Ұжым

Жоспар
Кіріспе
Ұжым және тұлға
Педагогикалық ұжымның ұйымдық құрылымы
Педагогикалық ұжымдағы əлеуметтiк.психологиялық климат
Педагогикалық ұжымдағы келiспеушiлiк
Педагогикалық процестегі тұлға аралық қатынастар.
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Ұжым психологиясы жөніндегі зерттеулер ұжымның құрылымы туралы тиянақты мағлұмат береді. Соның ішінде ұжымға әлеуметтік психологиялық талдау жасағанда оның ұйымдық құрылымы ресми және бейресми болып бөлінетінін аңғарамыз. Ұжымның ресми құрылымы оның мүшелерінің міндеттері мен құқықтары еңбек жүктемесінің бөлінісінің ресми реттелуге байланысты.
Ресми құрылымның шеңберінде әрбір адам кәсіптік қызметті атқаруда белгілі тәртіп ережелер негізінде еңбек ұжымының өзінің мүшелерімен әрекеттеседі. Бұл сыныпта жұмыс істейтін мұғалімдер білім стандарттары оқу бағдарламасымен сабақ кестесін кәсіптік әдеп қалыптарын басшылыққа алады. Әрбір мұғалім мектеп басшыларымен әріптестерімен іскерлік қатынаста болады. Ал мектеп басшылығымен ара қатынасымен реттеледі. Ұжымның қалыпты жұмыс істеуі оның ресми құрылымы бірінші кезекте ұжым әрекетіне, екінші шәкірттердің кадрларға, жұмысты ұйымдастыру деңгейіне әрекеттерді орындаудағы сапа мен жауапкершілігінің оқу тәрбие процесінің барысында тексеру нәтижесінің қорытындысына материалдық техникалық базасына, қоғамдық міндеттермен тапсырмалардың тең бөлінуіне байланысты айқындалады. Педагогикалық ұжымның бейресми құрылымы ұжым мүшелерінің алдын – ала белгіленген міндеттерінен тыс нақты іс – әрекет негізінде қалыптасады. Ұжымның бейресми құрылымы оның мүшелері арасында қалыптасқан қатынастар жүйесінен тұрады. Ондай қатынастар түрлі сезімдер негізінде қалыптасады. Мұндай құрылым ішкі көбінесе жасырын көзге көрінбейтін жағдайлар танытады.
Адамдар қоршаған орта әлемімен өмір сүреді және дамиды. Бұл қоршаған орта әлемі көп қырлы:
1. адамдардың бір – біріне қатынастары
2. адамның табиғатқа қатынастары
3. денелер әлеміне қатынастар
4. материалдық және рухани құндылықтарға қатынастары.
Қолданылған әдебиеттер
1. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университетi, 1989.
2. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тəжiрибелерi. -А., 1991.
3. Айтмамбетова Б., Бозжанова К., т. б. Балаларды семьяда адамгершiлiкке тəрбиелеудiң кейбiр мəселелерi. -Алматы, 1985.
4. Айтмамбетова, Бейсенбаева. Тəрбиенiң жалпы əдiстерi. -А., 1991.
5. Айғабылова Н. Бала мiнезiнiң қалыптасуы жəне оны тəрбиелеу жолдары. -А., өнер. 1972.
6. Ахметов Ж. Балаларды мəдениеттiлiкке тəрбиелеу жолдары. //Қазақстан мұғалiмi, 18 ақпан, 1994.
7. Алмаханова Х. Жас өспiрiмдерге эстетикалық тəрбие беру. /Методикалық нұсқау. А., 1990.
8. Ақназарова Б. Класс жетекшiсi. -А., Мектеп, 1973.
9. Əбенбаев С. Оқушы жастарға эстетикалық тəрбие берудi жетiлдiру. -А., 1992. 10. Əбенбаев С. Мектептегi тəрбие жұмысының əдiстемесi. -А., 1999.
        
        Жоспар
Кіріспе
Ұжым және тұлға
Педагогикалық ұжымның ұйымдық құрылымы
Педагогикалық ұжымдағы əлеуметтiк-психологиялық климат
Педагогикалық ұжымдағы келiспеушiлiк
Педагогикалық процестегі ... ... ... ... ...
Кіріспе
Ұжым психологиясы жөніндегі зерттеулер ұжымның құрылымы туралы тиянақты мағлұмат ... ... ... ... әлеуметтік психологиялық талдау жасағанда оның ұйымдық құрылымы ресми және бейресми болып бөлінетінін аңғарамыз. ... ... ... оның ... ... мен ... ... жүктемесінің бөлінісінің ресми реттелуге байланысты. Ресми құрылымның шеңберінде әрбір адам кәсіптік қызметті атқаруда белгілі тәртіп ережелер ... ... ... ... ... ... Бұл ... жұмыс істейтін мұғалімдер білім стандарттары оқу бағдарламасымен сабақ кестесін кәсіптік әдеп қалыптарын басшылыққа алады. Әрбір ... ... ... ... ... ... ... Ал мектеп басшылығымен ара қатынасымен реттеледі. Ұжымның қалыпты жұмыс істеуі оның ресми құрылымы бірінші ... ұжым ... ... ... ... жұмысты ұйымдастыру деңгейіне әрекеттерді орындаудағы сапа мен жауапкершілігінің оқу тәрбие процесінің барысында тексеру нәтижесінің қорытындысына ... ... ... қоғамдық міндеттермен тапсырмалардың тең бөлінуіне байланысты айқындалады. Педагогикалық ұжымның бейресми құрылымы ұжым ... ... - ала ... ... тыс нақты іс - әрекет негізінде ... ... ... құрылымы оның мүшелері арасында қалыптасқан қатынастар жүйесінен тұрады. Ондай қатынастар түрлі сезімдер негізінде қалыптасады. Мұндай құрылым ішкі көбінесе жасырын көзге ... ... ... ... орта ... өмір ... және дамиды. Бұл қоршаған орта әлемі көп қырлы:1. адамдардың бір - біріне қатынастары2. адамның табиғатқа қатынастары3. денелер әлеміне ... ... және ... ... ... жəне ...
Ұжым мен тұлға арасындағы байланыс - ... ... ... адам құқығы мен бостандығын сақтаудағы маңызды мəселенiң бiрi. Көптеген онжылдықтар бойы ұжымға əсер ету арқылы оқушы тұлғасын қалыптастыру отандық педагогикалық ... ... ... ... түрде ұжымға бағыну керек деп есептелiндi. Қазiргi кезде адам жөнiндегi философиялық концепцияларға жəне əлемдiк педагогика-лық ой тəжiрибесiне ... ... ... сай, жаңа ... ... тура ... ... ұжымдық қатынас процесiне енгiзу қиын əрi күрделi шаруа. Ең ... ... ... ... ... ... керек. Оқушыларды - болашақ ұжым мүшелерiн бiр-бiрiнен денсаулықтарына, сыртқы ... ... ... ... ... ... бiлiктiлiгiне т.б. қасиеттерiне қарап ажыратамыз. Сондықтан, олар ұжымдық қатынас жүйесiне əртүрлi болып енедi, жас жағынан əртүрлi ... ... ... ... керi ... ... де мүмкiн. Ұжымдық қатынас жүйесiн-дегi тұлғаның жеке ... ... ... ... Ол ... оқушының сана-сезiм ерекшелiктерi, құнды бағдарлау жүйесi, жүрiс- тұрысы белгiленедi. Ал ... осы ... ... құндылықтарына сай келуi не сай келмеуi де мүмкiн. Оқушы ... ... ... ... ... ... мен сапасына сəйкес өз құрдастарымен қарым-қатынас ... ... ... ... жеке əлеуметтiк тəжiрибе сол ұжымның құнды тəжiрибесiне қарама-қайшы ... онда ... ... ... ... мен ұжым ... ... тек тұлға сапасына ғана емес, ұжымға да байланысты. өз күшiн, салт-дəстүрiн құрған, басқарушы белсендiлерi бар, даму-дың жоғары деңгейiне қол ... ... ... ... орнығады. Бұндай ұжым басқаларына қарағанда өзiне жаңадан кiрген тұлғамен қатынасқа оңай түседi. ... адам аз ... көп күш ... ... ... өз ... табуға талпынады. Бiрақ кейбiр объективтi немесе субъективтi себептердiң əсерiнен тұлғаның барлығы бiрдей табысқа қол жеткiзе бермейдi. Табиғи мүмкiндiктерi бойынша жеке адам ... ... ... ... сəйкес келмеуiнен өз жасқаншақтығын жеңе алмай,табыстарға қолын жеткiзе бермейдi. Əсiресе, ұжымның, достарының өзiне деген қатынасын бағалай алмайтын, өзiн- өзi тануы мен ... ... ... ... дамымаған бастауыш сынып оқушыларына мұның қиын соғуы мүмкiн. Бұл ... ... ... ... бар: ... ... бiрсарындылығы, ұжымдағы оқушының атқаратын рөлiнiң тарлығы, ұжым мүшелерi арасындағы қатынастың ұйымдастыру формаларының бiртараптылығы мен мазмұнының жұтаңдығы, ... ... ... кемшiлiгi, жолдасының ескеруге тұрарлық бағалы да қызықты қасиеттерiн елей алмауы жəне т.б. ... ... ... тұлға мен ұжым арасындағы қатынас дамуының кең тараған үш түрi анық-талған: 1) Тұлға ұжымға бағынады ... 2) ... мен ұжым бiр- ... ... ... (гармония) болады. 3) Тұлға ұжымды өзiне бағындырады (лидерлiк). ... түрi ... ... ұжым ... өз ... бағынады, ал кейде ұжымға сырттай бағынып, əрi қарай өзiнiң жекелiгiн жəне тəуелсiздiгiн сақтауы мүмкiн. Егер ... ... ... ... онда ... құндылықтарын, нормаларын жəне дəстүрлерiн қабылдайды. ... түрi ... ... əртүрлi жолмен дамуы мүмкiн: 1) Тұлға өз тəуелсiздiгiн барынша сақтап ұжым талаптарына сырттай бағынады; 2) ... ... ... i с-қимылы ұжым талаптарына сай келмейдi. Мектеп ұжымдарында көп кездесетiн мотив немесе себеп- ... ... ... қиын i ... бой ... Мұндай жағдайда оқушы ұжым нормалары мен құнды-лықтарын сырттай қабылдайды, талқылау кезiнде ұжым-ның одан күтетiнiн айтады, əртүрлi жағдайларда ұжымдағы ... ... ... ... ... ... тыс жерде бұрынғы қалыптасқан тəжiрибесi бойынша өзiн басқадай ұстайды, өзгеше ойлайды, ... ... Бұл ... ... уақытша болса, кейде тұрақты болып отырады. Соңғысы тұлғаның бұрынғы əлеуметтiк тəжiрибесi ұжым тарапынан қолдау көрмей, өз ... ... ... ... жиi ... ... ... ұжымға ашық түрде қарсы шығу көп кездеспейдi. Алайда, балалар кейде қарсылық бiлдiредi, оның өзi де негiзсiз себептерден туын-дайды: көбiне ... ... қалу ... ... ... ... мен ұжым ... ... қазiргi мектепке сай типi - бұл бiрлiктi өмiр сүру талпынысы. Тұлға мен ұжым ұдайы қарым-қатынаста болуы тиiс. ... ... ... ... бағындырады, бiрақ бұл сирек кездесетiн құбылыс. Нағыз ... ... ... ... бұл модельде тиiстi бағасын алады. Жарқын тұлға, оның өзiндiк жеке тəжiрибесi ұжым мүшелерiне тартымды болуы мiндеттi. ... мен ... ... ... ... ... дамитын мектеп ұжымы мүшелерiнiң арасында кең тараған ... ... ... Берiлген жұмыстарды, əсiресе жауапты тапсырмаларды бар ынтасымен орындайтын оқушылар аз ... ... ... ... ... үстiнен өз билiгiн жүргiзу - олардың талпынысына күш-қуат ... Олар ... қиын ... ... ... көп мəн ... ... мақсаты - өз беделiн ғана таныту.
Педагогикалық ұжымның ұйымдық құрылымы
Ұжым психологиясы жөнiндегi зерттеулер /А. И. ... А. Н. ... А. В. ... А. Л. ... жəне т.б./ ... құрылымы туралы тиянақты мағлұмат бередi. Соның iшiнде ұжымға əлеуметтiк-психологиялық талдау жасағанда, оның ұйым-дық құрылымы ресми жəне ... ... ... ... Бұл ... құрылым ретiнде ұжым мүшелерiнiң салыстырмалы түрде бiршама тұрақты өзара қатынасын атауға болады. ... ... ... оның ... ... мен ... ... бөлiнiсiнiң ресми реттелуiне байланысты. Ресми құрылымның шеңберiнде əрбiр адам кəсiптiк қызметтi атқаруда белгiлi тəртiп, ережелер негiзiнде ... ... өзге ... ... Бiр ... ... ... мұғалiмдер бiлiм стандарттарын, оқу бағдарламаларын, сабақ кестесiн, кəсiптiк этика нормаларын басшылыққа алады. Əрбiр мұғалiм мектеп басшыларымен, əрiптестерiмен iскерлiк қатынаста ... Ал, ... мен ... ... ... қызметтiк нұсқаулар жəне өнiмдермен реттеледi. Ұжымның қалыпты жұмыс ... оның ... ... ... жағдайларға байланысты. Мұғалiм-дердiң ұжымдық өзара ықпалдастығы ресми құрылым шегiнде бiрлескен жұмысты ұйымдастыру деңгейiмен, əрекеттердi үйлестiру, түрлi шұғыл жұмыс кестелерiнiң, ... ... ... мен ... ... ... болуымен, қоғамдық мiндеттер мен тапсырма-лардың теңдей бөлiнуiмен ... ... ... ... құрылымы ұжым мүшелерiнiң алдын ала белгiленген мiндеттерiнен тыс нақты iс-əрекет негiзiнде қалыптасады. Ұжымның бейресми құрылымы оның ... ... ... ... ... ... Ондай қатынастар жек көру мен ұнату, құрметтеу, махаббат, сенiм немесе сенiмсiздiк, ынтымақтасу, бiрлесе жұмыс iстеудi қалау ... ... ... ... ... Бұндай құрылым ұжымның iшкi, көбiне жасырын, көзге көрiнбейтiн жағдайын танытады. Жас ... ... ... процесiнде қиындыққа кездескенде ресми ұйымдық құрылымға сəйкес мектеп директорының оқу iсi жөнiндегi орын-басарына, сонымен бiрге қажет деп тапса бiлiктi, тəжiрибелi ... ... ... ... көмек сұрайды. Ал ... ... ... ... ... себептерден туындайды. Бiр жағдайларда бұл араласу, достық, махаббат сияқты əлеуметтiк қажеттiлiктен туындаса, келесi жағдайда тəжiрибелi жолдасынан кəсiптiк көмек, ... ... ... ... ... - ... ... ақпарат алуға байланысты, төртiншi жағдайда өзгелердi өзiне бағындыруға ұмтылған эгоистiк себеп-терден туындайды. ... ... ... пайда болуының мынадай белгiлерiн бөлiп айтуға болады: достық, жолдастық топтардың құрылуы, бейресми пiкiрдiң қалыптасуы, бейресми басшылардың шығуы, жаңа құндылық бағдарлардың ... жəне т.б. ... ... ... дамуына бiр-қатар факторлар ықпал етедi. Педагогикалық ұжымның өзiндiк ерекшелiктерiн ескере отырып, осындай ықпал етушi факторларды қарастырып көрейiк. Ол ең ... ... ... ... ... ... сипаты. Педагогикалық процестiң тұтастығы, оқыту мен тəрбиелiк ажырамас байланысы мұғалiмдер, сынып жетекшiлерi, ... мен ... ... ... бiрiктiредi. Дегенмен, əр мұғалiм өзiнiң нақты қызметiн атқарғанымен ол өз əрекетiн педагогикалық процестiң басқа да қатысушылары - мұғалiмдер, ... ... ... ... ... жүргiзедi. ... ... iстiң ... ... дер кезiнде алынған объективтi ақпарат ұжымның ұйымдық ... ... ұжым ... ... түседi. Психологиялық зерттеулер /А. И. Донцов, Р. Х. Шакуров/ ұжымның топтасуының қажеттi шарты мақсат бiрлiгi екендiгiн дəлелдейдi. ... ... ... ... ... ұжым мүшелерiнiң əлеуметтiк- демографиялық, дербестiк-психологиялық ерекшелiктерiне тəуелдi тығыз iскерлiк, тұлғааралық қатынастардың қолайлы негiзi ... ... ... ... ... ... ... тары сияқты белгiлерi бойынша бiртектiлiк екендiгi даусыз. ... ... ... ... жоғары деңгейiмен ерекшеленедi. Дегенмен педагогикалық ұжымдар өзiнiң құрамы жағынан барынша əртектi болып ... оның ... ... ... ... ... өкiлдерiнен тұратын жас жəне тəжiрибелi мұғалiмдер енедi. Бұның барлығы əртүрлi бағыттағы бейресми топтардың құрылуына негiз қалайды. Мектеп басшылары педагогикалық ... ... жəне ... бұл ... ... тиiс. ... қатынастың педагогикалық ұжымның тұрақтылығына ықпал екi жақты сипат алады. Бiр жағынан ұжымiшiлiк ... ... ... ... ... жағынан педагогикалық ұжымдағы тұрақтылық педагогтардың өзара қатынасының сипатын айқындайды. ... ... ... ұжым ... ... қажеттiлiгiн, қаншалықты қанағаттандыруна да байланысты. Қанағаттану деңгейiн анықтайтын бұндай факторлардың қатарында ұжымның беделi, достарының болуы, осы ... өз ... ... ... бiлу, ... ... ... дəстүрлерiн айтуға болады. ... ... ... ... ... оның көлемi де елеулi етедi. Психологияда шағын ұжымдардың мүшелерi арасында байланыс ... ... ... ... ... дəлелденген. Ұжым үлкейген сайын ұжым мүшелерiнiң арасындағы қатынас ресми сипат ала бередi. 30 адамнан асатын педагогикалық ұжымда мүдде, қызығушылық ... ... ... ... түрлi себептермен бейресми топтар, бiрлестiктер пайда бола бастайды. ... ұжым ... саны оны ... ... ... ... ... педагогтар бiрiн-бiрi жақсы бiледi, бiрақ бұндай ұжым-дарда араласу, бiрiн-бiрi рухани байыту мүмкiндiгi барынша шектеулi. Ал үлкен ұжымдарда ... ... ... ... ... олар ... ... кейде тiптi ұрыс-жанжалға бейiм, бiрақ осындай ұжым-дарда жарқын, ешкiмге ұқсамайтын тұлғалардың танылуы мүмкiндiгi де үлкен. ... ... ... ... ... ... мен қоғамдық пiкiр, эмоциялық күш-қуат пен өзара қатынастың деңгейiн ондағы қалыптасқан əлеуметтiк-психологиялық климат-пен айқындалады. ''Психологиялық климат'', ''əлеуметтiк-психологиялық ... ... ... ... ... ... ... ауыспалы ұғымдар. Географиялық климат сияқты мамыражай əлеуметтiк- психологиялық ... ... ... ... ұжымда өзiн барынша жайлы сезiнiп, тұлғалық жəне кəсiптiк қатынас-тарда өзiн жан-жақты таныта алуын бiлдiредi. Ұжымдағы ... ... ... ... ... ... ... олардың көңiл-күйi, хал-жайы, бiрлесе атқарған жұмыс процесiне көңiлi толуы айқындайтын болғандықтан ... ... ... ... ... ... зор. Жағымды əлеуметтiк- психологиялық климат қалыптасқан педаго-гикалық ұжым қолайлы моральдық-психологиялық ауа- ... жылы ... ... бен ... ... ... талапшылдықпен, сергектiк-пен ерекшеленедi. Сондықтан да А. С. Макаренко ұжымдағы өзара қатынастағы сергек көңiлдi /мажырлы/ ... баса мəн ... ... ... ұжым ... бiрлескен i с-əрекет пен өзара қатынас процесiнiң сипатын танытатын ұжымның сезiмдiк-психологиялық жағдайларының жүйесiн ... ... ... ... түсiне отырып, оның мынадай негiзгi қызметтерiн атауға болады. Педагогикалық ұжымның əлеуметтк-психологиялық ... ... ... ұжым ... ... ... шешуге ұжымдық күш-жiгердi топтастыруын, бiрiгуiн iске асырады. Ынталан-дырушылық қызметi педагогикалық əрекеттiң қолдануына қажеттi ұжымның ''эмоциалдық күш-қуатын'' қалыптас-тыруға байланысты. Тұрақтандырушылық ... ұжым ... ... ... етiп, ұжымға жаңа мүшелердiң енуiне қажеттi алғышарт жасайды. ... ... ... ... ... ... ұжым мүшелерiнiң тəртiбiне баға беруде көрiнедi. ... ... ... климаттың басты көрсеткiштерiн айқындау бағытында зерттеулер жүргiзiлуде. Бiр жағдайларда көрсеткiш ерекшелiктерi ретiнде тұлғааралық, ... ... ... өзара қатынастар қарастырылса, ендiгi бiр жағдайларда ұжымдық əрекет тиiмдiлiгiнiң барынша ... ... баса мəн ... ... ... ... ... ұжым мүшелерiнiң ұжымда болғанына, ондағы ... ... мен ... ... ... жəне ... жетекшiлердiң беделiн мойындауы; ... ... ... ... ұжым ... ... жəне ұжымның өзiн-өзi басқаруға қатысуының жоғары деңгейi; ұжым ... ... мен ... ... ... еңбектiң өнiмдiлiгi; ... ... ... ... ... бұл ... ... ұжымға баға беруде қолдануға болады. Əлеуметтiк-психологиялық климат ... ... ол ұжым ... ... ... ... ықпал жасайды. өзара ақыл, ынтымақтастық қатынас бiрiккен ұжымда тəжiрибелi немесе жас мұғалiм бiрлескен қуаныш табады. Ал немқұрайдылық, ... ... ... ... еткен жағдайда ұжым мүшесi ұнжырғасы түсiп, қағажау көредi, бұл жағдай оның кəсiптiк қызметiнiң төмендеуiне, дау-жанжалдың пайда болуына, тiптi басқа ... ... ... ... Кең ... ... мiндеттерiн атқара жүрiп мұғалiм өзiн жəне еңбегiн ... ... ... ... ... беделдi адамдар тарапынан, соның iшiнде басшылар мен ата-аналар тарапынан берiлген бағаны түсiнуге бейiм. ... баға ... ... Жағымсыз баға өзiнiң қызметiн, кəсiптiк позициясын, өзгелермен қарым-қатынасын қайта қарауға негiз болады. Сондықтан педагогикалық ұжым-дағы қатынас өзара ... ... ... жəне ... ... ... талап етедi. ... ... ... ... ... механизмi елiктеуден - өзге адамдар-дың сезiмiн, ойларын тiкелей қолдану, пайдаланудан тұрады. Педагогикалық ... ... ... ... өз ... ... ... түсiнуге жəне оған төзуге қабiлеттi болса, екiншiлерi оның ... ... ... ... өз ... ықыласымен сəйкес келетiн, келмейтiндiгiн салыстыруға бейiм. Ұзақ уақыт бiрлесе қызмет жасау, ... ... ... елiктеу процесiн едəуiр жеделдетедi. өз əрiптесiнiң сезiмдiк- психологиялық көңiл-күйiн танып, оны түсiне алған педагог қалыптасқан жағдайдан шығудың оңтайлы ... өз ... ... ... əрекеттестiктен екiншi жағы жеке тұлғаның ұжымдағы климатқа ықпалынан тұрады. Обал, сауапты бiлетiн, принциптi, iске жауапкершiлiкпен қарайтын, ... ... ... əдептi педагогтар ұжымда жағымды климат қалыптастыруға елеулi ықпал жасай ... Ал ... ... əдепсiз, тəртiбi тиянақсыз ұжым мүшесi жағымсыз климат орнықтыруға ықпал жасайды. ... ... ... оның мүшелерiнiң интеллектуалдық, сезiмдiк жəне мiнездерiнiң жiгерлiлiк белгiлерiне тəуелдi ... ... ... ... танымдық белсендiлiгi, өнер тапқыштығы ұжымды инновациялық қызметтi дамытып, жаңа технологиялар iздестiруге ұмтылады. Жiгерлi педагог-жетекшi ... ... ерте ... Егер ұжым мүшелерiнiң ақыл- ойы, сезiмi, ерiк-жiгерi педагогикалық қызметке жұмылдырыл-са, онда табысқа жету қиын ... Жеке ... ... жəне оның ... климатына ықпал жасайтын негiзгi əдiстерi - ... ... ... жеке үлгi ... ... ... адамдардың бағасын, пiкiрiн, қалыптасқан мiнез-құлық нормалары мен ... ... ... - көз ... ... ... ... өзгертуге бағытталады. Осы жағдайда көз жеткiзушi факторлардың қуатын, қисынмен ... ... тек ... ғана ... ... сезiмiне де əсер етедi. Сендiру процесiнде бiр адамның ... ... ... ... ... ... ырықты немесе ырықсыз түрде iске асады. Сендiрудiң көмегiмен педагогикалық ұжымда көңiл-күй қалыптасып, идеялар, педагогикалық құндылықтар ... ... ... əлеуметтiк-психологиялық климаттың қалып-тасуына жеке тұлғаның жасайтын ықпалының тиiмдi əдiсi жеке үлгi көрсету болып табылады. Ол үлгi адамның өз ... ... ... пiкiрге қатынасы болуы мүмкiн. үлгi барлық кезде де нақты, ол ... пен ... ... ... ... мен ... салыстыруға мүмкiндiк бередi.
Педагогикалық ұжымдағы келiспеушiлiк ... ... ... ... ... ... факторлардың қатарына ұжымдағы келiспеушiлiктi немесе ''климаттық ауытқуды'' ... ... ... ... ... ... ... адамдардың тiкелей қарым-қатынасы
саласында пайда болатын қарама-қайшылықтың күрт шиеленiсiп кетуi ретiнде қарастырады. Педагогикалық ұжымда ... ... ... өз ... тұлғааралық келiспеушiлiк болып табылады. Ондай жағдайда адамдар i с-əрекеттiң мақсатына келiспейдi немесе оған қол ... ... мен ... ... ... ... ... Келiспеушiлiктер əртүрлi себептердiң салдары болуы мүмкiн. Педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... орныққан өзара байланыстың бұзылуына байланысты туындайды. Ол педагогикалық ... ... ... басшылар арасындағы iскерлiк сипаттағы байланыс болуы мүмкiн. ... ... орын ... ... ... үш тобын бөлiп көрсетуге болады. Бiрiншi топ - кəсiптiк-педагогикалық əрекеттi мақсатқа жетуге кедергi келтiретiн, iскерлiк байланыстардың бұзылуынан туындайтын кəсiптiк ... ... ... ... ... ... ... мақсатын түсiнбеуiнен жəне өз i сiн жете бiлмеуiнен туындайды. Екiншi топ - педагог мiнез-құлқының өзара қатынас нормасына сай ... сол ... ... пен i ... ұжым мүшелерiнiң бiр-бiрiнен күткен талаптарына сай келмеуiнен туындайды. Ол ... өз ... жəне ... ... ... кəсiптiк этика нормаларының бұзылуы, ұжым талабын орындамау жəне т.б. ... ... ... ... топ - ... процестерге қатысушылар-дың мiнез бен темпераменттiк ерекшелiктерi негiзiнде тұлғалық ... ... ... Бұл ... ... ... өзiне деген бағасы мен пiкiрiнiң аса жоғары болуы, эмоциялық тұрақсыздығы, шамадан тыс өкпешiлдiгi сияқты сапалар ... ... ... ... ... ... бiрiздiлiгiнен тұрады: келiспеушiлiктiң алдын алу; пайда болған жағдайда келiспеушiлiктi үйлестiру, жою; ... ... ... ең ... ... ... келiспеушiлiктiң түйiнiн шешу. Келiспеушiлiк-тiң алдын алу кезiнде сол адамның неге осылай жасағандығын анықтаудың маңызы зор. ... ... ... келiспеушiлiк ахуалға немқұрайлы қарамауы тиiс, сондықтан ол келiспеушi жақтарды ашық əңгiмеге тартып қалыптасқан жағдайды бiрге ... ... тиiс. ... ... ... басшы жеке əңгiмелесiп, келiспеушi жақтарды алдағы кездесуге, араласуға психологиялық тұрғыдан дайындауы тиiс. Егер ... ... ... келiстiру мүмкiн болмаса, онда оны шешудiң тактикасы мен стратегиясы жасалуы керек. Оны ... ... ... оның ... iске асырады, қажет болған жағдайда ұжымдық шешiм қабылданады. Ол бойынша келiспеушi ұжым мүшелерiне бiршама уақыт ... ... ... ол ... ... туралы шарт қойылуы мүмкiн. Кəсiптiк келiспеушiлiктер еңбек жағдайын, оқу-тəрбие процесiн өзгерту, мектеп жұмысының тəртiбiне түзету енгiзу арқылы реттеледi. Ал ... ... ... ... жою ... ... алады. Бұндай жағдайда басшы келiспеушi жақтарға өзге де пiкiрлердiң өмiр сүруiн ... ... ... ... ... тұлға аралық қатынастар.Педагогикалық процестін теориялық моделін жасау қалайша оның мәнінде тәрбиенін ... қол ... ... ... береді. Әдеттегі қалыптасқан көзқарас бойынша , әсіресе жалпы ... ... екі ... ... және тәрбиелеу іс - әрекеттер саласы бар деп есептелінеді. Осыған сай мұғалім екі роль атқарады: пән ... және ... ... ... ... жоспарда қарастыру әрекеті көбінесе оқылатын материалдын мазмұнымен байланыстырады немесе оқушыларда қайсарлықгы, мақсаттылықты, жауапкершілікті және т.б. қалыптастыруға ықпалын ... оқу ... ... ... ... бір ... ... әсері салынған. Бұл екі мәселемен байланысты: біріншіден менгерілетін пәннің мазмұны қаншалықгы қоғамның даму денгейіне, оның мүддесіне сай ... ... бұл ... ... ... ... ... және адам ойлауының, дамуының объективтік зандылықгарын түсінуімен қаруландырады, яғни көзқарастарының қалыптасуына ықпал етуімен байланысты.Кезінде А.С. Макаренко, тұлға кемшілігін оның қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... негізгі тәрбиелік тетіктерін оқушьшардын қалыптасқан қатынастары кеңестерінен іздестірген жөн.Жалпы білім беретін мектептің педагогикалық процесінде оқушы үшін екі негізгі қатынастың ... бар. Ол ... мен ... ... ... ... және ... бір - бірімен өзара қарым - қатынастары. ... ... ... ... ... ... ... сәйкес екі бір -бірін өзара толықтыратын және өзара әрекетте болатын ... ... ... айтуға болады.Бірінші сыныптың өзінде бала үшін оның мектеп мұғалімдерімен, әсіресе өз ... ... ... және ... ... ... ... мұғалімнің оқушыларға қатынасының маңыздылығының арта түсуі кездейсоқ емес: себебі кішкентай оқушы өмірінде мұғатімнің маңызы зор,ол үшін мүғалім ... ... оның ... ... ... зор,оның жетістіктері қаңдай мұғаліммен кездескендігінен қатты байланысты оқушьшарды бірте -- бірте ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады, мұғаліммен қатынасының маңыздылығы төмеңдмейді. Бірақ жоғары кластардың ... де ... ... ... (А.С. ... Т.Е. Конникова ; Л.И. Новикова; М.Н. Шульц және т.б.) мұғалімнің оқушылармен іскерлік ынтымақгастығында балаларға ... ... іс - ... ... оқу ... ... ... көрсету арасында тепе- тендіктің керектігі анықталған. Онда балалар мұғалімнің ... ... ... алдымен ақылдасуға келеді, себебі олар өздерінен үлкен ... ... ... ... ... ... ... олар қателесіп жақсылық жасаса да) және шебер тактикалық көмегі болатындығына сенімді. Міне бұл мұғалім мен окушылардың өзара ... ... ... ... негізгі мәнін құрайды, одан оқушының мектепке сол мұғалім беретін пәнге, оньщ ... ... ... сенімдеріне, өмір принциптеріне қалайша қарайтындығы байланысты болады.Екінші мектеп педагогикалық процестің тәрбиелеуші тетіктің маңыздылығында кем емес. Бұл оқушьшар арасындағы өзара ... ... Н.К. ... ... ... ... рет балалар ұжымындығы қатындстардың тәрбиелік ролі туралы ойды айтқан болатын. Ал А.С. Макаренко нақтырақ болды ол: ... ... ... ... ... ... ... керек. Бұл қатындстдрдың өзінде, тіпті олар біздің еркімізден тыс қалыптасқанда олардың көпшілігі тәрбие бағытында қолдануы мүмкін.Бұл процестің тиімділігі балалардың ... іс ... ... мен құрылымының одан әрі дамытуымен, арнайы ұйымдастырьшған ерекше бір іс- әрекет ... ... ... ... ... бір -- бірін тұлғалық қабылдау мәдениетін максатты тәрбиелеу, оқушылардың өзін -өзі тану процесі барысында оларға жеке дара ... ... ... өзінін жүріс - тұрысын өзі реттеу және әлеуметтк тиімді өз орнын табуымен байланысты.Оқушылардың ... ... ... тәрбиелеуші механизмінің мәні сол бүл тетік, бірінші көрсетілген тетік сияқгы, тек іс -- әрекет болғанда ғана пайда болатынында және ... ... ... ... іс - ... ... және мұқият ұйымдастырылған болуы керек, сонда ғана ... ... ... ... ... үшін алғы ... ... бірінші және екінші тәрбиелеуші тетіктері арасындағы жалпы ұқсастық (іс-әрекетпен оның ерекшеліктері) өте маңызды қортынды жасауға мүмкіңдік береді. Егер негізгі тәрбие ... ... ... ... ... үшін ... әртүрлі іс-әрекеттер арқылы балалардың айнала қоршаған ортамен белсенді әзара әрекетін ұйымдастыра алса онда оған ұжымдық іс-әрекетті ұйымдастыру барысында балалардың өз ... ... ... сауатты қолдануы керек.
Қолданылған дебиеттер
1. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университетi, 1989.
2. Айтмамбетова Б. Жаңашыл ... ... мен ... -А., 1991.
3. ... Б., ... К., т. б. Балаларды семьяда адамгершiлiкке тəрбиелеудiң кейбiр мəселелерi. -Алматы, 1985.
4. ... ... ... ... ... -А., ... ... Н. Бала мiнезiнiң қалыптасуы жəне оны тəрбиелеу жолдары. -А., өнер. 1972.
6. Ахметов Ж. Балаларды мəдениеттiлiкке тəрбиелеу жолдары. //Қазақстан ... 18 ... 1994.
7. ... Х. Жас ... ... ... беру. /Методикалық нұсқау. А., 1990.
8. Ақназарова Б. Класс жетекшiсi. -А., Мектеп, 1973.
9. Əбенбаев С. Оқушы ... ... ... берудi жетiлдiру. -А., 1992. 10. Əбенбаев С. Мектептегi тəрбие жұмысының əдiстемесi. -А., 1999.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1930 жылдардағы Қазақстанда күштеп ұжымдастырудың зардаптары47 бет
«Қазақстандағы ұжымдастыру: тәсілі мен зардаптары»4 бет
Бастауыш сынып оқушыларына бiлiм беруде ұжымдық iс-әрекетке тәрбиелеу57 бет
Бастауыш сынып оқушыларының ұжымдық танымының теориялық негіздері30 бет
Дамыған елдердегі кәсіпкерліктің ұжымдық, құқықтық түрлері, құрылымы5 бет
Еңбек ұжымы7 бет
Еңбек ұжымындағы келісімдер10 бет
Еңбек ұжымының түрлері4 бет
Жаппай ұжымдастыру мен күштеп отырықшыландыру тұсындағы қазақстан ауыл шаруашылығындағы салық пен қаржыландыру46 бет
Жетісу өңіріндегі ауыл шаруашылығын күштеп ұжымдастыруға қарсы наразылық (1929-1933 жж.)37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь