Ілияс Жансүгіров және дәстүр жалғастығы

1. Кіріспе. Тұрсын Сыдықовтың еңбегіне ізгі тілек!
2. Негізгі бөлім. Жетісудың жүйрігі, ұлы ақын . Ілияс
1. Ілияс өмірінен сыр шертсек
2. «Мен жанбасам лапылдап, сен жанбасаң лапылдап...»
3. Ілияс лирикаларының көркемдік кестесі
3. Қортынды. Ойға ойды қосады ақын жүрек...
Ия, Жетісу десе ойымызға Ілияс, Ілияс десек ойымызға жеті өзеннің алқабы Жетісудың түсері анық. Өз жерінің кереметін жазып өткен Ілиястың шығармашылығына мін айту нағыз ақымақтық дер едім. Тың туындыларының әр сөзіне бір-бір ауыр ойды артып кеткен Ілиясты түсіну үшін кемінде шығармасын 10 рет оқу керек шығар деп ойлаймын. Ілияс шығармашылығы жайлы өз ойларын қазақтың бегілі азаматтары, қоғам қайраткерлері, өзінің әріптестері жазып кеткенін бәрімізде білеміз. Алайда оның шығармаларын талдап, өз ойын ашық көрсеткен тұлға Тұрсын Сыдықов. Мінекей, бізге осы тұлғаның Ілияс жайлы жазып кеткен ой-пікірі жайлы жазу керек. Тұрсын Сыдықовтың ой пікірнен бұрын, оның ізгі бастамасына дем беріп, ізгі тілегін жолдаған қоғам қайраткері Әбіш Кекілбаевтің сөзін жазып кеткенім жөн болар деп түсіндім.
Аса қадірлі Тұрсын бауырым!
Ақ қырау алпыс Сізді де алқымдап қалыпты. Алайда, бұл асуға абырой биігіне аман жетіп отырсыз. Жастайыңыздан жақсы талап соңында жүріп, жаныңызға жамандықты үйір қылмаған тектілігіңізбен көзге түстіңіз. қолыңызға қалам алғаннан бері ана тіліңізде жарық көріп жатқан көркем туындыларға адал көңіліңізбен, әділ көзіңізбен қарап, ақтың сөзін сөйлеп келесіз. Ұлттық прозамыздың эстетикалық табиғаты мен әлеуметтік болмысын пайымдауға сарабдал сарапшылық таныттыңыз. Халықтың өз қабырғасымен кеңесер бірден бір амалы – әдебиет екенін ескеріп, елдікке көрсетілер ең нәзік қызметке сезімтал да серік ілтипатпен
Пайдаланылған әдебиет:
- Сыдықов Т. «Ілияс Жансүгіров және дәстүр жалғастығы»
        
        Орындаған: Төленді Гүлжауһар
Тексерген: Мүлік Дәулеткерей
Группа: БҚ-111
Ілияс Жансүгіров және дәстүр жалғастығы
( Ілияс Жансүгіров жайлы Тұрсын Сыдықовтың ой-пікірі)
Жоспар:
* ... ... ... ... ізгі ... ... бөлім. Жетісудың жүйрігі, ұлы ақын - ... ... ... сыр ...
3. ... ... ... кестесі
3. Қортынды. Ойға ойды қосады ақын жүрек...
Ия, Жетісу десе ойымызға Ілияс, Ілияс десек ойымызға жеті ... ... ... ... ... Өз ... ... жазып өткен Ілиястың шығармашылығына мін айту нағыз ... дер ... Тың ... әр ... ... ауыр ойды ... ... Ілиясты түсіну үшін кемінде шығармасын 10 рет оқу керек шығар деп ойлаймын. Ілияс шығармашылығы жайлы өз ... ... ... ... ... қайраткерлері, өзінің әріптестері жазып кеткенін бәрімізде білеміз. Алайда оның шығармаларын талдап, өз ойын ашық көрсеткен тұлға ... ... ... ... осы ... ... ... жазып кеткен ой-пікірі жайлы жазу керек. Тұрсын Сыдықовтың ой ... ... оның ізгі ... дем ... ізгі ... ... ... қайраткері Әбіш Кекілбаевтің сөзін жазып кеткенім жөн болар деп түсіндім.
Аса қадірлі Тұрсын ... ... ... ... де ... ... Алайда, бұл асуға абырой биігіне аман жетіп отырсыз. Жастайыңыздан жақсы талап соңында ... ... ... үйір қылмаған тектілігіңізбен көзге түстіңіз. қолыңызға қалам алғаннан бері ана тіліңізде жарық көріп жатқан көркем туындыларға адал ... әділ ... ... ... ... ... келесіз. Ұлттық прозамыздың эстетикалық табиғаты мен әлеуметтік болмысын пайымдауға сарабдал сарапшылық таныттыңыз. Халықтың өз қабырғасымен кеңесер бірден бір амалы - ... ... ... ... ... ең ... ... сезімтал да серік ілтипатпен үңілдіңіз. Соның арқасында аузын қу шөппен сүртіп отыратын қазымырлыққа ұрынбай, ... ... жаңа ... ... ... қауымды байыптай білетін бағамдылыққа баулып келесіз. Ұлттық ... ... үшін ... ... жүрсіз. Өз мәдениеті мен төл әдебиетін, өз ұлтының рухани сындарлығын бір басының амандығы мен ... ... ... ... рух ... бар болса, қадірлі Тұрсын, өзңіңіздей-ақ шығар.
Абзалдық пен Әсемдік ... ... ... өмір сұре беріңіз! Ғұмырыңыз ұзақ, еңбегіңіз жемісті, мерейіңіз үстем бола бергей!
Әбіш КЕКІЛБАЕВ
Ілияс Жансүгіров - ... ... ... қоғам қайраткері, қазақ әдебитеін қалыптастырушылардың бірі.
Күллі саналы өмірінің жиырма төрт жылын ғана өнердің қоңыраулы бесігін тербетуге ... 28 ... ... ... Ілияс Жансүгіров мұрасы, рухани болмыс-бітімі, артқыға еккен егіні бір ғасыр әңгімелесе де буырқыған асау ... ... ... ... ... арыны екпінін тежемек емес.
Өйткені, оның дарыны, таланты табиғи, жеті қат жер астындағы қаракөк толқынды дүлей теңізден құнарланып жатады. ... ... ... ... Ақсу ... ... ... намысты, парасатты азаматтар көп шыққан. Жібек жолы дүниенің төрт бұрышына осы даладан даңды ... ... ... ... ... ... көрегендік талбойын да тұнып тұрған би, ақын, жырау-жыршы, батыр да оның ... иір ... алып ... ... сап ... ... Бақтыбай, Жамбыл, Қуат, Құл, Әсет ақындар, кейіннен Абай поэзиясы Ілиясқа сөз-рух, рухсыз қуат жоқ екенін ұқтырған, ... ... ... ... кигізген киелі керемет-ті. Демек, ана сүті езуінен кеппеген жас өспірім шағында-ақ ол ел сөзін төбесіне ... ... ... ... ... ... ... құйып, жүрегіне сіңіріп:
Ежелден ескеруші ем, елдің сөзін,
Бұлақтың тазалауға тінтіп көзін.
Бар ма деп ... сыр, ... ... ... ... ... ... -
деп жырлаған.
Ілиястың әкесі Жансүгір өткеннің де, өз уақытының да сөзі сыйланған, жоғары ... ... кең, ... етік ... ... ... ... тіл бітіріп, зер төккен, темір мен ағаштан түйін түйген ұста, зергер, дініне қатты, бала ... ... ... ... ... сегіз қырлы бір сырлы, қыл арқандай шымыр есілген жан еді. Жаны жайсаң, көкірегі ... ... ... ... рухына суарылған Ілияс 14 жасынан өлең дариясының алтын күрегіне кеудесін ... ... ... ... ... Алтын күрек жас ақынның кеудесін ашып, тынысын кеңейтті, жырлар тақырыбының өрісін өсіріп, ойына ой қосты, уақыт өткен сайын қажыр-қайраты ... ... ... ... ... ... боп балқып шығып, суық суға суыарылған шарболаттай шынықты. Негізгісі - ... ... ... Оны біз 1927 жылы ... көрген жинағына енген , , , , , , тәрізді ... алды ... ... тай ... ... тау бұзғандай екпін, тәуекелмен жер мен көктің ортасында теткіп жүрген албырт шағында-ақ шындықты жазды және қаныңа сіңіре, айдыныңды толқатып, ... ... ... ... ... ошағындағы сексеуілдің шоғандай қызулы сезім отымен қарып, жанды өмірмен бетпе-бет қауыштырады.
Махаббатқа келгенде құрсаулы қара бурадай айбарлы арыстандай ... ... ... ... ... өмірдің сал-сойыл тығырығына бетпе-беткеп қалжырап, шағында оны рухани серпіліске, ізденіске бастайтын, ақыл қосардай есті, қайрат қосардай күшті, сезім әлемін ... ... екі ... ... ... ... табиғи келісіммен дөп табысар, тән мен жан сұлулығаның гармониясы, дәреуі идеал әйелді тапты. Ол Фатима Ғабитқызы еді. Ақын Фатимасына қосылғаннан ... ... ... ... ... алынады, аузындағы шрйын қақпағы ашылып, гуманистік максимализмі мен эстетикалық талғампаздығын, ұсақ-ұлаңға шығындамай, ұлттық өре, ұлттық болмыс-бітімді ... ... ... жасауға білек түре кіріседі. Теңіз толқынындай сұрапыл қуатқа ие дарын жұмыр жер ... ... ... көбігін қалқымай, тұнғиықтың тереңіндегі ағысқа бойлап, бүгіні бар, ... жоқ ... ... ... ... ... Ақын үшін мұның аты-шабытты еңбек, самғау көңілдің түлеуі, жыр пырағына міну.
Ілияс Жансүгіров ... ... ... ... тоңы ... ... қалпын да, Ресей империясы жерін тартып алып, жағаға қолды салған өктемдігін, Ақ пен Қызылдың ... ... ... ... қанды шайқасын да көзімен көрді. Жүрегін шикі май ішкендей шайлықтырған, қаныңды қарайтып, ... ... ... ... ... ... басына төнген қара түн, қасіретті оқиғаларды жан дүниесінен өткізіп, көкірегіне кек пен шер байлады, ерте есейді... Тәуелділіктің ... ... ... отарлаушы империяның кесірлі соқпақ, кесапатты жолы белімізді опырып жібермесе де аяқтағы тұсауы, ... ... ... сол қалпында қалды, қайта қайыс ноқта болат шынжырмен алмасты. Әлеуметтік әділет идеясын өршіл, күрескер рухқа бөленген жырларының басты тақырыбы ... ... ... адамының сырын барлап, мінезін бақты. 1915-1925 жылдар аралығындағы поэзиялық туындылары тектілік пен имандылықтың ащы айқайына толы. Ақылы толған, ой-сезімі жетіккен жас ақын ... ... ... тыс ... оғы, ... қылыштың жүзімен мойындатып, жасалып жатқан қылмысқа белшеден батқан революциялық өзгерістерді жүрегі сыздап, көзі ... ... әдді жоқ еді. ... ... ... құртып, үстемдік тізгінін қолына бекем ұстады. Ұлт саясатын әділетті жүргізуді қолдап, гуманистік ұран тастағанымен, Кеңестік ... іс ... ... ... шеңберінен аспады. Ұлт еркіндігі, рух еркіндігі ұйтқымалы уақыт, құбылмалы заманның жезбұйдалы тайлағының таз кепішін киді. Дегенмен, бір құптарлық большевиктік ... ... ... ... соғып, кедейлердің қанаушы таптың түбіне жетіп, билікті қолына бекем алуына жасыл көше ашты. ... бұл ... ... ... теңіз дауылындай, қырдың құйынындай қитұрқылық жатқанын, әлі санасы пісіп-жетілмеген шикі жастарды өз ықпалына бейімдеп, ... ... ... ... ... жетесі-ұлттық генофонды апатқа ұшыратып, тілін, дінін, жерін, туған ұлтын, Отанын бірте-бірте ұмыттырып, біртұтас совет халқына айналу, яғни ... ... ... ... ... ... бастады. Ұлттың болашағы жастар. Ақын жастарды қапысыөз сүйе отырып, олардың асқақтығы, кескектік, тектілік пен шынайылылықты, өткірлікті ғана пір ... ... ... ... де квинтэссенциясы болатынына шүбәланбаған. Өйткені, жаугершілікті, қайғы қасыретті көп шегіп, өмір балғасы мен төсінің арасында ... ... ... тал ... ... ... ... - ел мұраты, сондықтан Алаш ісі жолында өздерін құрбандыққа шалуға ұранын қасиетті құранына айналдыратын сарқылмайтын буырқыған күш, ... Алаш ... ... ... ... еш ... ... көңілі ылғи тазалыққа, нәзіктікке, сұлулыққа іңкәр. Жырлап отырған тақырыбы төңірегінде жан-жақты білімі, алғырлығы, аналитикалық ойлау ... ... ... ... ... ішкі сезімін, жан күйін, махаббаты мен табиғат сырларын кең жырлап, қайталанбас қолтаңбасын ... ... ... ақын ... аз ... көп еңбек етуін , көп оқып, кемел адам болуын қалайды. Еңбек етер кәсіп, алар білім, шұғылданар өнерге жол ... ... ... ... ... шықпаушы еді, енді нұрлы әлемге өріс ашылғанда бұралқы иттей сумеңдеп тағы да соңынан қалмай жүр. Лирикалық кейіпкер ... ... без, ал ... ... ... ... ... сол қанқұйлыға қарсы шығады:
Қас ұйқым, қалың тұмансың,
Қалайша желім қумасын.
Жайдары жаным жарқылдап,
Қаз қайнап қайрат қазылсын.
Мен ояуда - ел ... ... ... жастықта ұйқымен өткен өмір - жарық дүйниеден алар сыбағаңнан қағылу. Қоғамдағы ... ... ... кембағал, жатыпішер, жалқаулықтың, сайқымазақ, берекесіз тірліктің, ауылын жағалау. Тірі өлікке айналу. Адамдық кісілік ұстанымдарын жоғалту.
Көрнекті ғалым М. ... ұлы ақын Абай ... >, - деп ... ... ... ... жазышу-ақынның қалдырған мұрасын , сөйтіп, ол адамзаттың асыл қазынасына айналмақ. ақындық ... шым ... ... ... ... ... қалдырып, жаңа бір таңғажайып әлеммен жүздестеретін І.Жансүгіров те .
Табиғат берген үздік талантының арқасында үнемі заман құбы-лыстарымен, ... ... ... толысып, бұлақтан дарияға, солқылдаған жас шыбықтан алып еменге айналған, (М.Әуезов) бола ... ... - ... ... ... қай ... ... құрметпен аталып, өзі ғұмыр кешкен уақыттың жыршысы, тамыршысы, жырсүйер жүректің емшісі ретінде ... ұлы ... ойды ... ақын ... қазақтың үш арысы десек ойымызға Ілияс Жансүгіров, Мағжан Жұмабаев, Бейімбет ... ... ұлы ... ... ... Елін, жерін сүйген қазақтың бұл үш перзенті жайлы айтып өтетін болсақ бүтіндей үш кітап, тіпті үш ... ... ... деп ... ... болады. Алайда, бұл ой-пікірім үш арыстың бірі, қазақтың ақын жүректі, қайсар ұлы Ілияс Жансүгіровке арналады. ... деп қаза ... ... өзі өлсе де, ... сыр ... ... ... қазақ әдебиетіндегі қайталанбас құнды шығармаларға айналды. Біз, бейбітшілікте ғұмыр кешкен қазақ жастары, алдыңғы толқын ірі ... ... ... ... ... ... ... нақыл сөздері, ақыл мен парасаттың алтын кілті жатқан өлеңдері бойымызға рух пен ... ... ... ... Ілиястың өлеңдері, тың туындылары - жастарды патриоттыққа, елін-жерін қастерлеп сүюге, әділдік пен ... ... Сол ... де ... ... асыл ... сақтап, ұрпаққа жеткізу, өлмес өшпес мұра ету біздей білімді жастардың қолында.
Ғажапсың сен Жетісуым, ардақтым,
Тоймас көзің ғажабына бұл жақтың
Жеті өзеннің суыменен ... ... сен ... көз ... ... ... биік тау да ... жайласа жан жылуы жүректі
Әсем бейне еліктірер караса.
Табиғаты - ол бір бөлек өнері,
Сусындасан қанбас жанның кемері
Өнерімен өрге басқан ... - ... әсем - ... ... ... ... жүрегі
Елін сүйді, оны қорғау тілегі
Есімі әркез ерек тұрар өзгеден
Жетісудың жүйрігі ол түлегі.
Ілияс - ... ... ... ... қилы кезең, азап күн
Патриоты өлеңімен шайқасқан
Соңғы сөзі:
Жетісудың қайсар ұлы, серкесіне,
Жаңғырған аты өтсе де жылдар ел есінде
Бас иіп ... ... ... ... ... ... жүйрігі, еркесіне... -
деп ой-пікірімді жаза отырып, СӨЖ тапсырмасын аяқтаймын. Зер салып ... көп ... ... ... Т.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шериаздан елеукеновтің «абай жолы» романына қосқан ой - пікірі13 бет
І. Жансүгіров лирикасы33 бет
І. Жансүгіровтің шығармашылығы23 бет
Ілияс Жансүгіров2 бет
Ілияс жансүгіров 1894-19383 бет
Ілияс Жансүгіров шығармашылығы3 бет
Ілияс Жансүгіров өмірі1 бет
Ілияс Жансүгіровтің өмірі мен шығармашылығы7 бет
Ілияс Жансүгіровтың поэмаларының көркемдік ерекшеліктері65 бет
Ільяс Жансүгіров44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь