Ілияс Жансүгіров және дәстүр жалғастығы


1. Кіріспе. Тұрсын Сыдықовтың еңбегіне ізгі тілек!
2. Негізгі бөлім. Жетісудың жүйрігі, ұлы ақын . Ілияс
1. Ілияс өмірінен сыр шертсек
2. «Мен жанбасам лапылдап, сен жанбасаң лапылдап...»
3. Ілияс лирикаларының көркемдік кестесі
3. Қортынды. Ойға ойды қосады ақын жүрек...
Ия, Жетісу десе ойымызға Ілияс, Ілияс десек ойымызға жеті өзеннің алқабы Жетісудың түсері анық. Өз жерінің кереметін жазып өткен Ілиястың шығармашылығына мін айту нағыз ақымақтық дер едім. Тың туындыларының әр сөзіне бір-бір ауыр ойды артып кеткен Ілиясты түсіну үшін кемінде шығармасын 10 рет оқу керек шығар деп ойлаймын. Ілияс шығармашылығы жайлы өз ойларын қазақтың бегілі азаматтары, қоғам қайраткерлері, өзінің әріптестері жазып кеткенін бәрімізде білеміз. Алайда оның шығармаларын талдап, өз ойын ашық көрсеткен тұлға Тұрсын Сыдықов. Мінекей, бізге осы тұлғаның Ілияс жайлы жазып кеткен ой-пікірі жайлы жазу керек. Тұрсын Сыдықовтың ой пікірнен бұрын, оның ізгі бастамасына дем беріп, ізгі тілегін жолдаған қоғам қайраткері Әбіш Кекілбаевтің сөзін жазып кеткенім жөн болар деп түсіндім.
Аса қадірлі Тұрсын бауырым!
Ақ қырау алпыс Сізді де алқымдап қалыпты. Алайда, бұл асуға абырой биігіне аман жетіп отырсыз. Жастайыңыздан жақсы талап соңында жүріп, жаныңызға жамандықты үйір қылмаған тектілігіңізбен көзге түстіңіз. қолыңызға қалам алғаннан бері ана тіліңізде жарық көріп жатқан көркем туындыларға адал көңіліңізбен, әділ көзіңізбен қарап, ақтың сөзін сөйлеп келесіз. Ұлттық прозамыздың эстетикалық табиғаты мен әлеуметтік болмысын пайымдауға сарабдал сарапшылық таныттыңыз. Халықтың өз қабырғасымен кеңесер бірден бір амалы – әдебиет екенін ескеріп, елдікке көрсетілер ең нәзік қызметке сезімтал да серік ілтипатпен
Пайдаланылған әдебиет:
- Сыдықов Т. «Ілияс Жансүгіров және дәстүр жалғастығы»

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге




Орындаған: Төленді Гүлжауһар
Тексерген: Мүлік Дәулеткерей
Группа: БҚ-111

Ілияс Жансүгіров және дәстүр жалғастығы
( Ілияс Жансүгіров жайлы Тұрсын Сыдықовтың ой-пікірі)
Жоспар:
1. Кіріспе. Тұрсын Сыдықовтың еңбегіне ізгі тілек!
2. Негізгі бөлім. Жетісудың жүйрігі, ұлы ақын - Ілияс
1. Ілияс өмірінен сыр шертсек
2. Мен жанбасам лапылдап, сен жанбасаң лапылдап...
3. Ілияс лирикаларының көркемдік кестесі
3. Қортынды. Ойға ойды қосады ақын жүрек...

Ия, Жетісу десе ойымызға Ілияс, Ілияс десек ойымызға жеті өзеннің алқабы Жетісудың түсері анық. Өз жерінің кереметін жазып өткен Ілиястың шығармашылығына мін айту нағыз ақымақтық дер едім. Тың туындыларының әр сөзіне бір-бір ауыр ойды артып кеткен Ілиясты түсіну үшін кемінде шығармасын 10 рет оқу керек шығар деп ойлаймын. Ілияс шығармашылығы жайлы өз ойларын қазақтың бегілі азаматтары, қоғам қайраткерлері, өзінің әріптестері жазып кеткенін бәрімізде білеміз. Алайда оның шығармаларын талдап, өз ойын ашық көрсеткен тұлға Тұрсын Сыдықов. Мінекей, бізге осы тұлғаның Ілияс жайлы жазып кеткен ой-пікірі жайлы жазу керек. Тұрсын Сыдықовтың ой пікірнен бұрын, оның ізгі бастамасына дем беріп, ізгі тілегін жолдаған қоғам қайраткері Әбіш Кекілбаевтің сөзін жазып кеткенім жөн болар деп түсіндім.
Аса қадірлі Тұрсын бауырым!
Ақ қырау алпыс Сізді де алқымдап қалыпты. Алайда, бұл асуға абырой биігіне аман жетіп отырсыз. Жастайыңыздан жақсы талап соңында жүріп, жаныңызға жамандықты үйір қылмаған тектілігіңізбен көзге түстіңіз. қолыңызға қалам алғаннан бері ана тіліңізде жарық көріп жатқан көркем туындыларға адал көңіліңізбен, әділ көзіңізбен қарап, ақтың сөзін сөйлеп келесіз. Ұлттық прозамыздың эстетикалық табиғаты мен әлеуметтік болмысын пайымдауға сарабдал сарапшылық таныттыңыз. Халықтың өз қабырғасымен кеңесер бірден бір амалы - әдебиет екенін ескеріп, елдікке көрсетілер ең нәзік қызметке сезімтал да серік ілтипатпен үңілдіңіз. Соның арқасында аузын қу шөппен сүртіп отыратын қазымырлыққа ұрынбай, қарымды қаламгерлерді жаңа ізденістерге құлшындырып, пайымды қауымды байыптай білетін бағамдылыққа баулып келесіз. Ұлттық руханиятымыздың берекесі үшін белсене күресіп жүрсіз. Өз мәдениеті мен төл әдебиетін, өз ұлтының рухани сындарлығын бір басының амандығы мен бала-шағасының ырыс-несібесіндей ынты-шынтымен аялайтын рух бағбаны бар болса, қадірлі Тұрсын, өзңіңіздей-ақ шығар.
Абзалдық пен Әсемдік ұстазы болып әдемі өмір сұре беріңіз! Ғұмырыңыз ұзақ, еңбегіңіз жемісті, мерейіңіз үстем бола бергей!
Әбіш КЕКІЛБАЕВ

Ілияс Жансүгіров - қазақтың көрнекті жазушысы, қоғам қайраткері, қазақ әдебитеін қалыптастырушылардың бірі.
Күллі саналы өмірінің жиырма төрт жылын ғана өнердің қоңыраулы бесігін тербетуге жұмсап, 28 кітап шығарып үлгерген Ілияс Жансүгіров мұрасы, рухани болмыс-бітімі, артқыға еккен егіні бір ғасыр әңгімелесе де буырқыған асау ойдың, парасаты толғаныстың арнасы солып, арыны екпінін тежемек емес.
Өйткені, оның дарыны, таланты табиғи, жеті қат жер астындағы қаракөк толқынды дүлей теңізден құнарланып жатады.
Ол дүниеге келген, арынды Ақсу өлкесінен жүректі, текті, намысты, парасатты азаматтар көп шыққан. Жібек жолы дүниенің төрт бұрышына осы даладан даңды судай жұлқына ұмтылған; даналық, ерлік, көсемдік, көрегендік талбойын да тұнып тұрған би, ақын, жырау-жыршы, батыр да оның топырағынан иір бұтақтарды алып емендердей сынсып сап түзеген. Сүйінбай, Бақтыбай, Жамбыл, Қуат, Құл, Әсет ақындар, кейіннен Абай поэзиясы Ілиясқа сөз-рух, рухсыз қуат жоқ екенін ұқтырған, мойындатқан, қыжылдың өзіне қыжым кигізген киелі керемет-ті. Демек, ана сүті езуінен кеппеген жас өспірім шағында-ақ ол ел сөзін төбесіне көтеріп, үкілеген қанатты ұлдарының сөзін елгезектікпен құлағына құйып, жүрегіне сіңіріп:
Ежелден ескеруші ем, елдің сөзін,
Бұлақтың тазалауға тінтіп көзін.
Бар ма деп ашпаған сыр, айтпаған жыр,
Құлақты кырға түріп жүрген кезім, -
деп жырлаған.
Ілиястың әкесі Жансүгір өткеннің де, өз уақытының да сөзі сыйланған, жоғары бағаланған, көкірегі кең, көксауырлап етік тігіп, ұсталық еткен, тасқа тіл бітіріп, зер төккен, темір мен ағаштан түйін түйген ұста, зергер, дініне қатты, бала тәрбиесіне асқан жауапкершілікпен қараған, нағыз сегіз қырлы бір сырлы, қыл арқандай шымыр есілген жан еді. Жаны жайсаң, көкірегі сәулелі әкенің тірбиесін көріп, рухына суарылған Ілияс 14 жасынан өлең дариясының алтын күрегіне кеудесін тосып, қайығына мініп, ескегін ұстаған. Алтын күрек жас ақынның кеудесін ашып, тынысын кеңейтті, жырлар тақырыбының өрісін өсіріп, ойына ой қосты, уақыт өткен сайын қажыр-қайраты нығайып, аяғының тұсауы алынып, оттан қып-қызыл боп балқып шығып, суық суға суыарылған шарболаттай шынықты. Негізгісі - ақындық арнаға бітті. Оны біз 1927 жылы жарық көрген Сағанақ жинағына енген Қалпымыз, Аяныш, Қайғылы тілек, Соқыр баланың арманы, Мұңлы құс, Түрлі кісіге, өзіме тәрізді тырнақ алды жырларынан-ақ сезінеміз.ол тай сойғандай талаппен, тау бұзғандай екпін, тәуекелмен жер мен көктің ортасында теткіп жүрген албырт шағында-ақ шындықты жазды және қаныңа сіңіре, айдыныңды толқатып, сезіміңді қытықтап, маздап жанған жүрек ошағындағы сексеуілдің шоғандай қызулы сезім отымен қарып, жанды өмірмен бетпе-бет қауыштырады.
Махаббатқа келгенде құрсаулы қара бурадай айбарлы арыстандай Ілияс моральдық дағдарыстарға ұшырап, әлеуметтік өмірдің сал-сойыл тығырығына бетпе-беткеп қалжырап, тозған шағында оны рухани серпіліске, ізденіске бастайтын, ақыл қосардай есті, қайрат қосардай күшті, сезім әлемін оятып, алпыс екі тамырындағы қанын қозғайтын, жүрекпен, табиғи келісіммен дөп табысар, тән мен жан сұлулығаның гармониясы, дәреуі идеал әйелді тапты. Ол Фатима Ғабитқызы еді. Ақын Фатимасына қосылғаннан кейін таланты түлеп, аяғындағы тұсауы алынады, аузындағы шрйын қақпағы ашылып, гуманистік максимализмі мен эстетикалық талғампаздығын, ұсақ-ұлаңға шығындамай, ұлттық өре, ұлттық болмыс-бітімді танытатын кейіпкерлер галереясын жасауға білек түре кіріседі. Теңіз толқынындай сұрапыл қуатқа ие дарын жұмыр жер бетіндегі алдамшы өмірдің көбігін қалқымай, тұнғиықтың тереңіндегі ағысқа бойлап, бүгіні бар, ертеңі жоқ сағымға алданып, тілін тістемек емес. Ақын үшін мұның аты-шабытты еңбек, самғау көңілдің түлеуі, жыр пырағына міну.
Ілияс Жансүгіров феодалдық-патриархалдық қоғамның қаймағы сылынбаған, тоңы жібімеген ежелгі қалпын да, Ресей империясы жерін тартып алып, жағаға қолды салған өктемдігін, Ақ пен Қызылдың билікке таласып, өзара өліспей-беріспейтін қанды шайқасын да көзімен көрді. Жүрегін шикі май ішкендей шайлықтырған, қаныңды қарайтып, жаныңды шыжғырып,намысыңды шарық қайраққа ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ілияс Жансүгіров
Ілияс Жансүгіров өмірі
Ілияс жансүгіров 1894-1938
Ілияс Жансүгіров туралы
Көркемдік дәстүр жалғастығы
Ілияс жансүгіров және сөз өнері
Ілияс Жансүгіров шығармашылығы
Ілияс Жансүгіров шығармалары
Ілияс Жансүгіров — ақын ,қоғам қайраткері
Абай және Шәкәрім: көркемдік дәстүр жалғастығы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь