Жалгерліктің мәні мен мазмұны

Жоспар

Кіріспе 3

1. Жалгерліктің мәні мен мазмұны 4
1.1. Жалгерліктің мазмұны 4
1.2. Жалгерліктің жіктелуі 11

2.Операциондық жалгерліктің есебін ұйымдастыру 20
2.1. Операциондық жалгерлік кезінде жалгердегі жалдау есебі 20
2.2 Операциондық жалгерлік кезінде жалға берушідегі жал есебі 25

Қорытынды 33

Қолданылған әдебиеттер тізімі: 35
Кіріспе
Шаруашылық жасаушы субъект үшін өзінің қаржылық жағдайын және төлем қабілеттілігін бағалай келіп, өз меншігінесатып алғанша, басқа субъектілерден негізгі құралдар объектілерін уақытша пайдалануға, яғни жалға алған тиімді болуы мүмкін. Жалға жасалатын келісім шартта: жалға берілетін мүліктің құрамы мен құны; жал ақысының мөлшері; жалдың мерзімі; жалға алынған мүліктің жөндеу шарты және қалпына келтіру бойынша тараптардың міндеттері; жал ақысын төлеудің және мүліктің қайтарудың тәртібі және тағы басқа қарастырылады. Негізінен алғанда, жалға алу нысаны оның мәнін белгілейді, демек, жалға алу нысаны мен жал бойынша жасалған келісім шарттың жағдайы есепте көрсетілетін операцияға да әсер етеді. Жалгерлік есеп №17-ші « Жалгерлік есеп» деп аталатын бухгалтерлік есептің стандартымен ұйымдастырылып реттеледі және №17 Қаржылық есептің халықаралық стандартымен реттеледі. Жал келісім шарты қол қойылған күннен бастау алады.
Мүлік жалдауға кәсіпорындар мен басқа да мүліктік кешендер, жер учаскелері, үйлер, ғимараттар, жабдықтар, көлік құралдары және оларды пайдалану процесінде өздерінің табиғи қасиеттерін жоймайтын басқа да заттар (тұтынылмайтын заттар) берілуі мүмкін. Егер заң актілерінде өзгеше көзделмесе, жер пайдалану құқығы, жер қойнауын, пайдалану құқығы және басқа да заттық құқықтар мүлік жалдау объектісі болуы мүмкін. Заң актілерінде мүлікті жалдауға тапсыруға жол берілмейтін немесе шектеу жасалатын мүлік түрлері белгіленуі мүмкін. Заң актілерінде тұрғын үй жайларды, жер учаскелерін және басқа да оқшауланған табиғи объектілерді, соның ішінде коцессиялық келісімдер негізінде, сондай ақ өзге де жағдайларда мүлікті жалдауға беру ерекшеліктері белгіленуі мүмкін.
Мүлікті жалдау шартында жалға алушыға мүлікті жалдау объектісі ретінде берілуге тиесілі мүлікті анықтауға мүмкіндік беретін деректер көрсетілуге тиіс, шартта мұндай деректер болмаған кезде мүлікті жалдауға берілуге тиесілі объект туралы талап тараптарымен келісілмеген деп, ал тиісті шарт жасалмаған деп есептеледі.
Осы курстық жұмысымда мен жалпы жалгерліктің мазмұнын, оның берілу мерзімін, жалгерліктің артықшылықтары мен кемшіліктерін, жалгерліктің жіктелуін, мүліктің түріне және қатынастардың сипатына қарай қалай бөлінетінін, халықаралық практикадағы түрлерін, азаматтық кодекске сәйкес қандай шарттардан тұратынын анықтаймын. Және де жалгерліктің есебіне операциондық жалгерлік кезінде жалгерден жалдау есебін және операциондық жалгерлік кезінде жалға берушідегі жал есебін қалай жүргізетінін қандай корреспонденция арқылы жасалатынын анықтаймын.

1. Жалгерліктің мәні мен мазмұны
1.1. Жалгерліктің мазмұны
Жалгерлік-бұл кәсіпорындар мен өзге муліктік кешендер арасындағы шартқа негізделген түрде жерді, өзге табиғи ресурстарды және жалгердіңшаруашылық немесе өзге қызметті өз бетінше жүзеге асыруына қажетті мүліктерді мерзімді,қайтарымды түрде пайдалану. Жалдау нәтижесіндежалға беруші мен жалгер арасында жалдау шартына негізднлген қатынастар пайда болады.
Жалға беруші-жалдау шарты мүлікті жалға беретін меншік иесі. Мүлікті жалға беруге меншік иесі өкілеттік берген органдар мен ұйымдар,сондай-ақ заңды және жеке тұлғалар жалға беруші бола алды.
Жалгер-бұл жалдау шарты бойынша мүлікті жалға алатын заңды немесе жеке тұлға. Заңдыжәне жеке тұлғалар, біріккен кәсіпорындар, шетелдік заңды тұлғалар, халықаралық ұйымдар мен бірлестіктер жалгер болуы мүмкін.
Жалдау шарты- бұл тараптардың еркінділігі толық тең құқықтылығы негізінде жасалатын жалдау шартының талаптарына сай мүлікті жалға беру туралы жалгер мен жалға беруші арасындағы келісім. Мүлікті жалға беру меншік құқын беруге әкеп соқтырмайды.
Мүлікті жалдау шартының нысаны
1. Бір жылдан астам мерзімге жасалған,ал егер тараптардың біреуі заңды тұлға болса, мерзіміне қарамай-ақ,мүлік жалдау шарты жахбаша түрде жасалуға тиіс.
2. Қозғалмайтын мүлікті мүліктік жалдау шарты, егер заңда өзгеше белгіленбесе, мемлекеттік тіркеуге жатады.
3. Азаматтар арасындағы бір жылға дейінгі мерзімге мүлік жалдау шарты ауызша түрде жасалуы мүмкін.
4. Мүлікке меншік құқығының кейіннен жалға алушыға ауысуын көздейтінмүлік жалдау шарты сондай мүлікті сатып алу-сату шарты үшін көзделген нысанда жасалады.

Жалгерлік мерзімі- жалгер мүлікке жалгерлік шарт жасайтын нақтылы мерзім уақыты,сондай-ақ жалгерлік мерзімінің басындаескерілген, жал иесі құқықты, жалгерлік мерзімін одан ары ақы төлеп және төлемей ұзартуға болатын басқа да кез-келген одан кейінгі мерзім. Егер мүлік жалдау шарты мерзімі көрсетілмей жасалса, ол белгісіз мерзімге жасалған деп есептеледі. Қозғалмайтын мүлікті жалдаған жағдайда, егер заң актілерінде немесе шартта өзгеше көзделмесе, әрбір тарап екінші тарапқа үш ай бұрын ескертіп, мұндай шарттан кез келгенуақытта және өзге мүлікті жалдаған жағдайда, бір ай ішінде бас тартуға құқылы. Заң актілерінде мүлік жалдаудың жекелеген түрлері үшін, сондай-ақ мүліктің жекелеген түрлерін жалдау үшін шарттың барынша ұзақ мерзімі белгіленуі мүмкін. Мұндай жағдайларда, егер шартта жалдуу мерзімі белгіленбесе және заң актілерінде белгіленген шекті мерзім біткенге дейін тараптардың ешқайсысы шарттан бас тартпаса, шарт шекті мерзімнің бітуіне қарай тоқтатылады. Бұл жағдайда заң актілерінде белгіленген шекті мерзімнен асатын мүлік жалдау шарты барынша ұзақ мерзімге тең етіп жасалған деп есептеледі.
Мүлікті жалдау шарты бойынша жасалатын төлем
1. Жалға алынған мүлікті пайдалану үшін төлемді, егер заң актілерінде өзгеше көзделмесе, шартта белгіленген тәртіп, мерзім мен нысан бойынша жалға алушы төлейді.Шартта олар айқындалмаған жағдайларда салыстырмалы
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің ресми мәтіні: «2000 жылғы 1 сәуіріне дейінгі өзгертулер мен толықтырулар енгізілген нұсқасында», А., «Жеті жарғы» 2000 ж.- 560 б.,
2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Бухгалтерлік есеп әдістемесі және аудит Департаменті, «Бухгалтерлік есептің стандарттары және әдістемелік ұсынымдары», А., «Кәусар бұлақ», 1999 ж.-522 б.,
3. Баймұханова С.Б., «Бухгалтерлік есеп».А: Издат Маркет, 2005 ж. 312-бет.
4. Назарова В.Л., «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп», А., «Эканомика», 2005 ж. 310-бет.
5. «Международные стандарты финансовой отчетности», М., «Аскери», 2004ж. 752 – б.,
6. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жалтаева А.Ә., «Қаржылық есеп» , А., «Экономика», 2001 ж.330-б.,
7. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И., «кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», А., «Қазақстан - аудит орталығы» 2002 ж. 656- б.,
8. Вахрушина Н.А., Мельникова А.А., Пласкова И.С., «Международный стандарт учет и финансовой отчетности», М., «Вузовский учебник», 2005 г.
9. Нурсеитов А.О., МСФО «Аренда», Бюллетень бухгалтера №4 МСФО 2003 г.
10. Бухгалтерлік Бюлитені, №41 Қазан, «Бико» 2001 ж.
11. Файл бухгалтера, «особенности учета арендных операции», ЦДБ №36 (180) 7-13 Сеньтября 2004 г.
12. Бектаев Қалдыбай, «сөздік», А., 2001 ж.
13. Насырова М.Р., Тоқсанбай С.Р., Құлпыбаев С.К., Гуляева С.П., «Қазіргі экономикалиқ орысща-қазақша түсіндірме сөздік анықтамалық», А., 2003 ж.
        
        Жоспар
Кіріспе 3
1. Жалгерліктің мәні мен мазмұны 4
1.1. Жалгерліктің мазмұны 4
1.2. Жалгерліктің жіктелуі ... ... ... ұйымдастыру 20
2.1. Операциондық жалгерлік кезінде жалгердегі жалдау есебі 20
2.2 Операциондық ... ... ... ... жал есебі 25
Қорытынды 33
Қолданылған әдебиеттер тізімі: 35
Кіріспе
Шаруашылық ... ... үшін ... ... жағдайын және төлем
қабілеттілігін бағалай келіп, өз меншігінесатып ... ... ... ... ... ... ... яғни
жалға алған тиімді болуы мүмкін. Жалға ... ... ... ... мүліктің құрамы мен құны; жал ақысының мөлшері; жалдың мерзімі;
жалға алынған мүліктің жөндеу ... және ... ... ... ... жал ... төлеудің және мүліктің қайтарудың
тәртібі және тағы басқа қарастырылады. Негізінен алғанда, жалға алу ... ... ... ... жалға алу нысаны мен жал бойынша жасалған
келісім шарттың ... ... ... ... да әсер етеді.
Жалгерлік есеп №17-ші « Жалгерлік есеп» деп ... ... ... ... ... және №17 ... ... халықаралық
стандартымен реттеледі. Жал келісім шарты қол қойылған күннен бастау алады.
Мүлік жалдауға ... мен ... да ... ... ... үйлер, ғимараттар, жабдықтар, көлік құралдары және ... ... ... ... ... ... ... да заттар
(тұтынылмайтын заттар) берілуі мүмкін. Егер заң ... ... жер ... құқығы, жер қойнауын, пайдалану құқығы және басқа
да заттық құқықтар мүлік жалдау объектісі болуы ... Заң ... ... ... жол ... немесе шектеу жасалатын мүлік
түрлері ... ... Заң ... ... үй ... жер
учаскелерін және басқа да оқшауланған табиғи объектілерді, соның ішінде
коцессиялық келісімдер негізінде, сондай ақ өзге де ... ... беру ... ... мүмкін.
Мүлікті жалдау шартында жалға алушыға мүлікті жалдау объектісі ретінде
берілуге тиесілі мүлікті анықтауға мүмкіндік беретін деректер ... ... ... ... ... ... мүлікті жалдауға берілуге
тиесілі объект туралы талап тараптарымен келісілмеген деп, ал ... ... деп ... курстық жұмысымда мен жалпы жалгерліктің мазмұнын, оның берілу
мерзімін, ... ... мен ... жалгерліктің
жіктелуін, мүліктің түріне және қатынастардың сипатына ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
қандай шарттардан тұратынын анықтаймын. Және де ... ... ... ... жалгерден жалдау есебін және операциондық
жалгерлік кезінде жалға берушідегі жал есебін қалай ... ... ... жасалатынын анықтаймын.
1. Жалгерліктің мәні мен мазмұны
1.1. Жалгерліктің мазмұны
Жалгерлік-бұл кәсіпорындар мен өзге ... ... ... ... ... ... өзге ... ресурстарды және жалгердіңшаруашылық
немесе өзге қызметті өз бетінше жүзеге ... ... ... ... ... ... нәтижесіндежалға беруші мен
жалгер арасында жалдау шартына негізднлген қатынастар пайда болады.
Жалға ... ... ... жалға беретін меншік иесі. Мүлікті
жалға беруге меншік иесі өкілеттік берген органдар мен ... және жеке ... ... ... бола ... ... шарты бойынша мүлікті жалға алатын заңды немесе жеке
тұлға. Заңдыжәне жеке ... ... ... ... заңды
тұлғалар, халықаралық ұйымдар мен бірлестіктер жалгер болуы мүмкін.
Жалдау шарты- бұл тараптардың ... ... тең ... ... ... ... ... сай мүлікті жалға беру туралы жалгер
мен жалға беруші арасындағы келісім. Мүлікті ... беру ... ... ... ... жалдау шартының нысаны
1. Бір жылдан астам мерзімге жасалған,ал егер тараптардың біреуі ... ... ... қарамай-ақ,мүлік жалдау шарты жахбаша түрде
жасалуға ... ... ... ... ... ... егер заңда өзгеше
белгіленбесе, мемлекеттік тіркеуге жатады.
3. Азаматтар арасындағы бір жылға ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
4. Мүлікке меншік құқығының кейіннен жалға алушыға ауысуын ... ... ... ... сатып алу-сату шарты үшін көзделген
нысанда жасалады.
Жалгерлік мерзімі- жалгер мүлікке ... шарт ... ... ... ... ... ... жал иесі құқықты,
жалгерлік мерзімін одан ары ақы төлеп және төлемей ұзартуға болатын басқа
да ... одан ... ... Егер ... ... ... мерзімі
көрсетілмей жасалса, ол белгісіз мерзімге жасалған деп ... ... ... жағдайда, егер заң актілерінде немесе шартта
өзгеше көзделмесе, әрбір тарап екінші тарапқа үш ай ... ... ... кез ... және өзге ... ... ... бір ай
ішінде бас тартуға құқылы. Заң ... ... ... жекелеген
түрлері үшін, сондай-ақ мүліктің жекелеген түрлерін жалдау үшін шарттың
барынша ұзақ мерзімі белгіленуі ... ... ... егер шартта
жалдуу мерзімі белгіленбесе және заң актілерінде белгіленген ... ... ... ... ... ... бас тартпаса, шарт шекті
мерзімнің бітуіне ... ... Бұл ... заң актілерінде
белгіленген шекті мерзімнен асатын мүлік жалдау шарты барынша ұзақ мерзімге
тең етіп ... деп ... ... ... бойынша жасалатын төлем
1. Жалға алынған мүлікті пайдалану үшін төлемді, егер заң ... ... ... ... ... мерзім мен нысан бойынша
жалға алушы төлейді.Шартта олар айқындалмаған жағдайларда салыстырмалы
мән- жайларда әдетте сол сияқты мүлікті жалға алған кезде ... мен ... ... деп ... ... барлық жалданылған мүлік үшін тұтас немесе оның құрамдас
бөліктерінің әрқайсысы бойынша жеке:
o ... ... бір ... ... ... ... белгіленген;
o Жалданылған мүлікті,өнімді, жемістерді немесе ... ... ... белгілі бір үлес;
o Жалға алушының белгілі бір қызмет көрсетулері;
o Жалға алушының шартта келісілген затты жалға ... ... ... ... ... ... жалданылған мүлікті жақсарту жөнінде шартта
келісілген ... ... ... ... Мүлікті пайдаланғаны үшін жасалатын төлем мөлшері, егер тараптардың
келісімінде өзгеше көзделмесе, көп ... ... бір рет ... Заң актілерінде мүлік жалдаудың жекелеген түрлері үшін, сондай-
ақ мүліктің ... ... ... үшін ... ... ... қарауға өзге де ең аз мерзімдер көзделуі мумкін.
4. Орталықтандырылып ... баға мен ... ... ... ... талабы бойыншатөлем мөлшері қайта қаралуы
мүмкін.
5. Егер ... ... ... ... ... байланыстышартта
көзделген пайдалану жағдайлары ... ... ... ... кетсе, заң актілерінде өзгеше көзделмесе, ол төлемді тиісінше
азайтуды талап етуге құқылы.
Егер шартта өзгеше көзделмесе, жалға ... ... ... ... төлеу мерзімін елеулі түрде бұзған жағдайда жалға беруші ... ... ... ... ... ... Бұл ... жалға берушінің
төлемді қатарынан екі мерзімнен астам уақытқа мерзіміненбұрын төлеуді талап
етуге ... ... ... ең аз ... - ... ... мерзім ішінде
(көрсетілген қызметтер құны мен салықтардың шегерілімін жал иесі төлеуі
және оған ... ... ) ... ... ... ... ... тарапынан- оған байланысты олардың немесе жақтардың кепілдеме
берген кез-келген сомасы;
Жал иесі ... ... ... ... жал иесіне кепілдеме берген,
бұл кепілдемені қаржымен қамтамасыз ету ... бар, оған ... ... ... ... кез-келген қалдық сомасы.
Өткізілім құны-мәмілешілер арасында айырбасталуы мүмкін мүліктер,
тәуелсіз жақтардың мәміле ... даяр ... ... құн қалдығы- бұл, жал иесіне байланысты жалгердің
өткізуге ... ... ... ... тек ... ғана ... ... жалға беруденқалған құн қалдығы.
Жалгерлікті жалпы күрделі қаржыландыру-қаржыландырылатын жалгерлік
төлемнің ең аз сомасының оған ... ... ... құн қалдығы
қосқандағы жиынтығы.
Өткізілмеген табыс- жал иесінің жалгерлікті жалпы күрделі қаржыландыру
және жалға берілген уақыттағы дисконтталған ... құны ... ... таза ... ... ... жалгерліктікүрделі
қаржыландыру және пайдаланылмаған табыс арасындағы айырма.
Жалға беру кезінде көзделген пайыздық мөлшерлеме- жалгерлік басында ең аз
мөлшерлі ... ... ... үшін ... ... ... және ... активтердің ағымдағы құны бойынша жалгерлік
басында кепілдік бермеген қалдығыны дисконтық ... ... ... ... ... өсуі : ... ... жалға төлеуі керек болатын пайфздық мөлшері немесе жалгердің жалға
алу барысында ... ... ... ... алу үшін несиелерді
пайдалануды қабылдайтын мөлшер.
Қатер деп-белгісіз жағдайлар ... жүз ... ... ... мысалы жабдықтардың тқтап қалуы,ескі технологиянықолданғандықтан
күтілген пайданың алынбауы.
Мүлікті жалға алушыға беру: ... ... ... ... алушыға шарт
талаптары мен мүліктің мақсатына сәйкес келетін күйде беруге міндетті. Егер
шартта өзгеше көзделмесе, ... ... оның ... ... және
оған қатысты құжаттармен (мүліктің жиынтықтылығын, қауіпсіздігін, сапасын,
пайдалану тәртібін куәландыратын және т.б. құжаттарымен) бірге ... ... ... мен ... ... ... ... жалға
алушы мүлікті оларсыз мақсатқа сәйкес ... ... не шарт ... үміт ... құқығыболғанынан едәуір дережеде айрылатын болса, ол
өзіне жалға берушіден мұндай керек-жарақтай мен құжаттарды ... ... ... ете алады
1. Жалға берушінің жалға берілген мүліктің ... ... ... беруші жалға берілген мүліктің оны пайдалануға толық
немесе ішінара кедергі жасайтын кемшіліктері үшін, тіпті ол шарт ... бұл ... ... білмесе де, жауап береді.Осындай кемшіліктер
табылған жағдайда жалға алушы ... өз ... ... ... кемшіліктерін тегін жоюды;
• жалдау ақысын соған мөлшерлес азайтуды;
• жалға берушіге бұл ... ... ала ... ... ... жою ... өзі жасаған шығындар сомасын мүлікті
пайдаланғаны үшін төленетін төлемнен ұстап қалуды;
... ... ... ... ... ... ... Жалға алушының талаптары туралы немесе оның мүліктің кемшіліктерін
жалға берушінің есебінен жою ... ... ... ... ... жалға берілген мүлікті тез арада тиісті жағдайда тұрған басқа
осыған ұқсас мүлікпен ауыстыра алады не ... ... ... ... Егер ... ... талаптарын қанағаттандыру немесе оның мүлкі
пайдаланғаны үшін жасалатын төленен ... ... ... ... қалу ... ... ... залалды өтеуге жетпесе, ол шығынның
өтелмеген бөлігін өтеуді талап ... ... ... ... ... ... мүліктің шарт жасасқан кезде айтылған
немесе жалға алушыға бұрыннан белгілі ... ... үшін ... ... мүлікке үшінші тұлғалардың құқықтары: мүлікті жалға беру
бұл ... ... ... құқықтарын тоқтату немесе өзгерту үшін негіз
болып табылмайды. Жалға ... шарт ... ... ... ... ... мүлікке үшінші тұлғалардың барлық құқықтары (сервитут, кепіл
құқығы және т.б.) ... ... ... Бұл ережені орындамау жалға
алушыға мүлікті пайдаланғаны үшін төлемді азайтуды не шартты ... ... ... ... ... ... ... мүлікке билік ету шегі
Жағдайларда, қайта жалға беруді қоспағанда, жалға алушы жалға ... шарт ... ... ... қала ... ... басқа тұлғаларға
беру туралы шартту жалдау шартының мерзімінен асатын мерзімге ... ... ... беру ... егер заң актілеріне өзгеше көзделмесе,
мүлік жалдау шарты туралуы ережелер қолданылады.
Жалға берушінің жалға берілген мүлікті ұстап-тұту ... ... ... ... ... берілген мүлікке тараптармен келісілген
мерзімдерде, егер заң актілерінде ... ... ... ... күрделі жөндеу жүргізге міндетті.
2. Жалға алушы жауап бермейтін мән-жайларға байланысты пайда болып ... ... ... ... егер заң ... ... ... көзделмесе, жалға беруші қисынды мерзімдерде өз ... ... ... ... ... ... ... атқармауы жалға
алушыға өз қалау боцынша:
• Жөндеуді өз бетінше жүргізуіне және жөндеу құнын жалға берушіден
өндіріп алына;
... ... шарт ... ... есебіне есептеуіне;
• Шарт бойынша төлемді тиісінше азайтуды талап етуіне;
• Шарттан бас тартуына құқық береді.
Жалға алушының жалданған мүлікті ұстап-тұту ... ... ... егер ... ... ... өзгеше көзделмесе, мүлікті дұрыс
күйде ұстап-тұтуға, ағымдағы жөндеуді өз есебінен жүргізуге және мүлікті
ұстап-тұтуға кететін ... ... ... ... ... мүліктен алынатын өнімге, жемістерге және өзге
де кірістерге меншік ... ... ... ... ... ... ... өнімі,
жемістері және өзгеде кірістері, егер заң актілерінде немесе шартта өзгеше
көзделмесе, оның меншігі болып табылады.
Мүлікті жақсарту
Жалданған ... ... ... ... бөлігінің ажыратылып
жақсартылуы, егер шартта өзгеше көзделмесе, оның меншігі болып табылады.
Жалға ... өз ... ... және ... ... ... мүлікке зиян келтірмей ажыратуға болмайтын жақсарту ... ... ... оның шарт тоқтағаннан кейін ... ... ... ... ... бар. ... алушының жалға
берушінің келісімінсіз жүргізген ажыратуға болмайтын жақсартуының құны,
егер заң актілерінде немесе ... ... ... ... біреуінің талап етуі бойынша мүлікті жалға алу шартын өзгерту
және бұзу
1. Тараптардың ... ... етуі ... мүлікті жалға алу шарты осы
Кодекске, өзге де заң актілерінде немесе шартта көзделген жағдайларда сот
тәртібімен өзгертілуі ... ... ... бұзылуы мүмкін.
2. Жалға берушінің талабы бойынша мынадай жағдайларда:
• егер жалға алушы мүлікті шарт ... ... ... ... ... бұзып, жалға берушінің мұндай іс- әрекетті тоқтату
туралы жазбаша ескертуіне қарамастан пайдаланса;
• егер ... ... ... ... ... мүлікті елеулі түрде
нашарлатса;
• егер жалға алушы мүлікті пайдаланғаны үшін шартта белгіленген төлем
мерзімінің өтуі бойынша екі ... ... ... ... егер ... ... ... алу шартында белгіленген мерзімде ... ... ... ал ол шартта көрсетілмеген жағдайда-
заң актілеріне немесе шартқа сәйкес күрделі жөндеу ... ... ... ... оны қисынды мерзімде өткізбесе,
мүлікті жалға алу шарты бұзылып, мүлік жалға берушіге ... ... ... ... өз ... ... мерзімде орындауға
мүмкіндік берілгеннен кейін ғана шартты мерзімінен ... ... ... ... ... ... ... етуімен шарт мынадай жағдайларда:
• жалға беруші мүлікті жалға алушыға пайдалануға бермегеніне мүлікті
шарт талаптарына немесе мүліктің ... ... ... ... жалға беруші өзіне жүктелген мүлікті күрделі ... ... ... ... ал ол ... ... ... мерзімде жүргізбеген;
• жалға алушыға берілген мүлікте оны пайдалануға кедергі келтіретін
кемшіліктер ... оны шарт ... ... жалға беруші
ескертпеген, жалға алушыға алдын ала белгілі ... және ... ... оның байқалуы мүмкін болмаған;
• егер мүлік жалға алушы жауап бермейтін мән- жайларға байланысты
пайдалану үшін жарамсыз ... ... ... ... бұрын
бұзылуы мүмкін.
Мүлік жалдау шартының тараптар өзгерген кезде күшін сақтап қалуы
Жалға берілген мүлікке меншік ... ... ... құқығының
немесе оралымды басқару құқығының басқа тұлғаға ауысуы мүлік жалдау шартын
өзгертуге немесе бұзуға негіз болып табылмайды. Қозғалмайтын ... ... ... ... ... қайтыс болған жағдайда осы мүлікті жалдау
шарты бойынша оның құқықтары мен міндеттері, егер заң ... ... ... ... оның мұрагеріне ауысады. Мұндай мұрагерге шарттың
қолданылу мерзімін қалған уақытында шарт жасасудан бас тартуға, шарт жасасу
жалға ... жеке ... ... ... болған жағдайды
қоспағанда, жалға берушінің құқығы болмайды.
Шарт тоқтатылған кезде жалға берушіге мүліктің қайтарылуы
1.Мүлік жалдау шарты ... ... ... ... ... ... ... қалвпты тозуын ескере отырып немесе шартта келісілген
күйінде оны жалға берушіге қайтаруға міндетті.
2.Егер шарт ... ... соң ... мүліктің жай- күйі осы
баптың 1-тармағында көзделген талаптарға ... ... ... ... ... ... ... өтейді. Егер жалға берілген мүлік шартта
көзделген қызмет мерзімінен бұрын істен шығып ... ... ... ... ... ... жалға берушіге мүліктің қалдық құнын өтейді.
3. Егер жалға алушы жалға алған мүлікті қайтармаса немесе оны мезгілінде
қайтармаса, жалға ... ... ... ... ... үшін ... ақысын төлеуді талап етуге құқылы.Аталған ақы жалға ... ... ... ... ол оны өтеуді талап ете алады.
4.Шартта уақытында қайтарылмаған жалға алған мүлік үшін ... ... ... ... ... егер шартта өзгеше көзделмесе,
тұрақсыздық айыбынан тыс толық сомада өндіріліп алынуы мүмкін.
Жалға алушының құқықтарын ... ... оның ... ... ... құқықтары меншік құқығын қорғаумен
тең қамтамасыз етіледі. Жаға беруші жалға алынған ... ... ... ... ... жоқ үшінші бір тұлғаның күш көрсеткен іс-
қимылдарымен бұзылғаны үшін ... ... ... ... ... ... талап қоюға және өзге де түрде өз атынан өзіне ... ... ... ... Жалгерліктің жіктелуі
Халықаралық практикада жалдаудың үш түрі бар:
1. Ұзақ мерзімді жал ... – бұл ... 3 ... ... ... Ұзақ ... ... жай және қаржылық (қаржыландырылатын) болып
бөлінеді.
Жай лизинг – жалдау ... ... ... ... ... ... ... көздейді.
Қаржылық (қаржыладырылатын лизинг) – жалды ұзақ мерзімге несиелендірудің
нысаны.
Жалгер мүлік құнын жалдық төлем арқылы өтейді. ... ... ... ... ... ...... кезде жабдықты әзірлеуші оны қаржыландырушы
қоғамға береді. Ол өзінің лизингтік фирмасы арқылы оны тұтынушыға ... ... ... – мұндайда жабдық иесі оны лизингтік фирмаға сатады
және сонымен бірге одан жалға алады (жалға ... ... ... жақсарту әдісі);
б) «Жеткізушіге» лизингі – мұндай кезде негізгі құралдарды сатушы «Лиз-
бек» лизингіндегі сияқты жалгерге айналады, жалданған ... ол ... ... ... Республикасының шаруашылық практикасында жай лизинг кеңінен
таралған.
2. Орташа мерзімді жал (хайринг) – бұл жалгердің мүлікке меншік ... ... 3 ... ... ... ... Қысқа мерзімді жал (рейтинг, чартер) – мүлікті жалгердің кейінгі сатып
алу құқынсыз жалдау, жалдау мерзімі 1 жылға ... ... ... ... ... лизингке қарағанда төмендеу. Чартер әдетте
рейсті, кезекті бірнеше рейсті, белгілі бір ... ... ... ... Чартерлер алдын ала немесе шұғыл ... және ... ... ... тиеуге дайындықпен (спорпромт) жасалуы
мүмкін.
Дербес (интеллектуалды) меншік – бұл әртістердің, орындаушылардың, дыбыс
жазушылардың, радио және теле бағдарламалардың ... ... ... өнер ... және патенттік құқыққа, ғылыми жаңалық құқына,
фирмалық атауға және коммерциялық белгілеуге ... ... ... және ... ... қатысты заңдық ұғым. Дербес ... ... ... ... ... яғни ... ... басқа кәсіпорындарға
сатылуы, берілуі мүмкін түрлері (патенттер, сауда ... ... ... ... яғни аталған кәсіпорынға бөлінбейтін және дербес
түрде сатылмайтын дербес меншіктің ... Оған ... ... ... сата ... ... ... меншікті бағалау сараптау жолымен жүргізіледі. Дербес меншікті
бағалау және балансқа қабылдау – бұл оның ... ... – бұл ... капиталды құру, яғни дербес ... ... емес ... ... ... ... және ... сипатына қарай Кодексте жалдау
шартының мынадай түрлері белгіленген:
• лизинг;
• кәсіпорынды жалдау;
• үйлер мен ... ... ... ... ... ... шарты
Лизинг шарты бойынша лизинг беруші лизинг ... ... ... ... ... алуға және лизинг алушыға осы мүлікті ақы төлеп
уақытша иеленуге және ... ... ... ... ... ... ... және сатып алынатын мүлікті таңдап алуды ... ... ... деп ... ... ... нысанына үйлер,
ғимараттар, машиналар, жабдықтар, құрал- саймандар, көлік ... ... және кез ... ... заттар лизинг нысаны бола
алады.Бағалы қағаздар мен табиғи ресурстар лизинг нысаны бола ... ... ... ... ... ... шартының нысаны болып табылатын мүлікті сатушы лизинг алушыға,
егер ... ... ... ... ... ... ... тікелей
береді. Лизинг шартының нысаны болып табылатын мүлік осы шартта аталған
мерзімде лизинг ... ... ... егер мерзімін өткізуге лизинг
беруші жауап беретін мән- жайлар бойынша жол берілген болса, лизинг алушы
шартты бұзуды және ... ... ... ... құқылы.
Сатушының жауапкершілігі
Лизинг алушы лизинг шартының нысанасы болып табылатын мүлікті сатушыға-
сатушы мен лизинг ... ... ... ... алу- сату ... атап ... мүліктің сапасы мен жиынтықтылығына, оны ... ... және ... ... ... ... ... басқа да
жағдайларда туындайтын талаптарды тікелей қоюға ... Бұл ... ... ... ... ... алу- сату тарабы болғанда сатып алынған мүлікке
ақы төлеу міндетін қоспағанда, оның сатып алушы үшін осы ... ... ... және ... ... алады. Сатушы мен
қатынастарда лизинг алушы мен ... ... ... ... ... ... лизинг шартында өзгеше көзделмесе, ... ... ... лизинг
алушыда болған жағдайларды қоспағанда, лизинг беруші лизинг алушының
алдында сатушының сатып алу- сату ... ... ... ... ... бермейді. Сатушыны лизинг беруші таңдайтын жағдайда лизинг алушы
сатып алу- сату шартынан туындайтын талаптарды тікелей өз ... ... ... ... ... ... да, ... алушыға да қоюға құқылы.
Кәсіпорынды жалдау шарты
Кәсіпорынды жалдау ... ... ... беруші жалға алушыға кәсіпкерлік
қызметті жүзеге асыруы үшін кәсіпорынды ақы төлеп ... ... ... ... біртұтас мүлік кешені ретінде пайдалануға оның ішінде
құқық ... ... ... және ... ... ... ... құқығын, сондай- ақ жалға берушінің басқа тұлғаларға
беруге ... жоқ ... мен ... ... ... көзделген
басқа да айрықша құқықтағы объектілерді- тауар белгісін, қызмет көрсету
белгісін және т.б. беруге міндеттенеді. ... ... ... ... ... лицензия негізінде алған құқықтары, егер заң
актілерінде ... ... ... ... ... ... Шарт
бойынша берілетін кәсіпорынның құрамына осындай арнаулы рұқсаты болмаған
жағдайда жалға алушының орындауы мүмкін ... ... ... ... несие берушілер алдындағы тиісті ... ... ... ... құқықтар мен міндеттер
жалға берушіден жалға алушыға еңбек ... заң ... ... ... жалдау кезіндегі несие берушілердің құқықтары
Жалға алушыға борыштарын ... ... ... ... өз ... ... ... жасалғанға дейін жазбаша түрде хабардар етуге
міндетті, олар осындай ... ... ... ... алған күннен
бастап үш айдың ішінде жалға берушіден тиісті ... ... ... ... ... және залалды өтеуін талап етуге құқылы.
Егер көрсетілген мерзімде осы ... ... ... ... ... ... жалға алушыға аударуға келісім берді деп танылады. Кәсіпорын
жалға алушыға жалға берушіден міндеттемелерді тоқтатуды ... ... ... ... ... несие берушілермен есеп айырысу аяқталғаннан
кейін ғана ... ... ... ... ... ... ... кейін жалға беруші мен жалға алушы берілген кәсіпорынның құрамына
енгізілген, жалға алушыға несие берушінің келісімінсіз аударылған борыштар
бойынша бірдей ... ... ... ... ... ... ... жалға берілген кәсіпорын мүлікінің құрамына ... ... егер заң ... ... ... ... жалға берушінің келісімінсіз сатуға, айырбастауға, ... не ... етіп ... ... ... жалға өткізуге және шарт
бойынша ... ... ... өз ... мен міндеттерін басқа
тұлғаға беруге құқылы, мұндай жағдайда бұл кәсіпорынның ... ... ... және ... ... ... ережелерін бұзбауы керек.
Жалға алушының жалға алынған кәсіпорынға өзгерістер мен жақсартулар
енгізуі
Егер ... ... ... ... ... ... алушы жалға
берушінің келісімінсіз жалға алынған мүлік ... ... оның ... ... ... оны қайта құруға, кеңейтуге техникамен
қайта жарақтандыруға құқылы. Егер ... ... ... ... ... ... ... алынған мүліктен ажыратуға болмайтын
жақсарту құнының, мұндай жақсартуға ... ... ... ... ... ... ... Жалға беруші жалға алынған мүліктен
ажыратуға болмайтын жақсарту құнын өтеу ... егер ол ... ... ... шыққан шығысының жалға алынған мүлік құнынан оның пайдалану
қасиетін жақсарту мөлшеріне сәйкес келмейтіндей ... ... ... ... ... ... ... пен ақылға сыйымдылық
принциптерінің бұзылғандығын дәлелдесе, сот арқылы босатылуы мүмкін.
Үйді немесе ғимаратты жалдау ... ... ... ... ... ... жалға беруші Үйді немесе
ғимаратты жалға алушының ... ... және ... ... осы ... кәсіпорынды жалдау туралы ережелерінде
өзгеше ... ... ... осы ... ережелері
қолданылады.
Үйді немесе ғимаратты жалдау шартының нысаны және оны ... ... ... ... жалдау шарты тараптар қол қойған ... ... ... ... ... Үйді ... ... жалдау шартының
нысанын сақтамау оның жарамсыздығына әкеп соғады.Кемінде бір жыл мерзімге
жасалған үйді немесе ғимаратты жалдау ... ... ... тез ... осындай тіркеуден өткен кезден бастап жасалады деп есептеледі.
Жалдау ақысының мөлшері
Үйді немесе ғимаратты жалдау ... ... ... ... ... жалдау ақысының мөлшері туралы жазбаша түрде келіскен
талаптары болмаған жағдайда үйді немесе ғимаратты ... ... ... ... Үйді ... ... ... ақысы шартта үй (ғимарат)
алаңының бөлінісіне немесе оның көлемінің өзге ... ... ... ... ... ... үйдің немесе ғимараттың нақты мөлшері
негізге алына отырып айқындалады.
Үйді немесе ғимаратты беру
Жалға берушінің үйді ... ... ... және оны ... алушының
қабылдауы өткізу актісі немесе тараптар қол қоятын өткізу ... өзге ... ... жүзеге асырылады. Үйді немесе ғимаратты беру ... ... ... ... ... ... бойынша қол қоюдан бас
тартуы, тиісінше ... ... ... беру жөніндегі ... ал ... ... ... ... бас ... деп ... үйді немесе ғимаратты жалдау шарты тоқтатылған жағдайда ... үй ... ... осы ... 1 және 2- ... ... ... отырып, жалға берушіге қайтарылуға тиіс.
Көлік құралын экипажымен жалдау шарты
Көлік құралын басқару және техникалық ... ... ... ... ... бойынша жалға беруші жалға алушыға ақы ... ... ... ... мен пайдалануға беруге және өз күшімен оны
басқару мен техникалық пайдалану бойынша қызмет ... ... ... ... ... ... ... жаңарту бойынша және жалдау шартын
белгісіз мерзімге жаңарту бойынша басым ... ... ... ... ... ... ... қолданылмайды.
Жалға берушінің көлік құралын басқару мен техникалық пайдалану жөніндегі
міндеттері
1. Жалға алушыға жалға беруші ... ... ... ... мен ... ... көрсететін қызметінің көлемі шартта ... ... ... оның ... және ... ... қамтамасыз етуге
тиіс. Көлік құралын экипажымен жалдау шартында жалға алушыға көрсетілетін
қызметтің неғұрлым кең ... ... ... ... ... ... ... және оның біліктілігі тараптар үшін
міндетті ережелер мен шарттың жағдайларына, ал егер ... үшін ... мен ... ... ... - көлік құралының осы ... ... ... ... және ... ... ... тиіс.
3. Экипаж мүшелері жалға берушімен еңбек қатынастарын сақтап қалады. Олар
жалға берушінің басқару мен техникалық пайдалануға ... ... ... алушының көлік құралын коммерциялық пайдалануға қатысы ... ... ... ... ... ... ... көрсеткен
қызметіне ақы төлеу жөніндегі шығындарды, сондай- ақ оларды ұстау жөніндегі
шығындарды ... ... ... ... ... зиян үшін ... алынған көлік құралы жойылған немесе бүлінген жағдайда, егер жалға
беруші көлік құралының ... ... ... ... заң ... немесе шартқа сәйкес жауап беретін мән- жайлар
бойынша болғанын дәлелдесе, жалға жалға алушы жалға берушіге ... ... ... шарты
Прокат шарты бойынша тұрақты кәсіпкерлік қызмет ... ... ... ... жүзеге асыратын жалға беруші жалға алушыға мүлікті
ақы төлетіп уақытша ... және ... ... ... Прокат
шарты бойынша берілген мүлік, егер ... ... ... немесе
міндеттеме мәнінен өзгеше ... ... ... ... шарты жазбаша түрде жасалады. Прокат шарты бір жылға ... ... ... шартын жасаақан жалға беруші жалға алушының
қатысуымен жалға берілетін мүліктің дұрыстығын тексеруге, ... ... ... пайдалану ережелерімен таныстыруға не оған осы мүлікті
пайдалану туралы жазбаша ... ... ... ... ... кемшіліктерін жою
Жалға алушы жалға берілген мүліктің оны пайдалануға толық немесе ішінара
кедергі келтіретін ... ... ... ... ... ... мәлімдеген күннен бастап он күн мерзімде жалға беруші, егер шартта
одан неғұрлым аз ... ... ... кемшіліктерін ақысыз жоюға
не осы мүлікті соған ... ... ... ... ... ... ... Егер жалға берілген мүліктің кемшіліктері жалға алушының мүлікті
пайдалану және ұстсп-тұту ережелерін бұзуы салдарынан ... ... ... ... ... жөндеу және тасымалдау құнын төлейді.
Жалға алынған мүлікті пайдалану
Прокат шарты ... ... ... ... ... және ағымдағы жөндеу
жалға берушінің міндеті болып табылады. Прокат шарты бойынша жалға алушыға
берілген мүлікті қосымша ... ... ... ... ... ... бойынша
өз құқықтары мен міндеттерін басқа тұлғаға ... осы ... ... ... жалға алушының құқықтарын кепілге салуға және ... ... ... ... мүлік салымы,
өндірістік ... ... ... ... жол ... ... түрлері болып қаржыландырылған және операциондық
болып табылады.
Қаржыландырылған жал- мүлікке меншіктік құқымен ... ... ... қоса, сонымен байланысты тәуекелдіктің де ... ... ... ... өз жауапкершілігіне алады.Бұл кезде жалға алушы алынған
мүліктерді өз балансында көрсетеді. Ал жалгерлік кезендегі құқықтың ... ... ... ... ... жал өз мәні ... ... есебінен ұзақ мерзімге алынатын несиелеудің нысаны болып
табылады.
Жалға алушының қаржылық есебінде келесі ... ... ... ... ... ... мүліктің жалпы құны; мүлікті жалға
алу бойынша ағымдағы және ұзақ мерзімді ... ... және ... бір ... ... ... ... қайтарымсыз)
операциондық жалгерлік кезіндегі ең төмен жалгерлік төлемдер (төлемдердің
жүзеге асырылу мерзімі мен ... ... ... көрсетілуі тиіс) бойынша
міндеттемелер; жалгерлікті немесе мүлікті сатып алу уақытын ұзартуды таңдау
құқығы, клісім шарттардан туындайтын күтпеген ... ... және ... күтпеген жағдайлар.
Жалға берушінің қаржылық есебінде келесі жайттар айқын көрсетілуі тиіс:
қаржыландырылған жалгерлікте жалпы ... ... ... ... ... ... мүліктен түскен пайдаланбаған табыс; активтердің құны,
сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... жинақталып қалған амартизациялық аударымдар.
Жалгерлікті қаржыландырылған деп санайды егер келесі талаптар ... ... ... жал ... ... ... құқығы жалгерік
арқылы ауысады; нарықтық құннан ... баға ... ... ... алуға
жалгерлік мүмкіншілік береді; активтің пайдалы жұмыс істеу ... ... ... ... ... (75% не одан жоғары);
жалгерліктің ... ... ... алынған мүліктің нарықтық құнына тең
немесе одан көп минималдық жалгерлік төлемдер белгіленген.
Жалға ... ... ... ... ... ... ... берілуі мүмкін:
• Жалға алынған мүлікті тіркелген бағасы бойынша ... жал ... ... ... ... алушының сатып алу құқығы ... Егер де ... ... мүліктің пайдалану қызметінің мерзімі 80 %-
ке жетсе;
• Егер де ... ... жал ... ... ... ... ... 20 % - тін ғана құраса;
• Бүкіл жал кезеңінде оның ... құны ... жал ... 90
% ... жалгерлік
Операциондық жалгерлік деп қаржыландырылған ... ... ... ... түрін айтады. Операциондық жалгерлікте жалгерлік төлемі
бүтін жалгерлік мерзімінің бойында жүйелі түрде ... есеп беру ... ... ... ... ... активке деген меншік
құқымен байланысты тәукелділік пен марапаттау жағдайы жалға ... ... ... ... жалға берген активтері амортизацияланатын
мүлік ретінде қарастырылады және ... жал ... ... ... ... ... енгізіледі. Операциондық жалгерлікті жалға алушының мүлікті
тек уақытша иемденуі деп түсіндіріледі.
Операциондық жалгерлікке ... ... ... және ... ... басқа) кіріс және шығыс есепкерлігінде бірқалыпты
таратылған шығындар ретінде көрсетіледі, егер жүйелік бастау жалға ... алу ... ... графигінде жақсы көрсетілмесе. Жалға берушілер
операциондық ... ... ... ... ... ... тиіс. Операциондық жалгерліктен ... ... ... ... ... құрамында көрсетілуі тиіс, жалға
өткізілген мүліктен пайда алу азайады, егер басқа ... әдіс ... ... ... жасамаса.
Операциондық жалгерлік кезіндегі жалдау ақысы
• Мерзім сайын немесе бір мезгіл төленетін нақты сомадағы төлемдер;
• Жалданған мүлікті, өнімді, ... ... ... ... ... ... үлес;
• Жалгер көрсеткен белгілі қызметтер;
• Жалгердің шартта келісілген заттарды жалға берушіні ... ... ... ... ... жақсарту жөніндегі шартта келісілген шығындарды
(айталық, ағымдағы немесе күрделі жөндеудің құны ... ... ... мүмкін) жалгерге жіктеу түрінде белгіленеді.
Жалгерліктің өзге түрлерінің арасына келесілерді ... Сату типі ... ... ... сату арқылы мүлікті қайтадан жалгерлікке беру;
3. Жалгерлік келісім шарт бойынша активті сатып алу;
4. несиені қолданатын жалгерлік;
5. жер жалгерлігі.
Сату типі бойынша ... ... ... ... ұзақ ... ... ... Бұл жерде жалгерлік ... көз ... ... Сондықтан пайда бөлек екі бағытта
көрсетілуі тиіс: бұйымдарды өндіру және сату және ... ... шарт ... ... ... табысы жалгерліктің келісім
шарты нақты орындалғанда ғана белгілейді, яғни жалгерліктің ... ... ... ... өткізу бағасына теңестіреді. Бірақ осы
қойылым өткізу бағасын есептеусіз қолданылмайды. Егер сату ... ... ... ... ... қиын ... онда жал беруші жалпы пайданы және
пайыздың ... ... ... ... ... ие ... сату арқылы, оны қайтадан жалгерлікке беру түрінде ... өзге ... ... осы ... оны ... ... ... активтерді нарықтық құны бойынша сатады. Фирма жабдықтардың құнын
қолма – қол ... ... және ... ... ... қолдану
құқығына ие болады. Оның орнына ол жалгерлік ... ... ... ... ... береді. Егер қарастырылатын жалгерік операциондық
жалгерлік болса және ... ... ... ... тең болса, онда кәдімгі
сату ретінде танылады. ... ... ... зиян ... ... ... сату арқылы жалгерлікті қайтадан алу түрімен айналысатын жалға
берушілерге сақтандыру ... өзге ... ... ... ... компаниялар қатысады.
Жалгерлік келісім шарты бойынша активтерді ... алу ... ... ... ... Жалға берушілер, өнімді шығарушылар қаржылық
компаниялар, банктер, тәуелсіз немесе мамандырылған лизингтік ... ... ... ... ... ... жалгерлікке
ұқсастырып тіркеледі.
Несиені қолданатын жалгерлікте екі жақты келісім шартқа қарағанда осындай
жалгерлікте үш ... ... жал ... жал ... ... ... ... Жал алушы үшін ... ... ... ... жоқ. Ал ... ... ... жалгерліктің келісім шарты
бойынша алады және осы сатып алуды инвестициялардың меншіктің үлесі ... ... ... ... ... деп ... бірақ қалған
80 % - тін ұзақ ... ... ... ... ... берушілер өтейді.
Ережеге сәйкес ... ... ... ... ... ... ... бұл жерде жалға беруші, несие алушы болады
және ол активтердің иеленушісі ретінде ... ... ... ... ... құқығы бар.
Жер жалгерлігі көбінесе операциондық жалгерлік ... ... ... ... ... Егер ... жердің меншігін сатуды және беруді
қарастырса, онда осындай операция мерзімі ұзартылған сату деп ... ... ... Егер ... берілген мүліктің нарықтық
құнында жердің бағасы 25 % - дан ... ... онда ... ... ретінде таниды. Егер жер құнының үлесі 25 % - дан жоғары ... жер ... ... ... ... ... ұйымдастыру
2.1. Операциондық жалгерлік кезінде жалгердегі жалдау есебі
Жалға берілген негізгі құрал, жалға берушінің бухгалтерлік есебіндегі ... ... ... тиесілі субшоттарында, яғни негізгі
құралдардың құрамында көрініс ... ... ... жал ... келісілген
келісім шартқа сәйкес 334 «Басқа да» шоттың дебетінде және 727, 705 ... ... ... болса) шоттарының кредитінде көрініс табады.
Жалға берілген мүліктер жалға берушінің ... ... ... олар ... ... тозу ... 845 шоты ... 13
бөлімше шоттары кредиттеледі. Жал ақысы келіп ... ... ... ... дебеттеліп, 334 шоты кредиттеледі.
Жал ақысы тиесілі өндіріс шоттарында, яғни келесі шоттардың дебетінде:
937- егер де негізгі ... ... ... ... егер де ... құралдар тауарды сатумен байланысты болса;
821- егер де негізгі құралдар жалпы шаруашылық ... ... 687 ... ... ... табады.Жалға алынған негізгі
құралдар жалға алушының талптарына сай келе бермейді, сондықтан олар ... ... ... ... ... ... ол үшін алдымен жалға
берушінің келісімін алады. Жалға алушының жүргізген ... ... ... ... ... ... бойынша келісілген шарт жағдайына
байланысты болып келеді. Егер де жал ақысы келешектегі есеп ... ... онда 342 ... ... шоты дебеттеліп және тиісті
ақша қаражаттарының шоты ... ... ... ... ... жал ақысы өндіріс шоттарына ( 9- ші бөлімдегі) немесе 8- ... ... ... ... шығындары жалдаушы тарапынан есеп берудің әр
кезеңінде ескеріліп отырады.
Мысалы: ... ... ... офис пен ... тұтынатын тауарлар шығаратын
цехты 1996 жылдың 1 сәуірінен бастап 18 айға операциондық жалгерлікке ... ... офис үшін 108 мың ... ал өндіріс цехы үшін 1 098 000
тенге төленуі тиіс. Жалдаушының 1996 жылғы қаржы есебінде офисті ... ең ... ... ... ... 108 000 мың ... – ( 216 000 –
18*9) және құрал жабдықтарды ... ... ... 549 000 ... ... : 18*9) ... ... біз операциондық жалгерлікке байланысты операциялар бойынша шоттар
корреспонденциясын құрастырамыз.
Жалға алушы кәсіпорында
|Қатар |Шаруашылық операцияларының |Сомасы, ... ... ... ... ... | |
| | | ... |кредит ... ... ... |50000 |001, ... |- |
| ... ... | ... | |
| ... | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | ... |Жал ... ... (36000 |3000 |937, 947, |687 |
| |: 12) | |811, 821 | |
| ... бір ... ... |480 |331 |687 |
| ... (шот - | | | |
| ... ... ... | | |
| ... | | | ... |Жал ... жалға берушіге |3480 |687 |431, 441, ... ... | | | ... ... жал ... ... |38280 |342 |431, 441,451 |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | ... |Жал ... ... ... |3000 |937, 947, |342 |
| ... ... ... | |811, 821 | |
| ... шығыстарына | | | |
| ... | | | |
| ... бір ... ҚҚС -ғы |480 |331 |342 |
| |да ... | | | ... |Жалға алынған негізгі |2000 |821 |671 |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | | ... |ҚҚС- ның сомасына |320 |331 |671 |
| ... шот | | | |
| ... ... | | | |
| ... бойынша) | | | ... ... ... көрсеткен |2320 |671 |431, 441, ... ... ... ... | | | |
| ... | | | ... |Мердігерлердің күшімен |17000 |821 |671 |
| ... ... ... | | | |
| ... жұмысы жүргізілген | | | ... |ҚҚС- ның ... %), |2720 |331 |671 |
| ... ... шот- | | | |
| ... ... | | | ... |Күрделі жөндеу жұмысы бойынша|19720 |671 |431, 441, ... ... ... | | | |
| ... | | | ... ... күрделі жұмыстар |2720 |821 |633 |
| |жал ... ... ... | | | |
| ... ... ҚҚС- ның| | | |
| ... ... 2720) | | | ... ... ... ... |17000 |334 |727 |
| ... ... жөндеу | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... жалға берушінің | | | |
| |жал ... ... үшін ... | | |
| ... | | | ... |ҚҚС- ғы есептелінді (16 %) |2720 |334 |633 ... |Бір- ... ... ... |19720 |687 |334 |
| ... ... ... | | | |
| ... | | | ... |Жал ... ... кейін |50000 |- |001 |
| ... ... өз ... | | | |
| ... | | | ... ... долларлық баламасымен белгіленген
Мысал. Үй- жайды жалдау шартына ... ай ... ... ақысы 20 текше
метр үшін 120 АҚШ долларын (коммуналдық төлемдерді ... ... ай ... ... ... ... есепшот айдың 2-
күннен кешіктірілмей ұсынылады). Төлеуге арналған есепшот ұсынылған сәттегі
бағам: 1 доллар = 148 теңге.
1- ... ... ... 1 ... = 148,2 ... ... ... |Кредит |Сомасы, ... ... ... үшін ... ... ... |334 |727(705) |17 760 |
|(жалдау ... ... | | | ... жалдау ақысы келіп түсті |441,451 |334 |17 784 ... ... ... ... болуы |334 |725 |24 ... ... ... 1 ... 147,5 ... ... ... |Кредит |Сомасы, теңге ... ... үшін ... ... ... |334 |727(705) |17 760 ... ... ... | | | ... ... ... келіп түсті |441,451 |334 |17 700 ... ... ... пайда болуы |844 |334 |60 ... ... ... ... ... ... мерзімі ішінде әрбір есептің
кезең үшін жүйелі түрде танылады.
Операциондық жалгерлікті есепке алғанда жалгер мынадай ... ... ... ... |кредит |
|Негізгі құралдар жалға алынды(ҚҚС-сыз бастапқы құны |001 |_ ... ... | |
| |тыс шот | ... кезінде; |811 |687 ... ... ... |821 |687 ... |937 |687 ... ... ... негізгі құралдар |947 |687 ... ... ... ... берешек (шығын бағыттары | | ... ... | | ... есепшотқа сәйкес ҚҚС есептелді |331 |687 ... ... ... ... ... ... ... |687 |441, 451 ... ... ... ... жасалды |342 |441, 451 ... ... ... ... ... бөлінді (шығын|811, 821 | ... ... |937, 947 |342 ... ... ... ... ... құралдар | |001 ... ... ... |_ ... |
| | |тыс шот ... ... ... алу ... ... ... өткізіп алып қайтадан жалға беру деп мүлікті сатқаннан кейін оны
қайтадан сол заңды тұлғаға ... ... ... ... сатқаннан кейін
оны қайтадан сол заңды тұлғаға ... ... ... ... түр-
түріне байланысты. Егер мүлікті сатқаннан кейін қайтадан жалға беру
операциондық ... алып ... ... және ... ... ... ағымдағы бағаға қаратылып белгіленген болса, онда кез-келген кіріс,
немесе шығын, мүлік әдеттегідей өткізілген ... ... ... танылуы тиіс. Егер өткізу бағасы ағымдағы бағаға сәйкес болмаса, онда
алынған кіріс (мүліктің ағымдағы бағасынан ... ... ... немесе шығын
(ағымдағы бағадан төмен сатыдан ... ... ... ... жал
мерзімінің өн бойында таналады.
Мысал: Ғимаратты әуелі сатып, артынан жалға алу жөніндегі шарт жасалды
дейік. ... ... ... бұл іс ... ... ... Жалға беру мерзімі 5 жыл. ... ... 550 000 ... ... ... 450 000 ... ... жағдайда кіріс кейінге
қалдырылып, жал мерзімінің бүкіл өн бойында жылына 20 000 теңге ... :
5) ... ... ... ағымдағы бағасы 600 000 теңге болса, онда 50 000 теңге
көлеміндегі шығын ... ... ... ... өн бойында жылына 10 мың
теңге шығын ретінде ... ... ... ... кезінде жалға берушідегі жал есебі
Операциондық жалгерлікке берілетін мүлік жалға берушінің бухгалтерлік
балансында «Негігі құралдар» бабы ... ... ... берілін
мүлікке амортизация есептеу 6- «Негізгі құралдарды есепке алу» ... ... ... ... сәйкес жүргізіледі. Жалдық ... ... ... ... ... ... егер сол ... өзгеше
көзделмесе, біркелкі негізде таналады.
Операциондық жалгерлікті есепке ... ... ... ... ... ... пайдаланылады.
|Операцияның мазмұны ... ... ... ... ... ... (бастапқы құны |121-125 |121-125 |
|бойынша) ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... | ... ... ... ... (ҚҚС-сыз) |334 |705, 727 ... | | ... ... ... ... |334 |633 ... жалдау ақысы (ҚҚС-мен бірге) алынды |441, 451 |334 ... ... ... ... алынды |441,451 |611 ... ... ... кезеңдер бойынша табыстарға|61 |705, 727 |
|бөлінді | | ... ... ... құралдар бойынша тозу |805, 845 |131-134 ... | | ... ... ... ... жалгер негізгі |121-125 |121-125 ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| ... ... |
| | ... ... ... кәсіпорында
|Қатар |Шаруашылық операцияларының |Сомасы, |Шоттар корреспонднциясы |
|№ ... ... | |
| | | ... ... |
|1. |Операциондық жалгерлік |50000 |122-125 |122-125 |
| ... ... ... ... ... |«Жалдағы |
| ... 12 айға ... | ... ... |
| | | ... |құралдар» |
| | | ... ... ... |Жал ... ... |3000 |334 |705, 727 |
| |Ай ... жыл ... ҚҚС |480 |334 |633 |
| ... (16 %) | | | ... ... ... жал ... |3480 |431, 441, 451|334 |
| ... ... (ай ... | | | ... ... ... ... жал |38280 |431, 441, 451|611 |
| ... ... ... ... | | |
| ... бойынша көрсетіледі | | | |
| ... | | | ... |Ай ... есеп беру ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... |3000 |611 |705, 727 |
| ... ҚҚС (16 %) |480 |611 |633 ... |Жалға алушының жүргізген |17000 |122-125 |727 |
| ... ... ... | |«Жалдағы | |
| ... ... ... | |негізгі | |
| ... ... | ... | |
| | | ... | ... ... ... ... |17000 |122-125 |687 |
| ... ... ... | |«Жалдағы | |
| ... ету ... ... | ... | |
| ... ол ... жал ... де | ... | |
| ... | ... | |
| ... ... ... |2720 |331 |687 |
| ... ҚҚС ... да ... | | | ... ... ... ... |19720 |687 |334 |
| ... | | | ... |Жалға берілген негізгі |2500 |845 |131-134 |
| ... ... | | | |
| ... есептелінді | | | |
| ... әдіс ... ол | | | |
| |2500 ... ... | | | ... |Жалға мерзімі біткен соң, |517000 |122-125 |122-125 |
| ... ... өз ... | |«Меншігіндегі|«Жалдағы |
| ... | ... ... |
| ... ... ету | ... |құралдар» |
| ... ... яғни | ... ... |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... жөндеуден өтпеген |500000 |122-125 |122-125 |
| ... ... ... | ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
Жалға берілген мүліктің жақсаруын есепке алу
Азаматтық кодекс жалгердің ... ... ... және ... бөледі. Егер жалға беруші жақсартса онда ол кез ... ... ... ... ... Егер ... жақсартатын болса, онда ҚР АК-тің 555-
бабына сәйкес бөлінетін жақсартулар, егер ... ... ... ... ... ... ... Жалгер жасаған бөлінбейтін
жақсартуларға келсек, оның кем дегенде екі нұсқасы болуы мүмкін:
• жақсарту жалға берушінің келісімімен ... және оның ... ... тиіс;
• жақсарту жалға берушінің келісімінсіз жүргізілген-мұндай жағдайда
жалгердің шығындары, егер шартта өзгеше көзделмесе, өтелмейді.
Әрбір нұсқа бойынша операциялардың жалға ... ... ... ... ... жалға берушінің жазбаша келісімінің негізінде жалға алынған үйдің
үстіне ... ... ... ... ... ... ... шығыстарды жалға берушінің өтеуі туралы келісімге келді ... ... ... жиі қолданылады-жақсартуға жұмсалған шығындар
жалдау ақысының сомасынан шегеріледі):
|Операцияның ... ... ... ... жалданған мүлікті жақсарту жөніндегі құжатпен |141-144 |671 ... ... ... | | ... ... үйді ... ... ҚҚС |331 |671 ... | | ... ... ... объектінің құны өсірілді |122 |141-144 ... ... ... |671 |441,451 ... ... ... жалға берушімен келісілмеген еді, нәтижесінде
жалға беруші үй құнының өсімін тегін ... ... ... алу |122 |727 ... жалға берумен байланысты шығыстардың есебі (амортизация)
Жалданған негізгі құралдар бойынша амортизация есептеуді (кәсіпорынды
жалдау шарты ... ... ... ... аударымдарды
қоспағанда және қаржылық жалдау шартында көзделген жағдайларда) ... ... ... ... ... ... (122-125-
шоттар) «Жалға берілетін негізгі құралдар» субшоты бойынша ескерілгендер ай
сайын амортизацияланады. Ол үшін «Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ... ашылады.
Бухгалтерлік есеп шоттарының Бас жоспарын пайдалану жөніндегі ... ... ... басқа) негізгі құралдар бойынша амортизация
есептеу үшін мынадай жазба көзделген:
Дт 805, ... 131-134 ... ... ... ... беру ... ... қызметінде маңызды
роль атқармайтын жағдайда ғана операциялар жоғарыдағы жазбамен көрсетіледі.
Жалдау қызметінің ... ... бірі ... ... ... жалға
берілетін мүліктің амортизациясы мынадай жазбалармен көрсетіледі:
1. Амортизациялық аударымдар есептелді:
Дт 821
Кт 131-134
2. Жалға берілген мүлік бойынша шығыстар ... ... ... шығарылды:
Дт 571
Кт 821
3. Прокатқа берілген мүлік бойынша, егер бұл ... ... ... ... 1 жылдан астам), жатқызылса, амортизациялық
аударымдар ұйым таңдап алған әдісі бойынша жүргізіледі және былайша
көрсетіледі:
Дт 805, 821, ... ... ... берілген мүлік бойынша, егербұл мүлік тауарлық материалдық
құндылықтарға (қызмет ... 1 ... кем), ... ... ұйым ... алған және есеп саясаты
туралы бұйрйқта ... ... ... есептелелді және
былайша көрсетіледі:
Дт 805, 821, 845
Кт 134
Жалға берілген мүлікті жөндеу
Жөндеуді жүргізу ... ... ... ... ... ... ... беруші (ҚР АК 552-бабы), ал жалданған ... ... және ... ... ... жалгер жүргізеді. Әрине, заң немесе
шарт талабы бұл міндеттемені шартқа қатысушылар ... ... ... ... классикалық схемалардан басқа мынадай жағдайлар да
кездеседі:
... ... ... жөндеу шығыстарын өтейді;
• жалгер жөндеуге жұмсалған шығыстарды жалға беруші ... ... ... ... ... белгіленеді және т.б.
Мысал (1-нұсқа)
Егер жалдау объектісіне жөндеу жалға берушінің ... ... ... ... ... көрсетіледі:
|Операцияның мазмұны |дебет |кредит ... ... ... ... | ... ... жал ... түрі ... |821 ... онда | ... |
| ... жабу |571 |141-144 ... ... ... ... ... ... ... беруші өтейтін болса, онда жалға
берушінің есебінде былайша көрсетіледі:
|Операцияның мазмұны ... ... ... ... кейіннен өтеу шартымен жалгердің |805,845 |683,687 ... ... ... ... көрсетілді | | ... ... ... ... ... ... |683,687 |441,451 |
|өтелді | | ... ... ... жөндеуді жалдау ақысын кеміту есебі үшін ... ... ... ... ... мазмұны ... ... ... ай үшін ... ақысы есептелді |683 |805,845 ... ... ... ... ... ... |683 |683 ... ... ... ... ... алу арқылы | | ... | | ... ... ... ... коммуналдық қызметтер төленді
Шартта жалдау ақысы ... ... ... үшін ... ... ... телефон байланысы қызметіне орай төлеуге тиіс коммуналдық
қызметтерді ескерместен көрсетілетін жағдай кең ... ... ... берілген үй-жай бойынша коммуналдық қызметтерді төлеу жөніндегі
шығыстарды өтеуден алынған сома «Негізгі емес ... ... ... ... ... ... алынған табыс» және 705-«Басқалары»
шоттарын пайдалану арқылы дербес шаруашылық ... ... ... ... коммуналдық төлемдерді аудару жөніндегі қызметті тегін
көрсету ... ... Осы ... жалға берілген ... ... ... ... ... ... ... Мұндайда жалгер оны өтейді ... есеп ... ... ... ... ... ... |Сомасы, мың |
| | | ... ... ... ... үшін ... |301 |671 |145 ... ... бойынша есепшот ұсынды | | | ... ... (су, газ, ... |936 |301 |145 ... және т.б.), ... ... | | | ... | | | ... ... ... шығынға |821 |936 |125 ... | | | ... ... ... өтелетін ҚҚС |331 |936 |20 ... | | | ... ... ... ... |671 |441 |145 ... коммуналдық төлемдерді өтеді |441 |936 |145 ... ... ... ... |936 |727 |125 ... жатқызылды | | | ... ... ... ... |936 |633 |20 ... ҚҚС | | | ... ... ... құны арқылы жал келісім шарты
Жал келісім шартына сәйкес жал алушы жабдықтаушыдан 255 000 ... ... ... жал ... 4 жыл бойы 79 875 ... ... отыруды міндетке
алды.Жал соңында меншік құқығы жал алушыға өтпейді, бұл кезде жал ... ... ... ... ... құнына кепілдік берді (20%).
|Мерзімі |Жалгерлік |Минималдық ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... |255 000 |79 875 |51 000 |28 875 ... |226 125 |79 875 |45 225 |34 650 ... |191 475 |79 875 |38 295 |41 580 ... |149 895 |79 875 |29 979 |149 895 ... берушінің есебі
Дт қысқа мерзімді дебиторлық борыш 28 875
Дт ұзақ мерзімді дебиторлық ... 226 ... ... ... ... ... ... түскенде
Дт ақша қаражаттары 79 875
Кт ағымдағы дебиторлық борыш 28 875
Кт пайыздар бойынша табыстар 57 000
Ағымдағы жал міндеттемесін ... ... ... ... ... 34 650
Кт ұзақ мерзімді дебиторлық борыш 34 650
2-жылы жалгерлік төлем түскенде
Дт ақша қаражаттары 79 875
Кт ... ... ... 34 ... ... бойынша табыстар 45 225
Ағымдағы жал міндеттемесін бөліп аламыз
Дт ағымдағы дебиторлық ... 41 ... ұзақ ... ... ... 41 580
3-жылы жалгерлік төлем түскенде
Дт ақша қаражаттары 79 875
Кт ағымдағы дебиторлық борыш 41 ... ... ... ... 38 ... негізгі құралдар 100 000
Кт ағымдағы дебиторлық борыш 100 000
Қорытынды
Үй, ғимарат, машина, жабдық және транспорт ... ... ... иесі ... табылатын субъект жүргізуші оны жалға бере алады.
Жалдау – ... ... ... жалға алушыға уақытша пайдалану үшін ақы
төлеп тұруға беру. Жал түрін мәміле мәні анықтайды.
Жалгерліктің келесі жетістіктері ... ... ... ... мәселелер шешіледі, өйткені жалға
алынған активтердің 100 % құны ... Ал ... ... активтің 80 % құны ғана шегеріледі. Сонымен қоса
жалгерлік бойынша ... ... ... ал ... бойынша
қалқымалы қойылым қолданылады;
• Операциондық жалгерлік жал алушыға қарыздық шектеулер ... ... ... қарамастан қаржыландырылуды
жүргізуге мүмкіншілік береді;
• Жабдықты жалгерлікке алған кезде ... және ақша ... ... ... алу үшін ... ... және оны іске
қосу үшін қосымша жұмыстар жүргізіледі;
• Жалгерлік арқылы тұрақты қолдануда тиімсіз болатын ... ... ... ... ... ... ... акивтердің ескіруінен құтылуға
болады;
• Жалгерлік арқылы табыс салығын төлеген кезде ... ие ... ... Жал ... үшін ... ... ... мен дистрибютерлер жал
беруші болса өткізудің мөлшерін көбейту мақсатында ... ... ... және ... жал ... ... ... қаржылық қызметтің түрі болып саналады.
Жалгерліктің негізгі кемшіліктері
• Жалға берілген активтердің 100 % ... ... ... ... ... ... ... жалгерлік арқылы ескіруден сақтанса, бірақ ... ... ұзақ ... ... ... болады;
• Мерзімдік жалгерлік кезінде жабдық қажет болғанда оның ... ... ... беру ... ... ... пайдалану құқығына байланысты
тәуекел мен сыйақы қаншалықты дәрежеде жалға алушы ... ... ... ... ... Жал ... ... байланысты тәуекел
мен сыйақы едәуір дәрежеде жалға алушыға берілсе және төменгі ... ... бірі ... ... деп ... жал мерзімі жалданатын мүлікті пайдалы қолдану мерзімінің кемінде
80 %- ін ... егер ол тек ... ... ету ... 20 %
шегінде басталмаса. Егер жал шарты осы кезең өткен соң ... ... ... деп жіктеледі;
• ең аз шамадағы жал ... ... құны ... ... ... өткізу бағасының 90 %-інен кем болса;
• жалдау мерзімі соңында активтің қалдық құны жал ... ... ... бағасының 20 %-нен аспаса;
• жалға алынатын активтерге меншіліктілік құқығы ауысқанда жалға
алушы жалдау ... ... ... ... баға бойынша сатып
алу құқығына ие болады.
Осы шарттарға сәйкес келмейтін жалдаудың қай-қайсысы да операциондық
жалгерлік ... ... ... құралдарды операциондық жалгерлікке алу
мерзімі біткен соң объектіні жалға берушіге ... ... ... ... ... алуда активті меншіктілікке байланысты
тәуекел мен сыйақылар жалға берушіде қалады.
Жалға алушы болып ... ... ... ... ... ... құралдарды 001 «Жалға алынған негізгі ... тыс ... ... Шығындарды мойындау әрбір есепті кезеңде
жүйелі негізде ... ... есеп ... 687 «Басқа да
кредиторлық берешек» шотында көрсетіледі.
Операциондық жалгерлік деп ... ... ... ... ... түрін айтады. Операциондық жалгерлікте жалгерлік төлемі
бүтін жалгерлік мерзімінің бойында жүйелі түрде әрбір есеп беру ... ... ... ... ... ... ... меншік
құқымен байланысты тәукелділік пен марапаттау жағдайы жалға ... ... ... ... ... ... ... амортизацияланатын
мүлік ретінде қарастырылады және бүкіл жал мерзімінің бойында алынған ... ... ... ... ... ... ... мүлікті
тек уақытша иемденуі деп түсіндіріледі.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... «2000 ... сәуіріне дейінгі өзгертулер мен толықтырулар енгізілген нұсқасында»,
А., «Жеті ... 2000 ж.- 560 ... ... Республикасы Қаржы министрлігінің Бухгалтерлік есеп әдістемесі
және аудит Департаменті, «Бухгалтерлік есептің стандарттары ... ... А., ... бұлақ», 1999 ж.-522 б.,
3. Баймұханова С.Б., «Бухгалтерлік есеп».А: Издат Маркет, 2005 ж. ... ... В.Л., ... ... ... бухгалтерлік есеп»,
А., «Эканомика», 2005 ж. 310-бет.
5. «Международные стандарты финансовой ... М., ... ... – б.,
6. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., ... ... ... , А., ... 2001 ... ... В.К., ... Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И.,
«кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп», А., ... - ... ... ... 656- б.,
8. Вахрушина Н.А., Мельникова А.А., Пласкова И.С., «Международный стандарт
учет и ... ... М., ... ... 2005 г.
9. Нурсеитов А.О., МСФО «Аренда», Бюллетень бухгалтера №4 МСФО 2003 г.
10. Бухгалтерлік Бюлитені, №41 Қазан, «Бико» 2001 ... Файл ... ... ... арендных операции», ЦДБ №36 (180) 7-
13 Сеньтября 2004 г.
12. Бектаев Қалдыбай, «сөздік», А., 2001 ж.
13. Насырова М.Р., ... С.Р., ... С.К., ... С.П., ... ... түсіндірме сөздік анықтамалық», А., 2003 ж.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалгерлік есеп23 бет
Кәсіпорынды жалдау шартының заңды негіздері43 бет
Қазақстандағы халықаралық жалгерлiктiң жағдайы мен ерекшелiктерi және оның даму перспективалары28 бет
Ілияс Жансүгіров және дәстүр жалғастығы6 бет
Абай және Шәкәрім: көркемдік дәстүр жалғастығы57 бет
Абайдың ақын шәкірттеріндегі дәстүр жалғастығы83 бет
Амур жалған теңге – балығының (Abbottina rivularis) морфобиологиясы27 бет
Г.Салықбаева лирикасындағы дәстүр жалғастығы61 бет
Диуани-хикмет” ескерткіші тілінің грамматикалық ерекшеліктері (тәуелдік, жіктік және көптік жалғауларының қолданылуы)122 бет
Жіктік жалғауын оқыту әдістемесі18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь