Компьютерді бастауыш сыныпта математиканы оқыту құралы ретінде пайдаланудың әдістемесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3

І.тарау. Ақпараттандыру технологиясын оқу процесінде пайдаланудың психологиялық. педагогикалық мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8

1.1. Ақпараттану технологиясының даму тарихы және компьютерді оқыту құралы ретінде пайдаланудың дидактикалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

1.2. Оқыту процесінде компьютерді пайдаланудың психологиялық мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14

1.3. Оқыту үрдісінде компьютердің ролі мен орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23

ІІ .тарау. Компьютерді бастауыш сыныпта математиканы оқыту құралы ретінде пайдаланудың әдістемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35

2.1. Математика сабақтарында информатиканы оқыту мүмкіндігі ... ... ... ...35

2.2. Бастауыш сыныпта математика пәнінде компьютерді оқыту құралы ретінде қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49
КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі:

Ғылым мен техниканың қарқынды дамуы және әлеуметтік экономикалық өзгерістер жас ұрпақты тәрбиелеуге жаңаша көзқараспен қарауды талап етуде. Бұл әрбір адамның психикалық, жеке тұлғалық қасиеттерін дамытуға мүмкіндік беретін жаңа жағдайлар құруды қажет етеді.
Осыған байланысты қазіргі педагогика ғылымы оқушылардан белгілі бір білім жүйесін терең меңгеруін талап етіп қана қоймастан, олардың әрқайсысының шығармашылық қабілетін дамытуды талап етіп отыр.
Мұндай әлеуметтік сұранысты педагогикалық тұрғыдан қамтамасыз ету оқу үрдісін компьютерлендіру арқылы шешуге болатындығын мектеп тәжірибесі көрсетуде. Сондықтан да оқыту жүйесін компьютерлендіру қазіргі кезде білім беруді жетілдірудің негізгі бағыттарының біріне айналды.
Оқыту жүйесін компьютерлендіруді жедел қарқынмен жүзеге асыру мынадай қоғамдық-әлеуметтік мәселелерді шешумен ұштасады:
1. Ғылыми - техникалық және өндірістік - технологиялық мәселелерді шешуге қабілетті, шаруашылықтың кез келген саласында күрделі компьютерлік техниканы пайдаланып қызмет істей алатын білімді және кәсіптік деңгейі жоғары мамандарға деген сұранысты қанағаттандыру.
2. Білім беру жүйесінің деңгейі мен арнайы кәсіби мамандық берілуіне тәуелсіз ақпарат құралдары мен компьютерлік техниканы сапалы түрде пайдалана алатын оқушыларды дайындаудың жалпылық сипатта болуын қамтамасыз ету.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. “Білім туралы” ҚР заңы, 1999 жылғы 7 маусым №389-1.
2. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы // Қазақстан мектебі, 2004, N2, -бб.3-16.
3. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. -Астана, 2004. -38 б.
4. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. –Астана, 1998, 378 б.
5. Сағындықұлы Е. Педагогика. Лекциялар курсы. –А.: 1999.
6. Әбиев Ж., Бабаев С., Құдиярова А. Педагогика. Оқу құралы. –А.: Дарын. –2004.
7. Нұрғалиева Г.К.. Оқыту әдістері. – А., 1991.
8. Хмель Н.Д.. Жалпы білім беретін мектептегі педагогикалық процесс. Алматы. Мектеп, 1984.
10. Иванова Н.Д., Қозғамбаева Қ.. Оқыту процесі оның мәні. А. 1991.
11. Айтмамбетова Б. Оқыту процесін ұйымдастыру. А. 1991.
12. Махмудов М.Н. Мектепте проблемалық оқуды ұйымдастыру. –А., 1981.
13. Айтмамбетова Б.Р. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері. -А., 1991.
14. Апатова Н.В. Информационные технологии в школьном образовании. – М: ИОШ РАО, 1994-288с
15. Әбілқасымова А.Е., Көбесов А.К., Рахымбек Д., Кенеш Ә.С. Математиканы оқытудың теориясы мен әдістемесі.- Алматы “Білім” 1998.
16. Гершунский В.С. Компьютеризация в сфере образования: проблемы и перспективы.–М: Педагогика 1987 – 264с.
17. Ершов А.П. Компьютеризация школы и математическое образование. // Информатика и образование.-1992.
18. Кузнецов А.А. и др. ЭВМ на уроках математики. // Математика в школе 1985, N6.
19. Қараев Ж. Компьютерді оңыту процесіне пайдалануға кіріспе. Алматы “Рауан” 1992ж.
20. Машбиц Е.И. Психолого-педагогические проблемы компьютеризации обучения.-М: Педагогика, 1988-191 стр.
21. Монахов В.Н. Что такое новая информационная технология обучения? //Математика в школе-1990-2
22. Машбиц Е.И. Психолого–педагогические проблемы компьютеризации обучения.-М, Педагогика, 1988г.
23. Монахов В.М. Концепция создания и внедрения новой информационной технологии обучений сб “Проектирование новых информационных техзнологии обучения”.-М,1991г.
        
        Мазмұны
Кіріспе…....................................................................
.......................................... 3
І-тарау. Ақпараттандыру технологиясын оқу ... ... ... ... ... даму ... және компьютерді оқыту
құралы ... ... ... Оқыту процесінде ... ... ... ... үрдісінде компьютердің ролі ... ... ... ... ... математиканы оқыту құралы ретінде
пайдаланудың
әдістемесі.......................................................35
2.1. ... ... ... ... Бастауыш сыныпта математика пәнінде компьютерді оқыту ... ... мен ... ... ... және ... ... жас ұрпақты тәрбиелеуге жаңаша көзқараспен қарауды талап етуде.
Бұл әрбір адамның психикалық, жеке ... ... ... ... жаңа ... ... қажет етеді.
Осыған байланысты қазіргі педагогика ... ... бір ... ... ... ... ... етіп қана қоймастан,
олардың әрқайсысының шығармашылық қабілетін дамытуды ... етіп ... ... ... ... ... ... ету оқу
үрдісін компьютерлендіру арқылы шешуге болатындығын ... ... ... да ... ... компьютерлендіру қазіргі кезде білім
беруді жетілдірудің негізгі бағыттарының біріне айналды.
Оқыту жүйесін компьютерлендіруді жедел қарқынмен жүзеге асыру мынадай
қоғамдық-әлеуметтік ... ... ... Ғылыми - техникалық және өндірістік - технологиялық мәселелерді
шешуге қабілетті, шаруашылықтың кез келген ... ... ... ... ... ... ... білімді және кәсіптік деңгейі
жоғары мамандарға ... ... ... ... беру жүйесінің деңгейі мен арнайы кәсіби мамандық берілуіне
тәуелсіз ақпарат құралдары мен компьютерлік ... ... ... ... оқушыларды дайындаудың жалпылық сипатта болуын қамтамасыз
ету.
3. Оқу-тәрбие үрдісінің сапасын жетілдіру, оны ... ... ... ... ... ... мен оның
нәтижелерін педагогикалық практикаға енгізуге байланысты ... ... ішкі ... ... ... оқу ... ... техника негізінен төрт
бағытта: 1) компьютерлік техника ақпараттануды оқып ... ... ... - ... ... 3) компьютер - педагогикалық басқару жүйесінің
бір саласы; 4) компьютер - ғылыми зерттеу және ... ... ... ... ... ... ... құралы ретінде пайдаланудың педагогикалық
тиімділігін негіздеуде мүмкіндік беретін ... ... ... ерекше.
Компьютерді мектептегі кейбір пәндерді (математика, ... ... ... ... және ... физикалық, химиялық құбылыстарды
модельдеуге қолдануға болады.
Қазіргі уақытта ... ... және ... ... ... ... ... қолдануда ғана емес, басқа да пәндерді
оқытуда ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер бар.
Көрсетілген мәселенің теориялық жағы И.В.Апатова, В.С. Гершунский,
В.А. Кальней, А.П.Ершов, ... ... ... және тағы ... ... ... ... курсының жекеленген тақырыптары немесе тарауларын компьютерді
қолданып оқыту да кеңінен қарастырылған.
С.Рахтың ... ... ... ... ... компьютерді
пайдалану), В.А.Кальнейдің еңбек пәнін ... ... ... ... ... қолдану.
Компьютерді оқу құрал-жабдығы ретінде пайдалану зерттеулерінде,
көрнекіліктің тиімділігін арттыру, ... ... ... ... оқу іс- ... ... арқылы оқушылардың
белсенділігін арттыру т.б. мәселелерді ... ... ... жалпы білім беретін мектепке ақпараттануды ... ... ... ... ... ... мәселесімен
Ж.А.Қараев және оның шәкірттерінің еңбектері ... роль ... ... оқу ... ... ... буынның
бірі ретінде қарастырып зерттеу мектепте білім беру педагогикасы ... ... ... ... және ... ... іс-
әрекетіндегі маңызды әлеуметтік- педагогикалық мәнге ие болатын негізгі бір
мәселе болып табылады.
Бастауыш мектеп - орта ... ... ... ... ... ... оқытудың теориясы мен әдістемесін жетілдіруге ... ... ... т.б. ... Т.Оспанова,
Ж.Қайынбаев, К.Ерешова және т.б. ғалым-әдіскерлер үлкен үлес қосуда.
Бастауыш мектептегі оқу-құрал жабдықтар кешеніне дербес компьютерді
кірістіру мәселесінің ... да ... Оның ... себебі де жеткілікті.
Қазіргі кезде балалардың көпшілігі ерте бастан-ақ компьтерлік ойын ойнап,
микропроцессорлы ... ... ... таныса бастайды. Сондықтан
бастауыш мектепте компьютерлік техника оқу құрал жабдықтар кешенінің бірі
ретінде пайдалану ... ... ... ... өмірлік
тәжірибесін, олардың даму ерекшеліктерінің психологиялық, педагогикалық
заңдылықтарын ескере ... оны ... ... ... ... қамтамасыз ету шарттарын зерттеудің маңыздылығы арта түседі.
Соңғы кезде ... ... ... пен ... төмендегі сыныптардағы математика пәнін оқытуда ... ... ... ... пайдалануға байланысты зерттеу жұмыстары
қарқынды жүргізілуде.
Дербес компьютерді бастауыш мектепте оқу құралы ... ... және ... та жақтары жан-жақты ... ... ... ... таба ... жоқ. ... бастауыш мектеп математика
пәнін оқыту тиімділігін арттыру ... ... ... ... ... мүмкіндігінің бар болуы және оның дидактикалық
мүмкіндіктерін пайдалануды жүзеге асырумен ... ... ... ... математиканы оқыту процесінде компьютерді пайдалану" -
деп алуды жөн санадық.
Зерттеудің мақсаты: ... ... ... ... ... құралы ретінде пайдаланудың тиімділікті ... ... ... ... және оны ... ... мазмұндау.
Зерттеудің объектісі: бастауыш сыныптағы оқу-тәрбие процесі.
Зерттеудің пәні: математиканы ... ... ... компьютерді
пайдалану барысы.
Зерттеудің міндеттері:
- зерттеу тақырыбына байланысты психологиялық, педаггикалық және арнайы
әдебиеттерді шолу ... ... ... оқыту үрдісінде пайдаланудың ролі мен орнын анықтау;
- бастауыш сыныпта математиканы оқытуда компьютерді пайдалану ... ... ... ... ... технологиясының даму тарихына шолу;
- компьютерді оқыту құралы ретінде пайдаланудың дидактикалық негіздеріне
талдау жасау;
- ... ... ... ... ... педагогикалық,
әдістемелік және арнайы әдебиеттерді оқып үйрену және оларға талдау;
- математика ... ... ... ... ... ... ... мақсатымызға жету үшін ... ... ... Ақпараттандыру технологиясын пайдаланып ... ... ... ... Оқу үрдісіндегі компьютердің ролі мен орнын анықтау.
3. Компьютерді пайдаланып оқытудың теориясы мен практикасына талдау жасау.
4. Бастауышта ... ... ... ... ... ... жұмысы кіріспеден, 2 тараудан, әр тарау 3 параграфтан, қорытындыдан,
пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Кіріспеде диплом жұмысының өзектілігі, мақсаты, ... ... сөз ... ... технологиясын оқу процесінде
пайдаланудың психологиялық -педагогикалық мәселелері
атты І тарау 3 ... ... ... даму тарихы және компьютерді ... ... ... ... ... ... ... шығу тарихы мен таралуы және ондағы ... ... ... ... ... ... психологиялық мәселелері
деген параграфта компьютерді оқытудың психологиялық әсерлері жайлы сөз
болады. Оқыту ... ... ролі мен орны ... ... ... компьютермен сұлба сызу және түрлі ақпараттармен жұмыс
істеу туралы келтіріледі.
Компьютерді бастауыш ... ... ... құралы ретінде
пайдаланудың әдістемесі атты ІІ ... ... ... ... ... ... ... 1 сыныптан бастап
информатика пәнін оқытудың ерекшеліктері мен ... сөз ... ... ... ... ... ... құралы ретінде
қолдану деген параграфында сыныптарда математика пәнін компьютер арқылы
оқыту туралы ... ... ... ... берілген.
І-тарау. Ақпараттандыру технологиясын оқу процесінде пайдаланудың
психологиялық -педагогикалық мәселелері
1.1. Ақпараттандыру технологиясының даму тарихы және компьютерді оқыту
құралы ... ... ... ... ... құралдарының дамуы мен жетілуі өте қызу өрбіп келе
жатыр. Негізгі өндірушілер 180386 ... ... ... өндіруді тоқтатқан. Осы себеппен фирма lntel 1995 жылдың соңынан
бері 1800486 процессорлары қолданылмайды. Компьютерлік техника рыногында ... ... және Power PC (ІBM, Apple, ... ... ... ... ... Осы қарқынмен компьютердің басқа да
негізгі құрылғыларының сипаттамалары жақсарып келеді - ... ... ... ... көлемі мен қатты дискідегі жинағыштардың
сыйымдылығы (винчестердің), ... ... ... жаңа
құрылымдар (мысалы, мультимедиа жүйесіндегі лазерлі дискідегі жинағыштар CD-
ROM) пайда болуда. Компьютерлер жүйесін кеңінен қолдану оқу ... ... ... ... ... ... АҚШ-та балабақшалардан
бастап, колледж, университеттермен аяқталатын бүкіл оқу ... ... қосу ... ... түрде жүзеге асырылуда. ... ... жүйе Wіndows - 95, ... ... және ... ... ... инструментальды жүйелердің бағдарламалық
қамтамасыздандарылуы жетілдіріле түсіп, кеңінен таратылуда.
Осының бәрі ... ... да ... ... ... ... алдын ала техникалық мүмкіндіктер жасады.
Қазіргі уақытта компьютерлік технологияны пайдалануда оқытудың үш
буынын айтуға ... ... ... ... ... - оқу ... ұсынудың және
оқу үрдісін ұйымдастырудың кейбір элементтерін ғана өзгертіп, ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру болып
табылады. Осы буынның бағдарламалары мен кешенді түрде материалдары ретінде
мына төмендегілерді пайдалануға болады: ... ... ... ... арналған ойындары "Көңілді полиглот", "Американы қалай жеңіп
алуға болады" (фирма lnt г. Москва).
Компьютерлік ... ... ... ... ... ... ... қолдануға және объектілерге,
жүйелерге белсенді түрде ... ... ... туғызатын жүйе
құрылды. Бұдан бөлек, multіmedіa- жүйелерінің аты ... бола ... ... оқушының көбінесе лазерлік дискілерде сақталатын әртүрлі
ақпараттарды алуға қолы ... осы ... ... ... ... дәстүрлі
бағдарламаларының, оқулықтардың, оқу құралдарының жалпы ... орта мен ... ... және ... ... ... зерттеу жүргізуді алдын-ала қарастыратын ақпараттық
жүйелерді белсенді түрде ... ... Осы ... ... ... ... ... бірқатар дамыған елдерде бар. Осы
дәрежедегі бағдарламаларға мыналар жатады: ... ... "Lake", "Pond", ... (оқу ... ЭЕТ ... ... ... лабораториясының зерттеулері, УрГПУ,
Екатеринбург қаласы) ... ... "PcGlope CPC Glope lnc. Tempe, ... ... (klassm ... USA) ... "фундаментальды физикалық
тәжірибелер (Гроднен университетінің зерттеулері, Беларусь)", оқу компьютер
курсы "Физика суреттерде" (НЦ ... ... ... ... технологиясына өту ақпараттық қоғамның қажеттіліктеріне
сәйкестендіріп оқу - ағарту жүйесін түбірімен қайта ... ... ... қосалқылық сипаттамасы жойылады, яғни оқу
үрдісінің мазмұны соларды ... ... ... Бұл кезең
оқулықтардың жаңа типімен және мәліметтер базасы ... ... ... құру ... ... ортаны тануға арналған
инструментальды аспаптар кіретін ... оқу ... ... ... жаңа ақпараттық технологиялардың (ЖАТ) дамуының
аталған ... ... ... ... жатады. Сірә, оқу
технологиясын дамытудың қазіргі заманғы негізгі бағыты - оқу ... ... ... ... ақпараттарды кеңінен қолдану болып табылса
керек. Іnternet-тің ауқымды компьютерлік жүйесі оқытуға арналған жүйе болып
есептелінеді. ... оның ... екі есе көп. ... ... кез ... ... әр адамның қалауы бойынша қол ... ете ... ... ... әлемдік қоры ретінде қолданылады.
Іnternet-тің құрылғанына 20-30 жылдан аса уақыт өтсе де, тек ... ... оқу ... ... бастады.
Оның өзіндік себептері бар.
1) Компьютерлік технология буындарының ... ... ... ... ... жүйе ... ... арқылы пәндерді оқытудың педагогикасы мен әдістемесі ... ... ... және ... ... ... дайындалмады. Бұл
жағдай компьютерді ... ... білу ... пән ... ... мен ... ... технологияны жетілдірудің
тенденцияларын көру қабілеттігін қажет еткенмен тіпті олардың ... ... ... ... келеді.
ІВМ техникасының дүние жүзі бойынша жетекші позициялардан орын алады,
сондықтан Россияның өнеркәсіптік рыногы да ІВМ компьютерлеріне бағытталған,
яғни мектептегі оқу дәл осы ... ... ... ... ... тиімділігіне талдау жасай келе,
мектептерді қазіргі кездегі ... ... үшін ... ... ... ... ... мектепке жүргізілетін техника оны
пайдалану үрдісінде өз ... және өте аз ... ... ... т.б. ... кездегі түсінік бойынша мектептің жақсы жабдығы
деп мыналарды есептеуге болады:
- ... ... ... 486 ... Pentіum “Upgrade” немесе кіші модельдегі
Pentіum ... ... ... ... ала ... SVGA ... экран нүктесінің мөлшері 0,28 мм LOW Radіatіon Green
стандартына сәйкес немесе MPEG;
- қатты дискі,көлемі 300-500 Мб;
- ... ... ... ... Мб және оның ... ... болу керек, егер мұғалімдердің жұмыс орны ... ... ... ... ... ... орындарындағы multіmedіa комплектілері;
- Сыртқы құрылғылар принтер, сканер;
- іnternet жүйесіне шығатын модем.
Баяндалған конфигурация бір ... ... ... және ... жағынан оқудың және басқарудың қазіргі ... ... ... ... ... ... кездегі компьютердің сапалары төмендегілерді болжауға
мүмкіндік береді:
- ... ... бар ... ... жүйесін тиімдірек
шешуге арналған қосымша құрал ... ... ... ... ... ... жалпы құрылымын, мақсатын және міндетін
сақтай отырып жеке ... ... ... жүктейтін құрал
бола алады;
- компьютер дәстүрлі жолмен шешілмейтін жаңа дидактикалық мәселелерді
қоюға және шешуге мүмкіндік ... ... ... ... ... оны құру арқылы
модельдейтін құрал ретінде ... ... ... ... ... ... позициясын
жүзеге асырған жағдайда компьютерді оқу құралы ретінде қолдануға болатынын
дәлелдейтін мынадай ең ... ... ... ... ... оқу ... даралау және саралау;
- оқу ісіндегі нәтижелердің диагностикасымен және базасымен кері
байланысты іске ... ... ... және ... түзетуді жүзеге асыру;
- жаттықтыру мүмкіндіктерін қамтамасыз ету және ... ... өзін өзі ... ... асыру;
- меңгеру сапасына зиян келтірмей сандық талдаумен байланысты көп еңбек
сіңіруді керек ететін жұмыстар мен іс ... ЭЕМ де ... оқу ... үнемдеу;
- оқылып жатңан процестерді ... ... ... ... ... көрсету, әлемдегі жасырын процестерді көрнекі
түрде көрсету, ... ... ... және ... қимылы тұрғысынан
бақылау, зерттеліп жатқан заңдылықтарды ... ... ... ... зерттеліп жатқан процестерді ақиқат-модель немесе
керісінше құбылыстарын модельдеу немесе имитациялау;
- нақтылы тәжірибені құрал-саймандар жинағымен ... ... ... ... ... жүргізу;
- оқу ісінде керек мәселелердің ақпараттық берілгендер базасын құру және
қолдану, ақпараттық жүйеге ... ... ... ... ... ... күшейту;
- оқушы мен ЭЕМ арасындағы белсенді қатынастың ... ... ... оқушының оқу материалын меңгеру стратегиясымен қарулануы;
- ойлаудың логикалық жүйесін қалыптастыру;
- күрделі ахуалдарда қолайлы немесе ... ... ... ... оқу ... ... және ... мәдениеттердің
қалыптасуы.
Біздің пікірімізше, қазіргі ... ... ... ... құралдардың мынадай типтері қолданылуы қажет:
1. Белгілі бір оқу материалын қажетті дәрежеде меңгеруді қамтамасыз ететін
және сол оқыту бағдарламасының ... ... ... “кері байланыс”
арқылы меңгеру дәрежесін анықтайтын, ... ... ... ... ... мен дағдылардың бағдарламалары.
2. Оқу іс әрекеттерінде іскерлікті, дағдыны қалыптастыруға және өз ... ... ...... ... олар ... қайталауға
немесе бекітуге арналған және мазмұнында жаңа оқу материалдары жоқ ... Оқу ... ... ... ... ... ... Қолданушыға керекті ақпараттық материалды тауып беретін ақпараттың
бағдарлама анықтамалары мен ... ... ... белгілі бір құбылыстар мен заңдылықтардың негізгі
құрылымдық немесе функционалдық ... ... ... ... ... құбылыстарын немесе ақиқаттың ... мен ... ... модельдейтін бағдарламалар.
7. Оқу материалдарын көрнекілеп көрсетуге, зерттелуші ... ... ... ара ... визуальдауға
арналған демонстрациялық бағдарламалар.
8. Шешім қабылдау немесе ... ... ... ... ... “ойындар” арқылы көрсетіп, ойлаудың ... ... ... ... ... ... ойын бағдарламалары.
9. Есте сақтау қабілетін дамыту мақсатындағы ... ... тыс ... іс ... ... арналған қол
боста пайлалануға арналған бағдарламалар.
1.2. ... ... ... ... ... ... ... байланысты білім беретін орта мектептер
мен жоғары оқу орындарында оқу үрдісін ... – оқу ... ... ... екені белгілі.
Бірақ оқу жүйесн компьютерлендіруде объективті мүмкіндіктер мен оны
нақтылы жүзеге асыру барысында қайшылықтар ... ... ... ... ... сипаты сияқты, оқу үрдісінде ЭЕМ-ді қолдану
секілді маңызды өзгеріске теориялық ілімнің жетімсізділігі де ... ... әкеп ... ... ... сыныптарда
компьютерді пайдаланып оқытудың психологиясын анықтаудың бірінші кезектегі
мәселелерінің бірі - ... ... ... және ... ... ... мәнін түсіндіру болып табылады. Бұл бағыт бір
жағынан алып қарағанда, ... ... ... ... ... табылады.
Компьютерлік оқытудағы психологиялық зерттеулерді интенсивтендіруді
екі кезеңге бөлуге болады: біріншісі, адамның ойлау әрекетінің ... ... ... ... ... ... осы ... қолдануды - ЭЕМ
бағдарламалары-ның жәрдемімен ойлау, екіншісі, дәстүрлі оқытудың ... ... ... ... ... қазіргі психологиялық-
педагогикалық зерттеулерінің контекстісімен ... ... ... ... түзу ... ... қолдану дағдысын
қалыптастыру.
Автоматтандырылған оқыту адамды шатастырғыш істерден алшақтайтын және
оның шығармашылық мүмкіндіктерін кеңейтетін ой еңбегін ... ... ... ... ... т.б.) автоматтандырудың жеке
саласы ретінде қарастыру керек. Бірақ, ... ... ... ... бойынша, жасанды педагогикалық ... ... ... ... ... бар. ... ... олардың ішіндегі ең маңыздысы техникалық құралдардың және тікелей
адам байланыстарының рөлін мыңдаған ... бойы ... ... ... бағдарламалардың көмегімен адамды тәрбиелеу саласын одан
ары дамыту болып табылады.
Ғылыми-педагогикалық ... ... ... ... негізгі психологиялық құндылығы-мұғалім мен оқушылардың
тікелей өзара қарым-қатынасын ... ... ... - ... ... ... компьютерді пайдалану оқу үрдісінде мұғалім мен оқушының
өзара қарым-қатынасы жоғалмайды және ... ... ... ... баюға, жаңа мүмкіндіктерге ие болады. Демек, компьютерді оқыту
жағдайындағы педагогикалық үрдісте ... ... рөлі ... арта ... оқытуды автоматтандыру жағдайында қазіргі мектептер үшін
коммуникативтік, білім беру және ... ... ... іске асыру
кезінде автоматтандырылған оқыту жүйесін жобалау мен құру ... ... ... ... түзу және ... оқу үрдісінде
қолдану кезінде психологиялық ахуалдар ... бола ... ... оқу ... ... қойылатын талаптар санына
психологиялық талаптарды жай ғана қоса салу емес. Оқу үрдісін ... ... ... одан ары жалғастыруда және танымның
қалыптасу ... ... ... оқу ... түзу ... ... ... пен іс әрекеттерге тың зерттеулер қажет.
Оқытудың диалогтық табиғатын есепке алу - АОЖ-ны (автоматтандырылған
оқыту жүйесі) ... және оқу ... ... ... ... кезең болып табылады. Өйткені компьютер арқылы іске
асатын диалогтық оқу бағдарламасының көмегімен басқару, бақылау ... жеке ... ... ... жаңа ... ... ұғымдық
мәнін меңгеру үрдісінде мұғалім мен оқушының өзара қарым-қатынас жүйесін
жүзеге асыру болып табылады. ... ... осы ара ... ... ... ескереді, ол - оқушының пәндік ұғымдарды меңгеруге қатысы. ... оқу ... ... ең ... ... ... ... яғни
оның әлеуметтік-психологиялық байланысы ескерілмейді.
Меңгеру үрдісі тек амалдың пәндік түрлендіруге ғана тіреледі, іс -
әрекеттің жаңа тәсілдерін ... ... оқу ... ара қатынастан
туындап жатқан оқушының таным әрекетінің мақсаты мен ... ... ... ... ... ... ұшыраған оқудағы ара қатынастар ... ... ... ... мен ... позициясының қайта
құрылуы да есептелмейді.
Демек, психологиялық тұрғыдан қарағанда, ... ... ... ... – оқу ... ... ... басқаруды толық қамтуға жету. Олай болса, ... ... ... жеке оқушы және оның өзіне тән таным әрекеттері емес, жалпы
оқу кезеңіндегі ... ... ... ... ... мұғалім мен
оқушының арасындағы ара қатынас болмақ. Ал басқару ... ... ... оқу ахуалын ұйымдастыру принципі ДОБ-ға жасағанда
мынадай ... ... ... ... ... ... Меңгеру мақсатында құрылымдық және амалдық оқу ... ... яғни ... құрылымдық сипаты мен оқушылардың меңгеретін
қимыл, амал және олардан қалыптасатын таным әрекеттерінің бағдарламасын
анықтайды;
2) Оқу пәндерінің мазмұнын игеру үрдісін ... мен ... ... ... ... және игерудің бір деңгейі мен кезеңінен
келесісіне өту сәтін көрсетеді;
3) Мұғалім мен ... ... ... қарым-қатынас жүйесімен оқу
мақсаттарын орындау үрдісіндегі бір-бірімен бірлесіп жүргізу формасын
нақтылайды.
Бұл ... ... ... ... ... ... типтерін, меңгеру этапын және оқу үрдісінің барлық
мерзімінде ... мен ... ... ... ... ... ... көмегімен басқару әсерлерінің нысаны.
Жасанды педагогикалық интеллектті қолдануға қойылатын екінші
психологиялық талап - ... озық ... яғни оқу ... ... жағдайды есепке алатын озық басқару принципі болып табылады. Ол
уақыттық сипатқа ие болуымен бірге оның ... ... ... ... ... іске ... сөзсіз дискретті және оқудағы мақсаттарға жету үрдісін басқаруға
қойылатын маңызды талап-оқу ... ... ... ... ... ... етеді. Осыған байланысты компьютерді оқыту
жағдайында ... ... ... бірыңғайлық негізгі шарты-оқу
жағдайының құрылымында іс әрекеттердің барлық түрінің ... ... ... ... ... құру. Сондықтан алдын
ала ойлап басқару жүйесін нақ осындай бір тұтастыққа жеткізуге бағытталған
болуы тиіс.
Шынайы өмірдегі ... ... ... ... ... ... басқару функциясын адамның жады атқарады. ... ... ... ... құрамына төмендегідей кіші жүйелер ... ... ... деп ... ... Оқу ... жүзеге асырылатын мақсатқа сай оқу ... ... ... ... ... көрсету.
2. Оқу әрекетінің келесі сатысын қамтамасыз ететін алдын ала ойлау ... оқу ... ... ... ... ... таңдау және болжау мақсатындағы оқу жағдайының құрылымындағы
барлық параметрлерді пайымды түрде басқару.
Ол үшін ... ... ... ... ... ... түсудің қажеттігі көрінеді. Нақты айтқанда, мұғалім
мен оқушының ... оқу ... ... ... ... ... үрдісінің барысы мен нәтижесінде олардың қатынасымы іс-
әрекеттерінің және өз ... ... ... ... ... бола
алатын ДОБ-ны (диалогтық оқыту бағдарламасы) түзу кезінде айқындалады. ДОБ-
да ... ... ... ... өзгеріп тұратын әр типті ... ... ғана ... ... ... оны ... ... басқару амалдар, оқушылардың оқу ... ... іске ... оқушы мен бағдарламаның өзара қатынасы мен іс-
әрекеттерінің амалдары алдын ала анықталғаны жөн.
Мұғалімнің ... мен ... ... ... ... ... ... бір-біріне қатысты оқу жағдайындағы барлық айнымалы
шамаларды нысандандыратын оқу қатысымының ... ... ... ... ДОБ-на қойылатын талап бала мен ЭЕМ-нің арасындағы
диалог ... ... ... ... айқындайды. Осыған
байланысты ДОБ-ның жалпы қызметін және оны құру және ... ... ... ... ... ұсынылады.
1. Оқу іс әрекетінің мотивтілігін ескеру.
Оқу мотивінің әр алуандылығы оқу ... ... ... ... Бұл ... ... ... нәтижелік,
қатысымдық және өздігінше жүзеге асыру т.б. қажеттіліктер ... ... бұл ... ... қана ... ... дамуына да жағдай ... оқу ... ... ... жиынтығы, машина мен адамға берілетін мағлұматтардың ... ... және ... ... ... ... Оқытудың шығармашылық компоненттерінің дамуына назар аударылды.
ДОБ-сын интеллектуалдық және пәнді практикалық ... ... ... ... тренажер-репетитор қызметінде де
қолдануға болады. Тиімді және тиімсіз ... шешу ... ... ... ... ... ... ЭЕМ-мен диалогтағы шешілген мәселе
ойлаудың формальды логикалық және ... ... ... ... Ал ... ... таным белсенділігін зерттеу нәтижелі
ойлау әрекеттерін ДОБ-сының ... ... ... Оқу ... модельдеудегі таным мен қатысым бірлігінің
қажеттілігі.
ДОБ-сын құру кезінде кез-келген әрекеттің ... ... ... қатысым аспектілерінің бір-бірімен тығыз байланыстылығын ескеру керек.
ДОБ-сы арқылы жүзеге асатын қатысымдық әрекеттер жалпы таным мен ... ... ... белсенділігін жоғарылатып дұрыс бағытқа салуы
мүмкін. Сондықтан таным әрекеттерінің кезеңдері бойынша ... ... ... оқушылардың бастапқы, өтпелі және аяқталу кезеңдері
бойынша меңгерілетін ... ... және ... ... ... оқу ... ... іс-әрекет үрдісін ДОБ-ы бойынша
модельдеудегі маңызды талап ... ... ... құру ... ... мен ... ... келетін әрекеттестік актілерін
зерттеу таным және оқу әрекеттерінің ... ... үшін ғана ... ... ... ... ... құру, оқып үйренуде өзін-өзі
реттеу және ... ... ... жоғары сатысына өтуі үшін ... ... ... пәндік – мазмұнды білім алуға және
іскерлікке үйрету үшін қойылатын шарт деп ғана ... ... ... ... ... ... актілерін қалыптастыру негізінде оқытуды жүзеге
асыра алатын жаңа білімді меңгерудегі ... ... ... ... ... ... деп есептеген жөн.
4. Оқу пәнінің мазмұны туралы құрылымдық жүйелі түсінік болуы қажет.
Оқытушы диалогты әрекеттің ... ... ... ... егер ... ... әрекеттің пәндік мазмұнын амалды атқару
ісінен бастап таныстырмай, әрекетті ұйымдастырудың ең ... ... ... ... ... меңгерту жүзеге асқанда ғана тиімді болмақ. Осыған
байланысты ДОБ-сында оқушыға оқудың баламалы мақсатын құрып немесе ... ... ... ... ... ... таңдау үшін берілетін
кеңесті алдын-ала ойластырып олардың таңдап алған оқудың мақсаттылығына
сәйкес нақты есеп ... ... ... көрсету керек.
Ал бұл көмек бағдарлама арқылы жүргізіледі, яғни қатынас режимі есепті
жеке шығару үрдісін ұйымдастырудың түрлі ... ... ... ... өз ... ... мүмкіндігі амалды – техникалық шеберліктің
және ... ... ... ... меңгерудің ойдағыдай қалыптасуын
қамтамасыз етеді.
5. ДОБ-сының тиімділігі өлшем ... ... мен ... ... ... білімнің сапасы, жақсы оқу
бағаларының деңгейі сияқты, сенімге жол ... ... ... ... ... ... ... өлшем бірлігінде оқу
үрдісінің ... ... ... ... де, оқу жағдайындағы
бағдарламада модельденетін айнымалы шамалардың ... ... ... бағдарламаны меңгерудің жиынтық нәтижесі ғана есептеледі.
Олай болса, бағдарламаның тиімділігінің өлшем бірліктерінің негізін
зерттеуде оқу ахуалын өзінің құрылымынан ... ... ... ... толықтығы болып соңғы нәтижеде оқушының қол ... мен ... ғана ... сонымен қатар оқу жағдайындағы бір-бірімен
байланыстылығының өсу жүйесі бойынша алынған, өзгеріп ... ... мен оның ... ... ... ... ... өлшембірлі-гіне мынадай
көрсеткіштерді жатқызуға болады, мысалы, мақсатты оқу түрлерінің ... ... ... ... оқу мазмұнының қайта құрылуы,
қатысымдық мақсаттарды ауыстыру, іс шара және дербестендіру бағдарламасына
қатысты бағыттарды қайта ... ... ... деңгейі т.б.
6. Оқуды автоматтандырылған түрде және ... ... ... ... ... – бұл адамды табиғи түрде өтіп жатқан оқытудың ерекшеліктері мен
заңдылықтарын ұғынудың және ... ... ... ... жүзеге асатын басқарудың нысаны тек қана кибернетикалық емес,
оқытудың ... ... де ... ... ... ... ... мен әрекеттесер психикалық жаңа құрылымдардың біртіндеп
қалыптасыуын интернозациялық деңгейіне дейін ғана емес, сонымен ... ... ... жаңа ... мен ... ... дейін көтереді.
Меңгерілетін қимыл тәсілдірінің оқу мақсаттары мен мотивтерінің өзін-
өзі реттеушілігі – бұл оқушылардың мұғаліммен табиғи түрде ... ... ... ... ... іс-әрекеті ішкі психикалық
ұйымдастырудың ең жоғарғы сатысы. Компьютерлер оқу әрекеттері ... осы ... ... ... ... бейімделген. Оқуды
автоматтандырудың осы жағдайы ғана ... ... ... ... ... ... шартына жол ашады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... жетілдіру компьютерлік
оқуды жетілдіру маңызды шарты болып табылады.
Психолог-педагогтардың зерттеулерінше оқушының мектептегі кезеңдерінің
ішінде, әсіресе 7-8 сынып мектеп кезеңі ... ... ... ... ең ... және ... кезеңге жатады. Себебі осы
кезеңде оқушылардың ... ... ... ... ... армандау, қиялдау, елестету, шығармашылық ойлау және ойлау амалдары:
жинақтау, салыстыру, талдау, жалпылау және т.б. ... ... ... Сонымен қатар, қорытынды жасау және өз пікірін айту
сияқты негізгі қабілеттер ... ... ... ... мақсаты – оқушыны дамыту. Осы мақсатқа сәйкес,
оқыту теориясында негізгі орын алған мәселе - дамыта отырып ... ... ... ... ... ... кезеңіне қатысты айтқан пікірлері
мен тұжырымдарын қорытындылай отырып, бастауыш сынып оқушыларының ақыл-ойы
мен ... ... ... арқылы тиімді түрде дамытуға
болады. Бұған ... ... ... ... тән қызығушылық, өз
қабілеттерін көрсете ... ... өз ... ... ... білу сияқты
икемділігін дамытуға болады; екіншіден, компьютердің ... ... ... ... ... ... ... іс-
әрекеті баланың логикалық ойын дамыта отырып, пәндік білім мен икемділік
дағдыларын қалыптастырудағы ... ... ... ... ... ролі мен ... педагогикалық жаңалықтар, соның ішінде оқыту ақпараттық
технологиялары, бұрынғы тұрақталған әдістермен (тәсілдермен) ... ... ... ... ... кемшіліктерін түзей алса,
онда ақпараттық технологияның өмір сүруге және кең ... ... ... ... ақпаратты беруге және өңдеуге негізделген.
Осы кезде мұғалім – оқушы ақпараттық ... - ... ... ... классикалық сүлбесі жүзеге асуда. Мысалы,
Мұғалім-оқушы жүйесіндегі
ақпараттық алмасу сұлбасы
1-сурет
Мұндай сұлба бойынша ақпарат алмасуға қатысушылардың құқығы ... ... ... ... де ... бар.
Мұғалімнің атқаратын ақпараттық қызметіне оқушыға жаңа ақпарат беру,
оқыту әдісі мен оқу ақпаратын өңдеу, ақпарат беру ... ... ... мен оны ... ... кері ... желісімен түскен
ақпаратты талдау және түзету әрекеттері және т.б. жатады. Ал, ... ... ... қабылдап алу, оны қайта өңдеу ... ... пен ... жету ... ... ... өңдеу т.б.
іс-әрекеттерді жатқызуға болады.
Жоғарыда көрсетілген сұлба мұғалім – ... ... ... басқарылатын субъектілердің санына қарай өзгеріп отырады, оның
бір түрі мынадай болады ... оқу ... ... жүйе ... ... да, мұнда басқалар
сияқты алмасу ақпараты каналдарының қабілеті және оны ... ... ...... ... ... ... бір жағынан алмасуға қатысушы адамдардың ақпарат беру және қайта
өңдеу жылдамдығының ... ... ... ... ... ... Г.Гозелердің айтулары бойынша, ... ... ... ... оны өңдеу жылдамдығы 50 бит/с,
мағынасын ... ... 15-40 ... яғни мәтіннің бір бетіне 2-3
минут сәйкес келетінін дәлелдеген. ... ... ... ... әр ... ... сипаттамаларының ерекшеліктері де әрқилы.
Осы жағдайлардан төмендегідей бірқатар салдарлар ... ... ... ... ... барлық оқушылар ақпаратты бірдей
уақытта және бірдей көлемде меңгеруі керек деген ұғымда ... ... ... не үшін және қай ... ... ... немесе практикалық қолданудың дағдысы) меңгерілуі керек екендігі де
айқын көрсетілмейді. Дәстүрлі оқыту ... ... бір ... ... ... ал жеке-даралап оқытудағы ақпараттық
алмасуды жекелендіруге байланысты оның ... ... олай ... ... ... ... ... ұлғайтуға әкеп тірейтіні
сөзсіз.
2. Мектептің нормативті құжаттарында оқушының белгілі бір ... ... бір ... оқу ... ... және ... ... көлемінің жоғарғы дәрежесі дәл анықтала қойған жоқ. Ақпараттар
көлемі оқушылардың жас ... мен ... ... ... ... ... шамасын есепке алмау және әрбір мұғалімнің өз
пәнінен барынша мол білім қорын беруге тырысуы соның ... ... жүгі ... оқуға қызығушылықтың жоғалуына және ... ... ... ... әкеп ... ... ... оқу үрдісін ұйымдастыру сүлбесі шамамен мынадай: мұғалім
белсенді, оқушы ... ал ... ... меңгеру кезіндегі белсенділігі
мұғалімге тез талдауды және т.б. ... ... ... ... ... ... әкеп ... сөзсіз, ал бұл мұғалімнің жылдам ақпараттық
мүмкіндіктерін қамтамасыз етпейді. Дәстүрлі оқыту жүйесінде оқушыларға жеке
тапсырмалар беру жолымен олардың оқу ... ... ... тыс көп ақпаратты жүктеу арқылы проблеманы шешуге ... ... сөз, ал ... ... қарағанда ерекше тапсырмаларды тексеруге
едәуір көп күш және уақыт керек.
4. Дәстүрлі оқу ... ... беру ... ... (дәлірек айтқанда сөздік) формаға негізделген. Ал,
ақпарат болса адамның талдау және ... ... ... құру немесе керісінше, модельден және оны ... ... ... ... көре білу мүмкіндігіне
бағытталған ... ... ... ... мен ... ... көп бөлігі көрнекі формада ... ... ... ... ... ... оқу ... көрнекілік элементтері көбінесе статикалық сипатта болады,
олар ... мен ... дәл сол ... және кеңістікте даму
динамикасын қамтып көрсетпейді, яғни құбылыстардың сайма-сай бейнелерін
жасай алмайды.
5. ... оқу ... ... ... ... тек ... ... тексеруге ғана мүмкіндігі бар және ондай тексеру, бір жағынан,
мұғалімге оқу ақпараттарын оқушылардың ... ... ... ... ... ... оқушылар үшін оқудың сыртқы мотивін қамтамасыз
ете алмайды.
6. Мұғалімге оқу-тәрбие үрдісін басқаруда іс-әрекеттерді ... ... ... және ... даму динамикасы туралы
ақпараты керек, ... ... ... және ... да ... ... оқу- ... жұмысын жақсартуға болмайды.
Аталған қиындықтар мен қайшылықтар оқу ... ... ... ... ... екенін көрсетіп
отыр. Дәстүрлі оқу технологиясы шеңберінде, ... ... ... ... ... оқу жүйесінде бір мұғалім және көп оқушы
аталған қарама-қайшылықтарды жеңу мүмкін ... Ал, бұл өз ... ... ... ... бітірушіні өмірге толық дайындай алмайды деген
сөз. Бұдан шығатын ең ... жол ... ... ... ... ... ендіру.
Оқу үрдісіне компьютерді тең құқықты қатысушы ретінде енгізгеннен
кейін сыныптағы ақпарат айналу сұлбасында ... 3) не ... ... ... ... алмасу сұлбасы
Бұл суреттен дәстүрлі “мұғалім–оқушы” ақпараттық құрылымнан
бөлек жаңадан ... - ... және ... - ... ... ... көрініп тұр.
Осыған байланысты оқу үрдісіндегі ақпарат айнамалы үшеуінің арасында
үйлестіріп ... бөлу ... ... ... ... ... ... шешуге таңдалған вариант жаңа ақпараттық технологияны (ЖАТ)
оқытуда қолданудың ... ... Оқу ... бір ... ... ретінде қарастырайық (4-сурет).
Жаңа материалды баяндау, оқу үрдісін басқару, оқушыны тәрбиелеу
мұғалімнің ісі екені айқын, ал ... ... ... де ... ... ... “мұғалім – оқушы” ақпараттық аймағында оқытудың
топты ... ... асу ... ... ... ... ... (репродукция кезеңі және стандартты жағдайдағы
білімді қолдану кезеңі) ... ... ... ... ... көп рет ... және практикалық тапсырмаларды көптеп
орындаумен байланысты, ал ... ... шығу үшін ... ... ... талап етеді.
Бұл тапсырмалардың сан-алуандығына қарамай – іскер болып дағдылану
және шығармашылық қабілетті ...... де ... ... арқылы ойдағыдай шешуге болады. Сонымен оқудың индивидуальды
құрастырушысы “оқушы-компьютер” ... ... ... керек. Бұл
жағдайда компьютер әрі оқушы білімінің объективті баға құралы ... әрі ... орта ... ... бола ... Басқа
сөзбен айтқанда, дербес компьютер оқушы үшін дербес мұғалім бола алады
деген ... ... ... "мұғалім - компьютер"
аналогы жоқ. Бұл жүйе арқылы мұғалім әр оқушының және бүкіл ... ... ... ... ... ... алып ... бұл оқыту
барысында сабақтың мазмұнына, көлеміне, жылдамдығына және ... дер ... ... ... ... ... енгізіп
отыруға мүмкіндік береді.
Осы аймағында тағы да барлық оқу ... ... ... нәтижелері жинақталады, бұл мұғалім мен мектеп психологына
оқушының дамуын болжауға және оған лайықты тәрбиелік шешімдер қабылдауға
мүмкіндік ... ... мен ... арасындағы дидактикалық функцияны
ажыратып қарастырғанда, егерде ол жұмыстар адам ... іске ... онда ... ... ... байқалады. Бұл жерде мұғалімді
машина толық алмастыра алады ... ... ... ... оқу ... міндетті түрде бақыланып отыратын оқу
материалдарын жеке бөліктерге бөлуді ... ... ... ... ... қадам қандай болатыны туралы шешім қабылданады:
егер тест ойдағыдай ... жаңа ... өту, егер ... бақылау
тапсырмасын орындай алмаса, онда өткенді оқу кезеңіне қайта оралу.
Компьютер ... осы ... ... ... ... ... 2-ші, 3-ші буын машиналарында да жасалған, ал қазіргі кезде дербес
техникада жалғастырылып келеді. ... бұл ... әлі де ... ... жоқ. Бұның себебі: компьютерге тіпті оған тән емес
дидактикалық функцияларды ... ... ... және оқу ... ... тырысады, ал ол үшін ... бір ... оқу ... ... және оқу барысының әр түрлі сценарилерін қарастыру керек.
Осы туралы бірқатар қарсы пікірлер айтуға болады:
біріншіден, оқушылардың көбі жаңа ақпаратты ... ... ... ... ... жөн ... берілген ақпаратты меңгеру кезінде пайда ... ... жеке ... ... және бағдарламалық жүйенің оларға реакциясын
ңарастыру мүмкін емес;
үшіншіден, оқу тактикасын машина ... ... ал адам ... ... ең ... педагогикалық және психологиялық қате болып
табылады.
Сонымен, егер ... ... оқу ... ... бөлу
сүлбесін қабылдасақ, онда жаңа ақпаратты оқушыларға беруге бағытталған
бағдарламаның мұғалімге керегі жоқ ... ... ... ... ... ... немесе негізгі курсты
кеңейтуді қарастыратын оқыту фрагменттерінің мәнін кемітпейді – ... ... ... сөзсіз құқығы бар, біраң тек жаңа материалды
мұғалімнің баяндауынан кейін, тегінде, сырттай оқу ... ... ... ... бірақ, бұның жалпы білім беретін ... ... ... ... компьютердің функциясы – ... ... ету, яғни ... ... ... көп рет ... бекіту, жеке практикалық тапсырмаларды орындау, оқу барысын жүйелі
түрде бақылау және ... ... ... ... ... ... жүйелерді қолдануды бөлек атап өту керек, онда ... ... ... оқытуға керек фактологиялық ақпараттардың көзі ретінде
саналады. Осы ... ... ... ... айтқанда
мультимедия жүйелері (“multіme-dіasystem”) және глобальды компьютерлік
жүйелердегі жұмыс (мысалы, іnternet) оқушыларға білімнің барлық ... ... ... ете алады, бұл пәндерді оқыту мазмұны мен
тәсілдерін өзгерту кезінде есепке алынуы керек.
Айтылғандарға байланысты ... ... ... оқу ... ... ... негізгі бағыттарға бөлінеді:
- компьютерлі тренаж;
- жеке тапсырмаларды генерациялау (және тексеру);
- ... ... ... ... үшін ... ... анықтама – ақпарат жүйелері.
Шетел және Ресейлік тәжірибелердің көрсетуі бойынша, оқу ... ... ... ... көп артықшылықтарды қамтамасыз етеді,
олардың ішіндегі ең маңыздылары деп мыналарды айтуға болады:
- оқу үрдісін (материалдың мазмұны және оны ... ... ... ... іс ... дараландыру;
- оқу ақпаратын меңгеру кезінде оқушылардың белсенділігін арттыру, ол
үшін олармен интерактивті ... дара ... ... ... оқу ... ... тиімділігін жоғарылату (іскерлік пен дағдының
қалыптасу жылдамдығы және ... ... ... ... ... ... ... жағдайы, білімді тексерудің
жүйелілігі және ... ... ... ... ... ... ... оқу үрдісін ізгілендіру ... әр ... ... ... ... ... ... мұғалімнің жұмыс сипатын өзгерту, жекелеп ... оның ... ... ... ... ал ... күшейту;
- оқушылар туралы мәліметтерді пайдалану салыстыру ... ... ... ... әрекеттердің) сәйкестігі
(үйлесімділігі).
Мектептің оқу жоспарларында және жеке ... ... ... шыңдайтын мақсат жеткіліксіз, тек білімділігі
мен біліктілігіне қойылатын ... ... ... ... ... ... орнықты білім деңгейі талап етіледі,
өйткені бұрынғы өткен материалдарды білмесе, жаңа материалды меңгеру мүмкін
емес.
Дәстүрлі ... беру ... ... ... ... ... ... шыңдай алмайды (іскерліктерін қалыптастырмайды).
Оның себептері: қажетті мөлшердегі әр түрлі ... ... бір ... ... ... ... аз, жекелей оқыту жолға
қойылмаған. Дәстүрлі оқу үрдісінде бұл жетіспеушіліктерді жою дұрыс жолға
қойылмаған, ... әр ... ... ... ... жұмысы,
жоғарыда айтылғандай оқытушының шамадан тыс ақпараттың жүктелуіне әкеліп
соғады, оқушы шамадан тыс көп, әрі қиын ... ... ... ... ... төмендейді.
Тек қана компьютер оқушының жұмысын бағалап, жөндеп, дұрыс бағытқа
сілтейді және оның ... ... ... ... ... сыныптарда компьютерлік тренажерді қолдану оқу үрдісін қажетті
деңгейіне жеткізуге мүмкіндік ... ... ... ... бұл оқушының қабілеттік деңгейін шыңдайтын және бұл үшін
мұғалімнің қажетті ... ... ... ... ... тренажер арқылы мыналарды жүзеге асыра алады:
- белгілі бір ... ... ... ... ... оқушыларға
үлестіру;
- оқушыларды тапсырма орындау құралымен (экранды калькулятор, текстті
редактор, жауаптарды ендіру ... т.б.) ... ... оқушыға консультация беру немесе есеп шығару үлгісімен таныстыру;
- оқу тапсырмасына талдау жасап, оны ... оқу ... ... ... ... де, оқыту
тактикасын өзі таңдап алуы тиіс. Жеке мәселелер: меңгеру уақыты, орындайтын
есептердің санымен ... ... ... ... ... ... ... оқу кезеңінде қолданғандықтан, оқушының әрекеті
тек сапалы және кеңес беру жағынан ... ... ... "Сіз ... 30 ұпайдан 20 ұпай жинадыңыз", "Сіз тапсырманы дұрыс орындадыңыз,
бірақ бірнеше кішігірім кемшіліктері бар. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қайталап тапсырманы орындауға
қайта келіңіз". Ал компьютерлі жаттықтырушының нәтижесі бойынша журналға
баға ... ... бұл ... бағдарламаларды пайдаланып оқытудағы ролі
мынадай: жаттығу бойынша ... ... ... ... ... (іс жүзінде қолмен ол не істейді және қалай істеуі ... ... ... (санымен күрделілігін) анықтап, жұмыс барысында
көмек көрсету. Қажет болған жағдайда ... көбі ... ... ... ... ... немесе жұмысты жеңілдететін
тапсырмалар беріледі.
Мектепте оқу үрдісін ұйымдастыру тәртібін бағалай келе, ... ... ... ... ... деңгейі оқушының танымдық іс-
әрекетін ұйымдастыру үшін ... ... ... тексеру
теориясымен оның практикада орындалуы арасында алшақтық бары айқындалуда.
Тексеру тиімділігін ... ... ... ... ... келуі, қажетті материалдардың жоқтығы), дәстүрлі ... ... ... ... себептерді айтуға болады:
- сынып құрамы 25-40 оқушы болғанда мұғалім оқушының жекелей танымдық іс-
әрекеттерін ұйымдастыруға мүмкіндігі болмайды, бұл сөзсіз үлгермеушілер
мен ... ... ... әкеп соғады;
- оқушыны тексеру анда-санда және бірен-саран (таңдамалы) болады, бұл
сыртқы себептерді әлсіретіп оқушының ... және ... ... ... ... ... оқу ... әр деңгейлі тексеруге арналған уақыт
қарастырылмаған;
- оқушыда оқу құралдарының әр түрлі варианттары жоқ, ... мен ... ... бірдей;
- оқушының білімін сынау объективті емес, оқу ... ... ... ... әр ... вариантты жауабын қарастырмайды, оқушының
жекелей танымына оқудың сатысы сай емес.
Дәстүрлі оқытуда тексеру ... осы ... ... қатар
артықшылық жақтары да бар. Соларды атап өтейік:
- тексерудің әр түрлі көп әдістері бар: ... ... ... ... ... ... тест ... орындау, демонстрациялау т.б.
- ауызша жауапта ғылыми баяндауды меңгеру мүмкіндігі, жауаптарға ғылыми
түсініктермен, терминдермен ... ... ... ... ... ... және ... қалыптан тыс жауаптарының дұрыс ... ... ... ... артықшылық жақтарына жататындары:
- көп жүйелі тексерудің жүзеге асыру мүмкіндігі;
- сыныпта қанша оқушы болуына ... ... ... ... тексерудің жалпыламалығы және жүйелі тұрақтылығы;
- бағаның икемді нақтылығымен объективтілігі;
- оқу барысында меңгерілген материалдардың тізімін құру және ... ... ... ... ... бұл мұғалімге оқу
үрдісін сайма-сай меңгеруге ... ... ... мүмкіндік береді.
Компьютерлі тексерудің кемшілік жағы да бар. Оларды атап айтсақ,
мыналар:
- бақылау ... ... ... әр ... көп ... ... ... тәсілдерінің шектеулілігі;
- жауапты алдын ала ойластырып, қалыптан тыс дұрыс шығармашылық ойын
бағалай алу ... ... ... ... ... ... ең ... және дәстүрлі оқыту әдіс-тәсілдерінің озық жақтарын біріктіру.
Жекелей айтсақ, материалдарды меңгерудің шығармашылық ... ... жол беру ... ... көп ... бақылауды қолдану кең
түрде құрылымдық тапсырмалар банкісін ... ... ... тапсырмаларды
тізіп тексеруші жүйеге енгізу мұғалімнің көп ... ... ... ... бұл ... ... ... тиімді нәтиже күтуге
болады, олар бір ... ... алып ... ... ... ... ... -тарау. Компьютерді бастауыш сыныпта математиканы оқыту құралы
ретінде ... ... ... ... информатиканы оқыту мүмкіндігі
Қазіргі уақытта информатика элементтерін 1-сыныптан оқыту ... Ол ... ... ... құжаттарда білім беру ісінде бастауыш
мектептің өзінде оқушыларды шығармашы-лық ... ... ... ... ... ... Республикамыздың 2015 жылға
дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында: "… ... жеке ... ... ... ету, оның ... анықтау және
дамыту"- бастауыш мектептің негізгі міндеті ретінде айқындалған. Төменгі
сатының (бастауыш білім ... ... оқу мен ... оң ... және оқу ... ... оқу, жазу, санаудың берік
дағдыларын үйренуге, тілдік қарым-қатынастың қарапайым тәжірибесіне, өзін-
өзі шығармашылық ... ... ... ... мәдениетіне, жеке
гигиенаның және салауатты өмір салтының ... ... Ал ... ... ... ... ... жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасында: "Бастауыш мектептің бағдарламасы
баланың жеке тұлғасын қалыптастыруға, оның жеке ... ... ... бағытталған" - деп ... ... ... екі ... шетел тілін және информатика негіздерін 2-сыныптан бастап оқыту
көзделген.
Бүгінгі күнгі ең кезек ... ... ... бірі ... ... информатика элементтерін енгізу. Оны біз ... ... ... ... және ... ... ... бұл мәселе 1997-1998 жылдарда қолға алынып, 1-3
сыныптарға арналған бағдарламалар жасалды.
Біздің бұл ... ... ... - ... ... ... ... дамытушы ойындар арқылы оқушылардың
сабаққа деген белсенділігін, шығармашылық және логикалық ойлау ... ... ал оның ... ... - ... ... өз ... шешім қабылдап мектеп ұжымымен жақсы қарым-қатынас
жасай білуіне бағытталған.
Бағдарламаға сәйкес 1-сынып оқушылары информатика ... ... ... олар ... ... ... және оны басқа пәндерде
(айталық, математика, әліппе, ... ... ... ... ... ... ... қажет. Сонымен қатар, мишканы қалай қолдану
керектігін, оның көмегімен қажетті ... іске ... ... қарапайым көп қолданылатын тетіктерін (мысалы: бағыттамалар, ENTER,
DELETE, BS, ІNS, т.б.), ... ... іске ... және онда
қарапайым кескіндерді бояу мен сақтау жолдарын үйреніп білуі тиіс. Ұсынылып
отырған 1-3 сыныптарға арналған ... ... ... 1 ... жыл ... 34 ... ... жүргізіледі. Барлығы үш сыныпқа 102 сағат.
Осы сабақтардың бәріне ... ... ... ... қарстырылатын
тақырыптар балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес таңдалып алынған.
Қазақ мектептерінде ... ... ісін ... ... сай ... ... үшін ... мектептен бастап информатика элементтерін
оқытып енгізудің маңызы ерекше болып табылады.
Қазіргі бастауыш ... үшін ... ... ... ... ... төменде ұсынылған.
1-сыныпта информатика элементтерін оқытудың күнтізбелік-тақырыптық
жоспары (аптасына 1 ... жыл ... 34 ... |Сабақтың мазмұны ... ... ... | | |аны |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... кабинетімен танысу. |"Техника қауіпсіздігі" |2 |
| ... ... ... мен ... жазылған қабырға | |
| ... ... ... | |
| ... | | |
|2 ... және біз. Ақпараттар жөнінде|Ақпараттар көзі салынған |2 |
| ... ... ... ... | |
| ... | | |
|3 ... ... ... ... құрамдас |1 |
| ... ... ... және оның ... | |
| | ... ... | |
|4 ... іске қосу және ажырату. |Компьютерді іске қосу және |1 |
| |Өзіндік жұмыс. ... ... | |
|5 ... ... атқаратын |Суреттемелер: бағдаршам, |2 |
| ... ... ... ... гүл. | |
|6 ... ... ... ... |1 |
| | ... ... | |
| | ... | |
|7 ... ... ... өшіру |Клавиатура, суреттемелер. |1 |
| |және бағыттамалармен танысу. Өзіндік| | |
| ... | | |
|8 ... ойды ... ... |Плакат, Компьютер, доп, |2 |
| |жаттығулар. ... ... | |
|9 ... 15-ке ... сандарды жазу. |Жаттықтырушы бағдарлама. |2 |
| ... ... ... | | ... ... ... ... ... тап" |2 |
| ... ... ... ... ... |бағдарлама-сы. | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... ... ... |1 |
| | ... | |
|12 ... ... ... ... Р-ға дейінгі әріптер |2 |
| ... Р-ға ... ... ... ... плакат. | |
| ... ... ... ... | | ... ... - арифметикалық қосу және |"Санамақ" бағдарламасы. |2 |
| |алу ... ... әр ... | | |
| ... ... | | ... |Ойды ой өсірер. Сөзжұмбақтар. |Сөзжұмбақтар кескінделген |1 |
| | ... | ... ... мен ... ... | |2 |
| ... ... жаттығулар | | ... ... ... ... ... |1 ... ... 100-ге дейінгі сандардыжазу |Жаттықтырушы бағдарлама |2 |
| ... ... ... төрт | | |
| ... ... | | ... ... бірді жеңер, білімді мыңды |Жаттықтырушы бағдарлама |2 |
| ... ... ... | | ... |Графиктік редактормен және оның |Қарапайым кескіндер мен |2 |
| ... ... ... ... ... ... | |
| |кескіндер салу. | | ... ... алу. ... алу ... |1 ... ... мен ата-аналарға арналған |Компьютер, суреттемелер, |1 |
| ... ... | ... ... сабақ. | |1 ... ... ... ... ... ... қазіргі таңда дәлелденген және оларды оқушылардың ... бары ... ... ... ... мазмұны төмендегідей:
- ақпараттандыру жөніндегі түсінік. Хабарлама түрлері;
- хабарды алу ... оны ... және ... ... дүниедегі ақпараттың мәні;
- компьютер көмегімен хат жазу, пайдалану, даярлау, қаржы ... ... ... ... ... оқу пәндерінде) сабағында
бақылау.
Пайдаланылатын құрал-жабдықтар:
- компьютерлер
- дискеталар
Ұсынылатын ... ... ... оқу- ... ... ... көрсетілген теориялық мағлұматтар бойынша мәліметтерді
игеруді қарастырмауы мүмкін. Себебі мұнда ... ... ... ... қарастырылады.
Сабақтың тақырыбы: Компьютердің көмегімен хабарды қабылдау
және беру.
Сабақтың мақсаты:
Білімділігі: Оқушыларды ақпарат ұғымымен таныстыру. Ақпараттың пайдасы мен
зияны туралы, оны қалай ... ... ... ... ... ... ... теориялық білімдерін тапсырманы
орындау барысында тиімді ... ... ... ... ... ... ... көрсету.
Тәрбиелілігі: Оқушылардың сабаққа деген қызығушылықтарын, ... ... ... ... ... қима ... карточкалар,
плакаттар.
Сабақтың әдіс-тәсілдері: Жазба жұмыстар, ізденіс сұрақ-жауаптар.
Сабақтың барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі
2. Сынып тазалығына назар аудару.
3. Сынып оқушыларын түгелдеу.
4. Жаңа сабақ түсіндіру
5. Үй ... ... ... ... үйге ... беру
Үй тапсырмасын сұрап – бағалау.
Оқушылырға дайын бланкалар беріп, тест ... ... ... ... ... ... жазып "кілті" арқылы тексеріліп бағаланады
және қосымша карточка сұрақтар арқылы ... ... ... бірінші компьютерден екінші компьютерге ауыстыру үшін
дискеттер қолданылады. Бірақ бұл онша ... ... егер ... ... ... ... онда бұл әдісті пайдалану тіпті мүмкін емес.
Компьютерлік желі деп - әр түрлі ... ... ... және принтерлерді бірігіп пайдаланатындай етіп, бір-бірімен
кабельдің көмегі ... ... ... тобын айтады.
Алғашқы компьютерлік желі 2 қаңтар 1969 жылы АҚШ қорғаныс минстрлігінің
тапсырмасы бйынша жасалған.
Карточкалар – ... желі ... ... ... неше түрі бар?
Интернет дегеніміз не?
Қорытындылау
Сабаққа белсенді қатысқан оқушыларды бағалау.
2.2. Бастауыш сыныпта математика пәнінде компьютерді оқыту ... ... ... ... ретінде оқушыны белсенді ететін диалогтық
бағдарламалар түзу қажеттігі туындайды ... ... ... ... ... қолдану мүмкіндіктерін қарастырайық.
Компьютер, ол өзінше бір, потенциалды политехникалық бағытта, ... ... ... ... саласында қолданылатын қазіргі заманғы
техника ... ... және оны ... еңбекке баулудың барлық
құрылымдық компонеттеріне қолдану политехникалық білім ... ... бірі - ... ... ... танысуды шешеді. "Компьютер
- оқушы – мұғалім – оқу материалының мазмұны – ... ... ... ... ... енетін және мектепте политехникалық принципті
жетекші принцип ретінде жүзеге асыруды ... ала ... ... анық
айқындалған теориялық тұжырым негізіндегі нақтылы әдістемені зерттеп
дайындау оқу-тәрбие процесінде ... ... ... ... сөзсіз арттырады. Қазіргі уақытта компьютерлік
техниканы ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың кәсіби бейімделуіндегі компьютердің
мүмкіндіктері анықталуда.
Компьютерлік ... ... ... қолданудың теориялық
негіздері мазмұнды зерттеулердің үш аспектісін қарастырады: ... ... және ... ... ұйымдастыруға байланысты
компьютерді математиканы оқытуда қолдану; компьютер және оқушы; ... ... ... теориялық мағлұматтар мен практикалық жұмыстар
да жүзеге асыруды қарастырады. Мектепте ... пән ... ... ... мәселелерді талдау бізге сабақта компьютерді қолданудың
негізгі жолдарын тұжырымдауға мүмкіндік береді. Математкианы ... оқу ... ... ... ... көмектесетін дидактикалық құрал
ретінде;
- оқушылар орындайтын амалдарының теориялық деңгейін көтеруге мүмкіндік
беретін құрал ретінде;
- арнайы пән ... ... ... ... ... күшейтуші
құрал ретінде қолдануға болады.
Атап айтқанда, осы ... үш ... біз ... оқу ... ... ... ретінде қарастыруға болды. Бірақ бастауышта
математиканы оқытудағы ... ... ... ... ... ... ... - ғалымдары П.Я. Гальперин, В.В.Давыдов, Д.Б. Эльконин
мектептерде дәстүрлі оқыту әдісін ... ... ... төмендетіп жібергенін ... ... ... үрдісінің басты элементтерінің бірі – оқушылардың алған ... мен ... ... ... ... құру арқылы өте
шапшаң да әділ бағалауға болады. Бақылау бағдарламасында да тапсырма беру,
жауапты қадағалау жаттығу ... бұл ... ... ... ... ... ... берілмейді, қате талданбайды.
Оқушылардың білім деңгейлеріне ... ... ... мен сұрақтарын әртүрлі деңгейлерге бөлуге болады. Мысалы, а)
“ия-жоң”, “дұрыс-дұрыс емес” сияқты ... ... ... бір ... ... ... б) әр ... типті бірнеше варианттан
тұратын жауабы бар ... ... ... в) ... ... ... ... жоғары бағаланады) бақылау бағдарламасы.
Бақылау бағдарламасын әр оқушының жеке ... ... ... ... ... да ... әр ... беруге болады. Мысалы,
оқушы бақылауды өте жақсы орындаса: “Жарайсыз, Сіздің біліміңіз өте жақсы”,
ал ... ... ... ... ... материалды жеткілікті
менгермепсіз, мына материалды қайталап оқыңыз, ... ... – деп ... ... өз ... ... мүмкін. Бағаны қысқаша
түсініктеме беріп бес баллдың жүйемен де ... ... ... ... оқып-үйренуге арналған бағдарлама үйретуші
бағдарламалардың ішіндегі ең күрделісі және оның ... ... ... өте жақын.
Мұғалім сабақты қалай өткізсе, бұл бағдарламамен жұмыс ... де өз ... ... ... тиіс. Бағдарламаның сабаққа
арналған көрнекі құралы, тиімді әдістемелік нұсқаулары және оқушы қолданады-
ау деген ... ... ... қоса бір шама бай ... ... ... ... талап етілген жерде ... ... ал ... ... болған жерде машинаның есептеу қасиеті
пайдаланылады. Мұндай бағдарламаны құру оңай ... ... ... тілдерінің бұған шамасы да жетпейді. ... ... ... ... ... ... барысында кездескен қиындыңтар стандартты компьютерлік сынып 12
компьютермен жабдықталған, ал қазіргі ... әр ... 25 ... 35
оқушыға дейін отырады. Бұл жағдай компьютерді оқу материалын қорытындылауға
және бекітуге, ал кейбір жағдайларда жаңа материалды түсіндіруге ... ... ... ... ... ... пайдаланып
оқушылармен әр түрлі әдіспен (әр түрлі формада) ... ... ... ... ... екі ... ... бірінші топты компьютерге өз
бетінше жұмыс істеуге отырғызып тапсырмалар беру, ал екінші топпен мұғалім
өзі жұмыс ... ... ... топ ... жұмысты орындап болғаннан
кейін, екінші топпен орындарын ауыстырады (әр оқушы өзіне бекітілген орынға
отырады) өзіндік жұмыс жасағанда ... әр ... баға ... Барлық
оқушы өзіндік жұмысты орындағаннан кейін мұғаліммен ... ... ... әр ... ... бойынша беріледі, сондықтан әр оқушы
жанында отырған ... ... ала ... бұл әр ... ... ... ... береді.
Компьютерді сабақта қолдану мүмкіндігі оқушылардың қызығушылығын
арттырады, мұғалімнің жұмысын жеңілдетеді және ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Оқу іс - әрекетін басқару
функциясын жүзеге ... ... ... құралы ретінде қолданудың
маңызы зор. Айта ... ... ... тапсырма беруде дисплей
экранында пайда болған проблемаларды оқушының өзінің ... ... ... ... бағдарламалардың негізгі мақсаты – мұғалімге оқушылардың білімін
тексеруді ұйымдастыруға ... ... ... ... - өтілген материал ... ... ... ... ... ... ... қатар бұрын өтілген
материалды жүйелі түрде қайталау.
Сонымен компьютердің ... ... ... ... ... ... ... компьютерді пайдалану сабаққа деген қызығушылықты арттырады;
- компьютерге арнап ... ... ... ... қабылдау
ерекшелігіне байланысты әр оқушы үшін жеке бағдарлама құрып, ... ... ... ... ... ... ... қабілеті дамымаған, нашар еститін т.с.с.
кемшіліктері бар ... ... ... ... ... ... ... қай тұсына баса назар аудару керек екенін
көрсетіп, көмектесіп отырады, оны ... ... ... ... ұялмайды. Сондықтан білмеген нәрсесін машинадан қайталап ... ... ... ... оған ... ... үнемдейді.
Бұдан компьютерді оқыту үрдісінде жан-жақты пайдалану керек дегеннен
кез келген барлық сабақтарын түгелдей үйретуші бағдарламалар ... ... ... ой ... керек, бұл бағдарламалар қайталау сабақтарын өткізу
үшін немесе ... қиын ... ... ... үшін ... Оның басты себебі компьютермен ұзақ жұмыс істеудің денсаулыққа зиянды
екендігінде. Демек, пән ... ... өз ... ... ... құруды талап ететін тақырыптарды іріктей білуі керек.
Компьютерді оқыту процесінде пайдалану ісінде шешілмеген мәселелер әлі
көп, бұл жөнінен тәжірибе жинақтаған мұғалімдер некен- ... ... ... ... байланысты қай сабаққа
болса да бұл бағдарламаларды пайдалану мәселесін мұғалім өзі ... өз ... ... бір ... ... немесе оның бір бөлігін
ғана ұсынуына болады. Тапсырмаларды орындауға қажет ... ... да ... ... ... ... тапсырманы
орындауға 15-20 минут уақыт бөлінгендіктен, осы талаптардың ара жігін
айқын ... айту ... ... бұл ... ... ғана ... отыр,
өйткені бір ғана тапсырманы әр оқушының орындау мерзімі әр ... ... және ... ... ... байланысты
(мысалы, бір сыныпта білім деңгейі әр түрлі оқушылардың отыруы ... өз ... ... ... ... ... ... өз
қалауынша кейбір оқушылармен жеке жұмыс жүргізу үшін де пайдалануға болады.
Бастауыш ... ... ... ... ... ... ... тақырыптарды анықтау қойылған мақсатқа жетудің
бірінші қадамы болып табылады.
Математикада есеп шығару үшін ... ... ... ... таңдаудағы
нақты мысалды келтірейік. Компьютерге салынған осындай бағдарламаның ... ... ... ... ... кезде мұғалім оқушыға таңдау құқығын беру ... ... ... (10 атқа ... ... ... анықтауы керек.
Компьютердің көмегімен тапсырманы орындаудан бастаудан ... ... ... ... нұсқа ұсынылады.
Компьютерді бақылау режимінде қолдануға болады: оқушылардың тапсырманың
әрқайсысынан ... ... ... есептеп, дисплейдің экранында немесе
распечаткада бағасы шығарылған нәтижесін беруге ... ... ... ... оның ... ... есептеуін нашар біледі.
Сондықтанда осы тұста ең көп қате ... осы ... ... ... ... ... тыс
уақытта есепті шығаруды анықтауға өз бетінше орындауға ... ... ... кейбір мүмкіндіктер күнделікті өмірде
қолданыс табады. Оны ұйымдастыруда оқушыларды ... бір ... ... ... ... міндеті қойылмайды. Компьютерді
оқыту құралы ретінде оқушыларға көрсету мүмкіндігі көбірек.
Танымдық ... ... ... ... барысында
оқушылардың оқу танымдық іс-әрекетін ұйымдаструдың барлық түрлері, сондай-
ақ оқушыларда қалыптасатын ... ... ... ескерілді.
Оқу үрдісінде оқушылардың танымдық дербестігін ұйымдастырудың негізгі
құралы өзіндік жұмыс және ол оқушы жастардың дербес танымдық ... ... орын ... ... ... ... жұмысты сабақ
жүргізудің, ұйымдастырудың формасы оқыту әдісі ғана ... ол ... ... ... ... қызықтыру құралы деп есептеуге болады.
Оқушыларыдң білім, білік және дағдыларын да ... ... ... ... ... ... өзіндік жұмыс жасау
біліктерінің төмендігінен ... ... ... ... ... ... деуге
негіз, теориялық тұрғыдан, алғанда оқу ... ... ... шешу ... ... ... ... жүзеге
аспайтындығымен түсіндіріледі.
Танымдық белсенділікті қалыптастыруда тағайындаған психологиялық,
педагогикалық,, дидактикалық шарттары орындалуы тиіс. ... ... ... ... ... ... ... әдісін (мәселелік ахуалдар құру,
мәселелік ... қою, ... ... беру және т.б) ... оқу үрдісіне сабақтың барлық түрін жекелендіруге, оқушының өзіндік
жұмысын дамытуға мүмкіндік беретін компьютерлік ... ... ... ... бір ... оқу үрдісінде компьютерлік техниканың
мүмкіндіктерін қолдану жеткілікті дәрежеде дайындығы бар ... ... ... ... ... және ... мәліметті қайта жаңғыртуға
қабілеті әр түрлі оқушылармен жұмыс жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл кезде
оқушының танымдық ... ... ... ... ...... дараландыру.
Танымдық белсенділіктің қалыптасуының дәрежесі оқушының әртүрлі
тапсырмаларды орындау барысындағы өз ... ... ... алу ... анықталады. Оны тағайындау үшін біз мынандай көрсеткіштерді
пайдаландық: тапсырма өз ... ... оны ... біршама көмек
керек; тапсырманың орындалуы кезінде үнемі көмек көрсетіледі.
Танымдық белсенділігі төмен оқушылар білімдерінің ... ... ... ... ... ... ашып бере ... логикалық
байланысты таба алмайды. Бұндай оқушылар заңдар мен ... ... ... өз ... ... ... алмайды. Алгоритмдік үлгі
бойынша тапсырмалар мен ... емес ... ... орындауда
оларға тапсырманың орындалу барысын, шарттың жүзеге асуы және ... ... ... жасау үшін мұғалімнің көмегі қажет болды.
Оқушылардың оқу үлгерімінің жүйелі түрде өсіп ... ... ... ... оқу және ... тыс ... танымдық белсенділікті арттыруда компьютердің
жиі қолданылуы;
- математикадан басқа барлық сабақта компьютерді кеңінен қолдану арқылы
мәселелік ... ... ... қолдану арқылы үнемі бақылау және өзін-өзі бақыла.
Компьютерді қолдану арқылы оқушыларды танымдық ... ... ... тарту теориялық білім сапасын арттыруға және ол білімді одан
әрі ... ... ... ... ... ... ... туғызады.
Компьютерді қолдану арқылы танымдық белсенділікті қалыптастыру үрдісі
кезінде ... ... ... ... ... жасауда арнайы
әдіс-тәсілдерді пайдалану, оқушылардың білім мен дағдыны игеруіне арналған
негіз жасау, компьютердің көмегімен оқушылардың оқу ... ... ... ... ... ... асырады.
Қорытынды
Мектепте оқытудың әдістерін жетілдіру арқылы оқушылардың дербес жұмыс
істей алуын, ... ... ... ... ... де терең
қабылдауын келешекте алған білімді халық игілігіне жұмсай алуын қамтамасыз
ету білім беру ... ... ... бірі. Осыған орай оқушыларға
сапалы білім берумен қатар олардың шығармашылық қабілетін дамыту ... ... ... бірі ... ... ... арнайы
ұйымдастырылған оқыту әдістері оқушылардың ойлау қабілетінің дамуына әсер
ететінін ескеріп оқушылардың шығармашылық ... ... ... ... ... пайдаланудың қажеттілігі туындайды. Бастауыш
сыныпта оқушылардың қабілетінің дамуы әр түрлі ... ... ... ... ... яғни ... әдістерін дұрыс пайдаланғанда
нәтижелі болып табылады. Бұл оқушылардың зердесін, зейінін, ой-өрісін,
қабілетін ... ... ... ... жаңа сапалық жетістіктерге жету педагогикалық
тәжірибелерде жаңалықтарды қабылдап, оны жұмыс барысында ... ... ... оқу ... ... ... мақсаты білім берудің
жалпы мазмұнымен бағаланады.
Бастауыш сыныпта математиканы оқытуда оқушылардың ... ... ... ... аз ... ... бірі ... оқыту әдісі.
Осы мақсатта дипломдық жұмысты орындау барысында мынадай іс-әрекеттер
орындалды:
1. Ақпараттандыру технологиясын ... ... ... ... ... Оқу ... ... ролі мен орнын анықтадық.
3. Компьютерді пайдаланып оқытудың теориясы мен практикасына талдау
жасадық.
Бастауыш ... ... ... ... компьютерді қолдану
мәселелеріне зерттедік.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. “Білім туралы” ҚР ... 1999 ... 7 ... ... Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім ... ... // ... ... 2004, N2, ... ... Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасы. -Астана, 2004. -38 б.
4. Қоянбаев Ж.Б., ... Р.М. ... ... 1998, 378 ... ... Е. ... ... курсы. –А.: 1999.
6. Әбиев Ж., Бабаев С., Құдиярова А. Педагогика. Оқу құралы. –А.: Дарын.
–2004.
7. Нұрғалиева Г.К.. Оқыту әдістері. – А., ... ... Н.Д.. ... ... ... мектептегі педагогикалық процесс.
Алматы. Мектеп, 1984.
10. Иванова Н.Д., Қозғамбаева Қ.. Оқыту процесі оның ... А. ... ... Б. ... ... ... А. 1991.
12. Махмудов М.Н. Мектепте проблемалық оқуды ұйымдастыру. –А., 1981.
13. Айтмамбетова Б.Р. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері. -А.,
1991.
14. Апатова Н.В. ... ... в ... ... – М: ИОШ
РАО, 1994-288с
15. Әбілқасымова А.Е., Көбесов А.К., Рахымбек Д., ... Ә.С. ... ... мен әдістемесі.- Алматы “Білім” 1998.
16. Гершунский В.С. Компьютеризация в ... ... ... ... Педагогика 1987 – 264с.
17. Ершов А.П. ... ... и ... ... ... и образование.-1992.
18. Кузнецов А.А. и др. ЭВМ на уроках математики. // ... в ... ... ... Ж. ... ... ... пайдалануға кіріспе. Алматы
“Рауан” 1992ж.
20. Машбиц Е.И. Психолого-педагогические проблемы компьютеризации обучения.-
М: Педагогика, 1988-191 ... ... В.Н. Что ... ... ... ... обучения?
//Математика в школе-1990-2
22. Машбиц Е.И. Психолого–педагогические проблемы компьютеризации ... ... ... ... В.М. ... ... и ... новой информационной
технологии обучений сб “Проектирование новых ... ... ... òûқ ... ... ... æàóàï
Ľðûñ åìåñ æàóàï
Áåðiëãåí æàóàïºà êîìïüþòåðäi» æàóàï ºàéòàðóû
Êåëåñi ... ... ... ... áàñûíà қайта оралу
Áàñû
...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сынып математикасында ақпараттық-коммуникативті технологияны қолдану23 бет
VСT шаблон негізінде «Компьютерлік желілер» пәні бойынша электронды оқулық құрастыру»73 бет
«Абди компани» ақ-ның қызметіне сипаттама32 бет
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп жүйесін реттеудегі аудиттің маңызы мен қажеттілігі51 бет
Жоғары мектеп жасындағы оқушылардың оқу жетістіктерін бағалауда компьютерлік оқыту және бақылау бағдарламаларының рөлін анықтау50 бет
Компания капиталы25 бет
Компанияның ақшалай қаражаттарын басқарудың мәні мен оңтайландыру әдістері31 бет
Компанияның инвестициялық портфелін қалыптастыру тетігі28 бет
Компьютер туралы12 бет
Компьютер ұғымы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь