Қазақстанның білім беру жүйесін 12 жылдық жалпы орта білім беруге көшірудің негіздемесі

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1. ҚАЗАҚСТАННЫҢ БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІН 12 ЖЫЛДЫҚ ЖАЛПЫ ОРТА БІЛІМ БЕРУГЕ КӨШІРУДІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ
1.1. Еліміздің білім беру жүйесінің 12 жылдық жалпы орта білім беруге көшу
жағдайлары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.2. 12 жылдық жалпы орта білім берудің басты мақсаты мен күтілетін нәтижелері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1.3. 12 жылдық мектептің психологиялық.педагогикалық астарлары . . . . . . . .
1.4. Жалпы білім беру тұжырымдамасын іске асыру жағдайлары . . . . . . . . . . .
1.5 12.жылдық оқытуға көшу барысында информатиканы оқытудың негізгі бағыттары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

2. 12 ЖЫЛДЫҚ МЕКТЕПТЕ ИНФОРМАТИКА КУРСЫНЫҢ МАЗМҰНДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

2.1 Информатиканың ғылым және орта мектептегі оқу пәні ретінде
қалыптасуы.. . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2 Жалпы білім беретін орта мектепте информатиканы оқытудың әдістемелік жүйесі . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3 Мектептегі информатика пәні тарауларының мазмұны мен құрылымы. . . .
2.4 Информатикадан 12 жылдық мектепке арналған байқау бағдарламалары. . .
3.ҚОРЫТЫНДЫ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
КІРІСПЕ

Егемен елімізде жүзеге асырылып жатқан ілгерілеу саясаты қоғам өмірінің барлық саласына түбегейлі өзгерістер енгізуде. Қазіргі таңда қойылып отырған күрделі мәселелердің ішінде, жас ұрпаққа білім беруді әлемдік деңгейге жеткізу үлкен орын алады. Сондай қоғамдағы түрлі бағыттағы өзгерістердің бірі - 12 жылдық оқыту моделі.
Еліміздегі жаңа білім беру реформасы 12 жылдық білім беруге көшу арқылы шығармашылықпен дамыған жеке тұлғаны қалыптастыруға бағытталған жаңа ұлттық үлгіні жасауды , «жалпыға арналған білімнен», «білім әркімге өмір бойы» үлгісіне көшуді және әлемдік білім беру кеңістігіне жедел енуді қамтамасыз етуді мақсат етеді. 12 жылдық білім мазмұнының негізгі мақсаты – қарқынды дамып келе жатқан өзгермелі қоғамда өмір сүруге икемді, жеке басының, сондай-ақ қоғам пайдасына қарай өзін-өзі толық жүзеге асыруға дайын, білімді, шығармашылыққа бейім, құзіретті және бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыру.
Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаев өзінің халыққа Жолдауында «ХХI ғасырда білімін дамыта алмаған ел тығырыққа тірелері анық» дей келе, кадрлар қорын жасақтаудың қажеттігін айтты. Сонымен қатар бұл мәселенің негізін мектептен басталатынын, сондықтан да 2008 жылдан бастап 12 жылдық жалпы орта білімге көшудің керектігін айқын көрсетті.
Осыдан-ақ, мемлекетіміздің өркениетті елдер қатарына ұмтылуына байланысты әлемдік білім кеңістігіне кіру қажеттігі туындап отырғанын көруге болады. Мұның өзі егемен еліміздің білім мазмұны мен құрылымының әлемдік елдер деңгейіне сай болуын меңзейді.
Еліміз 12 жылдық орта білім беруге көшу мәселесін шешуде алыс-жақын шетелдердің іс-тәжірибелеріне және соңғы кездегі педагогика мен психология ғылымдарының алдыңғы қатарлы зерттеу нәтижелеріне сүйенуде. 12 жылдық орта білімге көшу аз уақыт ішінде, жеңіл түрде іске аса қоятын мәселе емес. Бұл білім беру орындарының үйлесімді дайындығын, әрбір мұғалімнің өз ісін қайта қарауды, білімнің теориялық және әдістемелік тұстарын жетілдіруді талап ететін мәселе. Сонымен қатар, 12 жылдық орта білімге көшу осыған байланысты жарық көретін әрбір мемлекеттік құжаттар талаптарының өз кезінде орындалуын және мұғалімдер мен оқушылар қауымына ұсынылатын оқулықтардың, оқу құралдарының педагогикалық, әдістемелік, психологиялық тұрғыдан негізделуін керек етеді.
Осылардың негізінде ғана 12 жылдық орта білім бағдарламаларын, сапалы оқулықтарды, оқушылар белсенділігін тудыратын жаңа технологияларды, әдістемелерді, көмекші құралдарды яғни, оқу-әдістемелік кешендерді өз дәрежесінде дайындау мүмкіндігі тумақ.
Орта білім беру жүйесін жаңарту мәселесі баланы алты жастан бастап мектеп жағдайында оқытып, тәрбиелеуді жүзеге асырғалы отыр. Бұл 12 жылдық орта білімге көшудің ең басты мәселелерінің бірі және бірегейі.
Бүгінгі әлемдегі елдер мен халықтардың өзара тарихи байланысының дамуы, экономика, мәдениет пен ғылымның әлемдік деңгейге бет бұруы, ұлттық деңгейде қалуды көтермеуі, ғылыми-білімнің түрлі салаларында әлемдік іс-тәжірибені оқып үйренудің қажетті шарт екенін дәлелдеуде.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, білім берудің жаңа сапасына қол жеткізу 12 жылдық жалпы білім беретін мектептер жағдайында мүмкін болады, ол білім туралы құжаттардың айырбасталуын, бейімдік оқытуды, көп тілділікті қамтамасыз етеді.
Бүгінгі күнде жалпы орта білім беретін мектеп - жаңа қоғам мектебі, болашақ мектебі, яғни мәдени саналы, халықтық мәдениетке интеграцияланған, жеке бағыттылық, баланың жеке басының дамуына педагогикалық жағдай жасайтын және өзін-өзі тануына көмек көрсететін, физикалық және рухани жағына экологиялық таза, ізгілендірілген, өмірге, дүниеге тік қарай алатын, қоршаған ортамен жүйелі байланыс түзетін, білімнің жаңа мазмұнымен байланысқан, әлеуметтік өмірге бейімделген, бәсекеге қабілетті жаңа ұрпақ өсіріп, дамытып, жетілдіретін мектеп болуға тиіс. Мұндай өнімді және нәтижелі, сапалы білім беретін мектеп бүгінгі күнде өзіндік мектеп реформасын қажет етеді.
Қазіргі уақытта мектеп реформасына көптеген бір жақты өзгерістер енгізіліп, мектеп ісінің ішкі-сыртқы жүйесі түгелімен өзгеріп келе жатқаны белгілі. Осыған орай, менің дипломдық жұмысымның тақырыбы:
«12 жылдық мектептегі информатика курсының мазмұндық құрылымының ерекшеліктері» - деп аталды.
Дипломдық жұмыстың мақсаты – әлемдік білім стандарттарына сәйкес келетін білім берудің жоғары сапасын қамтамасыз ету, өзін-өзі тәрбиелеуге, өздігінен білім алуға, өзін іс жүзінде көрсетуге, өзін-өзі дамытуға және кәсіптік білім беру бағдарламаларын игеруге дайын, өз мүддесін іскерлікпен ұштастыра білетін жан-жақты мәдениетті, шығармашыл тұлғаны қалыптастыру.
Дипломдық жұмыстың құрылымы: Дипломдық жұмыс кіріспеден, екі тараудан, қорытынды, қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші тарау «Қазақстанның білім беру жүйесін 12 жылдық жалпы орта білім беруге көшірудің негіздемесі» деп аталып, онда әлемдік білім тәжірибелерін саралай отырып, өзіндік білім реформасын қалыптастыруды көздеген Қазақстандағы 12 жылдыққа көшу мәселесі қарастырылған.
Екінші тарау «12 жылдық мектепте информатика курсының мазмұндық құрылымының ерекшеліктері» деп аталып, 12 жылдық білімге көшу жағдайындағы информатикадан мемлекеттік білім беру стандартына сәйкес дайындалған бағдарламалардың мазмұны берілген. Бұл бағдарламаларда сондай-ақ,эксперимент сыныптарда информатика пәнін оқытуда оқушылардың физиологиялық, психологиялық ерекшеліктерін ескере отырып логикалық ойлауын, шығармашылық қабілеттерін, оқушыларжың індетті білім деңгейлері, олардың бойында құзіреттіліктерді қалыптастыру мәселелері қарастырылған.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

Негізгі әдебиеттер:
1.Қазақстан Республикасындағы 12 жылдық жалпы орта білім беру тұжырымдамасы.
2.Қазақстан Республикасы «Білім » туралы Заңы.- Астана, 2007.
3.Қонақова К. және т.б. ҚР мектептерінде бейінді оқытуды ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар.–А:Ы.Алтынсарин ат.ҚБА,2006- 32 б.
4.Бидайбеков Е.Ы. Подготовка специалистов совмещенного с информатикой профиля в Республике Казахстан, -Алматы: АГУ им.Абая,1998.-123 с.
5.Бидайбеков Е.Ы.,Абдулкаримова Г.А. Информатика и средства информатики в начальной школе :Учебно-методическое пособие для студентов педуниверситета.-Алматы,2002.-80 с.
6. Бидайбеков Е.Ы., Лапчик М.П., Беркімбаев К.М., Сағымбаева А.Е. Информатиканы оқьпу теориясы мен әдістемесі. Оқу кұралы. Алматы, 2008, -280 б.
7 Т.Қ. Қойбағарова, Р.А. Ельтинова. Информатиканы оқыту әдістемесі
1-2 бөлім.Оқу құралы -Павлодар ПМПИ, 2013. - 195 бет.
8. Лапчик М. П. Методика преподавания информатики: учеб. Пособие для студ. Пед. Вузов. /М. П. Лапчик, И. Р. Семакин, Е. К. Хеннер; под общей редакцией М. П. Лапчика. – М.: Издательский центр Академия, 2001. – 624 с.
9.Полат Е.С. и др.Новые педагогические и информационные технологии в системе образования:Учебное пособие для студентов педвузов и системы повышения квалификации педкадров.-Москва.: Издательский центр Академия, 1999. – 224 с.
10.ИНФОРМАТИКА.Оқу бағдарламасы Жаратылыстану-математикалық бағыт.10-11 сыныптар. Ы.Алтынсарин атындағы ұлттық білім беру академиясы,Алматы 2009
Қосымша әдебиеттер:
11.Концепция профильного обучения на старшей ступени общего образования // Вестник образования. – 2002. – 12. – с. 5-7, 11-16, 80-82. 2001. – 624 с.
12. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. Негізгі ережелер. ҚР МЖБС 2.003. - 2008 Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2008 жылғы 19 қарашада №616 бұйрығымен бекітілді // 12 жылдық білім беру/12-летнее образование. -№4- 2009
13. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жалпыға міндетті бастауыш білім беру стандарты. ҚР МЖББС 2.003.1-2008 Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2008 жылғы 25 желтоқсанында №667 бұйрығымен бекітілді // 12 жылдық білім беру /12-летнее образование - №5- 2009
14.Қайырбекова Г.К. 12 жылдық білім беру жүйесі: технологиялық ерекшеліктері // Бастауыш мектеп № 9 -10 2008
15. Қасымова Г. Бағдарлы оқытудың педагогикалық-психологиялық аспектілері //Мұғалім № 1, 2009
16. Кәріпбаева Ш. 12 жылдық мектепке көшу // Қазақстан мектебі №9 2007
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . .
1. ... ... БЕРУ ... 12 ... ... ОРТА ... ... НЕГІЗДЕМЕСІ
1.1. Еліміздің білім беру жүйесінің 12 жылдық жалпы орта білім беруге көшу
жағдайлары . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... 12 ... ... орта білім берудің басты мақсаты мен күтілетін
нәтижелері . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . ... 12 ... ... ... ... . . . . . .
. ... Жалпы білім беру тұжырымдамасын іске асыру жағдайлары . . . . . . . .
. . ... ... ... көшу ... информатиканы оқытудың ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . .
2. 12 ... ... ИНФОРМАТИКА КУРСЫНЫҢ МАЗМҰНДЫҚ ... ... ... және орта ... оқу пәні ... . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . ... Жалпы білім беретін орта мектепте информатиканы оқытудың әдістемелік
жүйесі . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . .
3. ... ... пәні ... ... мен құрылымы. . . .
2.4 Информатикадан 12 жылдық мектепке арналған байқау бағдарламалары. . .
3.ҚОРЫТЫНДЫ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . ... елімізде жүзеге асырылып жатқан ... ... ... барлық саласына түбегейлі өзгерістер енгізуде. Қазіргі таңда
қойылып отырған күрделі ... ... жас ... ... ... деңгейге жеткізу үлкен орын алады. Сондай қоғамдағы түрлі бағыттағы
өзгерістердің бірі - 12 жылдық оқыту моделі.
Еліміздегі жаңа ... беру ... 12 ... ... ... ... ... дамыған жеке тұлғаны қалыптастыруға бағытталған жаңа
ұлттық үлгіні жасауды , «жалпыға арналған білімнен», «білім әркімге өмір
бойы» ... ... және ... ... беру ... ... ... етуді мақсат етеді. 12 жылдық білім мазмұнының негізгі мақсаты
– қарқынды ... келе ... ... ... өмір ... икемді, жеке
басының, сондай-ақ қоғам пайдасына ... ... ... ... ... білімді, шығармашылыққа бейім, құзіретті және бәсекеге қабілетті
тұлғаны қалыптастыру.
Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаев өзінің халыққа ... ... ... ... ... ел тығырыққа тірелері анық» дей келе,
кадрлар ... ... ... ... ... ... бұл ... мектептен басталатынын, сондықтан да 2008 жылдан ... 12 ... орта ... көшудің керектігін айқын көрсетті.
Осыдан-ақ, мемлекетіміздің өркениетті ... ... ... ... ... ... кіру ... туындап отырғанын
көруге болады. Мұның өзі егемен еліміздің білім мазмұны мен ... ... ... сай ... ... 12 жылдық орта білім беруге көшу мәселесін шешуде ... ... және ... ... педагогика мен психология
ғылымдарының алдыңғы қатарлы зерттеу нәтижелеріне сүйенуде. 12 жылдық орта
білімге көшу аз уақыт ... ... ... іске аса қоятын мәселе емес. Бұл
білім беру орындарының үйлесімді дайындығын, әрбір мұғалімнің өз ісін қайта
қарауды, білімнің ... және ... ... жетілдіруді талап
ететін мәселе. Сонымен қатар, 12 жылдық орта білімге көшу осыған байланысты
жарық көретін әрбір ... ... ... өз ... ... мұғалімдер мен оқушылар қауымына ұсынылатын оқулықтардың, ... ... ... ... ... ... етеді.
Осылардың негізінде ғана 12 ... орта ... ... оқулықтарды, оқушылар белсенділігін тудыратын жаңа технологияларды,
әдістемелерді, көмекші құралдарды яғни, оқу-әдістемелік кешендерді ... ... ... ... ... беру ... жаңарту мәселесі баланы алты жастан бастап
мектеп жағдайында оқытып, тәрбиелеуді жүзеге асырғалы отыр. Бұл 12 жылдық
орта ... ... ең ... ... бірі және бірегейі.
Бүгінгі әлемдегі елдер мен халықтардың өзара тарихи ... ... ... пен ... әлемдік деңгейге бет бұруы, ұлттық
деңгейде қалуды көтермеуі, ғылыми-білімнің түрлі салаларында ... ... оқып ... ... шарт екенін дәлелдеуде.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, білім берудің жаңа сапасына қол
жеткізу 12 ... ... ... ... ... ... ... болады,
ол білім туралы құжаттардың айырбасталуын, бейімдік оқытуды, көп ... ... ... ... орта ... беретін мектеп - жаңа қоғам мектебі,
болашақ мектебі, яғни мәдени саналы, халықтық мәдениетке интеграцияланған,
жеке бағыттылық, баланың жеке басының ... ... ... жасайтын
және өзін-өзі тануына көмек көрсететін, физикалық және рухани жағына
экологиялық ... ... ... ... тік ... алатын,
қоршаған ортамен жүйелі байланыс түзетін, білімнің жаңа ... ... ... ... ... ... жаңа ... дамытып, жетілдіретін мектеп болуға тиіс. ... ... ... ... ... беретін мектеп бүгінгі күнде өзіндік ... ... ... ... ... ... ... бір жақты өзгерістер
енгізіліп, мектеп ісінің ... ... ... ... келе ... ... орай, менің дипломдық жұмысымның тақырыбы:
«12 жылдық мектептегі информатика курсының мазмұндық құрылымының
ерекшеліктері» - деп аталды.
Дипломдық жұмыстың ...... ... ... ... ... ... жоғары сапасын қамтамасыз ету, өзін-өзі тәрбиелеуге,
өздігінен білім алуға, өзін іс жүзінде көрсетуге, ... ... ... ... беру ... ... ... өз мүддесін іскерлікпен
ұштастыра білетін жан-жақты мәдениетті, шығармашыл тұлғаны қалыптастыру.
Дипломдық жұмыстың құрылымы: Дипломдық ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші тарау «Қазақстанның білім беру жүйесін 12 жылдық жалпы орта білім
беруге көшірудің ... деп ... онда ... ... ... ... өзіндік білім реформасын қалыптастыруды ... 12 ... көшу ... қарастырылған.
Екінші тарау «12 ... ... ... ... ... ерекшеліктері» деп аталып, 12 жылдық білімге көшу жағдайындағы
информатикадан мемлекеттік ... беру ... ... ... ... ... Бұл бағдарламаларда ... ... ... пәнін оқытуда оқушылардың
физиологиялық, психологиялық ... ... ... ... шығармашылық қабілеттерін, оқушыларжың індетті білім деңгейлері,
олардың бойында құзіреттіліктерді қалыптастыру мәселелері қарастырылған.
1. ... ... БЕРУ ... 12 ЖЫЛДЫҚ ЖАЛПЫ ОРТА БІЛІМ БЕРУГЕ
КӨШІРУДІҢ НЕГІЗДЕМЕСІ
1.1. Еліміздің білім беру ... 12 ... ... орта ... ... ... Жоғары динамикалы, жаһандану дәуірінде өмір сүру үрдісін, ойлау мен
қарым-қатынасты түбегейлі өзгертетін байланыс ... ... ... ... интеллектісіне, әлауқаттылығына, оның икемділігіне,
жасампаздық іс-әрекетіне қол ... ... ... ... ... ... ... қоғамындағы мұндай жағдайда өзекті мәселелердің бірі —
өзгермелі әлеуметтік және экономикалық жағдайда өмір ... ... ... ... ... өмірге белсенді қатынасын байқатып, оны
жақсартуға ықпал ете алатын, бәсекеге қабілетті жеке ... ... ... ... ... жеке ... қойылатын мынадай талаптар
алдыңғы орынға шығады: креативтілік, ... ... ... ... ... кәсіби деңгейлі сауаттылык,
танымдық әрекетке қызығушылығының басымдығы [1].
      Білім беру жүйесіндегі ... ... ... ... ... мыналар болып табылады:
• қоғам дамуынын қарқындылығы;
• постиндустриалдық, ақпараттық қоғамға көшу, мәдениаралық өзара қатынас
ауқымының кеңеюі;
... ... ... шешілуі мүмкін ғаламдық
проблемалардың туындауы және өсуі;
• қоғамның демократиялануы;
• экономиканың қарқынды ... ... ... адам капиталы мәнінің артуы.
Осыған сәйкес дамыған елдердің білім беру жүйесінде білім беру ... ... ... ... ... беру мазмұның құру әдістерінің
өзгеруі, білім беру мазмұнындағы жетілдірілген модельдердің жасалуы, білім
беруді басқарудың тиімді тәсілдерін ... және т.б. ... ... ... ... өнімсіз стилін ығыстыру  және оқушылардың танымдық
белсенділігі мен өзіндік ойлауын қамтамасыз ететін жаңа дамытушы, сындарлы
білім беру ... көшу ... ... ... ... ... ... табылады.
      Қазақстандық жалпы орта білім беретін мектеп соңғы жылдары өзінің
келбетін өзгертті. ... ... ... ... ... ... ... Олардың ішінде мемлекеттік жалпыға міндетті білім стандарттарының
әзірленуі және енгізілуі, кредиттік технология негізіндегі үш сатылы жоғары
білім ... ... ... ... берудін енгізілуі, білім
сапасын бағалау критерийлерін әзірлеу жөнінде жұмыстар басталды.
      Бірақ қол ... ... адам ... ... мен ... ... толық камтамасыз ете алмайды. Қазақстанның білім беру 
жүйесінің даму деңгейіне кері ыкпал ететін мынадай факторлар ... ... Орта ... беру ... ... мақсаттылықтың болмауы.
2. Білім берудің жеке тұлғаның дамуына емес, ... ... Оқу ... ... ... ... шынайылықты
қамтамасыз етпейтін және қиындық тудыратын ... ... ... жүйенің сақталуы.
4. Жасөспірімдердің тұлғалық, азаматтық және адамгершілік касиеттерінің
жеткілікті дамымауы, өзін-өзі анықтау ... ... ... мен ... жоспарын сезіну деңгейінің төмендігі.
      Қазақстан қоғамының қазіргі геосаяси, экономикалық және әлеуметтік
жағдайы, әлемдік білім кеңістігіне кірігуі Қазақстан ... ... ... ... ... атап ... орта білім мазмұны мен
құрылымын, мақсаттарын ... ... және ... ... ... ... ... кезеңде 12 жылдық ... ... ... ... білім беру стандарты қалыптасты [1,3].
      Еуропа кеңесінің (1992 ж.) Декларациясына сәйкес 12 жылдық білім ... ... ... 136 елде ... ... Олардын ішінде
дамыған елдерден: АКШ., Жапония, Германия, Франция және т.б. ТМД елдерінен
12 жылдық оқыту ... ... ... ... және ... ... ... 12 жылдық. білім беруге көшуі ... ... ... ... жобалаудың стратегиялык міндеттерін табысты шешуге мүмкіндік
береді.
Қазақстан Республикасындағы 12 жылдық орта жалпы ... ...... орта ... беру ... ... ... ұстанымдары мен бағыттарын бейнеленетін негізгі құжат болып
табылады. Бұл Тұжырымдама Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңының;
«Қазақстан ... 2010 ... ... ... ... «Қазақстан Республикасында білім беруді 2010 ... ... ... ... ... Республикасының Президенті
Н..Ә.Назарбаевтың «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел
жаңару жолында» атты жолдауына, Болоньдегі ... ... ... ... ... ... ... беру туралы ұсыныстарына сәйкес
әзірленді.
Жоғары динамикалы, жаһандану ... өмір сүру ... ... ... ... ... ... құралының қарқынды дамуы,
сондай-ақ адамның ... ... оның ... ... қол ... ... ... негізгі капиталы
бола бастады.
Қазақстан қоғамындағы мұндай жағдайда өзекті мәселелердің бірі -
өзгермелі ... және ... ... өмір ... ... ... ... шынайы өмірге белсенді қатынасын байқатып, оны
жақсартуға ықпал ете алатын, ... ... жеке ... ... ... ... ... жеке тұлғаға қойылатын мынадай талаптар
алдыңғы орынға шығады: креативтілік, белсенділік, ... ... ... ... ... ... ... сауаттылық,
танымдық әрекетке қызығушылығының басымдығы.
Қазақстандық жалпы орта білім мазмұны оқушының өмірдегі ... ... ... ... ... оқу пәні ... ... білігі және
дағдысын алу тәртібімен ғана ... ... ... ... ... ... ... төмендеуіне және денсаулығының
нашарлауына әкеп соғады.
Мектеп бітірушінің әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... еркін енуіне дайындығын
қамтамасыз ... ... орта ... ... ... ... әлемдік тәжірибе көрсетіп отыр. Оқушыны тұлғалық дамыту
міндеттерін іске ... оның ... және ... денсаулығын
сақтаудағы, әлеуметтендірудегі мектеп білімінің рөлін күшейтудің маңызы
зор.
Егемен елімізде ... ... ... жатқан ілгерілеу саясаты
қоғам өмірінің барлық саласында түбегейлі өзгерістер ... ... ... ... күрделі мәселелердің ішінде жас ... ... ... ... ... ... орын ... түрлі бағыттағы өзгерістерге сәйкес білім берудің қызметіне
жаңаша қарау, әлемдік жинақталған тәжірибеге және қол ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып оқыту ... жаңа ... ... табу – 12 ... білім беру мәселесі.
Бүгінде осы бағыттағы білім беру ең ... ... бірі ... Кеңесінің Декларациясына (1992) ... ... 12 ... ... орта ... ... басым екені, оны әлемнің 216
елі мойындайтыны белгілі болды.
Қазақстан Лиссабон ... қол ... оны ... ... ... кеңістігіне ықпалдасудың құқықтық негізін қалады. Бұл жалпы
орта білім беру ... ... 12 ... ... ... көздейді.
[2].
12 жылдық оқытуға көшу Қазақстандық білім беру ... ... ... ... ... ... Ал оның ... тұлғаны қалыптастыруға бағытталған жаңа ұлттық моделді
дамытуға, ... ... ... ... ... ... ... алу»
үлгісіне сапалы көшуді және әлемдік білім беру кеңістігіне ... ... бірі осы жаңа ... ... ... ... ... отыр. Білім беру жүйесінденгі өзгерістерге
негізделген әлемдік дамудың негізгі үрдістері мыналар ... ... ... дамуының қиындылығы;
- постиндустриалдық, ақпараттық қоғамға көшу, мәдениаралық өзара қатынас
ауқымының кеңеюі;
- ... ... ... ... мүмкін ғаламдық
проблемалардың туындауы және өсуі;
- ... ... ... ... ... ... ... адам капиталы мәнінің артуы.
Осыған сәйкес дамыған елдердің білім беру жүйесінде ... ... ... білім беру философиясы мен әдіснамасының жаңаруы, білім беру
мазмұнын құру әдістерінің өзгеруі, білім беру ... ... ... ... ... басқарудың тиімді тәсілдерін іздестіру,
жаңа білім технологияларының енгізілуі және т.б;
- оқытудың ... ... ... ... оқушылардың танымдық
белсенділігі мен өзіндік ойлауын қамтамасыз ететін жаңа ... ... беру ... ... ... және ... ... бағдар берудің ерте
жастан басталуы;
- оқушы жастарға азаматтық - ... ... - ... ... ... және ... ... беру
ролінің күшейтілуі;
- білім ұйымдарының оқушыны әлеуметтендірудегі рөлінің артуы
болып табылады.
Даму үстіндегі қоғамға әртүрлі салада табысты түрде жұмыс істеуге ... жаңа типі ... ... ... ... ... ... қалыптастырады. Проблемаларды шеше алу және команда құрамында бірге
жұмыс іс-тей білу дағдысы, ... ... қоя білу ... және оған
тиімді жолмен жете білу, тәуекелшілік, бастамашы бола болу, білім ... ... ... және тағы ... ерекше құндылыққа ие болып отыр.
Сонымен қатар, адамнан жеке жауапкершілік, міндеттілік, тіл ... ... ... де ... ... ... берудің қолданыстағы жүйесі еліміздің
әлеуметтік-экономикалық дамуын кадрлық тұрғыдан ... ... ... ете ... ... жеке ... ... және мектеп оқушысын кәсіби
тұрғыдан өз орнын табуына қажет біліммен ... ету, ... ... ... тану қабілеттілігін дамыту міндеттерін жеткілікті ... ... ... ... жағдайдан шығудың жолы ... ... ... ... ... бағыттау бағытында мектептердің жұмысына
маңызды өзгерістер енгізу болып табылады.
2. 12 жылдық жалпы орта білім ... ... ... мен ... ... беру ... түбегейлі реформалар жасауға
себеп болған да осы жаңа ... беру ... көшу ... еді. ... дәлел Қазақстан Республикасында Білім беруді дамытудың 2015 жылға
дейінгі Тұжырымдамасының өмірге келуі. Қазақстан Республикасының ... ... ... ІІІ ... ... ... 12 ... моделі анықталды, алайда оған көшу білім сапасының артуын өздігінен
қамтамасыз етпейді, білім берудің мазмұнын қайта қарау ... ... ... ... ... ... ... деп атап көрсетті. Мұның өзі білім беру
жүйесінің алдында үлкен міндеттер тұрғандығын ... 12 ... ... ... ... ... мектепте білім берудің мазмұндық
жағын жаңартудың аса ... ... ... ... ... мектепте білім берудің мазмұнын қазіргі қоғам қызметінің
серпінді құрылымымен сәйкес келтіру;
- оқушылардың өз ... ... ... және оны ... ... әр түрлі саласында өз мүмкіндіктерін тануға және ... ... ... ... жас ... ... ... жаңа құрылымдарды
қалыптастыру төңірегіндегі оқу үрдісін жолға қою;
- оқушыларды танымның ... ... ... және ... ... негізгі мотивациялық үрдістерді айқындайтын оқу ахуалдарын
кеңінен қолдану.
Қазіргі мектептің білім мазмұнын ізгілендіру мен даралауға ... ... ... ... ... ... жеке тұлға ретінде және іс-әрекет субъектісі ретінде
мақсатты, ... және ... ... ... ... ... ... бір білімді таңдауы мен меңгеруін, олардың
оқу үрдісі ... ... ... мен ... ... ету;
- оқу-тәрбие үрдісінде ынтымақтастық ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
- психологиялық білім берудің бастапқы негіздерін қалыптастыру;
- білім мазмұнының инварианттық және вариативтік компоненттерінің
арасындағы гуманитарлық және ... ... ... ... ету;
- оқушылардың оқу жүктемесін тұрақтандыру.
Адамның ... ... ... ... ... ... ... Педагогикада білім берудің мақсатын, оның мазмұны мен құрылымын
анықтауға қазірігі заманғы адам тұжырымдамасының тұрғысынан келу ... ... ... ... ... ... ... моделінің
компоненттерінің мынадай үш тобын ... ... ... ... ... тәжірибесі, тұлғаның жинақталған
типологиялық қасиеттері. ... осы ... адам ... ... және ... ... құрылымымен бірге 12 ... ... ... беру ... мен ... оқу ... жасаудың
теориялық негізі болып отыр.
12 жылдық мектепке көшу жағдайында оның құрылымы ... ... ... ... байланысты, әрбір жас сатыларында оқушыларды
тәрбиелеу мен дамытуды олардың психологиялық, физиологиялық және ... ... ... ... тиіс.
Тұжырымдаманың мақсаты - 12 жылдық мектеп ... ... ... орта ... беру ... ... жолдары мен дамыту
стратегиясын айқындау.
Тұжырымдаманың міндеттері:
❖ 12 жылдық мектептегі білім беру мақсатын, міндеттерін, құрылымын,
мазмұнын және ... ... ... ... ... 12 ... ... беруге көшудің қаржылық-экономикалық негіздемесін
дайындау;
❖ Осы Тұжырымдаманың күтілетін нәтижелерін анықтау.
Тұжырымдама төмендегі бөлімдерден тұрады:
1. Әлемдік ... мен ... ... ... ... 12 жылдық
жалпы орта білім беруге көшудің негіздемесі.
2. 12 жылдық жалпы орта білім берудің мақсаты мен ... ... ... орта ... беру ... ... беру мазмұнын жаңартудың негізгі бағыттары.
5. Білім беру процесін ұйымдастырудың ерекшеліктері.
6. Педагогикалық кадрлар.
7. Білім берудің күтілетін нәтижелерін бағалау жүйесі.
8. ... орта ... беру ... басқару.
9. 12 жылдық жалпы білім беру тұжырымдамасын іске асыру жағдайлары.
Қазақстандық жалпы орта ... ... ... ... ... ... ... Білім беруді жаңарту жүйесін қолдайтын ... ... ... ... ... ... міндетті білім стандарттарының
әзірлену және енгізілуі, кредиттік технология негізіндегі үш ... ... ... ... ... ... берудің енгізілуі, білім
сапасын бағалау критерийлерін әзірлеу жөнінде жұмыстар басталды [1].
Бірақ қол жеткен жетістіктер адам ... ... мен ... ... ... ... ете алмайды.
Қазақстанның білім беру жүйесінің даму деңгейіне кері ... ... ... қалып отыр:
1. Білім мазмұнының оқушының оқуға қызығушылығын ... ... кері ... ... ... ... ... Орта білім беру жүйесінде диагностикалық мақсаттың болмауы.
3. Білім берудің жеке ... ... ... ... ... Оқу ... бағалауда оқушыны қызықтырмайтын, шынайылықты
қамтамасыз ... және ... ... ... душар ететін
ескірген жүйенің сақталуы.
5. Жасөспірімдердің тұлғалық, азаматтық және адамгершілік қасиеттерінің
жеткілікті дамымауы, өзін-өзі ... ... ... ... ... мен ... жоспарын сезіну деңгейінің төмендігі.
12 жылдық жалпы орта білім беру үш ... ...... ... ... беру ( 1-4- сыныптар – бастауыш мектеп)
2-саты – негізгі орта білім беру (5-10-сыныптар – негізгі мектеп)
3-саты – ... орта ... беру ...... ... ... ... ұзақтығы – 4 жыл. Бастауыш мектеп ... ... ... ... етеді және балалар 6 жастан ... Алты жас – ... ... ... және ... ең бір ... (сензитивті) кезеңі. Осындай
мүмкіндікті дұрыс пайдаланып, іске асырмаса бала бойындағы қасиеттері толық
көлемде ашылмай қалуы мүмкін.
Бастауыш мектептің ... ...... қабілеттерін ашуды, жеке
тұлғасын, оқуға деген ынтасын қалыптастыруды ... ету, оқу, ... ... және ... ... меңгеруіне көмектесу.
Бастауыш мектепте оқытудың басты мақсаттары мыналар:
1. Баланың жас ... мен жеке ... ... оны ... үйлесімді түрде дамыту, білім беру және тәрбиелеу;
2. Негізгі оқу әрекеттерін меңгерту және бақылау, өзіндік ... ... Әр ... ... ... және ... танымдық іс-әрекетке, өз
бетімен оқуға және өзін-өзі тәрбиелеуге дайындау;
4. Білім беру мен тәрбиелеу мақсаттарына жету ... оқу ... ... ... ... ... ... айналды.
1-саты
Жалпы орта білім беру (1-4 сыныптар)
Оқуды бастау жасы - 6 ... ... - 4 ... ... ...... өзін-өзі таныту мүмкіндігі мен
қоршаған ортасының шынайылығы туралы білімді игерудегі даралығын ашу, ... және ... ... яғни оқытудың келесі салаларына қажетті
танымдық қызығушылығын ... кіші ... ... біртұтас оқу
әрекетін қалыптастыруға ықпал ету.
Баланың ... ... оның ... ... ... ету. Бастауыш мектепте қажетті біліктер дағдыларды игеруге, оқу
және жазу, санау, ... ... ... жеке гигиенасы мен
денсаулығын сақау негіздерінің болуына ... ... оқу ... орта ... беру (5-10 ... ұзақтығы – 6 жыл
2-сатының негізгі бағдары – негізгі жалпы білім алуға жағдай жасау,
адамдар арасындағы және ... ... ... ... көзқарасын, өзін-өзі анықтауын қалыптастыру, тұлғаның ... ... ... және ... ... туындауына,
теориялық ойлау тәсілдері мен ғылыми таным ... ... ... қалыптасуына ықпал ететін оқу әрекетін ұйымдастыру.
Негізгі мектеп оқытуды бейіндік мектепте немесе кәсіптік бастауыш
және орта білім беру ... ... ... болып табылады.
Бұл сатының ерекшелігі оқушының ... ... ... ... ... ... болашақ бағдарын саналы таңдауына
дайындығына игі ықпал ететін педагогикалық, ... және ... ... ретінде жүргізілуі болып
есептеледі.
3-саты
Жалпы орта білім беру (11-12 сыныптар)
Оқыту ұзақтығы -2 жыл
Жалпы орта білім ... ... ... ... ... ... сатының
негізгі мақсаты оқытудың саралануы мен даралануы бағдарланған жалпы орта
білім беру, оқушулардың болашақ кәсіби қызметіне саналы да ... ... жеке және ... ... ... ... жасау.
Бейіндік оқыту жаратылыстану - ... ... және ... ... ... ... ... (профилизация) нысандары мектептің педагогикалық әлеуетін,
білімдік инфрақұрылымының мүмкіндігін, облыстың, қаланың, ... ... ... ... ... ... іске ... жалпы білім беретін ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған арнайы мектептерде
жүзеге асырылады.
Материалдық-техникалық жағдайын, кадрлық әлеуеті мен ... ... ... ... ... ... ... оқыту төмендегі
ұйымдастыру нысандары бойынша қарастырылады:
1. Бір бейінді мектеп – бір бейінді ... іске ... Көп ... ...... ... оқытуды іске асыру.
12 жылдық білім берудің басым бағыты – педагогикалық іс-әрекеттің
жеке тұлғаға бағытталуы. Тұлғаға бағытталған көзқарас – ... ... ... жаңа бағыты.
Қазақстан қоғамының қазіргі геосаяси, экономикалық және әлеуметтік
жағдайы, әлемдік ... ... ... ... ... ... ... беру жүйесін жаңғыртуды, атап айтқанда, орта білім мазмұны мен
құрылымын, мақсаттарын қайта қарауды және оқыту ... ... ... кезеңде 12 жылдық ... ... ... ... ... беру ... ... және қоғамның мүддесінде өзін-өзі белсенді етуге дайын,
өзгермелі даму үстіндегі ортада өмір сүруге бейім, ... ... ... ... білімді тұлғаны дамыту және қалыптастыру.
Білім берудің ... ... ... ... ... түлегінің негізгі құзырлылығы төмендегіше анықталады:
1. Құндылықты-бағдарлы құзыреттілік – оқушының қоршаған ... ... ... ... ... ... ... қоғам өмірінде өзінің ролін таба білу біліктілігі, азаматтылығы
мен елжандылығы. Бұл құзіреттілік ... ... ... ... қабылдай
білу білігін қамтамасыз етеді. Ең бастысы, өзінің Отаны Қазақстан патриоты
болу, азаматтық белсенділігін көрсету, саяси жүйені ... ... ... ... баға бере ... ... құзыреттілік – жалпы адамзаттық мәдениет
жетістіктері негізіндегі іс-әрекет ... және ... ... ... отбасылық және әлеуметтік өмірдің ... ... ... игеруге мүмкіндік беретін ұлттық
ерекшеліктерін тани ... Адам мен ... ... ... ... Өзі ... ... мен әлемнің мәдени көптүрлілігін түсіну және
бағалауға мүмкіндік беретін мәдени-демалыс қызметін тиімді ұйымдастыру
тәсілдерін ... ... ... мен толеранттылық идеяларына бейім болу.
3. Когнитивтік құзыреттілік – оқушының зерттеу әрекеті мен өзіндік
оқу-танымдақ процесін қамтамасыз ... ... ... Бұл ... ... қызметін ұйымдастыра білуді, тиімді ... ... ... ... талаптары негізіндегі білімді игеруде
әлемнің ғылыми ... ... ... ... ... ... беретін өзінің әрекетіне талдау және қорытынды жасау
тәсілдерін ... ... ...... ... ... пен
қарым-қатынас тәсілдерін білуді, түрлі әлеуметтік топтарда жұмыс істеу
дағдыларын, қоғамдағы түрлі ... ... ... ... ... түрлі әлеуметтік рөлдерді орындауды, өмірдегі нақты жағдайларда
шешім қабылдау үшін байланыстың түрлі объектілерін ... алу ... тіл ... ... тілін, халықаралық қатынаста шетел тілінде,
қатынас дағдылары болуын қарастырады.
5. Ақпараттық-технологиялық құзыреттілік – ... ... ... іздей білу, талдай, таңдай білу, өзгерте білу, сақтай білу, білім
мен ақпаратты ақпараттық технологиялар мен ... ... ... жүзеге асыра білу және интерпретациялау білігі.
6. Әлеуметтік өзара қарым-қатынас құзыреттілігі – ... ... ... ... қатынастар саласындағы белсенді азаматтық-
қоғамдық тәжірибе мен білімге ие болуды білдіреді. Бұл құзырет ... ... ... ... ... ... түрлі өмірлік жағдайларда
жеке басына және ... ... ... ... ете ... ... ... таңдай алуды қарастырады.
7. Тұлғалық өзін-өзі дамыту құзыреттілік. Бұл ... ... ... және саяси қоғамдық қатынастар саласындағы белсенді
азаматтық-қоғамдық қызмет білімі мен тәжірибесінің ... ... ... ... ... жағдайларға талдау жасай білуді, түрлі
өмірлік жағдайларда, яғни ... ... ... ... ... ... ... өзіндік қадір-қасиет сезімімен
ұйымдастыра білуді, өзінің өмірі мен ... ... ... жеке және ... сәйкес шешім қабылдауды және ықпал етуді қарастырады.
Аталған ... ... ... орта ... беретін мектеп
жағдайында нәтижелі әлеуметтендірілуіне игі ықпал етеді.
12 жылдық мектепке енгізілген ... және ... ... өз ... мен ... ... ... өзін-өзі кәсіби
анықтауында, болашақ кәсіби ... ... да ... ... ... ... қол жеткізуде олардың әллеуметтендірілу мүмкіндігін
кеңейтеді.
Жалпы білім беру мектебінің жоғарғы ... ... ... ... орын ала ... көбіне кәсіби ... беру ... және жас ... ... ... ... үлкен
әсерін тигізеді.
Бейінді білім беру жүйесі – жоғарғы сынып оқушыларына арналған мемлекеттік
және қоғамдық мүдделерге, жеке ... ... ... ... және ... беру саласындағы әлем-дік ағымдарға сай ... ... ... ... ... ... Бағдарлы оқыту
жүйесі әлемнің жетекші ... ... беру ... ... құрайтын
бөлшектеп саралау және даралау идеяларына ... ... ... ... ... ... ... - оқу орындарын әртүрлі типтер
бойынша бөлу; Бір оқу орнының ... ... және ... ... бейінді топтарға бөлу.
Көбіне «аға» мектеп білім беру ... ... түрі ... ... Францияда – лицей, Германияда -гимназия, АҚШ-та -
«жоғарғы» мектеп.
Оқу орнының ішінде оқытуды бөлшектеп ... ... ... ... ... онда ... орта білім беру мектебінің 1-сыныбынан
бастап 6-сыныбы бойынша барлық оқушылар жалпы ... ... ... ... ... ... ... ары қарайғы жолын таңдайды. Әрбір оқушыға
негізгі мектепте білім алуды жалғастырудың екі ... ... ... жол ... академиялық және көбіне қолданбалы және бағдарлы
пәндерден түратын жеңілдетілген оқу ... ... ... ... [1,3].
Бөлшектеп саралау және әртараптандыру идеялары топтық оқытуды ұйымдастыруда
көрініс тауып отыр. Топтар әртүрлі ... ... ... орта және баяу (АҚШ); оқушыларды қабілеттері, мүмкіндіктері бойынша
бөлу (¥лыбритания), оқу ... ... ... ... және ... ... ... білім алушының жеке оқу жоспарын
қалыптастыру тәсілі бойынша ерекшеленеді: міндетті оқу ... ... ... ... ... ... оқу ... ұсынылатын
көптеген курстарды жинақтау мүмкіншілігіне дейін (Англия, Шотландия, АҚШ
және т.б.). Әдетте, ... ... ... ... бір ... оқу ... белгілі бір санын таңдап алуы тиіс. Жоғарғы
сатыдағы міндетті оқу ... ... саны ... ... ... аз. Оқу пәні ... деңгейлерде оқытылуы мүмкін.
АҚШ-та, Жапонияда «аға» мектепте оқу бағдарламаларының екі типі ... және ... ... беру. Германияда ПРОА жүйесі ... ... оқу ... П - кәсіби курс, Р - кеңейтілген курс, О - ... А - ... курс ... ... Бұл ... міндетті және
таңдап алынған бағдарлы пәндердің көбісі жоғары деңгейде оқытылады [3].
Жалпы орта білім берудің Қазақстан Республикасындағы ... ... ... (ҚР ... ... жалпы білім беру мектебінің
жоғарғы ... ... ... ... принциптері ары қарай
дамуда. Қазақстандағы мектептік білім беру реформасын жүзеге асыру аясында
ҚР МЖБС - 2002 ... ... ... оқу ... бастап 10-11
сыныптарда қоғамтану - гуманитарлық, ... - ... ... ... ... оқыту енгізілді. Стандарт негізінде оқытудың
екі бағыты бойынша пәндік ... ... ... ... ... ... әрі ... білім беру мектептерінің 10-
сыныптарында пайдаланылған алғашқы отандық бағдарлы оқулықтарды және ... ... ... [7].
Мектептік білім беру жүйесін реформалауды жүзеге асыру жылдарында
республикада әртүрлі инновациялық оқу ... ... әрі ... ... ... бағдарлы және жеке оқытуды ұйымдастыру
бойынша белгілі бір тәжірибе жинақталды.
Сонымен бірге оқытудың жаңа ... ... ... белгілі
проблемалардың пайда болуымен қоса жүруде.
Мектептердің басым бөлігінде бағдарлы ... ... емес ... ... оқу ... ... варианттары бекітілген.
Кішігірім ауыл мектептерінде бағдарлы сыныптардың құрылуына байланысты да
проблемалар пайда болуда. Кадрлық және ... ... ... ... мектептер тиімділігі аз ішінара
бағдарлы ті енгізуде (мысалы, бір пәнді тереңдетіп ... ... ... іс ... ... ... алатын мұғалімдерді дайындау және
қайта даярлау ... өте ... ... 12 ... ... психологиялық-педагогикалық астарлары
Оқытудың тиімді және үйлесімді болуы оқушының ... ... ... ... ғана ... ... Егер оқытуды мәдениет пен
қоғамның жеке адаммен жан-жақты байланысының ұдайы процесі ретінде ... онда осы ... ... жүйелері осы арқылы өтеді.
Психологияда мынадай негізгі ... ... ... ... ... зейін, ес, ойлау, сөйлеу және қиял. Үйлесімді өзара іс-
әрекет және оны оқыту ... осы ... ... ... тұтастай дамуына жағдай жасайды.
Бастауыш мектеп жасындағы балаларға білім беру мен жалпы мақсатқа
жетуді іске асыру ... ... ... ... ... ... мен балалардың өзара іс-әрекеттерінің жеке тұлғаға
бағдарлануы;
- әрбір балаға ... ... ... ... т.с.с ... ... бала табыстылығына қатысты көрсеткіштері педагогикалық бағалауға
бағыт ұстау ... ... ... оның ... ... ... ... әлеуметтік жекебастық, танымдық,
эстетикалық ... ... және оның ... сақтауға ықпал ететін
білім алу ортасын құру;
- бала дамуының аса маңызды факторлары ретінде ... ... ... ... ... ... ... дербес, қозғалғыш және тұрақты нысандарының теңгерімділігі.
Бастауыш мектеп жасы – баланың жеке тұлғасы мен оның ағзасының одан
әрі ... ... өте ... кезеңдерінің бірі. Бұл жастағы
балалардың маңызды ерекшеліктері – олардың айналадағы ... ... ... ... ... ... табылады.
Олардың қоршаған ортадағы заттар туралы түсініктері бар, олар білуге
құштар, жаңа ақпаратты да жақсы қабылдайды. Осы ынта мен ... ... ... ... ... оның әрі қарай дами түсуіне көп көңіл
бөлуі керек.
Орта білім беру жүйесін жаңарту мәселесі баланы алты ... ... ... ... ... ... асырғалы отыр. Бұл 12 жылдық
орта ... ... ең ... ... бірі және бірегейі. Себебі,
бұрын балабақша жағдайында ... ... ... не ... үйде ... ойын ... енді ... келіп, партаға
отырып, оқушылар қатарына өтпек. Әрине алты ... ... ... ... психологиялық тұрғыдан дайын екенін көптеген ... ... ... ... ... ... ... бала
тәрбиесімен және оны дамыту жолдарымен айналысқан ... ... ... ... ... ... педагог-
психологтар: В.К.Павленко, Қ.Т.Шериязданова және тағы басқалар.
Мектепке баланы 6 жастан қабылдау дұрыс болып отыр, ... ... ... білуге деген құштарлығы мен қызығушылығы басым. Сонымен
қатар мектепке дейінгі тәрбие жүйесін сақтау орынды. Ал егер 5 ... ... ... ... ... ... болу керек.
Бұл балалардың мектепке дайындығы ... Ол үшін «12 ... ... ... ... балалардың оқуға дайындық деңгейін анықтау»
атты әдістемелік құрал басшылыққа алынды. Ол ... ... ... ... мәліметтер”, “Ата-аналарға ... ... ... ... денсаулық құжаты” т.б. жинақтай келе
оқушының психологиялық мінездемесі, психологиялық дайындық ерекшеліктері,
таным деңгейлері, ортаға қатысы, дамуы анықталды. ... ... ... ... жұмыстары алынады. Эксперимент барысында сынып пен
салыстырмалы сынып арасында айырмашылық байқалды. ... ... ... сыныптағы білім, білік және оқу дағдыларының ... ... ... бала ... ... екіншіден сабақтағы
жұмысбастылықтың болмай, сабақ ұзақтығының 35 минут болуында және жеке
оқулық ... ... ... ... ... Білім
сапасының жақсы болуына себептер көп. Отбасы, ұстаз, балалар ... ... ... ... - ... ... дамуы мен әлеуметтік даярлығы үшін
мейлінше қолайлы кезең болып табылады.
ҚР 2015 ... ... ... ... дамыту
тұжырымдамасынан:
- 6 жасар баланың оқудағы жетістігі - мектепке дейінгі психологиялық
тұрғыдағы дайындық деңгейіне байланысты ... ... 6 ... баланың дамуында қоршаған ортамен байланысындағы
үйлесімділік қатынасын 6 аспекті бойынша қарастыруға болады.
Олар: ... ... ... әлеуметтік, педагогикалық,
интеллектуалдық аспектілер.
6 жастан 1 сыныпқа оқытудың өзіндік ерекшеліктері бар екені ... ... бұл ... ... ойын түрінде жүргізіледі. Сондықтан
балалардың психологиялық ерекшелігін ... ... ... ... ... пайдалану қажет. 12 жылдық білім беруде оқу жүктемесін
азайтып, оқушының бос уақытын жеке қабілеті мен ... ... ... көзделеді. Сабақтың ұзақтығы 35 минут 5 күндік оқу ... Ал ... ... беру ... пәндік білім беруден тұлғалық-бағдарлық
бағытқа көшуінен туындап отыр [8].
Олай болса, тұлғалық-бағдарлық білім берудегі негізгі ... ... оның ... мен ... ... жете түсінуге көңіл бөлу қажет.
Оқулықтың сапалы жазылуына ... ... ... ... ұстанған
принципі тұлғалық-бағдарлық, нәтижелі шығармашылық ... ... ... ... және т.б нәтижеге бағдарланған білім жүйесін
құру болды. Оқулық - ... пән ... ... ... оқу ... ... ... толық ашылады. Оқулық-бұл оқушы мен оқытушының
бірлескен әрекеттерінің құралы. Бұдан оқулықтың білім берудің ... ... ... ... ... ... баланың өзін-өзі белсенді көрсетуі және оның барлық рухани
және дене күшінің дамуы қатар жүреді. Баланың осындай барлық ... ... ... ... та мақсатты педагогикалық ықпалдың
көмегімен туындайды және дамиды. ... ... ... ... ғана осы ... лайықты оқытудың мазмұны мен ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге болады.
Оқушылардың білімді меңгеруіндегі басты мәселе-ойлау арқылы ... ... ... ... ... ... ... (талдау,
жинақтау, пайымдау,т.б.) меңгертудің маңыздылығы сөзсіз.
Орыстың педагогика ғылымдарының аса көрнекті қайраткері К.Д.Ушинский
оқу ... жаңа ... ... ... деп ... Жаңа
мәліметтерді «ескінің легіне» қосып тіндестіру «жаңа міндетті ... ... ... ескі ... қайталанған сайын жаңа үстемеленіп қосылып
отыру керек». Ол «жаңа ұғымды меңгеру кепілдігі: ... ... ... жаңа ұғым ... әрі жеңіл меңгеріледі», - деп түсіндірді.
12 жылдық білім беруде ... ... ... ... оқып ... ... ... сараптауда аса көңіл бөлген
мәселелер мыналар:
- Жаңа материалды оқып-үйренуге ... ... ... ... ... деңгейіне байланысты ... ... мен ... пәнінің күрделі тақырыптары өтуге ыңғайлы
кезеңдерге бөлінген. Бұл бөлімдер оқу жылы ... ... ... ... қиын ... үш ... бөледі:
1-кезең: Перспективалық дайындық. Басқаша айтқанда, біртіндеп
ұғындырылатын тақырып. Бұл ... ... ... ... ... ... ... оқытуды бастау жүзеге асырылады.
2-кезең: Оқулықпен жұмыс кезеңі. Бұл кезде ... ... ... материалдар жинақталады. Оқушылар жинақтау схемалары арқылы
саналы түсінуге бағытталады. Олар ... және үйде өз ... ... өз ... ... арқылы дәлелдеуге жұмыстанады.
Сонымен қатар осы кезеңде бірқатар ұғымдар ... ... оза ... ... да орындалып, оқушылардың
материалдарды қабылдау мүмкіндіктері артады.
3-кезең: Үнемделген ... ... ... ... ... ... қалыптасады. Бұл қатені үнемі түзетіп отырудан гөрі, одан
алдын-ала сақтандыруға үйретеді. ... ... ... ... ... ... ... бола алады. Дидактикалық және ... ... ... ... ... осы ... туралы
пікірлерді жан-жақты талдай келіп, жаңа материалдарды оқып ... ... ... ... істе ... нақты қолданысын әлі
де толық таппай отырғаны оқушылардың білім сапасын арттыруда үйрету,
жетілдіру, ... ... аса ... ... ... екенін
көрсетеді.
4 жылдық бастауыш, 6 жылдық негізгі және 2 ... ... орта ... ... ... ... жас ... сәйкес келеді.
Білімді жаңғыртудың негізгі міндеттерінің бірі - оқытуды жеке-
даралауға бағыт ... және ... ... ... жағдайында
оқушылардың әлеуметтенуін қамтамасыз ету. Бағдарлы оқыту - білім беру
процесінің құрылымын,мазмұнын және ұйымдастырылуын өзгерту есебінен білім
беруді жеке-даралау және ... ... Бұл ... ... және қабілеттіліктерін толық ескеруге, білімді жалғастыруға
және қазіргі заманғы мамандықты алуға ынталылықты қалыптастыруға ... ... ... психологиялық сүйемелдеу ұйымдастырылғанда
анағұрлым тиімді шешілуі мүмкін. Сүйемелдеу дегеніміз - өмірлік таңдаудың
әртүрлі ситуацияларында даму субъектісінің ... ... ... ... ... ... ететін әдіс.
Бұл ретте әрбір нақты жағдайда даму субъектісі ретінде бала да, оның ата-
аналары да, педагогтар да, ең ... орта да ... ... Таңдаудың әрбір
ситуациясы дамудың қайсы бір бағдарламалық өрісінен туған шешімнің көптеген
варианттарын тудырады. ... даму ... ... ... ... ... өз ... субъекттің жауапкершілігі
ретінде түсіндірілуі мүмкін. Бағдарлы оқытуды психологиялық сүйемелдеудің
мақсаты ... ... жеке ... ... ... ... ... қолдану негізінде оқушылардың кәсіптік ... ... ... ... ... ... жүргізу әрі
қамтамасыз ету болып табылады.
1.4. Жалпы білім беру тұжырымдамасын іске асыру
жағдайлары
12. жылдық жалпы орта ... беру ... іске ... жолдары
мынадай:
1) 12 жылдық жалпы орта білім берудің ... ... ... ... Білім берудің пәндік стандарттарының тұжырымдамалық-әдістемелік
негіздері мен мазмұнын ... ... ... ... ... жаңа заң ... және тиісті
нормативтік-құқықтық актілерді әзірлеу;
4)Күтілетін нәтижелерге жетуді бағалаудың рейтингтік жүйесін әзірлеу;
5)Оқу-әдістемелік және ... ... ... ... ... психологиялық қызметті бейіндік оқытудың жаңа нысандарын
құру;
7)Мұғалімдерді ... ... мен ... ... ... нәтижеге
бағдарланған оқытуға бейімдеу;
8)12 жылдық оқытуға көшуді қаржылық және материалдық-техникалық қамтамасыз
ету.
Осы Тұжырымдаманы іске асыруға жауапты орындаушылар 12 ... ... ... ... ... орталығы,
Ы.Алтынсарин атындағы қазақ білім академиясы, Ұлттық білім беру ... ... ... ... ... республикалық ғылыми-
практикалық орталығы, Білім беру мен тестілеудің ... ... ... ... ... орталығы, Білім беру жүйесіндегі
басшы және ... ... ... арттыратын
республикалық институты, білім беруді басқару органдары мен оған қарасты
ұйымдар болып анықталды.
 Қазақстан Республикасының білім беру ... ... ... ... ... ... қазіргі заманғы сапасын қамтамасыз ету және ... ... ... құраушыларын жеке тұлғаның, ... және ... әрі ... сұраныстарына сәйкестікке келтіру болып табылады [2].
Жаһандандыру жолымен келе ... ... ... ... ... тез бейімделу қабілеті тұрақты дамудың ең маңызды факторы болып
табылады. Кез-келген ... ... ... ... ... беру ... ... анықталатын оның әлеуметтік капиталының
дамуына байланысты.
Қазақстанда жүргізіліп отырған білім беру ... ... ... ... ... қамтиды, дегенмен жалпы білім беру мектебінің жоғарғы
саты-сын ауқымды өзгерістер күтіп отыр. Жалпы орта ... беру ... ... рыногының сұраныстарын ескере отырып, 12 жылдық мектептің
жоғарғы сатысындағы оқушыларды әлеуметтендіруді көздейтін ... ... ... ... ... ... беру ұйымдарымен икемді байланысын
шыңдауға бағытталған.
12 жылдық білім берудің негізгі ... ... ... ... құрылымы мен мазмұнын толықтай өзгерте отырып, ... ... ... ... ... де, білікті, парасат пайымы мол, ... ... ... боп ... тәлім мен тәрбие беретін ... ... ... ... ... жүгі ... ауыр дей отыра, сонымен
қатар оның ұлағатты ұлы жол екенін естен шығарып алмаған жөн. ... ... ... жаңалықты жатсынбай қабылдайтын, ұлттық қасиеттеріміздің
асылдарын асқақтата отырып, шәкіртінің жанына кұятын ұстазды ғана ... ... ... ... ... Жаңа көзқарастағы мұғалім - рухани
байлығы мол, өз ісінің шеберіне ... және ... ... ... ... ... ... өз мүмкіндіктеріне баға беретін
әлемдегі білім беру ... даму ... ... ... ... ... ... алатын деңгейін естен шығармаған жөн.
1.5 12-жылдық оқытуға көшу барысында информатиканы оқытудың негізгі
бағыттары
Орта білім беру ... ... ролі ... ... ... ... негізін кұрайтын ақпараттық және
коммуникациялық технологияны пайдалану ... ... ... ... ... етіледі. Олай болса, білім беру
жүйесін ақпараттандыру ... жас ... ... енуге тәрбиелеуіміз қажет. Сондықтан ... ... екі ... ... байқалады:
Бірінші үрдісте информатика "ақпаратты жинақтау, ... және ... ... пән ретінде қарастырылады. Ол ... ... ... ... тәсілмен сипатталады. Мұнда
информатиканың ... ... ... және программалау бөлімдері
қарастырылады. Аталған бөлімдерге ... тыс ... ... ... ... ортамен байланысының бірте-бірте жойылып, оның "жорымал"
өмірге енуіне әкеліп соғады. Бұл оның негізгі кемшіліктерінің бірі ... әрі бұл ... ... де дәлелденіп отыр.
Екінші үрдіс "ақпараттық бірліктердің" білімге айналуымен сипатталады. Ол
әлемнің жүйелік- ақпараттық бейнесін окушылардың шығармашылық ... ... ... ... ... қалыптастыруды көздейтін, адамның
дүниетанымының құрамды бөлігі болып табылатын интеллектуалды ... ... ... ... үрдіс адам мен ақпараттық ... - ... - ... ...... - оқушы") арасындағы
өзара жеке тұлғалық бағыттағы қарым-қатынасты зерттеуді қажет етеді.
Осы процесстер мен компьютердің көпфункционалды ... ... ... ... ... ... ... "үрдіс" те бар. Бұл үрдіс орта білім беру ... ... ... ... міндеттерінің біріне енген. Ал
информатиканың синтездеуші мазмұн ретінде ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... береді [3].
"Информатика" пәнін "гуманитарлық парадигма" тұрғысынан оқытуда және оқу-
тәрбие процесінде компьютерлік техниканы тиімді ... іске ... беру ... ... маңызды роль атқарады. Сондықтан
аталған пәннің мазмұны оқытудың педагогиқалық талаптарына сай болуы ... орта ... беру ... ... ... ... ақпараттарды беру, өңдеу, сақтау, жеткізу және оны ... ... ... ... яғни ... ... қаруландыру;
• оқушылардың оқу үрдісінде компьютерлік техниканы өзіндік даму мен оны
іске ... ... ... ... ... ... ... дағдыларын қалыптастыру;
• оқушының логикалық-құрылымдық және алгоритмдік-шығармашылық, ойлау
қабілеттерін дамыту, ынта-ықыластары мен шығармашылық ... ... ... міндеттер анықталынды:
-информатиканы 7-11 сыныптарда оқытудың мазмұнын ... 7-11 ... ... оқу ... ... 7-11 ... ... әдістемелік жүйесін жасақтау.
Аталған міндеттер қазіргі таңда ... 7-11 ... ... ... ... ... ... бойынша информатика мазмұны мынадай екі ... ... ... ... компъютер — оқыту объектісі;
2) компьютер - әмбебап таным құралы. Оқушы таным субъектісі болған кезде
бұл екі ... ... ... ... ... ... мазмұнын
кұрайды.
Сонымен информатика курсының негізгі мектептегі мазмұнының кұрылымы мынадай
үш ... ... ... шоғырланған: біріншісі — компьютерлік
техникамен ... онын ... ... ... мен ... ... танысу; екіншісі — алгоритмдеу және программалау негіздерін
оқып, үйрету; үшіншісі — ... ... ... ... (бұған
оқушылардың өз бетімен компьютер арқылы жүргізген танымдық әрекеттері ... ... ... оны ... ... ... ... дидактиқалық мүмкіндіктерін ескеру; оқытудың ... ... ... және ұлттык, аймақтык ерекшеліктерді
ескеру талаптары да қамтылды.
Білім беруді ақпараттандыру ... ... ... ... ... ... ... информатика.
2. Ақпараттык технологиялар.
3. Әлеуметтік информатика.
Информатиканы оқытудын негізгі нысандарына ақпараттык, жүйелер мен ... және ... ... ... ... Информатиканың базалық
курсы төмендегідей 4 аспектіні қамтамасыз етеді:
- ... ... Ол ... ... ... ... біртұтас ақпараттық әлем бейнесін қалыптастырумен тығыз байланысты.
- алгоритмдік. Ол ... ... ... олардың берілуі мен
орындалу тәсілдерін қалыптастыру және ... ... ... ... ... ... Ол компьютерді оқыту және дидактикалық құралы ретінде
қолдану түсініктерін меңгертумен, ... ... және ... ... ... ... зерттеушілік. Ол оқушылардың шығармашылық, өзіндік танымдык іс-әрекетін
қалыптастырумен байланысты.
Аталған аспектілер 12-жылдық оқытуға көшу барысында информатиканы ... ... ... ... ... ... оқыту бағыттары
мен оқытудын сапасын арттыруға қолданылатын ... ... ... ... берілген. Бұл модульдің негізгі идеясы ақпараттық
қоғам жағдайында ақпараттық сауаттылығы ... ... ... жеке тұлға ретінде жас ұрпақты тәрбиелеуге бағытталған.
"Информатика" пәнінің даму болашағы мына көріністерге байланысты:
І.Пәннің жалпы білімдік, дүниетанымдық ... ... ... ... формальдау, моделъдеу және компьютерлік ... ... ... шешімдерді таңдай білуге бағытталған оперативті ойлау қабілетін
дамыту.
2.Информатиканың ғылыми пән ретінде қалыптасуы, атап айтқанда, әлеуметтік,
экономикалық, ... ... ... ... және ... ... даму ... информатика. Мұнда ақпараттың жалпы ... ... және ... ... ... ... ... сонымен
қатар әр түрлі ақпараттық орталарда ақпараттық үрдістерді жүзеге асырудың
негізгі заңдылықтарын ... ... ... ад ... құралдары. Мұнда ... ... ... ... мүмкіндіктері және аймақтық желілер
арқылы ақпараттарды алмасу қызметтері туралы мәселелер қарастырылады. Әр
түрлі ақпараттарды ... ... және ... ... одан әрі
жетілдіру бағытында ақпараттық ... даму ... ... ... ... ... мен ... технологиялардың
казіргі қоғамдағы алатын орны, ақпаратпен және ... ... ... ... ... және ... нормалары, жеке тұлға мен
қоғамның ақпараттық қауіпсіздігі төңірегіндегі ... ... ... ... оқу ... ... орны ... оны
оқытудын мақсатын игерту, информатика ... ... мен ... қалыптастырудың бірнеше кезеңдерін бөліп көрсетуді талап етеді.
Бірінші кезең (2-5 ... - ... ... Онда ... ... ... ... қарапайым компьютерлік жаттығу
программалары мен дамытушы компьютерлік ойындарды беру арқылы ... ... ... ... ... ... (6-10 ... - базалық курс. Ол информатика пәні ... ... ... ... ... дайындық деңгейін қамтамасыз
етеді. Бұл кезең нақты ... ... ... ... ... мен ... ... сонымен қатар компьютерді үйренуде,
одан әрі кәсіптік білім қызметінде оны еркін, әрі тиімді
қолдана білу ... ... ... "Информатика" пәнінің
базалық мазмұны төмендегі материалдар көлемінде ... ... ... ... ... ... ақпараттық
технологиялар, формальдау және модельдеу, алгоритмдеу және программалау,
телекоммуникация және әлеуметтік информатика.
Үшінші ... (11-12 ...... пәні ... ... ... мен мазмұны жағынан сараланған ... ... ... ... ... бағытталған оку материалдарын меңгеруді жалғастырады.
11-12 сыныптарда "Информатика" пәнін кәсіби ... ... ... жаратылыстану-математиқалық, қоғамдық-гуманитарлық және техникалық
бағыттар бойынша ... ... ... ... ... ... ... қарастырылған: теориялық информатика, ақпараттандыру
құралдары, ақпараттық технология, әлеуметтік ... ... ... ... информатиканың және ақпараттық ... ... ... ... ... ... қатар, программалау тілдері
тереңдетіліп, оқытылады.
Қоғамдық-гуманитарлық бағыттар бойынша информатиканы оқыту мына бағыттар
негізінде ... ... ... ... технология,
телекоммуникациялық желі, әлеуметтік информатика. Мұнда оқу материалдары
информатиканың және ... ... ... ... ... ... ... қарастырылады.
Техникалық бағыттар бойынша информатиканы оқыту мына бағыттар ... ... ... ... ... ... Мұнда оқу материалдары информатиканың техникалық
қызмет саласында қолданылу ... ... ... мәселелерден информатиканы кәсіби бағытта
оқытудың ... ... ... ... қай ... ... оқытылса, сол бағыттың сағат көлемі арттырылып, ... ... ... ... Мысалы, физика-математика бағытындағы арнайы
мектептер үшін «Есептеуіш математика және ... ал ... ... ... «Ақпараттық модельдеу» курстар оқытылатын болады.
Мұндай курстар ... ... ... ... «қолданбалы» бағыты ақпараттық қызметтер
белгілеріне байланысты ... ... ... ... технологияны кез келген салаға кұрал ретінде қолдану
мүмкіндіктері ... 12 ... ... ... ... ... ... Информатиканың ғылым және орта мектептегі оқу пәні ретінде
қалыптасуы
Жалпы білім беретін орта мектепте «Информатика және ... ... ... ... ... педагогика ғылымының жаңа саласы
пайда болды, оның зертеу объектісі – информатиканы оқыту әдістемесі деп
аталады.
Мұнда ... алға ... ... ... ... ... қарастырылады. Оқыту заңдылықтары информатика дамуының нақты
кезеңіне сай зерттеледі. Қазіргі уақытта ... ... ... даму ... оның ... мәселелері теориялық жағынан зерттеуді
талап етеді. Педагогика ғылымынығ осы саласы тұтас, әрі толық бір ... үшін ... ... ... оқытылуы зерттелуі керек; мектепке
дейінгі кезеңде, мектепте, орта оқу ... ... ... ... информатиканы өзінше оқитындар үшін. Жалпы оқытудың негізгі
мақсаты – ... ... ... ... жас және ... ... оқыту теориясында негізгі орын алған мәселе-
дамыта отырып оқытуды зерттейтін бағыт.
«Информатиканы оқыту әдістемесі» пәні ... ... ... ... ... және ЕТ негіздері » пәні енгізілгеннен соң
педагогика ... жаңа бір ... ... қалыптасты. «Информатиканы
оқыту әдістемесі» пәнінің зерттейтін ... ...... болып табылады. ИОӘ курсы жоғарғы оқу орындарында 1985 ... ... ... ... пән ... ... 20 жылдан аса уақыт
болғанмен ИОӘ пәні әлі өз дәрежесінде педагогикалық және теориялық негізі
толық ... ... ... ... ... 2 ... бөлімді қамтиды:
жалпы әдістемелік бөлім, онда ИОӘ -нің жалпы теориялық негізі беріліп,
басты программалық – ... ... ... ... ал ... ) әдістемелік бөлімінде мектептегі ... ... ... және ... оқу ... ... оқыту әдістемесі қарастырылады.
Өткен ғасырда әлемнің ғылыми бейнесі ертеректе екі негізгі ұғым
төңірегінде ... ... зат және ... Сөйтіп, ғылыми көзқарасты
қалыптастыруда негізгі ролді осы ұғымдарды сипаттайтын ғылымдар атқарады:
физика. химия, математика. Мысалы, ... мен ... ... заңы ... мен химияның ғана заңы е,мес, универсал ғылыми принципке айналды:
«жоқтан ешнәрсе пайда болмайды».Мұндағы негізгі ... ... ... айтылып жүргеніндей ақпараттық факторларға байланысты.
Дәлірек айтсақ, алдыңғы кезекке жеке ... ... ... ғана ... ... ... мен өзара әсерлесу мәселесі қойылды. Бұл мәселемен
айналысатын ғылым информатика деп аталады.
Сонымен, информатика – ЭЕМ- дың ... ... ... ... ... өлшеу мен өңдеудің әдісі, тәсілдері мен ... ... ... ... ... ғылымын адамзат тек
ЭЕМ- нің ... ... ғана ... ЭЕМ ... ... ... жүзеге асырады. Сондықтан ЭЕМ – да ... ... ... ... ... ал ... есептегіш техникалар – оның
материалдық базасы.
Адам қызметінің ... ... ... ... ақпараттануы жағдайында және
информатиканың басқа ғылымдар жүйесіне енуі. ИОӘ ... кез ... ... болады.
Мысалы философиямен байланысында әлемнің жүйелік-ақпараттық ... мен тіл ... ... ... мәтіндік редактор,
мәтінді айырып тану (распознование) жүйесі, компьютерлік аударма құралдары,
жасанды интеллект ... ... ... экономика бойынша
(компьютерлік модельдеу), ... және ... ... ... мультимедиа жүйесі) т.с.с.
Оқу үрдісінде оқушыларды оқыту нәтижелерінің ... ... ... ... ... шеберлігіне байланысты.
Жалпы орта мектептерге «Информатика » пәні ... ... ... ... және ... ... ... мамандықтары бойынша информатика ... ... ... ... оқу ... ... ... мыналарға бағытталды:
• болашақ мұғалімдердің орта мектепте оқытылатын «Информатика » ... ... ... ... ... ... кабинетінің жабдықталуымен таныс
болуы;
• мұғалімдердің алгоритмдеу, бағдарламалау тілдері мен бағдарламалық
құралдарды пайдалана алу ... ... ... ... болашақ мұғалімдер үшін информатиканы оқытудың
әдістемесінің жетіспейтіндігін көреміз.Сол себепті, мектепте информатика
пәнінің ... ... ... ... ... ... уақытта Э.И.Кузнецов, М.П.Лапчик, С.А.Жданов, М.В.Швецкий,
И.А.Румянцев және т.б. ... ... ... ... ... ... болашақ мұғалімдердің кәсіптік дайындау құрылымы
қалыптасты.Мектептегі есептеуіш ... ... ... ... ... ... ... іскерлікті және шеберлікті
арттыру үшін болашақ ... ... ... ... ... ету ... Әдістемелік дайындық болашақ мұғалімнің информатиканы
оқыту әдісін меңгеруіне мүмкіндік береді. А.М.Пискунов, ... ... және ... да ... мен психологтардың
жұмыстарында мұғалімдерді дайындап ... ... ... ... ... ... әдістемелік дайындау мазмұны мен
құрылысын жетілдірудің негізгі бағыттарын тұжырымдап шығаруға болады:
- әдістемелік, ... ... ... ... ... ... ... информатиканы оқытудың әдістемелік жүйесін дамытуда
қазіргі заман талаптарына сай келетін әдістемелік ... ... ... оқыту әдістемесінде жеке ... ... ... жүйесінің элементтерімен толықтыру және дамыту.
Информатика мұғалімінің кәсіптік дайындалуының үлгісі негізгі үш
бөлімнен құрылады.Олар:
1. ... ... ... және ... ... Жаңа ... технологиямен жұмыс істеуде іскерлігін, бейімділігін,
шеберлігін арттыру.
3. Информатика және есептеуіш техника саласында базалық білімін ... ... ... ... ... пайда болуы және қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... -
ақпараттың құрылымы ортақ қасиеттері, сонымен қатар ақпаратгы іздеу,
жинақтау, сақтау, ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Мектеп информатика курсы мазмұны қалыптасу және жетілдіру жылдарында елеулі
өзгеріске ұшырады. Оқушыларды оқыту, білімін дамыту және тәрбиелеу үшін бұл
пәннің ... және ... ... ... үрдістеріне қатысы
информатиканы оқыту әдістемелік жүйесін дамытуды кем ... ... алты ... ... ... кезең, өткен ғасырдын 50-жылдардьң ... ... 1985 ... ... бұл ... ... кезеңі деп айтуға болады. Бұл кезеңде
оқушыларға программалау негіздері мен кибернетика элементтері ... ... Ол орта ... ... жалпыбілімділік іргелілік
негіздеріне дайындауды кұруда танымал ғалымдар А.П. Ершов, С.И. Шварцбурд,
В.С. Леднев және А.А. ... зор үлес ... ұзақ ... және ... ... ... оқушыларға әлемнің
ақпараттық бірлігін және алгоритмдеу ... ... ... және ... ... мәнін, жалпы орта білім
беру мазмұнына әртүрлі табиғат ... тән ... ... ... ойлау қабілетін және интеллектісін дамытатын жеке пәнді
енгізу қажет екендігін ... ... ... ақпарат және ақпараттық ... ... ... тарату, түрлендіру, кодтау), модель, алгоритмдер
жүйесі және ақпаратты ... ... ... ... ... ... мектеп информатика курсының іргелі ... ... ... кезде информатика ауқымы бойынша әрбір
адамға қажетті және білім алу кезеңіне сай өзекті және қазіргі кезге ... ... ... тұжырымдалды.
1980 жылдан 1985 жылдардың аяғына дейінгі аралыққа дейін созылған
екінші кезең мектептерде А.П. ... ... - ... ... ... ... ... іске асырылуымен сипатталады.
1985/86 оқу жылында жоғары сынып оқушыларына «Информатика және есептеуіш
техника негіздері» (ИЕТН) деп аталатын ... оқу пәні ... ... ... ... ... ... арнап байқау оқу кұралы,
мұғалімдерге арналып әдістемелік нұсқау жасалып, сонымен қатар педагоггарды
- математика және ... ... ... ... ... ... ... практикасында бұл оқу пән ... ... ... ... Бұл ... ... мұғалімдердің ғылыми-әдістемелік дайындықтарының жетіспеушілігінен,
мектептердің есептеуіш ... ... ... ... ... тек қана ... тілінің көмегімен өзара әрекет ... ... ... ... және ... ... ... түрде қолданудың жинақтаған тэжірибесі деңгейінде информатика
негіздерін оқытудың әртүрлі ... ... А.П. ... ... ... А.Г Гейн. В.А. Каймин және А.Г ... ... ... ИЕТН ... үш альтернативті оқулық
шығарылды. Олар алгоритмдеу және программалау негіздеріне негізделді [7].
1990 ... ... ... ... ... ... ... сауаттылығы» ұғымымен байланысты. Бұл жағдайда информатиканы
оқыту мазмұны оқушыларды ... ... ... ... ұғымдарын
және әртүрлі пән аумақтары бойынша ... ... ... ... ету біліктіліктерін;компьютер қызметінің ерекшеліктері жайлы
ұғымдарын және қиын емес ... ... құру ... бағыттауды есепке алумен құрастырылды.
Базистік оқу жоспарында ИЕТН пәнінің аты «Информатика» болып ... ... ... мектептері компьютермен, мектеп информатикасының
тарауларын оқытуға қажетгі ... ... ... ... ... түрде ақпараттық технологияға оқыту ... тән ... ... өз ... ... баяндауы,
педагогикалық білімі жоқ информатика мұғалімдерінің артық және бақылаусыз
жасаған «авторлық» бағдарламалары, курстың ... ... ... мен ... ... ... ... соқты, информатика курсының
осындай бағыты іргелі дамыту, жалпыбілім негізхдерін қамтамасыз ете алмады.
Сонымен қатар мектеп курсы қоғамды және ... ... ... үрдісі
жалпы жағдайының дәрежесіне, ... ... ... ... байланысты информатика аумағында бүгінгі күнде ... ... және ... ... ... ... Мектеп
информатика курсының мазмұнындағы программалауға оқытудың ... ... ... алуы алдағы уақытта информатиканың іргелі
негізінің ығыстырылып шығарылуына ... және олар ... ... ... ... ... қолданбалы аспектілерімен
ауыстырылды.
Жалпы білім ... пән ... ... ... ... ... елдегі экономикалық жағдай және мектептерді компьютер-
мен жабдықтау бағдарламасының орындалмауы, мектеп информатика курсы ... ... ... ... ... мамандардың
жетіспеушілігі, мектептерді компьютерлендіру мәселелері, ... ... ... және ... ... мен ... есепке алмай, шетелдік
үлгілерді көшіруге ұмтылу осылардың барлығы оны оқытудан бас ... ... ... информатиканы тек жоғары ... ... ... ... ... ... ... Информатиканы
оқытуды төменгі сыныптан, яғни кіші жастағы оқушылардан ... ... ... ... ... оқу пәні ... оқушы-лардың
логикалық-алгоритмдік ойлау стилін, компьютерді тиімді пайдалану
біліктіліктерін ... ... ... ... сыныптан бастап оқыту оқушылардың басқа мектеп пәндері ... ... ... мен ... ... ... ақпараттық технологияларды пайдалануға белсенді шығармашылық
зерттеу-шілік және ... ... ... ... ... белсенді дамытуға мүмкіндік
береді.В.С.Леднев ақпараттың бірегей табиғатын түсінуді ... ... ... ... ... ... ... толық және жүйелі
түрде түсінуге мүмкіндік беретін және ғылымның іргелі негіздерінен құрала-
тын жекеше жалпыбілімдік ... ... ... ... ... ақпаратгык ... ... ... ... курсының «құдыреті» болып ... ... ... оқушылардың меңгерген әдістері мен құралдары
басқа оқу ... ... ... ... ... және ... ... кеңінен енгізілуі керек.
90-шы жылдардың ... ... ... ... төртінші
кезең, мектеп ... ... ... ... ... ... кездегі ресми құжаттарда информатиканың жалпыбілімдік
қызметтеріне, осы ... ... ... және ... ... шешудегі
потенциалдық мүмкіндіктеріне назар аударуды күшейтудің қажеттілігі
аталып ... ... орай ... ... ... есептерінен оқушылардың информатиканың
негіздерін меңгеруіне және ... ... ... қалыптас-
тыруға көшу қарастырылған. Ақпаратгық мәдениет ... ... ... ... ... ... ақпаратпен жұмыс істеудің
моральді-этикалық және кұқықтық нормалары жайлы, сонымен ... ... ... ... ... түсініктерін меңгеруі ... ... ... ... ... ... ақпараттық
үрдістер және ақпаратты бейнелеу, компьютер және программалық жабдықтау,
алгоритмдеу және программалау, ... және ... ... ... ... мазмұндық-әдістемелік желілері анықталған.
Бұл мазмұндық-әдістемелік желілері ... ... беру ... ... өзегі болып табылады. Сондықтан информатиканың
пропедевтикалық, базалық және ... ... ... ... ... отырып, оқытуды осы мазмұндық-әдістемелік желінің айналасында кұру
қажеттігі туды.
Бұл сөзсіз мектеп информатиканың іргелі мәнін күшейтуге және бұл оқу ... ... ... әсер ... ... ... ретінде «Информатика» білім беру ... ... ... ... ... ақпараттандыру құралдары
(программалық және техникалық), ақпараттық технологиялар және әлеуметтік
информатикадан ... ... ... өту ... ғылым мен білім беруді
сабақтастыру жолындағы маңызды ... ... ... ... ... ... пропедевтикалық. базалық және кәсіпке
баулу курстарын қамтитын үздіксіз үшкезеңдік құрылымы ... ... ... жатады.Стандартты жасау негізін информатиканы үздіксіз оқытудың үш
кезеңді құрылымын ескеру, мазмұнға эксперимент түрінде тексерілген ... ... ... ... ... мен ... мәнділігін
күшейту сол сияқты, оны математикаға да, технологияға да ... ... ... ... ... оқу бағдарламалары мен оқу ... ... оқу ... енгізуді, мектептің бағдарлы
оқыту бағыттарын, оқушының- ... ... ... ... ... ... Оқу процесі – оқытудың жинақталған жүйесі
негізінде құрылады.
Технологиялық ... ... ... ... ... Оқу ... тек қана оқылатын материалды ғана емес
жоғары сыныптағылардың қызмет ... ... ... ... жобалау және т.б.
Жоғары сыныптағылардың бағдарлы оқытуын ұйымдастыру мен дамыту ... ... ... ... ... кәсіби ойлауын
өзгертуді, білім беру ... ... ... ... ... мен ... қарастырады.
2.2 Жалпы білім беретін орта мектепте информатиканы оқытудың әдістемелік
жүйесі
Мектеп информатикасының білім беру және ... ... және ... ... білім беру мазмұнының міндетті
минимумына» сәйкес құрылған информатика және ақпараттық ... ... ... жаңа оқулық және оқу құралдары (мысалы, Н.В. Макарова,
И.Г. Семакин және т.б. ... ... ... ... ... Авторлар информатиканың маңызын ғылым мен оқу пәні ретінде,
сондай-ақ мектеп информатика курсының ... ... ... ... өте жақын болғанымен, олардағы мектеп курсы ... ... мен ... ... ... ... информатика қурсының жағдайын талдау, оның даму болашағын түсіну
информатика курсында ақпараттық үрдістер мен ... ... ... ... ... ... информатикасы курсының әдіснамалық ... ... ... ... технологиялардың, оқушылар бойында
жалпыоқулық және жалпыинтеллектуалдық ... ... ... ... ... ... ... береді.
Қазақстан өз тәуелсіздігін 90-жылдардың басында алғанына ... мен ... ... саласы Қазақстанда өз бетімен Ресей
мемлекетінсіз бірден дамып кете алмады. Сондықтан да, 1998 және ... ... ... ... беру ... ... ... оқытуға қойылган мақсаттары мен ... сол ... ... беру ... жағдайына сәйкес және
жоғарыда көрсетілген ... ... ... сай. Әрі сол ... Ресей
стандартының негізгі тұғырнамалары ешбір өзгеріссіз қайта тұжырымдалды.
Казақстан Республикасы үшін информатиканы оқытудың ... ... даму ... мектеп информатикасын оқытуды іргелендірудің жалпы
білім ... ... ... ... қажет. Осыған байланысты
болашақта мектеп информатикасының іргелі негіздерін бөліп көрсету ... жас ... ... оқу материалының мазмұнын бейімдеу
және оқу уақытының нормативін бейімдеу бойынша, курсты кұрастырудың өзегін
анықтау бойынша, пәнішілік және пәнаралық ... ... ... бойынша
іздену жұмыстарын жүргізу қажет.
«Информатика» оқу пәнінің мазмұнының ядросы келесі жалпы ... ... ... ... өзара байланысқан мазмұндық желілерін
кұрайды: ақпаратты бейнелеу және ақпараттық үрдістер, ... ... ... ... және ... ... информатика мәселелері. Бұл мазмұндық желілер
информатиканың ... ... беру ... мазмұнды өзегі болып табылады,
сондықтан да оқу пәнін басыңқы бағдары информатиканың базалық және ... ... ... қиындык деңгейін арттыра отырып, оқытуды
қамтамасыз ететіндей концентрлі болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... оң ... тигізді және
нәтижесінде осы оқу ... ... ... алып ... білім жүйесіндегі ... ... ... ... 5 ... өзара иерархиалық түрде байланысқан
компоненттерден тұрады. Олар : пәнді ... ... ... ... мен ... 2.1. Информатиканың әдістемелік жүйесінің сызбасы.
Оқытудың әдістемелік жүйесі дегеніміз – оқушыны ... ... ... оқу ... ... байланысқан және бір-біріне
себепші болатын оқыту түрлерінің, формаларының және жоспарлау мен өткізу
құралдарының, бақылау мен ... ... ... ... курсын оқыту компьютердің бар болуымен тікелей байланысты,
яғни оқыту құралының болуының өзі сабақтың мазмұнын анықтаса, ал мазмұны өз
кезегінде ... ... мен ... ... ... ... ... конфигурациясының бар болуына сәйкес информатика пәні
мұғалімі білім мазмұнын білім стандартының негізінде ... ... ... ... ... ... сипаттамалары:
- оқу процесін ғылыми негізде жоспарлау;
- теория мен ... ... ... оқу ... оқытудың жоғарғы деңгейдегі қиындығы мен оны жеделдете
оқыту;
- оқушылардың белсенділігі мен өз бетінше ізденімпаздығы;
- оқу процесін техникалық оқыту құралдарымен жабдықтау;
- ... ... ... ... ... ... пәні мен оның мазмұнының ... ... сай ... оны оқыту мақсатына да өзгерістер енгізіліп, қазіргі кезде ... ... ... ... ... орта ... беру жүйесінің мемлекеттік стандартында
(1998 ж. ) курстың жалпыбілімдік маңызының үш аспектісіне ... ... ... ... « ... ... айналадағы дүниені талдаудың жүйелік-
ақпараттық тәсілі, ақпараттың басқарудағы ... ... ... ... ... ... түсінікті
қалыптастырумен байланысты;
• «алгоритмдік» ... ... ... ойлау қабілетімен
байланысты;
• «пайдаланушылық» аспект, оқушының компьютерлік сауаттылығын
қалыптастырумен, оны ... ... ... қолдану
жағдайындағы практикалық қызметімен байланысты.
1. Ғылыми дүниетанымдық негіздерін қалыптастыру.
Зат, ... ... ... ... үш ... ... ... қазіргі дүниенің ғылыми бейнесі: ақпарат (ақпараттық процесстер)
жайлы түсінікті қалыптастыру ;
әртүрлі табиғаттың өздігімен басқарылатын ... ... ... ... ... ... Ақпаратпен жұмыс істеудің жалпыбілімдік және жалпымәдениеттік дағдысын
қалыптастыру.
Бұл жерде көңіл бөлетін нәрсе: ақпарат көздерімен ... ... ... ... ... пен білімді салыстыру, ... ... ... ... ... қауіпсіздікті бағалау
3. Оқушыларды болашақта кәсіптік ... ... ... өзгеруіне және экономикада ақпараттық сектордың үлес
салмағының өсуіне байланысты ... ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру және ақпараттық
технологиялар құралдарын меңгеру, басқару саласындағы дайындық т.б.
4. ... және ... ... ... ... ... ... алу жүйесіне көшу.
Жоғарыда айтылған тұжырымдамалардың негізінде Информатика пәнін оқытудың
құрылымының ... ... ... ... ... білім
(пропедевтикалық курс), базалық деңгейдегі жалпы орта білім (негізгі) ... ... ... орта ... осы ... ... оқу
пәнінің мақсаты да белгіленген.
Ал, енді информатиканы оқытып, үйретудің ... ... ... орта және кәсіптік бағдар беретін мектептерде тәрбиелеу мен білім
берудің жалпы мақсаттарымен, сонымен ірге ... ... ... және ... ... ... ... анықталады.
Сонымен, мектептің алдына төмендегідей үш негізгі мақсат қойылады:
1)білім беру;
2)тәрбиелік;
3)практикалық.
Енді мектепке тән осы ... ... ... оқытудың
жалпы мақсаттарына қатысты болатынын көрсетейік.
1. Мектепте информатиканы оқытудың ... беру ... - ... информатика ғылымы негіздерінің алғашқы фундаментальды білімін
беру, оқушыларға осы ... ... ... ... ... ... және сапалы түрде меңгеруге қажетті іскерліктер мен
дағдыларды қалыптастыру болып табылады.
Информатика ғылымының жалпы ... ... ... өте ... ... негіздерін меңгеру оқушылардың жалпы, ақыл-ойын
дамытуға, олардың ойлау және ... ... ... ... етеді.
Сонымен, информатиканы оқытудың білім беру – дамытушылық ... ... ... ... жеке ... қасиетін қалыптастыруға,
ақыл - ойын, ойлау өрісін, ынтамен ... яғни ... ... ... бағытталған.
2. Мектептегі информатика курсының практикалық ... ... және ... ... үлес ... ... бітіргеннен кейінгі еңбек етуіне дайындығын қамтамасыз ететін
білімдермен ... және ... ... мақсаты қолданбалы және теориялық аспектілердің байланысын
жүйелі түрде ашып көрсетіп, алгоритмдеудің, программалаудың ЭЕМ- ... ... ... ролі мен ... айқындау болып табылады.
Информатика курнсында кәсіптік бағдарлау мақсатында информатикаға және ... ға ... ... ЭЕМ- ны пайдаланатын басқа ғылымдар жайында
мәліметтер берілуі тиіс. Мұнымен ... ... ... ... ... де бар. Ол ... өмірде, тұрмыста
жастарды компьютерлік техниканы сауатты пайдалануға үйретеді.
Қорыта келгенде , ... ... ... ... -
оқушыларды практикалық қызметке, еңбекке, басқа пәндерді оқыту процесінде
практикалық есептер ... және оны ... ... өмір ... ... ... информатика курсының тәрбиелік мақсаты өте ... ... ... ой ... ... жаңа саналы деңгейде
қалыптасады, оқушы өзінің жұмысын жоспарлай білу, оны ұтымды орындай ... ... оның ... ... білу сияқты жалпы
адамзаттық мәні бар қасиеттер де қалыптасады. ... ... мен ... ... ... ЭЕМ – де орындау оқушыдан
ойлануды және шыдамдылықты арттыруды, көңіл қоя ... көз ... ... талап етеді.Сонымен қатар, жеке адмның табандылық, алдына мақсат ... ... ... ... ... жұмысына жаупкершілікпен
қарау, сенімді, тәртіпті болып, бар мүмкіншілікті қолдана білу ... ... ... ... ... ... ... талап қоюды керек етеді.
Сонымен, информатиканы оқытудағы ... ... - ... ... ... және жоғары саналылыққа баулуға
бағытталған. Информатиканы оқып үйренудің жоғарыда аталған ... ... өте ... ... ... бір- бірімен ажыратуға болмайды.
Оқушыларға негізгі жалпы білімді ... ... ... ... алуға болмайды. Мектепте информатиканы оқытудың жалпы мақсаттары
нақты оқу процесіне ... ... ... ... яғни нақты
тақырыптарды оқытудың мақсатына айналады.Пәнді оқытудың нақты ... ... ... ... қоғамның дамуына байланысты
дидактиканың көптеген қағидалары өзгеріске ... ... ... ... ол даму үстінде.Оны мектепте оқыту мазмұны да әлі
қалыптасу үстінде. Осындай жағдайда ғылыми ... ... ... ... ... дәл ... ... береді.
Мектеп көлемінде оқытылатын «Информатика» курсын оқыту әдістемесі оқытудың
жалпы ... ... ... алдына келесі міндеттерді қояды:
- информатика және есептеуіш техниканы үйретудің ... ... ... ... ... ... беру ... мазмұнын анықтау, оқыту
түрлерін ұсыну;
- информатика және есептеуіш техниканы ... ... ... (оқу ... программалық құралдар, мультимедиялық
құралдар, компьютерлер,интерактивті тақталар т.с.с), мұғалімнің
практикалық ... ... ... нұсқаулар беру.
2.3 Мектептегі информатика пәні тарауларының мазмұны мен құрылымы
Негізгі мектепте информатиканы ... ... ... ... төмендегідей:
1) Ақпараттық үрдістер, ақпараттың ұсынылуы:
■ адам өмірінде, тірі табиғатта, техникада ақпаратты ... ... және ... ... ... ... ақпараттың өлшем бірліктері;
■ тіл ақпаратты ұсыну тәсілі ретінде, ақпараттың екілік түрде ұсынылуы
және оның ... мен ... ... ... және ... берілу принциптері.
2) Алгоритмдеу және багдарламалау:
■ алгоритмдер, алгоритмдердің қасиеттері, алгоритмдерді атқару арқылы адам
қызметін ... ... ... ... және ... шамалардың типі, мәліметтердің негізгі құрылымы;
■ алгоритмдердің негізгі құрылымы және оны алгоритм құру үшін ... ... ... ... тіл (немесе бағдарламалау тілі).
■ компьютерде есеп шығару кезеңдері: есептің ... ... ... жазу және атқару, нәтижелерді талдау;
3) Компьютер және оны багдарламалъщ қамтамасыз ету:
■ ЭЕМ ... ... ... ... негізгі құрылымының
жалпы жұмыс істеу принципі;
■ ЭЕМ-де бағдарламаның автоматты түрде атқарылу принципі;
■ ЭЕМ- ді ... ... ... түрлері (базалық бағдарламалық
қамтамасыз ету, трансляторлар, бағдарламалау ... ... ... ... ... ... және модельдеу негіздері:
■ формальдаудың негізгі принциптері;
■ компьютерлік модель құру және оны пайдалану.
5) Ақпараттық технологиялар:
... ... ... ... ... ... ... телекомуникациялар, әртүрлі типтегі телекомуникациялық ... ... ... оның ... және ... ... ... технологиялары.
6) Әлеуметтік информатика:
■ Ақпараттық ресурстар қоғамның әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... ақпараттық технологияның қоғамдағы рөлі;
■ әлеуметтік ақпараттық технологияның (АТ) ерекшеліктері мен түрлері;
■ ақпарараттық қаупсіздіктің ... ... ... білім беретін орта мектепте ... ... ... білім мазмұны. Әрбір мәселені оқыту ... мен ... ... ... мен дағдысына қойылатын талаптарды анықтау
осы пән бойынша мемлекеттік ... беру ... ... жасалады. Ал,
материалдың жүйелі баяндалуы, логикасы ... ... ... ... ... ... мұғалім, әдіскер, ғылымдардың жұмысы
болып есептеледі.
Ақпараттық және коммуникациялық технологиялардың (АКТ) ... ... ... түрде енуі білім беру жүйесін де шет ... ... ... ... ... үшін, осы жаңа қоғамның
технологияларын үйрету қажет.
Мектепте компьютер мен АКТ-нің пайда болуы ... ... ... - ... мен ... ... ... қатынастың өзгеруіне
әкелді. Оқушы біршама еркіндікке ие болды, яғни ол қажетті ақпараттық
кеңістік ... қала ... ... ... ... ақпаратпен
алмасудың бастамашысы бола бастады.
Педагогикалық әрекеттің көп бөлігін өзіне міндеттеп алған интерактивті
педагогикалық құралдарды пайдаланатын компьютерлік оқыту ... ... ... ... мұғалімнің рөлі мен міндеттерінің ықтимал
өзгерісі туралы пікір- талас болып жатады. Сабақ барысында ... ... ... рөлінде емес, кеңесші немесе нұсқаушы кейпіне
енеді.
Компьютерлік оқыту багдарламалары «әңгімелесу» диалог ... ... - ... ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы мұғалімінің қатысуынсыз компьютермен тікелей ... ... ... оқуы - бұл ... жаңа түрі ... ... ... бағдарламалар белгілі бір шектеулеріне қарамастан оқушыға дербес
қарым-қатынасты қамтамасыз еткенімен, адами қарым-қатынасты ... ... ... ... ... ... гипермәтіндік
технологиялардың пайда болуы, оқытуда компьютерді қолданудың жаңа ... ... ... орай ... ... ... ... білім
алуды өздігінен басқаруға ауысуы байқалады.
Қазіргі информатика мұғалімі өз пәнін үйретіп қана қоймай, АКТ-ні
пәндік сабақтарға ... пән ... ... ... кезінде
компьютерлік техниканы пайдалануына көмек беруі тиіс. Компьютерлік сыныпта
өтетін сабақтар ашық-жарқын, қызықты және есте қаларлықтай ... ... ... ... ... ... сабақтың
тиімділігін арттырып, оқушылардың білімін бақылауға мүмкіндік ... ... ... ... ... алшақтатады деген
үрейдің іс жүзінде жаны жоқ, керісінше, компьютерлік сыныпта сабақ өткізген
мұғалімдер оқушылардың компьютермен ... ... ... ... талап
етілген нәтижені алған кезде қандай қуаныш сезімінде болатындығына ... ... ... ... сабақты уақытылы аяқтау болып табылады.
Оқушының компьютерде жұмыс істеуі ... ... ... ... ... оның ... де, ... де мол, енді ол оқу үрдісінің -
ұйымдастырушысы, ... ... ... оқу және ... ... ... ойлап табады. Әйтсе де енді ... ... ... ... ғана емес: оқу жағдайына байланысты, ол
оқу бағдарламасына әдістемелік амалдарды, қарым-қатынас ... ... Оның ... ... ... алудың жайлы ортасын қалыптастыру болып
табылады.
Компьютерлік технологиялар мұғалім мен оқушы ... ... ... қарым-қатынас пен ынтымақтастықтың жаңа амалдарын құрайды.
Компьютер мен педагогикалық бағдарламалық құралдар бұрыннан ... ... ... ... және т.б.) ... ... мұғалімге
неғұрлым шығармашылық, оқыту, тәрбиелеу және дамытудың нағыз адами
міндеттерін ... ... ... ... ... ... көмек
береді. Пікір-талас жүргізу, пайымдауды мадақтау, пәнді қолдау, оқушыларға
алуан түрлі материалдарды түсіндіру кезінде қажетті ... ... білу ... ... үрдістің маңызды компоненттерінде мұғалім
әлі де ... өмір ... ... әлдеқайда күштірек болады.
Компьютер, мұғалімнің оқушымен және оның ата-анасымен жеке сұхбаттасуын
ауыстыра алмайтынын ... ... ... оқыту үрдісінде басты рөлді информатика
мұғалімі атқарады, сол ... ол жаңа ... ... ... ... ... оқытудың материалдық базасын жақсартуға
әрдайым мұқтаж болады.
2.4 Информатикадан 12 жылдық мектепке арналған байқау бағдарламалары
5 сынып
Бағдарлама ... 34 сағ ... ... ... ... ... сағ)
Мәтіндік ақпараттарды өңдеу технологиясы. ... ... ... және ... ... ... өшіру,форматтау.Алмастыру буфері.Мәтін
теру.Мәтін ... ... ... қою.
Сандық мәліметтерді өңдеу технологиясы.Калькулятор. Арифметикалық
өрнектерді ... ... жазу ... ... ... өңдеу технологиясы.Компьютерлік ... ... ... не? ... дегеніміз не?
Қарапайым ... ... ... ... ... буфері.Меню. ... ... ... аспект-9 сағ)
Информатика мен ақпарат.Информатика ... ... ... , ... ... және ... танысу.Ақпараттардың
қасиеттері.Ақпараттарды ұсыну,сақтау,беру,өңдеу.
Ақпараттардың өлшем бірлігі.Кодтау.Кодтау туралы ... ... және ... ... ету
(Қолданбалы аспект-9 сағ)
Компьютермен істейтін негізгі ... ... ... заманғы дербес ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді? Операциялық жүйе ... ... ... ... ... негізгі жұмыстар
(Қолданбалы аспект-8 сағ)
Windows туралы негізгі мәліметтер.Операциялық жүйенің ... мен ... ... мен ... құру ... ... құрылысы.Қоржын.Объектілерді қоржынға
жіберу.Көшірілген файлдарды, бумаларды ... ... ... білм беру ... ... ... ... ... -ақпараттық бейнесін қалыптастыруда,
ақпараттық орта мен ... ... ... ... құруда
ақпараттық білімнің маңыздылығымен анықталады.Жаңа ... ... ... ... ақпараттық ... ... ... құрамды бөліктестерінің бірі болып
табылады.Информатиканы оқыту мен ... ... ... тану және ... пен ... ... ... бірлігіне негізделген қазіргі ... ... ... етеді.
Мектептің информатика курсы-мектеп оқушыларының білім мен
біліктілікті ... ... мен ... ... , ... ... және ... да
ақпараттық-байланыс технологияларын оқу процесінде, сондай-ақ кейінгі
кәсіпкерлік қызметінде ... ... ... ... ... ... ... информатиканы оқытудың негізгі ... ... ... жұмыс істеу кезінде ... мен ... ... ... ... ақпараттық
және байланыс ... ... ... қызметке
дайындау.Оқыту нәтижесінде оқушыларда қазіргі ... ... оқу ... ... ... және ... барысында
компьютерлік технологияларды саналы және ... ... ... оқытудың дамытушылық мақсаты:шығармашылық
тұлғаны қалыптастыру, есте ... , ... ... оқуға ынтасын арттыру.
Практикалық мақсаты: оқушыларды нақты ... ... ... пәндерді оқу процесі кезінде ... ... ... ... тәрбиелік мақсаты ... ... және ... ... қалыптастыруға бағытталған.
Мақсаттарға жету үшін мына міндеттерді шешу ... ... ... білімді жүйелеу және оқу ... ... ... ақпараттық процестер, жүйелер, технологиялар мен модельдер
туралы ... ... ... ... ... ... ... мен ақпаратты-коммуникациялық технологиялар ... әрі ... ... ... мен біліктілігін қалыптастыру;
-оқушылардың танымдық қызығушылығын , ... ... ... ... ... ... режимін;
-калькуляторда арифметикалық өрнектерді дұрыс жазу ... ... ... –есептеу машинасын қолдану мысалдарын
білуі қажет.
Сонымен қатар:
-зардап шеккен ... ... ... ... қосу/сөндіру;
-ақпараттың түрлерін ажырату;
-хабарларды жеткізу және кодын ашу;
-компьютерлердің ... және ... ... ... білу.
-өлшемдерін өзгерту мен терезелерді жылжыту;
-файл, бума, ярлыктармен ... ... ... мен ... ... ... ... өшіру және қалпына
келтіру;
-суреттерді ашу,сақтау, ... ... құру үшін ... ... ... буферін қолдану;
-құрылған қарапайым файлдарда мәтін теру үшін ... ... ... жазу және ... қосу;
-арифметикалық өрнектерді жазу;
-калькулятордың көмегімен есептеулер жүргізу;
-қосымшалар арасындағы ... ... ... ... ... қажет.
Оқушылардың дайындық деңгейіне қойылатын ... ... ... ... ... ... ... кабинетінде өзін қалай ұстау керек ... ... ... ... ... үшін жасалатын жаттығуларды;
-информатика туралы түсінікті;
-компьютермен өңделетін ақпараттар түрін;
-ЭЕМ-ның ... ... ... ... ... негізгі элементтерін;
-бума,файл,ярлыктардың қолданылу орнын;
-сілтеуіш пен ... ... ... реті мен ... ... ету ... не екенін;
-бағдарлама түрлерімен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... орнын;
-жұмыс режімі, меню, мәтіндік және графиктік редакторлардың құрал
-жабдықтарының ... ... ... ... ... ... және этикалық нормаларға сәйкес ... және ... ... ... ... ... оқушылардың оқу-танымдық
қызметінде дербес ... ... ... ... ... материалдар енгізілген.
Информатиканың базалық курсы ... ... ... жасалады:
-мектепте оқытудың барлық буындарында информатика пәнін ... ... ... ... өзіне тән дербестігіне
байланысты ... іске ... ... ... мазмұнының сабақтастығын және процессуалды ... ... ... мен оқыту процесінің ... ... ... жүйелілігі мен бірізділігі;
-әр түрлі ... ... ... ... іске
асыруға мүмкіндік беретін ... ... ... жеке ... ... ... ... беретін
дифференциялау.
Құзыреттіліктер
Информатика курсын оқыту ... ... ... ... ... -аналитикалық құзыреттіліктер:
-қоғамдық өмірдегі ақпараттың рөлін түсіну;
-ақпараттық процестердің өту заңдылығын ... ... ... мен бағалау дағдысын меңгеру.
Байланыс ... ... ... ... ... қалыптасуы;
-қазіргі байланыс құралдарын меңгеру.
Технологиялық құзыреттіліктер:
-ақпараттық қызмет технологиясын меңгеру;
-есеп ... ... ... ... мен ... ажырата
білу.
Техникалық құзыреттіліктер:
-ақпараттарды автоматты ... ... үшін ... ... және жұмыс істеу принциптерін білу.
Әлеуметтік қызмет саласындағы құзыреттіліктер:
-қоғамдық ... ... ... мен ... ... адамның ақпараттық қауіпсіздік құқығын білу және ... ... ... ... ... ... оқу ... байланыс жүзеге асырылады:
«Математикамен»:
-есеп ... ... ... мен ... анықтау үшін
математикалық логиканың ... ... ... ... ... ... тәсілдерді
қолдану;
«Орыс тілімен», «Ағылшын тілімен»:
-оқушылардың сөздік қорын пәндік терминдермен кеңейту және ... ... оқып ... ... ... ... меңгеру
дағдысын бекіту;
«Бейнелеу өнерімен»:
-жалпы ақпараттық мәдениет ... ... ... ... ... ... ... қазақ және басқа
халықтардың ... ... ... ... ... және есептеулер ... ... ... ... білу.
6 сынып
Түсінік хат
Информатика қазіргі күрделі де көп ... ие ... ... , синтездеудің кешенді амалдарын қалыптасырушы
ғылыми ілімдердің негізін ... ... бірі ... ... ... ... қайта жасау және алу жолдары ... және ... ... ... ... ... ... мен интеллектуалдық қабілеттерінің
дамуына, заманға сай дүниетанымның қалыптасуына ... ... іс ... ... ... ... ... дамуы
жаңа заманғы ақпараттық технологияны ... ... ... ... қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... ... оқу ілімі ... ... және өз ... ... ... іс-
шаралардағы ақпараттардан хабардар болуға жөн сілтейді.
Оқыту тұлғаның инвариантты ... ... ... ... ... ... пен дағдыны ... ... ... ... ... ұлттық, жалпы
адамзаттық рухани құндылықтарды игеруге негізделеді.
Информатиканы оқытудың ... ... ... ... ... ... ұғымдардың мәні мен ... ... ... ғылыми ... ... ... технологияларды игеру дағдысын қалыптастыру, ... қоса ... ... ... зерделі түрде ... ... ... ... ары ... ... ... білуіне бағыттау болып табылады.
Қойылған ... іске ... ... ... алып ... ... ғылыми бейнесін жасаудағы информатиканың үлесін,
ақпараттық процестердің қоғамдағы ... ... ... базалық
білімдерді игеру;
-әр түрлі ... ... ... ... мен ... ... құралдарын игеру және пайдалану;
-танымдық іс-әрекеттерін, ... және ... ... ... ... ... ... нормаларды сақтау
жауапкершілігіне тәрбиелеу.
Информатиканың базалық курсын оқыту ... ... ... ... ... бірізділігіне, тұтастығына,
жүйелілігі мен ... жас ... ... отырып, оқытудың түрін,әдіс-
тәсілдерін таңдауына;
-дамыту ... яғни ... жаңа ... алып қана ... ... ... ... алу негізделеді.
Құзыреттіліктер
Информатиканың базалық курсын зерттеу барысында ... ... ... ... ... ... ... білім, компьютермен жұмыс
істегенде қызығушылықтың пайда ... ... ... ... ұсынылған үлгі бойынша ... ... ... меңгерту.
Коммуникативтік құзыреттілік:
-ақпараттық технология арқылы ... ... ... және оны ... ... ... білуді;
-таңдап алынған тиімді бағдарламалық ... ... ... оқу ... шеше ... ... алу, беру және ... үшін компьютерді жетік меңгеру;
-басқа пәндерді оқу, жеке ... ... ... ... ... бағдарламаның жеке элементтерін өздігінен
пайдалану ... ... ... ... ... ... ... оқып білі барысында ... ... ... байланыстар іске асырылады:
«Математикамен»:
-математикалық тапсырмаларды шешу кезінде алгритмдік әдіс-амалдарды;
-математикалық ... шешу ... ... ... тілімен» және «Ағылшын тілімен»:
-оқушылардың сөздік қорын жаңа ... ... және ... тақырыптарды игеру барысында ағылшын тілі пәнінен білімдерін
жетілдіру.
«Қазақ әдебиетімен»:
-мәтіндік ... ... ... ... ... мақалдар мен
мәтіндерді пайдалану.
Бағдарлама мазмұны
Барлығы 34 сағат ... 1 ... және ... -9 ...... ... істеуге ... ... ... және ... ... жүйесінің түсінігі.Бүтін
ондық ... ... ... ... шығарудың екілік ... ... ... ... кескіндік және дыбыстық
ақпаратты кодтау элементтері.
2.Компьютердің бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... Бағдарламалық амалдардың жіктелуі.
Операциялық жүйе (ОЖ): ... және ... ОЖ ... ... ... ... ... реттейтін элементтер. Windows ... ... ... жұмыс.
Файлдық жүйені басқару бағдарламалары. Norton ... ... ... жұмыс атқару.
3.Ақпараттық технологиялар
Мәтіндік ... ... ... -6 ... ... : ... мүмкіндіктері. MS ... ... ... ... құру және ... ... ... Мәтін өңдеу. Графикалық объектілерімен
жұмыс.
4.Ақпараттық технологиялар
Сандық ақпараттарды өңдеу технологиясы-6 сағат
Электрондық кестелер: ... және ... ... MS Excel
процессорының терезесі. ... ... және ... ... ... Электрондық кестедегі негізгі объектілер және
олармен ... ... ... ... Диаграмма құру.
5.Компьютерлік коммуникация негіздері -4 ... ... не? ... ... ... ... WWW-«Дүниежүзілік
тор». Интернеттен ақпаратты іздеу.Электорндық ... ... ... деңгейіне қойылатын талаптар
Информатиканың базалық ... ... ... ... ... ... қарай ақпараттың әр түрлі болатындығын;
-ақпаратты беру мен ... ... оның ... да бір ... кодталу қажеттігін;
-ақпарат түрлерінің: сандық, тексттік, ... ... ... ... істеуге арналған құрал болып табылатынын;
-дискідегі ақпараттарды ұйымдастыру ... ... ... ... не ... жұмысын бағдарламалық басқару негізін;
-операциялық жүйенің функциялары мен маңызын;
-мәтіндік редакторлардың ... ... ... маңызын түсінуі тиіс.
-компьютер сыныбындағы тәртіп ережесін;
-компьютермен жұмыс ... ... ... ... ... түрлі тәсілдерін;
-ақпаратты ұсынудың түрлерін (мәтіндер, бейнелер, сандар);
-енгізген ақпаратты енгізу ... ... ... айналдыратындығын;
-санау жүйелерінің түрлерін;
-интерфейс туралы түсінік-пайдаланушының ... ... ... ... ... орындауға тапсырма бере
алатын командалардың құрылымын);
-компьютердің бағдарламалық ... ... мен ... ... негізгі түрлерін, олардың мақсаты ... ... ... ... толық атауын, файлмен басқаратын
бағдарламалардың негізгі функцияларын;
-мәтіндерді ... ... ... мүмкіндіктерін;
-компьютерде есептеу жүргізудің негізгі мүмкіндіктерін;
-электрондық кесте ұяшықтарының негізгі ... ... ... ... ... ... амалдарының: web-беттер, браузер бағдарламасы,
іздеу бағдарламасының белгіленуін;
-Интернет тор ... ... ... ... әдістерін білуі
тиіс.
-компьютерді қосып және сөндіруді;
-мәтіндік, дыбыстық, сандық, кескіндік ақпараттарға мысал ... ... ... ... ... сай ... кодтауды және кодтан шығаруды;
-хаттың ақпараттық көлемін ... ... ... ... ... ... және ... аударуды;
-«калькулятор» бағдарламасының көмегімен ... ... және ... ... ... операциялар
(көшіру, орын ауыстыру,жою, аттарын өзгерту, іздеу) орындауды;
-форматтау, редакторлау және ... ... ... дискіге сақтауды және оны ... ... ... ... ... ... көшіру, жою,
кірістіру командаларын ... ... ... ... көмегімен диаграммалар
құрастыруды;
-электрондық кестені есеп шығару ... ... және ... бағдарламасының көмегімен Интернеттен ақпаратты
іздеу және ... ... ... поштамен хабар алмасуды меңгеруі ... ... ... ... ... көп жағдайда қағамның қажеттіліктерімен
анықталады. Бүгінгі күні ... ... сай ... ... пайдалана отырып, ақпаратпен жедел және ... ... ... аса ... ... ... ... түлегі өзінің
информатика сабақтарында ... ... ... анықтайтын
ақпараттық дайындықтың жоғары деңгейіне ие ... ... ... ... информатиканы оқытудың ... ... ... ... теориялық негіздері бойынша базалық білім
жүйесін меңгерту, мәтіндік және ... ... ... ... жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.
Курсттың міндеттері:
-оқушыларды мәтіндік ... ... ... ... ... ... ... түсініктерімен,
әддістерімен, сонымен ... ... ... ... ... ... ... таныстыру;
-мәтіндік және мультимедиялық ақпаратты ... ... ... ... оқудың өткен кезеңдерінде ... ... ... ... ... ішінде
пәнді тереңірек зерделеу ... және ... ... ... ... оқытудың тұтастығы мен үздіксіздігі;
-ғылымилылық және түсіністілік: информаиканың ... ... ... жас ... ескерілуі;
-дамыта оқыту: ойлау ... ... ету, ... ... қалыптастыру;
-мәденисәйкестілік : оқушыларды оқыту мен ... ... ... ... ... бар ... ... оқыту оқушылардың ұлттық сана-сезімін
қалыптастыруға, ... ... ... ... оның ... мен ... ... орнын түсінуге көмектеседі.
Оқыту ... ... ... автоматтандыру құралдары ретіндегі
ақпараттық ... мен ... ... және ... ... келіп саяды.
Оқыту мазмұнының ... ... ... ... қазіргі заманғы ... ... ... ... негізінде тәжірибелік
тапсырмаларды шешудің тұрақты дағдыларын дамыту болып ... ... ... ... ... ... жетістіктеріне және ақпараттық-коммуникативтік
технология құралдарының ... ... сай ... ... бастауыш пен негізгі мектептің оқу ... ... ... ... ... ... және
әрекеттік компоненттерін ... ... ... ... келесі құзыреттіліктерді қалыптастыру
қажеттілігімен анықталады:
Ақпараттық:
-мәтіндік процессор мен мультимедиалық ... ... ... ... ... және пішімдеуді білу.
Коммуникативтік:
-түрлі міндеттерді, соның ішінде оқу міндеттерін дұрыс ... ... ... етуді таңдай білу;
-автоматтандыру ... ... ... процессор мен
мультимедиялық көрмелерді ... ... ... өңдеу үшін мәтіндік процессор мен
мультимедиалық ... ... ... және ... ... білу;
-ақпаратты ұсынудың мәтіндік және мультимедиалық ... ... ... ... ... ... пәндермен пәнаралық байланыс
жүзеге асады:
«Математикамен»- MS Eguation ... ... өту ... ... ... ... тілімен», «Орыс тілімен» және «Шетел тілдерімен»:
-сөздік қорды информатика ... ... , ... ішінде
халықаралық терминдермен байыту;
-компьютерде тестілік ... ... ... сөздердің
жазылу дұрыстығын тексеру.
Бағдарлама мазмұны
Барлығы 34 ... ... 1 ... ... (1 ... ... (22 ... Қайталау. Мәтінді теру, редакциялау және пішімдеу (2 сағ)
MS Word мәтіндік ... және оның ... ... мен ... ... негізгі элементтері. Мәтінді ... және ... ... ... ... ... Мәтін
пішімдеу стильдері.
2.2 Кестелер (4 сағ)
Кесте түрлері. Мәтіндік құжатқа ... ... ... мен ... қосу және алу. Жол және ... өзгерту. Жиектеу жәнем бояу. ... мен ... ... ... ... ... құжатта объектілерді
орналастыру үшін кестені қолдану.
2.3. ... мен ... (4 ... және оның түрлері. Тізімді құру. ... құру ... ... Нөмірленген, таңбаланған және көпдеңгейлі
тізімдерді ... және ... ... ... ... ... ... Объектілермен жұмыс істеу (6 сағ)
Растрлық бейнелер. Мәтіндік ... ... ... ... ... ... «Объектінің көмкерілуі» ұғымы,
«көмкерілу» ... ... ... ... ... ... графикалық бейнелер. Сурет салу құралдар үстелі. Графикалық
примитивтерді ... және ... ... ... ... орналастыру тәртібін өзгерту. ClipArt ... ... ... кірістіру және редакциялау. WordArt объектісін
кірістіру. MS Eguation ... ... ... Көлеңкелі реттеу.
2.5. Мәтіндік процессорда жұмысты автоматтандырудың алғашқы амалдары
(4 сағ)
Мәтіндік ... ... ... MS Word ... колонтитулдармен жұмыс. Мазмұн ... ... ... және ... ... құжатта дұрыс жазуды ... ... ... ... ... ... реттеу.
Бөлімдер. Гиперсілтемелер.
Сынақ жұмысы (1 сағ)
Қайталау (1 сағ)
3. Компьютердегі мультимедиалық көрмелерді ... ... және ... ... ... көрмелерді жасау (2 сағ)
Көрмелер. ... ... ... жасау, редакциялау
және ... ... ... ... мүмкіндіктері. MS
Power Point редакторы құралдары арқылы компьютерлік ... ... ... ... ... ... Мәтінді теру,
кірістіру және редакторлау. Слайдтарға ... ... ... ... көрмелерге кірістіру (2 сағ)
Кестені көрмеге кірістіру. Диаграмманы көрмеге кірістіру. ... ... ... жұмысты автоматтандырудың алғашқы
құралдары (2 ... ... ... ... ... ... ... (слайд сұрыптаушысы). Ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... көрсету режимін реттеу (2 ... ... ... ... ... көрсетуге уақытты
және әртүрлі режимдерді реттеу.
Сынақ жұмысы (2 ... (1 ... ... ... ... ... ... соңында оқушылар:
• MS Word мәтіндік процессордың міндетін;
• MS Word құжатының терезесі мен ... ... ... еже ... ежелерді пішімдеудің негізгі түрлерін;
• кестені ... ... ... ... және ондағы мәліметтерді пішімдеу тәсілдерін;
... ... ... және ... ... тізім түрлерін, қолдану салаларын;
• мәтіндік құжатқа графикалық ... ... ... ... баптау», «Сурет салу», «WordArt» аспаптар панельдерін;
• формулалар редакторның негізгі ... мен ... ... ... ... ... ... баптауға және редакторлауға арналған аспаптарды;
• тақырып ... ... ... жазылу дұрыстығын тексеру әдістерін;
• басып шығаруды ... ... ... ... ... редакторлау және көрсету
бойынша компьютердің ... ... Power Point ... ... ... ... ... көрме жасау режимдерін;
• көрме дизайнын беру және өзгерту тәсілдерін;
• слайдтың ... және ... ... слайдты көрсету уақытын белгілеу ... ... ... нысандарды слайдқа кірістіру тәсілдерін;
• көрмелердегі кестелер және ... ... ... ... дыбыс кірістіру тәсілдерін;
• көрмемен ... ... ... ... ... мәтіндік құжатқа кестені кірістіруді;
• берілген үлгі бойынша кесте ұяшықтарының ... мен ... ... ... қосу және ... бетте берілгендерді орналастыру үшін кестені пайдалануды;
• құжатта ... ... ... оны қажетті мәтінге
ауыстыруды;
• қажетті ... ... ... ... және ... ... бағана түрінде рәсімдеуді;
• құжатқа фотосурет немесе Paint ... ... ... ... ... ... өлшемдерін өзгертуді, орнын
ауыстыруды;
• графикалық ... ... ... ... құжатта нысандардың орналасу тәртібін өзгертуді;
• қарапайым векторлық кескінді құруды және ... ... ... және ... ClipArt ... суретті кірістіріп және оны өзгертуді;
• мәтіндік құжатқа кескіндік мәтінді, автокескіндерді ... ... ... ... ... мәтінді, жиектерді, кестелер мен графикаларды
орналастыруды;
• артқы көріністі (подложканы) ... ... ... ... ... ... мәтіндік құжатты рәсімдеу үшін стильдерді қолдануды;
• автоматтық тақырыпты ... ... мен ... ... ... ... пішімде көрсетілген жерде нөмірлеуді;
• басып ... ... ... және ... құжаттың
жекелеген бөліктері мен беттерін қағазға басып ... жаңа ... ... ... ... ... таңдауды;
• безендіру қалыптарын қолдана отырып көрме құруды;
• слайд ... ... ... ... ... суретті немесе фотосуретті қоюды;
• мәтін, сурет үшін жан ... ... ... ... режимін баптауды;
• слайдқа диаграмманы ... ... ... ... ... ... мен ... берілген кестені слайдқа
кірістіруді;
• көрмеге ... ... оны ... ... ... ... басқаруды;
• ұйымдастырушылық диаграмманы кірістіруді және ... ... ... ... ... оның түрі мен ... ... ... ... ... бабына келтіруді;
• репетиция жүргізуді, слайдтардың ... ... ... ... ... ... ... және пайдалануды орындай
алулары тиіс.
8 сынып
Түсінік хат
Информатика ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологиялар мен ... ... ... өз ... ... және ... көтерілуіне мүмкіндік туғызу. Бұл мақсатқа жету ... ... ... жеке басы үшін ... ... ... мүмкін болады. Ал ол үшін есептеуіш ... ... мен ... ... ... ... бағларламалық қамсыздандыруды қажетті деңгейде білу және
ақпараттық қоғамның даму ... ... ... 8 ... ... ... мақсаты ақпараттық
процестер мен ... ... ... ... оқу-
танымдық қабілеттерін және ... ... ... ... табылады.
Қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін ... ... ... осы ... ... ... көрінісіне информатиканың қосқан
үлесі ... ... ... ... ... ... ақпараттты сақтауға,
ақпараттық технологиялардың құралдарына қатысты негізгі ... ... ... ... ... ... компьютердің
аппаратттық және бағдарламалық қамсыздандырылуын ... ... ... жобалық жұмысты ұйымдастыру, ақпараттық жобаларды ұжыммен іске
асыру ... ... ... ... қамтамасыз ету мәдениетін тәрбиелеу.
8- сыныпқа арналған информатика ... ... ... және ... ... және ... принциптеріне,
оқу материалдарының ... ... мен ... ... ... әдістемелік ұстанымы-оқушылардың жеке және
топ ішіндегі жұмыс дағдыларына үйрету.
Әрекеттің ... ... ... ... ... ... мен алгоритмдік ұйғарымдар ... ... ... ... жобалық әрекет түрінде ұйымдастырылады. Жобаның
орындалуы оның ... ... және ... ... ... көпшілігі дербес компьютер және қажетті бағдарламалық
құралдар арқылы орындалады.
Информатика мен ... ... ... ... ... пәндермен кіріктірілу (интеграция) нақты қажеттіліктен туады.
Осындай кіріктірілу мектептегі ... беру ... ... әдістемелік әлеуетінің көтерілу және білім сапасының
жоғарылауының ... ... ... ... ... құралдарын
қолдана отырып және ... ... ... ... ... ... ... тапсырмалар жасауға,
кіріктірілген модуль құрастыруға болады.
Пәнаралық байланыстар
Информатика пәні ... ... ... ... ... жүзеге асады:
«Математикамен»:
• процестерді автоматтандыру үшін ... ... ... ... мәтіндік, графикалық, сандық, бейне және дыбыстық ақпараттарды
кодтау үшін ... ... ... типтері туралы білімді
пайдалану;
• логикалық есептерді ... ... ... ... жасау әдістерін қолдану;
«Ана тілімен»:
• сөздік қорын ақпараттық терминдермен байыту;
... ... ... ... ... ... ... тіл
байлығын дамыту;
• мәтіндік ... ... ... және ... ... ... ... тілдерімен келген кірме ... мен ... ... ... құрастыру кезінде электрлендіру (қатар және
біртіндеп байланысу) ... ... ... ... бейненің, графиканың физикалық мәніне бағыттану.
Құзыреттіліктер
Ақпараттық құзыреттіліктер:
1. Әртүрлі құрылғылардың жұмысы туралы түсініктердің ... ... ... ... ... жұмыс жасау тәсілдерін игеру:
-каталогтерден, іздестіру жүйелерінен, сатылы құрылымдардан іздеу;
-ақпаратты жүйелеу, ... және ... ... ... қорын жобалау, іріктеудің әрбір түрлері және т.б.);
-ақпаратты түрлендіру.
3. Алынатын ... сыни ... ... ... алу, ... бөліп алу қабілеттерінің қалыптасқандығы,
т.с.с.
4. Танымдық тапсырмалардың үлкен тобын ... үшін ... ... ... ... ... ... Ауызша сөйлеу түрлерін білу (монолог, диалог), сұрақ қоя
білу, пікірсайыста, жобаларды ... ... ... жауап
дайындай алу.
2. «Адам» - «техникалық жүйе» диалогын ... ... ... ... диалогтық терезелермен жұмыс,
ортаның ... ... ... ... ауызша және жазбаша ... ... ... ... ... игеру.
4. Бағдарламалық тілдердің сан алуандық ... ... ... – формальды тілдерде, кодтау жүйелерінде ).
5. Топта жұмыс істеу, компромисті ... және табу ... ... ... желідегі әрекеттестік, қосымшалардың
бірлескен жұмысы).
БАҒДАРЛАМА МАЗМҰНЫ
Барлығы 34 ... ... 1 ... ... және ... -1 сағат
Информатика ғылым ретінде дамуы.
2. Логика -6 сағат
Математикалық логика. Логикалық операциялар. Логикалық ... ... ... ... ... ... ... құрылымы -2 сағат
Стандартты және стандартты ... ашық және ... ... ... ... ... ... жадындағы ақпараттың ұсынылуы -7 сағат
Мәтіндерді ... ... ... UNICODE кодтау
технологиясы. Мәліметтер ... ... мен ... ... ... ... ... растрлық,
векторлық, үшөлшемді графика. Компьютерлік графикадағы логика.
Дыбыстық және ... ... ... ... ... -8 сағат
Автотолтыру. Формулаға сілтемелер.
Функция. Шартты функциялар. Енгізілген функциялар.
Практикалық есептерді шешу үшін функцияларды ... ... ... ... ... құру -4 сағат
Деректер қоры туралы түсінік Кесте. ... ... ... ... ... ... баспаға жіберілуі.
7. Ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету құралдары -5 сағат
Ақпаратты ... ... ... құралдар, тіркеу
жазбалары.
Вирустар және ... ... ... ... ... ... үзіндісіздендіру.
Резервтік көшірмелер: мәліметтерді сығымдау, мұрағаттау.
СЫНАҚ ЖҰМЫСЫ (1сағ.)
Оқушылардың дайындық деңгейіне қойылатын ... ... ... оқу ... аяқтау кезеңінде
оқушылар:
• логика ... ... ... ... логикалық операцияларды;
• логикалық функцияларды жазу ережесін;
• компьютердің ... ... ... мен ... ... ақпараттарды кодтау принциптерін;
• электрондық ... ... ... ... ... ... ... функцияны енгізу деңгейінің шектеулілігін;
• деректер қорының түсінігін;
• деректер қоры (деректер ... ... ... ... ... ... құралдары;
• жазбаларды іріктеу тәсілдерін;
• белгі арқылы жазуларды таңдау әдістерін;
• ақпараттарды қорғау ... ... ... ... ... ... мысалдар келтіруді;
• пайымдаулар құрастыруды;
• ақиқаттық кестелер құрастыруды;
• есептерді шешуде логикалық функцияларды ... ... ... жаңа технологияларына мысалдар келтіруді;
• функция шеберін қолдануды;
• абсолютті, салыстырмалы, ... ... ... ... ... құруды;
• енгізілген функцияларды қолдануды;
• күрделі формулаларды ... ... ... ... ... мысалдар келтіруді;
• деректер қорының кестесін құру және толтыруды;
... ... үшін ... ... ... ... бағдарламалары және ... ... ... ... қорғау құралдары мен тәсілдерін қолдануды орындай
алуы керек.
9 ... ... ... ... ... ... ... сақтау, іздеу, беру, түрлендіру ... ... ... ... ... пәні оқушылардың ... ... ... ... және ... мен ... ... ... ықпал етеді.
Оқушылардың ақпараттық технологияларды ... оқу ... ... өмірде, болашақта да қажет.
Бұл курс оқушылардың өздігінен дамуы, ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға септігі
тиетін ақпараттық құзыреттілікті дамытуға ... Бұл ... ... ... ... ... ... анықтау;
-белгілі алгоритмдерді құрамдастыру;
-танымдық және ... ... ... ... ... ... мен деректер базасы
сияқты түрлі ақпарат ... ... ... ... шешу ... және ... да
қатысушылармен бірлеске әрекет біліктіліктерін игеру ... ... ... оқытудың мақсаты - оқушылардың алгоритмдік ойлау
мен танымдық ... ... ... ақпараттық технология
құралдарын оқу ... және ... тыс ... қолдана білу
қабілеттерінен ... ... оқу ... ... ... табылады.
Аталған мақсатқа қол жеткізу үшін төмендегі ... ... ... ... ғылыми көрінісін қалыптастыруда информатика
пәнінің ... ... ... ... ... ... ... іздестіру, іріктеу және сақтау ... ... ... ... ... дағдысын пысықтау, типтік есептер
шешудің ... ... ... ... ... ... интеллектуалды және шыығармашылық қабілеттерді дамыту;
-ақпараттық технологияларды жеке және ... оқу, ... ... жобалық қызметте қолдану тәжірибесін меңгеру;
-ақпараттық қызметтің этикалық және ... ... ... ... ... оқу ... ... мен тиімділігін арттыруға
бағытталған материалды құрылымдау және ... ... ... ... ... ... арналған кең ауқымды ақпараттық
технологияларды ... ... ... ... ... ... негізіне:
-оқу материалын баяндаудың ғылымилық, ... ... ... ... ... ... мен тәсілдерін таңдауда оқу материалының
түсініктілігі мен оқушылардың жас ... ... ... ... ... ... ... шешуге бағытталған мазмұнды іріктеуді ... ...... жаңа білім алуға ғана емес, ... ... және ... ... және ... ... дағдыларын қалыптастыруға
бағытталған ... ... ... ... ... ... ... ойлау
процестерін белсендіретін оқытудың жүйелік, іс-әрекеттік, ... ... ... ... ... төмендегі құзыреттіліктер қалыптасуы
керек:
Ақпараттық ... ... ... ... ... ... ... сыни бағалау және талдай білу;
-өз ... ... және ... ... барысында алынған
ақпаратты қолдану;
-алынған ақпаратты құрылымдау, оны ... ... және ... ... білу.
Коммуникативтік құзыреттілік:
-ақпараттық технологиялар арқылы өздігінен кәсіби ... ... ... ... ... және ... ... құзыреттілік:
-ақпараттарды алуда түрлі тәсілдерді қолдану біліктілігі;
-ақпаратпен түрлі ... ... үшін ... ... және ... негізгі тәсілдер көмегімен түрлі типтегі
міндеттерді шешу ... ... ... ... қолдану ережесін білу.
Пәнаралық байланыстар
Информатика курсын оқыту ... ... оқу ... ... ... ... ... өрнектер жазуда ... ... ... құру;
- бағдарламалау тілінде есептерді шешу кезінде ... ... ... бағдарламалау тілінде суреттер құруда ... ... ... ... ... тілімен»:
- мектеп оқушыларының сөздік ... жаңа ... ... деректер қорына ақпаратты енгізу, ақпаратты ... ... ... ... ... жетілдіру.
«Шетел тілі»:
-сөздік қорды жаңа ... ... ... ... ... есептерді қарастыру;
-ақпараттық технологияларды және физикалық ... ... ... ... ... қолдану.
БАҒДАРЛАМА МАЗМҰНЫ
Барлығы 34 сағат ... 1 ... және ... ... 3 ... ... Қоғамның ақпараттық қоры. ... ... ... ... ... және ... қорларын басқару жүйелері -9 сағат
Access деректер қорын ... ... ... ... ... ... жасау. Мәліметтерді енгізу ... ... ... ... қорын басқару жүйесіндегі
мәліметтерді реттеу. ... ... ... ... мәліметтерді
іздестіруде қажетті сұрауларды құрастыру. Есептерді шығаруда деректер
қорын қолдану , ... , ... және ... ... ... ... Алгоритм жазудың сөздік және
графикалық ... ... ... ... ... ... бірнеше есептерге ... ... ... ... ... ... ... қарау. Бағдарламалау
тілдері, ... ... ... ... ... ... ... тілі құралдарымен өңделетін деректер түрлері.
Айнымалы және тұрақты. Негізгі операторларды жазу ... ... ... ... циклдері. Бағдарлама жазу ... ... ... ... дайындық деңгейіне қойылатын талаптар
Оқушылар негізгі курсты меңгеру ... ... ... ... ... ... өлшеу әдістерін айыра білу: ықтималды және ... ... ... (бит, ... ... ... ... жазудың әдістерін;
-алгоритмның негізгі қасиеттерін;
-алгоритм құрылымының түрлерін:сызықты, тармақталған, циклдық;
-қосымша ... ... ... ... ... негізгі командалары
мен операторларын;
-деректер мен айнымалылардың түрлерін;
-бағдарламалау ... ... мен ... ... әдістерінің жүзеге асырылуын;
-«деректер ... ... ... ... ... ... «өріс»
ұғымдарын;
-деректер қорын басқару жүесінің қызметі мен мүмкіндіктерін;
-деректер ... ... ... ... түсінуі /білуі тиіс.
-хабарламаның ақпараттық көлемін анықтау;
-түрлі бірліктегі ақпарат ... ... (бит, ... ... ықтималдау және әліпбилік жолдардың көмегімен өлшеу;
-алгоритмнің түрлі типтерін құру мен ... ... ... ... ... және ... ... есептерді шығару;
-бағдарламалау тілінің стандартты операторларын және ... ... ... ... ... ... ... қарап шығу, құру, редакциялау ... ... ... ... ... асыру біліктілігі
қажет.
Оқу және оқудан тыс процесте алған ... мен ... ... ... ... ұйымдастыруда;
-оқу процесінде ақпараттық білім беру ... ... ... ... ... ... ... асыруда қолдана білуі қажет.
3. ҚОРЫТЫНДЫ
12 жылдық білім беруде информатика ... ... ... ... ... дамуына, алған ... ... ... ... ... ... ... ұлттық
өзіндік танымның дамуына үлкен үлесін тигізіп,білім берудің ... ... ... ... ... ... беруде информатика пәнін оқыту арқылы әр тұлғаның
жан-жақты дамуына, ... ... ... ... диагностика құруына, болжамдар жасауына, ұлттық өзіндік
танымның дамуына үлкен ... ... ... ... жолын таңдауға
әрекет .Соңғы кездегі мектептерде, түрлі ... және ... ... ... ... ... ... жалпы көпшілікке кәсіби ақпараттық ... ... аса ... ... ... қоғамымызда болып жатқан өзгерістер
орта білім беру саласының дамуына да өзгерістер енгізуге себепші ... ... ... бұл ... мақсаты – 12 жылдық білім
жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... компьютерлік желілермен жұмыс ... ... мен ... ... ... көрсету. Информатика пәнін
оқытуда кез келген сабақ – ол оқу үрдісінің бір бөлігі, ... да ... ... танымда нақтылықтың критерийі ролін атқаратын өмірмен,
практикамен ... ... ал оқу ... – оқуға ынталылықты,
оған оң көзқарасты, айналадағы ... ... ... ... ... ... ... білу дағдысына қалыптастыруға тиіс.
Компьютерлік желілер технологиясын қолдануда оқушылардың пәнге деген
қызығушылығын арттырып қана қоймай, ... ... ... де ... ... оқушы:
Компьютерде еркін жұмыс жасайды;
Компьютерлік желілермен байланыс жасайды;
Ақпараттарды ала алады, өңдейді, сақтайды;
Интернет желісімен тұрақты байланыс туғыза алады;
Электрондық поштаны қолданып түрлі ақпараттар ... ... ... ... ... сауаттылығы мен ақпараттық мәдениеті қалыптасады.
Мұғалім – ақпараттанушы емес, оқушының жеке ... ... ... ... Ал бұл ... ақпараттық
құзырлылықты, ұйымдастырушылық қабілеттілікті, оқушыларды қазіргі қоғамның
түбегейлі өзгерістеріне лайық бейімдеу, ... ... ... ... ... ... технологиялар: жобалау әдiсi, модульдеп және ... ... ... ... ... ... ... қорғау.
Жоғарыда атап көрсеткендей, педагог мамандардың бiлiктiлiгiн үздiксiз
көтеру барысында вариативтiлiк ... ... ... ... ... ... жаңа ... технологияны өз салаларына қолданудың
сапасын арттыратыны сөзсiз.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Негізгі әдебиеттер:
1.Қазақстан Республикасындағы 12 ... ... орта ... ... ... ... » ... Заңы.- Астана, 2007.
3.Қонақова К. және т.б. ҚР мектептерінде ... ... ... әдістемелік нұсқаулар.–А:Ы.Алтынсарин ат.ҚБА,2006- 32 б.
4.Бидайбеков Е.Ы. Подготовка специалистов совмещенного с ... в ... ... ... АГУ им.Абая,1998.-123 с.
5.Бидайбеков Е.Ы.,Абдулкаримова Г.А. Информатика и ... ... ... ... :Учебно-методическое пособие для студентов педуниверситета.-
Алматы,2002.-80 с.
6. Бидайбеков Е.Ы., Лапчик М.П., Беркімбаев К.М., ... ... ... ... мен әдістемесі. Оқу кұралы. Алматы, 2008, -280
б.
7 Т.Қ. Қойбағарова, Р.А. Ельтинова. Информатиканы оқыту әдістемесі
1-2 бөлім.Оқу құралы -Павлодар ПМПИ, 2013. - 195 ... ... М. П. ... преподавания информатики: учеб. Пособие для студ.
Пед. Вузов. /М. П. Лапчик, И. Р. ... Е. К. ... под ... ... П. Лапчика. – М.: Издательский центр Академия, 2001. – 624 ... Е.С. и ... ... и ... ... ... ... пособие для студентов педвузов и системы
повышения ... ... ... ... Академия,
1999. – 224 с.
10.ИНФОРМАТИКА.Оқу бағдарламасы Жаратылыстану-математикалық бағыт.10-11
сыныптар. Ы.Алтынсарин атындағы ұлттық білім беру ... ... ... ... ... на старшей ступени общего образования //
Вестник образования. – 2002. – 12. – с. 5-7, 11-16, 80-82. 2001. – 624 ... ... ... ... ... ... білім беру
стандарты. Негізгі ережелер. ҚР МЖБС 2.003. - 2008 Қазақстан Республикасы
Білім және ғылым ... 2008 ... 19 ... №616 бұйрығымен
бекітілді // 12 жылдық білім беру/12-летнее образование. -№4- 2009
13. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ҚР МЖББС 2.003.1-2008 Қазақстан Республикасы Білім және ғылым
министрлігінің 2008 жылғы 25 желтоқсанында №667 бұйрығымен ... // ... ... беру ... ... - №5- 2009
14.Қайырбекова Г.К. 12 ... ... беру ... технологиялық
ерекшеліктері // Бастауыш мектеп № 9 -10 2008
15. Қасымова Г. Бағдарлы оқытудың педагогикалық-психологиялық ... № 1, ... ... Ш. 12 ... ... көшу // ... ... №9 2007
-----------------------
Мақсаты
Оқыту құралдары
Мазмұны
Әдістері
Ұйымдастыру түрлері

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 71 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылдық білім беру жүйесіндегі информатика рөлі8 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде мектепалды даярлау114 бет
12 жылдық білім беруге бейімдеудің психологиялық – педагогикалық шарттары64 бет
12 жылдық дамыту күні және білім беру бағдарындағы негізгі оқу бағдарламалары28 бет
«12 жылдық мектептің бастауыш сыныптарында «Алгоритм» тақырыбын оқытудың әдістемесі»»50 бет
Іле Алатауы өзендерінің қалыпты жылдық ағындысын бағалау25 бет
Аралық қаржылық есептілік22 бет
Ауа температурасының метеорологиялық жағдайы28 бет
Ақтөбе облысының өзендерінің суының жылдық нормасын табу34 бет
Деркүл өзені – Белес (Ростошский) ауылы бойынша көктемгі су тасуды есептеу46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь