Өнімнің бәсекелестік қабілетін арттырудың теориялық мәселері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1. ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІК ҚАБІЛЕТІН АРТТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕРІ
1.1 Өнімнің бәсекелестік қабілетінің негізгі түсінігі, ерекшеліктері
1.2 Өнімнің бәсекелестік қабілетін бағалау көрсеткіштері
1.3 Өнімді стандарттау және сапаны басқару

2. "Нурлыбаев К" ЖШС.нің ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ЖӘНЕ БӘСЕКЕЛЕСТІК ҚАБІЛЕТІН ТАЛДАУ
2.1 Кәсіпорынның негізгі экономикалық көрсеткіштерін талдау
2.2 Кәсіпорынның баға саясатын талдау
2.3 Өнімнің бәсекелестік қабілетін талдау

3. ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІК ҚАБІЛЕТІН КӨТЕРУ ЖОЛДАРЫ

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР КӨЗІ
КІРІСПЕ
Ондаған жылдар бойы қалыптасқан жоспарлы экономикадан нарықтық қатынастарға көшу экономикалық жаңа ұғымдардың пайда болуына әкелді. Жекелей алғанда "Өнімнің бәсекелестік қабілеті" ұғымы кең қолданысқа түсті. Өнімнің сапа және бәсекелестік қабілеті мәселесі қазіргі жағдайда әмбебап сипатты иеленуде. Өнімнің бәсекелестік қабілеті ұғымында негізінен оған нарықта сәтті өндірілуі мен таратылуына жағдай жасайтын барлық шарттар қарастырылады. Кей кездері бәсекелестік қабілет ұғымы тек экономикалық объект қасиеті үшін ғана емес, сонымен қатар сапаны бағалау сипатында қолданылады.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты болып, өнімнің бәсекелестік қабілетін арттыру жолдарымен оның бағалау әдістемесін меңгеру.
Соған байланысты өнімнің бәсекелестік қабілеті – бұл тұтынушылардың өнімге қоятын техникалық-функциялық, экономикалық ұйымдастырушылық деңгейін сипаттайтын талаптардың жиынтығы. Бәсекеге қабілетті өнім болып тек қана әртүрлі табиғи көрсеткіштерді иеленетін және бәсеке жағдайында нарықта өз орнын иеленетін тауар ғана саналады.
Кез келген өнімнің бәсекелестік қабілетін бағалау үшін қазіргі жағдайдағы маркетингтің әдістері арқылы нарықты кешенді зерттеу керек. Осының нәтижесінде тұтынушы өзінің қажеттіліктерін толық қанағаттандыратын өнімді сатып алуға жағдай жасайды.
Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру Қазақстан Республикасы үшін үлкен маңызға ие. Соған байланысты отандық тауарлардың шетел тауарларына бәсеке бола алатын деңгейге жеткізу алған қойған мақсаттардың бірі болып табылады.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып өнімнің бәсекелестік қабілетін арттыру нарықта өнім өндірудің негізгі шешуші факторларының бірі болатыны сөзсіз. Өнімнің бәсекелестік қабілеті сапа белгісімен қоса тұрғын халықтың өмірі үшін қауіпсіз және экологиялық таза өнім ұғымында қарастырады.
Тауардың бәсекеде жеңіске жетуі оның техникалық-экономикалық көрсеткіштері мен тауар өндірудегі технологиясынық сапасына және қолдану қасиеттеріне (сенімділігі, төзімділігі) байланысты болады. Ал соңғы кездері, әсіресе, тауардың айналадағы ортаға зиянсыздығына, кейбір эргономикалық, жалпы гигиеналық, антропометрикалық, психологиялық және басқа да талаптарға сәйкестігіне бас назар аударылуда. Бұған қоса, шетке шығарылатын тауарлар міндетті стандарттық сапаға сәйкес келуі тиіс.
Тауардың бәсекеге төзімділігін бағалағанда оның сату немесе сатып алу бағасы қарастырылады. Осыған қатысты мына жайттар ескерілгені жөн: нарықты және ақырғы тұтынушылардың сұранысын зерттеудің сапасы, тауарды нарыққа жеткізу мен оны сатуды ынталандырылып отыру, жарнама және тауардың өмірлік цикілін есепке алуға байланысты жүргізілетін жұмыстың тиімділік дәрежесі, баға стратегиясын таңдап алудың дұрыстығы, тауар өткізу мекемелері мен тауардың қозғалу бағаттарын белгілеу кезінде тауардың бәсекелік артықшылығы мен кемшіліктерін (маркетингтік құрастырушыларды) анықтау.
Экономикалық көрсеткіштер тұрғысынан қарағанда тауардың бәсекеге төзімділігі оның қолданысқа түсіуіне дейін жұмсалған шығындарға қатысты алғанда пайдалы немесе пайдасыз (залалды) екеніне қарап анықталады.
Тауардың өтімділігі мен бәсекелік дәрежесін оны өндіретін, жеткізу және оны сатумен айналысатын фирмалардың, сондай-ақ коммерциялық және сауда саласындағы мамандардың имиджі (тауардың, кәсіпорынның, елдің т.б. тіпті сол тауарды шығаратын мемлекеттің халықаралық деңгейдегі беделі) айқындайтыны белгілі.
Тауардың бәсекелік деңгейін анықтайтын деректер мен факторлар жинақтала келіп, тауардың тұтыну бағасын белгілейді. Бұл – тек тұтынушының тауарды сатып алатын бағасы ғана емес. Ондай баға тауардың қолданылу процесіндегі тиімділігі мен тауарлық таңбасының қадірлі дәрежесі жағындағы түсініктерді де қамтып отырады. Баға жөнінде саудаласу барысында, яғни тауардың сату немесе сатып алу бағалары белгіленетін тұста алдағы уақыттардағы қолданылу процесіндегі тиімділігі мен тауарлық таңбасының қадірлі дәрежесі жағындағы түсініктерді де қамтып отырады. Баға жөнінде саудаласу барысында, яғни тауардың сату немесе сатып алу процесіндегі тауардың тиімді немесе тиімсіз жақтарын мүмкіндігінше көрсетуге ұмтылады. Әрине, әсіресе, тауар сатушы өз өнімінің экономикалық артықшылығы мен құндылық жағына баса назар аудару тенденциясын берік ұстанады.
Өнім сапасын тұтыну құнымен байланысты және соған байланысты қасиеттерді қанағаттандыру деңгейі мен шегі арқылы анықтылады және өнім сапасы өнімнің бәсекелестік қабілеті механизмінің түп өзегі болып табылады. Бірақта қатысты төмендеу өнім сапасы, төмен бәсекелестік қабілеттің болуын толығымен сипаттамайды.
Бәсекелестік қабілеттің нақты мәні мен тек қана өндіруші өз тауарын нарыққа шығарып және ол тауар басқа бәсекелестердің тауар алмастыратынына бәсеке бола алатын жағдайда ғана ашылады.
Көптеген индустриалды дамыған елдер компаниялары өнімнің бәсекелестік қабілетін ішкі нарықта шешуге тырысады, өйткені болашақта өз тауарын сыртқы нақты тарату мүмкіндігіне толық сенімді болады.
Кез келген тауар ішкі нақты бәсекеге қабілетті, ал сыртқы нарықта бәсекелес қабілеті төмен болуы әбден мүмкін. Соған байланысты сомалық көрсеткіштердің өзгеріссіз, өнімнің бәсекелестік қабілеті кең шеңберде өзгеруі мүмкін. Ол нарық конъктурасының өзгерісіне жарнама және т.б. тауарға әсер ететін ішкі және сыртқы факторлар негізінде жүзеге асады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР КӨЗІ
1 ҚР Президентінің халыққа жолдауы. 4.04.04// Егемен Қазақстан 5 сәуір
2005 ж.
2. "ҚР кәсіпкерлік туралы құжаттар жиынтығы ", Алматы, 2004 ж.
3 Савицкая Г.В. "Анализ хозяйственной деятельности предприятия" : 4-е изд., перераб. и доп. - Минск: ООО "Новое знание", 2001г.
4. Экономика: Учебник / Под. ред. доц. А.С.Булатова. 2-ое изд. - М.: Издательство БЕК, 1997 - 816 б.
5. "Экономика предпрятия" под. ред. Хрипича В.Я. - 2 ое изд. М: Экономпресс, 2002 г.
6. Герчикова И.Н. Менеджмент: Учебник – 2-е изд., перераб. и доп. – М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1995
7. "Экономический анализ" под ред. Гиляровской Л.Т. – М.: 2002 г.
8. К. Нурмагамбетов "Оценка конкурентноспособности продукции" – Мысль 2002 г. № 5 стр. 108-111.
9. Белоуов В.Л. "Анализ конкурентноспобобности фирмы" Маркетинг в России и зарубежом – 2001, стр. 64-68.
10. Котлер Ф., Г.Сондерс Д., Волг В. "Основы маркетинга" – 1999 г., стр. 397.
11. Титова Н., Тургенев И. "Тенденции изменения конкурентноспособности отечественной продукции" Маркетинг – 1997 - №1 стр.30
12. С. Сатыбалдин "Маркетинг" – Алматы 1999 г.
13. Вестник КазНУ экономики "Основные принципы конурентноапособности" - №6 (26) – 2003 г.
14. Лобанов М. "Конкурентноспособность и качества продукции" – Маркетинг №2 – 2002 г. стр.54.
15. Егоров Ю.Н., Варакута С.А. "Планирование на предприятии": - М.: ИНФРА – М, 2002 г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІК ҚАБІЛЕТІН АРТТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕРІ
1.1 Өнімнің бәсекелестік қабілетінің негізгі түсінігі, ерекшеліктері
2. ... ... ... ... ... Өнімді стандарттау және сапаны басқару
2. "Нурлыбаев К" ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... экономикалық көрсеткіштерін талдау
2.2 Кәсіпорынның баға саясатын талдау
2.3 Өнімнің бәсекелестік қабілетін талдау
3. ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІК ҚАБІЛЕТІН КӨТЕРУ ЖОЛДАРЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР КӨЗІ
КІРІСПЕ
Ондаған ... бойы ... ... ... ... көшу ... жаңа ұғымдардың пайда болуына әкелді.
Жекелей алғанда ... ... ... ... кең ... ... сапа және ... қабілеті мәселесі қазіргі жағдайда әмбебап
сипатты иеленуде. Өнімнің бәсекелестік қабілеті ұғымында негізінен ... ... ... мен таратылуына жағдай жасайтын барлық шарттар
қарастырылады. Кей ... ... ... ... тек ... қасиеті үшін ғана емес, сонымен қатар сапаны бағалау сипатында
қолданылады.
Курстық жұмыстың ... ... ... өнімнің бәсекелестік қабілетін
арттыру жолдарымен оның бағалау әдістемесін меңгеру.
Соған байланысты өнімнің бәсекелестік қабілеті – бұл тұтынушылардың
өнімге ... ... ... ... ... талаптардың жиынтығы. Бәсекеге қабілетті өнім болып тек қана
әртүрлі табиғи көрсеткіштерді иеленетін және бәсеке жағдайында ... ... ... ... ғана ... ... өнімнің бәсекелестік қабілетін ... үшін ... ... ... ... ... кешенді зерттеу керек.
Осының нәтижесінде тұтынушы өзінің қажеттіліктерін толық қанағаттандыратын
өнімді сатып алуға жағдай жасайды.
Дүниежүзілік сауда ... кіру ... ... үшін ... ие. Соған байланысты отандық тауарлардың шетел тауарларына бәсеке
бола алатын деңгейге жеткізу алған қойған мақсаттардың бірі ... ... ... ... ... ... бәсекелестік
қабілетін арттыру нарықта өнім өндірудің ... ... ... ... ... ... бәсекелестік қабілеті сапа белгісімен қоса тұрғын
халықтың өмірі үшін қауіпсіз және ... таза өнім ... ... ... ... оның техникалық-экономикалық
көрсеткіштері мен тауар өндірудегі технологиясынық сапасына және қолдану
қасиеттеріне ... ... ... ... Ал ... ... тауардың айналадағы ортаға зиянсыздығына, ... ... ... антропометрикалық, психологиялық және
басқа да талаптарға сәйкестігіне бас назар аударылуда. Бұған қоса, шетке
шығарылатын ... ... ... сапаға сәйкес келуі тиіс.
Тауардың бәсекеге төзімділігін бағалағанда оның сату немесе ... ... ... ... ... мына ... ескерілгені жөн:
нарықты және ақырғы тұтынушылардың сұранысын зерттеудің сапасы, тауарды
нарыққа жеткізу мен оны ... ... ... ... және тауардың
өмірлік цикілін есепке алуға байланысты жүргізілетін жұмыстың тиімділік
дәрежесі, баға ... ... ... ... ... ... мен ... қозғалу бағаттарын белгілеу кезінде тауардың
бәсекелік артықшылығы мен ... ... ... ... ... қарағанда тауардың бәсекеге
төзімділігі оның қолданысқа түсіуіне дейін жұмсалған шығындарға ... ... ... пайдасыз (залалды) екеніне қарап анықталады.
Тауардың өтімділігі мен бәсекелік дәрежесін оны ... және оны ... ... ... сондай-ақ коммерциялық
және сауда саласындағы мамандардың имиджі (тауардың, кәсіпорынның, елдің
т.б. тіпті сол тауарды шығаратын мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... деректер мен факторлар
жинақтала келіп, тауардың тұтыну бағасын белгілейді. Бұл – тек ... ... ... ... ғана ... ... баға ... қолданылу
процесіндегі тиімділігі мен тауарлық таңбасының қадірлі дәрежесі жағындағы
түсініктерді де қамтып ... Баға ... ... ... ... сату немесе сатып алу бағалары белгіленетін тұста алдағы
уақыттардағы ... ... ... мен ... ... дәрежесі жағындағы түсініктерді де қамтып отырады. Баға жөнінде
саудаласу барысында, яғни ... сату ... ... алу процесіндегі
тауардың тиімді немесе тиімсіз жақтарын мүмкіндігінше көрсетуге ұмтылады.
Әрине, ... ... ... өз ... ... ... мен
құндылық жағына баса назар аудару тенденциясын берік ұстанады.
Өнім ... ... ... ... және соған байланысты
қасиеттерді қанағаттандыру деңгейі мен шегі ... ... және ... ... бәсекелестік қабілеті механизмінің түп өзегі болып табылады.
Бірақта қатысты ... өнім ... ... ... қабілеттің болуын
толығымен сипаттамайды.
Бәсекелестік қабілеттің нақты мәні мен тек қана өндіруші өз
тауарын ... ... және ол ... ... ... ... бәсеке бола алатын жағдайда ғана ашылады.
Көптеген индустриалды дамыған елдер компаниялары ... ... ішкі ... шешуге тырысады, өйткені болашақта өз
тауарын сыртқы нақты тарату мүмкіндігіне толық сенімді болады.
Кез ... ... ішкі ... ... қабілетті, ал сыртқы нарықта
бәсекелес қабілеті төмен болуы әбден мүмкін. Соған ... ... ... ... бәсекелестік қабілеті кең шеңберде
өзгеруі мүмкін. Ол нарық конъктурасының өзгерісіне ... және ... әсер ... ішкі және ... ... ... жүзеге асады.
1. ӨНІМНІҢ БӘСЕКЕЛЕСТІК ҚАБІЛЕТІН АРТТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1. Өнімнің бәсекелестік қабілетінің негізгі түсінігі, ерекшеліктері
Өнімнің бәсекелестік қабілеті – бұл оның ... ... ... ... және ... ... ... Бұл тауарға
сәйкес нарық шарттарымен, тұтынушылардың техникалық, ... қоса ... ... ... қатар оны таратудағы экономикалық
және коммерциялық жағдайларын сипаттайтын күрделі категория, көп функциялы
ұғым.
Өнімнің бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... түсетін тауарларды салыстыру нәтижесінде көрінуі мүмкін.
Өнімнің бәсекелестік қабілетін ... және ...... ... ... ... Алғашқы этапта бәсекелестік қабілеттің
мақсаты анықталады. Нақты шарттарға тәуелді олар келесідей болуы ... ... ... ... ... ... ... нарықта өнімді таратудың перспективасын бағалау;
• өнім көрсеткіштерін анықтау; Оған ... ... ... ... ... ... ... қабілетін арттыру бойынша іс-шараларды жасау;
• тауарға баға тағайындау;
• нақты нарықта тауармен жұмыс істеу стратегиясын таңдау;
Екінші этапта ... ... ... Оған ақпарат тұтынушылардың
талаптары мен сұранысы негізінде талдау жасалынады. Келесі этап - ... ... ... қажет параметрлерді қарастыру. Барлық
параметрлер өнімнің бәсекелестік қабілетін ... үш ... ... ... техникалық
3. экономикалық.
Өнімнің бәсекелестік қабілетін бағалау процесінде келесідей принциптерді
ескеру қажет:
• нарық субъектілерінің мақсаттары мен құралдарының ...... ... сегменттерінің әртүрлі ерекшеліктерін ескеру;
• зерттеу кезеңдерінің нарық конъктурасы;
• нарық субъектілерінің ... ... ... мен ... ... ... ... басқаруда аталған категорияның екі ... ... ... қабілетті басқару және бағалау процесінде ... ... ... ... мен ... ... олардың өзара байланысын қарастыру керек. Өндіруші үшін маңызды
параметр шығын ... ... ал ... үшін ... ... ... тұтынушылық қасиеті табылады.
Тұтынушы мен өндіруші қатынас арасындағы байланыс ақша, тауар, айырбас
процесінде мақсаттар мен құралдар қарама – қарсы матрицасын
Өнімді ... ... ... ... ... үшін оның сапасын
иелену болып табылады. Аталған ... ... ... ... тұтынушы бағасы түрінде көрсетуге болады. Әрбір тұтынушы
нақты өнімді таңдағанда ... ... ... оған ... иелену
мен қолдану шығындарының арасындағы қолайлы қатынасқа ұмтылады. ... ... ... ... ... ... тиімділігін алады.
Қажеттіліктерді қанағаттандыру деңгейін өлшеу үшін Батыс ... мен ... кең ... ... қажеттіліктерін қанағатттаныру
индексі қолданылуы мүмкін.
|Субъектілер |Бәсекелестік қабілет факторлары |
| ... ... ... |1. ... ... ... ... байланысты шығындар |
| ... ... |
| ... | ... |2. Өнім ... ... ... шығындар (құрал) |
| ... | ... ... ... бағалау процесіндегі мақсаттар ... ... ... ... ... мен өнімнің пайдалылығы екі ... ... ... Кез ... ... ұзақ ... ... өнім бағасы мен оның өндіру шығындары арасында ... ... ... ... Осыған байланысты өндіруші үшін
алғашқы міндеттерінің бірі ... ... ... жоғарғы пайдалылық деңгейі
туралы ой қалыптастыру болып табылады. Өндіріс процесінің сапалы деңгейі
өндірістік – технологиялық ... ... өнім ... және ... ... мақсаты пайда алуды қанағаттандырады.
Соған байланысты өнім нарықтың екі субъектісі үшін де ... ... ... ... жиынтығын бейнелейді.
Нарықтың әртүрлі сегменттерінің ерекшеліктерін есепке алу принципі.
Нарықтық қатынастар тәжірибесінде негізделген және тұтынушыларды
бірлік қоғам ретінде бейнелейтін шарт.
Олар бір ... бір ... ... әсер етеді. Тұтынушы сатып
алуды іске асырғанда өзінің қажеттіліктерін толық қанағаттандыратын тауарды
сатып ... ... ... ... сатып алуы кешенді фактор негізінде жүзеге
асады. Тұтынушы таңдауы, ... ... ... ... ... Оған
байланысты әрбір тұтынушы өнімнің бәсекелестік қабілетін өз деңгейінде
бағалайды. Сондықтан абсолютті бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... бір ... ... тауардың
сапасы мен бағасы шеңберінде қалыптасады. Тұтынушылар психологиялық, мінез
– құлық аспектісін талдай отырып ... ... бір өнім ... ... ... сөзсіз.
Қолайлы сегмент ретінде 20% тұтынушы ... ... ... ... ... байланысты өнім бәсекелестік қабілеті әртүрлі сегменттерде
әртүрлі болады. Тұтынушылар өз сегменті бойынша өнімнің жетістіктері ... ... ... ... ... ... ету үшін
тұтынушылар сегментациясын дұрыс жүргізу керек.
Нарық конъюктурасының тұрақтылық принципі. Өнімнің бәсекелестік
қабілеті – белгілі бір ... және ... ... сегментіне байланысты
түсінік. Өнімнің сапалық және құндық өзгерісі кезінде бәсекелестік қабілеті
үлкен тербеліспен өзгеруі мүмкін.
Бәсекелестік қабілетті ... ... ... ... ... ... үшін тауардың пайдалығын психологиялық
аспектілер негізінде зерттеу керек. Мысалға өндірушінің өндіру ... ... ... алу ... және т.б. ... ... ... анықтайтын негізгі фактор сипатында ... ... ... ... ... ... ... жағдай ішкі және сыртқы ортаны аз өзгерістерде
экономикалық моделдерді қалыптастыру үшін ақпараттарды жинақтайды.
Нарық ... ... ... – құлық артықшылық
принципі. Нарықтық қатынастардағы әр ... ...... ... мен ... алдын ала анықталған мақсатта рационалды
өзара байланысты болады. Олардың ... ... ... ... ... ... ... модель көп мөлшерде
өндірушімен жүзеге асады. Кез ... ... ... өзіндік құннан жоғары
сатуға тырысады. Соған байланысты кәсіпорын бәсекелестік ортада ... ... жол ... Кез келген өндіріуші қолда бар ресурстар
мен жоғары ... ... ... ... кез келген іс – шаралар
өнімнің сапасын жоғарлату немесе төмендету қосымша ... ... ... ... рационалды принципке сүйенеді. Аталған қажеттіліктерді
қанағаттандыруға тұтынушылар өздерінің шығындар үлесінің көбеюімен жүзеге
асады. Бұл ... ... ... ... иеленумен бейнеленеді.
Кез келген тұтынушы өзінің ақшасына сапалы өнімді сатып алуға тырысады.
Рационалды ... ... ... ... ... емес ... ... үш негізгі түрге бөледі:
- тауардың пайдалығына сыртқы әсер
- спекулятивті сұраныс
- ирроционалды сұраныс
Рационалды сұраныс көбінесе тауардың пайдалығының сыртқы әсерінен ... ... ... көп ... ... көп қолданады немесе оның бағасы
басқа тауарларға қарағанда жоғары.
Ол тауарды басқа тұтынушылар тобының мүшелері сатып ... ... ... ... қанағаттандыру мақсатында емес
өзінің байлығын ... ... ... ... Онда екі ... өнім ... және ... принципіне сәйкес келмейді.
- тұтынушы спекулятивті сұраныс кезінде кәсіпкер ретінде, яғни өнімнің
қолайлы бағалық көрсеткішіне ... ... ... тұтынушы мінез – құлқының негізгі факторлар
арасындағы шиеленістен ... ... Онда ... аталған өніммен
қанағаттанбайды.
Соған байланысты ... ... ...... ... ... моделдеу процесінде пайдалық және т.б. ... ... ... қалыптасады.
1.2. Өнімнің бәсекелестік қабілетін бағалау көрсеткіштері
Өнімнің ... ... ... ... нормативтік
параметрлердің әдістемелік есебінде индексті енгізумен қамтамасыз етіледі.
Ол екі мағынады ... ... нөл. ... міндеті стандарттарға,
шарттарға сәйкес болғанда индекс бірге тең. Жалпы көрсеткіш нормативтік
параметрлер ... ... ... ... ... = Пqi ... JНП – нормативтік көрсеткіштер бойынша жалпы индекс
qi - ... ... ... ... – бағаларды көрсететін нормативтік параметрлер
саны
П – нәтиже
Соған байланысты кез келген ... ... де ... тең. Бұл
аталған тауардың бәсекелестік қабілетінің төмендігімен ... ... ... екі ... ... ... тауардың
техникалық сипаттамасы табылады.
Нарықтық зерттеулер фирмаға тұтыну мен қандай қасиеттер ... ... Сан ... бір ... ... ... мөлшерін көрсетеді.
(2)
мұндағы: Тei – i ... ... ... ... Ні – ... ... i параметрінің өлшемі
t эі – жалпы тауардың i параметрінің мөлшері
Аталған формула ... ... ... ... параметрін есептеге
болады, яғни олардың қуаттылығын, сыйымдылығын, сенімділігін және ... ... ... ... ... ... үшін ... сомалау керек.
JT п = ∑ T ei * Li ... Jтп - ... ... ... ... көрсеткіш
Тei – i параметрі бойынша бірлік техникалық көрсеткіш
Li – жалпы ... ... ...... бағаланатын техникалық параметрлер
саны
Бұл формулада мәселе бірлігін техникалық параметрлерінің анықталған
мәнімен байланысты.
Үлкен мәнге ие ... ... ... ... Бұл ... екінші деңгейлі көрсеткіштерді алуға жағдай
жасайды. Олар ... ... үшін ... болап табылады. Бірақта
тұтынушылар көрсеткіші көп тиімділік ... ... ... талапты қалыптастыру
Бағалауға жататын параметрлер
Параметрлерді салыстыру топтамасы
Экономикалық ... ... ... ... ... ... 2. Өнімнің бәсекелестік қабілетін бағалау сызбасы
Бәсекеге қабілетті бағалауда маңызды рөлді таңдаушылар тобы мен ... ... ... ... ... ... ... Таңдаушылар тобы келесі талаптарға жауап беруі керек.
- аталған тауар тобын сипаттайтын көрсеткіштер бір мәнді иелену керек
- бір ... ... жату ... ... тауарды бағалау кезінде нарықта болу керек
Бәсекеге қабілетті бағалау мақсатына сәйкес тәуелді ... ... ... ... ... ... тұтынушылар санын көп иеленетін перспективалық тауар.
Базалық үлгіні талдаған кезде нарықтық конъюктураның ... мән ... ... бағалайтын үшінші топқа экономикалық көрсеткіш жатады.
Топтық экономикалық көрсеткіштерді анықтау үшін талданатын тауардың ... мен ... ... ... ... J эП – экономикалық параметрлер бойынша ... ... n - ... ... бағасы
Ц nэ – талданатын тауардың тұтынатын бағасы
Тауардың тұтыну бағасы сату нарықтық бағасымен анықталады:
Ц ni = Цpi + ∑ З экс і ... Црі – ... ... ... Зэкс і – ... ... ... формулаға сәйкес тұтыну бағасы неғұрлым төмен болса, ... ... ... Яғни ... ... ... біреуін
иеленуге мүмкіндігі бар.
Техникалық нормативтік экономикалық көрсеткіштер бойынша ... ... = Jнп *Jтп ... Кк – ... ... ... ... немесе
иеленуі
Jнп – нормативті параметр бойынша топтық көрсеткіш
Jтп – техникалық параметр бойынша ... ...... ... бойынша көрсеткіш
Бәсекелестік коэффциент негізінде талданатын ... ... ... шешім қабылданды. Егерде Кк < 1 болса, бәсекелестік қабілет
төмен. Кк = 1 тең ... Кк > 1 ... ... ... ... Егерде Кк > 1 болса, онда өндіріске және аталған тауарды ... ... ... қабылдайды. Егер Кк < 1 ... онда ... ... іс – шаралар жүргізу керек.
Бәсекелестік қабілетті жоғарлату мақсатында көптеген компаниялар
беншмакинг – бағытын қолданады. Беншмакинг – бұл ... ... ... оның ... жоғарлату үшін жүргізілетін процесс.
Бәсекелестің күшті, әлсіз жақтарының стратегиясын, мақсатын білу
тек қана олардың қызметін емес, сонымен ... ... ... ... нарыққа жаңа тауар шығару жағдайына көз қарасын білу керек.
Бәсекелестік қабілеттің шарты ... ... ... Э – ... - ... және ... шығындары
К – бәсекелестік қабілет коэффициенті.
Өнімнің бәсекелестік қабілетін бағалау жолдары ... ... ... ... бәсекелестік қабілеті жоғары тауарды таңдап алу.
ІІ кезең: ... ... ... мен ... ... ... Салыстырылатын тауардың бәсекелестік көрсеткіштер деңгейін
анықтау.
Тауарлардың ... мен ... ... ... топтастыруға болады:
- экономикалық көрсеткіштері: бағасы, өзіндік құны, пайдасы.
- техникалық көрсеткіштері: нақтылығы, жүк ... ... ... ... ... ... монтаждау және т.б.
Нарықтық жағдайда ... ... ... деген өзінің
ерекшелігінің жиынтығы сатып алу, сату актісінде ... ... ... ... мен тұтынушының мүдделерінің сақталуы
негізінде тауарлар және ... ... ... сол сияқты
нарық жағдайында ... ... ... ... жарамдылығы деп
атайды.
Өнімнің бәсекеге жарамдылығы ерекше жағдайын ... ... ... кешенінің (сапалық және сандық) сипаттамасын
анықтайды. Бәсекеге ... өнім ... ... және тез сатылады. Әрбір
сатып алушы өзінің жеке мұқтажын ең жоғары ... ... ... ... ... ... ... бағалармен салыстырғанда қоғамдық
мұқтажына толық сәйкес ... ... ... ... ... сатып
алушының тауарға деген қанағаттаныушылық леңгейіне жеке дара ... ... ... оның тағы да ... ... болу ... тауарға бәсекенің жарамдылығы, оның сапалық және ... ... деп ... ... Ол ... алушының нақтылы
мұқтажын қанағаттандыруды қамтамасыз ... және ... ... ... ... – бәсекелестер ерекшеленеді.
1.3. Өнімді стандарттау және сапаны басқару
Қазіргі нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... Бұл ... дүниеде кез келген кәсіпорынның
өміршеңдігі, оның ... ... және ... ... ... ... ... деңгейін көрсетеді.
Өз кезегінде бәсекеге жарамдылық екі көрсеткішке байланысты –
баға ... және өнім ... ... Ал екінші фактор бірте – бірте
бірінші орынға шығады. ... ... ... ... түрлерін
үнемдеу өнімнің сапасына тікелей орын береді.
Өнімнің ... – бұл ... ... ... ... ... ... пайдалылығының жиынтық ерекшелігі. Өнімнің сапалығы
тек маңызды экономикалық санаты болып табылады. Экономикалық ... ... ... ... тығыз байланысты. Егер де тұтыну құны – бұл жалпы алғанда
тауардың пайдалығы болса, ал өнімнің ... – бұл оны ... ... ... құнының деңгейіндегі көрінуі.
Өнімнің сапа деңгейі оның салалық ... ... ... Бұл ... анықтау үшін мұның әрбір көрсеткіштерінің сандық
маңызын білу және ұқсастық өнім көрсеткіштерімен салыстыру ... ... ... оның ... ... өзін - өзі түсіну
болып табылады. Ол үшін практикада өнімнің өзіндік ерекшелігіне байланысты
мына төмендегі әдістер пайдалынады:
өлшеуші әдіс (аспаптар, ... ... ... – бұл тіркеуге және есептеуге негізделген. Тіркеу әдісі
мынадай көрсеткіштермен, атап айтқанда: қауіпсіздік, патенттік – ... ... ... ... әдісі - өнімнің сапасы жөніндегі көрсеткіштерді анықтау үшін
арнайы математикалық үлгілерді қолдануға негізделеді.
органолептік әдіс – адам ... сезу – ... ... дәм, ... қамтиды. Табылған маңыздылықтың дәлдігі және растылығы адамдардың
біліктілігі, дағдылығына және қабілеттілігіне байланысты;
социологиялық әдіс - өнім, оны ... ... ... ... ... ... және жинау негізінде жүзеге
асырылады;
сарапшылық әдіс – мамандар тобы ... іске ... ... дәм ... өнімнің сапа деңгейін бағалау үшін көрсеткіштер жүйесін
пайдаланылады. Онда өзіне қорытындылау және ... ... ... ... ... жинақтап қорыту көрсеткіштері жалпы ... ... өнім ... ... сипаттайды. Бұл көрсеткішке
жататындар:
• сұрыптылығы;
• маркасы;
• жүктелімі;
... ... ... ... ... жүзілік стандартына сай үлесі, т.б.
Жеке көрсеткіштер тым әртүрлі және не ол, не бұл ... ... ... ... ... ... ... тауарға деген өзінің
ерекшелігінің жиынтығы сатып алу, сату ... ... ... ... ... мен ... мүдделерінің сақталуы
негізінде тауарлар және тұтынушылар талабының сипаттамасын, сол сияқты
нарық ... ... ... ... бәсекенің жарамдылығы деп
атайды.
Өнімнің бәсекеге жарамдылығы ... ... ... ... тұтыну кешенінің (сапалық және сандық) сипаттамасын
анықтайды. Бәсекеге жарамдылығы өнім нарықта жеңіл және тез ... ... ... өзінің жеке мұқтажын ең жоғары қанағаттандырылатын тауарды ғана
алады. Жалпы алғанда сатып алушылар ... ... ... толық сәйкес келетін тауарды сатып алады. Сондықтан, сатып
алушының тауарға деген қанағаттаныушылық ... жеке дара ... ... ... оның тағы да ... ... болу ... тауарға бәсекенің жарамдылығы, оның ... және ... ... деп ... ... Ол ... алушының нақтылы
мұқтажын қанағаттандыруды қамтамасыз етеді және ... ... ... ...... ... ... көрсеткішті анықтаудың бірнеше тәсілдері ... ең көп ... ... ... ... жарамдылығын анықтайтын белгісі – бұл
тауарды тұтыну бағасы болып табылады. Ол мұндай формуламен анықталады:
БТ = БС + ШТ ... БТ – ... ...... ... – бұл ... ... шығындары.
Екінші тәсіл. Тауардың бәсекелестік жарамдылығын анықтағанда ... екі ... еске алуы ... ... өзіндік құны, тауарды сату және
оның сапалық деңгейі. Сөзсіз, бәсекеге жарамдылығы артығырақ болатын тауар
оны өндіруге, сатуға кеткен шығындар ең ... ал сапа ... ... ... ... болатын болса.
Үшінші тәсіл. Бұл тәсіл техникалық деңгейін жеке сату ... ала ... ... ... ... ... Бұл
тәсілге сәйкес басында салыстырмалы сапаның сандық ... ... ... ... мына ... ... = ККЭ * ККТ * ККС (9)
мұнда, КК – ... ... ... ......... ... кешенді
көрсеткіші;
ККТ – техникалық деңгейдің кешенді көрсеткіші;
ККС – көрсеткіш ... ... ... Бұл ... ... жарамдылықтың деңгейі қалай,
солай экономикалық параметрге саластыру ... ... ... ... тек сатып алушылар осындай ең ... ... ... республикамызда өткізіліп жатқан нарыққа көшу сапа және ... ... ... ... ... ... ... етеді. Егер
бүгін емес, ол ертең бәсекелестік нарығының ... ... ... ... және ... ... еріксіз көндіретін болады.
Стандарт – бұл ... ... ... ... ... ... қарсылық білдіруді сипаттайтын, келісушілік негізінде
әзірленетін және танылған ... ... ... ... ... ... және қайта пайдалану ережесі үшін стандарттаудың белгілі бір
объектілердің жалпы принциптері, мінездемесі, талаптары және ... ... Сол ... белгілі салаларды тәртіпке келтіруді оңтайлы
деңгейге жетуге ... ... ... ... жүйе құқықтық және
әлеуметтік экономикалық мақсаттарды көздейді. Бірінші ... ... ... және үкіметтің мүдделерін және өнімнің сапасы,
қоршаған табиғи ортаны, өмір ... ... ... қорғауды
қамтамасыз етеді. Екіншіден, өндірісті әзірлеуде, өнімді пайдалануда
техникалық бірлікке ... ... ... ... жүйе ... ... ... жобалаудың нормативтік – техникалық базасы
ретінде қызмет етеді.
Мемлекеттік стандарттар, сонымен қатар барлық ... ... ... сапа ... бірін – бірін ... мен ... ... ... ... ... ... – бұл ең ұғымды нормаларды табатын қызмет, ал содан соң,
стандарттық үлгілерді, нұсқауларды, өнімді әзірлеудегі талап ... ... ... ... Стандарттаудың басты міндеті –
халық шаруашылығының, халықтың еліміздің қорғанысының, экспорт мұқтажы ... ... ... ... анықтайтын, сол сияқты осы құжатарды
дұрыс пайдалануды бақылау ...... жүйе ... ... ... ... жөнінде мынадай нормативтік
құжаттар бар:
• Қазақстан Республикасы мемлекетінің стандарттары (Гост);
• салалық стандарттар (ССТ);
• техникалық жағдайлар (ТЖ);
• кәсіпорындар, ... ... ... ... ... – техникалық қоғамдар, инженерлік одақтар, және басқа да қоғамдық
ұйымдардың стандарттары.
Өнімнің сапасын басқару – бұл белгілеу, қамтамасыз ету және ... ... ... ... құру және ... ... ... кезіндегі жүргізілетін іс - әрекет.
Соңғы кездерге ... ... сапа ... шешу ... ... ... ... өнім сапасы техникалық деңгейге
бағытталады. Сапаны басқару мәселелерімен техникалық бақылау және ... ... ... Олардың функцияларына бұйымдар параметрлерін
(белгілер) тексеру, өндірістік процестердің әрбір ... ... ... жабдықтардың дәлдік жұмыстары, өнімде
табылған кемістіктер, оларды талдау және себептерін белгілеу кіреді.
Өнімнің сапасын басқаруды ... ... ... алдында
қойылатын негізгі проблемлер, олар:
• өнімнің сапалығын басқару жүйесіне маркетинг қызметі механизмін қосу;
• тұтынушыға және барлық өндірістік ... ... ... ... бағыттау;
• өнімнің өмірлік кезеңінің барлық белестеріндегі ... ... ... әсерлерін күшейту.
Сапаны басқару жүйесін ... ... ... ... шешуге
мүмкіндік береді:
• жоғары сапалы өнімнің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
• өнім көлемін ұлғайту және оны сататын ... ... ... ... ... өнімді көбейту мүмкінділігін қарастыру;
• өнімнің бәсекеге жарамдылығы және қаржы жағдайының тұрақтылығы ... ... ... ... ... әрбір кәсіпорындарда жүйелі түрде іске
асқан жөн.
2. "Нурлыбаев К" ЖШС-нің ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ЖӘНЕ БӘСЕКЕЛЕСТІК ... ... ... ... ... ... К" кәсіпорыны Семей қаласы, Ауезов, 42 мекен – жайында
орналасқан. Кәсіпорынның құрылуы 2001 жылы 5 ақпанда ... ... осы ... ... ... ... ... іске қосылумен аяқталды.
Кәсіпорын негізінен жеке кәсіпкерлік түрінде ұйымдасқан. Ол ... ... ... ... ... этикеткалар, құтықтау қағаздары,
спорттық дипломдар, кітаптар, жарнама қағаздарын шығарумен ... ... ... ... түп ... өңдеу сияқты бірнеше қызмет ... ... даму ... ... ... нарықтың үлкен үлесін
иемденіп, қазіргі таңда тұтынушылардың үлкен сұранысына ие. Өзінің ... ... ... ... ... бірнеше көрмелерге қатысты:
"Руками женщины", "Наурыз" т.б.
Шығыс Қазақстан ... ... ... ішінде Семей қаласында ААҚ
"Семей полиграфиясымен" бірлесіп жұмыс істеуде.
Кәсіпорын жеке ... ... ... Оның ... ... К. ... аппараты 6 адамнан құралған. Негізінен ірі бөлімдерден
тұрады: өндірістік, қаржылық, маркетингтік жалпы бөлім.
Өндірістік ... осы ... ... ... болып табылады
және ол келесідей бөлімшелерден тұрады: Компьютерлік, басып шығару, түптеу,
кесу.
Компьютерлік бөлімшеде 2 адам ... ... ... ... ... екі ... Duplo және Romayer ... шығару
жабдықтары негізінде жұмыс атқарады. Онда 26 жұмысшы жұмыс атқарады.
Түптеу бөлімі әртүрлі қағаз өнімдерін ... Бұл ... ... және жартылай машинамен атқарады. Қолмен көбінесе жабыстыру, қаптау
сияқты операциялар жасалынады.
Кәсіпорын ... ... ...... ... ... ... өткізуден түскен табыс, негізгі
қорлардың орташа жылдық ... ... ... ... ... ... активтердің орташа жылдық құны, қор қайтарымдылығы, қор
сыйымдылығы табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жылғы көрсеткіштер бойынша өткізуден түскен табыс ... іс ... іске ... ал ... 1386461 ... тең болды.
2003 жылғы көрсеткіште бұл аталған сала ... ... ... іс ... ... ... ... көп мөлшерде берілген. 2002
жылғы жұмыскерлердің орташа саны 21 адамға тең болса, ал 2004 жылы ... тең ... Бұл ... ... ... ... ... өзіндік құн 2002 жылғы іс жүзіндегі мәліметтер бойынша 113000 ... ... ... бойынша 114854 теңгеге тең болды, яғни толық өзіндік ... ... ... ... аз ... табыс ретінде кәсіпорынның негізгі қызметкерлерінен түскен
табыс табылады. Ол 2002 жылы жоспарда 251061 ... тең ... ... жүзінде 240943 сомасына тең. Ал 2003 жылы іс жүзінде 424914 ... ... Ал 2004 жылы ... табыстан көрсеткіш едәуір
өскен.
Кәсіпорынның таза табысы ретінде өткізуден түскен табыстан ... және ... алып ... ... ... ... бар
қаражаты саналады. Ол көрсеткіш 2002 жылы іс жүзінде 300641 ... ... 2003 жылы 132610 ... ал 2003 жылы 938418 теңге болды.
Ағымдағы активтердің айналымы 2 ... 5 ... ... созылады. Олардың
айналамдылығы қолда бар ақша қаражаттарына тікелей байланысты.
Таза пайда өткізуден түскен табыстың өнімнің ... ... ... ... тең. [Қосымша 1]
Кәсіпорын негізгі өндірістік қоры ретінде еңбек құралдары негізінде
қолданылатын материалдық – заттық бағалықтар жиынтығы ... ... ... ... ... ... және ... құнын
дайын өнімдерге және қызметтерге біртіндеп ауыстырады.
Негізгі өндірістік қорлардың рөлі ...... ... еңбек процесінде қатысады. Ұзақ мерзімде негізгі өндірістік ... ... ... Олар ... ... ... ... кейін кәсіпорыннан ажыратылады. Негізгі қорлардың тиімділігін
арттырудың негізгі көрсеткіші ретінде сменалық жұмысты көбейту ...... ... тәуелді негізгі қорлар өндірістік
және өндірістік емес болып екіге бөлінеді.
"Нурлыбаев К" жеке ... ... ... ... жатады:
- ғимараттар;
- машиналар;
- станоктар;
- құрал – жабдықтар;
- қоймалар және ... ... ... ... ... бар ... ... есеп жүргізіледі. Кәсіпорын негізінде екі үлкен басып шығару
машинасы бар. Олар: Duplo және Romayor.
Кәсіпорынның айналым қаржысына ... ... ... – қол ... ... өнім ... банктердегі шоттар, кәсіпорын алашағы ... ... ... олардың бухгалтерлік баланста келу күнімен
байланысты тіркеумен түсіндіріледі. Ал негізгі ... ... ... ... мен ... меңгерумен байланысты. Ескірген өндірістік
қорлармен жұмыс істеу кәсіпорынға аса қымбат, бірақта сапасы төмен ... ... ... ... қор жыл ... сомасы 157,56 теңгеге тең
болса, жыл аяғында 6984,96 теңгеге тең болды, яғни жыл ... 827,4 ... қор ... іске қосылды. Жалпы барлық өнідірістік қор ... ... 8% ... емес қор ... Оған ... ... материалды
емес бағалықтар, яғни негізгі өндірістік қосымша ... ... ... бөлігі ретінде өндіріске ... ... ... ... қор ... саналады.
Кесте 1- ЖК Нурлыбаев К" 2004 жылғы негізгі өндірістік қорлардың қозғалысы
|Негізгі құралдар | жыл басында | жүк ... | жыл ... |
| ... | % ... мың| % ... мың | % |
| |мың | ... | ... | |
| ... | | | | | ... |92 |827,4 |94 |6984,96 |92 ... қор | | | | | | ... емес |535,44 |8 |436 |6 |579,04 |8 ... | | | | | | ... ... |6993 |100 |871 |100 |7564 |100 ... ... | | | | | ... ... |2184,2 |43,9 |464 |100 |3014,2 |56 ... бөлігі | | | | | | ... ... құны ... өнім ... біртіндеп ауыстыру
арқылы өтеледі. Әрбір өндірістің қорға есептік жыл кезінде ... ... ... баға ... ... ... шығын ретінде кәсіпорынның өндірістік ... ... іске ... ... яғни өнім өндіруге, ... ... ... кеткен ақшалай бейнені қарастырады.
Өнім өндіруге қатысты шығын өнімнің ... ... ... ... ... ... ағымды шығындары деп те қарастырылады.
Өнімді шығаруға қолданылатын құралдардың және ... ... ... ... қызметін, жұмыс еңбегін т.б. шығынды өзіне қосады. Бұл
көрсеткіш кәсіпорынның қаржылық ... ... әсер ... ... ... – экономикалық элементтер ... ... ... ... ... бейнеленетін жалпы көрсеткіш. Тауар
және жалпы өнімді шығарумен байланысты негізгі және ... ... ... емес ... жұмыстар мен қызмет көрсетулер
шығындары (құрылыс, ғылыми зерттеулер және ... және т.б.), ... ... жаңа ... ... меңгеру шығындары жатады. Бұл
шығындар шикізаттың айналым есебімен ... ... ... ... шығынның калькуляция бабындағы бөлімінде
тауарлы өнімді өндіру және тауарға кәсіпорынның ... ... ... өнімнің өзіндік құны жаңа технологияны меңгеру
қор есебінен ... жаңа өнім ... ... ... ... ... ... өзіндік құнына және өткен жылдан қалған таратылған
өндірістік өнімнің ... ... қоса ... тең. Жаңа ... ... қор есебіндегі шығындар тауарлы өнімінің өзіндік ... ... ... ... құны кірмейді. Олар бірінші
жылдағы бұйымдардың массалық өндіріс өнімнің өзіндік ... ... ... ... ... құн ... және ... тарату шығындары болып
бөлінеді.
Тауарлы өнімнің өзіндік ... ... ... бабындағы
бөлімінде тауарлы өнімді өндіру және тауарға кәсіпорынның ... ... ... ... ... құны жаңа ... меңгеру
қор есебінен қайтарылатын жаңа өнім ... ... ... ... ... ... ... құнына және өткен жылдан қалған таратылған
өндірістік өнімнің өзіндік құнды қоса ... тең. Жаңа ... ... қор ... ... ... өнімінің өзіндік құн
есептелініп, таратылатын өнімнің өзіндік құны ...... ... ... |2002 жыл |2003 жыл |2004 жыл ... |
| |мың. |% ... |% |мың. |% |% |
| |Тн | | | |тн | | ... |390 |35 |460,3 |36 |470,94 |36 |0,82 ... |334.5 |30 |358,0 |28 |366,2 |28 |1,07 ... |178,4 |16 |231,7 |17 |235,47 |18 |1,1 ... ... |100,3 |9 |319,7 |9 |104,65 |8 |0,88 ... ... |66,9 |6 |76,7 |6 |78,5 |6 |1 ... |44,5 |4 |51,15 |4 |52,32 |4 |1 ... | | | | | | | ... құн |1114,85 |100 ... |1308,18 |100 |0,85 ... |110,3 |- |115,8 |- |120,1 |- |- ... |35,2 |- |56,1 |- | |- |- ... ... |16,7 |- |18,9 |- |20,1 |- |- ... |1295,15 |- ... |1503,78 |- |- ... ... құн шығындарының ең үлкен үлесін шикізат -36℅ иеленсе,
одан кейінгі шығының көп бөлігін материалдар-28℅, жалақы -18℅ ... және ... ... құн ... ... ... ... және оның құрылымының деңгейін меңгеруден басталады. Талдау үшін
кесте 2.4.1., сонымен қатар олардың негізгі элементтері ... ... ... ... Кесте 2.4.1. көрсетілген кәсіпорынның есебі
2003 жылдағы көрсеткіштері бойынша шығын деңгейі 1469,65 мың ... ... 2002 ... ... 174,5 мың теңге немесе 18,3% өсті. ... ... ... ... шығындар бойынша болады. Ауыспалы және
тұрақты шығындар сомасы өсті. Материалды шығындар және ... ... ... ... ... ... ... өндіріс көлемінің өсуімен барлық кәсіпорын
бойынша, оның құрылымы бойынша, өнім бірлігінің ауыспалы шығын ... және ... өнім ... тұрақты шығындар сомасынан (В) өзгерді.
"Нурлыбаев К" жеке кәсіпкерлігінде өнім тарату шығындары ... ... ... ... Ол ... ... ... 3- Өзіндік құн статьясының шығындары
|№ |Өзіндік құн ... аты ... 1 ... № 2 |
|1 |Шикізат |1 |0,87 |
|2 ... |0,72 |0,64 |
|3 ... ... |0,10 |0,02 |
|4 ... ... |0,40 |0,05 |
|5 ... қызметтер |0,10 |0,02 |
|6 ... ... ... |0,40 |0,05 |
|7 ... ... |0,05 |0,01 |
|8 ... ауыспалы шығынлар |0,20 |0,02 |
|9 ... |2,97 |1,68 ... ... ... сату құны |4,25 |2,40 ... ... 30% ... көрсетілгендей шығын көлемі өнімнің шикізатқа жұмсалғаны. Бұл
шикізатты өнімнің сапасы ... Ол бір ... тең. ... этикетка шығаратын шығын көлемі әрбір статья бойынша ... ... ... ... ... тең ... ал этикеткаға 0,02-ге
тең болады. Сол сияқты өнімді тасымалдау шығындары өзгеше.
Кестеде көріп отырғанымыздай ... ... ең ... ... ... ... және ол 2002 жылы 77970 теңгеге тең болса,
ал 2004 жылы 23477,6 теңге болды, яғни ... ... ... ... ... қоры алады. Кестеде сонымен қатар жылдар арасындағы
ауытқу көрсетілген. 2002 жылы ... ... ... 15680,76 теңгеге
тең болса, 2003 жылы 27411,6 теңгеге тең болды.
Ол тасымалданып оның ... ... ... да ... ... Осы ... шығындардың барлығы есептелініп өнімнің өзіндік
құны ... ... ... ... ... ... ... нарықта сақтау бағасын тағайындады. Ол өндірушінің өндіруден баға
болып табылады.
Өндіруге және таратуға кеткен кәсіпорын барлық шығынының ... Бұл ... ... ... бейнеленіп және өнім құнының бөлігі
болып табылады. Оның құрамына шикізат, материалдар, жанар-жағар май, электр
қуаты және т.б. ... ... ... ... ... өндірістің
жұмысшылардың жалақысы және т.б. ақшалай шығындар кіреді. Өнімнің өзіндік
құнының төмендеуі тірі және заттық ... ... ... ... болып табылады.
Өнеркәсіп өнімді өндіруде шығынның көп ... ... ... ... кейін жалақы мен амортизация ... ... ... және ... материалдар 86% жалақы әлеуметтік
сақтандыруға бөлулермен қоса 9% құрайды.
2.3.Өнімнің ... ... ... ... ... ... үшін ... өнімнің негізгі
техникалық-экономикалық параметрлерін үлгідей бәсекелестік кәсіпорынның
тауар үлгісі алынады. Осы ... ... ... ... ... және интегралды көрсеткіштері қолданылды.
Өнімнің бәсекелестік қабілетінің талдау әдістемесінің сызбасы ... ... ... ... ... ... үшін қазіргі
жағдайдағы маркетингтің ... ... ... ... ... керек.
Осының нәтижесінде тұтынушы өзінің қажеттіліктерін толық қанағаттандыратын
өнімді сатып алуға жағдай жасайды. ... ... ... өнімді таңдағанда
тұтыну қасиеттерінің деңгейімен оған кеткен иелену мен ... ... ... қатынасқа ұмтылады. Соған байланысты әрбір шығын
бірлігіне жоғары ... ... ... ... қабілетті басқару
және бағалау процесінде екі нарық қатынасының субъектілерінің (тұтынушы мен
өндіруші) қөзқарасын ескеріп, олардың өзара ... ... ... үшін маңызды параметр шығын деңгейі болса, ал тұтыну үшін маңызды
параметр болып, өнімнің тұтынушылық қасиеті табылады.
Тұтынушы мен өндіруші қатынас ... ... ... ... ... мақсаттар мен құралдар қарама – қарсы матрицасын құрайды.
Берілген нарықты ... ... ... ... ... ... ... қабілетін
бағалайтын көрсеткіштердің жиыны
экономикалық ... ... және ... ... анықтау
бәсекелестік қабілеттің интегралды
көрсеткіштері
өнімнің бәсекелестік қабілетін арттыру
іс-шаралары
Сызба 3. Өнімнің бәсекелестік қабілетін талдау сызбасы
Осыған қатысты мына ... ... жөн: ... және ... ... ... сапасы, тауарды нарыққа жеткізу мен оны
сатуды ... ... ... және тауардың өмірлік цикілін есепке
алуға байланысты жүргізілетін ... ... ... ... ... ... дұрыстығы, тауар өткізу мекемелері мен тауардың
қозғалу бағаттарын белгілеу кезінде тауардың бәсекелік артықшылығы ... ... ... ... 4- ... ... баға динамикасы
|Бәсекелестер |Өнім түрлері ... ... ... баға |
| | | ... мың |
| | | ... ... ... өнімдері |18 |6 – 8 ... ... ... |31 |5 – 9 ... С ... ... |22 |5 – 7 ... К ... ... |29 |5 – 8 ... ұсынылатын баға тербелісі 4,70-7,80 теңге аралығында байқалады.
Нарықта сұранысқа ие болу бұл тек қана тұтынушының ... ... ... өнім бойынша қала бойынша келесідей бәсекелестер анықталады:
- визитка
- артекс
- графика С
- Семей полиграфия және т.б.
Төменде ... өнім түрі ... ... сату ... ... ... көп бөлігін шикізат шығындары,
материалдар құрайды. Бұл ... ... ... түрі ... әртүрлі
сападағы құрамдағы өнімі қолданылады. Нарықта сұранысқа ие болу бұл тек
қана тұтынушының ... ... ғана ... ... 5 ... бір күн ... созылса, ал "Артекс"
кәсіпорында үш күнге ... ... екі ... ... Бұл жағдай
кәсіпорынға қосымша мүмкіндіктер әкеледі.
Бірлік көрсеткіштер өнімнің ... ... ... ... ... ... ... % бейнесі.
(10)
Топтық көрсеткіш (G) параметрлерінің бірлік, ... ... ... (gi) ... = Σ ai * gi ... ... (I) топтық көрсеткіштерді техникалық
параметрлердің топтық ... ... ... ... = Gт \ Gэ ... ... ... ... ... ... өз ... ЖК "Артекс" алынды. Аталған кәсіпорын қағаз ... ... - 5. ... бәсекелестік қабілетінің бірлік және топтық
көрсеткіштерін талдау
|Көрсеткіш ... ... |gі |аі |а |
| ... | | | | ... ... ... |84 |70 |0,83 |0,15 |0,124 ... |5 |4 |0,8 |0,75 |0,6 ... |200 |160 |0,8 |0,22 |0,176 ... |3 |5 |0,6 |0,08 |0,048 ... | | | | | ... |- |- |- |1,2 |0,948 ... ... ... |4,25 |5,02 |1,18 |0,6 |0,708 ... ... ... ... ЖОЛДАРЫ
Бәсекелес өз қызметтерін жасауда бәсекелестік қабілетті жоғарлату ... ... ... ... ... – бәсекелестердің іс-жағдайына
бақылау жасау ... ... тура ... ... табылатын және
нарықта ұқсас стратегияның қолданылатын кәсіпорынды анықтау керек.
Портер ... ... ... бәсекелестік қабілеттің 5
күшімен анықталады.
1) Сатулар арасында бәсекелестік
2) Басқа жағынан бәсекелес және ауыстыратын тауардың болуы
3) Жаңа бәсекелестердің ... ... ... ... ... мен ... мүмкіндіктері
5) Сатып алу мүмкіндіктері.
Аталған жағдайда фирманың бәсекелестік қабілетін талдауда келесідей
әдістеме қолданылады.
Жиынтық қызметтің жиынтығында бәсекелестік құн ... ... ... ... тұтынушыға дейін өнімді жеткізу
4) өнімнің қозғалысы
Есептеу үшін сандық көрсеткіштер қолданылады. Сонымен ... ... мен ... көрсеткіштерін қолданады. Бұл екі принциптің
бәсекелестік қабілетті есептеу үшін маркетингтік зерттеулер ... ... ... бойынша:
Нарықтық үлес коффициенті:
(13)
мұндағы: Оп – ... ... өнім ...... ... ... сату көлемі;
Коффициент нарықта фирма үлесін анықтайды.
Сатудағы дамудың коффициенті:
(14)
мұндағы: ЗПП – алдын ала дайындау шығындарының сомасы;
ЗПОП - ... және ... ... сомасы.
Бұл көрсеткіш фирманың бәсекелестік ... ... ... ала
дайындықты бағалайды.
Сату көлемінің өзгеру коэффициенті:
(15)
мұндағы: ОПКОП – ... жыл ... сату ...... жыл ... сату көлемі.
Сату көлемі бойынша фирманың бәсекелестік қабілетін төмендету немесе
жоғарлатуды көрсетеді.
1. Баға бойынша:
КУЦ = Цmах + Цmin ... ... Цmах – ... ... жоғары бағамы;
Цmin – тауардың нарықтағы төмен бағамы
Цуф – фирмамен қабылданатын баға.
Өнім бағамының динамикасы бойынша бәсекелестік ... ... ... ... ... ... ... жеткізу:
Тұтынуға дейін өнімді жеткізу коффициенті:
КСб = КИОП * ... ... КИОП – сату ... ... ... коэффициенті;
ЗСБкоп – есептік кезең аяғындағы тарату;
ЗСБноп – есептік ... ... ... жүйесінің
шығындарының
сомасы.
Бәсекелестік қабілетті тарату қызметін ... ... ... Өнім қозғалысы бойынша:
Жарнама қызметінің коэффициенті
КИПП = КИОП * ЗПТАкоп (18)
ЗПТАноп
мұндағы: ...... жыл ... ... ... ақы ... – есептік жыл аяғында сауда агентінің еңбек
ақы сомасы.
Сауда агентін ... ... сату ... ... ... ... ... ұмтылысын көрсетеді.
Қоғаммен байланысты қолданумен байланысты:
КИСО = КИОП * ЗРкоп ... ...... ... жыл аяғындағы шығындар;
ЗРноп – Қоғамның есептік жыл басындағы шығындар.
Аталған коффициентті сомалап, ... ... ... ... ... Оны ... қабілет тестілеу коэффициент деп
атаймыз.(КМТК)
КМТК = КРД + КПП + КИОП + КУЦ + КСб + Крек Д + КИПП + КИСО ... L – ... ... ... ... L =8.
Көптеген коэффициентттер әртүрлі өнімдер үшін көрсеткіші әртүрлі
болыа ... ... ... ... үшін барлық өнімдерді
есептек керек.
Кz = Σ КМТК (21)
n
мұндағы: n – ... ... ... қатар бәсекелестік қабілетт талдауды есептеу үшін ... ... ... ... ... көрсеткіштер фирманың
есептік жылдық балансы талдау негізінде есептелінеді.
Өндірістік белсенділік, тұрақтылық, ... ... ... ... бәсекелестік қабілетін талдауда баланс
құрлымын келесідей біріктіруге болады:
Ағымды ... ... (КТЛ) ... ... ... құнының (дайын өнім) фирманың қысқа мерзімді міндеттері (банктің
қаржылық және несиелік міндеттемесі) не қатынасымен ... = ... 2- ... ... ... 5 - бөлімінің жиыны
Коэффициенттің нормативтік мәні екіге тең болуы керек. Өз ... ... ету ... ... = ... 3 – бөлім баптарының 1 – бөлімі
(23)
баланстың 2 – ... ... мәні 1 – ге ... ... ... ... ... формуласы келесідей:
КФ = Ке * КТЛ * КОСС (24)
Нарықтағы әрбір өнім бойынша бәсекелестер ... ... ... және ... ... күрестегі орны
анықталады.
Әрбір бәсекелес тобы үшін ... ... бар. Ол ... ... 6.- Нарықта бәсекелестік фирмалар тобының матрицасы
| ... +3,1 - +7 +7,1 - +9| ... |
| |+9,1 - +10 ... ... | ... ... ... – (-0,99) |1 +1,1 - +3 |
| ... | ... ... ... – (-9,1) -9 – ... ... |-6,9 – (-3) ... –10 – (+10) дейінгі коэффициенттер бар. Нарықтық ... ... ... ... ... ... 0,1 – ... ... 1,1 – ... -3 – 1 (-6,9); -0,99 – ... -7 – (-9) – 9,1 – ... ... ... Бәсекелестік қабілет
коэффициенттерін иеленулер. Бұл ... ... ... ... сату
кезінде иеленіп, баға саясатында шығындардың қолайлығында, әртүрлі тарату
жүйелері үшін ... ... ... табылады.
Нарық ұсынушылар – бәсекелестік қабілет коэффициенті 3,1 – ден 9 –
ға дейінгі аралықта жасқан фирмалар. Бұл ... ... ... ... ... ... Оларға барлық бағытта шабуыл жасау тән.
Нарық ізбасарлары – бәсекелестік қабілетті бәсекелеске қабілетті 1
– ден 3 аралық жатқан ... Бұл ... ... ... ... жүргізуге тырысады. Олар шешімдерді біртіндеп, шешім қабылдайды.
Нарықтық ортада қызмет ететін фирмалар бәсекелестік ... – 0,09-6,9 ... ... ... ... шегі
шектелген, бірақта баға деңгейі жоғары болады. Фирма қызметі ... және ... ... – 7-10 ... ... ... фирмалар. Ішкі
басқару тәртібін қолданады және тоқыраудан шығу үшін іс – ... ... 5-ке ... ... ... ... тауар түрлері
бойынша бәсекелестік қабілет есебі жүргізіледі.
Кесте – 5 Өнім ... ... ... қабілетті талдау
| Көрсеткіштер |Этикетка |Бланк ... ... ... КРД |3,7 |4,2 |3,9 |2,1 ... КПП |0,31 |0,55 |0,29 |0,08 ... КИОП |0,98 |2,1 |0,88 |0,66 ... КУЦ |0,98 |1,78 |0,76 |0,57 ... КСб |1,02 |1,23 |1,03 |0,73 ... КД |0,95 |1,32 |0,89 |0,67 ... КИПП |1,04 |1,43 |1,01 |0,77 ... КИСО |0,99 |1,69 |1,03 |0,99 ... КМТК |1,24 |1,77 |1,17 |0,82 ... ... барлық өнім түрлерінің орташа бәсекелестік қабілетін
анықтаймыз.
К = 1,24 + 1,77 + 1,17 + 0,82 = ... ... ... ... жалпы қаржылық коэффициенттер
есебін жүргізіеміз.
КТЛ = 3864482,83 = 0,89
4342115,53
Баланстың ... ... ...... бесінші бөлімінің жиыны – 4342115,53
Меншік құралдарынмен қамтамасыз ету коэффициенті
КОСС = 2964352 – 2146410 = 1,46
558066
Үшінші баланстың ...... ... ...... баланстың жиыны – 558066
Берілген есептеуді де екінші кестеге кіргіземіз. Қорытынды бәсекелестік
қабілет туралы ... ... = 1,25 * 0,89 * 1,46 = ... ... ... ... келтіреміз.
Кесте 6-Кәсіпорынның бәсекелестік қабілетін сипаттайтын көрсеткіштер
|Көрсеткіштер ... ... ... |1,25 ... |0,89 ... |1,46 ... жиыны |1,62 ... ... ... ... ... 5,22 тең. Яғни
кәсіпорын ұсынушылар тобына жатады. Фирмаға тұтынушылармен тікелей қарым-
қатынас жасау, максималды ... ... ... ... тұр. ... өнімнің бәсекелестік қабілетін арттыру үшін келесідей шаралар
қолданылады.
2. Этикетка ... ... ... ... үшін ... ... бояу құрамына PLinet қоспасын қосу.
3. Кәсіпорын өнімдері туарлы жарнама қағазын шығару.
Бірінші шара бойынша аталған өнімнің бояуына қоспа қосу ... ... ... яғни ... ... ... етеді. Қоспаға дейін
980 дана этикетка дайындалса, қоспадан кейін өнім көлемі 1050 ... Яғни ... ... ... азайтты.
1050 – 980 = 70 дана
Қоспаға дейін өнім бірлігінің сату құны 4,25 теңге ... ... 5,58 ... болды.
980 * 4,25 = 4165 теңге
1050 * 5,58 = 5859 теңге
5859 – 4165 = 1694 – жаңа ... ... ... пайда.
Баға мен өндіріс көлемінің әсерін келесідей есептейміз. Бағадан ... ... * 5,58 = 5468,4 ... – 4165 = 1303,4 – ... ... ... пайда.
Өндіріс көлемінен жоғарлауынан түскен пайда.
П = 1050 * 4,25 = 4462,5 ... – 4165 = 297,5 - өнім ... ... ... ... ... ... пайда 1303,4 + 297,5 = 1600,9 теңге
Нәтижесінде қоспадан кейінгі қосымша пайда 1600,9. Өндіріс ... ... Өнім ... ... ... іс-шара жарнама қағазын шығарумен байланысты болғандықтан оған
кететін шығын мөлшерін анықтау ... ... ... 160 м тығыздықтағы мың
дана жарнама қағазын шығару жоспарланады.
А4 форматындағы қағаз мөлшерімен 4 жарнама қағазын шығаруға болады. ... ... ... ... қағаз мөлшері:
1000/4 = 25 дана
25 * 1 теңге = 25 ... = 0,025 ... – бір дана ... қағазына кеткен қағаз
шығыны.
Бояуы: 2 * 320 = 640 теңге
640/1500 = 0,42 – бір дана ... ... ... бояу ... – 0,20 ... ... ... шығындар бабы бойынша:
1. шикізат – 0,025 теңге
2. материал - 2,6 ... жылу – 0,20 ... – 0,70 ... 3,52 ... * 1000 д = 3520 ... – толық жұмсалатын шығын.
Ж.Ж. Лембен макркетологы бойынша ... ... ... ... арқылы есептейміз.
Q1 = 2,024 * Qt * S1 ... Q1 – ... ... ... - ... ... ... жылда өнімді таратудан түскен
табыс
S1- жарнамаға кеткен шығын
Q1 = 2,024 * 2245,82 * 3,52 = 4543,86 мың ... 7 – Іс - ... ... ... - шаралар |Өзгерістер ... ... ... бағалау |Кәсіпорынның бәсекелестік |Бәсекелестік ... ... ... ... ... - 5,22 |
| ... | ... ... ... ... ... |1600,9 мың теңге ... ... ... | ... ... ... өнімдері |4543,86 мың теңге |
|шығару ... ... | |
| ... ... | ... ... ... кейін өндіріс көлемі ұлғайып таратудан
түскен табыс 4543,8 мың теңгеге, яғни бұрынғы көрсеткіштен екі ... шара ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның өнімдері мен қызмет көрсетулері туралы толық
ақпарат алғандығы, өнім ... ... ... өнімдердің үлкен
сұранысқа ие болғандығы табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Аталған ... ... ... шығарылған өнімнің бәсекелестік
қабілеті зерттеліп, оның ... ... ... ... ... бәсекелестік қабілеті туралы оның тұтынушылық
және құндылық сипаттары ... ... ... қабілеті қатысты
өлшем болып табылады және нарыққа бәсекеге тауарларды ... ... ... ... ... ... бағалау әдістемесінде
бағалауға жататын параметрлер жиынтығы қолданылады.
Адам өмірінің өзі ... ... ... ... Осы ... іске асыратын қоғамдық субъект – кәсіпорын болып
табылады.
Екінші бөлімде "Нурлыбаев К" жеке ... ... ... талдау жүргізіліп, оның бәсекелстік қабілеті
жоғарғы деген этикека өнімне бәсекелестік қабілетіне бағалау жүргізілді.
"Нурлыбаев К" жеке кәсіпкерлігі ... ... ... өз саласында
алдыңғы қатарлы кәсіпорындар құрамына кіреді.
Кәсіпорын ... өнім ... ие және ... ... қанағаттандырады. Аталған кәсіпорынның
дамуы, жетілуі, оның алдағы болашақта қойған ... мен ... ... ... байланысты.
Кәсіпорын ұйымдастырудың алғашқы кезеңінен сүрінбей өтіп енді
кәсіпорын ... ... ... ... іске ... Оған ... санын күннен күнге көбейтіп нарық сегментін зерттеуі, жаңа ... ... ... жатады. Кез келген формадағы шаруашылық
субъектінің дамуы оның ішкі экономикалық ... ғана ... ... ... яғни ... ... ... араласу жағдайына өз
кезегінде үлкен әсер етеді.
Ақпарат көзінің жеткіліктігі алдыңғы қатарлы технологияны
меңгеру, ... және ... ... ... үздіксіз техниканы
қолдануы кәсіпорынның оң нәтижелерге жетіп үлкен ... ... ... ... ... кәсіпорындар көбінесе шетелдің
алдыңғы қатарлы фирмаларда шығыратын, басып ... ... және ... орындайтын жабдықтар мен машиналарды сатып алуға бағытталады.
"Нурлыбаев К" жеке кәсіпкерлігі нарықта жаңадан енген өнім ... ... ... жиі жүргізуі керек. Ол өз кезегіндегі ... ... ... ... ие болатынына кепіл береді. Ал полиграфияға
жарнамалық ақпарат көздерін жеткізетін тауар ... көп ... ... ... ... ... этикетка өнімінің бәсекелестік
қабілетін арттырудың жолдары ... яғни өнім ... ... ... және оның сапалық деңгейін арттырып, тұтынушылық
тартымдылығын күшейтті. Жасалынған іс ... оң ... ... ... ... тарапынан қолдау көрсету, әсіресе
нарықтық қатынастарға енді ғана бой ұсынған кәсіпорындарға мемлекет ... ... ... бірі ... ... Жеке ... дамуы аймақ
шегіндегі тұтынушыларды дәл уақытында ... ... ... етіп ... ... ... – экономикалық жағдайны өз әсерін тигізеді.
Қажетті материалды сатып алуға туындайтын кемшілік ... ... ... ... ... сатып алуға қаржыларды жетіспей қалуы
саналады.
Мемлекеттегі лизингтік істермен айналысатын фирмаларды жасау негізінде
полиграфиялық құрал – ... ... ... ... жасау керек.
Полиграфиялық өнімді шығаратын кәсіпорындар мемлекет тарапынан
қолдауды қажет етеді. ... ... ... ... ... толықтырып, қаржыландыру бойынша жеңлдіктерді ұстауы керек.
Қаржыландыру барысында кәсіпорынға бөлінетін ... ... ... ... ... жетуіне кепіл ала алады.
Жасалынған талдау ... ... ... К" жеке
кәсіпкерлігінің шығарған өнімдері аймақ бойынша бәсекелік ... ... ... табылады. Өнімнің бәсекелестік қабілетін арттыру кез келген
кәсіпорының алға ... ... бірі ... ... ӘДЕБИЕТТЕР КӨЗІ
1. ҚР Президентінің халыққа жолдауы. 4.04.04// Егемен Қазақстан 5 сәуір
2005 ж.
2. "ҚР кәсіпкерлік туралы құжаттар ... ", ... 2004 ... ... Г.В. "Анализ хозяйственной деятельности предприятия" : 4-е
изд., перераб. и доп. - Минск: ООО "Новое знание", 2001г.
4. Экономика: Учебник / Под. ред. доц. ... 2-ое изд. - ... БЕК, 1997 - 816 ... ... ... под. ред. ... В.Я. - 2 ое изд. М:
Экономпресс, 2002 г.
6. Герчикова И.Н. Менеджмент: Учебник – 2-е изд., перераб. и доп. – ... и ... ... 1995
7. "Экономический анализ" под ред. Гиляровской Л.Т. – М.: 2002 г.
8. К. ... ... ... ...... 2002
г. № 5 стр. 108-111.
9. Белоуов В.Л. "Анализ конкурентноспобобности фирмы" Маркетинг в России и
зарубежом – 2001, стр. ... ... Ф., ... Д., Волг В. ... маркетинга" – 1999 г., стр.
397.
11. Титова Н., Тургенев И. "Тенденции изменения конкурентноспособности
отечественной продукции" Маркетинг – 1997 - №1 ... С. ... ...... 1999 ... ... КазНУ экономики "Основные принципы конурентноапособности" - №6
(26) – 2003 г.
14. Лобанов М. "Конкурентноспособность и качества ...... ... 2002 г. стр.54.
15. Егоров Ю.Н., Варакута С.А. "Планирование на предприятии": - М.: ИНФРА –
М, 2002 г.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Фудмастер» өнімінің бәсекеге қабілеттілігін талдау47 бет
Агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыру71 бет
Баспа ісіндегі бәсекеге қабілеттілікті арттыру жолдары43 бет
Бәсеке қабілеттілікті арттыруда сервистік қызметтің мәні38 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру64 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жайлы67 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру жайлы мәлімет72 бет
Кәсіпорын өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру туралы26 бет
Кәсіпорынның бәсекеге қабілеттілігін арттыру36 бет
Мұнай-газ саласының бәсеке қабілеттілік жағдайын арттыру жолдары, мәселелері және дамыту болашағы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь