Бастауыш мектеп математикадағы арифметикалық ағымдар оқыту әдістемесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1 БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕГІ МАТЕМАТИКАНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ ТУРАЛЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕГІ МАТЕМАТИКАНЫҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ САБАҚТА ПАЙДАЛАНУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2 БАСТАУЫШ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНА МАТЕМАТИКАНЫ ОҚЫТУДАҒЫ САБАҚ ҚҰРЫЛЫСЫНЫҢ НҰСҚАУЛАРЫ ... ... ... ... ... .
1.3 МАТЕМАТИКАЛЫҚ ҰҒЫМДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ БҮГІНГІ ТАҢДАҒЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2 БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕЛЕРІНІҢ МАҢЫЗЫ
2.1 БАСТАУЫШ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНА МАТЕМАТИКА САБАҒЫНДА АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ОҚЫТУДАҒЫ ОЙЫНДАРДЫ ПАЙДАЛАНУ
2.2 БАСТАУЫШ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНА АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ҮЙРЕТУДЕГІ ДИДАКТИКАЛЫҚ ОЙЫНДАР
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі:
Қазақстан бүгінде әлем таныған өркениетті елдер қатарына қосылуға бұрған жағдайда демократиялық жолмен дамушы мемлекетіміздің қалыптасуы жағдайында өскелең ұрпақтың рухани байлығы мен мәдениетін, еркін ойлау қабілеті мен шығармашылығын, кәсіби біліктілігі мен білімдерін арттыру қажеті туындап отыр. Бүгінгі таңда ағымдық ақпараттық құралдар мен компьютерлік технология жақсы дамып отырған кезде қоғам талабына сай білім берудің озық технологияларын пайдалана білуі қажет. Осы орайда әлемдік білім берудің озық үлгісін қолдана отырып, білім беру деңгейін көтеру, балаларға кәсіби бағдар беруді іс-жүзінде қуаттандыра біліп, балабақша шеберханаларын қажетті матеиалдармен, құрал-жабдықтармен сұраныссыз жабдықтап отыр, ең негізгісі – жеке тұлғаны жауапты етіп тәрбиелеуді талап етіп отыр. Демек, бүгінгі күні балабақшаларда қарапайым математкалық түсініктерді қалыптастыру пәнін оқытуда мектепке дейінгі балаларға саналы тәрбие мен сапалы білім беру деңгейін көтеру мақсатында баланың дүниетанымын қалыптастыруда, болашақ жас ұрпақты тәрбиелеуге көп үлесін қосуда.
Зерттеу мақсаты:
-Мектепке дейінгі қарапайым математиканың басқа ғылымдармен байланысын анықтау;
-Мектеп жасына дейінгі балаларға қарапайым математиканы оқытуағы сабақ құрылыстарының нұсқаулары;
-Мектеп жасына дейінгі балаларға қарапайым математика туралы ұғымды кеңінен анықтап беру;
-Мектепке дейінгі балаларға қарапайым математиканы үйретуде түрлі ойындарды қолдану
Зерттеу міндеттері: Мектепке дейінгі балаларға қарапайым математиканың шығу тарихы және қалыптасуы туралы анықтау;
Балаларды санауға және математиканың түрлерімен таныстыру;
Зерттеу әдісі: Балалардың ғылыми - дүниетанымдық қабілетін қалыптастыру, логикалық ойлау қабілетін дамыту, практикалық дағдылары мен ебедейліктерін дамыту және т.б өзекті мәселелердің ішінде бастауыш сынып оқушылардың қатынас туралы білімін жетілдіру
Зерттеу пәні: Қарапайым математика
Курстық жұмыс: Кіріспеден, 2 тараудан, қорытындыдан және пайдаланған әдебиеттерден тұрады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Аймағамбетова Б. Көңілге қонған көрнекілік / Б. Аймағанбетова // Бастауыш мектеп. - 1989. - № 8.-14-17 бет.
2 Бантова М.А. Бастауыш кластарда математиканы оқыту методикасы / М.А. Бантова .- Алматы: Мектеп, 1978.
3 Баржықпаева С. Көрнекілікті тиімді пайдалану / С.Баржықпаева // Бастауыш мектеп.- 1991.-№ 8.- 46-48 бет.
4 Бидосов Ә. Математиканы оқыту методикасы / Ә. Бидосов.-Алматы: Мектеп, 1981.-221 бет.
5 Гоноболин Ф.Н. Психология / Ф.Н. Гоноболин.- Алматы: Мектеп, 1976.
6 Дарменова Қ. Көрнекілік арқылы ойлау қабілетін арттыру / Қ. Дарменова // Бастауыш мектеп.- 1991.- № 4.- 12-14 бет.
7 Корпешова Г. Оқушылардың қызығушылығын арттырудағы көрнекіліктің рөлі / Г.Корпешова // Қазақстан мектебі. - 1986.- № 4.- 20-21 бет.
8 Қаниева Г. Оқушының ойлау қабілетін дамыту / Г.Қаниева // Қазақстан мектебі.- 1991.-№ 5.- 3-10 бет.
9 Ушинский К.Д. Балаларды тәрбиелеу және оқыту жөніндегі пікірлері / К.Д. Ушинский .-Алматы: Мектеп, 1951.
10 Оспанов Т.Қ., Құрманалина Ш.Х. Математиканың теориялық негіздері. Алматы.2002.
12 К.Вельскер, Л.Лепманн, Т.Лепманн. Х сыныпқа арналған математика оқулығы.
13 Васильев Н.Б., Егоров А.А. Бүкіл Одақтық олимпиада есептер жинағы
Н.Я. Виленкин «Алгебра» учебное пособие для учащихся с углубленным
изучением математики. Москва «Просвещение»1999г
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ...............................................................................................
1 БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕГІ МАТЕМАТИКАНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ ТУРАЛЫ...................................................................................................
1.1 БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕГІ МАТЕМАТИКАНЫҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ САБАҚТА ПАЙДАЛАНУЫ......................................................................
1.2 БАСТАУЫШ МЕКТЕП ... ... ... ... ... ... МАТЕМАТИКАЛЫҚ ҰҒЫМДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ БҮГІНГІ ТАҢДАҒЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ.........................................
2 БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕЛЕРІНІҢ МАҢЫЗЫ
2.1 БАСТАУЫШ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНА МАТЕМАТИКА САБАҒЫНДА ... ... ... ... ... ... МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНА АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ҮЙРЕТУДЕГІ ДИДАКТИКАЛЫҚ ОЙЫНДАР
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі: ... ... әлем ... өркениетті елдер қатарына қосылуға бұрған жағдайда демократиялық жолмен дамушы мемлекетіміздің қалыптасуы ... ... ... ... ... мен мәдениетін, еркін ойлау қабілеті мен шығармашылығын, кәсіби біліктілігі мен білімдерін арттыру қажеті туындап отыр. Бүгінгі таңда ... ... ... мен компьютерлік технология жақсы дамып отырған кезде қоғам талабына сай білім берудің озық технологияларын пайдалана білуі ... Осы ... ... ... ... озық ... қолдана отырып, білім беру деңгейін көтеру, балаларға кәсіби бағдар беруді іс-жүзінде қуаттандыра біліп, балабақша шеберханаларын ... ... ... ... ... ... ең негізгісі - жеке тұлғаны жауапты етіп тәрбиелеуді талап етіп отыр. Демек, ... күні ... ... ... ... қалыптастыру пәнін оқытуда мектепке дейінгі балаларға саналы тәрбие мен сапалы білім беру деңгейін көтеру мақсатында ... ... ... ... жас ... ... көп үлесін қосуда.
Зерттеу мақсаты:
-Мектепке дейінгі қарапайым ... ... ... ... анықтау;
-Мектеп жасына дейінгі балаларға қарапайым математиканы оқытуағы сабақ құрылыстарының нұсқаулары;
-Мектеп жасына ... ... ... математика туралы ұғымды кеңінен анықтап беру;
-Мектепке дейінгі балаларға қарапайым математиканы үйретуде түрлі ойындарды ... ... ... ... ... ... ... шығу тарихы және қалыптасуы туралы анықтау;
Балаларды санауға және математиканың түрлерімен таныстыру;
Зерттеу әдісі: Балалардың ғылыми - ... ... ... ... ... ... дамыту, практикалық дағдылары мен ебедейліктерін дамыту және т.б өзекті мәселелердің ішінде бастауыш сынып оқушылардың қатынас ... ... ... ... ... ... ... Кіріспеден, 2 тараудан, қорытындыдан және пайдаланған әдебиеттерден тұрады.
1 БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕГІ МАТЕМАТИКАНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ ТУРАЛЫ
1.1 ... ... ... ... ЖӘНЕ САБАҚТА ПАЙДАЛАНУЫ
Мектеп балаларына математиканы оқытудың әдістемелік ерекшеліктерін сипаттайтын ... ... ... ... және дамытушылық тұрғыдан қарау әдістемелік құрал мазмұнын құрайды. Қазақстан бүгінде әлем таныған өркениетті елдер қатарына ... бет ... ... ... ... ... мемлекетіміздің қалыптасуы жағдайында өскелең ұрпақтың рухани байлығы мен мәдениетін, еркін ойлау ... мен ... ... біліктілігі мен білімдерін арттыру қажеті туындап отыр.
Осыған байланысты балабақша балалары математикалық ... ... ең ... ... ұғымдарды қалыптастыру.
1. Білім, білік, дағдарларды ... ... және ... ... арқылы әртүрлі белгілеріне (түсіне, пішініне, мөлшеріне) қарай ажырата алу ... ... , сөз ... ... , , , , , , , т.б. ... ... ... асырылады; , , , , сияқты ... ... ... болады. Таратылатын материалмен (санау матер-иалдары мен қағаз парақтары) жұмыс: жолақшаларды (ұзындығы және ені ... ... ... ... ... мен ... анықтаудың теориялық жағымен бірге практикалық та маңызы бар.
Қазіргі ғылым мен мәдениеттің өркендеген кезінде, әсіресе математика ... ... ... балаларды математика ұғымдарын оқумен бірге өзінің ойын жеткізе білуге, оқыған математикалық ұғымдарды дұрыс тани ... ... ... ... ... айрықша екендігі белгілі. Сондықтан балаларды математикалық ұғымдарды біліп қана қоймай, оның қолдану ерекшеліктерін тани алуға, оларды практикалық ... ... ... ... ... келіп туады.
Мектеп балаларына математиканы ... ... ... ... ... ... оқытуға тұлғалықіскерлік және дамытушылық тұрғыдан қарау әдістемелік құрал мазмұнын құрайды. ... ... ... түлеп, жаңа әлемдік технологиялармен жабдықталып, қарқынмен дамуда, ауылшаруашылық саласы артып, халқымыздың әлеуметтік жағдайы жақсаруда.
Қазақстан бүгінде әлем таныған ... ... ... ... бет ... жағдайда демократиялық жолмен дамушы мемлекетіміздің қалыптасуы жағдайында өскелең ұрпақтың ... ... мен ... еркін ойлау қабілеті мен шығармашылығын, кәсіби біліктілігі мен білімдерін арттыру қажеті туындап отыр.
Оқыту ... ... ... өмірге бейімделуіне, ұяң болмауға,тілін дамытуға көмектесу, ... ... ... ... өтпеуіне байланысты өз қатарластары және үлкендермен сөйлесуге тарту;
2) Әр оқушылардың бастауыш мектеп ... ... ... ... ... ... білік және дағдыларын (ББД) айқындау, жүйелеу және толықтыру
6) Қосу және азайту амалдарын оқытып ... ... сан ... ... ... ... болып табылатын заттардың екі тобын біріктіру және топтан бірнеше затты бөліп ... ... ... ... ... ... тең ... әңгімеге тарту арқылы тілін дамыту (мұғалімнің шыдамдылығы, қамқорлығы, ... ... ... ... қоя ... ... бойынша әрекеттер орындауға, сұрақтарға жауап беруге үйрету.
Балалардың бастауыш мектептегі деңгейін - ... ... ... ... ... ... бала: санай біле ме және нешеге дейін санайды? Заттарды санай ала ма және қалай санайды? Заттарды сыртқы белгілеріне: ... ... ... ... ... ала ма? Заттардың екі тобын салыстыра ала ма: , , терминдерінің мәнін түсіне ме? (Мысалы, қай ... ... көк пе әлде ... ма? ... ... ... болса, оң қолыңа сонша таяқша ал). Заттардың екі тобын ... ала ма және ... ... екі топ ... ала ма? ... ... ... па? Кеңістік түсінігі қандай деңгейде (, ертегілері бойынша: кейін, жанында, арасында, оң ... сол ... ... ... т.б.). ... ... орнын анықтай ала ма? Нәтижелері сабақты ұйымдастыру жәнежеке-дара жұмыс ... үшін ... ... ... ... мен ... ... кезінде, әсіресе математика ғылымының дамуы барысында балаларды математика ұғымдарын оқумен бірге өзінің ойын жеткізе білуге, оқыған ... ... ... тани ... ... ... ... маңызды айрықша екендігі белгілі. Сондықтан оқушыларды математикалық ұғымдарды біліп қана қоймай, оның ... ... тани ... ... практикалық жұмыстарында қолдана алуға үйрету қажеттігі келіп туады.
Математикалық ұғымдарды оқытуға мәселелерге көңіл бөлу қажет:
а) математиканы,қарапайым ... ... ... ... жақтарын таныстырумен бірге, практикалық бағытта да жұмыс жүргізу;
ә) математикалық ұғымдарды үйретуді тек мектепте ғана ... ... ... жас ... ... оны күнделендіріп жүйелі түрде әр сыныпта оқыту;
б) математикалық ұғымдарды қалыптастыру тек ... ғана ... ... тыс ... жүргізу.
Озат мұғалімдердің тәжірибесі мен ғылыми методикалық әдебиеттерді талдап, жинақтап құрастырғанымызды ... ... ... ... ... ... ... кейбір әдіс-тәсілдері нәтижелі екендігі анықталды. Олардың қатарында: математикалық байқау, талдау.
Нумерацияны оқып үйренгенде оқушылар ... оқып ... ... ... ... ... әрбір сан алдыңғы санмен бірліктен, сондай-ақ сан мен бірліктен, ... ... ... әрбір сан қалай аталады және ол баспа және жазба ... ... ... әр сан ... ... ... ... тұрған саннан қанша үлкен және тікелей өзіне кейінгі саннан қанша кіші болатынын;
математикалық сауаттылықты қалыптастыра отырып, оның ... ... ... ... ... ұғым ... ... көрсетілген пән, құбылыс туралы логикалық өрнектелеген ой.
Оқытылатын ғылымның ... ... ... ... ... ... ұғым - ... ойлауымызда шындықтың белгілі бір түрлері мен қатынастарының көрінісі болады. Ұғым ақиқат нәрсенің жалпы және елеулі белгілерін ғана ... Егер олар ... шын ... ... онда ол ... ... болады. Ұғымдардың анықтамасын берудің неғұрлым тиімді тәсілдерінің бірі - түрлік ерекшеліктері мен ... ұғым түр ... ... тегі ... Бұл ... ... ... анықталатын ұғым - түрлік ерекшелігі - тегі. Мысалы: Ромб ... ... ... барлық қабырғалары тең (түрлік ерекшеліктері) параллелограмм (тек). ... ... ... мен ... ... ... ... ұғым қамтитын елеулі белгілерінің жиынтығы.
Ұғым көлемі - нәрселердің осы ұғым тарайтын ... ... ... ... үш қабырға, үш төбе және үш бұрыш, ал көлемі ... ... ... ... ... олардың ерекшеліктерін ескере отырып, математикалық сауаттылық ұғымдарды дұрыс ажырата білулерімен тығыз байланысты.
Ежелгі замандардан бері ... алар ... оның ... мен ... ... ... қосар үлесі, жас жеткіншектерді тәрбиелеудегі маңыздылығы аз айтылған жоқ. Дегенмен, әрбір адамның интелектуалдық мәдениет ... ... ... ... ... ... жөніндегі сұрақтар да аз туындамайтынын жасыра алмаймыз. Олай болса, ең алдымен мектепке дейінгі математиканы оқытудың негізгі ... ... ... - ... ... ... ұғымдар. Сондықтан да математика барлық ғылымдардың логикалық негізі - күре тамыры ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырады, дамытады және оны шыңдай түседі;
3) (ауызша және жазбаша) қабілетін қалыптастыру ... ... ... білу ... ... ... ... болып жатқан түрлі құбылыстарды, жаңалықтарды дұрыс қабылдап, ... ... ... ... ... ... ... және этикалық тұрғыдан да тәрбиелік мәні бар.
Бүгінгі таңда мектептік ұйымда математиканы оқыту процесінде ауызекі поэтикалық шығармашылық ... ... ... көтеріп жүрген зерттеулерде жоқ емес. (А.Е.Әбілқасымова, ... ... ... ... ... т.б. ) Көрнекті ғалымдар А.Е.Әбілқасымова, С.А.Ұзақбаева.
1.2 БАСТАУЫШ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНА МАТЕМАТИКАНЫ ОҚЫТУДАҒЫ САБАҚ ҚҰРЫЛЫСЫНЫҢ НҰСҚАУЛАРЫ
Ежелгі замандардан бері математиканың алар ... оның ... мен ... қарқынды дамуына қосар үлесі, жас жеткіншектерді тәрбиелеудегі маңыздылығы аз айтылған жоқ. Дегенмен, әрбір адамның интелектуалдық мәдениет ... ... ... ... ... ... жөніндегі сұрақтар да аз туындамайтынын жасыра алмаймыз. Олай болса, ең алдымен мектептегі математиканы ... ... ... ... ... - ... болмысынан балама ұғымдар. Сондықтан да математика барлық ғылымдардың логикалық негізі - күре ... ... ... алдымен балалардың дұрыс ойлау мәдениетін қалыптастырады, дамытады және оны шыңдай түседі;
3) ... және ... ... ... ... баланың меңгере білу қабілетінің болуы;
4) Математика әлемде болып жатқан түрлі ... ... ... ... ... ... ... болашақ тұлғаны моральдық, эстетикалық және этикалық тұрғыдан да тәрбиелік мәні бар.
Бастауыш мектептегі оқушыларды санауға үйретудің ... ... ... ... ... санауды үйретуде халық педагогикасын пайдалану
Математикада тек қана обьектілер емес (сан, ... шама т.с) ... ... ... байланыстар да зерттеледі. Натурал сан ұғымын қалыптастыру - ... ... ... ... ... және ... математика сандар арасындағы әртүрлі өзара байланысты зерттей отырып дамиды.Геометрияда түзулердің параллельдік, перпендикулярлық, ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі қатынастарды зерттейді.
Жиындарды салыстырып, олар қиылысады немесе тең, біреуі екіншісіне тиісті, т.с.с. яғни ... ... да ... ... ... ... жиындардың және басқа да обьектілердің арасындағы белгілі бір қатыстар ... біле ... ... ... ортақ қасиет бар екенін, әртүрлі қатыстардың жиынын қалай классификациялауға болатынын қарастырамыз.
Оқушылардың ғылыми - дүниетанымдық қабілетін қалыптастыру, логикалық ... ... ... ... ... мен ... ... және т.б өзекті мәселелердің ішінде мектепке дейінгі балалардың қатынас туралы білімін жетілдіру
Егер ... ... ... ... қатынасын жетік меңгерте алсақ, онда олардың математикадан ... ... ... және т.б ... ... ... түсінуіне, қазіргі заман талабына сай терең білім алуына ықпал ... ... ... сана сезімі оянған, рухани ойлау дәрежесі биік, математикадан білім деңгейі жоғары, пәнге деген қызығушылығы мол, ... ... ... ... алатын балаларды тәрбиелеу. Шешендік сөздер баланы сөз ... ... ... ата - ... ... ... философиялық , данышпандық ой мен өткір сөздің мән - ... ... ... ... ... ... ... ой қисандарын кеңейтіп, сөз өнеріне қызықтырады.Жиренше , Сырым батыр ,Төле би ,Қаз дауысты Қазбек би, Байдалы шешендермен қатар қазақ ақындарының ... ... ... ... философия..Мысал, оқушыларыды оқыту процесінде адамгершілікке тәрбиелеуде шешендік сөздері-ұлы мұра, терең философия.
Математика пәнін оқытудың жаңа әдістемелік жүйесі, бастауыш мектептерде пәнді ... ... ... ... бірі ... ... ... мен білім алуға құштарлығын арттыру. Осы тұрғыда негізгі мектепте оқытуды ұйымдастыру мәселесіне, оқу-тәрбие жұмысының ... ... және оның ... ... ... бөлу қарастырылған. Қазіргі кезде оқытудың тиімді әдістерін зерттеп, оны іс жүзінде қолдануға ұсыну күрделі мәселелердің ... ... ... ... орта ... ... таныстырып, олар жайында ғылыми ұғымдарын жүйелеп, көз-қарастарын қалыптастыруда негізгі мектепте оқытылтын математика - физика пәндерінің мәні ... ... ... ... ... ... ... міндет - оқушының ұлттық сана-сезімін оятып, тәрбиелеп қана қоймай, оның бойына халықтық педагогиканы, ғасырлар бойы ... тіл, дін, ... ... ... ... ... болашағы бүгінгі оқушыларымыздың білім мен біліктілігіне, санасы мен тәрбиелілігіне байланысты. Халқымыз "сана берсін!" деген тілекті ... ... ... Ал ... ... әл-Фараби балаға ең алдымен тәрбие берілуі керек, онсыз берілген білім оның өміріне зиян келтіретіні туралы айтқан. Олай ... ... ... ... ... ... туғызу, жағдай жасау негізгі міндет болуы керек.
Халықтық педагогиканың бір саласы ұлттық ойындар. Қазақ ... ... ойын ... ... ... ... ... - тасада қалып келген дәстүрлерімізді қайта жандандырып, ұрпақтар бойына сіңіруге үлкен көмегін тигізеді. ... ... ... халқымыздың өткен тарихына ойлы көз тастап, қарым-қатынасты, салт-дәстүрлерді саналы ... ... ... ... ... бірі - санамақтар бастауыш мектептің оқу процесінде ... роль ... ... ... сан және ... үйретудің құралы ретінде пайдаланудың мәні зор.
1.3 МАТЕМАТИКАЛЫҚ ҰҒЫМДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ ... ... ... ... жаңа ... ... бастауыш мектепте жүйеде жұмыс тәсілдерінің жаңа түрлерін табу, балаларды еңбекке тәрбиелеуде, т.б. тәрбие салаларында нарықтық қатынас жағдайына бейімдеу ... ... ... ... ... ... мен үлкендер арасындағы қарым-қатынасты ақыл-ой міндеттерін шешуде, әр түрлі танымдық үрдістерді дамытуда ойын ... ... кең ... ... ... Кіші жастағы баларға математиканы оқытудың әдістемелік ерекшеліктерін сипаттайтын әдістемелік ережелер,сондайақ оқытуға тұлғалық-іскерлік және дамытушылық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... әлем таныған өркениетті елдер қатарына қосылуға бет бұрған жағдайда демократиялық жолмен дамушы мемлекетіміздің қалыптасуы жағдайында өскелең ... ... ... мен ... ... ... ... мен шығармашылығын, кәсіби біліктілігі мен білімдерін арттыру қажеті туындап отыр.Оқыту міндеттері: Осыған ... ... ... ... ... сауаттылығын қалыптастыруда ең алдымен математикалық ұғымдарды қалыптастыру.
1. Білім, ... ... ... жүйелеу және толықтыру:
а) бақылау арқылы әртүрлі белгілеріне (түсіне, пішініне, мөлшеріне) ... ... алу ... ... , сөз тіркестерін, сондай-ақ , , , , , , , т.б. ұғымдарын игеру жүзеге асырылады; , , , , ... ... ... ... болады. Таратылатын материалмен (санау матер-иалдары мен қағаз парақтары) жұмыс: жолақшаларды (ұзындығы және ені бойынша) салыстыру; Математикалық ұғымдарды оқытудың мазмұны мен әдіс ... ... ... ... ... ... та ... бар. Қазіргі ғылым мен мәдениеттің өркендеген кезінде, әсіресе ... ... ... ... ... математика ұғымдарын оқумен бірге өзінің ойын жеткізе білуге, оқыған математикалық ... ... тани ... қолдана алуға баулудың маңызды айрықша екендігі белгілі. Сондықтан оқушыларды математикалық ұғымдарды біліп қана қоймай, оның ... ... тани ... ... ... ... қолдана алуға үйрету қажеттігі келіп туады.
Математикалық ұғымдарды ... ... ... бөлу ... ... ... ... тек мектепте ғана жүргізіп қоймай, олардың жас ерекшеліктеріне байланысты оны күнделендіріп жүйелі ... әр ... ... ... ... ... тек ... ғана емес, сыныптан тыс жұмыстарда жүргізу.
Озат мұғалімдердің тәжірибесі мен ғылыми методикалық әдебиеттерді талдап, жинақтап құрастырғанымызды мате-матиканы ... ... ... ... ... қатар, кейбір әдіс-тәсілдері нәтижелі екендігі анықталды. Олардың қатарында: математикалық ... ... оқып ... оқушылар мыналарды оқып меңгеріп алулары керек:
- біріншіден, санағанда әрбір сан алдыңғы санмен бірліктен, сондай-ақ сан мен ... ... ... екіншіден, әрбір сан қалай аталады және ол баспа және ... ... ... ... ... ... игеру оқытудың негізін құрайды. Математикалық ұғым - ... ... ... ... бір ... мен ... ... болады. Ұғым ақиқат нәрсенің жалпы және елеулі белгілерін ғана бейнелейді. Егер олар болмысты шын бейнелейтін ... онда ол ... ... ... ... ... ... тиімді тәсілдерінің бірі - түрлік ерекшеліктері мен анықталатын ұғым түр ... ... тегі ... Бұл ... схемалық түрі: анықталатын ұғым - түрлік ерекшелігі - тегі. Мысалы: Ромб (анықталатын ... ... ... қабырғалары тең (түрлік ерекшеліктері) параллелограмм (тек). Математикалық ұғымның мазмұны мен көлемі ... ... ... бері ... алар ... оның ғылым мен техниканың қарқынды дамуына қосар үлесі, жас ... ... ... аз ... жоқ. Дегенмен, әрбір адамның интелектуалдық мәдениет деңгейіне байланысты, жоғарыда келтіргендей, математиканың қажеттілігі жөніндегі сұрақтар да аз туындамайтынын жасыра алмаймыз. Олай ... ең ... ... ... оқытудың негізгі мақсаттарына тоқталайық:
1) Математика - ғылым ... ... ... ... да ... барлық ғылымдардың логикалық негізі - күре тамыры ретінде қарастырылады;
2)Математика,ең алдымен оқушылардың дұрыс ... ... ... ... және оны ... ... ... және жазбаша) қабілетін қалыптастыру арқылы оқушының меңгере білу қабілетінің болуы;
4)Математика әлемде болып ... ... ... жаңалықтарды дұрыс қабылдап, түсінуге көмектеседі;
5) Математиканың болашақ тұлғаны моральдық, эстетикалық және этикалық тұрғыдан да ... мәні ... ... МЕКТЕПТЕ АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕЛЕРІНІҢ МАҢЫЗЫ
2.1 БАСТАУЫШ МЕКТЕП ... ... ... АРИФМЕТИКАЛЫҚ АҒЫМДАРДЫ ОҚЫТУДАҒЫ ОЙЫНДАРДЫ ПАЙДАЛАНУ
Ойын оқушының негізгі іс-әрекеті ретінде психологиялық, анатомиялық-физиалогиялық, педагогикалық маңызы зор қызметтер атқарады. Ойын оқушының даму ... ... ... ... дамытушылық мәнге ие бола отырып, адамның жеке тұлға ретінде қалыптасуына ықпал етеді. Ойынның тәрбиелік ... ... ... ... ... былай деп жазды: . Сондықтан келешек қайраткерді тәрбиелеу ең алдымен ойыннан басталады.[1] ... ... тек ... оқушыларды бірден жаңа бір өлшемге шығарып, жаңа психологиялық жағдайға ... ... ... ... ... сынып сабағындағы үңдемес оқушылар ойын кезінде өте белсенді болады. ... ойын ... ол тең ... ғана қолы ... ... алдыңғы қатарлы, әрекетшіл болып басқаларды өзіне тартатын мүмкіндікке ие болады. Мұғалім балалар ерекшеліктерін - мінез, ... ... ... ерік т.б. ... ... ... қажет және ойынның мақсаты, міндеттері, мазмұны мен жүрісін анықтау керек. Мұғалім ойынды ... ... ... ... ... ... ... нәрселерін шешіп беретін әділ төрешісі,сонымен бірге ойын барысында олардың жолдасы бола ... ... ... ойын ... ... ... адамгершілік қарым-қатынастарды талдап, зерттеу, оны тиімді әдістермен басқару, балалардың достығын қолдау. Ойынның мақсаты ... ... ... ... ... ... ... беру, оларды қалыптастыру, тиянақтау және пысықтау немесе тексеру сипатында болып келеді. Ойынның міндеті баланың ... ... ... ... ... іріктеліп алынған нақты мазмұнмен анықталады.Сабақта тиімді қолданылған ойын түрлері мұғалімнің түсіндіріп отырған материалын оқушылардың аса зор ықыласпен тыңдап, жемісті меңгеруіне әсер ... ... тез ... ... ... дұрыс орындайтын болады.
Ойындар оқушыларды өз бетінше жұмыс істей білуге дағдыландырады, ойлау қабілеттерін, ... ... ... ... ... Ойынды қолдану сынып оқушыларының пәнге деген қызығушылығын арттырады, белсенділік танытып, материалды қажетті деңгейде игеруіне ықпал етеді. Ойындар мазмұны ... ... ... ... ... ... Ойын әрекеті сабақта игерілген білім, білік, дағдыға сүйене отырып оқушылардың өзіне және басқаға сын көзбен қарап, ... ... ... ... туғызады. Ең бастысы әлеуметтік психологиялық талаптардың бірі - шынайы қарым-қатынас практикасы мен ойынның логикалық үйлесімінің болуы. Ойын ... ... ... алу, оны жүргізу мұғалімнен үлкен шығармашылық ізденісті талап етеді.[4] Ойын - баланың қажетті әрекетінің бірі ойынды кіші жастағы ... ... ... ... ... ... оқуы ойыннан басталады. Ойын арқылы оқушы білім алуға, оқуға қызықтыра ... ... ... қалыптастыруға болады.[1] Жалпы, математика сабағында қолданылатын ойын түрлері оқушылардың математикалық ұғымдарын кеңейтіп, ойлау қабілеттерін арттырып, есептеу дағдыларын ... ... ... ... сабағында қазақтың ұлттық ойындары қолданылады. Мысалы, , ... ... ... ... ... ... Ойынға толық сынып қатысады. Кестедегі белгісіз сандардың орнына тығылып жатыр. Кім дұрыс шығарса, сол табады. Кім ақсүйекті көп ... сол ... ... ... сабақ материалына лайықталған ойын есептерін алып, тек ғана оқушының орындай алатын іс - ... ... ... ... ойынды ұйымдастырудың және басқарудың сипаты мен жолдары және жолдары және оларды қолданудың тиімді бөліктері жан-жақты ойластырылуы керек. Ойын үрдісінде ... ... ... ... ... ... білімдері мен түсініктері баянды болып жаңа білім игеріледі.
Жалпы білім беретін мектептердің жоғары сыныптары оқушыларының ой-өрісін ... ... ... ... ... ... ... шығарып, сақинаны өзі қалаған оқушыға салады. Ойын осылайша жылдам түрде жалғасады. Ойынды басқара ... ... ... жеке ... ерекшелігіне, оның санасына, сезіміне, ерік-жігеріне, мінез-құлқына ықпал жасайды.
Ойын - ... ... ... ... деп ... Оның басты ерекшелігі баланың ойлау қабілетін жетілдіру болып табылады. Ойында балалар әр нәрсеге жақсы ... ... және ... ... сақтайды. Ойын үстінде ол алға қойылған мақсатты шұғыл және оңай жүзеге асырады. Ойын шарттарының өзі ... ... ... ... мен ... ... ... талап етеді. Егер бала ойын талабына зейін қойғысы келмесе, ойын шарттарын есте ұстамаса, онда оны құрдастары ойыннан шеттетуі ... [1] ... - ... ... іс - әрекетінің бір түрі. Ойын барысында оқушыныңның жеке басының қасиеттері қалыптасады. Мысалы: кіші мектеп жасындағы балаларды көргендерін, байқағандарын, айналасынан ... ойын ... ... ... қиын ... Ойын ... ... бейнелейді. Ойын барысында балалар дүниені тани бастайды, өзінің күш-жігерін жұмсап, ... ... ... ... ... араласуға үйренеді.
Сабақтың тақырыбы: тақырыбына есептер шығару. Сабақтың мақсаты: Ойын технологиялары арқылы пәнге деген ... ... ... ... ... есепті өздері шешуіне, формулаларды тиімді пайдалана білуге, өз ... ашық ... ... ... ... ... ...
Тәрбиелік: Оқушыларды еңбекке, адамгершілікке, өз достарына көмектесуге тәрбиелеу. Сабақтың типі: Бекіту сабағы ... ... Ойын ... ... ... 1. ... ... 2. Қатысушылардың нөмері жазылған жетондар 3. Үстелдерді белгілеуге арналған сілтемелер 4. жалпы бағалау парағы Сабақтың ... І. ... ... ІІ. ... ... қою. ІІІ. ... үйрену ойыны Ойынның барысы: Сынып үш топқа бөлінеді. Әр топ өзінің ... ... І ... І тапсырма 1. а) Қандай сан тізбегін арифметикалық прогрессия деп ... Б) ... ... ... деп ... санды айтады? В) Арифметикалық прогрессияның n мүшесінің формуласын жаз. 2. Арифметикалық прогрессия, а1 =3; а5= -1 болса, d=? 3. ... ... ,в3= 54, q = 3 ... вn= ? 2 ... ІІ тапсырма 1. а) Қандай сан тізбегін геометриялық прогрессия деп атайды? Б) ... ... ... ... не? В) ... прогрессияның n мүшесінің формуласын жаз. 2. 1, 4, 7........ арифметикалық прогрессия. Алғашқы 20 мүшесінің қосындысын табыңдар. 3. Геометриялық ... в1= 3, q= 2, вn= 192 ... n=? 3 ... ІІІ ... 1. а) ... және ... ... алғашқы n мүшесінің қосындысының формуласын жаз. Б) Мына прогрессиялардың ... ... ... геметриялық прогрессия болады: 1, 5, 9, 13........., 1, 2¹, 2², ... 2. ... ... ... 10 ... қосындысын табыңдар, Мұндағы : a2=7, a4=11 3. Егер q=2 және S7=635 болса, геометриялық прогрессияда b1 неге тең? Әр топ ... және ... ... ... көмегімен 10-15 минут дайындалады. Дайындыққа берілген уақыт аяқталған соң, І тур ... І тур (10 ... ... орындарынан тұрып, әрқайсысы өзінің бағалау парағы бойынша жаңа орынға отырады. Үстелдің сілтеуішін өзгертеміз: яғни А ... ... №1 деп ... ... ... әрпі бар ... ... кейін кезегімен , әрпі бар оқушылар ... Жаңа топ ... ... ... 3 ... айтады. Осы уақытта тақтада №2 үстелдің оқушылары өздерінің тапсырмаларын орындайды. Оқушылардың ... ... ... қойылып отырады.
ІІ тур (10 минут)
Оқушылар өздерінің алғашқы орындарына қайта отырады. Ал ... ... ... ... ... ... Қандай формуланың көмегімен шығарылғанын айтып түсіндіреді. Қалған оқушылар тыңдайды және дұрыс айтылуын ... ... ... тур. ... ... қою. ... парағындағы балдарды есептеу.
2.2 БАСТАУЫШ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНА АРИФМЕТИКАЛЫҚ ... ... ... ... ... ... келгенге дейінгі әрекеті ойын десек, оқу-тәрбие үрдісінде олар ... ойын ... оқу ... ... ... ... Ол ... барысында қолданылатын дидактикалық ойындар арқылы жүзеге асырылады. Ойын баланың сабаққа ынтасын аударуға, көңіл қойғызуға, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... Ойынның түрлері өте көп: ойын сабақ, ойын-жаттығулар, сергіту ойындары.
Сабақта ойын ... ... ... ... ... ... арттырады. Теорияны практикамен ұштастыруға жол ашады. Алайда ойынды үнемі оқу үдерісіне ... ұзақ ... ... болмайды. Ойын белгілі бір уақытта жүзеге асырылып, сабақ ... ... ... ... ... ... ... арттырудың бір көзі - математикалық ойын элементтерін қолдану деп ойлаймын. ... ... ... ойындар - сыныпта жүргізілген жұмыстардың ең қызықтысы. ... ... түрі ... да балаларды өзіне тартады. Мен сабақта қолданған әрбір ойын жөнінде терең толғанып, оның тәрбиелік маңызын түсінуге тырысамын. Оқушыларға сұрақты қысқа, ... етіп ... ойын ... ... ойынның бірнеше түрлерін кезектестіріп отырамын. Математика сабақтарында халық ... ... ... ... ... ... ... өте пайдалы.
Мысалы: ойынының мақсаты оң және теріс сандардың ретін меңгеру. Яғни, мұғалім бір ... ... ... -4 саны ... бала ... ... ... алдына тұрады. Сонаң соң мұғалім бұл санның көршілері қатарына тұрыңдар дейді. -3,-2,-1 сандарын ... Одан соң -3 және -2 ... ... Одан соң -2,-1 ... ... ойын ... есептер мен тапсырмаларды орындау ақыл-ой, адамгершілік, эстетикалық және дене ... ... жету үшін ... ... ... ... мен реніші ойында айқын көрінеді. Ойын кезіндегі оқушыныңның ... ... ... олар ... ... әсері ұшқындайды, белсенділігі артады, еркі қасиеті, қабілеті, қиял елестері ... ... бәрі ... ... әсер ... оның рухани адамгершілік сезімінің дамуына ықпалын тигізеді.
Сыныптарда мынадай дидактикалық ойындарды көп пайдаланамын: математикалық ... ... ... ... ... ... ... ойын түрлерін өткіздім.
Ойынның түрі:
1.Сынып оқушыларын және болып екі топқа бөлініп жарысатындығын ...
2. ... Әр топ ... ... ... ... ... 3. Бұрыш ойыны.
1. 7х2+3х=1=0 (731) 1. 5х2+2х+2=0 (522) 2.5х2+9х+6=0 ( ) 2. 7х2+6х+1=0 ( ) 3. 5х2+9х+6=0 ( ) 3. ... ( ) 4. ... ( ) 4. ... ( ) 5. 3х2=-7 ( ) 5. 4х2=-9 ( ) 4. ... Екі топқа да, әр оқушыға жеке-жеке есептер беріліеді. Қай топ дұрыс, әрі бірінші шешеді? 1. 2х2+5х-3=0 6х2+13х+5=0 2.х2+2х+1=0 3х2-5х+2=0 3. ... ... 4. ... ... 5. p2+p+9=0 ...
5. ойыны. Мұнда екі топқа үш-үштен есептер беріледі. Сол арқылы ... ... ... табу ... 1. ... х2=2-√3 х3=2 х4=3 Жауабы: х2-4х+1=0 х2-5х+6=0 2. х1=3 х2=4 х3=-3 х4=-2 Жауабы: х2-х-12=0 ... 3. х1=5 х2=-4 х3=0 х4√=6 ... ... ...
5. ... ... ... Мұнда екі топ өздері үйде дайындаған есептерін бір-бірімен алмасып шығарады. Бхаскара ... ... ... ... саны ... жалпы санының бестен бірінен 3-і кем болған үлесінің квадратындай болып, тек ағаштың басына мініп кеткен ... ... тұр еді. ... неше маймыл болған?
Шешуі: х-(х/5-3)2=1 х = х2/25+6х/5-9-1=0 х2/25+х-6х/5+10=0 х2-25х-30х+250=0 х2-55х+250=0 ... ... ... ... 50 ... ... есебі: Екі топқа бөлініп маймылдар ойнап жүр екен. Сегізден бірінің квадраты, Жүр еді ... ... Қиқу ... он ... ... ... жағада. Барлығы қанша санап көр, Маймылдардың тобында? Шешуі: (х/8)2 +12=х ... ... ... ... ... ... 48 және 16 [11] ... теңсіздіктер тақырыбын өткен кезде келесі ойын түрін ұйымдастыруға болады.
Сыныптар қатар бойынша екі топқа бөлінеді және екі ... ... ... Ойынға 10 үлестірме жасалынды. Әр үлестірмеде квадрат тенсіздіктерді шешуге әртүрлі ... ... ... ... үлестірмелер бөлек тұрды. Тақтаны екіге бөліп, ... ... ... әр топтан бір оқушы шығып, үлестірмедегі жазуларды ... ... ... ... ... ... ... Ал үш оқушы әр топтың жауаптарын мұғалімнің алдын-ала жазылған жауаптары бойынша тексеріп отырады. Соңында қатесі аз және ... ... топ ... ... ... ойынды әр түрлі тақырыптарда өткізуге болады, өткізу арқылы қай ... ... ... ... және қай ... ... қате ... оңай аңғаруға болады. Сондай-ақ үзіліс кезінде білмейтін ... ... ... түсіндіріп, үйретіп жатқанын көруге болады.
3- КАРТОЧКА. ЕКІ ДОСТЫҢ БАЙЛЫҚ ТАЛАСТЫРУЫ. - Бір адам өзінің досына: - Мен 100 қой бер, ... мен ... 2 есе бай ... ... ... - Сен маған тек 10 қой берсең, мен сенен 6 есе бай боламын,- деп жауап беріпті. Әркайсында қанша қой болған. ... I дос - х қой. II дос - у қой ... ... ... ... ... ... 6Х-У=70 У=6Х-70 Х+100=2(6Х-70)-200 Х+100=12Х-140-200 У=6Х-70 У=6Х-70 Х-12=-140-200-100 -11Х=-440 У=6Х-70 У=6Х-70 Х=40 Х=40 У=6Х-70 У=170 ЖАУАБЫ: 1-40 ҚОЙ , 2- 170 ҚО ... ... ... ... сендерге жіберген ертегі есептерін шығарып, өз білімдерінді көрсеттіңдер. Сендерге көп - көп ... ... ... ... ... ... ... ме біздің ата-бабаларымыз оқымаған, сауатсыз болса да осындай ой-өрісті дамытатын есептерді де ойластыражәне шығара ... ... ... біз тек ... шектелмей, газет - журнал, басқа кітаптардан әйтпесе үйдегі үлкен кісілерден сүрастырып, осындай ... ... ... көп ... тиер еді. [14] ... ... ойын ... оқушылардың есептеу қабілетін жетілдіреді,ой-өрісін дамытады, есте сақтау түйсіктерін қалыптастырады, өз халқының ауыз әдебиетін құрметтеуге ... ... ... өзара пікір алмасады, оқу материалдарын жылдам және жақсырақ игереді, қиындықтарды ... ... ... ... ... ... алға ... білімдері терең балалардың тежелмеуін, білімі төмен балалардың алға ұмтылуына мүмкіндік береді. Әсіресе оқушылар әрбір жаңа тақырыптан кейін ... ... ... Бұл ойында оқушы өзі дайындап келген сұрағын жолдасына қояды, егер ... ... ... бере ... ... өзі айтып, қосымша ұпай алады.
Сонымен бірге математика сабағында ойынын пайдаланамын. ... ... ... ... ... ... ... сұрақтың жауабы жазылады. Оқушылар сұраққа дұрыс жауап тауып, құрастыруы керек. Егер тапсырма дұрыс ... ... ... ... ... бір сурет немесе мақал-мәтел шығады.
Ойын сабақтарында берілетін тапсырмалар қарапайымнан басталып, біртіндеп қиындап оқушылардың танымдық қызметін белсендіруге назар ... ... ... ... ... ... ... барысында қолдану мүмкіндігі оқушылардың зор ынтасын тудырады, ... ... жаңа ... ... Белсенді емес оқушылар жолдастарын кейін тартпау үшін жанын салады. Жалпы, ойындарды қайталау сабақтарында, сынақ сабақтарында ұйымдастырамын.
Оқушылардың математика ... ... ... ... жұмыс істеуін, тез ойлау қабілетін арттыруда дидактикалық ойындар, логикалық ... ... ... ... орны ... ... ... сырын, сандар әлемінің қызық құбылысын ойын элементтерімен ... ... ... әрі ұтымды сабақ деп ойлаймын. Сабақта ойынды ұйымдастырғанда оқушылар бір-біріне көмектесетіндей, бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... беру қызметін ғана емес, тәрбиелеу қызметін де атқарады. Мұндай сабақтардың өтілуі кезінде оқушылардың бір-бірімен ... ... ... ... және ... ... ... оянады, менмендік және жалқаулықтан безу қасиеттері қалыптасады.
Мектепте балалар сабақ үстінде бір-бірімен сөйлеспейді. Балалар сөйлескен жағдайда ол ... ... ... ... ... ескерту алады. Ал ойын жағдайында балалар сабақ барысында бір-бірімен ақпарлар алмасады, ақылдасады, бір-біріне дәлелдейді, белсенділік көрсетеді. ... болу ... ... байланысты, оның топтық түрде өтуіне байланысты. Осындай оқыта үйрену ойыны деңгейлік тапсырмаларды орындағанда ойнатуға болады. Сынып әр топта 2-3 ... ... 3-4 ... ... ... 3-4 секторға бөлінген дөңгелек керек. Әр секторға бірінің үстіне бірі келесі тәртіппен үлестірмелер қойылады: ең астына 3-деңгейлі (күрделі), ортада ... ең ... ... ... Ойын ... әр оқушының өз нөмірі болады. 1-турда кезектесіп өз нөмірі бойынша үлестірмені алып, бірден жауап беру керек, 2-турда бәрі бір ... ... ... ... ... ... топ басшысы жүргізеді. Топтар бір-біріне тәуелді болмайды.[10]
Менің өз ... ... ... ... топ жетекшілерін пайдаланған тиімді екеніне көзім жетті.Себебі, бір ... ол ... өз ... ... дайындап, оны өз топтарындағы үлгерімі төмендеу оқушыларға орындаттырады. Сол уақытта ол оқушының сабаққа қызығушылығы артуымен қатар ... ... ... жүктелгенін түсінеді. Өзара қатынасу, сөйлесу адам тұлғасын, ақыл-ойын дамытудың ... ... ... өз ... көріп отырмын. Алғашқы кезде немқұрайлы, тақтадан көшіріп қана отырған кейбір оқушылар қазіргі жағдайда математика сабағына ынталы қатысатын ... ... ... оқу ... қарағанда ойынға қатыса отырып неғұрлым аз шаршайды, өз қызметінен жағымды эмоциялар алып, қанағаттанады. Оқу тәрбие процесіне ... ... ... ... 1. Ойын оқушылардың қызметіндегі психикалық процесті (сезіну, қабылдау, ойлау, елестету, ес, ықыласын, тілін) активтендіреді.
2. Ойын ерікті түрде құрылады.
3. Ойын ... ... ... үшін ... ... жағдай жасайды.
4. Ойын барысында оқушылар терең қанағатанарлық, қуаныш алады.
5. Ойын кез келген оқу материалын ... ... ... әкелуге көмектеседі
Көрнекті нидерланд оқымыстысы Йохан Хейзинганың деген дүние жүзіне кең тараған еңбегінде: , және ... ... ... қорытындылай келе, мектеп оқушыларына математика сабағында ойын - ... ... ... көз ...
2.3 БАСТАУЫШ СЫНЫПТА МАТЕМАТИКА САБАҚТАРЫНДА ОҚУШЫЛАРДЫҢ БІЛІМ ДЕҢГЕЙІН АРТТЫРУДАҒЫ МҰҒАЛІМНІҢ ІС-ӘРЕКЕТІ
Оқушыларға математика білімінің қыр-сырын жетік таныту, ... ... ... ... өзін ... ... ... Республикасының азаматы деген атқа лайық болатындай етіп ... - ... ... болмақ. Осы орайда оқушылардың білім деңгейін арттыру - ... іс. Бұл ... ... ... бойы ... келе жатыр. - деген атақты ғалым Писарев Д.И. Сондықтан, матеметиканың қиындығына, күрделілігіне қарамастан, болашақ ұрпақты осы пәнге қызықтыру, білім ... ... біз үшін ... зор ... ... ... ... әдісі болуы тиіс. Бұл бастауыш сыныпта оқытуда орындалады.
Бүгінгі бөбек - ертеңгі ... - ... ... Балғын бөбектерге ең алғаш жол көрсетуші, бағыт ... - ... ... ... Ақ ... ... ... білім мен тәрбие есігін ашу бастауыш мектеп мұғалімдеріне абыройлы да жауапты жұмыс жүктейді.
Ұстаздың әрбір қылығы оқушыға әсер қалдырып, оның ары ... ... ... ... ... белгілі. Мұғалім - оқушы атаулыға үлгі болатын өмірінің сан алуан жолынан адаспай өтуде оған ... ... жөн ... ... адамгершілікке, еңбек сүйгіштікке, адалдыққа және басқа да сол сияқты ізгі қасиеттерге баулитын жан.
Қазіргі заманымызда оқушының білім деңгейін көтеру мәселесі ең ... ... бірі ... ... ... ... деңгейін көтерудегі басты тұлға - ұстаз ... ... ... білім деңгейін көтеру дегеніміз - оқушыны жан-жақты тәрбиелеп, ғылым негіздерінен берік білім беру, болашақ қоғамға пайдалы ... ... ... етіп ... ... бойындағы білімін ары қарай тереңдетіп, жетілдіре түсу.
Оқушының білім деңгейін көтерудегі мұғалімнің іс-әрекеті ... не?- ... ... ... ... көрейік.
Ғылыми-педагогикалық және психологиялық әдебиеттерді зерттеу барысында біз ең алдымен дегеніміз не ... ... ... ... Адамның психикалық өмірінің жан-жақты дамуы белгілі әрекетпен айналысуына ... ... Адам өмір сүру ... өз ... ... жолмен жарыққа шығарады.
Психология ғылымының докторы, профессор Қ. Жарықпаевтың пікірінше: .
,- анықтама берді психолог Ф.Н. ... Ол ... бір ұзақ ... ... ... ... ... туралы айтқанда біз мұғалімнің бір рет жасаған әрекетін емес, ұзақ уақыт бойы педагогтік толып жатқан ... мен ... ... оның ... ... ... жүйелі еңбегін айтамыз.
Сонымен, оқушылардың білім деңгейін арттырудағы мұғалімнің іс-әрекеті дегеніміз - оқушының білімін жетілдірудегі, түрлі қажеттерді өтеуге ... ... ... жетуге бағытталған процессті айтамыз. Яғни мұғалімнің сабақ үстінде оқушыға білім беру мақсатымен жүргізілетін жұмыс түрлері. Оқушылардың білім ... ... ... ... кетейік.
Ауызша есептеуге үйрету тәсілдері.
Бастауыш сынып математикасын оқыту үрдісінде есепті шығара білу шеберлігін қалыптастыру, жетілдіру және дамытудың шешуші бағыттарына тоқталайық.
1. Есеп ... ... - ... ... ең қиын әрі ... ... бірі. Бұл балалардың шама-шарқына, психологиялық жас ерекшелігіне сәйкес салыстыру, жан-жақты талдау жасау, қарама-қарсы қою. ... ... ... әр алуан категорияларға біріктіру, қорытындылау, абстрактциялау сияқты түрліше меңгеруіне байланысты бірдей дәрежеде ... ... ... топтық, өзіндік ерекшеліктері қабілет деңгейлерінің әр түрлілігіне ... ... ... де бір ... ... ... ... шығара білуге біркелкі үйренеді деуге болмайды.
3. Есеп шығаруға үйрету алғашқы сабақтардың өзінде-ақ басталып, сынып ілгерілген ... ... ... ... те ... ... ... үйрету бастауыш сыныптан басталатыны бәрімізге мәлім. Ол ... ... ... тиімді. Бір ғана мысалдың нәтижесін бірнеше тәсілмен есептегенде берілетін түсіндірмелер, аралық нәтижелердің қалай шығатыны, ақтық нәтижеде не ... ... ... да, оларды жазуға уақыт жұмсалмайды. Оған қоса қай тәсілді қолдану оқушының өз ... ... ... ... ... ... алуды үйретуге де мүмкіндік мол.
Математика сабағында ауызша есептеу ... ... ... ... ... зор. Сабақта оқушылардың ойлау қабілетін дамыту үшін есеп ... ... ... ойша шешіп алуды дағдыландырған жөн.
Бастауыш сыныпта математиканы оқыту тек математикалық білімді берумен шектелмейді. Бұл пән ... ... ... ... ... өте зор. ... ... процесінің нақтылығын, тереңдігін анықтау үшін олардың белсенді іс-әрекетімен бірге өз бетінше жұмысын ұйымдастыру керек.
Ауызша ... ... ... білімі мен дағдысын тексеру кезінде арифметикалық диктант ретінде қолдануды ескеру қажет. Диктанттан кейін тексеруді ... ... ... ... ... ... ... сабақ және сабақтан тыс жүргізілетін сабақтар формасында жүзеге ... ... ... ... ... ынтасын арттыруға,олардың өз бетінше жұмыс істей білу дағдысын тәрбиелеуге ... ... ... ... ... ... мен өз ... ойлай білу өзара тығыз байланысты. Сабақ балалар үшін қызықты өткенде, олардың оқу жұмысында да ... ... өз ... ... жасап, белсенділігін арттырғандығынан олардың пәнге деген ынтасы өседі. Оқушыларды өз бетімен ойлауға тәрбиелеп, математикаға деген ынтасын ... үшін ... ... ... таңдап алудың маңызы зор. Оқудың белсенді әдістерінің бірі - оқушыларға өз бетімен жұмыс істете білу.
Барлық сабақтың елеулі ... өз ... ... істегенде оқушы жұмыстың мақсатын айқын түсіне білуі, оны орындауы, тексеруі және қателіктерді түзетуі сияқты өз бетімен ... ... ... ... ... игеріп алуы тиіс.
Оқушылардың сабақта өздігінен орындайтын жұмыстарын тиімді ... үшін ... ... ... ... ... материалдар, баспа негіздегі дәптерлер, тағы басқа оқу құралдары жинастырылуы қажет. Дегенмен оқушыларға оқулықпен жұмыс істеуді үйретудің орны ... ... ... ... көзі - ... оның ... ... оқушылардың сүйіспеншілігі мен құрметін арттыру, олармен өздігінен ... ... ... ... ... міндетінің бірі. Әр сынып оқулықтары қажетіне орай орындалуға тиісті жаттығулармен, ... ... ... ... ... ... Өздігінен жұмыс істеуді оқушылардың сабақ үстіндегі қызметіне енгізу сабақтың құрылымына да, ... де ... ... ... үшін ... ... ... қатар көбінесе тақтаға жазылған, сондай-ақ қалталы полотноға белгіленген тапсырмалар ұсынылады. Өзіндік жұмыс үшін кейде тапсырма ... ... жеке ... ... Бұл ... ... әр оқушының шама-шарқын ескере отырып, сораптауға болады. Сонда жұмыстың өз бетімен орындалу ... ... ... ... ... Өзіндік жұмысты сыныпта жүргізу оқушыларға дағдыларын игертеді және олардың сабаққа деген ... ... ... ... ... ... карточкалар бойынша ұсынған тиімді. Мұнда оқушылардың жеке дара ерекшеліктері және ... ... ... ... ... болады. Оқушыларды жалықтырып жібермес үшін, өзіндік жұмыс түрлерінің өзгермелі болғаны жөн.
Балалардың сабақта өз бетімен орындаған ... ... ... ... болса да ескерілуі тиіс. Мұғалім тапсырманың орындалуын қарап ... ... ... және өз ... ... ... ... атап көрсетіп, қатесін табуға көмектесуі тиіс.
Көрнекті қоғам қайраткерінің бірі Н.К. ... - ... ... ... өз ... жұмыстарын ұйымдастырудың басты формасы - жұмыстарды орындау, ептілік, іскерлік, шеберлік дағдысын дамыту. Бұл үшін төмендегідей ... ... ... тура келеді:
1. Өз бетінше істелетін кез-келген жұмыстың нақты мақсаты болу ... ... ... ... ... ... ... білу керек.
2. Өз бетінше жұмыс оқушылардың бойындағы танымдық қабілетін, творчестволық ойлау ... ... ... ... ... ... оқушының қызығуын, талпынысын оята білуі тиіс. Яғни оның ... ... ... дейін бәсендемейтіндей болуы керек.
4. Өз бетінше жұмысты оқушылар еңбек дағдылары мен әдістерін жетік игеріп ... етіп ... ... ... ... өз ... орындайтын жұмыстары: карьочкалар, өздік жұмыстар, есептер шығарту, кестелер толтыру арқылы жүзеге асады. Тоқсандық ... ... 5-10 ... ... ... ... ... орындайтын жұмыстары біріншіден, олардың ақыл-ойын таным белсенділігін, екіншіден ... ... ... ... ешкімнің көмегінсіз дербес жұмыс істеу қабілеттерін дамытады.
Математика ... ... ... ... ... ... бір бірімен байланысты жүзеге асады. Мысалы: Саналық, көрнекілік, жүйелілік, беріктік, шамаға лайықтылық және тағы ... ... ... ... ... ... деңгейін көтеруде көрнекілік принциптерінің рөлі ерекше.
Көрнекі түрде оқыту - оқушылардың тиісті бақылауларына сүйеніп оқыту, ... ... ... ... тек көрнекі құралдарды пайдаланып отыру деп түсінбеу керек. Алдыңғы айтқандай көрнекілікпен оқыту арқылы білім сапасын артттырамыз, материалды жетік терең әрі тез, ... ... ... жасаймыз. Көрнекі құралдар оларды қалай пайдалану керектігі туралы бірқатар педагогикалық-психологиялық зерттеулерге тоқталып өтуге болады.
Көрнекілік принципін теориялық жағынан бірінші болып ... Я.А. ... ... ... орыс ... ең ... ұлы педагог К.Д. Ушинский (1824-1870) көрнекілік мәнін психологиялық жағынан қоса алып ... ... оқу - ... өз ... ... үйретуге негізделеді. К.Д. Ушинский көрнекілік әдіске психологиялық анализ жасай келе, көрнекілік тек көру сезіміне ғана байланысты ... бір ... ... ... ... ... ... болса да қабылдағанда сезім мүшелеріміз неғұрлым көбірек қатынасса зат және ... ... ... ... ... есіңізге соғұрлым берік, тиянақты есте сақталады.
Сондықтан сабақта көзбен көру, дыбыс органымен айту, қолмен жазу, тағы басқа сезім мүшелерінің белсенді қатысуы ... Егер де ... ... ... бірдеңені берік қалдыруды көздейтін болса, ал көз, құлақ, дауыс, бұлшық ет сияқты сезім органдарының, ... ... ... иіс және дәм ... де есте ... қалу актісіне көбірек қарастыруға тырысуы керек деген К.Д. ... ... ... ... ... арттырады, көрнекі құралды пайдалана отырып, мұғалімнің жетегімен, оқушылар өздігінен оңай қорытындылар жасай алады.
Оқылатын материалды көрнекі құралдармен иллюстрациялау ... ... ... ... бастап барлық оқу жылдарында қолданылып отырады. Баланың санды үйренудегі бірінші адымы сурет қараудан ... ... көз ... ... қоянның, мысықтың, тағы сол сияқты суреттері өтеді. Бұл суреттер белгілі жолмен құралып, бірінші ондық сандарының әрқайсысын кескіндейді.
Көрнекі құралдар ... ... ... идеясын да түсінетін болады, мысалы, тәрелкедегі сүтті жалап жатқан екі мысыққа ... бір ... ... келе жатқанын көргенде, бала барлығы неше мысық деген сұрауға жауап беру үшін, 2+1 керек деген ой келеді.
Көрнекі құралдарды ... ... ... ... оны ... және ... пайдалануды көрсету керек. Берекесіз пайдаланған көрнекілік өзінің сапасын жоғалтады. Мұнда оқу процесінің білімділігі де кемиді. ... ... ... ... ... Сондықтан көрнекіліктерді тиімді тәсілмен қолдану керек.
Көрнекілік қолдану тәсілдерін таңдау үшін көрнекі құралдарды оқушылардың оқу процесіндегі ролін білуіміз керек. ... оқу ... ... ... екі ... ... бөліпқараймыз. Заттың-бейнелік көрнекі құралдармен таңбалы көрнекілікке бөлуге болады. Бірінші топтың құралдары: суреттер, фотосуреттер, диафильмдер, кино үзінділері, ... ... және тағы ... ... міне мұғалімге түсініктер мен ұғымдарды қалыптастыру кезінде сезімдік қабылдауына оқушыларға өзара жәрдем беріп отырады. Екінші жағдайдағы көрнекі құралдар: схемалық ... ... ... ... ... тиімділігін және нақты бейнеде қабылдауға байланысты пайдалану керек. Көрнекі құралдарды қолданудың осындай тәсілдерін білу мұғалімнің оларды ... ... ... және оқытуды тиімді түрде жүргізуге, сондай-ақ сабақтың сапасын арттыруға, оқушылардың зейінін бір ... ... ... ... ... ... тек қана бір ... қолдану дұрыс емес. Олар бір-бірімен араласып , біте ... ... ... ... ... көзі ... ... ол елеулі мәселеде берілетін білімдерді нақтылау мақсатында көрнекі құралдар да түрлі тәсілдермен ... ... ... оқыту процесінде бір-бірімен тығыз байланысты оқулықтардың, көрнекі құралдардың және ... ... ... тұтас жиынтығы пайдаланылады. Олардың ішінде ең маңыздылардың бірі - әр сыныпқа арналып жеке-жеке басылатын . ең ... курс ... ... ... мен сабақтарда орындалатын әр түрлі жұмыстарды ұйымдастыруда ... ... ... көрсетеді. Сонымен бірге, сабақ үстінде топтық немесе жеке-дара жұмыстар орындағанда, үлгерімі төмен немесе ... ... ... жеке ... ... ... ... ұйымдастырғанда; сондай-ақ оқушылардың әр алуан категорияларымен жұмыс істегенде кеңінен пайдаланылады.
Оқушылар сабақта, ойын үстінде, ойлау, өлшеу, есептеу, ... ... ... ... ... ... ... отыру мұғалімнің міндеті деп білеміз. Бастауыш сыныптарда математика ... ... ... ... ... ... ... негізгі материалдарды практикада қолдана білуіне, оқушылардың сабаққа деген ынта-ықыласын арттыруына, өткен материалды өз ... ... ... ... ... ... ішінде дидактикалық ойынның мәні зор. Сабақта өтілген метериалға ... ... ... ... ... оқушылардың сабаққа қызығушылығын, белсенділігін арттырып, тақырыпты дұрыс меңгеруіне ықпал тигізеді.
Математика - ұлы ғылым, адам ақылының ең бір асыл ... ... ... ... ... ... ... өмірдің асулары мен шыңдарына қажымай-талмай шығуына алғашқы жол нұсқаушысы - ұстазы.
Оқушылардың ұлы ғылым саласынан сапалы білім алуы ... ... ... ... мұғалімнің сабақ барысында оқушыларға білім беру мақсатымен жүргізілетін жұмыс түрлеріне. Бұл жұмыс түрлері әр ... ... ... ... ... сапасының ойдағыдай деңгейде нәтиже беретініне үлкен үміт артуымызға болады. Бастауыш сыныпта ... ... ... ... ... ... ... Онда ауызша есептеуге үйрету тәсілдеріне; өз бетімен жұмыс істеу машықтарын қалыптастыруға; көрнекі ... ... ... ... ... орынды ретпен қолдануға тоқталып өттік. Осылардың барлығы оқушы санасына жеткізе білу мұғалімнің профессионалдық шеберлігімен, іскерлігімен тікелей байланысты, ... ... ... ... математика негіздерінен білім беру, басқа ғылым салаларымен ұштастыру ұстаздардың ... ... ... ... есте ... ... жаңа ... барлығы жеке тұлғаның өзін-өзі дамытуына, өздігінен шығармашылықпен жұмыс істей білу қабілетін және ... мен ... ... бағытталған алға қойған мақсатқа жетудің тиімділігін, нәтижелілігін қамтамасыз етуді көздейтін, берілген материалды ... әрі ... ... ... ... ... ... оқу ойындары (іскерлік ойындар) формасы бойынша ойын, мазмұны бойынша-оқу, ал дидактикалық ойын ... ... ... ... ... тек ... болып табылатынына көз жеткіздік.
Оқу ойыны-бұл оқуды ойын ... ... ... ... дәстүрлі ұйымдастырылған оқу процесіне қарағанда,оқушылар ойынға қатыса отырып, неғұлым аз шаршайды, оқу қызметінен көбінесе жағымды эмоциялар алып, ... ... ... ... ... қойылатын талап өте жоғары. Оқушының пәнге деген қызығушылығын арттыру үшін бағдарлама бойынша тиісті білімді беру жеткіліксіз. Оқушының ой-өрісін ... ... ... ... нығайтуға математикалық ойындардың атқарар рөлі өте зор.Өйткені математиканы оқып үйренуге деген қызығушылығы мен танымдық ... ... ... ... ... ... ... дамытуға мәні зор екенін көрсетеді.
Ойын арқылы оқыту ... ойын ... ... ... ... ... артырып, тиімді нәтижеге жетуге көмектеседі. Сонымен математика сабағындағы ойынның ерекше екендігіне көз жеткізе отырып, мынандай қорытындыға ... ... ... ойын ... ... ... кездегі математиканы терең меңгеруге, жаңа тәсілдерді қолдануға мүмкіндік береді. 2. ... ... мен ... ... ... ... ... оқушылардың танымдық, интеллектуалдық, шығармашылық қабілеттерін арттырады. 3. ... ... ... ... ... Соның әсерінен ойлау жүйесін дамытады.
4. Оқушылардың алған ... ... ... ... жақсартады. 5. Оқушылардың пәнге деген қызығушылығы, сүйіспеншілігі артады.
Қолданылған әдебиеттер :
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1 Аймағамбетова Б. Көңілге қонған көрнекілік / Б. ... // ... ... - 1989. - № 8.-14-17 ... ... М.А. ... ... математиканы оқыту методикасы / М.А. Бантова .- Алматы: Мектеп, 1978.
3 Баржықпаева С. ... ... ... / ... // ... ... 1991.-№ 8.- 46-48 бет.
4 Бидосов Ә. Математиканы оқыту методикасы / Ә. ... ... ... ... ... Ф.Н. ... / Ф.Н. ... Алматы: Мектеп, 1976.
6 Дарменова Қ. Көрнекілік арқылы ... ... ... / Қ. ... // ... ... 1991.- № 4.- 12-14 ... Корпешова Г. Оқушылардың қызығушылығын арттырудағы көрнекіліктің рөлі / Г.Корпешова // Қазақстан мектебі. - 1986.- № 4.- 20-21 бет.
8 ... Г. ... ... ... ... / ... // Қазақстан мектебі.- 1991.-№ 5.- 3-10 бет.
9 Ушинский К.Д. ... ... және ... жөніндегі пікірлері / К.Д. Ушинский .-Алматы: Мектеп, 1951.
10 ... Т.Қ., ... Ш.Х. ... ... ... ... ... Л.Лепманн, Т.Лепманн. Х сыныпқа арналған математика оқулығы.
13 Васильев Н.Б., Егоров А.А. Бүкіл ... ... ... ... ... учебное пособие для учащихся с углубленным изучением математики. ... 1999г

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныпта оқытудың есеп шығару тиімділігін қалыптастыру11 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Бастауыш сыныптарда математиканы оқыту әдістемесінің жалпы мәселелері21 бет
Бастауышта математиканы оқыту барысында пәнаралық байланыстарды іске асырудың кейбір жолдары48 бет
Биология және экология пәндерін оқытуда жергілікті жер материалдарын пайдалану35 бет
Биоыдырайтын суда еритін полимерлер, заманауи мәселелері және оны шешу жолдары16 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру ерекшеліктері18 бет
Кинематиканың негізгі ұғымдары8 бет
Композициялық материалдар. Ыстыққа төзімді болаттар мен қорытпалар. Кесу аспабына арналған болаттар. Өлшеу аспабына арналған болаттар12 бет
Компьютерлік қосымшамен есептеу әдістері50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь