Шаңғы спорты


1. Шаңғы спорты, адам денсаулығына әсері, түрлері
2. Шаңғы спортының шығу тарихы
3. Шаңғы тебудің техникасы
4. Шаңғы туризмі
5. Қысқы Азия ойындары:
 VII қысқы Азия ойындары. Қазақстан Азиада 2011
 Сочи 2014 қысқы Олимпиада ойындары
Шаңғы спорты - дене тәрбиесі жүйесіндегі қысқы спорт түрлері негізгілерінің бірі. Бұл спорт түрлерінің қатарына шаңғымен жарысу, шаңғымен тұғырдан секіру, шаңғы қоссайысы және тау шаңғысы, биатлон түрлері енеді. Бұлардың барлығы да қысқы Азия ойындардың, қысқы Олимпиялық ойындардың бағдарламаларында бар.
 Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Сөздік-Словарь"
 Қысқы Азия ойындары. Уикипедия.
 Уикипедия. Қысқы Азия ойындары 2011. Азиада Қазақстан.
 Қазақ энциклопедиясы
 «Туризмнің белсенді түрлерінің әдіс-тәсілдерінің негіздері» пәні бойынша 050902 «Туризм» мамандығына арналған оқу құралы/ С.Аманжолов атындағы шығыс Қазақстан мемлекеттік университеті Экономика және қаржы факультеті «Менеджмент және маркетинг» кафедрасы – Өскемен,2007.
 Саяхат жорықтарын ұйымдастыру мен өткізудің жалпы негіздері»/Оқу құралы/- Алматы,1996.
 Ресми Ақпарат көздері. Хабар агенттігі. «Сочи 2014» Олимпиада ойындары бойынша.

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге




Шаңғы спорты
Орындаған Төленді Гүлжауһар
Тексерген: Нұрдаулетов Е.Н.
Тобы: БҚ-111

Талдықорған қаласы
2014 ж.

Ілияс Жансүгіров атындағы Жетісу Мемлекеттік Университеті

Шаңғы спорты
Жоспар:
1. Шаңғы спорты, адам денсаулығына әсері, түрлері
2. Шаңғы спортының шығу тарихы
3. Шаңғы тебудің техникасы
4. Шаңғы туризмі
5. Қысқы Азия ойындары:
VII қысқы Азия ойындары. Қазақстан Азиада 2011
Сочи 2014 қысқы Олимпиада ойындары

Шаңғы спорты - дене тәрбиесі жүйесіндегі қысқы спорт түрлері негізгілерінің бірі. Бұл спорт түрлерінің қатарына шаңғымен жарысу, шаңғымен тұғырдан секіру, шаңғы қоссайысы және тау шаңғысы, биатлон түрлері енеді. Бұлардың барлығы да қысқы Азия ойындардың, қысқы Олимпиялық ойындардың бағдарламаларында бар.
Шаңғы спортынан жаттығулар мен жарыстар ашық аспан астында, таза ауада өтетін болғандықтан адамның денсаулығына өте пайдалы. Ол адамның бойындағы шыдамдылық, күш шапшаңдық, батылдық, ептілік, табандылық, айналаңды бақылау сияқты аса керек қасиеттерді өкпенің сыйымдылығын жан-жақты дамытады. Шаңғы спортымен айналысу кезінде адамның барлық дене мүшелері жұмыс істейді. Сондықтан ол жан-жақты жетілуге, дамуға, шынығуға негіз салады. Шаңғы спортының түрлеріне анықтама берер болсақ:
:: Шаңғымен жарысу - екі түрлі тәсілмен өтеді: біріншісі, дәстүрлі (классикалық) жарыс түрі, екіншісі коньки (еркін) тәсілімен жүру. 1,5 км.-нен 90 километрлік марафон жарысында дейін бұл екі тәсілдің екеуі де ерлер мен әйелдер де қатысатын аралас эстафеталарда пайдаланылады.
:: Шаңғымен трамплиннен секіру немесе шаңғымен тұғырдан секіру - (ағылш. ski jumping) - арнайы жабдықталған трамплиннен (тұғыр) шаңғымен секіруге негізделген қысқы спорт түрі. Өз алдына жеке дара спорт түрі ретінде саналады, сонымен қатар шаңғы қоссайысы бағдарламасына кіреді.
:: Шаңғы қоссайысы - алғаш рет Скандинавия елдерінде пайда болған. Жарыс бағдарламасына ҰОМ-лік тұғырдан секіру және 15 км. қашықтыққа шаңғымен жарысу енді. Жеңімпаз осы екеуінің қосындысынан анықталады.
:: Тау шаңғысы - шаңғы спортының жетекші түрлерінің бірі. Жол бойында айналып өтетін кедергілері бар таү беткейінде арнайы жасалған қарлы жолдардан құлдилап төмен түсу. Мұнда кедергілерден өту шеберлігі және шапшаңдық (көрсеткен уақытта) есепке алынады. Тау шаңғысы слалом, слалом-гигант және шапшаң түсу болып үшке бөлінеді.
:: Биатлон (лат. би... және грек. thlon -- сайысу) -- қысқы, сонымен қатар жазғы спорт түрі, белгілі бір қашықтық сайын шаңғы үстінде мылтықпен нысанаға оқ ата отырып, шаңғымен жарысу.
Шаңғы спортының тарихы. Бүкіл әлемде спорттық шаңғы тебу түрі қысқы спорт түрінде белгілі болды.Оның табиғатпен байланысы және адамға деген пайдалылығымен үлесі зор.
Шаңғының алғашқы пайда болуы адамдарға қысқы уақытта тамақ немесе көшіп қонуға көмегі тигендіктен өз орнын тапты.Ең алғаш рет бірінші шаңғы Пасков облысының шекарасында табылды,яғни осы соңғы табылған шаңғы ең көне болып есептеледі.Оған шамамен 4300 жыл болған.Оны А.М.Микляев, 1982 жылы тапқан.Бірінші жазба құжаттарға сүйенсек шанғы 6-7ғ.ғ.з Готтық монах Жорданес 552 жылы.,грек тарихшылары Иордан 7 ғ., Авел Диакон 770 жылы жазылған.7 ғасырдың аяғында тарихшы Верефрид шаңғының толық анықтамасын жақды. Норвегия ханы Олаф Тругвассон 925 жылғы жазбалар бойынша жақсы шаңғышы ретінде танылған.Бірінші шаңғы сөзі 12ғасырда Русьқа жатады.Митрополит Никифор Киев князі Владимер Мономахқа жазған хатында шаңғы сөзін қолданған.Шаңғылар Петр 1-ші және Екатерина 2-шінің армиясында қолданылды.Біріншіден шаңғы тебуге Норвеждіктер көңіл бөлген.Шаңғы туралы бірінші журналға енгізген 1733 жылы Ганс Эмахузен болды. 1767 жылы шаңғы спортының бірінші жарысы өткізілді.
Әлемде бірінші рет шаңғы спортының көрме залы ашылды,ол яғни Тронхеймада 1862-1863 жылы өткізілді.Норвегияда ең алғаш рет шаңғы спортының қоғамы ашылды,содан соң Финляндияда спорттық клубы ашылды.Одан әрі қарай басқа да елдерде,яғни Европа,Азия және Америкада өз жалғасын тапты.Норвегияда шаңғы атағына арнап Холменколлндік ойыны 1883 жылы,Финляндияда Лахтиндік ойындар 1922 жылы Швецияда көптік шаңғы жарысы Васалоппет 1922 жылы мейрамдары өткізілді.
19 ғасырдың аяғында бүкіл елдерде өткізіле бастады.Шаңғы тебу түрлері әр елде әртүрлі болған.Норвегияда шаңғымен секіру өте жақсы дамыған,ал Японияда шаңғы тебу Австриялық жаттықтырушылардың әсерінен тау шаңғысы дамыды.
1910 жылы Ослода бүкіл әлемдік шаңғышылардың конгрессінде он мемлекет қатысты.19 ғасыр ортасында Ресейде ұйымдастырылған спорттық жарыстар өтілді.
1895 жылы 29 желтоқсанда Мәскеуде шаңғы тебушілердің ашылуы болды.Бұл күні біздің елімізде шаңғы тебу спорт күні болып жарияланды.Мәскеуде жүз спортшы қатысып,сонын ішінен рекордтық санға жеткен он сегіз спортшы болды. Сонымен қоса шаңғы спорты түрлерінің шығу тарихын саралап отетін болсақ:
1) Биатлон - шаңғы спортының түрі, Биатлоннан 1958 жылдан дүние жүзі чемпионаты, 1960 жылдан қысқы Олимпиялық ойындардың бағдарламасы бойынша жарыстар өтеді. Халықаралық биатлон федерациясы 1948 ж. құрылған, ол 60 мемлекеттің өкілдерін біріктіреді.
2) Шаңғымен тұғырдан секірудің де отаны Норвегия болып есептелінеді. 1897 жылы Норвегияда шаңғымен тұрғыдан секіруден алғашқы ресми жарыс өтті. 1964 жылдан бастап жарыстар екі тұғырдан (орта және үлкен) өте бастады.Шаңғымен трамплиннен секіруден рекордтар есепке алынады. 1866 ж. әлемдік рекорд 19 метр болса, 1936 ж. Австриялық Иозеф Браль алғаш рет 100 метрлік межеден асып түсті. Ал 1967 жылы Германияның Абередесфедегі 90 метрлік трамплин-денорвегиялық Грини рекордты 150 метрге жеткізді. Осылайша рекордтар өсе берді. 14 жылдан кейін швейцариялық Штрауман 160 метрлік межеден асты, австриялық А.Каглер 180 метрден, чех Павел Плац 181 метр, финн Матти Нюкяннен 191 метр нәтиже көрсетті. Қазір Шаңғымен трамплиннен секірушілер 200 метр- лік межені алу қарсаңында. Бұл қысқы спорт түрі Қысқы Азия ойындарының бағдарламасында бар.Алматыда өткен ойындарда оңтүстік астананың тұрғындары мен меймандары Азия құрлығының ең үздік секіргіштерінің өнерін көре алады.
3) Шаңғы қоссайысы - айтып өткеніміздей Скадинавидия елдерінде пайда болған. Алғашында 15 км болған бұл ойын тарихы да терең. Шаңғы қоссайысы 1956 жылға дейін қашықтық 18 км. болған. Халықаралық шаңғы бірлестігінде шаңғы қоссайысына арналған комитет ашылған. Шаңғы қоссайысынан Әлем чемпионаты 1925 жылдан бастап өтіп келеді. Шаңғы қоссайысынан Олимпиада ойындарының бағдарламасына 1924 ж. (Шамони, Фр.) енген. Сол кезден бері ол қысқы ойындардың ең қызықты жарыстарының бірі болып келеді. Онда жеңіске жету үшін шаңғымен жақсы жүру және өте қашыққа секіру қажет. Осы екі жаттығудан да тамаша нәтижелер көрсеткен неміс қоссайысшысы Ульрих Веелинг үш рет қатарынан Олимпиялық чемпионы атанған болатын. Шаңғы қоссайысынан жасөспірімдер арасында да біріншіліктер өтеді.
4) Тау шаңғысының Отаны - Норвегия, осы елдегі Телемарк деген жерде пайда болған. 1856 жылы Иен Перстенсон деген пошташы Сьерра-Невады тауынан шаңғымен асып түседі. 1878 жылы белгілі жазушы сэр Артур Конан Дойл Швейцарияға Давостан Арозуға шаңғымен жүріп өтіп, Альпі тауын асып түседі. Осыдан кейін-ақ Швейцария да тау шаңғысы тезірек дами бастайды. 1903 жылы шаңғымен таудан түсудің әдістері "христания", "телемарк", "слалом" терминдері пайда болады. Бұлар норвег халқының сөздері. Тау шаңғысынан алғашқы жарыс 1905 ж. Австрияда өтті. 1908 жылы Швейцарияда алғашқы Тау шаңғысы клубы ашылды. 1911 ж. 7 қаңтарда 12 ағылшын шаңғышысы Альпідегі Вилзтаубел шыңына шығып қарлы беткеймен етекке түседі. 1922 ж. Англиядағы тау шаңғышыларының клубы алғашқы жарыс ережесін шығарып 1-ші Әлем чемпионатын өткізді. Слалом жене шапшаң түсуден ағылшын әйелі Э. Макинен әлем чемпионатының тұңғыш чемпионы атанды. 1936 ж. Герминц-Партенкирхенде өткен (Германия.). Қысқы Олимпиада ойындарында тау шаңғысы (слалом және шапшаң түсу) бағдарламаға енді.1952 жылы Осло қаласында өткен кезекті қысқы Олимпиада ойындарда бүған слалом-гигант қосылып тау шаңғысының бағдарламасы осымен тамамдалды.
5) Алғашқы рет жылдамдыққа жүгіруден шаңғымен жарысу Норвегияда1767 жылы өтті. Осыны үлгі етіп жарыс Швеция мен Финляндияда өте бастады, артынша Орталық Еуропада кең тарай бастады. 19 ғасыр аяғында -- 20 ғасыр басында әлемнің көп елдерінде шаңғы клубтары пайда бола бастады. 1924 жылы Халықаралық шаңғы спорты федерациясы (FIS) құрылды. 2000 жылы FIS құрамында 98 ұлттық федерациялар болды.
Шаңғы тебу техникасы және шаңғы тебуді үйрену жолдары. 1) Алма-кезек төрт адымды жүрісте итеріле қозғалғаннан кейін, шаңғышы сол қолды ілгері созады, бірақ таяқты қарға әзір тіремейді. Оң аяқпен келесі итерілгенде сол қолдағы таяқты шығыршығы алға қарайтындай етіп шығарады. Үшінші адымда оң аяқпен және сол қолмен итеріледі. Төртінші адымда сол аяқпен оң қолмен итеріледі, ал сол қолын ілгері шығарады. Сөйтіп, үшінші және төртінші қадамдар басталар алдында таяқтар қарға тіреледі. Қолмен итерілу үшінші және төртінші адымдар кезіндегі аяқпен итерілуден бұрын жүреді. әрбір адамды есептей отырып, осы тәсілге үйрену басталады. Бастапқыда қозғалыс ырғағын біршама жеңілдетілген түрде игеруге көмектесетін жаттығулар орындалады. Бір,екі, үш, төрт есебінде шамалы ғана таяқсыз сырғанап жүреді. Сосын бір, екі есебіндегі адым кезінде таяқты салбыратып ұстап, ал үш, төрт есебіндегі адымдау кезінде таяқтармен жеңіл итеріледі. Бұл жаттығуларды бастапқыда санап, кейін жүріс жылдамдығы өскенде санауды тоқтатып санау қажет.
Кең таралған қателер: қолды қатты ұстау, таяқты қатты қысып ұстау,таяқтың ұшын шаңғы жолынан едәуір қашық қою. Тіпті екі адымды жүрістің аяқты бүкпей жүру сияқты қателері де кездеседі.
2)Алма кезек екі адымды жүрістен бір мезгілдік жүріске ауысу. Екпінді азайтпай, қозғалас ырғағын жеңіл және дәл өзгерте білу біліктілігі - шаңғышы техникасына қойылатын басты талаптардың бірі. Оң қолды ілгері шығарып, итерілу аяқталғаннан кейін, сол аяқтағы шаңғымен сырғанай отырып, шаңғышы тірелген аяқпен аттас сол қолды жайлап, ілгері шығра бастайды. Сол аяқпен итерілу аяқталғаннан кейін екі аяқты қарға тірейді.Дененің салмағын оң аяққа ауыстырып, шаңғышы бір мезгілдегі жүрістегі секілді қолдарымен итеріле бастайды да оны сол аяқты оң аяқтың жанына әкелумен аяқтайды. Қозғалысты алғашқыда таяқсыз, кейін таяқпен жеңіл итерілу арқылы үйренген жөн. Алма - кезек жүрістен бір мезгілдегі жүріске ауысу дағдыларна қысқа қашықтықтарды үлкен жылдамдықпен өтуді көп қайтара қайталау жолымен қол жеткізуге болады.
3) Шаңғымен ылдиға қарай түсу. Ылдиға қарай тура және қиғаш сырғанап түсуге болады. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Шаңғы дайындығы
Қазақстандағы шаңғы туризмі
Шаңғы спортының мәні
Ат спорты
Шаңғы спортының тарихы
Шаңғы туризмі
Шаңғы жорықтары
Шаңғы аяқ киімдеріне гигиеналық талаптар
Күрес спорты
Шаңғы жорықтары қауіпсіздігі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь