Прокуратура органдары қызметтерінің құқықтық жағдайы


ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 Прокуратура органдары қызметтері конституцияда және өзге заңдарда ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2 Прокуратура органдары қызметтері әкімшілік және өзге актілерде ... 14
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
КІРІСПЕ
Прокуратура органдары биліктің үш тармағының әрқайсысымен функционалды байланыста болса да, ешқайсысына толығымен жатпайды. Мемлекеттік құрылымдағы прокуратураның мұндай өзіндік жағдайы билік тармақтарының қызметін теңестіруге және олардың оңтайлы іс – қимылын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, мемлекеттік қызметтің жеке түрі ретінде прокурорлық қадағалаудың өзгешелігі туады. Яғни:
Біріншіден, прокуратура – бұл мемлекеттік, қоғамдық, дербес немесе өзге ұйымдар, мекемелер немесе лауазымды адамдар жүзеге асыра алмайтын мемлекеттік қызметтің дербес ерекше түрі.
Екіншіден прокуратура – Қазақстан Республикасының мемлекеті атынан жүзеге асырылады. Осы ережелердің маңыздылығы прокурордың қадағалауды іске асыра отырып, құқық бұзушылықтарды анықтау, оларды жоюға және жергілікті өзін – өзі басқару, атқарушы немесе сот биліктерінің жеке органдары атынан емес, олардың барлық жиынтығына сәйкес кінәлі адамдарды жазалауда шараларды қолдануы.
Үшіншіден прокуратура – мемлекеттік қызметтің өзіндік түрі. Оның басқа мемлекеттік қызмет түрлерінен өзгешелігі Қазақстан Республикасы Конституциясының дәл сақталуын тексеру, заң талаптарының орындалуы, өзге құқықтық актілердің заңға сәйкес келуін және тек прокуратураға ғана берілген құралдардың көмегімен анықталған құқық бұзушылықтарды жоюға шаралар қабылдайтын қызметтердің ерекше мазмұнымен анықталады.
Прокуратура мемлекеттің қызметтің басқа нысандарынан, ең алдымен мемлекеттік функцияларды орындауда өзінің тағайындалуымен ерекшеленеді.
Мемлекеттік басқарудың жеке органдары мен сот органдарына жүктелген кейбір қадағалау міндеттері осы қызметтердің бір бөлігін ғана құрайды: мемлекеттік басқару органдары үшін – бұл атқару және бөлу қызметі, сот органдары үшін – сот әділдігі. Прокурорлық биліктің мемлекеттік басқару билік органдарынан және әділ соттан ерекшелендіретін өзінің өзгешелігі бар. Прокуратурада қадағалауды іске асыру кезінде, заңда аталғандарды қоспағанда, басқа органдардың шешімдерін өзінің шешімдерімен ауыстырмайды, құқық бұзушыларға жазалау шараларын қолданбайды, керісінше құзыретті органдардың, лауазымды адамдардың, ұйымдардың заң бұзушылықты жоюын талап етеді. Атап айтқанда, прокурорлық шара қолдану жолымен мемлекеттік органдардың, лауазымды адамдардың қызметіне бақылау жасамай, олардың әкімшілік қызметіне араласпай заң бұзушылықтарды жою бойынша шаралар қолданады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Нарибаев М.С., Өтебаев Ғ.К., Алиев М.М. ҚР прокурорлық қадағалау. Астана: 2005 ж. - 393 б.
2. Сейтқазықызы М. ҚР прокурорлық қадағалау. Алматы: 2006 ж. - 127 б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 Прокуратура органдары қызметтері конституцияда және өзге заңдарда ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2 Прокуратура органдары қызметтері әкімшілік және өзге актілерде ... 14
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ..19

КІРІСПЕ
Прокуратура органдары биліктің үш тармағының әрқайсысымен функционалды байланыста болса да, ешқайсысына толығымен жатпайды. Мемлекеттік құрылымдағы прокуратураның мұндай өзіндік жағдайы билік тармақтарының қызметін теңестіруге және олардың оңтайлы іс - қимылын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, мемлекеттік қызметтің жеке түрі ретінде прокурорлық қадағалаудың өзгешелігі туады. Яғни:
Біріншіден, прокуратура - бұл мемлекеттік, қоғамдық, дербес немесе өзге ұйымдар, мекемелер немесе лауазымды адамдар жүзеге асыра алмайтын мемлекеттік қызметтің дербес ерекше түрі.
Екіншіден прокуратура - Қазақстан Республикасының мемлекеті атынан жүзеге асырылады. Осы ережелердің маңыздылығы прокурордың қадағалауды іске асыра отырып, құқық бұзушылықтарды анықтау, оларды жоюға және жергілікті өзін - өзі басқару, атқарушы немесе сот биліктерінің жеке органдары атынан емес, олардың барлық жиынтығына сәйкес кінәлі адамдарды жазалауда шараларды қолдануы.
Үшіншіден прокуратура - мемлекеттік қызметтің өзіндік түрі. Оның басқа мемлекеттік қызмет түрлерінен өзгешелігі Қазақстан Республикасы Конституциясының дәл сақталуын тексеру, заң талаптарының орындалуы, өзге құқықтық актілердің заңға сәйкес келуін және тек прокуратураға ғана берілген құралдардың көмегімен анықталған құқық бұзушылықтарды жоюға шаралар қабылдайтын қызметтердің ерекше мазмұнымен анықталады.
Прокуратура мемлекеттің қызметтің басқа нысандарынан, ең алдымен мемлекеттік функцияларды орындауда өзінің тағайындалуымен ерекшеленеді.
Мемлекеттік басқарудың жеке органдары мен сот органдарына жүктелген кейбір қадағалау міндеттері осы қызметтердің бір бөлігін ғана құрайды: мемлекеттік басқару органдары үшін - бұл атқару және бөлу қызметі, сот органдары үшін - сот әділдігі. Прокурорлық биліктің мемлекеттік басқару билік органдарынан және әділ соттан ерекшелендіретін өзінің өзгешелігі бар. Прокуратурада қадағалауды іске асыру кезінде, заңда аталғандарды қоспағанда, басқа органдардың шешімдерін өзінің шешімдерімен ауыстырмайды, құқық бұзушыларға жазалау шараларын қолданбайды, керісінше құзыретті органдардың, лауазымды адамдардың, ұйымдардың заң бұзушылықты жоюын талап етеді. Атап айтқанда, прокурорлық шара қолдану жолымен мемлекеттік органдардың, лауазымды адамдардың қызметіне бақылау жасамай, олардың әкімшілік қызметіне араласпай заң бұзушылықтарды жою бойынша шаралар қолданады.

1 Прокуратура органдары қызметтері конституцияда және өзге заңдарда
Прокуратура органдарының қызметтері мен ұйымдастырылуының құқықтық негіздері ҚР Конституциясымен, ҚР ҚІЖҚ, ҚР АІЖҚ, ҚР ӘҚК, ҚР "Прокуратура туралы" Заңымен, ҚР басқа заңдарымен, халықаралық - құқықтық шарттармен, сондай - ақ ҚР Бас прокурорының және төменгі тұрған прокурорлардың құқықтық актілерімен анықталады.
ҚР Конституцияға сәйкес өзін демократиялық және құқықтық мемлекет деп есептейді. Қолданыстағы Конституцияға және оның негізінде қабылданған заңына сәйкес ҚР Прокуратурасы мемлекеттік билік тармақтарының біреуінде жатпайды. Конституцияда белгіленген осы ережелер конституциялық қағидаттар қатарының мазмұнын анықтап береді. Олардың біреу ұстамшылдық және қарама - қарсылықтар, завңдылық қағидаттар, Конституцияның үстем болуы, адам құқықтарының бөлінбеуі және басқа жүйелерін өзара пайдаланумен биліктерді заң, атқару және сот тармақтарына бөлу қағидаттары болып табылады.
Негізгі заңның 83 - бабына сәйкес:
1.Прокуратура мемлекет атынан республикасының аумағында заңдардың , ҚР Президенті жарлықтарының және өзге де нормативтік құқықтық актілердің дәлме - дәл әрі біркелкі қоданылуын, жедел - іздестіру қызметінің, анықтау мен тергеудің, әкімшілік және орындаушылық іс жүргізудің заңдылығын жоғары қадағалауды жүзеге асырады, заңдылықтың кез келгенін бұзылуын анықтау мен жою жөнінде шаралар қолданады, сондай - ақ республика Конституциясы және заңдарына қайшы келетін заңдар мен басқа да құқықтық актілерге наразылық білдіреді. Прокуратура сотта мемлекет мүддесін білдіреді, сондай - ақ заңмен белгіленген жағдайда, тәртіпте және шекте қылмыстық қуғындауды жүзеге асырады.
2.Респуьлика прокуратурасы төменгі прокуратураларды жоғары тұрған прокурорларға және Республика Бас прокурорына бағындыра отырып, біріңғай орталықтандырылған жүйе құрайды. Ол өз өкілеттігін басқа мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан тәуелсіз жүзеге асырады және республика Президентіне ғана есеп береді.
3. Республиканың бас прокурорын өз өкілеттігі мерзімі ішінде тұтқынға алуға, күштеп әкелуңге, оған сот тәртібімен әкімшілік жазалау шараларын қолдануға, қылмыс үстінде ұсталған немесе ауыр қылмыстар жасаған реттерді қоспағанда, Сенаттың келісімінсіз қылмыстық жауапқа тартуға болмайды. Бас покурор өкілеттігінің мерзімі бес жыл.
4. Республика покуратурасының құзыреті, ұйымдастырылуы мен қызмет тәртібі заңмен белгіленеді. Парламент сенатының келісімімен республиканың Бас прокуроры қызметке тағайындалады және қызметтен босатылады.
"Қамауға алу және қамауда ұстан тек заңда көзделген жағдайларда және сот немесе прокурорлардың санкцияларымен ғана жол беріледі. Прокурордың санкциясыз адам жетпіс екі сағаттан аспайтын мерзімге ұсталуы мүмкін". Осыған сәйкес, Қазақстан Республикасының прокуратурасы төменгі проокуратураларды жоғары тұрған прокурорларға және республика Бас прокурорына бағындыра отырып, біріңғай орталықтандырылған жүйе құрайды. Ол өз өкілеттігін басқа мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан тәуелсіз жүзеге асырады және республика президентіне ғана есеп береді. Прокуратураның барлық органдары заңдардың дәл әрі бірыңғай орындалуына жоғарыф қадағалауды іске асыратын, сондай - ақ ҚР Конституциясы мен қолданыстағы заңдарында көзделген жалпы міндеттерді шешеді.
Прокурордың азаматтық процеске кіруінің негізгі сот өндірісінде заңдылықты қамтамасыз ету, сондай - ақ азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерін, ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін, қоғамдық немесе мемлекеттік мүдделерін қорғау қажеттілігі болып табылады.
1. "Азаматтық сот ісін жүргізуде заңдардың дәлме - дәл және бір үлгіде қолданылуына жоғары қадағалау жүргізу ісін мемлекет атынан Қазақстан Республикасының Бас прокуроры тікелей өзі және өзіне бағынатын прокурорлар арқылы жүзеге асырады.
Аталғандарға сәйкес прокуратура мемлекет атынан республиканың аумағында заңдардың, ҚР Президенті жарлықтарының және өзге де нормативті құқықтық актілердің дәлме - дәл әрі біркелкі қолданылуына жоғары қадағалауды жүзеге асырады. Жоғары қадағалауды жүзеге асыру кезінде прокурор заңда тәуелді құықтық актілерге, оның ішінде "Прокуратура туралы" ҚР заңы мен іс жүргізу заңдары тәртібімен белгіленген сот органдарының актілеріне наразылық келтіруге және тоқтатуға құқықты.
2. Прокурордың азаматтық сот ісін жүргізуге қатысуы мұны өзі заңмен көзделген немесе осы іске прокурордың қатысу қажеттілігі сот таныған жағдайларда міндетті.
Прокурор өзіне жүктелген міндеттерді жүзеге асыру мақсатында іс бойынша қорытынды беру үшін және азаматтардың құқықтарын, бостандықтарына және заңды мүдделерін, ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін, қоғамдық немесе мемлекеттік мүдделерді қорғау үшін өз бастамасы немесе сотың бастамасы бойынша процеске қатысуға құқылы.
3.Прокурор азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерін, қоғамдық немесе мемлекеттік мүдделерді қорғау туралы сотқа талап қоюға, өтініш жасауға құқылы. Азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерін қорғау туралы, егер адам дәлелді себептермен өзі сотқа жүгіне алмаса, тек мүдделі адамның өтінішімен ғана прокурор талап қоя алады. Әрекетке қабілетсіз азаматтың мүддесін қорғау үшін прокурор мүдделі адамның өтінішіне қарамастан талап қоя алады.
4. Егер талап қоюшы прокурор мәлімдеген талапты қолдамаса, егер үшінші тұлғалардың құқықтары, бостандықтары және заңды мүдделері қозғалмаса, онда сот талап қояды (арызды) қараусыз қалдырады.
5. Талап қойған прокурор, бітімгершілік келісім жасау құқығынан басқа, талап қоюшының
барлық іс жүргізу құқықтарын пайдаланады, сонда - ақ барлық іс жүргізу міндеттерін мойнына алады. Прокурпордың басқа тұлғалардың мүдделерін қорғау үшін талап қобдан бас тартуы ол тұлғаны істің мәнісі бойынша қарауды талап ету құқығынан айырмайды.
"55 - баптың 1 - т. Мазмұнының 1997 жылғы 06.03. " Қазақстан Республикасы Конституциясының 83 - бабындағы 1 - тармағын және 79 - бабындағы 1 - тармағын, 77 - бабындағы 3 - тармағының 3)тармақшасының, 14 - бабындағы 1 - тармағын, 4 - бабындағы 1 - тармағын ресми талдау туралы" 1997 жылғы 31 шілдедегі № (34) "Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесінің қаулысын талдау туралы" ҚР Конституциялық қаулысына сәйкес деп түсіну керек. Аталған қаулыға сәйкес прокуратура мемлекет атынан республиканың аумағында заңдардың, Қазақстан Республикасының Президенті жарлықтарының және өзге де нормативтік құқықтық актілердің дәлме - дәл ірң біркелкі қолданылуына жоғары қадағалауды жүзеге асырады. Жоғары қадағалауды жүзеге асыру кезінде прокурор заңға тәуелді құқықтық актілерге, оның ішінде "Прокуратура туралы" ҚР заңы мен іс жүргізу заңдары тәртібімен белгіленген сот органдарының актілеріне наразылық келтіруге және тоқтатуға құқықты. Сот органдарының актілері - үкімдер, шешімдер, қаулылар және нақты сот істе,рі бойынша анықтаулар құықтық нормаларды қолданудағы құқықтық актілер болып табылатын және, егер олар ҚР - ның қолданыстағы заңдарына сәйкес қабылданса, ресчпубликаның барлық аумағында міәндетті заңды күшін иеленеді. Осыған байланысты, покуратураның дәл әрі бірыңғай қодануына жоғары қадағалауды жүзеге асыруында соттар: біріншіден, егер прокурор оларды зерделеудегі қорытынды бойынша осы актілердің заңға сәйкес емес келмейтіндігін немесе олардың негізсіздігі туралы тұжырымға келген жағдайда сот актілеріне қалай наразылық келтіретінін; Екіншіден сот актілерінің орындалуын қалай тоқтату керек екендігін түсінулері керек. Көрсетілген прокурорлардың құқықтары азаматтық заңның нормаларына сәйкес іске асырылу керек.
ҚР қолданыстағы заңдарына сәйкес прокурорлар соттарда азаматтық істерді қарауға қатысады, сот актілеріне наразылық келтіреді, егер олар негізсіз болса, олардың орындалуын тоқтатуға құқықты.
АІЖК 44 - бабына сай іске қатысушы тараптар: даудың нысанасына дербес талаптарды мәлімдейтін үшінші түлғалар; даудың нысанасына дербес талаптарды мәлімдемейтін үшінші тұлғалар; прокурор, мемлекеттік органдар, жергілікті өзін - өзі басқаратын органдар, ұйымдар немесе осы Кодекстің 56 және 57 - баптарынеда көзделген негіздер бойынша процеске қатысатын жекеленген азаматтар, ерекше іс жүргізу тәртібімен қарайтын істер бойынша мәлімдеушілер мен мүдделі адамдар іске қатысушы тұлғалар болып танылады.
Азаматтық іс жүргізу заңындла прокурордың азматтық іс жүргізуге қатысуының 2 нысаны көзделген:
1) Талап қою, сотқа арыз;
2) Басқа адамдардың бастамасы бойынша басталған процеске қатысу.
" Прокурордың талап қоюы бойынша істі қозғау. Прокурор азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделеріне ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделеріне қоғамдық және мемлекеттік мүдделерді қорғау туралы сотқа талдап қоюға, өтініш жасауға құқылы. Азаматтардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерін қорғау туралы, егер адам дәлелді себептермен өзі сотқа жүгіне алмаса, тек мүдделі адамның өтінішімен ғана прокурор талап қоя алады. Әрекетке қабілетсіз азаматтың мүддесін қорғау үшін прокурор мүдделі адамның өтінішіне қарамастан талап қоя алады.
Психиатриялық стационарға азаматты мәжбүрлеп жатқызу туралы іс прокурордың арызы бойынша ғана сотқа беріледі. (309 - бап 1 т)
Прокурор нақты субъектінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау туралы талап қойғанда заңмен көзделген талаптар сақталуға тиіс. Осымен қатар прокурордың басқа адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін немесе мемлекеттің мүдделерін қорғау үшін сотқа жүгінудің ерекшеліктері бар:
1) Покурор мемлекеттік баж және басқа да сот шығындарын төлеуден босатылады мемлекеттік баж туралы заңның 9 бабы, АІЖК 115 - б.
2) Прокурор әрекетке қабілетті болғандықтан, оған заңды түрде сотқа шағымдану және істі жүргізу өкілеттігі берілген, АІЖК 115 - бабындағы 3 және 4 - тармақшаларының прокурорларға қатысы жоқ.
3) Мемлекеттік немесе қоғамдық мүдделерді қорғау үшін прокурордың берген арызында мемлекеттік немесе қоғамдық мүдде неден тұратыны, қандай құқықтың бұзылғаны туралы негіз, сондай - ақ заң немесе басқа да нормативтік құқықтық актіге сілтеме болу керек. Прокурор азаматтардың заңды мүдделерін қорғау үшін өтініш жасаған жағдайда талап арызда азаматтың өзінің талап қоюы мүмкін еместігінің себептерін негіздеу болуға тиіс; арызға, әрекетке қабілетсіз адамның мүдделері үшін арыз беретін жағдайларды қоспағанда, азаматтың сотқа талап қоюмен жүгінуге келісімін растайтын құжат қоса тіркелуге тиіс (АІЖК 150б. 4т)
"Осымен қатар 2000 жылғы 30 қазандағы Кеңестің №15 қаулысына енгізілген өзгерістер мен толықтырулармен Қазақстан Республикасы Жоғары Сот Кеңесінің 2000 жылғы 30 шілдедегі "Азаматтық іс жүргізудің кейбір нормаларын соттардың қолдануы туралы" № 9 қаулысындағы мынадай түсіндірулерді ескеру қажет: АІЖК 136 - баптарының талаптары.
Егер талап қоюшы прокурор мәлімдеген талапты қолдамасы, егер үшіші тұлғалардың құқытары , бостандықтары және заңды мүдделері қозғалмаса, онда сот талап қоюды (арызды) қараусыз қалдырады ( АІЖК 55 бап. 4т.)
Прокурордың басқа тұлғаның мүдделерін қорғау үшін талап қоюдан бас таруты ол тұлғаны істің мәнісі бойынша қарауды талап ету құқығынан айырмайды (АІЖК 55 бап. 5т.). Мұндай жағдайда, егер талапкер талапты қарауды иалап етсе және мемлекеттік бажды төлемеуден босатылмаса, жалпы тәртіппен мемлекеттік бажды төлеуге міндетті. АІЖК 55 - бабында прокурор ұйымдардың құқықтарын, бостандықтарын және заңды мүдделерін қорғау туралы сотқа талап қоюға, өтініш жасауға құқылы деп белгіленген.
Іс жүргізу нормаларының осы негізділігі мынадай міндеттердің күшінде кейбір сенімсіздіктерді тудырады.
Біріншіден, Прокуратура туралы заңның 28 - бабына сәйкес прокуратура ұйымдардың қызметіне араласпайды. Прокурор ұйымдардың мүдделері үшін істерді қозғауын оның қызметіне араласу ретінде қарау керек. Ұйым дербес субъект ретінде диспозитивтік қағидаттардың іс - әрекеттерін негізге ала отырып, оның дауланған немесе бұзылған құқықтарын қорғау үшін сотқа шағымданулары немесе шағымданбаулары туралы мәселені өзі шешуге құқықты.
Екіншіден, ұйымның оған жасаған өтініші негізінде прокурордың істі қозағуы заңсыз болар еді, өйткені прокурор АІЖК 55 - бабындағы 3 - тармағында көзделген мән - жайға сәйкес қана азаматтардың мүдделерін қорғау үшін талап қоюға құқықты. Ұйым - әрқашанда құқықты субъектілі тұлға, сондықтан сот тәртібінде ол өзінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға қабілетті. Үшіншіден, істің прокурордың қозғауы арқылы ұйымға өзінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін мүмкіндік беру қоғам мен мемлекеттің мүдделеріне зиян келтіреді, өйткені мұндай жағдайда мемлекеттік бажбен талап арыз төленбейді.
Прокурор сот талдауы барысында туындаған және тұтасымен істің мәні бойынша жеке мәселелерге қатысты қорытынды бере алады. Прокурор істі қозғау немесе қорытынды беру үшін басталған процеске қатысу жолымен соттың бірінші сатысына қатыса алады. Процеске қатысушы тұлға ретінде, прокурор іс материалдармен танысуға қарсылықтарын мәлімдеуге, дәлелдемелерді табыс етуге, дәлелдемелерді зерттеуге қатысуға, өтініш жасауға, сондай - ақ басқа іс жүргізу әрекеттерін жасауға және АІЖК 47 - бабында көзделген міндеттерді орындауға құқылы.
Соттың бірінші сатысында іс жүргізу кезінде прокурордың өкілеттілігі көлемінің айырмашылығы оның процеске нысанына байланысты. Мұндай айырмашылық, апелляциялық және қадағалау сот сатыларына оның қатысуы кезінде прокурордың құқықтары мен міндеттернің кещені үшін сипат алады. Талап қойған прокурор, бітімгершілік келісім жасау құқығынан басқа, талап қоюшының барлық іс жүргізу құқықтарын пайдаланады, сондай - ақ барлық іс - жүргізу міндеттерін мойнына алады.
Егер азаматтық істі прокурор қозғаса, онда АІЖК 213 - бабына сәйкес ол осы бойынша қорытынды беруге құқықсыз. Басталоған процеске қатысушы және іс бойынша және іс бойынша қорытынды беру үшін оған қатысушы прокурор іс жүргізу құқықтарын пайдалануға және АІЖК 47 - бабына сәйкес іс жүргізу іс жүргізу міндеттерін мойнына алады.
Апелляциялық наразылық келтіруге істі қарауға қатысушы прокурор құқықты.
Бас прокурор, оның орынбасарлары, облыс прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар мен олардың орынбасарлары, аудандардың прокурорлары және оларға теңестірілген прокурорлар мен олардың орынбасарлары өздернің құзыреттері шегінде істі қарауға қатысуына қарамастан заңды күшіне енбеген сот шешімдері және анықтауларын қайта қарау бойынша іс жүргізуді қозғай алады (АІЖК 332 б. 3т). Прокуратура туралы заңның 30 - бабындағы 2 - тармағында заңды күшіне енбеген бірінші сатыдағы соттың заңсыз және негізсіз шешімдеріне наразылық келтіру олардың іске қатысқанына және қатыспағанына, және іске қатысу қандай нысанда болғанына қарамастан жоғарыда аталған прокурорлардың міндеттемелерін құрайтынын нақтылайды.
Сот қадағалау органдарының заң күшіне енген сот актілерін ҚР Бас прокурор, Бас прокурордың орынбасарлары, ҚР Бас әскери прокуроры, облыс және оларға теңестірілген прокурорлар наразылық келтіруге құқықты.
Құқық қолдану практикасында прокурордың сот актілерін наразылық келтіру құқығын көздейтін заң нормаларының конституциялығы туралы мәселе бар. Конституцияның 83 - бабындағы 1 - тармағына сәйкес прокуратура туралы ҚР конституциясы және заңдарына қайшы келетін заңдар мен басқа да құқықтық актілерге наразылық білдіреді.
Прокурордың наразылық келтіруі сот жіберген заңның бұзылуын прокурорлық реттеудің құқықтық құралы болып табылады. Егер іс наразылық келтіру бойынша қаралса, апелляциялық және қадағалау сатыларына прокурордың қатысуы міндетті болып табылады. Апелляциялық және қадағалау сот сатысының осы бөліміндегі прокурордың құқықтары бірінші сот сатысындағы прокурордың құқықтарынан ерекшеленбеу керек. Бірінші сатыдағы сотта істі қозғаған прокурор қорытынды беруге құқығы жоқ ( АІЖК 213 б.).
Прокурор істі қарауға қатыса алмайды және қарсылық білдіреді, егер ол:
1) осы істі мұның алдындағы қарау кезінде куә, сарапшы, маман, аудармашы, өкіл, сот отырысының хатшысы, сот орындаушысы, сот приставы ретінде қатысса;
2) іске қатысушы адамдардың немесе олардың өкілдерінң біреуінің туысы болса;
3) істің нәтижесіне жеке, тікелей немесе жанама түрде мүдделі не оның әділдігіне күмән туғызатын өзге де мән - жайлар болса, ол істі қарауға қатыса алмайды және оған қарсылық білдіруі тиіс.
Аталған мән - жайлар болған кезде прокурор өздігінен бас тартуды мәлімдеуге міндетті. Сол негіздер бойынша іске қатысатын адамдар қарсылық білдіретінін мәлімдеуі мүмкін. Өздігінен бас тарту және қарсылық білдіру істің мәні бойынша қарау басталғанға дейін дәлелденіп, мәлімденуге тиіс. Істі қарау барысында өздігінен бас тарту туралы мәлімдеме жасауға өздщігінен бас тарту негіздері сотқа немесе өздігінен бас тартуды мәлімдеуші адамға істі қарау басталғаннан кейін белгілі болған жағдайда ғана жол беріледі.
Прокурордың өздігінен бас тарту туралы мәселені істі қараушы сот шешеді. Осы мәселе бойынша сот шағымдануға жатпайтын анықтама шығарпады. Анықтамаға келіспеушілік туралы дәлелдер апелляциялық немесе қадағалау шағымдарына, наразылық келтіруіне енгізілуі мүмкін. (АІЖК 42 - бабы).
Пркурордың осы істі мұның алдында қараған кезде тиісінше прокурор ретінде қатысуы оларға қарсылықұ білдіруге негіз бола алмайды ( АІЖК 41 - бабы, 3т).
ҚР ҚІЖК 62 - бабына сәйкес " Прокурор - өз құзыреті шегінде жедел - іздестіру қызметінің, анықтаудың, тергеудің және сот шешімдерінің заңдылығын қадағалауды, сондай - ақ қылмыстық процестің барлық сатыларында қылмыстық қудалауды іске асыратын лауазымды адам".
Прокуратура қылмыстық істі жүзеге асыратын мемлекеттік органдардың жүйесіне кіре отырып, прокурорлық қадағалаудың функционалдық бағыттарына қатысты бір қатар өзгешелік жақтарын иеленеді.
Прокуратура құқық бұзушыларға жаза қолданбайды, оның қызметі құқық бұзушылықты ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Прокуратура органдары қызметі
Қазақстан Республикасының прокуратура органдары
Қазақстан Республикасының прокуратура органдары туралы
Ішкі істер органдары штабтарының жүйесі және құқықтық жағдайы
Прокуратура қызметiнiң құқықтық негiздерiнiң жалпы сипаттамасы
Прокуратура органдарын ұйымдастырудың құқықтық негізі және принциптерінің өзекті мәселелері
Сотталған адамдардың құқықтық жағдайы
Прокуратура жайлы
Прокуратура органдарының экологиялық қызметiнiң құқықтық реттелуiнің жалпы сипаттамасы
Прокуратура органдарындағы қызметтер
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь