Педагогиканы оқыту әдістемесінің әдіснамалық негіздері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1 Әдістемелік дайындыктың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.1 Оқыту әдістері, тәсілдері туралы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Педагогиканы оқыту әдістемесінің әдіснамалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... .10
1.3 Әдістемелік дайындыктын жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
2 Оқу пәнін оқытудың әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
2.1 Күнтізбелік тақырыптық жоспар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
2.2 Сабақ дайындамалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
Кіріспе

Қоғамның қазіргі даму кезеңі жеткіншек ұрпаққа білім беру мәселесін жаңа сатыға көтеруді қажет етіп отыр. Осыған байланысты соңғы жылдары мектеп реформасы мемлекеттік деңгейде жүзеге асуда. Яғни оқытудың мақсаты мен принциптері, құрылымы, жекелеген пәндердің білім мазмұны, тағы басқа жақтарда үлкен өзгерістер болып жатыр. Мұндай жағдайда жеткіншек ұрпақтың шынайы дүниетанымын қалыптастыруда маңызды рөл атқаратын география пәні де шетте қалған жоқ. Заман талабына сай жаңа технологияларды пайдаланып оқушылардың оқу-танымдылық құзіреттілігін қалыптастыру үшін мектепте барлық жағдай жасалған.
Ақпаратты технологияны қолдану арқылы пәнді оқыту: оқушыларға сабақ барысында мұғалімнің жалаң сөзін тыңдап қана қоймай, көптеген мағлұматты өз көзімен көру арқылы қабылданған ақпарат есінде жақсы сақтап қалуына мүкіндік туады. Пәнді оқыту барысында мұғалімнің оқушыларға қойылатын талаптардың бірі: ақпаратты мәдени дамуы, яғни: ой- өрісінің дамуына, түрлі ақпарат көзімен жұмыс істей білу және оны оқушыларға түсінікті етіп жеткізу арқылы оқушының пәнге деген қызығушылығы артады. Егер де оқушының пәнге деген қызығушылығы жоғары болса, ол оқушының пән бойынша білім сапасының жоғары болуына әсер етеді.
Пәнді оқыту үрдісінің негізгі өлшемдері: танымдылық, ақпараттық қарым-қатынас, мақсаттылық, жаңашылдық, жағдаяттық, өзара қызметтестік болып келеді. Осының арқасында білім беру жағдайы, нақты іскерлікті, біліктілікті жоғары деңгейде дамытуға жағдай жасайды.
Әр оқушының белгілі бір қабілеті болады. Сондықтан оқушының қабілетін анықтау мақсатында қолданатын арнайы құралдар: тест, түрлі деңгейдегі тапсырмалар, сауалнамалар арқылы анықтап, болашақта сол қабілеттерді сабақ барысында дамыту. Топтық қызметті ұйымдастыру барысында оқушылардың ерекшеліктерін ескере отырып, бірлескен топтық жұмыс жүргізу барысында әр оқушы оларда не күтілетінін түсінуі үшін, оқушыларға арнайы нұсқаулар, кеңестер беру арқылы олардың топтық жұмыс жүргізу біліктілігін дамыту .
Оқушыларға білім берудің барлық сатысында берілетін әр деңгейлі тапсырмалар оқушының өзіндік білім алуын қамтамасыз етеді. Оқушының танымдылық сұраныстарын қамтамасыз ете отырып, бұл тапсырмалар оқушының ойлау қабілетін оятады.
Оқушының өзіндік білім алуы, алған мағлұматты жетік меңгеруіне септігін тигізіп, өзіндік ойлау қабілеті, зейінін алған мағлұматты талдау барысында дамиды.
Қазіргі таңда ақпаратты технологиялардың жедел дамуы жалпы білім беру саласындағы педагогтардың білім беру үрдісін ұйымдастыру, әдіс- тәсілдерді қолдану, пәннің мазмұнын оқушыларға түсінікті жеткізуге бағытталған.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1 Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының стратегиясы. – Алматы: РГЖИ «Дәуір», 1992. - 56 б.
2 Кругликов Г.И. Настольная книга мастера профессионального обучения: Учеб. Пособие .-М:Изд.центр «Академия»,2006.-272с
3 Назарбаев Н.Ә. Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан // Егемен Қазақстан. — 2007, 1 наурыз.
4 Қазақстан Республикасында техникалық және кәсіптік білім беруді дамытудың 2008 – 2012 жылдарға арналған мемлекеттік Бағдарламасы. – Алматы. – 2008. – 11 б.
5 Профессионально-технические школы РК в 2005-2006 учебном году: Агенство РК по статистике // Финансы и кредиты. -2006. №2. -40.
6 Ниязбекова А. Өндірістік оқытдың зертханалық сабағында жаңа технологияны қолдану ерекшеліктері және оның білім беруге әсері // Кәсіптік мектеп.-2009.-№3.-23-25б
7 Өстеміров К. Айтбаева Қазіргі білім бері техникалары.-Алматы:АГТУ,2006
8 Сманқұлова Ж,Е. Техникалық және кәсіптік білім беруді оқытудың жолдары // Білім беру мекемесі басшыларының анықтамалығы. – 2007. – № 4(4). – 39-43-бб.
9 Смайылова М. Практикалық жүмыстарды жоспарлау туралы. //Қазақстан мектебі, №10, 1988. 29-30 бетгер.
10 Степаненков Н. О планировании работы в учебном процессе-Минск, 1978.
11 Сманқұлова Ж.Е Кәсіби лицейлер еңбек нарығы жағдайында // Кәсіптік мектеп профтехшкола. -2007. № 5-6 (24), - 3-4-бб.
12 Сманқұлова Ж.Е. Білім мен кәсіптің жоғары сапасы – еңбек нарығының талабы // Кәсіптік мектеп профтехшкола. -2007. № 4 (22). –3-4-бб.
13 Калугин Н.И. Профессиональная ориентация учащихся.-М:2001
14 Серіков А. Техникалық мамандықтар бойынша өндірістік оқу сабағын өткізу ерекшеліктері// Кәсіптік мектеп.-2008.-№5-6.-5-6б
15 Скакун В.А. Преподавание общетехнических и специальных предметов в училищах профтехобразования. М., 1989.
16 Скакун В.А. Ведение в профессию мастера производственного обучения. М., 1990.
17 Иваненко В.П. Формирование профессионального мастерства учащихся при обучении в учебных мастерских. М., 1980
18 Скакун В.А. Преподавание курса «Организация и методика производственного обучения». М., 1989.
19 Труханов И.И. Организация и проведение производственной практики. М., 1990.
20 Кравцов Н.И. Организация методической работы в среднем профтехучилище и руководство ею. М., 1989.
21 Сабыров Т. Оқыту теориясының негіздері. - Алматы, Қазақстан Республикасы Білім министрлігі баспаханасы, 1992.
22 Практикалық сабақ беру тиімділігін артгыру/Қүрастырган Б. Сманов. -А, 1989.
23 Ұстаздың шеберлікке жету жолдары. /Құрастырған Ж. Нүржанова. -Алматы, 1991.
24 Қазақ педагогикалық энциклопедия сөздігі. - Алматы, 1995.
25 Интернет беттері: www.kitaphana.kz, www.edu.gov.kz.
26 ҚР «Білім туралы» Заңы // Алматы, 2010.
27 М.Жұмабаев. Педагогика. - Алматы: Ана тілі, 1992. -160 б.
28 Қазақ ойшылдарының педагогикалық мұрасындағы патриоттық тәрбие мәселесі // Қазіргі кезеңдегі тұлғаның үйлесімді дамуына қатысты өзекті мәселелер: халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. – Астана: ҚазМАТУ баспаханасы, 2007. – Б.35-38.
        
        Мазмұны
Кіріспе..........................................................................................................................4
1 Әдістемелік дайындыктың теориялық негіздері...................................................6
1.1 Оқыту әдістері, тәсілдері туралы ұғым...............................................................6
1.2 Педагогиканы оқыту әдістемесінің ... ... ... дайындыктын жүзеге асырылуы .................................................22
2 Оқу пәнін оқытудың әдістемесі............................................................................23
2.1 ... ... ... Сабақ дайындамалары........................................................................................24
Қорытынды................................................................................................................38
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі............................................................................40
Қосымша....................................................................................................................42
Кіріспе
Қоғамның қазіргі даму кезеңі жеткіншек ұрпаққа ... беру ... жаңа ... ... ... етіп отыр. Осыған байланысты соңғы жылдары мектеп реформасы мемлекеттік деңгейде жүзеге ... Яғни ... ... мен ... ... ... ... білім мазмұны, тағы басқа жақтарда үлкен өзгерістер болып жатыр. Мұндай жағдайда жеткіншек ... ... ... ... ... рөл ... география пәні де шетте қалған жоқ. Заман ... сай жаңа ... ... ... оқу-танымдылық құзіреттілігін қалыптастыру үшін мектепте барлық жағдай жасалған.
Ақпаратты технологияны қолдану арқылы пәнді оқыту: оқушыларға сабақ барысында мұғалімнің жалаң сөзін ... қана ... ... ... өз ... көру ... ... ақпарат есінде жақсы сақтап қалуына мүкіндік туады. ... ... ... ... ... қойылатын талаптардың бірі: ақпаратты мәдени дамуы, яғни: ой- өрісінің дамуына, түрлі ақпарат көзімен жұмыс істей білу және оны ... ... етіп ... ... ... пәнге деген қызығушылығы артады. Егер де оқушының ... ... ... ... ... ол оқушының пән бойынша білім сапасының жоғары болуына әсер етеді.
Пәнді оқыту үрдісінің негізгі өлшемдері: ... ... ... ... ... ... өзара қызметтестік болып келеді. Осының арқасында білім беру жағдайы, нақты іскерлікті, біліктілікті жоғары деңгейде дамытуға ... ... ... ... бір ... ... Сондықтан оқушының қабілетін анықтау мақсатында қолданатын арнайы құралдар: тест, түрлі деңгейдегі ... ... ... ... ... сол қабілеттерді сабақ барысында дамыту. Топтық қызметті ұйымдастыру барысында оқушылардың ерекшеліктерін ескере отырып, бірлескен топтық ... ... ... әр ... ... не ... түсінуі үшін, оқушыларға арнайы нұсқаулар, кеңестер беру арқылы ... ... ... ... ... ... .
Оқушыларға білім берудің барлық сатысында берілетін әр деңгейлі тапсырмалар оқушының өзіндік білім алуын қамтамасыз етеді. Оқушының танымдылық ... ... ете ... бұл тапсырмалар оқушының ойлау қабілетін оятады.
Оқушының өзіндік білім алуы, алған мағлұматты жетік меңгеруіне септігін тигізіп, ... ... ... ... ... мағлұматты талдау барысында дамиды.
Қазіргі таңда ақпаратты технологиялардың жедел дамуы жалпы білім беру саласындағы педагогтардың білім беру үрдісін ... ... ... ... ... ... оқушыларға түсінікті жеткізуге бағытталған.
Зерттеу обьектісі: Оқытудың әдіс - тәсілдері.
Курстық жұмыстың пәнi: Оқытудың әдіс - ... ... ... ... ... ... ... алуына оқыту құралдарының, тәсілдерінің әсерін қарастыру.
Курстық жұмыстың мiндеттерi:
- Оқыту әдістерін қалыптастырудың мәні, мазмұны мен ... ... Оқу ... оқытудың әдіс - тәсілдерін қарастыру.
Курстық жұмыстың құрылымы: кiрiспеден, екi тараудан,қорытынды және ... ... ... ... ... ... ... жалпы кіріспе, осы зерттеу тақырыбының объектісі, зерттеу тақырыбының пәні, зерттеу тақырыбының ... ... ... ... ... ... ... тарауы ,-деп аталады.
Екінші тарауы ,- деп аталады. ... ... ... ... ... тұжырымдар беріледі.
1 Әдістемелік дайындықтың теориялық негіздері
+ Оқыту әдістері, тәсілдері туралы ұғым
Әдіс - оқу-тәрбие жұмыстарының алдында тұрған міндеттерді ... ... үшін ... мен ... ... ... істеу үшін қолданатын тәсілдері. Әдіс арқылы мақсатқа жету үшін істелетін жұмыстар ретке келтіріледі. Оқыту әдістері танымға қызығушылық ... ... ... ... ... жаңа ... ... ықпал етеді. Оқытуда ең басты нәрсе - оқушылардың танымдық жұмыстары. ... ... ең анық ... білуді қамтамасыз етеді, теория мен тәжірибенің арасын жақындатады [1].
Тәсіл - ... ... ... Жоспарды хабарлау, оқушылардың зейінін сабаққа аудару, оқушылардың мұғалім көрсеткен іс-қимылдарды қайталауы, ақыл-ой жұмыстары тәсілге жатады. Тәсіл оқу ... ... үлес ... тәсілдерінің түрлері:
:: ой, зейін, ес, қабылдау, қиялды жақсарту тәсілдері;
:: мәселелі жағдаят тудыруға көмектесетін тәсілдер;
:: оқушылардың сезімдеріне әсер ететін тәсілдер;
:: жеке ... ... ... басқару тәсілдері.
Оқыту әдістерінің басты қызметі - оқыту, ынталандыру, дамыту, тәрбиелеу, ұйымдастыру.
Ю.К. Бабанский оқу-танымдық ... ... ... ... Ол ... 3 ... ұйымдастыру, ынталандыру, бақылаудан тұратынын атап көрсетіп, әдістерді оқу-танымдық іс-әрекетті ұйымдастыру, ынталандыру, бақылау әдістері деп бөледі. М.И.Махмутов оқыту әдісіне сәйкес келетін оқу ... і ... [2]. ... әдістері:
а) ақпарат беру әдісі,
ә) түсіндіру ...
б) ... ...
в) ... әдіс.
Бинарлық әдістер бір-бірімен тығыз байланысты оқыту мен оқудың тәсілдерін (хабарлау, міндеттер қою, мұғалімнің тапсырма беруі, оқушылардың ... ... ... ... ... мәтінді оқуы, т.б.) қолдануды талап етеді. Мысалы, мұғалім оқушыларға фактілер мен ережелерді хабарлайды, заттарды көрсетеді, фактілердің ... ... ... ... ... Егер оны тәсілдердің арасында түсіндіру тәсілдері, дәлірек айтсақ фактілерді талдау, салыстыру, хабарлау, т.б басым ... онда ... ... ... деп ... ... ... негізгі тәсіл - ақпараттарды, фактілерді ұсынумен шектелсе, (мысалы: мұғалім оқушыларға ережелерді жаттауды ... ... ... ... түсіндірмей, оны жаттау тәсілін айтады), онда оқыту әдісі ақпараттық- хабарлау, ... оны жай ғана ... ... деп ... ... сәйкес бірінші жағдайда оқушылар заттарды бақылап, фактілерді есінде сақтайды, мұғалімнің түсіндіргенін тындайды және ой елегінен өткізеді, ақпараттық сұрақтарға жауап ... Бұл ... оқу ... ... дәлірек айтсақ жаңа ережені оқушылар дайын күйінде меңгереді (оқушылар фактілерді талдап, ... ... [3]. ... оқыту әдісі хабарлау әдісі болса, оқудың негізгі тәсілі жаттау, оқушылардың үлгі ... ... ... Мұндай оқу әдісін шартты түрде орындаушылық деп атаймыз. Сондықтан оқушының кітаппен жұмысы оқу ... ... ... ... Егерде оқушы мәтінді талдаса, түсінгенін өз сөзімен айтса, онда кітаппен жұмыс оқу әдісі болып табылады.
Егер монологтық баяндау әдісі ... онда ... ... ... ... ... ... фактілерін хабарлап оқиғаларды суреттейді, іс-әрекеттің үлгілерін көрсетеді және оқушыларға тапсырмалар береді. Эвристикалық әдісті қолданғанда мәселелік деңгей (оқушылардың ... ... ... эвристикалық әңгімелерге танымдық (логикалық) есептер және проблемалық ... ... ... ... ... ... ... бірақ негізінен оқушылар өз бетімен жұмыс істейді.
Зерттеу әдісін қолданғанда мұғалім оқушыларға тәжірибелік сипаттағы тапсырмалар (тәжірибе ... ... ... ... ... ... өз бетімен талдау және қортындылау, өз ойын дәлелдеуге ... ... ... т.б) ... Оқушылар оларды өз бетімен орындайды, бірақ бұдан мұғалімнің басшылығы керек емес деген сөз ... ... ... ... ... ... ... әдістеріне ерекше мән беріп, тұрмыс-салтқа, әдет-ғұрыпқа байланысты тақырыптарды әсерлі ... ... ... ... Ол ... ... ... беруге әдеттендіру керек", - дейді [4].
Сөйтіп, оқытушы көркемдеп оқытудың жаңаша жолдарын ұсынып, мұғалімдерден соны іс-әрекеттерді ... ... ... ... оқи ... қиналған жерде мұғалім өзі оқып, көрсету лайық", - дейді. Сөздік әдісі мектептің барлық ... ... ... ... ... ... өзгереді. Әңгіме арқылы жаңа білімді хабарлау үшін оған кейбір талаптар қойылады. ... ... ... адамгершілігіне әсер етуі;
:: әңгімеде дәлелді және ғылыми фактілердің болуы;
:: ой пікірдің дұрыстығын дәлелдейтін жарқын және нанымды мысалдардың, фактілердің жеткіліктілігі;
:: ... ... ... керек;
:: әңгіменің әсерлілігі;
:: тілінің қарапайымдылығы және түсініктілігі;
:: мұғалімнің фактілер, оқиғаларға берген бағасының болуы.
Түсіндіру - жеке ... ... ... ... ... ... істеу әдіс-тәсілдерін ауызша баяндау. Мысалы, шет тілі сабағында жаңа мәтінді өтер алдында оқушыларға жаңа сөздердің мағынасы ... ... ... ... емес ... ... басқа көрнекі құралдарды сабаққа алып келіп, жаңа материалды түсіндірмес бұрын оларды оқушыларға түсіндіреді.
Түсіндіру әдісі жаңа тақырыпты түсіндіргенде жиі қолданылады, ... ... ... ... ... ... меңгермегенде де қолданылады. Химиялық, физикалық, математикалық есептерді шығарғанда теоремаларды оқығанда, табиғат және қоғам құбылыстарының түбірлі себептерін және салдарын ашу ... ... ... жиі ... ... әдісіне қойылатын талаптар:
:: сұрақтарды дәл және аңық тұжырымдау;
:: себеп-салдар байланысын ашып, ... ... ... қатар қою, ұқсату, жарқын мысалдар қолдану;
:: жүйелілік [5].
Түсіндіру - оқыту әдісі ретінде әр жастағы ... ... ... кең ... ... орта және жоғары сатыларда оқу материалының күрделеніп, оқушылардың ақыл-ой жұмысының мүмкіндіктері өскенде бұл әдіс кіші жастағы оқушылармен жұмысқа қарағанда көбірек ... ... - ... диалогтық әдісі, мұғалім оқушыларға мұқият ойластырылған сұрақтарды жүйелі қою арқылы олардың жаңа оқу материалын меңгеруіне жағдай жасап, бұрын ... ... ... ... тексереді.
Әңгімелесу - дидактикалық әдістің ескі түрі, оны Сократ ... ... ... ... ... ... Сократ әдісі деп атайды. Оқу материалының мазмұны, ... ... ... ... ... ... процестегі әңгімелесу әдісінің көптеген түрлері бар. Олар: кіріспе, немесе сабақты ұйымдастыратын әңгіме, жаңа білімді қалыптастыру (сократ, эвристикалық), ... ... және ... ... ... ... ... жаңа түріне, жаңа білімді тануға дайындық деңгейі анықталады. Оқушыны жаңа білімді алуға белсене қатыстырып, оны білім алу ... ... ... ... өз ... ... ... үйретеді. Эвристикалық әңгімелесу барысында мұғалім оқушылардың білімі мен ... ... ... жаңа ... ... ... жасауын жеңілдетеді. Бірлескен іс-әрекет арқылы оқушылар өздері еңбектеніп, ойланып жаңа білім алады [6].
Білімді жинақтайтын, бекітетін ... ... ... ... оны ... тәсілдерін жүйелеуге бағытталған. Оқушы өз білімін жаңа оқу және ғылыми мәселелерді шешуге қолданады. Әңгімелесу барысында мұғалім сұрақты бір ... ... ... ... барлық сынып оқушыларына (жаппай) қояды. Әңгімелесудің бір түрі - оқушымен әңгімелесу. Оны ... ... жеке ... ... ... әсіресе жоғары сынып оқушылары өз пікірлерін айтып, сұрақтар қойып, мұғалім ұсынған тақырыпты талқылайды. Әңгімелесудің нәтижесі көп жағдайда ... ... ... ...
Әңгімелесу әдісінің артықшылықтары:
:: ес пен тілді дамытуы;
:: оқушылардың оқу-танымдық қызметін белсенді етуі;
:: оқушылардың ... ... ...
:: ... ... құрап;
:: үлкен тәрбиелік күші бар.
Әңгімелесу әдісінің кемшілігі:
:: уақыттың көп кетуі;
:: қауіп ... бар ... ... ... ... ... оны ... оқушылар естіп, есінде сақтап қалады.
Оқу пікірталастары оқытудың сөздік әдістерінің ішінде елеулі орын алады. Оның оқыту процесіндегі ең ... ... - ... қызығушылықты ынталандыру, оқушыларды қандай да мәселе бойынша түрлі ғылыми көзқарастарды белсенді түрде талдауға қатыстыру, басқа жеке тұлғанық және ... ... ... түсінуге жағдай жасау.
Пікір-сайыс өткізу үшін оқушылардың дайындығы, талданатын мәселе бойынша кем дегенде екі ... ... болу ... Білімсіз өткен пікірсайыс жүйесіз мәселеден ауытқып, нәтижесіз өтеді. Оқу пікірсайыстары оқушылардың өз ойларын анық және дәл ... ... ... ... ... ... ... талап етіп, оларды ойлауға, өз пікірінің дұрыстығын дәлелдеуге, ой жарыстыруға үйретеді. Мұғалім сөз ... ... ... ... ... ... оған әдепті түрде түзетулер енгізіп, өз пікірінің ақиқаттығына таласпай, соңғы сөзді айтуға құқығы бар екендігін оқушылардың естеріне салуы ... Оқу ... ... ... ... ... ... орта мектептің бастауыш сыныптарында қолданылады [7].
Жақсы өткізілген ... ... ... және ... ... ... ... түсінуге, өз пікірін қорғауға, басқалардың пікірімен санасуға үйретеді. Кітаппен және оқулықтармен жұмыс - оқытудың маңызды әдісі. Бастауыш ... ... ... ... мұғалім басшылығымен жүзеге асады. Одан әрі оқушылар кітаппен жұмыс істеуге ... ... ... ... өз ... жұмыстың кейбір тәсілдері бар.
Олар:
:: конспектілеу - ... ... ... ...
:: ... ... және ... жоспарын жасау.
Жоспар құру үшін мәтінді оқып болған соң оны бөліктерге ... әр ... атау беру ...
:: ... - ... ... ойларын қысқа баяндау;
:: цитаталау - мәтінді сөзбе сөз көшіру.
Міндетті түрде автор, кітап (жұмыс) аты, баспасы, шьққан ... ... ...
:: ... - ... елеулі мағынасын жоғалтпай мазмұнды қысқа баяндау;
:: рецензиялау - оқу материалы туралы өз ойын қысқа жазу;
:: справка жазу - ... ... т.б. ... көзі туралы мәлімет. Анықтамалар статистикалық, библиографиялық (өмірбаяндық, терминологиялық, географиялық, т.б) түрде болады;
:: формалдық-логикалық ... - ... ...
:: ... ... - ... ... бойынша негізі ұғымдарды ретке келтіру.
Оқушылар үшін білім көзі - бақылау, мұғалім сөзі, баспа материалдары. Оқулықтар, оқу ... ... - ... әдебиеттер және журналдардан оқушылар түрлі ақпараттар алып, сабақта алған білімдерін ... ... және ... ... ... өз бетімен білім алу әдістерімен қаруланады. Кітаппен жұмыс әдісін меңгеру үшін ең алдымен оның тәсілдері ... ... ... істеу тәсілдерін меңгеруде бастауыш мектепте қолданылатын, көп уақыт алатын статикалық оқу үлкен рөл атқарады. Мұндай ... ... ... ... оқушыларға мәтінді толық меңгерту, оған мәтіннің негізгі идеясын ұқтыру. Жаңа ақпаратты түсінудің құнды әдісі - ... ... [8]. ... ... мен ... ... сай қолданады. Осы өздік жұмыстың жиі қолданылатын тәсілдері:
1. Белгілі бір ақпарат алу және оны ... ... ... оқып ... Осы мақсатқа жету үшін, мұғалім оқушыларға қысқа мерзім ішінде мәтінді қалай түсінуге болатындығын айтады. Әдетте, оқушылар мәтінді бір рет оқып ... соң, оны ... ... ... жасайды.
2. Түсініксіз сөйлем және сөздердің мағынасын сөздік немесе энциклопедия арқылы ашып, ... ... ... ... керекті мәліметтерді конспектілеп, оқығанын өз сөзімен айтып ... ... ... мәтіндегі негізгі ойды бөлуге үйрету керек. Жоспар жасау үшін мәтіндер бір-бірімен ... ... ... ... де, әр бөлікке атау беріледі.
3. Қосымша әдебиеттерді қолдану үшін оқушылардың өз бетімен жұмыс істеу қабілеті болуы керек. Оқушылардың кітаптар мен ... сыни ... ... да ... маңызы бар. Идеялардың матрицасы - әртүрлі авторлардың еңбектеріндегі біртекті ... мен ... ... ... беру [9].
1.2 ... оқыту әдістемесінің әдіснамалық негіздері
оқу пәні ретінде бұрыннан бері ... ... ... ... ... ... ... анық және толық меңгерілген. Педагогиканы оқытудың әдістемесін оқу пәні ... ... ... ... ... негізделген. Педагогиканың оқу пәні ретінде қалыптасуы мен әдістемелік жүйенің қалыптасу ... ... ... ... оқыту әдістемесі әлі жеке тұтас жүйе бола қойған жоқ. Айта ... жөн, ... ... ... және ... ... дидактика саласындағы жекелей түрдегі ғылыми зерттеулер педагогиканы оқыту әдістемесіндегі ... ... ... ережелер мен ұсыныстарды жүйелеуге мүмкіндік берді.
Педагогиканы оқыту әдістемесі екі бөлімнен тұрады (жалпы және ... ... ... ... ... ... және жалпы педагогикалық негіздері кіреді.
Әдістеме қолданбалы дидактика ретінде қарастырылған ... ... ... шығаруға қажеттілік болмады, себебі мұндай түрде дидактика ... ... ... еді. ... ... ... ұғынбастан, берілген ғылым саласының негізін, оның тәжірибелік қолданылуын да, ... ... ... де ... ... ... оқытудың оқу құралдарында әдіснама жайлы сұрақтар тура қойылмаған, алайда олардың авторлары әдіснамаға әдістеменің ... мен ... ... ғылыми саламен дидактикамен, философиямен, психологиямен байланысын жатқызады. Зерттеушілер әдіснамалық негіз ретінде философиялық және педагогикалық концепциялар мен теорияларды, оқытушылардың, ... мен ... ... ... ... оқу пәнінің әдістемелік әдіснамасы деп нені түсінеміз деген сұрақ туындайды [22].
Ғылым әдіснамасының жалпы сипатына қысқаша тоқталсақ. Анықтамалық әдебиеттерде әдіснама ... ... ... ... ... және ... іс-әрекетті ұйымдастыру тәсілдері мен принциптерін зерттейтін ілім ретінде; ғылымдарда қолданылатын әдістердің үйлесімділігі ретінде анықталады
Философияда әдіснаманың мазмұнына біртұтас ... ... Оны көп ... ... ... іс-әрекеттің қисындық ұйымдастыруына, әдістері мен құралдарына жатқызады
Әдіснаманың философиялық және арнайы-ғылыми деңгейлері бар. Осы ... ... ... әдістемесіне қатысты қарастырамыз. Әдіснаманың жоғарғы деңгейі - ... ... ... ... ... ... ... философиялық негіз ретінде сөзсіз материалистік диалектика танылды. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... қайтадан қарастырылып отыр. Алайда, көптеген ғалымдар қазіргі кездегі амалдардың көптүрлілігіне қарамастан, бұрынғыдай әдістеменің ... ... ... ... ... Олар ... ... ұстанады: диалектиканың жағдайы жалпылама болып табылады, сондықтан да тәрбие, оқыту, педагогикалық жүйе ... ... [23]. ... ... ... ... ... еске түсіргеніміз жөн, өйткені педагогиканы оқыту әдістемесі тұрақты түрде онымен байланысты болады.
Философияда ғылымның белгілері болып идеялар, ... ... ... ... ... саналады. Бұл белгілердің мазмұндық жағы педагогиканы оқыту әдістемесінде ерекше. Материалистік диалектиканың басты идеялары ішінен детерминизм, құбылыстар мен дамудың ... ... ... принциптерін ерекшелейік.
Әлеуметтік және көптеген күрделі құбылыстар, яғни жалпылама педагогикалық үдеріс пен оны ... ... ... ... мен тәрбие) педагогиканы оқыту әдістемесінде қолданылатын даму қағидасы ретінде түсіндіріледі. Педагогикалық үдерісті құраушылар өзара байланысты және өзара ... ... ... сұранысы мен оқытудың, тәрбиенің мақсаттары, педагог пен оқушы, оқытылатын материал мен ақпаратты алу, беру әдістері, оқытушы қадағалауымен жүргізілетін сабақ пен ... ... жеке ... оқу және ... ... және ... ... үдерісіндегі даму жайлы айтсақ, кешегі мектептің оқушысы студент болып, оқу жылының аяғында таңдалған мамандығына деген ... және оң уәжі ... ... ... шешу мен ... ... нақты білім жүйесіне иеленеді. Ал балалармен бірге жұмыс істеу қажеттілігі, педагогикалық мәселелерді шығармашылық түрде ... ... ... ... ... ... ... басқа сипаттық өзгерістер 3-4 курстарда педагогикалық іс-тәжірибеден өту кезінде байқалады. Соның бәрі даму қағидасымен ... ... ... ... ... ... және ... заңы көрініс табады. Осыдан қарама-қайшылық туралы сұрақ туындайды. Қарама-қайшылықтар дегеніміз бір-бірін жоққа шығаратын кереғарлықтар бірлігі. Қарама-қайшылықтардың өзара әрекеттесуінде ... ... күші тұр. , - деп Г. ... ...
Қарама-қайшылықтың күресі мен біртұтастық заңдарының қызметін кеңес педагогы М.А. Данилов 1969 ж. ... ... ... қорытындыны жасады: . Осыдан бері дидактикада кереғарлық оқытудың басты қозғалтқышы ретінде ... ... күш тек қана ... ... ... ... әдістемесінде көрініс береді. Мысалы, білім алушының педагогиканы меңгеру ықыласы мен оның дайындығы педагог іс-әрекетінің қорытындысы мен мақсаты арасындағы ... ... ... ... олардың бірлесіп өзара бағынуларында тұрады. Кереғарлықтың басты және бағынушы, негізгі және туынды түрлері бар. Педагогтың міндеті ... ... ... ... ... ... ... және қай кезеңде екендігін, қандай екендігін, кім шешу керек екендігін - педагог пе, әлде нақты бір ... пе, соны ... ... ... сандық өзгерістердің сапалыққа ауысу заңын қарастырайық. Педагогика бойынша бірнеше рет ... ... ... ... ... бір үлгідегі педагогикалық міндеттердің шешімін табуға көмектеседі. Мысалы, педагогика бойынша іс-әрекетті бірнеше қайталау нәтижесінде, сонымен қатар педагогтың өз бойында ... ... мен ... ... оқу ... ұйымдастырушылық кезеңін тез әрі нақты өткізу мәселесін шешу - педагогикалық міндеттің бір түрі. Сонымен қатар, оқытушыдағы ... ... ... ... мен ... ... ... түрде бағытталған әрекеттер мен оларды түзету және қайталауларының қорытындысы болып табылады. Көптеген дамушы әрекеттердің (сандық өзгерістер) кезінде ... жаңа ... - ... ... ... ... ... теріске шығарудың заңы педагогиканы оқыту әдістемесінің теориясы мен практикасында көрініс тапқан. Оның философиялық мәні төмендегідей. Даму - қарама-қайшылықтар ... ... Даму ... ... ... ... ауысуы жүріп, бұрынғы сапа жоғалып, жаңасы пайда болады. Бұл қозғалыс түзу және шеңбер бойымен жүрмей, шиыршық тәрізді жүреді, яғни, бір ... ... ... ... жағдайларға қайта оралып, сол жерде түйісіп, келесінде алдыңғыдан неғұрлым жоғары орналасады. Олардың арасындағы ... мен ... ... ... ... теріске шығару заңына бағынады. Бұл заңның дамуы мен көрініс табуында өзара байланысты екі ... бар: ... және ... ... оқыту әдістемесіндегі терісті теріске шығару заңының көрініс ... ... көп, ... педагогиканы оқыту үдерісі білім алушыларды дамытуға бағытталған, ал оның ... ... ... ... ... өзгертеді, яғни алдыңғы жағдайы теріске шығарылып, жаңасы осындай болып тек бірнеше уақытқа дейін ғана сақталып, одан кейін тағы теріске ... ... ... ... ... ... ... мен форма және олардың өзара байланысы деген келесі категорияларды сипаттауымызға ... Осы ... ... ... ... болады, сондықтан оның практикада маңызы зор [23].
Философиялық категориялар ретіндегі мазмұн мен форма ... пен ... ... ... ... - ... немесе нысанды құрайтын бір ретке келтірілген элементтер мен үдерістердің жиынтығы.
Форма - мазмұнның бар ... және оның ... әр ... ... ... ... сыртқы жағы мен ішкі ұйымдастыруын көрсетеді.
Мазмұн мен форманың өзара байланысы төмендегідей. Мазмұн әрқашан қандай болса да формада көрінеді. ... да өз ... ... ... ... Мазмұн формаға қарағанда жетекші мәнге ие. Бұл оқыту үдерісіндегі ... ... ... ... ... ... мазмұнға қарап таңдайды және ұйымдастырады. Бір мазмұн әр формада көріне алады, бір формада бірнеше мазмұн бола алады. Мысалы, педагогикалық міндеттерді ... ... ... тәжірибелік сабақтарда (форма), кеңес беруде (форма), басқа білім алушылармен бірге жұптасып шешуде (тағы бір форма) болады. Бұл жерде бір ... ... ... ... ... барысында (форма) педагогиканы (мазмұн), педагогиканы оқыту әдістемесін (мазмұн), психологияны (мазмұн) және басқа оқу пәндерін (мазмұн) ... ... Бұл ... біз бір ... ... ... бар екенін көреміз. Аталған немесе басқа мазмұн бір ... ... ... ... ал екіншісінде нашар көрініс беретіндігін айтамыз. Мысалы, педагогиканы оқыту әдістемесінде оқу сабақтарының (мазмұн) талдауы мен ... ... ... ... ал ... ... ... жасау сабақта дәрісті оқудан (форма) қарағанда қолайлырақ. Олай болса, мазмұн бір болса да, бір форма екінші формаға қарағанда ... ... ... Форма мазмұнға қарағанда қолайлы болғанына қарамастан, белгілі автономиялыққа ие. Бұл оның мазмұнның ішкі ұйымдастырушысы болу қызметіне байланысты. Осы ... кез ... ... бір ... басқа форманың ішкі ұйымдастырушылық бірлігімен сақталады.
Мазмұн формаға қарағанда қозғалмалы, ал форма кертартпа. Бұл мазмұн да, ... да ... ... да ... ... ... ... көрсетеді. Кейбір жағдайларда жаңа мазмұн жаңа формада да, бұрынғы формада да көрініс береді. Сонымен қатар бұрынғы мазмұн бұрынғы формада да, жаңа ... да ... ... біз ... ... ... ... педагогиканы оқыту әдістемесінің әдіснамалық негіздері ретінде саналатын философиялық заңдар мен негізгі философиялық категорияларды қарастырдық. Олар ... ... ... ... Арнайы-ғылыми әдіснама жалпы ғылыми, нақты-ғылыми және технологиялық ... ... Сол ... ... ... ... ... ғылымның кең ауқымында қолданылатын ғылыми танымның әмбебап ... ... ... ... Бұл ... ... ... әдістемесі сүйенетін модельдеу, жүйелілік, құрылымды-жүйелілік және тағы басқа амалдар жатады. Педагогиканы оқыту ... ... ... ... ... ... ғылыми әдістер арқылы ашылады. Олардың кейбірі, атап айтсақ, модельдеу және т.б. педагогиканың әдістемесінде бұрыннан пайдаланып жүр, ал эвристика ... түрі ... ... ену ... ... ғылыми әдістерге қисындық әдістер жатады. Оның ішінде сәйкестендіру мен салыстыру, анализ бен синтез, жүйелеу мен жіктеу, жинақтау мен ... ... ... оны нақты-педагогикалық әдістердің сериясы жалғастырады. Бұлар - сауалнама, эксперименттік, тәжірибені зерттеу және т.б. ... ... ... ... ... зерттеуге, нақты бір жағдайда пайда болатын заңдар мен заңдылықтардың ерекшелігін талдауға ... ... ... әдістер жалпы ғылыми әдістермен өзара байланыста және үйлесімділікте қолданылады.
Нақты-ғылыми әдіснама нақты бір ғылым шегіндегі ... ... тән ... құралдарымен, формаларымен танылған. Педагогиканы оқыту әдістемесінде қолданылатын осы деңгейге әрекеттік, жүйелілік, тұлғалық, нысана-әрекеттік амалдарды және т.б. ... ... ... ... ... ... педагогиканың теориялық концепциялары жатады. Осылайша, проблемалық оқытудың теориясына білім алушылардың өзіндік жұмыстарын белсендендіруді әдіснама ретінде алуға болады. Осылайша, ғылыми-нақты ... ... ... ... ... ... - ол бастапқы, негіздік, жалпы ғылыми және педагогикалық ережелер (теориялар, концепциялар) ... ... ... ... мен ... ... яғни эмпирикалық шынайы материалдарды алу мен оны өңдеу ... ... ... Бұл ... ... барлық түрін, әлеуметтану және математикалық статистиканың т.б. әдістерін жатқызады.
Оқыту әдістемесі әдіснамасының ... ... ... ... мен ... әдістері қолданылады. Мысалы, оқу үдерісі, оқытудың мазмұны, оқу жұмысының әдістемесі мен формаларының жіктелуі, оқытудың алгоритмденуі, проблемалық оқыту деген сияқты ... ... ... ... ... ... Әлеуметтану әдістері тұлғаны тәрбиелеу мен ұжымды қалыптастыруға (оның құрылымы, сатылары, дамуы, әлеуметтік байланыс және т.б.), ... ... мен ... ... мен мектепке, отбасы мен қоғамға, педагогикалық ұжымға ... ... ... ... деп ... ... жекелеген бөлімдерінде балалардың ақыл-ой тәрбиесі мен дамуына, оқушылардың танымдық іс-әрекетіне (проблемалық оқыту, білімді бақылау және т.б., теориялық және практикалық оқыту, оқу ... ... және ... ... және т.б.) ... ... ... гносеология (таным теориясы) әдісінсіз ұғыну мүмкін емес. Осылайша, қисын, әлеуметтану, гносеология әдістері педагогиканы оқыту әдістемесі әдіснамасының технологиялық деңгейін құрайды.
Сонымен, педагогиканы ... ... ... ... ... ... нақты-ғылыми, технологиялық деңгейлеріне негізделген. Әдіснаманың барлық түрлері мен деңгейлері өзара байланысты және өзара бір-біріне бағынышты, сондықтан бір жүйені ... ... ... ... әдіснамасын білгені жөн, себебі оның көмегімен педагогиканы оқыту үдерісін сапалы ұйымдастырып, басқаруға болады.
Оқыту әдістемесі бойынша оқу әдебиеттерінде әдістеме мен дидактиканың, ... мен ... ... ... ... ... Осы ... қарастырайық.
Білім беру мен оқытудың теориясына деген атау кейіннен ... ол ... ... ... қалыптасты. терминінің (грек. didaktikos - оқытушы, оқуға қатысты) пайда болуы б.з.д. V-IV ғасырдағы тәрбиелеудің
Дидактика ... ... ... ... ХVII ғасырдың басында пайда болды. Неміс педагогы Вольфганг Ратке (1571-1635) өзінің дәрістер курсын , (1613 ж.) деп ... ... ХVII ... ... деген кітабын жарыққа шығарды. Олардың замандасы, чех педагог-ғалымы Я.А. Коменский (1592-1670) сәл ... ... ... жүйесі ретінде ұсынды. Ол өзінің деген әмбебап теориясының негізінен тұратын басты еңбегін тура ... деп ... (1657 ж). Ұлы ... педагогы дидактиканы тек оқыту теорияларымен ғана шектеп қоймағанын айтқанымыз жөн. Ол ... ... ... ... ... ... тәртіпке қатысты сұрақтар мен білім беруді ұйымдастыруды қосты. Басқаша айтсақ, Я.А. Коменский ұғымын кең мағынадағы деп ... ... ... ... түрде туындайды. Оған жауапты біз тарихи-педагогикалық әдебиеттерден табамыз. Оқытудың тәсілдерін қолданудағы алғашқы нұсқаулықтар Аристотельдің еңбегінде болған. ... оның ... ... ХVIIІ ... ... ... ... дидактикалық тәсілдерді таңдап алу мақсатында құрылған. Сол әдістер ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Олар пәнді оқытуда міндетті түрде қолданылуға тиіс амалдар ... ... ... беру ... мен оқытудың әдістерін өзгертуге әрекеттер жасалды. Алайда, пәннің мазмұнындағы аздаған өзгерістерге ... ХХ ... ... ... ... ... мақсаты бұрынғыдай білім, іскерлік пен дағдыны меңгеруге септігін тигізетін дидактикалық тәсілдерді іздестіру мәселесі болып қала ... Осы ... ... ... ... ... ... мен талдап қорытуға қажеттілік туындады. Мұндай міндетті дидактика өзіне алғандықтан, оның ғылыми сала ретінде қалыптасуына мүмкіндік туды. Пәндік ... ... ... ... ... ... ... саласындағы зерттеулер дидактикалық контекстің шегінде іске асырыла бастады, олардың негізгі сұрақтары бұрынғыдай оқытудың әдістері мен формаларын ... ... ... ... ... ... мазмұнына деген ерекше қызығушылық арта түсті, ол жеке әдістемелік концепциялардың пайда болуына әкелді. ... орай ... ... ... ... ерекшеліктері зерттеле бастайды.
ХХ ғасырдың ортасына таман пәндік әдістемелер қолданбалы дидактикадан жеке ғылыми салаға өзгере бастады және , , , ... ... ... ... ... ... ... беру реформасы негізінен мазмұнға қатысты болды. Реформа кезінде ... ... ... ... тек оны ... ... контекстінде тиімді шешуге болады деген қорытынды жасалды. Осы жылдары оқытудың әдістемесіне ... ... және ... ... кіргізілді.
Оқытудың әдістемесінде жүйелілік талдауға әр түрлі анықтамалар беріледі. Дәстүрлі түсінікте жүйе нысандар үйлесімділігі деп түсіндіріледі, ... ... ... жаңа ... ... бар ... ...
Кейбір зерттеулердің негізіне жүйені көптеген бөлшектер құрайды ... ... ... ... ... ... ... Жүйелілік талдаудың бірінші формасы оқытылатын құбылыстың компоненттері ... ... ... ... ... - ... ... тән заңдылықтарын талдаудың бірліктерін ашып көрсетеді. Әдістемелік зерттеулерде бірінші ... жиі ... ... ... ... ... ... мен оқытудың әдістерін талдауда қолданылады [24].
Жүйелілік талдау пән әдістемелерінің маңызды жақтарын жаңаша түсінуге мүмкіндік берді, яғни ... ... пәні ... Мысалы, А.М. Пышкало ойынша, пәнді оқыту әдістемесінің пәні ретінде әдістемелік жүйені санау керек. Әдістемелік жүйенің құрылымы өзара ... ... ... ... пәнді оқытудың мақсаты, мазмұны, әдістері, тәсілдері, формалары мен құралдарының жиынтығы.
Пәндік ... жеке ... сала ... оқыту әдістемесінің басты элементтерін, оның өзара байланысын зерттеуге жол ашты. Мысалы, педагогиканы оқыту әдістемесінің ұғымдар жүйесі контекстінде оқытудың мақсаттары, ... ... ... ... түсініктілігін әлеуметтік практика тудыратыны анықталды.
Алдыңғы жүз жылдықтың 90-жылдары оқытудың әдістемесінде әрекеттік амал кең орын алған. Оның негізінде уәж бен қажеттілік, ... пен оған жету ... ... мен ... арқылы сипатталатын адамның белсенділігі, яғни іс-әрекеті жатыр. Әрекеттік амал әдістемедегі зерттеулерді ынталандырды, осыдан ... ... ... ... ... белсенділік пен дербестік, ұғымдарды қалыптастыру заңдылықтарын ашты. Осылайша, жүйелілік және әрекеттік ... ... ... әдістемесінің әдіснамалық негізі болып саналды.
Әдістемені ғылым ретінде қарастырған кезде, бізде , деген ... ... ... ... ... мен әдістеме - педагогикалық ғылымдар, екінші жағынан, оқытуда олар әр түрлі ... ... ... - ... ... ... ол оқытудың мақсатын, принциптерін, заңдары мен заңдылықтарын, мазмұнын, әдістерін, құралдарын, ... ... ... ... ... - оқыту үдерісі. Оқыту дегеніміз педагог пен оқушы арасындағы мақсатқа бағытталған, ұйымдастырылған, білім алушылардың білім, іскерлік, дағды қасиеттерін ... ... ... дамытатын үдеріс.
Дидактика оқыту үдерісін әдістемеден қарағанда жалпы ... ... ... ... - ... ... мазмұнына, әдістеріне, ұйымдастырушылық формаларына ғылыми негіздеме беретін педагогикалық теория. Ол ... ... ... ... ... ... , , , . Осы ... жауап беру кезінде басқа көптеген қосымша сұрақтар туындайды, мысалы: , , , . Дидактика сонымен ... ... жаңа ... құралдарды, білім беру стандарттарын, жаңа оқу материалдарын, бақылау және бағалау жүйесін енгізудегі нәтижені болжау тәсілдерін жасайды [25].
Оқыту әдістемесінің жеке оқу ... әр ... оқу ... мен ... беру ... жеке оқушылар категориялары бойынша бар мысалы, жоғары мектептің дидактикасын айтуға болады. Яғни, оқытудың әрбір әдістемесінде өзінің жеке нысаны бар - ... ... ... бір ... категорияларын оқыту және т.б. мен ұғымдары арасындағы айырмашылықты анықтап алғанымыз жөн. ... - ... ... ... ... саласы, пән - зерттеу нысаны мен субъектісінің ... ... ол ... ... ... ... анықтау тәсілін көрсетеді. Әр ғылымның өкілдері бір нысанды ... ... тән ... ... әр түрлі түсініктер жүйесінде көреді, ондағы әр түрлі ... ... әр ... ... ... ... ... дидакта, психолог пен әдіскердің де нысаны болып табылады. Бірақ олардың ... ... ... үшін ... өзінің ерекшелігін белгілеп, әр түрлі мақсат қояды және зерттеу қорытындыларын өз пайымдауынша түсіндіреді. Бұл олардың ... өз ... ... ... атқаратынын көрсетеді. Осы мамандардың барлығы бір сабаққа бірге келді дейік. Олардың барлығы бір нәрсені тек өз ... ... ... ... ... ... ... педагогтың қандай жалпы дидактикалық әдістерді қолданатынына, қандай ... ... іске ... аударады. Әдіскер материалдарының мазмұны мен оқыту тәсілдерінің оқу пәнінің мақсаттарына ... ... ... Психологты білім алушылардың оқу материалын меңгеру ерекшеліктері жалпы заңдылықтар ретінде қызықтырады.
Қандай жағдайларда біз дидактикамен, ал қандай ... ... ... боламыз? Дидактиканың әдістемеге қатынасының арнайы міндеті - оқу жұмысының мазмұнын, құралдарын ... ... ... ... амалдарды қамтамасыз ету.
Бірақ әдістемені дидактиканың ретінде қарастырғанымыз жөн емес. Әрбір әдістеменің өзіндік пәні, оқу ісін және ... ... ... ... ... басқаратын өзіне тән заңдылықтары бар. Әдістеме саласындағы ғылыми зерттеулер бір оқу пәнін оқыту кезінде пайда ... ... ... бағытталған. Зерттеушілер тікелей педагогикалық шынайылыққа жүгіне отырып, нақты бір оқу пәнін зерттейді. Егер ... ... ... ... ие ... онда олар ... ... түрде қатысты болып, дидактиканың ғылыми мазмұнын толықтырады. Егер олар нақты бір пәнді оқытуға тән болса, онда бұл зерттеу пәннің әдістемесі ... ... мен ... екі түрлі мәртебе тән екенін айта кеткеніміз жөн. ... - бір ... ... мен ... беру теориясын жасайтын педагогика саласы, екінші жағынан, ... ... ... оқыту үдерісінің заңдылықтары, оқу ісінің ұйымдастырушылық формалары мен тиімді әдістері туралы жалпы ғылыми пән. Бұл анықтамалар бір-біріне қарама-қайшы ... ... ... ... екі ... байланысты, олар педагогиканың даму және тізбектелу деңгейлерін ... ... ... ... ... біріншісі біртұтас ғылым ретінде танылған аспектімен, ал екіншісі педагогика ғылымдарының ... ... ... ... ... ... ... ғылымдарының шегіндегі дидактика - дербес ғылым. ... ... ... де ... ... анықталады. Бір жағынан, әдістеме жеке дидактика, жалпы дидактиканың практикалық болып табылады да, нақты бір оқу ... ... ... ... пәндер жиынтығы дидактика саласы болады. Екінші жағынан, әдістеме - дербес пән, ... ... бір ... ... мен осы ... ... ... өзінің зерттеу пәні бар. Әдістеме нақты оқу пәнін оқытуға тән ерекшеліктерді, ал дидактика ондағы кез-келген пәнді оқытуға тән жалпы ... ... ... ... мен ... түр мен тегі жағынан ұқсас ұғымдар болып табылады. Біріншісі дидактикалық концепцияларға сүйене ... ... ... ... ... жалпы заңдылықтарын анықтайды, ал екіншісі оларды оқу пәніне қарай түсіндіреді.
Дидактика мен әдістеменің тек пән мен ... ... ғана ... сонымен қатар субъектілерінің іс-әрекеті деңгейінде де айырмашылықтары бар. Дидактикада оқыту қатынасымен, ал әдістемеде қатынасымен сипатталады. Сондықтан да ... ... ... ... пен ... алушылардың өзара байланысты іс-әрекеті болады, ал әдістемеде оқу материалының мазмұны, оқу мен ... беру ... ... ... болып табылады. Осының негізінде келесі қорытындыларды жасауға болады:
-оқытудың әдістемесі мен ... - ... ... ... әр ... ... салалар. Оқытудың әдістемесі мен дидактикасы өзара бағынушылық қатынастарымен бір-бірімен байланысты, яғни оларды және қатынастары байланыстырады;
-оқытудың әдістемесі мен дидактикасында ... ... ... ... ... ... әдістемелерден көрініс табады, бірақ олардың формалары дидактикадан өзгешеленеді. Өз кезегінде, оқыту әдістемесіндегі ашылған заңдылықтар ... ... ие бола ... ... ... және ... ... талдау қазіргі кезде пәнді оқыту әдістемесінің әр түрлі қалыптасу сатыларынан өткен төрт концепциясы бар ... ... ... ... кеткен жөн, алғаш рет әдістеменің ғылыми мәртебесі мен оның ... ... ... ... ... бастады. Сол кезде бірнеше зерттеулер жүргізілген еді, оның ... И.Т. ... Н.М. ... С.Г. ... В.Ф. Шалаева, Д.Д. Галанин, В.В. Всесвятский, Н.В. Савин әдістемені педагогика жүйесіндегі ... бірі ... ... ... ортақ шешімге келген. Концепцияларды қарастырайық:
1) сәйкес қолданбалы ғылым ретіндегі оқытудың әдістемелік концепциясы (педагогиканы оқыту әдістемесі ... ... ... ... ... ... оқытудың әдістемелік концепциясы;
3) басқа пәндерден алынған білім қосымшасының саласы ретіндегі оқытудың ... ... жеке ... ... ... пән ретіндегі оқыту әдістемесінің концепциясы [27].
Әрине, концепциялар мен оның практикада іске асуының арасында айтарлықтай айырмашылық болуы мүмкін. ... ... ... мен ... ... объективті тенденциялары осы айырмашылықты жойып, әдістемені жеке педагогикалық пән ретінде қалыптасуына ... ... ... концепцияларымыздың соңғысы нақты тенденцияларды көрсетеді.
Бірнеше еңбектерде педагогиканы ... ... ... жүйе ... қарастырылғанын жоғарыда айтқан едік. Дидактикалық және әдістемелік элементтер тәжірибеде қолданылу барысында әдістемелік жүйенің ... ... ... ... атап ... ... оқытудың нормативті бейнеленуін көрсетеді. Бұл жүйеде тәрбиелеу мен оқытудың жалпы принциптерінің түрлі деңгейінен жеке оқыту ... ... ... ... ... ... ... жүйені құру барысында басқалармен қоса, дидактиканың қалыптастырған ережелері де қолданылады. Осы жағдайда дидактика ... ... ... әдістемені дәлелденуіне басқа да ғылымдармен бірге ықпал етіп ... ... мен ... ... өте тығыз байланысты, себебі, әдістеме қажет кезінде психологиялық зерттеулер нәтижелеріне жүгінеді. Мысалы, оқытудағы жаттығулар мәселесін зерттей отыра, ... ... үш ... орындалу керектігін назарға алмауға болмайды:
1) оқушылар бір үлгідегі тапсырмаларды ...
2) ... ... ... ... ... түрде өзгеріп отырады;
3) оқушы дұрыс жауапты осы ерекшелікті ұқпай тұрған жағдайда да ала ... Осы ... ... деңгейінің төмендейтінін есепке алсақ, жаттығудың түрлерін ауыстырып отыру қажет екендігі анықталады.
Алайда деген сұрақтың жауабын ... осы ... ... әдістемесінен ала алады.
Тұлғалық-бағдарлық білім берудің аясында педагогиканы оқыту әдістемесі өз мәселелерін шешу барысында ес, ойлау, көңіл аудару ... оқу ... жас және жеке ... ... ... ... ... арттыру мәселелерін шешу барысында оқытушы қызығушылық туралы психологиялық концепцияларын қолдануы мүмкін, алайда ол басты компоненттері мақсат, оқу материалының мазмұны, қызығушылықты ... ... ... ... ... жеке оқыту әдістемесін де құра білуі керек.
Әдістеме қисынмен де ... ... Бұл ... ұғымдарды қалыптастыру мысалында қарастырайық. Қисында ұғымдарды қалыптастырудың үш концепциясы бар:
1) ұғымды құрастыру зерттейтін нысанға бір тектес анықтама беру үшін ... ... ... арқылы өтеді. Аталған қисын амалында ұғымның мазмұны оның анықтамасына сай ... ұғым ... ... жеке қажетті шарт болып қала береді, сондықтан ұғым мазмұны оның ... ... ... ... ... деп ... ақпаратты айтады;
3) ұғымдар мазмұнының бірлігі ретінде қарастырылатын ұғымдарды анықтайтын нысандар, терминдер тобы қызмет етеді [28].
Педагогикалық ... ... ... ... концепциялардың ешқайсысына толықтай енбейді. Бірақ олардың әрқайсысының элементтері педагогиканы оқытуда қолданылады. Бұл жағдайды ... ... ... қисындық концепциялар ұғымдарды қалыптастыру үдерісін толығымен көрсете алмайды. Осындай сұрақтар психологияда зерттеледі.
Педагогикалық ұғымдарды ... ... ... ... ... ... ала отыра, біз педагогика курсында белгілі бір нысанды оңай ... ... ... ... анықтамалар қажет деп ойлаймыз. Аталған талаптарға сәйкес ең қолайлы деп ... ... ол ... ... ... анықтамасы, мысал үшін, білім беру - білімді тұлға ... яғни ... , ... ... ... ... үдерісі.
Осылайша, оқыту әдістемесінің дидактикамен, психологиямен, логикамен байланысы туралы айта отыра, ғылым салаларының күрделі әрекеттестігі деп атауға ... ... ... ... ... ... - ... оқытуда көмектесетін аспаптар мен тұп деректер, яғни оңушылардың танымдық іс-әрекетін ұйымдастыруға көмектесетіндердің бәрі. Оқыту құралдарына мұғалімнің сөзі, ... оқу ... ... ... ... оқу ... мен көрнекі құралдар, оқу киносы, радио, дыбыс таспасы, теледидар, т.б. техникалық құралдар, бағдарламалық оқытудың арнаулы құралдары - бағдарламалық оқулықтар, оқу ... ... ... ... ... - ... алу, іскерлікті жасау көзі. Олар: көрнекі құралдар, оқулықтар, ... ... ... ... ... ... оқу ... зертханалар, ЭЕМ және ТВ, нақты объектілер, өндіріс, құрылыс.
Әдістер белгілі бір негіз бойынша топтарға бөлінеді. XIX ғасырдың 20-30 ... ... ... ... ... зерттеу, зертханалық әдістерін жетілдірді.
Оқушылар сөзден, кітаптан, көрнекіліктен, тәжірибелік жұмыстардан білім алады. Осыны ескеріп 20-30 жылдарда ... Е.Я. ... ... ... көрнекілік әдістерін ұсынады. Қазір компьютерлік жүйелер арқылы білім алу ... бар. ... ... ... ... дидактикалық мақсатқа жету үшін қолданылатын әдістерді топтастырды. Олар: білім алу, іскерлік және дағдыларды қалыптастыру, білімді қолдану, шығармашылық іс-әрекет, бекіту, ... ... ... ... ... ... ... бойынша оқыту әдісі - дидактикалық мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... Бұл ... әдістер оқытудың алдында тұрған міндеттермен сәйкестендірілген. И.Я.Лернер, М.Н.Скаткин оқыту әдістерін оқушылардың танымдық жұмыстарының түріне қарай топтастырған. Авторлар ... ... ... өз ... ... ... жолдарын көрсетеді [10].
Оқытушының басшылығымен жұмыс істейтін оқушылардың танымдық ... ... ... әдіс арқылы оқушы "дайын" білімдерді есінде сақтап, кейін қатесіз айтып бергенмен, оның ақыл-ой белсен ділігі төмен ... ... әдіс ... ... ... ... ... білімді өзінің танымдық іс-әрекеті арқылы алады. Бұл әдіс бастауыш мектептерге де ... ... ... ... түрде мәселелік, эвристикалық, зерттеу әдістерімен өткізу мүмкін бола ...
* Оқу ... ... ... ... ... ... Ережеде пән мұғалімінің күнтізбелік-тақырыптық жоспарларын рәсімдеуге ... ... бар. ... ... - бұл педагогтың оқу қызметінің жобасы. Жыл басында әр мұғалім өзінің оқу ... әр ... ... сипаттау арқылы күнтізбелік-тақырыптық жоспарды жасайды. Пән бойынша ... ... пән ... ... негізінде құрылады. Ол ӘБ бірінші отырысында қаралуы тиіс, оны ... ... ... оқу ісі ... және ... ісі ... орынбасарымен келісіуі және мектеп директорымен бекітілуі керек. Күнтізбелік-тақырыптық жоспар 10 қыркүйектен кешіктірілмей тапсырылады. ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау формасын таңдайды, бірақ жалпы талаптарды да сақтау қажет: міндетті түрде осы тақырыпты оқуға берілген тақырыптың атаулары мен сағаттар саны әр ... ... ... көрсетілуі тиіс. КТЖ бағдарламаға сәйкес сағат санын ... ... ... ... ... ... қалауынша жақша ішінде әр бөлімнің ішінде нөмірлеуді бөлімдер бойынша көрсетуіне болады. КТЖ жасаған кезде ... ... ... ... ала ... өткізген кезде және сынып журналын толтырған кезде сабақты нақты өткізу мерзімі көрсетіледі. ... ... ... ... оқи алатындығына және оқу деңгейіне, бағдарламаны өту ... ... да ... ... ... білім стандартына сәйкес толтырылады. Оқу курсының жоспарының мазмұны бағдарлама мазмұнына сәйкес келуі қажет. Бағдарлама мазмұнына ... 10% ... ... ... көрсету және негіздеу қажет).сырыл Білім бөлімінің әдістемелік кабинеті әр сабақ бойынша жоспардың үлгі ... ... ... ... ... барлық оқу компоненттері бар: мақсаты, мазмұны, құралдары, әдістері, ұйымдастыру және ... ... ... және оның ... элементтері.. ... -- ... ... ... тобымен, тұрақты құраммен оқытуды ұйымдастыру нысаны, қатаң кесте бойынша сабақ және барлығы үшін ... ... ... оқытылады. Осы нысанда оқу-тәрбиелік үрдістің барлық компоненттері ұсынылған: мақсаты, мазмұны, құралдар, әдістер, ұйымдастыру және ... ... ... және оның ... ... ... ... мұғалімге мақсатқа қол жеткізуге көмектесетін құралдары, одан кейін мұғалім ... ... ... ... Сабақ дайындамалары
Күні: 03.09.2012 ж.
Сабақтың тақырыбы: РТ және С-тің негізгі есептері. Сигналдар теориясы.
Сабақтың мақсаты:
білімділік: пәні ... ... ... ... ... ... ... бірі сигналдар теориясын меңгерту, сигналдар түрлерін оқыту.
тәрбиелік: оқушыларды білімділікке, адамгершілікке, тәртіп сақтауға, бір-бірін сыйлауға ... пән ... ... ... ... ... жағдайларда өзін қалай ұстау керектігін айтып өту.
Сабақтың түрі: дәріс сабақ
Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-жауап, баяндау, ... ... ... ... ... оқулық, интерактивті тақта
Сабақтың барысы:
І Ұйымдастыру кезеңі (5 мин.)
а) оқушылармен сәлемдесу, түгендеу;
ә) оқушылардың ... ... ... ... ... таныстыру.
ІІ Жаңа сабақ (25 мин.)
Дәріс жоспары
1. РТ және С пәнінің оқытылуы
2. Сигналдардың классификациясы
3. Детерминделген сигналдардың спектрлік анализі мен ... ... ... ... ... ... уақыт аралығында өзгеруін электрлі сигнал S(t) деп атайды.
Сигналдардың келесі түрлері бар:
* Кез келген мәнді және ... ... ... ... ... мен континуалды сигналдар(үзілулермен) жатады;
S(t)
t
2. Кез келген мәнді және уақытта дискретті сигналдар(дискретті ... ... Мәні ... ... және ... уақыттар сигналдары(кванттық сигналдар) ;
S(t)
t
4. Мәні бойынша кванттық және уақыт бойынша дискретті сигналдар(цифрлық ... ... ... ... ... ... 1, яғни өте ... кез келген уақыт аралығында жорамалдауға болатын болса, онда барлық сигналдардың төрт ... ... деп ... ... сигналдарға басқаратын сигналдар және тербелістер жатады.Егер сигналдың лездік белгісі алдын ала белгілі болмаса және < 1 ... ... ... ... ... ... деп атайды.Осыған сигналдардың төрт түрін жатқызуға болады.
Сонымен қатар, кездейсоқ сигналдарға әртүрлі кездейоқ сигналдардың ... ... ... ... ... ... сипаттау үшін амплитудалық-уақытша сипаттаманы және жай тербелістердің суперпозициясын қолданады.
Кездейсоқ сигналдарды ... үшін ... ... ... мен ... статистиканы қолданады;кездейсоқ сигналдарды детерминді сигналдармен пішіндейді.
Сигналдар теориясының зерттеуі қасиеттерді және детерминді сигналдардың математикалық ... ... ... олар ... ... әдістермен толықтырылады.
Детерминді сигналдардың амплитудалық-уақытша параметрлері. Амплитудно - временные параметры детерминированных сигналов.Тамаша формадан әртүрлі ауытқыған тік ... ... ... ... уақытқа тәуелділігініңтырайық. Осыған мысал ретінде амплитудалы-уақытша координатадағы әртүрлі сигналдарды сиппаттауға арналған кейбір параметрлерді ... ... ... ... ... формадағы импульс.
Um- импульс амплитудасы;
Uср- импульс амплитудасының орташа мәні;
UВ1- фронттың лақтырылуы;
UВ2- кесіктің ... ... ... ... ұзақтығы;
ф- фронттың ұзақтығы;
ср- кесіктің ұзақтығы;
в- төбенің ұзақтығы;
Басқа формадағы сигналдарда кейбір параметрлер қосылуы немесе алынуы ... Жеке ... ... ... осы ... ... ... қайталанатын сигналдар кең қолданылады. Осы жағдайда, қаралған параметрлер жиынтығына Т сигналының қайталану периоды, немесе, қайталану жиілігі F= 1/T ... =2F ... ... ... қолданылатын периодты ... ... ... ... ... деп ... , ... толықтыру коэффициенті,анықталады:Kзап=1/Q.
Белгілі параметрлерді қолдана отырып,олрдың математикалық параметрлерін қолданамыз.Сонымен ... t1,t2 ... ... ... ... ... ... кейбір функциялармен суреттегенде, үзікті аппроксимация әдісі кең қолданылады.
Соңғысы ретінде k=const болған кездегі, U=k ... ... көп ... Осы ... әдіс ... аппроксимация деп аталады.Мысалы, периотдты транцндальді сигналдың математикалық жобасы бұл әдіс арқылы келесі түр ... ... t2 t3 ... ... және ... ... ... басқа да әдістері қиын сигналдардың математикалық жобалау есептерін,демек, әр түрлі тізбектердегі сигналдар өту ... ... ... ... алмайды.Бұл мәселелер кейбір дәрежелерде сигналдардың спектрлі теориясы арқылы шығарылады.
Қорытылған спектральді теория деп ... ... ... ... ... сигналдардың жиынтық әдістерін айтамыз.
(1)
Көбірек қолданыста, тербеліс түрінде ... ... ... ... және ... мен ... ... бөлінген(бұл Фурье өрнектеулері) спектральді әдістер.Қорытылған спектральді теория базалы функция жүйе үшін спектральді анализдің жалпы ... ... және ... ... мен өңдеу есептеулерін шығарған кездегі базалық жүйені таңдау ерекшеліктерін қарастырады.Берілгендер(1) базалық жүйе бойынша сигнал жіктеулері деп ... ... ... ... талаптарды қояды:барлық сигналға (1) қатары сәйкес келу керек; к(t) ... ... ... ... ие болу ... ак ... ... жеңіл шығарылуы керек.Осы үш шарттарды ортогональды функция жүйелері қанағаттандырады.Ортогональды функция шарттары:
(2)
i=k болған ... ... ... ... нормасы деп атайды.
(4)
Ортогогаль шарты мен нормировка шартын бірдей қанағаттандыратын нормаланған базалық функция жүйесі
(5)
қай жерде ... деп ... i мен k ... ток пен ... түсіндірсек, онда (t2-t1) уақыт аралығында кедергісі 1 Ом k ... ... (3) ... сигнал энергия мағынасын береді, ал (2) теңдеуі i мен k сигналдарының әрекеттестіктерінің мағынасын білдіреді. ... ... ... ... ... мен функцияның мағынасы келеді:Ортогональ сигналдары өзара әрекеттеспейді, ал нормаланған сигналдардың энергиясы 1 ге ... ... ... кезеңі (10 мин.)
Оқушыларға сұрақ қою арқылы жаңа ... ... Үйге ... (5 ... теориясын оқып келу, формула дәптер бастап барлық ... ... ... бағалау кезеңі (5 мин.)
Күні: 10.09.2012 ж.
Сабақтың тақырыбы: Үздіксіз сигналдар үшін Котельниктің ортогональды жіктелуі.
Сабақтың мақсаты:
білімділік: оқушыларды үздіксіз, спектральды сигнал ұғымымен, оның ... ... ... ... ... үшін ... ... жіктелуін формуласын, графигін, жиілікті аймақтың есебін түсіндіру.
тәрбиелік: оқушылар радиотехника кабинетінде ... ... ... ... сақтау және еңбекке баулу, оқушыларды ұқыптылыққа, адалдыққа еңбексүйгішке тәрбиелеу;
дамытушылық: оқушылардың ой-әдістерін, ... ... ... ... ... ... ... баяндау
Сабақтың байланысы: физика, электротехника
Сабақтың көрнекілігі: оқулық, дәптермен жұмыс, интерактивті тақта
Сабақтың барысы:
І Ұйымдастыру ... (3 ... ... ... түгендеу;
ә) оқушылардың зейіндерін сабаққа аудару;
б) сабақтың мақсатымен таныстыру.
ІІ Үй тапсырмасын сұрау кезеңі (15 мин.)
Алдыңғы өткен сигналдар теориясы тақырыбынан сұрақтар ... ... ... ... ... ... және ... сигнал графигі қалай болады?
* Дискретті сигнал дегеніміз не?
* Квантты сигнал графигі
* Спектрлік теория дегеніміз не?
* Базистік функциялар жүйесіндегі ... Үй ... ... Жаңа ... (20 ... ... ... және тілмеленген спектрлі сигналдар.
2. Тілмеленген спектрлі сигналдар.
3. Жиілік аумағындағы есептеп шығару теоремасы.
Инженерлі есептулерде сигналдардың анализдерін ... ... 80...95% ... ... бар ... сол ... ғана еске ... Сондықтан көбінесе сигналдардың көбісін шектелген спектрмен қарастырады. Фурье жіктелуімен қатар, олардың анализі үшін Котельник ... ... ... ... ерекшеліктерін қарастырайық.
Шектелген спектрлі үздіксіз сигналдар үшін Котельниктің ортогональ жіктелуі оларды импульсты реттілік негізінде көрсетеді(сур.қараңдар).Жіктелудің теоремалық негізі ретінде Котельник теоремасы ... ... ... шығару теоремасы): әрбір үздіксіз функция S(t), Fтен ... ... ие ... ... ... ... толық анықталады.
Т ұзақтылықты сигнал үшін жалпы есептеп шығару саны n n=T/t=2FT= на тең саны ... ... деп ... [0,F] ... жаткан S(t) сигналы үшін Котельниктің ортогональды жіктелуі келесі түрге ие
(44)
Бұл жерде S(kt)=Sk - ... ... в ... ... tk уақыт кезеңіндегі сигналдың есептелу;[sin2F(t-kt)]/[2F(t-kt)] - ... ... бар ... ... ... t=1/2F-базалы функция нормасына тең дискретизация интервалы.gk=[sin2F(t-kt)]/[2F(t-kt)] функциясын есептеу функциясы,ал ... - ... деп ... ... графигі келесі түрге ие: (суретті қараңдар).
t
tk+2
tk-2 ... ... ... ... интнгралды есептеу долымен тексереді. ... ... ... ... ең ... жиілігінің жарты периодынан да аспайды, ол берілген жіктеуде мүше саның бірдей аппроксимация дәлдігі кезінде Фурье жіктеуімен салыстырғанда кемітеді.Аппроксимация ... ... ... сияқты (12) теңдігімен анықталады. Уақытша іріктеулік реттілігімен берілген сигнал ... ... ... көрсетіледі. ( (8) формуласы ):
- сигнал энергиясы Е= ... ... ... сигнал қуаты
P=. (46) ... ... Т ... ... ... ... орташа қуаты іріктеудің орташа квадратына тең.Орташалану 2FT саны бар барлық аралықта өтеді.
Котельникті ортогональды жіктелуінің артылықшылықтары келесілер: ортогональды функцияның базалық ... ... ... ... ... алуыны мүмкіндік береді,яғни tk әрбір есептеуіш мезгілінде Sk нің бір мәнің береді, ал барлық құрама қатары нөлге ... ... ... (44) есептемеуге болады; оларды сигнал белгісін өлшеу арқылы немесе оның аналитикалық түрі арқылы анықтайдыт; Т сигнал ... және F ... ... біле ... n=2FT ... есептуіш сандарды және (45) дан сигнал энергиясын табуға;үздіксіз сигналды импульсті реттілікті жіктеу сияқты( яғни дискретизация), сонымен қатар оны қайтадан қалпына ... ... ... ... ... ... ... үшін Котельниктің физикалық мағынасын қарастырайық.Қосындының әрбір мүшесі (44) tk=kt уақыт аралығында өтетін және S(kt) ауданы бар қысқа импульсқа арналған F ... ... ... жиіліктің gk (суретті қараңдар) идеал фильтрінің үн қатуын білдіредіСондықтан, шектулі спектрді сигналдың ... ... тең t ... ... ... ... лездің белгісінің есептеулерін алып және оны ұзақтығы ,/t

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 100 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мектепте тарихты оқытудың әдістемесі – педагогикалық пән12 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Жүйелік программалаудың негізгі ұғымдары мен анықтамалары жайлы5 бет
XVII – XVIII ғасырлардағы демократиялық педагогиканың дамуы6 бет
«Өзін-өзі тану» пәнін оқыту әдістемесінің ерекшеліктері19 бет
Адам туралы ғылымдар жүйесіндегі педагогиканың ролі7 бет
Азаматтық бірегейлік мәселелерін зерттеудің теориялық-әдіснамалық негіздері27 бет
Арнайы педагогиканың шығу тарихы19 бет
Аударманы оқыту әдістемесінің қазіргі кездегі өзекті мәселелері63 бет
Ағылшын тілінің морфологиясын синтаксистік негізде оқыту әдістемесінің негіздері56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь