбиесі ... ең бір ... ... ... ... жеті
жылдықта балалар денесінің дұрыс қалыптасуыныңы негізі мен өмірге
керекті қозғалыс сапаларының ... мен ... ... ... ... ... жан- ... үйлесімді дамуы дене тәрбиесі
жұмысын дұрыс ұйымдастыра білуге ... ... ... қарамау оның күшіне сенбей бағаламау
арқасында балалар ... ... ... жиі- жиі ... және ... ... ... жетілуіне зиянын тигізеді. Призидентіміздің
2005-2010 жылдарға арналған ... ... ... ... ... ... ... қозғалыс дағдылары
ерте жастан, сәби дұрыс жүруді, отыруды, тұруды үйрене ... ол ... дене ... ... кеңістікті
бағдарлауды, шынығу процедураларын қабылдауды, салауатты өмір салтын
салтының негізі болып табылатын күнделікті дене шынықтыру- спорттық
жаттығуларды ... ... ... және ... мен ... жетекші ғалымдары мектептке дейінгі жастағы балаларға
арналған қозғалыс ... ... ... ... ... ... ұсынады. Бұл міндеттерді шешудің негізгі бағыттары:
- мектепке дейінгі білім беру мекемелерінде және халықтың
тұрғылықты жері ... ... база ... ата- аналар үшін отбасында мектепке дейінгі жастағы балалардың
дене тәрбиесі жөніндегі әдістемелік құрылымдар және ұсынымдар әзірлеу
болып ... ... ... ... ... шараларды іске
балалардың анатомия- физиологиялық, психологиялық және жас аралық
ерекшеліктеріне байланысты; нақтыланып Қазақстан ... ... ... ... іске асырылады.
Дене шынықтыру жан- жақты тәрбие берудің аса ... ... ... ... ... еңбекке, өмірге бейімдеуге оқу-
тәрбие жұмысында дене шынықтырудың алатын орны ... дене ... ... ұйымдастырылатын жұмыс
түрлері оқушылардан өз еркімен іс- ... ... ... белсенділікті, тапқырлықты талап етеді.
Дене шынықтырудың негізгі міндеттері:
1.Денсаулықты нығайту, дене дамуына дұрыс әсерін тигізу және денесін
шынықтыру. Бұл ... дене ... ... ... ... ... ... негізгі міндет екенін
педагогикалық ұжым мен әр ... ... және ... ... жасы – балалардың жылдам өсуі және денесінің даму ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді
пайдалана отырып, оқушылардың денесінің дұрыс дамуын қамтамасыз етуі
қажет.
Дене жаттығулары сабақтары ең ... адам ... ... ... ... ... ... нығайту міндеттерін
жүзеге асырады. Сондықтан көптеген сабақтар таза ауада өткізіледі, ал
жабық орында өткізілетін сабақтар ... ... ... ... ет ... тыныс алу, қан- тамыр жолдары, сонымен
қатар ағзаның басқа мүшелерінің ... ... ... ... ... ... жүру жаттығулары ерекше орын алады.
Дене жаттығулары сабақтарымен бірге сабақтағы демалыс минуттары,
сабаққа дейінгі гимнастика, үзілісті ұйымдасқан түрде өткізу, мектеп
тазалығы, ... ... ... ... ... жүріс-
тұрысына қарауы сияқты іс- шаралар да қолданылады.
Оқушылардың қалыпты дамуында тұлғагы дұрыс ұстау ерекше орын
алады. Ағзаның, ішкі ... ... ... ... ... байланысты. Жоғарыда аталған іс – шараларды іске асыру,
сонымен қатар тұлғаға арналған ... ... алға ... шешеді.
Денсаулықты нығайту, шынықтыру үшін жаратылыстың табиғи ... ... ... ... ... ... ... мектеп оқушылардың жүйелі және белсенді түрде ... ... ... ... Оқушыларға дене шынықтыру және ... ... ... ... ... мен ... ... міндет оқушыларға дене шынықтыру және спорт жөніндегі
қажетті ... ... ... дене ... ... ... гигиеналық ережені сақтау, сонымен қатар
бағдарлама бойынша барлық дене ... ... ... ... ... ... балалардың өз бетімен дене
жаттығуларын орындауды жаттығуды дұрыс орындау білімін, гигиеналық
талаптарын дұрыс орындауға ... ... ... ... ... ...... талаптардың
орындалуында мұғалімнің, мектептің барлық қызметкерлерінің жеке
басының ... ... орын ... Алға ... ... ... ... қысқаша түрде әңгімелесуді үлкен ... ... ... ... дене ... ... тыс ... іс- шараларда және тағы басқа ... ... дене ... ... ... дене ... және ... тыс іс- шараларды алады.
Алынған білім балалардың сабаққа деген қызығушылығын ... ... ... ... ... ... ... білу іскерлігі мен
дағдысын қалыптастыру, жаңа ... ... ... дене шынықтыру ... ... ... ... дене ... ... ... дене
шынықтыру, үйірмелер мен спорттық секцияларды өмірге қажетті ... ... ... ... ... тепе- теңдік сақтау,
шаңғымен жүру дағдыларын, іскерліктерін қалыптастыру болып табылады.
Сондай- ақ, ... ... ... әр ... ... ... рол ... Балалар мен әр ... ... ... ... ... ... дамытады.
Жоғарыда аталғандардың барлығы балалардың дене ... ... ... ... ... ... ... міндеті оқұушылардың жүйелі және ... ... ... ... ... ету.
4. Жас еркекшеліктеріне қарай ... ... ... (күш- қуат,
жылдамдық, ептілік, шыдамдылық) дамыту.
Әр адамға қажетті қасиеттер күш- ... ... ... ... ... қасиеттері балалрдың қимыл дағдыларын
қалыптастырумен ... ... Дене ... әр түрлі екпінде
өткізілуі – дененің сапалық қасиеттерін дамытады.
Батылдық, табандылық, ептілік, адалдық, жолдастық сезім, ұжымда
жұмыс істей білу, мәдени тәртібін қалыптастыру, ... ... ... ... ... қалыптастыру.
Дене шынықтыру үрдісінде бағалы моральдық және ерік- жігер
қасиеттерін тәрбиелеудің маңызы зор. ... дене ... ... ... арқылы табандылық, өзара достық сезімдері тәрбиеленеді.
Оқушылардың дене шынықтырумен спортқа деген қызығушылығын жүйелі
айналысуы дағдысын тәрбиелеу. Мектептің міндеті балаларды әр ... ... тек ... ... ғана ... күнделікті
өмірде маңызды міндетті шешеу балалрдың қызығушылығын арттыра ... ... ... ... жағдайына айналысушылардың
өзара қарым- қатынасына көңіл бөлу керек.
Балалар ... ... ... ... өсуі мен ... ... болғанымен, қорғаныс функциясының өте төмен екені
белгілі. Сондықтан да дене тәрбиесінің негізгі мақстаы өзін қоршаған
ортаның ... ... ... бере алатын, қорғаныс қаблетін
қалыптастырып, өмірін сақтау, ... ... ... ... жан- жқты ... ... туа біткен қозғалыс сапалар: күш, жылдамдық, ептілік,
тепе- теңдік сақтау, жалпы төзімділікті ... ... ... жас ... ... ... жетілдіру жағына үлкен
назар аудару қажет. Қозғалыс сапаларының ішіндегі ... ... бір ... ... ... ... көз ... Дене шынықтыру - спорттық ұйымдар. Оқушылар мен
дене тәрбиесін ұйымдастыру
Мектептегі дене тәрбиесін ұйымдстыру жұмысы жалпы мектепке ... ... Дене ... ... ... ... жүзеге асырып отырады. Дене тәрбиесі мұғалімі мектеп
директоры алдында ... дене ... ... ... ... және оның ... бағдарламаға сәйкес орындалуына
толық жауап береді. Дене тәрбиесі ... ... ... ... ... ... сүю ... тәрбиелеу, дене тәрбиесі сабағына,
спортқа, жалпы мектептегі оқу ... ... шешу ... ... ... 2. Дене ... ... сапада өткізу және бағдарламада жоспраланған материалдар мен
күн ... ... ... шараларын сабаққа дейінгі
гимнастика, сабақ үстіндегі өткізілетін (үзіліс ... ... ... мен ... күн ... ... дене жаттығуларын
толық өткізуді ... ... 3. ... мен ... ... ... оқу ... басында барлық оқушыларды міндетті дәрігерлік
бақылаудан ... ... ... (дайындық, негізгі және арнаулы
медициналық топтарға) ... ... ... денелердің дамуын
бақылау, сөйтіп дене тәрбиесі жөніндегі жұмысты сол көрсеткіштерге
сәйкес ... 4. Дене ... ... мен ... ... ... ... орындарын санитарлық- ... сай ... мен ... ... ... ... ... тәрбиесінің міндеттерімен мақсаттары тек қана ... ... ... іске ... және ... ... бағдарлама
бойынша өтеді.
Сабақ өткізуде қолданатын оқыту тәсілдеріне төмендлегілер жатады:
1. Сөзбен әсер ету тәсілі ... ... ... ... ... ... және сөзбен бағалау).
2. Көрнекілік тәсілі (көрсету, көлемділік көрнекілікке- суреттер,
чертеждар, көрнекті ... ... ... ... ... ... Іс- ... тәсілі (қатаң шектелген жаттығулар, тұтас үйрету,
бөлшектеп үйрету, таңдамалы әсер ету, бірқалыпты, ... ... ... ... ойын және ... ... тәсілдер дене тәрбиесі сабақтары мен спорт жаттығуларының
алдына қойған мақсаттарына ... ... пен ... және ... ... ... тәрбиесі сабақтарын өткізуде дидактикалық қағидаларын толық
орындалуын, әсіресе саналылық және ... ... ... ... жаттығуды орындағанда оның ... ... ... жете ... ... түрде ... ... 1. ... ... ... жаттығуларын
дағдылы қозғалыстарға айналдырып, орындау тәртібін ... ... ... есте ... болып табылады. 2. Жекелелілік
қағидасы. Үйретудің жекелілігі әр ... жеке ... оқу ... ... ... еске ала ... ... Көрнекілілік қағидасы. Оқушының көрнекті түрде қабылдап, ... ... ... ... 4. ... ... ... қозғалыстарды дағдыға айналдырып, арнаулы білімінің қалыптасу
тиімділігін арттырады. 5. Жүйелілік қағидасы. Үйрететін ... ... бір ... ... ... ... қадағалап,
жолғары дәрежелі жетістіктерге жеткізуге бағытталады.
Мектептегі өтетін дене тәрбиесі сабақтары өзінің ... ... 4 ... ... үйрету сабақтары- алғашқы қимыл- қозғалыс жаттығуларын
айтып түсіндірудлен көрсетіп, оқушылардың жаттығуларды өз
бетінше ... ... ... жұмыстарынан тұрады;
- қайталау, жетілдіру- өткен сабақ тапсырмаларын қайталау
немесе кезекті қайталау сабағының тапсырмаларын ... ... ... жаңа тапсырманы үйретіп, сабақтың екінші
жартысында өткен тапсырмаларды қайталау ... ... ... ... ... сабақтар тапсырмасы бойынша әр
тоқсанның ... ... ... ... ... ... біткен кезде өтіледі. Мысалы: ... ... 1-2 ... 3-5 шақырым қашықтықты
уақытқа өту.
Сабақтың түрлеріне гимнастика сабағы, жеңіл атлетика, шаңғы,
спорттьық ойындар ... т.с.с ... ... ... қүрылысы үш бөлімнен тұрады: дайындық
бөлімі, негізгі бөлімі, аяқтау бөлімі.
Дене тәрбиесі сабағының ... ... үш ... ... ... береді. 1. Дайындық бөлімнің мақсаты: оқушының
денесін жүгіру және денені жалпы ... ... ... ... ... бөлімде атқарылатын қимыл- қозғалыс жаттығуларын
орындауға ... 2. ... ... ... және жеке ... ... жеке ... дене тәрбиесінің жалпы мақсатымен өз
ара тығыз байланыста ... Дене ... ... осы ... ... яғни ... өте жақсы меңгеруге тиіс.
Сабақтың, сонымен қатар, жетекші бағыты немесе ... ... ... ... ... берілетін тапсырмалардың шашыраңқылығына
әкеліп соғып, оқушыларға түсініксіз болады да, ... ... ... 3. ... ... ... ... түскен
ауыртпалықты біртіндеп төмен түсіру үшін баяу орындалатын жаттығуларды
жасатып, ... ... ... ... ... Одан ... тұрғызып өткен сабақты қорытындылайды. Жаттығуларды жақсы
орындап белсенділік көрсеткен оқушыларға баға ... ... ... үйде ... ... ... оқушылармен
қоштасып, ұйымдасқан түрде залдан шығарады [7].
Мұғалімнің сабаққа дайындығы, мұғалімнің сабақ өткізуге ... ... ... ... жоғары дәрежеде өтілуінің
кепілі бола алады. Сабақты өткізуге ... оқу ... ... ... ... ... дене тәрбиесі пәнінің бағдарламасын
талдап оқып, жұмыс істеу ... ... ... ... ... рет- ретімен өтуін ойластырылады. Сабақты өткізу алдында
көптеген әдістемелік ... ме, ... ... ... жолдары мен танысып, керекті жерлерін өзінің жұмыс істеу
тәжірибесінде ... ... Әр бір ... ... ... ал ... ... қысқа тұжырымдалып, түсінікті түрде
оқушыларға айтылады. Мысалы: кезекті бағдарламамен ... ... ... ... ... ... ... Сабақтың мақстаы анықталып болған соң ғана сабақтың
конспект жоспары ... ... ... ... ... ... ... басталады. Негізгі бөлімнен
кейін дайындық және аяқтау бөлімдерінің жаттығулары жазылып, олардың
орындалу мөлшері мен ... саны ... ... ... қозғалыстағы іскерлігімен дағдысының қалптасы
дәрежесі мен ауырлықты көтеру мүмкіншілігін еске алуы ... ... ... тексеру мен оқушылардың жаттығуды ... ... ... үйге берілетін тапсырмалардың көлемі алдын
ала анықталады.
Жаттығудың ... ... ... әсерін төмендегідей
жолдармен реттеп отыруға болады:
- берілетін жаттығулармен ... ... ... немесе
азайту;
- жаттығулардың қайталау санын өзгерту;
- жаттығуларды орындауға тбөлінген уақытты ... ... ... ... ... ... ... қимыл- қозғалыстың көлемін көбейту не азайту;
- орындалатын жаттығулардың құрамын ... ... ... ... әр түрлі қосымша құрал жабдықтарды
қолдану.
кесте 1
Сабақты өткізуде ... ... ... ... ... ... ... |Аяқтау |
|ұйымдастыру ... ... ... |бөлімге |бөліміне |
|оқушылардың жасына, сабақ |(минут ... | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... ... | | | |
|I – II ... |13 + 2 |20 + 6 |12 - 2 ... – IV ... |13 + 1 |20 + 5 |11 + 1 |
|V – VIII ... |11 + 1 |22 + 2 |10 + 2 ... – XI ... |7 + 3 |33 + 8 |4 + 3 ... ... қозғалысы, яғни жаттығуларды орындауы ... ... ... ... ... ... ... берілген қимыл- қозғалыстардың жас шамаларына байланысты
орындалуын нақты қозғалыстың ... ... баға ... ... ... ... ... мен әдістері
Басқарма қызметінің бағыттары
Басқарманың негізгі міндеттері: Дене шынықтыру және ... ... ... қалыптастыруға және жүзеге асыруға қатысу;
Қазақстан Республикасында дене ... және ... ... және халықаралық деңгейдегі спорт резервін және
спортшыларды даярлау;
Дене шынықтыру және ... ... ... құру
және нығайтуға қатысу;
Спорттық қозғалысты насихаттау, сондай-ақ өз ... ... ... және ... ... ... ... олардың
біліктілігін арттыру;
Спорт түрлері бойынша және Олимпиадалық, ұлттық спорт ойындары
түрлерін өткізу.
Басқарма келесі қызметтерді жүзеге асырады:
Дене шынықтыру және ... ... ... ... ... ... іске ... облыстың ағымдағы және мақсатты
бағдарламаларын әзірлейді және іске асырады;
Дене шынықтыру және спортты дамыту мәселелері ... ... ... және ... ... қызметін үйлестіреді,
сондай-ақ басқарманың құзіретіне қатысты мәселелер бойынша қала
әкімдері мен облыс аудандарымен ... ... ... ... ... бекіткен тізілім бойынша
қызмет түрлеріне лицензия ... ... және ... ... ... ... ... қатысады, соның ішінде спорт өнімдерінің өндірісін дамытуға
қатысады;
Мемлекеттік спорт ұйымдарына ұйымдастырушылық және әдістемелік
басшылықты жүзеге асырады;
Спорттық ... ... ... ... ... ... барысын және жарыстарды өткізуге техникалық және
қорғаныс жағдайына бақылау жасайды;
Дене шынықтыру және спортты ... ... ... ұйымдардың қызметін үйлестіреді;
Басқа мемлекеттік органдармен және қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... іс-
шаралар, жарыстардың біртұтас күнтізбелік жоспарын әзірлейді;
Статистикалық есеп ... ... ... ... ақпарат алады.
Басқарманың құқығы:
Жергілікті бюджеттен қаржыланатын спорт ... ... ... ... ... ... даярлау бағдарламасын
әзірлеуге және іске асыруға қатысады, дене шынықтыру және ... ... ... ... басқа түрлерін және
мамандармен тәжірибе алмасуды ұйымдастырады;
Спорттық атақтар беру мәселелерін шешу, облыстық және басқа ... ... мен ... ... ... ... ... дипломдармен, құнды
жүлделермен марапаттау, бапкер-оқытушылар құрамына,  спорт ... ... ... ... ... ... және қоғамдық
ұйымдармен спорттық резерв даярлау бойынша жұмыс жасау, спорт клубтары
мен мектептердің дамуын ... ... ... ... ... бағдарламаларын әзірлеуге және іске асыруға
қатысу, мақсатты бағдарламаларға бөлінген жергілікті бюджет қаражатын
бөлу бойынша ұсыныс ... өз ... ... үшін ... және ... ... ақпарат сұрату; басқарманың
ведомствалық бағыныстағы ұйымдарын ... ... ... ... ... енгізу; спорт түрлері бойынша облыстық рекордтарды бекіту
[12].
3.1 Дене шынықтыру мен ... ... ... болжау
Оқу жұмыстарын жоспарлау- бағдарламада белгіленген жұмыстардың
болашақ нәтежилерін алдын ала ... ... ... мен ... ... ... ... меңгеріп, жүйелі өтуіне көмегін
тигізеді.
Дене тәрбиесі мұғалімдерінің көпшілігі деен ... ... ... ... ... жасауға зор көңіл бөліп
келеді. Бірақ кейбір мұғалімдер өздерінің көп жылдық іс-тәжірбиесіне
сеніп, ұйымдастыру, оқу ... ... ... көп ... ал дене ... ... ... төмендетіп, тиянақты
орындауға айтарлықтай зиянын тигізеді.
Жалпы білім беру мектептерінде өткізілетін дене тәрбиесі сабақтары
сапаларының төмен дәрежеде ... және ... ... ... негізгі себептері: сабақтың педагогикалық негіздеріне дұрыс
қарамау, дайындықсыз, үлгі жоспарсыз өткізуі тағы ... оқу ... ... ... дене ... ... шынықтыру мәселелеріне және оның жаттығуларын
уйрету ісіне көңіл бөлінбйді, соның салдарынан ... ... ... ... ... ... ... болмай, жалпы сауықтыру мен
жай көтеру ісіне немесе бағдарлама жаттығуларын жеңіл-желпі өткізуге
бағытталады. Сондықтан оқытуды жоспарлау ... аса ... ... ... ... ең ... ... парызы, міндеті.
Дене тәрбиесі жұмысын алғашқы жоспарлау, алдымен 1-4, 5-9, және ... ... ... жыл ... ... ... ... мөлшеріне (102)
байланысты дене тәрбиесінің сабақ түріне бөлінеді. Қазақстаның Сол
түстік және ... ... ... ... ... ... ... гимнастика, жеңіл атлетика және шаңғы дайындығы
жоспарланады., ал қар ... ... қыс ... аз ... ... дайындығының орнына спорттық ойындар (қол ... ... ... (1 қосымша)
Дене тәрбиесі сабағын жоспарлауда мектептік материялдық жағдайына,
құрал-жабдықтарымен қандай дәрежеде қамтамасыздырылғаны еске ... ... ... суға жүзу ... ... жүзү үйретуге
жақсы жағдайлары болатын жерлерде міндетті түрде суда жүзу ... кем ... 24 ... ... Бұл ... ... өзгермелі сағаттардан жетпеген уақытта
сабақтың өзгермейтін түрлерінен 1-2 сағаттан алып ... ... ... жылдық жоспары сағат кестесі жасалған соң,деен
тәрбиесі пәні бойынша оқу ғамалиясының кестесі жасалады.
1-сызықшада, яғни 1-4, 5-9, 10-11 ... ... ... ... ... ең ... ай аттары, одан төмені әр айдағы жетілер
саны, ең ... ... төрт ... ... ... яғни 1,2,3,4,-
102 сабақ. Теориялық дайындыққа әр ... ... жаңа ... оқуды бастағанда 5-10 минут шамасындай уақыт бөлініп ... ... ... ... ... Х ... белгіленеді.
Сабақ ретіне қарап, қай айдың нешесі кезінде ... ... ... ... Мысалы, 30 сабақ желтоқсан айының 24-1-іне келеді,
демек 29-30 сабақ желтоқсан айының ... ... яғни 14-і мен ... аралығындағы өтілетін сабақ кестесінен айыруға болады.
Дене тәрбиесі жұмысының жылдық ... ... ... ... ... ... жасалады [1].
Дене тәрбиесінің мақсатының бірі - өнегелілікке, сымбаттылыққа,
күштілікке, төзімділікке ... ... ... ... ... ұл- қыз ... ... қалыптастыру.
Дене тәрбиесінің бір саласы – ұл мен қыздың ... ... ... ... «Ел ... десең бесігіңді түзе»- дейді
қазақ. Сондықтан бүгінгі күні бұл мәселе күн ... ... ... ... ... некеге берік деп келсек, бүгінгі күні
жалпы урбанизация ... ... ... ... ... ... жатармыз. Соның бірі некедегі тұрақсыздық, тастанды
балалардың көптен пайда болуы, ... үй ... ... ... үй болу ... дейді дана қазақ. Сол
қиындықты жастарымыз жеңе алмай жатыр.
Ұлмен қыздың некеге дейін қандай қарым-қатынаста ... ... ... ... ... әр ... ... Сол
сүйіспеншіліктегі қарым-қатынас қандай ... ... ... ... Сол ... яғни сүйіспеншілік сезімді игере білу
– үлкен қасиет. Міне балаларға сол ... ... ... ... ... жөн. Ұл, қыз ... жан ... ... ... бар. ... ... тұрып жанды да, тәнді де
құрметтеген жөн. Бұл тәрбиенің ... ... ... тән ... ... қарым-қатынастың мәдениетті
түрін, жалпы гигиенаны үйретуіміз керек.
Ұл мен қыздың тән тәрбиесін үш түрлі ... ... ... ... гигиеналық.
- ағартушылық- болашақ ата- ананы әкелікке, ... ... ... тәрбиелік- болашақ әке- шешені әдепке үйретіп тәрбиелеу;
- ... ... ... сақтау, ауру- сырқауға ... сау ... ... ... ... тән ... көптеген қарама – қайшылықтар
кездеседі. Олар:
А) теледидардан, ... ... ... ... ... ... арасындағы бір күндік махаббат, зорлау, ... ... ... ... оған ... қайшы әке- шешенің, зиялы қауімнің жастарға шығыс
халықтарының әдебін сақтап, жастар ... ... ... ... ... осы ... ... ортасында бойжеткендеріміз бен
жігіттеріміздің арасындағы қиялға берілетіндері де бар. Бұл жаста көп
жағдайда оларды еріктен көрі сезім билейді, сол ... ... ... бір ... ... салынудын сақтандыру керек.
Жастардың тән тәрбиесін бала күннен бастап үйреткеніміз жөн. Ұл ... ... 2-3 ... бастап ерекшелінеді. Ұл өзін ұл сезініп,
қыз өзін қыз сезінеді. Сондықтан тән ... де жас ... ... Қыз бен ұл ... ... бар. ... үйден тыю, қала берсе қара күңнен тыю» - ... ... ... ... болашақ ана болып өсуіне көп адамдар жауапты.
Әрине қазіргі кезде бұрынғы қазақтың барлық ... ... етіп ... ... ... емес. Себебі дүниежүзі
халықтарының салт- дәстүрлері, мәдениеттері бір – ... ... ... таза ... ... сай тәрбиелеуге болмайды.
Дегенмен әр ұлттың ескі ... ... ұл, қыз ... қою ... қыз ... ... ... Қыз тәрбиесіне ана, ұл
тәрбиесіне әке жауап береді. Шешеге қарап қыз өседі, әкеге қарап ... ... үлгі ... әке- ... ... әке- ... тазалығы, іскерлігі, олардың бір- ... ... ... ... үлгі болады.
Ұл- қыздың тән тәрбиесі мектепте жалғасып әке- шешенің тәрбиесіне
қосылады. Ботаника, ... ... жан- ... өсіп өнуі ... ... ... ұрпақ жалғасы қалай
өтетінін айтады. Тән- тәрбиесі, сезім, махаббат туралы ... ана – ... ... ауыз ... алынған
үзінділер де сөз болады. Кейінгі кезде «Қыз сыны», «Жігіт сұлтаны»,
айтыс т.б іс- ... ... ... ... ... мәні зор. Оны
бастауыш сынып оқушылармен де өткізіліп жүр.
Ұл-қыз қатынастарының ... ... ... ... ... ... ... өнегелі, сымбатты
қылықтары арқылы айқындалады.
Дене шынықтыру, дене тәрбиесі баланы тек шынығуға немесе қара
күшке ғана ... ... ... оны ... ... жігерді
игеруге тәрбиелейді. Ерік, жігері бар бала әр ... ... ... сол ... ... ... өзара дұрыс қатынасқа үйретуге
болады. Ерік, ... бар ... ... ... ... алады.
3.2 Дене шынықтыру мамандарын дайындау мен оларды
орналастыру ... ... ... халық ағарту жұмыстары жан- жақты
мамандандырылып ... ... ... ... дене ... ... ... қамтамасыз етіледі. Дене тәрбиесі жалпы
білім берумен ... ... бір ... ... ... оқу ... дене тәрбиесі де күрделендіріле түседі.
Техникамен хылымның ... және ... ... дене ... де
осы күнгі уақыт талабына сай өзгеріп жаңара бермек. Сонымен қатар
дене тәрбиесі студенттердің күндік ... ... ... ... ... арттырып, бүкіл оқу кезеңінде бірге болмақ.
Үйртеу барысында студен жастар дене тәрбиесінің жалпы ... дене ... ... және өзінің мамандығы бойынша
алған білімін қолдана білуге ... ... шеше ... дене тәрбиесі эстетикалық тәрбие
беруде және ерік күшін шыңдауда, ... ... ... өте үлкен үлес қосып, студенттердің жан- жақты дамуына
жағдай жасайды.
Жас аралықтары 19-25 ... ... ... ... ... оқып жүрген кезге тура келеді. Бұл жас негізінде
спорттың әр ... ... ... көрсетуге өте қолайлы жас. Осы
жағдайда есептей келе жоғарғы оқу ... дене ... ... ... ... ... ... спорт түрінен жан-
жақты дайындық ұйымдастырылады.
Дене тәрбиесі саласында жоғарғы ... ... ... ... әртүрлі құжаттар қабылдады.
Еліміздің жоғарғы оқу орындарындағы студенттерге ең керекті деген
материалдық техникалық көмек көрсетіп және ... өз ... ... жағдай жасайды. Осыған орай орындалатын
жалпы міндеттер ... Осы ... ... ... ... негізгі бағыттары мынадай:
1. Денсаулықты нығайту және сақтау дененің бір қалыпты дамуын
және ... ... ... ... Жас ... ... байланысты, дененің жан- жақты
дамуына көңіл бөліп, дене тәрбиесінің кешенді талаптарын ... ... ... ... әдістерді немесе ... ... жаңа ... ... ... Дене ... ... білімін кеңейтіп және оны өзінің жеке
өміріндегі күн тәртібінде қолданып сонымен қатар ... ... ... жұмыс барысында студенттер бағдарлы кешеннің талаптарын
орындауға міндетті болып табылады. Сонымен қатар таңдап ... ... ... ... ... талпынған студенттер дайындығында
нұсқаушылар және әділ- қазылар ... ... ... ... ... тыс тәрбиесін ұйымдастыру
жұмыстары және дамуы әртүрлі ... ... Дене ... жалпы басқару ректордың қызметіне кіреді. Сонымен ... дене ... ... жұмысымен тығыз байланыста
болады. Жоғарғы оқу орнындағы спорттың өз алдында дамуы ... ... ... ... ... ... ... қатар, кафедра, оқыту, ғылыми зерттеу, ... ... дене ... айналысатын студенттерге, керекті басқа
да жағдайлар жасайды[4].
Дене тәрбиесі кафедрасы ... ... оқу ... ... басқа да жұмыстар беруі мүмкін. Атап айтқанда:
факультеттегі спорттық ... ... оқу күн ... ... ... ... немесе соған дайындау, жеке спорт
түрлерінен сабақтарға топтық басшылық жасау т.б.
Дәрігерлік тексеру негізінде стулденттердің денсаулығы мен ... ... дене ... сабағын өткізу үшін студенттер
негізінен үш бөлімге бөлінеді: арнаулы, негізгі және ... ... ... ... ... ... ... Міндетті сабақтарды бірінші- екінші курстарда 70 сағаттан
және аптасына 2 ... ... ... түрінде жоспарланады.
Денсаулығына байланысты, арнаулы медициналық ... ... 4 жыл ... 360 ... сабақтар өтуі мүмкін. Бір
мұғалім өткізетін топтарға түскен студенттер ... ... саны ... қаблетіне байланысты ұйымдастырылады. Арнаулы бөлімдер тобына
жататын студенттерді топтарға қабылдауды кафедра мен ... ... ... ... ... жынысына және атқаратын
қызметінің ... ... ... топтары 12-15 адамды
қамтыса спорттық жетілдіру ... 6-12 ... ... ... және 3- ... ... 10-12 ... Екіншісі
разрядтағы спортшылар 8-10 кісіден, бірінші разрядтағы 6-8 кісіден
тұрады.
Бірнеше жоғарғы оқу орны бар ... ... ... ... ... Оған ... ... спортшылар кіреді. (1-
разрядтан бастап) мұндай бөлімдерде спортты жетілдіруде ... ... ... ... ... ... ... салауаттылыққа
қалыптастыру. Ол баланың жас кезінен бастап жүргізілуі тиіс.
Қазіргі кезеңде қазақ халқының үлкен мәселесі ... ... ... ... ... ... неше ... үлгілеріне еліктеуде: нашақорлық, араққұмарлық, темеке шегу,
инеге отыру. әсіресе ... 10-15 ... бұл ауру ... ... Бұған
мектеп жасындағы балалар үйір бола бастады. Мұндай ауруға ... ... жоқ. Олар ... ... ... ... ұрпақ
әкелмейді, ісінде берекесіздік болады, қоғамның нағыз ... ... ... үш ... ... жөн. Олар:
- ағартушылық. Оқушылардың арасында никотиннің, гашиштің, арақтың,
қара-сораның зияндығын айту.
- тәрбиелік. ... ... ... ... ... ... ... улы заттардың адам ағзасын бүлдіріп,
уландыратынын айтып, баланың миына құю.
Осы жоғарыда көрсетілген үш бағытта ата-анамен ұстаздар ... ... ... ... ... сол көрсетілген улы
заттардың зиян екеніне жеткізу қажет. Салауатты өмір ... ... ... дене т.б. ... салаларымен тығыз байланысты.
Бүгінгі күні тәрбиенің бірі – осы салауатты өмір.
Бұл ауруды жеңу үшін, біріншіден ата-ана өзі үлгі ... ... ... ... ... ... Екіншіден, мектеп ұстаздары
мұндай мәселелерде немқұрайлы қарауына болмайды. Ата-ана, мектеп
ұстаздары бір адамдай ... ... ... ... үшін ... ... керек болса, емдеген жөн.
Салауатты өмірді насихаттап, баланы ... ... ... ... ... ... Салауатты өмірді насихаттай отырып,
қонақ келсе немесе бас қоссақ ішімдіксіз ... ... ... ... қойма демейміз. Бірақ әр нәрсенің шегі болуы тиіс.
б) субъективті қарама-қайшылық. Балаларға темекі шекпе дейміз, ал ата-
ана, ұстаздар өздері темекі ... Бұл ... ... ... ... ... деген мақал ойға келеді
Салауатты өмірді насихаттау тек баланың психикасына, санасына
жеткізу арқылы жүру керек. Оны тек ... ... ... ойын-сауық,
бос уақытты тиімді өткізу арқылы баланың санасына құя берген жөн.
«Тәні тазаның, жаны таза»- дейді ... Тән ... дене ... ... ... ... ... аурушаң адам дене тәрбиесімен
шұғылдана алмайды. Ол үйірінен бөлініп ілесе алмайтын ауру жануар
сияқты жыртқыш ... ... ... ... – дене тәрбиесінің
құрамды бөлігі. Салауатты адам дене тәрбиесімен шұғылдана алады. Дене
тәрбиесімен шұғылданатын адам ... ... ... ... ... да ... жігер, күш, қайрат керек. Мұның
бәрін дене тәрбиесі арқылы қалыптастыруға болады.
3.3 Орындалуын бақылау мен ...... ... ... ... тарихи іс-
тәжірибесінде жинақталған табиғат, қоғам, техника және ... ... ... ... есебінде сипатталады.
Біліктілі- дене тәрбиесі пәнін үйрену нәтижесінде оқуышылардың
жинақтаған дене туралы білімінің бірінші жетекші бөлігі.
Қозғалыс ... ... ... дене жаттығулары мен
тактикалық қимылдарды орындау тәсілдерін, төрелік ету ... ... және ... ... жүргізуді меңгермесе, қозғалыс
қимылдарын, әдістемелік- нұсқаушылық, төрешілік ету және ... ... ... дағдыларын толық мәнінде меңгеру мүмкін емес.
Тек ... ... ғана ... ... ... ... шешімдер табуға мүмкіндік беретін қызмет қана
шығармашылық бола ... ... ... қимылды таныс емес
жағдайларда қолдану, қозғалыс міндеттерін ... ... ... дара таба ... т.б. ... ... ... – қатынас
нормалары туралы, дене шынықтыру қызметінің жеке және ... ... ... ... ... ... ... реттеудің ерік ... ... ... ... ... ... меңгеру мүмкін емес.
Дене туралы мәніндегі білім оқушылардың жеке ... ... ... ... ... ... онда
біліктілік те осы процеске толық жәрдемдесетіндігін ... ... ... жаттығулары мен айналысудағы оқудың танымдық процесі,
білім ... ... ... ғана емес ... ... ... қызметінің өзі де білім көзі болып табылатын
кейбір өзіндік ерекшеліктерімен айқындалады. Дене жаттығуларын
орындау ... ... ... ... ... ... ... жеке жүйелері қызметінің
көрінісіне жаттығулардың әсер етуі ... ... ... ... ... Оның ... ... қимылдарын меңгеру үшін
қажетті білім қимылдың өзін орындаған жағдайда ғана ... ... ... және ... ... серпілу жағдайында ет пен
жүйкенің күш жұмсау дәрежесі туралы, өз ... ... ... және ... ... ой ... жүйесінде жүзеге асатын белсенді
ойлау қызметінде ... ... ... ... т.б) ... ... көріністер мен түсініктер түрінде ... іс- ... ... ... қаблеттілігі, сөзбен
баяндау түрінде оған жеткізілген дене жаттығулары немесе жаттығуды
көру арқылы ... ... ... ... ... ... нәрсе жөнінде білімді жинақтау деңгейінде олар түсінік
сипатына ие ... ... ... түрі ... ... оны ... ... әр бір түсінік белгі атаулар мен белгіленеді («дене
шынықтыру», «дене ... т.б). ... ... ... олар ең ... және жеке сипатқа ие болады. Мысалы
«Режим» түсінігі «Күн режимі» ... ... ... ... түсінікті меңгергендігі оның барлық нақты
белгілерін айта ... ... ... ... ... ... дағдыларын өмірде қолданғанда
білім практикалық түрге ие болады.
Оқушылардың дене туралы білімінің толық өз ... ... ... біліктілік жүйесімен қамту. Бұл жүйе, біріншіден,
оқушылардың дене шынықтыру қызметінің барлық түрін ашып ... ... ... ... әр ... екіншіден,
тиісті бір ғылым саласына сәйкес келетін білім түрлерінің құрамы ... ... ... т.б) байланысты. Екі жағдай ... дене ... ... ... ... мен ... мен ... қаблеттілігін қалыптастыруға деген біріңғай
мақсатпен байланысты.
Оқу материалының құрлымын ... ... ... ... ... ... ... оқу тақырыптарын
топтастырудан байқалады. Сондай- топтастыру ... ... екі тобы ... ал ... әр қайсысынан үш
топ бөлінеді.
Бірінші топтағы оқушылардың дене тәрбиесі саласындағы жалпы
білімділік ... ... ... ... ететіндей
мазмұндағы тақырыптарды: мақсатты түсіну, тәрбиенің ... ... дене ... ... мен ... ... білімділік деңгейі біріншіден, үйренетін құрылысты бағалауда
табиғи және ... ... ... ... ... ... ... деген жағымды көз қарастың; ... және дене ... ... ... оқу
танымдық және әлеуметтік белсенділіктің ... ... ... ... енетін үш төменгі топтың біріншісі-
оқытудың идеологиялық бағыттылығын ... ... ... ... ... ... ... және спорт – жеке
адамды жан- жақты дамытудың, еңбекке қоғамдық қызметке ... ... ... ... қоғамдық құбылыс есебінде
дене тәрбиесінің мәні; қоғамда және ... ... ... ... ... мен орны; қоғам қажеттілігіне сәйкес
қоғам дамуының нақты кезеңдерінде жас ... дене ... ... ... мен ... ... ел басшысының 1995 жылғы 4-
мамардағы Жарлығы мен үкметтің 1995 жылғы 24- ... ... ... ... -2030» ... онда ел тұрғындарының
денсаулығын ... ... өмір ... ... ... мен ... ... халықаралық аренада өнер
көрсетуінің әлеуметтік саяси маңызы туралы ... мәні ... ... ... топ дене ... жүйесінің бөліктері туралы
түсініктерді, бағдарламалық-нормалық негізді, оқушылардың дене
тәрбиесін ұйымдастыру ... және оқу ... ... ... спорт түрлері туралы түсініктерді қалыптастыратын тақырыптарды
біріктіреді. Оқу бағдарламасында ... өзге ... ... ... сәйкес мұғалім ретейді. Мысалы,
сабаққа қызығушылықты қалыптастыру үшін әрбір сыныпта оқушылардың дене
тәрбиесі ұйымдастырудың барлық түрлері үшін ондай тақырыптар міндетті,
сабақты ... ... ... ... ... ... ... Дене тәрбиесін ұйымдастырудың өзге
түрлерінің мәні (күн режиміндегі шаралар, мектептегі және мектептен
тыс ... ... тыс ... ... жеке ... ... ғана ... емес (ертеңгілік
гимнастиканың ... ... ... ... ... ... тыс ... ерекшеліктері (10-сынып),
бағдарламадағы дене тәрбиесі, бағдарламалық ұсыныстардағы сабақтың әр
түрлігін ... ... ... ... ... ... танысу бағдарламаның практикалық бөлімдерін үйрену
процесінде жүзеге асады (гимнастика, жеңіл атлетика, т.б.), бағдарлама
мазмұнына бағыт ұстай ... ... ... ... ... ... топта бағдарламада ... ... ... ... және ... ... ... жаттығуларымен айналысудың маңызы, денеге түсетін әр ... ... ... сабақта жарақат алғандағы алғашқы
жәрдем, тағы басқа қарастырылған.
Оқу тақырыптарының екінші тобы өзге мақсатты бағыт ұстайды. ... ... ... ... жаңартудағы арнаулы теориялық
дайындығын, жаттығуды жеке-дара өткізуді, қоғамдық ... ... ... ... оқу ... ... ... тобы қозғалыс –
қимылының техникасына, мектеп бағдарламасындағыжаттығулар түрі ... ... ... ... ... жағымды
әсер етеді.
Екінші төменгі топты жеке-дара жаттығу өткізудің ... ... ... ... ... ережелері»,
«Дене жаттығуларын орындау кезінде өзін-өзі қамсыздандыру», «Жеке дара
жаттығуларды орындау ережесі», ... ... ... ... ... жиілігі бойынша оларды бақылау», тағыда басқа.
Үшініш төменгі топқа қоғамдық дене шынықтыру ... ... ... қаматамасыз ететін нұсқаулар,
әдістемелік ... ... ... ... ... ... беру ... заңдылықтарға бағына отырып, дене тәрбиесінің мндеттеріне сәйкес
келетін жаттығушылардың оқу-танымдық қызметін сипаттайды. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ғана емес,
сонымен бірге пәннің ерекшелігін басшылыққа алған дұрыс.
Дене ... ... ... қалыптастыру әдісттеріне
төмендегідей талаптар қойылады:
Бірінші талап Оқушылардың ... ... ... ... мәнінде білімді игеруді қамтамасыз ету керек.
Бұған теориялық ... ... ... ... мен ... ... ... болады. Оқушыларды дене тәрбиесінің
қағидаларымен практикалық қызметте мысалдар арқылы таныстыру ... ... дене ... орындауда, оларды үйрену
барысында ... ... ... ... ... ... ... ойын кезінде оқушылардың жіберген қателерін мысалдар арқылы
түсіндіру тиімді болмақ.
Екінші талап Теориылық ... ... ... мен формалар білімді қалыптастырудың нақты міндеттері мен оның
мазмұнына сәйкес келуі қажет. ... ... ... ... ... ... түсіндіруге жатпайты, қатал түрде
белгіленген ережелер жатады. Жеке сабақ үшін оқу міндеттері ... ... ... берік есте сақтауы және жарақат ... ... ... ... ... Бұл міндетті шешу үшін ... ... ... оқушылардың қозғалысы және оқу
тапсырмаларын орындайтын жерлердің орналасу реттеріг көрсетумен қатар
жүретін сөз бен ... ... ... ... ... ... қимылымен байланыстырыла жүргізіледі. «Денге
түсетін әр түрлі күштерге организмнің реакциясы» тақырыбының ашудың
басты ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтарымен, олардың организмге әсерімен
танысттыру болмақ. Мұндай міндеттерді шешу тек сөзбен үйрету ... ... ... ... ... ... туралы оқушы
түсінік алатындай практикалық тапсырмалар қажет болады.
Үшінші талап ... әдіс ... ... ... ... немесе организмге дене жаттығуларының әсерін,
қозғалыс қимылы техникасының жеке ... ... ... ... ... заңдылықтарын өте тереңірек түсіну
үшіноқушылардың өзге пәндерден ... ... ... ... ... ... қажет. Бұл үйреніп жатқан қозғалыс
қимылының биодинамикалық құрылымын және оның даму ... ... ала ... ... ... ... оқу пәндерінің
тақырыптары оқу материялының сәйкесетін мазмұны туралы білуді,
сабақтарда баяндау ... ... және ... ... ... ... ұсынуды қажет етеді.
Төртінші талап Оқушының оқу-танымдық қызметін белсенді ету
әдістерін қолдана білу ... оқу ... жеке ... ... тапсырмалар, серігінің өзара таладу), тағыда басқа.
Бесінші талап Жаттығушының қимылы мен қолданылатын әдісіне дер
мезгілінде ... ... ... береті жедел бақылаудың болуы.
Бақылау түрлеріне: бақылау, ауызша және ... ... ... ... ... жөніндегі арнайы тапсырмалар жатады[6].
Теориялық материялды үйретудің баяндалған әдістері мектептегі
дене шынықтыру сабақтарының ... ... ... Есепке алу мен есеп беру
Мектептегі дене тәрбиесі жөніндегі жұмыстың нәтижелі болуы ... ... есеп ... Іс ... есеп берудің үш ... ... ала ... жыл бойы есеп ... қорытынды есеп.
Алдын ала есеп беруге оқушылардың денсаулық жағдайы, дене
дайындығы ... ... ... ... ... ... өткізілген құжат негізінде анықталады.
Оқушылардың дене дайындығы оқу жылының басындағы ... ... бойы есеп ... есеп ... негізгі түрі болып табылады.
Жыл бойы есеп беруге дене ... ... ... ... ... ... және оқу жұмысының есебі кіреді.
Дене тәрбиесі ұжымының жұмысын есепке алып ... үшін ... ... ... іс- ... ... журналы болуы
керек, онда:
- жалпы жиналыстың хаттамалары;
- дене тәрбиесі ұжымы кеңесінің тізімдік ... ... ... ... ... дене тәрбиесі ұжымының жұмыс жоспары;
- көпшілік- спорт жұмысының күнтізбелік жоспары;
- спорт секцияларындағы жаттығушылар саны;
- ұжымдағы ... ... және ... ... ... ... дене тәрбиесі ұжымының күнтізбелік жарыстарда өнер көрсету
есебі;
- оқу орындарының рекордтары;
- ұжымның спорттық күнтізбелік ... өнер ... ... дене ... ... оқу жылы ... есебі тіркелуі тиіс;
- дене тәрбиесі ұжымының оқу жылы ... ... ... ... ... ... ... ұйғарымымен өзге де құжаттар
тіркелуі тиіс.
Жоспардың ... ... ... ... ... ... ал оқу жоспарының орындалуына мұғалім
жауап береді. Мұғалім оқушылардың үлгерімін, счабаққа қатысуын ... ... ... сабаққа деген ... ... ... ... ... ... және
сұрау әдісі арқылы жүргізіледі және бағаланады.
«5»- баға берілген тапсырма бойынша ... ... ... ... баға ... ... ... жаттығуды дұрыс, бірақ кейбір
қиындықтар мен сенімсіз жағдайда орындағанда.
«3» -баға берілген тапсырма ... ... ... ... ... ... ... баға берілген тапсырма бойынша ... ... ... ... ... ... барысында оқушылардың ... ... ... әр ... ... ... дене ... дамуының ерекшелігі, дененің ... ... ... ... ... ... есеп беру әр ... соңында, оқу жылының аяғында
өткізіледі. Қортыныды есеп беруде ... ... ... бағаларды
есептеумен қатар, оқу жоспарының орындалуы есептелінеді.
Қорытынды есеп берудегі негізгі ... ... оқу ... ... ... ... болуы үшін мұғалімнің ... ... ... оқу ... ... отыратын құжаттары
болуы қажет. Бұл құжаттарда ... ... ... ... ... жеке ... сонымен қатар
оқушылардың денсаулық жағдайы, спорттық киімі жөніндегі мәліметтер
тіркеледі.
Сыныптан тыс ... ... ... ... дене ... ... ... түрлерінің күнделікте, альбомдарда, сурет-
альбомдарда көрнекілік құралдар ретінде безендіріліп отырылуы тиімді.
Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... енгізу де қарастырылған.
Дене тәрбиесі жөніндегі жұмысты ... алу ... ... ... ... ... ... тиімді жолдар қарастырылады.
Дене тәрбиесі жөніндегі жұмысты жоспарлау мен есепке алу бір-
бірімен ... ... ... ... олар бір- ... ... Дене шынықтыру мен спортты қаржыландыру
Дене шынықтыру мен спортты қаржыландыру көздері. Мемлекекет
Қазақстан Республикасыдағы дене ... мен ... ... ... ... ... ... дене шынықтыру мен спорт
қозғалысының индустриясы мен ... ... үшін ... ... ... ... ... кезеңінде және
оларға оларға қытысу кезінде Қазақсчтан ... ... ... тегін медициналық қызмет көрсету мен және
емдеу мен ... ... Қала ... дене ... ... ... ... материалдық-техникалық базасын дамыту, кадрлармен қаматамасыз
ету, дене шынықтыру және спорт арқылы салауатты өмір ... ... ... және ... ... спорттық резервті
және халықаралық деңгейдегі спотшыларды даярлау
Міндеттері: Қаладағы дене шынықтыру және спорттың материалдық ... ... ... және ... ... беру ... ... және көпшілік демалыс орындарында дене ... ... ... жағдай жасау; Саланы мамандармен қамту; Дене
шынықтыру және ... ... ... ... және ... қамту; Дене шынықтыру және спорт арқылы
салауатты өмір салты қағидатын бекіту; Білім алу орындарында, олардың
идаралық иелігіне ... ... ... ... ... мен ... беру ... спорттық-бұқаралық жұмыстардың
түрлерін жетілдіру; Халықтың білім алу орындарында, тұрғылықты
жерлерінде және көпшілік ... ... ... іс-
шараларды ұйымдастыру және өткізу; Спорттық резервті және ... ... ... ... ... Азия, дүниежүзі,
Азиялық және Олимпиада ойындарының чемпиондары мен сыйлық иегерлерін
және олардың бапкерлерін, алдыңғы қатардағы ... ... Сала ... ... ... жүйесін
жасау; Саланың нормативті-құқықтық базасын жетілдіру; Дене ... ... ... асу ... ... ... кезең: 2007-2009 жылдар
II кезең: 2010-2011 жылдар
Кесте 2
Қажетті қаржыландыру көздері мен қорлары
|жылдар |Республикалық ... ... ... ... ... |
| | ... | | ... | |535,3 |280,0 |815,3 ... |30 720,0 |1 753,3 |11 313, 0 |43 786,3 ... |30 720,0 |2 528,3 |287,7 |33 536,0 ... |61 440,0 |4 816,9 |11 880,7 |78 137,6 ... ... бюджет қаржысы және ... ... ... қойылмаған қаржы көздері есебінен
іске асырылады. Бағдарламаның 2007-2011 жылдарда іске асыруға ... ... ... ... ... ... барысында айқындалады.
Күтілетін нәтиже: Бағдарламаның іске асуы нәтижесінде материалдық-
техникалық база нығаяды, тұрғылықты ... ... ... ... біршама жоғарлайды; оқу-жаттығу үрдісінің сапасы
жақсарады, ... ... ... ... ... дайындық деңгейі жоғарылайды; спорт шеберлерінің және
халықаралық ... ... ... саны көбейеді; дене
шынықтыру және ... ... ... ... ... және спорт қызметкерлерінің біліктілігін ... ... ... ... құрылады; қала тұрғындарының жүйелі түрде дене
шынықтыру мен спортпен айналысатындар саны 20% ұлғаяды; дене шынықтыру
сабақтарында, дене шынықтыру ... ... мен ... және ... секцияларында балалар мен жасөспірімдерді дене
шынықтыруға тәрбиелеу қажетті көлемде қамтамасыз етіледі; оқыту уақыты
ұзартылған және ... ... ... бар ... ... және жалпы орта білім беру орындарында ... ... дене ... ... тұрғылықты жері бойынша
жасөспірімдер клубтары ашылады; көпшілік демалыс орындарында ... ... ... ... ... ... ... дайындығына жағдай жасалынады; кешенді
республиканың спорттық іс-шараларында, ... ... ... қала ... ... ... өнер ... етіледі; Қазақстанның ... ... ... ... ... дене ... ... ұжымдардағы
еңбектен кейінгі қалпына келуіне жағдай жасалынады; саланың нормативті-
құқықтық базасы әрі қарай дамиды; дене ... мен ... ... ... ... ... дене тәрбиесі ұжымының қаржысы:
- оның ... дене ... ... ... жиналысында
(конференцияда) белгіленген жеке мүшелік жарналардан;
- ... ... дене ... сауықтыру және спорттық
жұмыстарды ұйымдастыруға бөлінетін көмек қаржыларынан;
- ұйымдар мен жеке адамдардың қайырымдылық және демеушілік ... ... өзі ... алатын спорт секциялары мен топтарынан
алынатын табыстардан жинақталады.
Қаржыны Кеңес ... ал ол жоқ ... оның ... ... жұмсалатын шараларды дене тәрбиесі ұжымының кеңесі бекітеді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі спорттық іс- ... ... ету және ... ... іс- ... мен халықаралық жарыстарды жоғары нәтижелерге қол
жеткізгені үшін ... ... ... ... мүшелерін көтермелеу норматиывтерін бекітеді.
Дене шынықтыру мен спорт саласындағы демеушілік және кәсіпкерлік
қызмет. Бюджет қаражаты есебінен қаржыландыратын ... ... және ... ... спорт клубтарыны, мектеп интернаттарының,
спорт мектептерінің, командаларының немесе ... ... бола ... ... мен ... ... ... спорт мекептері, командалар, шараларды ұйымдастырушылар)
арасындағы қатынастар шарт негізінде белгіленеді. Демеушілер ... ... ... ... ... ... ... белгісімен (эмблемасымен) өткізу құқығына ие болады
[12].
Қазақстан Республикасының ... ... жеке және ... дене шынықтыру, спорт ұйымдарына және жеке ... ... ... ... ... пен ... ... спорт таварлары мен ілеспе товарлар ... ... мен ... ... қызметіне пайдалануы мүмкін. ... ... мен ... ... ... меншігі
болып табылады және сол бірлестіктердің келісімімен ғана пайдалануы
мүмкін.
Мемлекет материалдық- ... ... ... ... ақ
спортшыларды, осы саланың мамандарын, дене ... ... ... ... моральдық және материалдық жағынан ... дене ... мен ... ... ... ... Дене шынықтыру мен спортты материалдық- техникалық жабдықтау
Спорт ғимараттарын дене ... мен ... ... ... ... ... жататын дене шынықтыру-
сауықтыру және спорт ғимараттарының ... ... ... ... ... ... ... Үкіметінің шешімі
бойынша жекешелендіріледі.
Спорт ғимараттары ... ... ... мемлекеттік
органдар аталған ғимараттарды болашақта салуға ... ... ... және келешектегі резервте ... үшін ... ... ... ... ... үй ... спорт
ғимараттары мен қамтамасыз етілу ... ... заң ... сәйкес белгіленеді. Қамтамасыз ету
нормативтерінде, құрылыс ... мен ... ... ғимараттарынсыз тұрғын үйлер алаңын, әкімшілік, ... ... мен оқу ... ... салуға жол берілмейді.
3.7 Дене шынықтыру мен спортты басқару принциптері
Принцип- түпкі бастапқы қалпы, қандай да бір ... ... ... Дене ... ... ... ... адамның жан-
жақты үйлесімді дамуы; дене тәрбиесі принциптерінің еңбек ету ... ... ... мен үйлесімі; дене тәрбиесінің денсаулықты
нығайтуы.
Адамның жан- жақты үйлесімі даму ... дене ... екі ... ... 1. Дене ... ... басқа
түрлерімен тығыз байланыса отырып, жастарды өнегелі тәрбиеге баулиды,
зейінділікті, еңбек сүйгіштікті қалыптастыруға, адамның көркемдік-
әсембік ... көп ... ... 2. Дене тәрбиесінің әр
түрлілігі. Дене қуатын жан- жақты дамыту үшін ... ... ... ... ... қимыл шеберлігін, дағдысын
жетік игеруіне көмектесуі керек. Дене тәрбиесінің принципінің еңбек
ету және Отан ... ... ... дене ... ... еңбекке және Отан қорғауға баулитын қолданбалы
ерекшелігін көрсетеді. Қазір ... және ... ... дене ... көп ... етеді. Дене тәрбиесі жаттығуларымен
айналысу адамның денсаулығын нығайтып, кең көлемде ... ... ... меңгеруге көмектеседі, жұмыс істееу ынтасын арттырады.
Дене мәдениеті және спортпен айналысқан адамдар ... ... ... ... ... ... 1,5-2 есе ... қуаты дайындығына, әсіресе әскерде үлкен мән беріледі.
Сарбаздардың соғысқа ... оның ... ... ... ... ... манадықты тез меңгеруіне т.б
байланысты. Сондықтан жалпы білім беретін ... ... ... ... орта ... беру ... әскер қатарына шағыруға ... ... ... ... ... игеру үшін сол кезден бастап ептілікке,
жылдамдыққа, шапшаңдыққа т,б ... ... ... денсаулықты нығайту принциптері. Барлық дене
тәрбиесі жаттығулары, сабақтары адам ... ... ... бұл ... ... олардың қарқынына байланысты. Оқытушы
өсіп келе жатқан организімнің биологиялық заңдылықтарын, адамның жас
ерекшеліктері мен барлық мүмкіндіктерін ... ... ... және ... ... жақсы меңгеруі керек. Сонда
ғана ол денсаулықты нығайту жолында жемісті жұмыс істей ... ... мен ... ... және дене ... ... ... заңдылықтарға бағынады, ол әдістемеде
принциптер деп ... ... ... ... ... дене тәрбиесі
процесін жетілдіреді. Дене тәрбиесі процесіне ... ... тән: 1. ... және ... ... 3. ... 4. Біртіндеушілік. 5. Реттілік. 6. Даралық.
Саналық және белсенділік принципі. Бұл принциптің мақсаты- дене
тәрбиесі ... ... ... белсенді және
шығармашылық әрекеттерін педагогикалық ... ... және ... ... ... ... ... Сабақтың мақсаты мен міндеті орындауға оқушылардың ынтасын
саналы түрде қалыптастыру. Егер ... алға ... ... ... оның ... ... ынта танытса, оқу барысы
тезірек, сапалы болады. Жаттығушылар ... ... ... ... ... ... ... Оқушылар үшін
перспектикалық мақсаттар: ... ... алу, ЕОҚД ... ... мектептің, ауданның құрама командасына мүше болу.
Кезекті мақстаттар: бір күрделі жаттығудың ... ... ... қуаты қастиетін дамыту. Оқушылардың денсаулығын күшейтуге, әр
түрлі дене қуаты қасиетін дамытуға ... ... ... ... ... ... білуі керек (мысалы, жаттығуды орындау
түрі, мөлшері)
2. Сабққа ынталы қатысу. Дене ... ... ... ... ... ... ойндар өткізу, жүйелі ... баға ... ... ... ... ... ... және тәрбиелеу процестері жаттығушылардың білімін, танымын
қалыптастырады. Жаңа ... ... ... жаңа ... әр ... ... ... оқушыларды қызықтырады, творчестволық
белсенділікке ынталандырады.
3. Жаттығушылардың өз әрекетін байқауға, ... ... ... ... орындау үшін, оқушылар жаттығуды орындаған кезде сәтті
немесе сәтсіз әрекеттеріне ... ... ... ... ... қате таба алу, ... пайда болғанын және оны қалай түзету
керек екенін үйренулері қажет. Өз көңіл- күйін, машықтылығын бақылау,
жаттығу күнделігін жүргізе ... ... және ... ... жасау оқушылардың қаблетін жетілдіреді. Қазір
дене тәрбиесі сабақтарында саналы ... ... ... ... 1. ... тек қана сөз қолдану әдісі арқылы
үйрету. 2. ... ... дене ... ... дамыту
жаттығуларын өз беттерімен іріктеп алу. 3. Жаттығуды ... ... өзі ... ... екі- екіден орындағанда бір- біріне
дұрыс баға бере білу. 4. Жаңа ... ... ... ... ... ... ... қолдану. 5.
Жаттығудың орындалу сапасы туралы ақыл- ... ... ... ... ... үйртеуді көру арқылы емес, бұлшық
ет аарқылы түсінуі керек. Әр түрлі ... ... ... үйренетін жаттғуы туралы толық түсінік тудырады.
Көрнекілік прнципін іске қосу ... ... ... ... ... ... немесе толық көрсетуді оқытушы я болмаса
жақсы дайындықтан өткен оқушы ... 2. Әр ... ... ... арқылы (суреттер, схемалар, фотолар,
кинограммалар, бейне магнитофон жазулары т.б) 3. ... ... ... түсіндіру, талдау, бұйрық сөздер және т.б) арқылы.
Қозғалыс қиын элементтерін, қимыл- әрекеттерді ... ... ... ... деп ... Көрнекілік принцип
қолданғанда әр адамның ... ... ... ... ... Бір ... ... көру анализаторы болса екіншісінде- есту,
үшіншісінде- қимыл ... ... ... ... ... ... ... кезеңіне, жасына және жаттығушының дайындығына
байланысты. Бұл принцип түрлерін кең пайдалану ... ... ... түсіну және оны орындауды жеңілдетеді.
Жүйелілік принципі. Дене қуаты қасиетін дамытудағы және қозғалысқа
үйртеудегі жақсы ... тек дене ... ... жүйелі
орындағанда ғана болады. Жүйелілік- сабақтар арасында ұзақ үзіліс
болмауы сол арқылы ... дене ... ... ... Сондықтан да жүйелілік принципін қолданғанда өткен ... өтіп ... ... ... ... ... ... керек.
Қорытындысында көп сабақтардың әсерлері қосылып, комулятивтік әсер
(жаттығушы организімнің берік бейімделу ... ... ... ... деңгейі көтеріледі. Сабақта белгіліг бір жүйе
бойынша жұмыс және тынығу ... ... ... ... бір- ... байланысты оргаизімнің болдыру және қалпына
келу процесі жүреді.
Бұл жүйе төрт кезеңнен ... ... бұл ... ... бір ... кезеңі орындалады.
Қозғалысты қамтамасыз ететін қуат көзі таусыла бастайды. Организімнің
жұмысқа қаблеттілігі төмендейді.
Салыстырмалы қалыптасу кезеңі- ... ... ... ... ... ... ... жұмысқа дейінгі деңгейге
келе бастайды.
Жоғары өтем кезеңі- организім жұмысқа кеткен ... ... ... ... күш ... кейінгі ұзақ демалыста
организімнің жұмыс қаблеттілігі бастапқы деңгейге келеді.
Жұмыс қаблеттілігін жақсарту үшін жаттығу арасындағы ... ... ары ... ... ... ... әсері толық жоғалмай тұрғанда
келесі сабақ өтілуі тиіс.
Реттік принципі. Қимыл әрекетке үйрету және дене қуыт қасиетін
дамыту ... ... ... үш дидактикалық ережеден
тұрады:1.Жеңілден-қиынға. 2.Қарапайымнан-күрделіге. 3. Меңгерілген
қимыл ...... ... ... қолданылып келген қимыл ептілігі мен енді ғана үйреніп
жүрген қимыл ептілігін, бір- бірімен ... білу ... ... ... бір ... ... ... қамтамасыз ету, яғни оқу материалын ... ... ... келесі сабақпен жалғасып жатуы қажет.
Біртіндеушілік принципі. ... ... ... күш ... ... ... ... біртіндеушілік
процесі дейміз.
Қозғалыс әрекетін үйртеуде оқу материалына екі түрлі талап
қойылады. Түзу ... әр ... ... жаңа ... ... (сатылы) – жаттығушыларға оқу материалын бірнеше сабақ
көлемінде игеруге талап ... ал жаңа ... ... ... ... ... ғана беріледі.
Оқушылар функционалдық мүмкіншіліктері тұрақты өсіріп отыруы
жоғары талаптар қоюды қажет етеді. ... да ... ... ... ... ... талаптар да жоғарлай
түседі. Қойылған талаптардың дамуы жаңа ... ... ... ... ... ... Қимыл-
әрекетті меңгеруді, жүктеме көлемін өзгертуді дене тәрбиесі мұғалімі-
мектеп бағдарламасын, ЕОҚД комплексінің нормативтік ... ала ... ... принципі.- дене тәрбиесі пооцесінде оқушылардың жеке
ерекшеліктерін ... ... ... әр ... ... ... жас ... жеке басының ерекшеліктеріне,
сыртқы орта факторын сезіне мүмкіншіліктеріне, жұиыс істеу ... ... ... ... ... ... ... топтық түрі жекелей жұмыс істеу түріне ауысады. Бұнда
жаттығушының оқуға ықыласы, оқу ... ... оқу ... зеректігі ескерілуі керек[7].
3.8 Дене шынықтыру мен спортты басқару әдістері
Бастауыш сынып оқушыларымен төмендегідей әдістер ... ... ... ... ... ... ... әдіс;
4) топтық әдіс;
5) жеке әдіс.
Жаппай әдісті пайдалана отырып, ... ... ... ... ... ұсынылады. Ол әдістің ерекшелігі – ... ... ... ... ... ... талапқа сай өтуі,
денеге қажетті салмақты түсіруге ... ... әдіс ... түрде орындалатын жаттығулардың орындалуына
қолайлы; себебі оқушылар мұғалімнің бұйрығы, нұсқауы ... ... ... Оқу ... көптеген жаттығуларды үйрету
барысында: тиімді жүру, жүгіру, секірудің түрлері, лақтыру доптармен,
таяқтармен, қысқа ... ... ... осы ... әдіс ... ... ... жаңа оқу материалдарымен
таныстыру кезеңінде кеңінен қолданылады.
Толассыз әдіс. Бұл әдісті пайдаланудың ерекшелігі - оқушылар
жаттығуды кезекпен, ... ... ... ... ... бір ... орындайды. Нақты анықталған жағдайда ғана толассыз әдісті
бір уақытта екі-үш дүркін орныдайды.
Мысалы, тепе-тендік жаттығуларын гимнастикалық отырғышта, ... ... ... болады, егерде бірнеше отырғыш, бөрене болса,
толассыз әдістің тағы бір ерекшелігі мұғалім әр ... ... ... ... ... ... дүркін орындалады. Сабақтың толымдылығы және денеге
түсетін салмақ ұлғаяды.
Кезекпен орындау әдісінде ... ... ... ... Әр топ ... ... бірге жасай алуларына
байланысты бөлінеді. Бір топ оқушылары жаттығуды орындап жатқан кезде,
екінші топ ... өз ... ... бақылап тұрады.
Кезекпен орындау әдісі биіктіктен секіәру, өрмелеу, алысқа
лақтыру, акробатикалық жаттығуларды орындағанда ... Бұл ... ... ... ... ... әдісте оқушылар топқа бөлінеді. Әр топ мұғалімнің берген
тапсырмасымен өзіндік жұмыс жасайды. Бұл әдіс көбіне ... ... ... ... ... ... ... уақыт өткен соң
топтар құралдарымен ауысады. Себебі ... ... ... берген
тапсырмасын сабақтың бір бөлігінде орындап үлгіруі керек. Әр топ өз
топ ... ... Әр ... бір ... ... етіп орналастыру мұғалімнің басты міндеті. Топтық тәсіл
балалар өз ... ... ... ... ... ... ғана қолданылады.
Жеке әдісте оқушы жаттығуды жеке орындайды. Ал қалған оқушылар
бақылап ... Бұл әдіс ... әр ... ... ... бақылауға көмектесмеді. Ал балалар өз кезегінде жаттығуды
дұрыс орындауға тырысады.
Сабақты ... ... ... ... ... ... Әр ... әдіс-тәсілдерді қолдану арқылы жүргізілетін сабақтар
қызықты әрі жақсы қабылданады.
Ойын және әдептілік.
Ойын – тіршіліктің ... ... ... белгісі, дене
шынықтыру мен сергудің құралы. Қазақ халқы, “ойын ... деп, ... ... ... ... отырған. Ойынның түрлері өте көп.
Әрбір ойынның тәрбиелік мақсаттары ... ... ... ойыны
бағдарлыққа, дәлдікке, мергендікке үйретсе, доп ойыны бүкіл дененің
тұтас қимылдап шынығуына ... ... ... ... қауымдасып
ойнау, одақтасып ойнау, жеке ойнау деп, ал мазмұнына қарай тұрмыстық
ойындар, шынығу ... ... ... ... ... ... болады.
Қауымдасып ойнаған балалар бүкіл бір ұйымның, не ұжымның ... ... ... мұз айдынында коньки тебу, жалпы жарысқа
қатысу т.с.с. Әсіресе, ... ... ... ... ... те ... болады. Ойын кезінде қызбалыққа салынып, дөрекі
сөздер айту, ысқыру, даурығы - әдептілік емес, ал ... жету ... ... ... ... ... ... барып тұрған
мәдениетсіздік және әдепсіздік болып табылады. Жеке ойнау кезінде
басқаларға кедергі ... ... ... ... ... ойын болған соң, шаттану да қажет, бірақ шаттанудың жөні
осы екен деп, орынсыз ... ... ... - ... ...... ... халық, ал ойын денсаулықты
арттырады. Дегенмен, ойынның да орны бар, әркім ойынға, ... ... ... бөлу ... ... ... – бір жылар”, “Асық ойнаған –
азар, доп ойнаған – тозар, бәрінен де мал баққан – озар” деп, ... шек қоя ... ... кезде ойында еңбекпен ұштастырып
ұйымдастыру ... ... ... ... ауру ... дейді халық. Ертемен тұрып шынығу,
сергу – ойынның бастама негіздері. Әткеншек тебу, ... ... ... ... және ... неше алуан гимнастикалық
ойындарды әуелі ... ... ... соң, ... сол ойындарға
белгілі бір уақыт бөліп ойнауды әдетке айналдыру ләзім.
Ойын – халықтың баланы әдептілікке ... ... ... ... ... ... ... түсініп, қызыға, әдеппен,
тәртіппен ойнау қажет.
Орынсыз, ойнай берме, оқуды да, тұрмыс-тіршілікті де ойлай білу -
әрбір баланың міндеті.
Жеке ... ... ...... ... ... алуы өз ... және саналы түрде рететй алу қабілетін айтамыз. Сонымен қатар
өмірде кездескен қиындықтарды жеңуде өзінің іс-әрекетіне қажырлықпен
табандылық ... алуы ... ... жеке тұлға болып қалыптасу бағытында алдымен алдыға
мақсат қойғаннан соң сол сәтте ... ... ... ... жеңу үшін адамға жігер қажет. Енді әңгіме
жігерді қалай қалыптастыру бағытында ... ... адам өзі ... есеп ... ... жағдайларды басынан өткереді. Артынан ойлап
қараса, күлкілі, тіпті ұят ... ... ... ... да адам ... ... алуы қажет. Бұл үшін адам өзін-өзі тәрбиелеп дайындауы
керек. Бұл тәрбиенің бала ... ... ... бұл да ... ... ... ... етеді. Алдымен бір рет, екі, үш...
оны. Осылайша ... ... ... ... ... да осында, адам өзін-өзі басқара алады. ... ... ... ... ... Олай ... адам ... жағдайларды қалыптастыра алады.
Адамның өзін басқаруда “адамдық жігер” ең үлкен рөл ... ... ... ... ... бөлуді естен
шығармаған жөн. Осы ретте мына бір жағдайды мысалға келтірейік.
Мен біреуге қатты ренжісең де төбелесе кетуге болмайды. Ал ... ... ... онда ... ... ... ... екен деп, жауыздық,
аяусыздыққа баруға болмайды.
Ал кейбір жастар ... ... төзе ... одан ... жолын
таба алмай, әртүрлі жаман жолдарға (есірткі, арақ) түседі. ... ... ... қиындықтардан көреді. Бұл дұрыс емес.
Өмір де шахматтың ойыны сияқты күрестен тұрады. Олай ... ... ... да ... ... ... іздемесең, мен
жеңілесің. Осы ретте қай сезімді ... ... ... ... ... отыру қажет. Өйткені, адамды мұхиттағы ... ... ұшақ ... келе ... ... ... ... табиғат берген өте сезімтал мінез-құлықты сақтай білу өте ... ... ... ойға ... адам өзін-өзі өмір бойы
тәрбиелейді, ... ... ... ... Адам мінезін
қалыптастырып өз сезімін басқара алатын болса, ондай адам ... ... ... ... ... өз ... ... алмайтын адам
кекшіл, ұстамсыз болады. Осы ретте мына жағдайды есте ұстаған жөн.
Мен жолдастарыммен, ... тіл ... ... Сабақ оқысам
оны түсінбеймін. Іс істесем аяғына жеткізе алмаймын. Неге? Осы сұрақты
адам өзіне қоюы қажет. Бұл ретте адам ... ... ... ... Егер ол өзін ... ... ... жолдасымен тіл
табыса алады. Өйткені, ол өзін ғана ... ... ... ... ... ... не, ... істі істей алу қабілеті.
Сізге таңертең дене жаттығулары жасау қиын, сіз ... Сіз ... дене ... ... ... дене ... жасау қажет.
Міне, осы қабілетті жігерді қалыптастыру әр адамның өз қолында.
3.9 ... ... ... негіз. Дене шынықтыру жүйесі өз жұмысын реттеуде құқықтық
күші бар,көптеген нормативтік актілерге сүйенеді. Ол ... ... ... ... ... дене ... ... ғылыми - әдістемелік негізде
құрылады.Оның барлық теориялық және ... ... ... ... ... жүйесін қоғамдық, психологиялық, педагогикалық,
әдістемелік - биологиялық ілімдер ... ... ... т. б. ... ... ... негізгі орынды дене
тәрбиесі ілімі мен әдістеме пәні алады.
Оқушыларды дене шынықтыруға тәрбиелеуде президенттік ... өте ... ... ... дене шынықтыру даярлығының
президенттік сынамалары туралы» ереже Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 1996 ... 24 ... №774 ... ... ... ... ... қызметке
дайындығының жалпы деңгейін анықтайтын әр түрлі сынақ-жаттығулар
жиынтығы.
12-ден 23-ке дейінгі жас ... ... ... ... және ... ... ... деңгей жан-жақты дене қуаты даярлығы бар,дені сау
адамдарға арналған.
2.Ұлттық даярлық деңгейі оқу немесе жұмыс ... ... ... ... дене ... және ... жүйелі
түрде айналысатын адамдар үшін арналған.
23 жастан асқан адамның денсаулығын айқындайтын президенттік
сынамаға Дүниежүзілік денсаулық ... ... ... адам ... ... ... сенімдітәсіліндегі 1,5 милге (2400м)
жүгіру ... ... ... ... ... ... жалпы білім
беретін ... ... ... мен жоғары оқу орындарының соңғы курстарында
өткізіледі.
Жастар үшін дене ... ... ... ... ... ... жарыстарды қалалық,аудандық
жастар ісі мен саяхат және спорт басқармалары бекіткен ... әр оқу ... дене ... ... ... ... құрылған төрешілер алқасы
өткізіледі.
Президенттік сынамалардың республикадағы, облыстардағы, аудандар-
дағы, қалалардағы орындалалуы жөніндегі жұмысқа басшылық
және бақылау жасау ісін ... ... ... ісі ... және ... ... ... Қазақстан
Республикасының Білім және ғылым министрлігінің дене ... ... ... ... бойынша жарысты ... ... ... ... ... ... оқу ... мен кәсіпорындардың
әкімшіліктеріне жүктелген.
Президенттік сынамалар бойынша негізгі тәжірибелік ... оқу ... ... шынықтыру мұғалімдеріне, медициналық
қызметкерлерге, ал кәсіпорындар мен ұйымдарда спорт мамандарына, спорт
жөніндегі нұсқаушыларға, ... мен ... ... ... ... ... түрлер: 60, 100,
1000, 2000, 3000 метірге және 1,5 милге (2400м) ... ... ... секіру, биік кермеге тартылу,шалқалап жатқан қалыптан
кеудені көтеру, мылтық ату , ... ... қол ... ... да бір ... ... ... топтастыру.
Республикалық спорттық топтастыру дегеніміз - жасөспірімдер
дәрежесінен бастап ... ... ... ... ... ... ережесін бекітіп, тәртібі мен сынамаларын белгілеу. Олспортта
жоғары жетістіктерге жетуге, ... ... ... ... ... ... спорт қоғамдарының
жұмысын жақсартуға ықпал етіп, Қазақстан спортының дамуына ... ... ... ... ... ... ... егеменді ел болып, тәуелсіздік алуына байланысты
қазір елімізде топтастыру ... мен ... көп ... ... келеді. Дене шынықтыру жүйесі мемлекеттік және ... ... ... ... ... орта және ... оқу
орындарында,әскери бөлімдерде,емханаларда және басқа да мемлекеттік
,қоғамдық мекемелерде ұйымдастырылады.Сабақ мемлекеттік бағдарламада
көрсетілген ресми кесте бойынша ... Ол үшін ... ... ... ... материалдық негіз жасалады.
Республикамызда дене шынықтыру жұмысын басқарып, бағыт беріп отырған
арнаулы мемлекеттік ұйымдар бар [7].
Дене шынықтыру ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, кәсіби
жаттықтырушылары, нұсқаушылары ... ... ... әр
жастағы адамдарды дене шынықтыруына неғұрлым көбірек ... ... ... түрінің ең бастапқы ұйымы – спорт
клубы. Дене шынықтыру және спорт қозғалыстарын ... ... ... спорт қоғамдарыбасқарады. Ерікті спорт қоғамдарын
басқару демократиялық,орталықтарын басқару ... ... ... ... ... Кейінгі жылдары жеке
жаттығу түрінің маңызы артты. Денсаулық сақтауға бағытталған көптеген
қозғалыстар, клубтар пайда болды. Жеке жаттығу ... ... ... спорт түрімен айналысуына мүмкіндік береді. Мемлекеттік
және жеке меншік спорттық ұйымдар бірін –бірі толықтырып отырады.
4 Шет ... дене ... мен ... ... жеңімпазды спорттық ... ... ... ... ... қазіргі қоғамның құрылымына енеді, оның маңызы жажақты.
Әр түрлі спорттық құрылымдар дүниежүзілік әлеуметтік жүйеге ... ... ... ... ... ... ... бірлестік;
- спорт түрлері бойынша халықаралық бірлестік;
- спорттық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар.
Спорт даму мәселелері Біріккен Ұлттар Ұйымында, мемлекеттердің
парламенттерінде талқыланады. Спортқа басшылық мемлекеттік ... ... ... саяи ... ... ... ... жұмыс жасауын қамтамасыз ететін
базалық бөлігі және ... ... ... ... ... бөліміне
жарыствр, арнайы жаттығулар, спортшыларды, төрешілерді ... ... ... ... ... спорттық функционалды құрылымы
негізделіп, одан төмендегідей бөліктер ашып көрсетіледі: ... ... ... ... ... жарыстар күнтізбелері,
төрешілер, ұйымдастырушылар), жаттығу, спортшыларды іріктеу ... ... ... және ... қамту, арнаулы кадрлар
даярлау, материялдық-техникалық жабдықтау, жарыстардың өткізілу барысы
мен оны қамтитын қызметтер саласын басқару және ... ... ... ... оның ... ... көрсетеді.
Жарыстың қызметі: өзгелерден гөрі ... ... ие ... спортшылардың және спорттық ұйымдардың арасынан жеңімпаздарды
анықтайды, Жарысқа қатысушылардың жарыста алған орнының реттілігін,
спорттық ... ... ... ... жарысқа даярлу
жүйесін жасайды,, ... ... ... резервтік
мүмкіндікткерін анықтайды, қоғамдық ... өзге ... ... ... етеді.
Тәрбиелік саласы: бір жағынан спортшылардың жарыстық қызметіндегі
тиімділікті арттыруды (тек қана спорт ... ... ... ... жеке ... ... ... жан-жақты тәрбиелеуге
әсер етеді. Алайда спорттық қызмет ... ... ... ете ... ... ... да, ... да әсері болуы
мүмкін. Спорттың тәрбиелік әсер ету бағыттылығы ... ... ... оның ... ... ... ... арттыру қызметі: адамның жан-жақты дамуына,
оның дене және психикалық қабілетін ... ... ... біліктілігінің көлемін кеңейтуге, күрделі жағдайларда олардың
сенімділігін арттыруға, өсіп келе жатқан жас ұрпақты ... ... ... ... дайындауға жәрдемдеседі.
Сауықтыру-мәдени қызметі: адамдардың денсаулығын нығайтуға, белсенді
демалысты қамтамасыз етуге, дене ... ... ... ... ... әсер етеді.
Өндірістік қызметі: денсаулықты нығайту есебінен еңбек өнімділігін
арттыруға, ... өмір ... ... ... ... ... ... кенеттен болатын жағдайларда дене және психикалық
қиналу жағдайына адам организмінің ең ... ... үшін үлгі ... ... ... пайдалануды қарастырады
және адамның танымдық қабілеттерін дамыту үшін кең ... ... мен ... арасындағы өзара түсіністікті жақсарту,
бейбітшілікті ... ... П. ... ... ... ... ... арасында жақсылықты, қайырымдылықты, достық қатынастарды
орнатасың. О, спорт-сен бейбітшіліксің!» деген сөздерінде жақсы
бейнеленген. Кейбір ... ... ... ... ракетасына қарсы», «Спртшылар ядролық қаруға қарсы», тағыда басқа
ұйымдар құрылған.
Көрермендік қызметі: спорттық жарыстарда жетекші спортшылардың
өнер көрсетулерін, ... ... зор ... ... ... Бұл қызметтің міндеттеріне спортты көруге адамдарды
тарту, ... ... ... жұмыстарын жүргізу, дене
жаттығуларымен үздіксіз ... ... ... ... ... ... үлгі ... енгізу, көрермендерді
спортқа тарту енеді.
Экономикалық қызметі: міндеті ел ... ... ... ... және ... ... байланыстар болып табылады. Біздің
елімізде қаржы көзі спорт шараларын өткізуден, ... ... ... ... қызметтерден түседі. Валюталық түсім Отандық
және Шетелдік фирмаларға жарнамалық қызмет көрсету, спортшылардың,
жаттықтырушылардың, спорт маманадарының комерциялық ... ... ... және ... фирмаларды демеуші ретінде тарту есебімен
жүзеге асырылады.
Абыройлық қызметі: спорттың ... ... ... өз ... ... танытып, абырой, атақ-даңқымызды арттыру[1].
4.1 Халықаралық спорт қозғалысының ... ... 80- ... ... ... ... ... Негізінен оның қызіргі кездегі маңызы мен ... ... мен ... ... ... әуесқой және
кәсіптік спорт ұғымдарына концепциялық көз ... ... ... Олимпиадалық комитетінің ... ... ... Олимпиадалық ойындарға қатыуға қарыс емес
екендігін білдірді. Олимпиадалық ойынында алғашқыда ... ... ... ... ... ат ... мен ... коньки
спортшылары қатысты. Сонымен 20- ғасырдың аяғында халықаралық
Олипиада комитеті спорттың ... ... ... қатысуына шек
қойылған жоқ. Бірақ қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... ... қызығушылығы артып, оларды өте
жоғары деңгейдегі спортшылар деп, ... ... өте ... Олимпиадалық комитетінің құжаттарында кәсіптік спортшылар
деп негізгі еңбегі спорттық жарыстан түсетін еңбек ақысына байланысты
танылады. Ондай ... ... ... кәсіпкер лигасы (ассоциация, федерация, ... ... ... клубтарды, командалар және ... ... ... ... иесінің жұмысына айналдыру.
Спорттың кәсіптік лигасы спорттың және ... ... мен ... ... ... жүйесін, өткізу
ережесін дайындап, кәсіпкер спортшылардың арасында жарыс
ұйымдастырып ... ... осы ... жоғарғы деңгейде
пайда түсіру.
2. Кәсіптік спорт клубтары (командалық) жекеменшік, акционерлі
немесе бірлескен одақ ... ... ... әр ... ... ... ... бизнес жасауға қатыстырады.
Бизнес- коммерциялы кәсіпкерлер өзінің жеке байлығын арттыру үшін
қолданылатын айла- шалғылары, тәсілдері. ... ... ... ... ... ... мен
қызметкерлерінің аты), тренерлер қызмет көрсетушілер, кәсіпкер
спортшы, спортшылардың агенті, ... ... ... ... ... ... ... .т.б айналысады.
3. Маркетинг- тұтынушылардың сұраныс шаралар жүйесін оқып біліп
Және тұтынушыға ... ... ... ... тауарды
өткізу шеңберін ұлғайту немесе қызмет көрсету. Маркетингінің
соңғы мақсаты ... ... ... ... ... аздап
пайда табу. Бұл үшін тауар мен ... ... ... ... ... жоспарлап олардың нақты бағаларын қойып
тиімді жарнамалар мен өткізу тәсілдерін ұйымдастырып ...... ... ... ... пайда келтіріп кәсіп
иелерінің керегін қанағаттандырады.
4. Спонсорлық іс келісімі бойынша бір жағы ... ... ... ... ... ... қызмет түрін) көрсетеді.
(Клуб,
команда спортышға.) сонсорлық көмектің негізгі мақсаты ... ... ... ... ... ... ... бір
жеңілдік алу (салықтан босату). Қазіргі кезде Олимпиадалық спорт
түрлері мен кәсіптік спортта спонсорлық көмектің маңызы өте ... ... ... ассоцияцясы- бұл салалық кәсіп одақ
құрылымы. Негізгі мақсаты кәсіпкер спортышлардың құқығын кеңейту
бағытында және ... ... ... ... ... ... құрылымдар кәсіпкер- спортшыларды ұйымдастырып
өздерінің әуесқой спортына ерекшелігін ... ... ... өзі қазіргі кезеңде негізгі 2 бағытта
ұйымдастырылуда. Бірінші бағыты ... ... ол ... ... ... пен ... табу жолында жұмыс істейді.
Екіншісі «споорттық коммерция», оның ... ... ... деңгейін жоғарлату сонан соң ғана жоспарды кірісімен пайда
табу.
Халықаралық Олимпиадалық комитет – бұл ... ... ... ... түрінен әлемдік ұйымдар құрып бірігіп жұмыс
атқаруына өз жағынан ... да ... ... ... жоқ.
Ондай ұййымдардың аттары әлемге аян, атап айтқанда: «Әлемдік
баскетбол лигасы», «Европа ... ... ... ... ... WBA, IFB, WBC, WBO, WBF- тағы
да спорт түрінің көптеген спорт ұйымдары ... ... ... ... ... және ... ... асырылады. Халықаралық деңгейде 40-астам дене
шынықтыру спорттық ... оның ... ... ... дене ... мен ... ... кеңес;
- Халықаралық олимпиадалық комитет және Олимпиадалық конгрестер
(Олипиадалық қозғалыстың жоғарғы органы);
- Ұлттық ... ... ... ... ... ... федерацияларының бас ассоциацясы (ГАИСФ)
өкілдерінен үш жақты комиссиясы;
- Спорттың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ғылыми зерттеу ісі бойынша халықаралық
бірлестік т.б бар. Аймақтық бірлестік деңгейінде;
- ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы кеңесі;
- Орталық Америка және Кариб теңізі елдерінің спорттық ұйымы;
- Азия ойындарының федерациясы, т.б бар.
Спорттағы маңызды ұйымдастырушы ... ... ... ... мен классификациялық жүелер болып табылады [8].
Жарыс ережесі- жарысушылық жағдайлары, нәтижені ... ... ... және ... ... дәл анықтайтын құжат. Жарыс
ережелері барлық спортшылар, төрешілер жарысқа дайындықты және олардың
материалдық техникалық ... ... ... ... ... үшін заң ... табылады.
Жарыс туралы шарт. Жарыстың мақста мен міндеттерін өткізілу орны мен,
мерзімін, жарыстарға басшылық ету сипатын, ... ... ... ... ... және ... ... түрлерін және оларды тапсыру мерзімдерін, т.б анықтайды.
Жарыс мерзімдері. Жарысты ... ... ... ... мен ... қатынасатын спортшылардың құрамына қарай,
қаржының жұмсалуын реттелуге арналған. Жарыстардың барлық ... сай ... ... ... тиімділігіне маңызды жағдай
жасайды.
Сұрыптайтын (классификациялық) жүйелер ... ... ... қызмет етеді. Олар ... ... ... мен
атақтар беру нормалары мен талаптарын құрайды. Бұрынғы Кеңес Одағында
біріңғай бүкіл одақтық спорттық классификация ... Ол- 4 ... ... ... Осы ... ... елімізде де 1997-
2000 жылдар аралығында ... ... ... ... классификациялар да бар (дзюдода дандар ... ... ... Осы жүйелердің көмегімен түрлі ... ... мен ... спорт түрлерінің даму
дайындықтары бағаланады. Мұндай жүйелер спортшылар мен жаттығушылардың
шеберлік деңгейін көтеруге ... ... ... ... елі тәуелсіз мемлекет аталып, өзінің жоғын
жоқтап, елдігінің, халықтығының белгісі, биік ... ... ... ...... тарихы мен мәдениетінің ... ... ... ... алып ... Олай дейтін себебіміз,
талай зобалаңды басынан кешіріп, «мың өліп, мың тірілген» халық ... ... ... ... ... шоқ сөздің байлануынан
үркіп, көп жағдайда өзінің ұлттық дәстүрін, салтын, қалыптасқан әдет-
ғұрпын мәпелеуден ... ... Бұл – ... ... ... келген ұшқары, шетқақпай саясаттың нәтижесі. Халқымыздың
тамарын тереңге жайған дәстүрінен, тіршілік ерекшелігінен нәр ... ... ел ... ... ... қазыналардың бірі
саналатын ұлттық ойын- сауық түрлері мен сан ... ... ... ... бола бастаған еді. Балалар ойындарының көбі еленбей, мән мағынасы
бұрмаланып көрсетіледі.
Жалпы ойынның қандай түрі болмасын, ... ... ... отырады. Егер осындай құбылыс ірге теппесе, ол ... ... ... айналымынан шығып қалады. Яғни, ... ... ... туады да, психологиялық жағынан денсаулық
сақтау, тірлік элементі ретінде өркенін жаяды. Ең бастысы, ... ... ету, ... де, ой- ... да ... ... ету -
ойнаушылардың өз қолында.
Дене тәрбиесіне келетін болсақ дене ... ... ... ... Отан қорғауға дайын болу мақсатында дайындайды.
Менің бұл жұмысымды дене тәрбиесінің қазіргі ... ролі ... ... ... ... ... ... Қорыта
айтқанда Қазақстан Республикасы егеменді ел болып қалыптасуына ... ... ... ... ... ... негізінде
тәрбиелеу соның ішіне дене шынықтыру тәрбиесін беруге ... ... ... Өз ... ... сүйенсек ойындарды
ұйымдастыру және осы өткізудің әдістемесі ... ... ... ... ... тәрбие мәселесіне көңіл
бөлу, денсаулықты нығайтуға бағыттау қажет.
Дене шынықтыру сабағы ... ... ... ... дене ... дұрыс қалыптасуына, шымыр өсуіне
көмектеседі. Дене шынықтыру ... ... ... ... спорттық кештер, үйірмелер мен олимпийадалар, ойын жарыстар
өткізу барысында ... ... ... әрі ... болу ... ... Дене шынықтыру сабағын ұлттық тілімізде өткізу
қазіргі таңдағы ... ... ... ... Осы ... ... ... дене тәрбиесі жөніндегі ... ... ... ... және ... тілде ден тәрбиесі
терминдерінің жоқтығы.
Ал ... ... ... өсіп жетілуі дене тәрбиесімен
тікелей байланысты. Сондықтанда дене ... тек қана ... дене ... ... ... байланысты.
Сонымен бірге оқушылардың дене ... ... ... ... және ... ... ... мен ата- ананың алдындағы міндеттері мен
борыштары егжей- ... сөз ... ақ ... ... енді өркендеп келе жатқан жас балғындары
адамгершілікке, инабаттылыққа, әдептілікке тәрбиелеу жөнінде мағлұмат
жаздым. ... ... көк ... ... ... ... спортшы
оқушыларға дене тәрбиесінің тәрбиелік, өнегелілік, сымбаттылық,
салауатты өмір салтына жетелейтінін ... ... ... дене
тәрбиесіне, Отан сүюге, халқымыздың ұлттық спорт түрлерін қадыр тұтуға
шақырамын.
Пайдаланылған ... ... ... ... және басқару»З .А.Есмағамбетов Қарағанды
2004 ж
2. «Президенттыік сынамалар» М.И.Горанько Алматы 1997 ж
3. «Дене шынықтыру пәнін ... ... Ұ.Ж. ... ... ж
4. «Дене тәрбиесі әдістемесі» А.Құлназаров алматы 2002 ж
5. «Алғашқы әскери дайындық» К.Р.Аманжолов Алматы 2003 ... ... ... ... ... ... ... 2004 ж
7. «Дене тәрбиесінің негіздері» Е.Уаңбаев Алматы 2000 ж
8. «Дене мүмкіндіктерін тәрбиелеу» С.Тайжанов Алматы 2004 ж
9. «Бастауыш ... дене ... ... ... 1994 ... «Дене тәрбиесі» Ю.Тілеуғалиев Алматы 2003 ж
11. «Дене тәрбиесі» С.Қасымбекова Алматы 2004 ж
12. Қазақстан Республикасының «Дене шынықтыру және ... ... ... ... ... - 2030» ... 2006 ... «Қазақстан Республикасының Конституциясы » Алматы 2007 ж
15. “Дене тәрбиесі” журналы, 2005ж.
16. Қазақстан ... 2001-7. ... Дене ... ... ... ... мектебі. 2002-9. С.Мұхтаров. Дене тәрбиесі сабағында.
19. “Ертең тағы сайыс”. Алматы, “Жалын”. Ө.Орынбеков 1982ж.
20. ... ... ... 1989ж. ... 21. ... 2008-1. ... ... міндеті
22. 22. «Дене тәрбиесінің теориясы мен әдістемесі» Т.Ш.Қуаныш
23. 23.«Дене тәрбиесінің ілімінің негіздері» Қарағанды 2001ж
З.Есмағанбетов

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 60 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балабақшадағы дене тәрбиесі пәнінің құжаттары31 бет
Балалардың шыңығуы мен денесінің жетілуін дамытуда спорттық жаттығуларды пайдаланудың рөлі31 бет
Дене тәрбие саласы. Дене тәрбиесінің міндеттері мен маңызы20 бет
Дене тәрбиесінің бала тәрбиесіндегі рөлі20 бет
Дене шынықтыру және спорт саласындағы проблеманың қазiргі жәй-күйiн талдау10 бет
Негізгі қимыл-қозғалыс жаттығуларын әр жас ерекшелік топтарда үйрету жолдары28 бет
Салауатты өмір салтын қалыптастыру негіздері8 бет
Студенттер мен күресшілердің дене дайындығының функционалды мүмкіндіктері66 бет
Шаңғы дайындығы5 бет
Қазіргі компьютерлік технологияларды меңгеру жаттықтырушының кәсіби қызметіндегі қажетті компоненті20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь