Статистикалық бақылау

ЖОСПАР
1.Статистикалық бақылау туралы жалпы түсінік
2. Статистикалық бақылаудың нысандары, түрлері, тәсілдері.
3.Статистикалық бақылау бағдарламасы
4. Статистикалық бақылау мәліметтерін тексеру
1.Статистикалық бақылау туралы жалпы түсінік

Қоғамдық құбылыстарды олардың сандық және сапалық ерекшеліктерін тығыз байланыстыра отырып сипаттау терең әрі жан-жақты жүргізілетін статистикалық зерттеулерсіз мүмкін емес. I-тарауда статистикалық зерттеу жұмыстары 3 кезеңге бөлінетіні айтылған. Сол кезеңдердің алғашқысы статистикалық бақылау деп аталады.
Статистикалық бақылау деп қоғамдық құбылыстар туралы мәліметтерді жоспарлы және ғылыми ұйымдастырылған түрде жинауды айтады.
Кез-келген статистикалық зерттеу деректерді есепке алу және бастапқы мәліметтері жинаудан басталады. Жиналған материал статистикалық бақылаудың мақсатына, мазмұнына, сол сияқты мәліметтерді жинау тәсіліне байланысты сан алуан болуы мүмкін. Алайда бастапқы материал қалай жиналғанына, деректер қалай есепке алынғанына қарамастан, статистикалық бақылау жиналған мәліметтер бойынша зерттеліп отырған құбылыс жайында дұрыс қорытынды жасайтындай деңгейде ұйымдастырылуы қажет.
Статистикалық бақылау жұмыстарын мынадай 3 кезеңге бөледі:
• статистикалық бақылаудың дайындыық жұмыстары;
• қажетті материалды (бастапқы мәліметтерді) жинау;
• жиналған материалды өңдемес бұрын тексеру.
Статистикалық бақылаудың дайындық жұмыстарына бақылаудың мақсатын, міндеттерін анықтау, бақылау бағдарламасын әзірлеу, бақылауды жүргізуді ұйымдастыру жұмыстары жатады. Статистикалық бақылау – күрделі әрі жауапты жұмыс, өйткені статистикалық зерттеу жұмыстарының сапасы бақылаудың қалай ұйымдастырылғанына тікелей байланысты болады. Сондықтан статистикалық бақылауды ұйымдастыру жұмыстарына көп көңіл бөлінеді. Мұндай жұмыстар бақылау объектісін,бақылау бірлігін анықтау, бақылаудың орның, уақытың белгілеу, бақылау жүргізетін ұйымдарды анықтау, мамандарды іріктеу, оларды оқыту, кеңес беру, бақылау формулярын көбейту,оларды тарату сияқты әрекеттерді қамтиды.
Зерттелетін объектіні дұрыс сипаттау үшін бақылау жүргізетін уақытты белгілеудің маңызы зор. Статистикада бақылау уақытын екі түрге бөледі:
• объективті уақыт;
• субъективті уақыт.
Қолданылған әдебиеттер :

1. С.М. Мұханбетова «Статистика» . Алматы , 2011ж
        
        ЖОСПАР
1.Статистикалық бақылау туралы жалпы түсінік
2. Статистикалық бақылаудың нысандары, түрлері, тәсілдері.
3.Статистикалық бақылау бағдарламасы
4. Статистикалық бақылау мәліметтерін ... ... ... ... ... ... олардың сандық және сапалық ерекшеліктерін тығыз
байланыстыра отырып сипаттау терең әрі жан-жақты жүргізілетін статистикалық
зерттеулерсіз мүмкін ... ... ... ... ... 3
кезеңге бөлінетіні айтылған. Сол кезеңдердің алғашқысы статистикалық
бақылау деп аталады.
Статистикалық бақылау деп қоғамдық құбылыстар ... ... және ... ... түрде жинауды айтады.
Кез-келген статистикалық зерттеу деректерді есепке алу және
бастапқы мәліметтері жинаудан ... ... ... ... мақсатына, мазмұнына, сол сияқты мәліметтерді жинау тәсіліне
байланысты сан алуан болуы мүмкін. Алайда бастапқы материал қалай
жиналғанына, деректер қалай есепке алынғанына ... ... ... ... ... зерттеліп отырған құбылыс жайында дұрыс
қорытынды жасайтындай деңгейде ұйымдастырылуы ... ... ... ... 3 ... ... ... дайындыық жұмыстары;
қажетті материалды (бастапқы мәліметтерді) жинау;
жиналған материалды өңдемес бұрын тексеру.
Статистикалық бақылаудың дайындық жұмыстарына бақылаудың мақсатын,
міндеттерін анықтау, ... ... ... ... ... жұмыстары жатады. Статистикалық бақылау – күрделі әрі жауапты
жұмыс, өйткені статистикалық зерттеу жұмыстарының ... ... ... ... ... ... Сондықтан статистикалық
бақылауды ұйымдастыру жұмыстарына көп көңіл бөлінеді. Мұндай жұмыстар
бақылау объектісін,бақылау бірлігін анықтау, бақылаудың ... ... ... ... ... ... мамандарды іріктеу, оларды
оқыту, кеңес беру, бақылау формулярын көбейту,оларды тарату сияқты
әрекеттерді қамтиды.
Зерттелетін объектіні дұрыс сипаттау үшін бақылау ... ... ... зор. ... ... ... екі түрге бөледі:
объективті уақыт;
субъективті уақыт.
Бақылаудың объективті уақыты деп ... ... ... ... ... уақыт жиынтық бірліктерінің белгілері тіркеуге алынған
мерзімді немесе мезетті сипаттайды. Мысалы, шығарылған өнім, тұтынылған
тауар мөлшері туралы мәліметтерді ... бір ... ... үшін ... Ал халық саны, дүниеге келген нәрестелер саны туралы мәліметтерді
белгілі бір датаға қатысты ғана жинауға болады. Кейбір жағдайларда ... ... ... болып, оған қосымша құбылыстың белгілі бір
күйін тіркейтін ... ... ... тура ... ... мезетті
бақылау мезеті деп атайды. Бақылау мезеті зерттелетін құбылыс күн сайын
ғана ... ... ... ... сайын өзгеріп отырған жағдайда қолданылады.
Мысалы, 2009 жылы Қазақстанда өткізілген халық ... ... ... 24 ... 25 ... ... ... сағат 12 саналды. Бақылаудың
объективті уақытын анықтағанда құбылыстың әр түрлі ерекшеліктері
ескеріледі. Ең алдымен бақылауға алынған ... ... тән ... ... ... Мысалы, бақтарды, жүзімдіктерді есепке алу үшін олардың жеміс беретін
кезі таңдалып ... Ал ... ... ... ... қыс ... ... және түнгі сағат 12 бақылау мезеті ретінде анықталады,
себебі осы кезде халықтың қозғалысы басқа уақытпен салыстырғанда азырақ
болады.
Бақылаудың субъективті ... - бұл ... ... ... яғни
жиынтық бірліктері туралы керекті мәліметтер жиналатын кезең. Мысалы, 2009
жылы Қазақстанда өткізілген халық санағында объективті уақыты 25 ... ... ... ... қамтиды. Бақылау дәлдігін қамтамасыз ету
мақсатында субъективті уақыттың ұзақтығы маңызды рөл атқармайды.
Статистикалық бақылауды жүргізгенде жиналған материалды өңдеу
техникасына ... ... ... ... ... себебі бастапқы
статистикалық мәліметтерді компьютерде өңдегенде оларға белгілі бір
талаптар қойылады. Жиналған материал осы талаптарды қанағаттандыруы керек.
Статистикалық бақылауға ... ... ... статистикалық мәліметтердің толықтығы және практикалық құндылығы;
2) мәліметтердің дұрыстығы және дәлдігі, яғни мәліметтер ақиқат
шыңдыққа сәйкес келуі керек және техникалық жағынан дәл ... ... ... және ... ... бойынша мәліметтердің салысиырмалы
болуы;
4) бақылау жүргізілетін жиынтықты іріктеудің негізді болуы, яғни
іріктеліп бақылауға алынған бірліктерді зерттелетін жалпы ... ... ... көп болуы керек.
2. Статистикалық бақылаудың нысандары, түрлері, тәсілдері.
Ұйымдастыру тұрғысынан қарағанда статистикалық бақылаудың 2 нысаны
(формасы) болады:
есеп беру;
арнайы ұйымдастырылған.
Есеп беру деп кәсіпорындардың, ... ... өз ... статистикалық органдарға құжаттар (есеп) тапсыруын айтады. Есеп беру
алдын-ала ... ... ... белгілі бір уақытта
жүргізіледі.Есеп беру үшін қолданылаиын бланктерді статистикалық есеп ... ... ... ... өз шифры, аты болады. Мысалы,
кәсіпкерлік қызметпен айналысатын ... ... ... ... ... өз қызметкерлерінің жылдық орташа саны, жалақы қоры, ... ... ... ... күшінің қозғалысы, бос жұмыс орны
туралы ... 1 - Е ... ... ... және
оперативті есеп құжаттарындағы жазбалар есеп беретін бақылау бірлігі
үшін ... ... көзі ... ... ... алдымен өңдейді, содан соң нәтижесін есеп беру
нысандарына жазады. Кәсіпорындардан, ұйымдардан, ... ... ... ... түрі, меншік түрі, ... ... ... ... ел ... ... ... есептеледі, статистикалық жиынтық ... Есеп ... ... ... ... мыналар саналады:
бақылау бірлігі есепті міндетті түрде береді
есеп құжаттарға ... ... ... қолы ... ... ... ... Қазақстанда есеп беру статистикалық бақылаудың негізгі нысаны
болып ... Есеп беру ... ... ... ... ... қадағалауға, елдің және аумақтардың дамуын
бағалауға, мемлекеттік және мемлекеттік емес ... ... ... ... ... т.б. ... мүмкіндік береді. Мерзіміне байланысты есеп беру ... ... ... ... ... ... түрлі құбылыстарды зерттегенде олардың күй-жайы, дамуы
туралы мәліметтерді есеп ьеру ... ... ... мүмкін болмаған
жағдайда арнайы ұйымдастырылған бақылау жұмыстары жүргізіледі. Түрлі
санақтар, бір жолғы ... ... ... ... ... мәліметтерді жинау бақылаудың арнайы ұйымдастырылған нысаны
болып табылады. Арнайы ұйымдастырылған бақылаудың мысалы ретінде
халық ... ... ... ... ... ... ... болады.
Статистикалық бақылау түрлерін зерттелетін жиынтықтағы бірліктерді
қамту дәрежесіне және мәліметтерді тіркеуге алу ... ... ... ... қамту дәрежесіне байланысты
статистикалық бақылаудың екі түрі болады:
жаппай;
жартылай.
Жаппай бақылауда зерттелетін жиынтық ... ... ... ... ... шығарылған өнімді есепке алу, ... ... ... ... бір бөлігі ғана
қамтылады. Жартылай бақылауды ұйымдастырғанда бақылау нәтижесін
бойынша негізгі ... анық ... ... ... ... қойылады. Жартылай бақылаудың мынадай түрлері болады:
ішінара бақылау;
монографиялық бақылау;
жиынтықтың негізгі бөлігін ... ... деп ... ... ... бөлігін зерттеуді
айтады. Ішінара бақылау – жартылай бақылаудың ең көп тараған түрі. Өнімнің
сапасын ... ... ... ... ... ... ... ішінара бақылаудың мысалы болады.
Монографиялық бақылау жүргізгенде жиынтықтың жекеленген бірліктері
жан-жақты, ... ... ... бұл ... қолдану үшін
зеоттелетін жиынтыққа тән, яғни типтік бірліктер есепке ... ... ... ... ... ... беру емес, ол бүгінгі күннің жетістіктерін
насихаттау үшін немесе зерттеліп ... ... ... үшін ... Жеке ... ... бақылау,
этнографиялық зерттеулер монографиялық бақылаудың мысалы болады.
Жиынтықтың негізгі бөлігін зерттеу деп ... ... ... ... ... ас ірі бірліктерді ғана
зерттеуді айтады. Әдетте мұндай ірі бірліктер ... ... ... ... ... ... Статистикалық бақылаудың бұл
түрінің мысалы ретінде ірі ... ... ... ... ... ... ... міндеттеріне және бақылауға
алынатын құбылыстардың ерекшеліктеріне байланысты ... ... ... ... ... ... Мәліметтерді тіркеуге алу
уақытына байланысты 3 түрі ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Мұндай
бақылаулар құбылыстар мен процестердің уақытқа ... ... ... есепке алуға мүмкіндік береді. Шығарылған өнімді
есепке алу, ... хал ... ... ... ... ... өз бюджеті туралы ... ... ... мен ... күнделікті есепке алуы,
дүкендердің саудадан түскен ... ... ... т.б. ... ... ... бақылау мәліметтерді белгілі бір ... ... ... ... Мерзімдік бақылаулар көп жағдайда
құбылыстардың белгілі бір уақыт мезетіндегі ... ... ... түрде жүргізеді. Халық санағы, кәсіпорындардың айлық есеп
берулері, т.б. ... ... ... ... ... ... бақылауды белгілі бір мәселені шешу үшін бір ... ... ... ... яғни үздікті түрде жүргізеді. Мысалы
тұрғын үй қорының санағы, ақша реформасы кезінде қолма-қол ақшаны
есепке алу, ... ... ... ... ... ... бақылау;
құжаттық;
сұрақ-жауап.
Тікелей бақылау тәсілі ... ... ... ... ... немесе басқа ұйымдардың өкілдері ... ... ... ... ... ... мәліметтерді
статистикалық құжаттарға жазады.
Бақылаудың құжаттық тәсілі қолданғанда негізгі
ақпарат көзі болып әр ... ... ... ... бастапқы есепке алу құжаттары бойынша статистикалық есеп
берулерін бақылаудың ... ... ... ... қарауға
болады.
Бақылаудың сұрақ-жауап тәсілі қолданылғанда мәліметтер
сұралушы адамның ... ... ... ... 3 ... тіркеу;
корреспонденттік.
Экспедициялық тәсілмен мәліметтерді жинағанда статистик немесе
тіркеуші сұралушы адамның (респондентінің) жауаптарын ... ... да ... ... мекемелерге өткізеді.
Халық санағы кезінле осы ... ... ... ... көп
қаржы жұмсалады, ол көп еңбек сіңіруді, арнайы дайындалған
мамандарды қажет етеді, ... ... ... ... жоғары
болады.
Өзіндік тіркеу тәсілімен мәліметтерді ... ... ... ... ... ... ... керектігі
түсіндіріледі. Респонденттер бланктерді өздері толтырады, ал ... ... ... қадағалайды, оларды жинап, статистикалық
мекемелерге тапсырады. Бір ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Корреспонденттік тәсілмен бақылау кезінде бланктер оларды
толтыруға ерікті ... ... ... ... бір ... ... адамдарға статистикалық органдар арқылы таратылады, яғни керекті
мәліметтер ерікті ... ... ... Бұл тәсіл көп
шығынды қажет етпейді, алайда жиналған мәліметтер корреспонденттің
біліміне, дайындығына тікелей ... ... ... ... ... мүмкін.
3.Статистикалық бақылау бағдарламасы
Кез-келген статистикалық зерттеу жұмысы оның мақсаты мен ... ... ... қажет.Содан кейін бақылау
объектісін, бақылау бірліктерін ... ... ... ... ... ... таңдайды.
Статистикалық бақылау деп зерттелетін әлеуметтік объектілері-
экономикалық ... мен ... ... ... ... элементтерден тұрады, олар бақылау объективтісінің бірліктері
болады.
Статистикалық бақылау бірлігі деп белгілері ... ... ... ... ... ... ... құрамындағы элементтерді айтады. Мысалы, халық санағын
жүргізгенде осы ... ... ... ... объектісі болса, әр
адам бақылау ... ... ... ... ... анықтаудың
маңызы зор. Бақылау бірлігі әр нақты ... ... ... ... ... оның бірліктерінің көптеген белгілері
болады. Ол белгілердің барлығын бірдей есепке алу ... ... ... ... бақылау үшін қажет болмайды. Сондықтан статистикалық
бақылауды жүргізбес бұрын бірліктердің қандай белгілерін ... ... ... алу ... ... ... іске асыру үшін
бақылау бағдарламасы құрылады.
Бақылау ... деп ... ... ... ... ... тізімін немесе тіркеуге алынатын белгілердің
тізімін айтады.
Статистикалық бақылау бағдарламасының маңызы зор. ... ... ... сұрақтарға тікелей байланысты
болады. Сондықтан бағдарламада зерттелетін
объектінің ең негізгі белгілерін анықтайтын, сол ... дәл ... ... ғана ... ... бағдарламасындағы сұрақтардың жауабын жазу үшін формуляр
қолданылады. Формудярда сұрақтардың тізімі, жауап жазатын бос ... ... ... болады. Бақылаудың ерекшелігіне байланысты
формулярды бланк, форма, сауалнама, карта, санақ қағазы деп ... ... жеке және ... деп ... Жеке ... алынған бір ғана бірліктің, ал тізімдік формудярда бірнеше
бірліктің мәліметтері жазылады. Мысалы, 1999 жылы ... ... ... ... ... формуляр
қолданылды (санақ қағазы үй шаруашылығы үшін ... ... ... ... ... беру ... ... көрсетіледі.
Нұсқау жеке құжат түрінде ... ... ... ... мүмкін.
Бағдарлама сұрақтарының құрамы мен мазмұны ... ... ... ... ... ... байланысты болады.
Бельгиялық статисик Адольф Кетле (1796-1874) кез-келген статистикалық
бақылаудың бағдарламасын құрғанда ... ... ... ... екенін айтқан:
бағдарламада осы статистикалық зерттеуге ... ... ... ... ... дәл ... алатын сұрақтарды ғана еңгізу қажет;
бағдарламада күдік тудыратын сұрақтар ... ... ... бір ... ... арқылы екінші бір
сұрақтардың жауаптарын тексеруге болатындай етіп құрған орынды.
Содан бері ... ... ... осы талаптарға сай
құрылады.
4. Статистикалық бақылау мәліметтерін тексеру
Статистикалық басқаару нәтижесінде жиналған материал ... ... ... ... ... ... ... қалай толтырылғаны анықталады. Сонымен қатар ... ... және ... ... ... тексеру бақылау бағдарламасындағы өзара байланысты
сұрақтардың жауаптарын салыстыру арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... білімі, отбасы
жағдайы туралы сұрақтар бір бірімен ... ... ... ... ... ... ... немесе есептік тексеру сандық көрсеткіштердің
жиынын тексергенде ... ... ... ... ... ... ... тексерудің мысалы болады. Тексеру
нәтижесінде түзетуге болмайтын қателер кездескен ... ... ал ... ... есеп беру ... ... сұрау салынады. Әрине, мұндай әрекеттер статистикалық
мәліметтерді ... ... ... және ... Ол ... барысында қандай қателер ... ... ... білу ... қатесі деп көрсеткіштің бақылау нәтижесінде алынған мәні
мен нақты мәнінің ... ... ... қателерін екі топқа бөледі:
репрезентативті қате;
тіркеу қатесі.
Іріктеліп, бақылауға алынған жиынтық бөлігіндегі ... ... ... ... оның нақты мәнімен ауытқуын
репрезентативті қате ... ... қате тек ... ... байқалады. Мұндай қателер негізгі жиынтықтың бір бөлігі ғана
зерттелгендіктен ... ... ... ... ... ... анықтамағанда,
дұрыс жазбағанда болады:
кездейсоқ қате;
жүйелі қате.
Кездейсоқ қателер қызметкер бірлігінің төмендігінен, оның жұмысқа
ынтасыз ... т.б. ... ... жіберілуі мүмкін.
Жүйелі қателер кездейсоқ қателерге қарағанда ... ... олар ... ... ... әсер етеді. Жүйелі
қателер әдейі жасалған және байқаусыз (абайсыз) жіберілген болып
бөлінеді. Халықтың жас ... ... ... ... өз ... ... ... айтуын байқаусыз жіберілген
жүйені қатенің мысалы ретінде келтіруге ... ... 49 ... ... адам ... 50-де деп ... 50 ... саны күрт
көбейіп кетеді.
Әдейі жіберілген қате фактілерді қасақана ... ... ... ... өз ... ... азайтып көрсетеді.
Статистикалық мәліметтердің дұрыстығын қамтамасыз ету үшін
бақылау бағдарламасы мен ... ... ... ... ... мекемелердегі есепке алу мен есеп беруді
тексеріп тұру, мамандарды даярлау, ... ... ... ... ... жүзеге асыру қажет.
Қолданылған әдебиеттер :
1. С.М. Мұханбетова «Статистика» . Алматы , 2011ж

Пән: Статистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сапаны бақылаудың статистикалық әдістері11 бет
Статистикалық бақылау туралы жалпы мағлұмат3 бет
Статистикалық бақылау туралы түсінік және оның негізгі мақсаттары27 бет
Дін әлеуметтануы7 бет
Деркүл өзені – Белес (Ростошский) ауылы бойынша көктемгі су тасуды есептеу46 бет
Жаңажол мұнай газ өңдеу кешенінің №4 зауытының басты компрессорлық станциясының автоматтандырылуын жобалау21 бет
Жем өзенінің ең аз ағындысын есептеу58 бет
Оңтүстік – Шығыс Қазақстан өзендерінің ең мол ағындысының параметрлерін климаттың өзгерісін және антропогендік факторларды есепке ала отырып бағалау54 бет
Педагогикалық әдіснама бойынша теориялық және практикалық материалдармен жұмыс.Библиографиялық көрсеткіш7 бет
Салықтық бақылау және оның жетілдіру жолдары48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь