Орта мектептің химия курсында «мұнай және мұнай өнімдері» тарауын оқытуда интербелсенді әдісін қолдану

МАЗМҰНЫ
I КІРІСПЕ
1.1 Әдеби шолу
6
II НЕГІЗГІ БӨЛІМ 10
2.1
БІЛІМ БЕРУДЕ ИНТЕРБЕЛСЕНДІ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ МАҢЫЗЫ 30
2.2 ОРТА МЕКТЕПТІҢ ХИМИЯ КУРСЫНДА «МҰНАЙ ЖӘНЕ МҰНАЙ ӨНІМДЕРІ» ТАРАУЫН ОҚЫТУДА ИНТЕРБЕЛСЕНДІ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ
54
III ҚОРЫТЫНДЫ 55
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
56
ҚОСЫМШАЛАР
Егер балалар тапсырманы түсінбейтін болса, онда оқытушы оларды кінәлауға тиісті емес, оларға түсіндіре алмай отырған өзін кінәлауға тиіс.
Ы.Алтынсарин

I КІРІСПЕ
Қоғамның экономикасын әлемдік деңгейге көтеру үшін білім беру жүйесін дамыту қажет. Өркениетті мемлекеттер, ең алдымен, ғылым мен экономиканың, мәдениеттің дамуымен ерекшеленеді. Интербелсенді оқыту - әрекетпен және әрекет арқылы оқыту, бұл ұстаным үлкен нәтижелерге жеткізетін тиімді жүйе деп есептелінеді, себебі адам санасында бірінші кезекте өзінің әрекеттері мен өз қолымен жасаған істер қалады. Болашақта білікті мамандары өсіп жетілген мемлекеттер ғана өркениеттің алдыңғы қатарынан көрінеді [1].
Ел президенті Н. Назарбаевтың «Біз бүкіл елімізде әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру қызметін жолға қоюға тиістіміз» деп қолдау көрсетіп отырғаны мәлім, сонымен бірге «Қазақстан Республикасындағы – білім және ғылым» атты ақпараттық-статистикалық материалдар жинағына енген Елбасының «ХХІ ғасырда білімін дамыта алмаған елдің тығырыққа тірелері анық» деген ойы да нақтылай түседі [2].
Ғылыми техникалық прогрестің өте шапшаң қарқынмен дамуы және ақпарттар көлемінің үнемі өсіп отыруы, әсіресе ой еңбегін және оқыту үдерісін айрықша сапалы түрде жетілдіруді талап етіп отыр. Осындай дүниежүзілік күрделі проблеманы шешудің бір жолы үздіксіз білім берудің жаңа түрлері мен әдіс-тәсілдерін табу, білім алушының өздігінен білім алуын қамтамасыз ету болып табылады.
Өткен тарихымызға үңілсек, оқытудың әдістемелік мәселелерін шешу барысында М. Жұмабаев, А. Байтұрсынов, Ю.К. Бабанский, Т.С. Садықов, А.Е. Әбілқасымова, Қ. Аймағамбетова, Ж. Әбиев және т.б. ой-пікірлері оқыту саласында педагог мамандарға жол көрсетіп отырды. Сол сияқты Г.Қ. Нұрғалиева, А.К. Құсайынов, Х.М. Рахимбек және т.б отандық ғалымдардың еңбектерінде білім берудегі түрлі үздік тәжірибелерді пайдаланудың тиімді жолдары көрсетілген.
Мектептегі химия пәнін оқытудың әдістемесі және оны жаңарту мәселелері туралы И. Нұғыманов, Ж.Ә. Шоқыбаев, Н.Н. Нұрахметов, С.Ж. Жайлау, А. Мырзабайұлы, В.Н. Верховский, Л.М. Сморгонский, А.А. Макареня, Ю.В. Ходаков, С.Г. Шаповаленко, Д.М. Кирюшкин, Г.М. Чернобельская және т.б. еңбектерінде жазылған.
Сонымен қатар, шетелдік ғалымдар А.Т. Соллетте мен Е.Л. Шапетта және А.А. Сарин еңбектерінде де тиімді оқыту тәсілдері көрініс тапқан. Ж. Брунер, Д. Аусубель, Жан Пиаже және Б. Блум және т.б ғалымдар жаратылыстану пәндерін оқытудың әдістемесіне байланысты теориялық тұжырымдар жасаған.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Н.Назарбаев. Инновациялармен оқу-білімді жетілдіру арқылы білім экономикасына.-Егемен Қазақстан 2006ж, мамыр
2. Интербелсенді әдістерді жоғары оқу орындарында қолдану. А Әлімов Алматы -2009 ж.
3. Темпл Ч, Стилл Дж, Мередит К. Сабақтарды жоспарлау және бағалау. « Сыни ойлауды оқу мен жазу арқылы дамыту » жобасы үшін әзірленген VI – құрал. Алматы 1998 ж.55 б
4. Некоторые вопросы образования. Пер. с англ. - Алматы: Центр Демократического Образования, 2001 г.
5. И. Нұғыманов. Химияны оқыту әдістемесі // Алматы:Print- S 2005
6. А.Салихова. Оқушылардың шығармашылығын дамыту// Ғылыми-әдістемелік журнал, № 5 – 2009 ж.
7. Л.С.Омарова. Химияны оқыту әдістемесі. //[Электрондық ресурс]:- Шымкент: М.Әуезов атындағы ОҚМУ, 2007
8. А.А.Елизаров. Методика преподавания химии в школе.//Издательство
« БИНОМ. Лаборатория знании» 2010 г.
9. Әлімов А.Қ. ЖОО-да оқытудың интербелсенді әдістемесін қолдану. Алматы, 2011.
10. Суворова Н. Интерактивное обучение: Новые подходы М., 2005.
11. Сманқұлова Ж.Е. Оқытудың интерактивті әдісі. Әдістемелік құрал. Алматы, 2006.
12. Қисымова Ә.Қ. Оқыту технологиялары. Алматы, 2007ж.
13. Беспалько Б.П Слагаеме Педагогической технологи М., педагогика 1989
14. Әбілқасымова А.Е., СадықовТ.С. «Жоғары мектепте білім берудің дидактикалық негіздері» Алматы., ғылым, 2003
15. Кеңеш Ә.С «Болашақ мұғалімдердің әдістемелік дайындық жүйесін дамыту» Астана 2003
16. Қараев Ж, Қуанбаев Б. «Жетірілдірілген педагогикалық жүйені жобалаудың дидактикалық шарттары» «Ізденіс» №12004
17. Беспалько В.П. Слагаемые педагогической технологий. -М,: Педагогика, 1989 г.
18. Давыдов В.В. Теория развивающего обучения. -М., 1996 г. Дьяченко В.К. Новая педагогическая технология учебно-васпитательного процесса. -Усть-Каменагорск, 1992 г.
19. Нағымжанова Қ.М «Инновациялық оқыту жағдайларындағы мұғалім қызметінің психология-педагогикалық негіздері» Өскемен 1999
20. Балкенов Ж. Студенттерді шығармашылық іс-әрекетке оқытудың ғылыми-дидактикалық негіздері. Қарағанды, 2005 ж.
21. Выгодский Л.С. Воображение и творчество в детском возрасте. М. Просвешение 1987 г.
22. Тұрғынбаева Б. Шығармашылық қабілеттерін дамыту. Қазақстан мектебі. №4, 2005 ж.
        
        МАЗМҰНЫ
I
КІРІСПЕ
1.1
Әдеби шолу
6
II
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
10
2.1
БІЛІМ БЕРУДЕ ИНТЕРБЕЛСЕНДІ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ МАҢЫЗЫ
30
2.2
ОРТА МЕКТЕПТІҢ ХИМИЯ КУРСЫНДА ТАРАУЫН ОҚЫТУДА ИНТЕРБЕЛСЕНДІ ... ... ... ... ... ... ҚРМЖБС 3.09.2006. Кәсіби жоғары білім. Бакалавриат. 050112-Химия мамандығы.-Астана,2006ж
* Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. Мектеп деңгейіндегі тәрбие мен ... ... ... ... ... ... 2007 ... 27 шілдедегі № 319-III ЗРК Заңы;
* Қазақстан Республикасының - 27.07.2007-№ 319 ШЗ заңы (10.07.2012 жылға ... ... және ... ... ... бақылауды, білім алушының аралық және қорытынды аттестациялауын жүргізу ережесі (ҚР БжҒМ 18.03.2008 ж. № 125 бұйрығы, өзгерістері мен толықтыруларымен 1.11.2010 ж. №506, ... ж. № 94 ... ... ... ... шыққан мағынасында, Инновация дегеніміз - білім беру мен тәрбиелеу жұмысын жаңалықты енгізу, яғни жаңа ... мен ... ... ... табылады.
* (interaction) деген ұғым латын тілінен аударғанда - өзара байланыс деген сөзден шыққан, жеке дара ... ... ... өзге ... ой-тұжырымымен байланыстыру.

ҚР МЖМБС - Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті ... беру ... ... ... ... ... онда ... оларды кінәлауға тиісті емес, оларға түсіндіре алмай отырған өзін кінәлауға тиіс.
Ы.Алтынсарин
I КІРІСПЕ
Қоғамның экономикасын әлемдік деңгейге көтеру үшін ... беру ... ... ... ... ... ең ... ғылым мен экономиканың, мәдениеттің дамуымен ерекшеленеді. Интербелсенді оқыту - әрекетпен және әрекет арқылы ... бұл ... ... ... ... ... жүйе деп есептелінеді, себебі адам санасында бірінші кезекте өзінің әрекеттері мен өз қолымен жасаған істер қалады. Болашақта білікті мамандары өсіп ... ... ғана ... ... қатарынан көрінеді [1].
Ел президенті Н. Назарбаевтың деп қолдау көрсетіп отырғаны мәлім, сонымен бірге атты ақпараттық-статистикалық ... ... ... Елбасының деген ойы да нақтылай түседі [2].
Ғылыми ... ... өте ... ... дамуы және ақпарттар көлемінің үнемі өсіп отыруы, әсіресе ой еңбегін және оқыту үдерісін айрықша сапалы түрде жетілдіруді ... етіп ... ... ... ... проблеманы шешудің бір жолы үздіксіз білім берудің жаңа түрлері мен әдіс-тәсілдерін табу, білім алушының өздігінен білім алуын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... оқытудың әдістемелік мәселелерін шешу барысында М. Жұмабаев, А. ... Ю.К. ... Т.С. ... А.Е. ... Қ. ... Ж. ... және т.б. ... оқыту саласында педагог мамандарға жол көрсетіп отырды. Сол сияқты Г.Қ. Нұрғалиева, А.К. Құсайынов, Х.М. Рахимбек және т.б отандық ғалымдардың ... ... ... ... ... ... ... тиімді жолдары көрсетілген.
Мектептегі химия пәнін оқытудың әдістемесі және оны жаңарту мәселелері туралы И. ... Ж.Ә. ... Н.Н. ... С.Ж. ... А. ... В.Н. Верховский, Л.М. Сморгонский, А.А. Макареня, Ю.В. Ходаков, С.Г. Шаповаленко, Д.М. Кирюшкин, Г.М. ... және т.б. ... ... ... ... ... ғалымдар А.Т. Соллетте мен Е.Л. Шапетта және А.А. Сарин еңбектерінде де тиімді оқыту тәсілдері көрініс ... Ж. ... Д. ... Жан Пиаже және Б. Блум және т.б ғалымдар жаратылыстану пәндерін оқытудың ... ... ... ... ... Орта мектептегі 8-сынып химия пәнін оқытуда Менделеевтің периодтық заңы және химиялық элементтердің периодтық жүйесі тақырыбын модульдік интерактивті технологиямен ... ... мен ... ... ... аса ...
Интербелсенді оқыту тәсілі - барлық жағынан ... ... ... және оқу ... жүзеге асыру барысында оқушы мен мұғалім үшін барлық жағдайды жасауды ... ... ... моделі.
Интербелсенді оқыту әдістемесіндегі білім игеру үдерісін ұйымдастыру жолдары :
- барлық студенттерге бірлескен таным үдерісіне ... ... ... ... ... студенттің өзінің үйренгені мен өз білімі туралы түсініктерін ортаға ... ... ... олар ... өзара пікірлесу, ой толғауына мүмкіндік жасау;
- студенттер білімді өздігімен құрастыратын тілдік орта құру.
Технологияны дұрыс жүзеге ... үшін ең ... ... әдістемелік принциптерді сақтау қажет:
* ұстаздың педагогикалық шеберлігіне сену;
* оқу үдерісінің кез-келген кезеңінде білім алушының ... ... ... ... оқу ... ... ... жобалау;
* баланың дұрыс дамуы;
* білім көзінің қорын дұрыс пайдалана білу;
* оқу ... ... ... мен ... ... ... дамыту;
* оқыту технологиясын жобалауда мазмұны мен жүйелілік бірлігінің болуы;
* әрбір білім алушының жалпы білім беру ... ... сай ... ... ... меңгеруі [4,7].
Соңғы жылдары Республикамыздағы білім беру жүйесінде демократияландыру мен ізгілендірудің стратегиялық бағыттары қалыптаса бастады. Осының нәтижесінде оқушылардың оқу ... ... жаңа ... ... бола ... Бұл ... оқу жоспарлары мен бағдарламаларының әр алуандылығын көздейтін жаңа білім беру жағдайында жүзеге асырылуда [5].
Оқыту мен ... ... жаңа ... ... ... қауымның тесттерге деген қызығушылығын арттыруда. Көптеген педагогикалық жаңалықтардың бірі болып табылатын тестік жүйе оқушылардың білім, білік, дағды деңгейін объективті ... ... ... талаптарының берілген стандарттарға сәйкестігін тексеруге, оқушылар даярлығындағы қиын мәселелерді анықтауға жол ашады [8,9].
Мектептегі әрбір пәнді ... ... ... ... және оны ... тұрғыда жетілдіру арқылы оқушының білім жетістіктерін арттыруға болады. Мұнда оқушының әрекеті технологияны қабылдауы, ынтасы, ... ... ... ... пәні бойынша оқушылардың оқу жетістіктерінің өлшеуіштер тәсілдері ретіндеп деңгейлік тапсырмалар жүйесін дайындауға болады.
Оқушының дайындық деңгейін ... ... жеке ... ... ... басты тәсілі ретінде қарастырылуы тиіс. Тапсырмаларды білімді қабылдауға бағдарланған ... ... ... ... ...
Оқытудан күтілетін нәтижелер тізбесін негізге ала отырып, әртүрлі деңгейдегі интербелсенді әдістеме түрлерін ... ... ... ... ... оқушының іс-әрекеттік - компетенттік тәсілге (өз бетінше іздену, өз бетінше білім алу, өзін-өзі білім алуға тәрбиелеу, ... ... ... ... ... ... ... және оқушылар бірін-бірі тексеру арқылы есептің дұрыстығына көз жеткізулеріне болады.
Оқытудың компьютерлік технологиясы компьютермен жұмыс істеу ... ... ... ... көрсету, жеке жұмыс істеу, жекелеп көмек көрсету, проблемалық оқыту технологиясы, тірек сигналдары ... ... ... (В.Ф.Шаталов) теория және практиканы блок түрінде топтау, тірек-схема, тірек-конспект түрінде берілген теориялық, ... ... ... үйде өз ... іздену, жұмыс істеу, түсіндіре басқарып - оза оқыту (С.Н.Лысенкова) алынатын ... ... ... алдын-ала оқыту, деңгейлеп саралап оқыту текнологиясы бірнеше деңгейде тапсырма беру және т.б.
Республикадағы ауыл мектептерінің оқу-тәрбие ... ... ... технологиясы (Ж.Д.Қараев) жүйелік негізде оқыту технологиясы (Г.Г.Ғалиев), шоғырландырып-қарқынды оқыту технологиясы (Қ.А.Әбдіғәлиев., Н.Н.Нурахметов), блоктық-модульдық технологиясы (М.Н.Жанпеисова) қолдау табуда. Ғалымдардың пікірінше шағын ... ... ... оқу-тәрбие үрдісін ұйымдастыруда жүйелік негізде оқыту мен шоғырландырып оқыту технологияларының оқыту сапасын арттыруда дидактикалық мүмкіндіктері мол[10,15].
Зерттеу ... ... ... дұрыс және сапалы орындалуы оның мазмұнына тікелей байланысты болады. Сондықтан, ақыл-ойдың кезең-кезеңмен қалыптасу теориясына сүйене отырып әрбір тақырыпқа сәйкес, ... ... және ... ... мен ... ... сай ... оқыту тәсілімен оқыту жүйесін жасау.
Зерттеудің теориялық маңыздылығы мен ғылыми жаңалығы.
Орта мектептің химия курсында тарауын оқытуда интербелсенді әдісін қолдану ... ... ... жұмысының мақсаты. Химия пәнiн оқытуда оқушылардың химиялық білімдерін, ғылыми ... ... ... мен дағдыларын қалыптастыруда интербелсенді оқыту тәсілдерінің мүмкiндiгiн айқындау. Оқушылардың мұнай және мұнай өнімдері туралы химиялық ұғымды қалыптастыруда ... ... ... ... ретінде тәжірибелік жұмыс дәптерін және озық әдістемелерді пайдаланудың тиiмдi жолдары мен әдiстерiн анықтау. ... ... ... - педагогикалық әдебиеттерге, ғылыми зерттеулерге, оқулықтар мен бағдарламалаларға, әдiстемелiк құралдарға шолу жасау; ... ... ... ... үрдiсiн бақылау; оқушылардың химиялық бiлiмi мен бiлiгiн ... ... ... ... ... ... қорытындылау, талдау жасау;педагогикалық эксперимент жүргiзу және оның нәтижесiн сандық және сапалық талдау.
Зерттеудің ғылыми болжамы - жүйелі және ... ... ... ... ... ... белсенділігі мен логикалық ойлау қабілетін арттырады.
Зерттеудің ... жас ... ... педагогикалық, психологиялық және дидактикалық талаптарға сай интербелсенді оқыту әдістемесін жасау арқылы оқушылардың танымдық іс-әрекетін дамытуға қол жеткізуге ... ... ... ... ... ИНТЕРБЕЛСЕНДІ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ МАҢЫЗЫ
Әлемдік бәсекелестік заманында әрбір адамның білім сапасын, ... ... ... ... анықтайтын адам ресурстарын дамыту мәселелері күн тәртібіне өткір қойылып, адамның білімі мен біліктілігі қазіргі кезеңде мемлекеттердің бәсекеге қабілеттілігінің ең ... ... ... ... ... ... интеллектуалдық күші жетік маман кадрлар болмай, әлемдік ... ... бере ... ... ... Қай ... да өркениеттің өрлеуі интеллектуалдық шығармашылық қабілеттің негізінде іске аспақ. Осындай қабілеттердің дамып, шыңдалуы үшін ... ... ... ... ... ... ... олимпиадалар, интеллектуалдық ойындар, дебат, байқаулар - жеке ... ... ... бәрі де ... ... ... ойлауына, жеке адамды дамыту құралы болып табылатын оқыту үрдісін қалып-тастыруға және шығармашылық дамуына, кәсіби шыңдалуына негіз болады.
Оқу мақсаты басымдылығының ... ... мен ... ... ... ... ықпал етіп, оны жаңартудың ең басты бағытттарын айқындауға және нақтылы міндеттер белгілеуге мүмкіндік береді. Жаңа мазмұнды оқытудың нәтижелілігі мұғалімнің ... мен ... көп ... ... ... ... қалыптас-тыру ұстаздың білімділігін, жан-жақтылығын және кәсіби шебер-лігін талап етері ... ... ... ... кәсіби шеберлігін шыңдамай, өскелең ұрпаққа тәлім-тәрбие береміз деу қазіргі заман талабына сай ... Бұл ... ... жауапкершілік жүктеп отыр. Оның үдерісінен шығу - біздің ...
- ... ... ... ... ... біз ... отырған жас ұрпақтың меңгерген біліміне, алған тәжірибесіне байланысты екеніне еш күмән жоқ. Бала мектеп табалдырығын деген үлкен ынтамен аттайды. Осы бала ... ынта мен ... ... ары ... ... білу әр ... алдында тұрған үлкен міндеті, оны атқару барысында ұстаз балалардың танымдық оқу іс-әрекетін инновациялық әдістерді, ... ... ... арқылы сауатты ұйымдастыра, басқара білуі тиіс.
Нарықтық қатынастар негізінде қалыптасып келе жатқан Қазақстан Республикасының орта білім беру жүйесіндегі ... ... бірі ... ... ... ... ... Осыған орай әрбір мұғалімнің ең негізгі міндеті әрбір оқушының білім алуға деген қызығушылығын арттырып әрбір оқушының шығармашылық шабытының тууына жағдай ... ... ... ең ... ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматын қалыптастыру,өмірлік мамандығын анықтау және оның өмірге деген ... ... ...
Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың озық технологияларын меңгермейінше ... жан - ... ... болу ... ... ... - өзі ... оқу тәрбие үрдісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі.
Интербелсенді оқыту технологиясының (ИОТ) тиімділігін оқытушының оны жүзеге асыру ... да көп ... ... ... ... ... ... формасын, әдістерін, технологияларын таңдауда көп нұсқалық қағидасына мұғалімдердің ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар білім сапасының алдында шығармашылық бағытта жұмыс істейтін тың жаңалықтар ашатын ойлау ... ... жеке ... ... міндеті тұр.
Қазіргі таңда білім саласындағы басты талаптардың бірі ... , ... ... ... ... ... ... күнде оқу процессі бұрынғыдан өзгешелеу.Өйткені техника, ақпараттық құралдар дамып келе жатыр.Оқушылар барлық мәліметті интернеттен алуға қызығады, қолына кітап алғысы, ізденгісі ... ... ... мәселе қайтсем оқушыны сабаққа қызықтыра аламын деген сұрақ аясында болуы керек. Интербелсенді әдістерді қолдану білім алушы мен ... ... ... ... ... үшін ... ... болуы керек. Мұғалім бағыттаушы, ал шәкірт орындаушы болуы қажет. Дегенмен білім алушының өзі де ықылас пен ынта танытуы керек.Ұстаз ... ... ... да, ... ... мен ... жоқ шәкіртті үйрете алмайды.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде ... атты ... осы ... ... ... ... берген: . (1)
Білімді игеру екі жақтың да(шәкірт пен ұстаздың)белсенділігін қажет етеді. Бұл үшін ... ... ... түрінен бас тартып, бас рөлді шәкіртке ұсынуы қажет.Төмендегі кестеден дәстүрлі ... ... ... ... ... ... сабақ
1.Мұғалім уақыттың көп бөлігінде сөйлейді,белсенді
2.Оқушылар тыныш отырып, мұғалімді тыңдайды.
3.Оқытудың ... ... ... бөлігі- жеке-жеке бағалау
5.Сабақ кезеңдері ұзақ мерзімде өтеді
Интербелсенді әдіс
1.Оқушылар көп уақыт бойы белсенді,тапсырманыталқылайды
2.Мұғалім-бағыттаушы.Пікірталас кезінде көмектеседі,сұрақтар ... өзі ... ... ... жаңа ... пайдаланылады
5.Жұппен және топпен жұмыс
Р.М.Микельсон өзіндік жұмыстарды: -деп ескертеді. Сөз үйретпейді, әрекет үйретеді. Дәстүрлі оқытуда ұстаз ... ... ... жария қылып,шәкірттерінен өзінің айтқанына ғана иланып,соларды қайталап беруді талап етеді.Мен айтып берсем-оқушы түсінеді>>деген қарапайым дидактикалық қағиданы ұстанады.Бүгінгі күні ... ... ... ... ... да әр ... үйренушілер бұрынғыдай тек тыңдап және көшіріп қана қоймай,белсенді әрекеттер атқаруы керек (ойлау, оқу, сөйлеу, талқылау, жазу, пікірлесу, пікір ... т.б) ... жаңа ... ... назарын қалай аударасыз.Бұл кезде мұғалім интербелсенді оқытудың мына шарттарымен таныс болуы керек:
-Жағымды психологиялық орта орнату(мыс, биопоэма,ізгі-тілектер т.б)
-қызығушылығын арттыру үшін төтесінен ... да ... ... ... ... ... ... жүргізу(психологиялық ойсергектер,кестелер толтыру)
Егер осы шарттарды ретімен орындай алсаңыз,өзіңізді қандай ұстаз екендігіңізді байқатасыз,әрі оқушылардың психологиялық жағдайын анықтауыңызға әбден мүмкіндігіңіз болады.
Мұғалім оқушыда ... ... үшін ... ... ... болады:
1. Газет-журналдардан қызықты бір оқиғаны айтып беріңіз.(оқушылар газет-журналға ... ... ... ... ... ... кереғар пікір айтыңыз. ( оқушы өз ойын еркін жеткізуге ... Өз ... ... ... ... келтіріңіз.( сізге ұқсауға немесе мамандық жайында пікірі өзгереді).
4. Ситуациядан шығатын тапсырмалар беріңіз, қалғанын оқушы жалғастырсын ( шығармашыл болуға әрекеттенеді).
Егер мұғалім ... ... ... оқушылардың қызығушылығы бәсеңдейді.
* Мұғалім оқушымен аз араласса ;
* Мұғалім білімді өзі беріп, оқушының ой- пікірімен санаспаса;
* Мұғалім оқушылардың ... ... ... ... ойын бөліп, тек өзі сөйлей берсе;
* Төтетесінен қойылған сұраққа жауап беруде қиналса т.б
Енділікте білімнің ... ... бірі деп ... келгенде тіршіліктің негізі осындай қарым-қатынас пен диалогқа орнығады.Өмірде ең керекті білім-қоғамда қарым-қатынас құра білу, ... ... тіл ... диалогтың екі түрі айқындалады: ақпараттық және түсіндірмелік(интерпретациялық). Ақпараттық диалогтағы қарым-қатынасқа қатысушылардың арасында білім деңгейлері тұрғысынан ... ... ... диалогта қатысушылардың білімдері біркелкі болып, тек түсініктері ғана әртүрлі болады.
Әдетте оқу/оқыту процесінде ақпараттық диалог жиі ... көп ... ... сабақты өзінің мол тәжірибесінен оқушыларға беру процесі деп ... ... ... ... салу
Ғафу өтіну, кешірім сұрау, ризашылық білдіру, рахмет айту, сыйласымдық ... ... ... күлімсіреу, мақтау, қолпаштау, қол шапалақтау,
Диалогты интербелсенді әдістерді қолдану арқылы жүзеге асыруға болады, өйткені мұндай әдістер қарым-қатынас процесінің ... ... ... ішкі ... ... болуына әкеліп, өзара әрекеттесуіне ықпал жасайды.
Мотивация ...
* ... ... ... ... ... ... қолдап отыру ;
* Жүргізуші ( мұғалім ) өзі де шабыттанып, сол көтеріңкі күйін үйренушілерге көрсетуі;
* ... ... ... өздері жасаған жөн.
Топтық жұмыс
Топтық жұмыс арқылы бірлесе әрекеттенген тиімді. Бұл үшін ... ... ... қызықты тәсілдерін қолдану керек. Оқушыларды топқа бөлудің қызықты, әрі танымды тәсілін олардың алдағы жұмысқа деген ықыласын арттырады. Топпен жұмыс істегенде ... ... да ... біріктіреді, араларында бір-біріне деген жылы сезімдер орнайды.
* Жұмыс ережесі айқындалып, уақыт ... ...
* ... ... соң, топ ... талқылануы керек
* Топтар арасында бәсекені негізгі мақсатқа айналдырмау керек
* Жұмыс аяғында әр топ жұмыс нәтижелерін жариялап немесе ол ... есеп ... ... ... талаптарды ұстануға болады:
+ Тыңдай білу керек!
+ Бірлескен жұмыстарда көрермендер жоқ- бәрі де қатысушылар!
+ Әрбір қатысушы өз пікірін келтіруі керек!
+ ... ... ... ... ( кері ... ... ) ... жұмыстың нәтижелігі туралы оқушыларға келесі сұрақтарға ауызша немесе жазбаша жауап беруді тапсырған орынды.
Сабақ кезінде оқушыларды жалықтырмас үшін, ойсергектер өткізуге ... ... ... >, ... ... ... ... т.б.
Пікірталас
Оқушылардың бір өміршеңді проблема бойынша өзіндік көзқарастары мен пікірлерімен алмасу әрекеттері. Пікірталаста оқушы өз ойын еркін, ашық ... ... ... қояды, талқылайды, білім аясын кеңейтуге әрекеттенеді.
Пікірталас ережелері:
* Пікірталаста тұлғаның жеке қасиеті сыналмай, тек пікірлермен көзқарастар сыналуы тиіс.
* Пікірталаста басты ... жеңу емес - ... ... ... ... оның сөзін бөлуге болмайды
* Басты этикалық ереже: басқа пікірлермен келіспеуге болады, алайда оларды сыйлау керек.
Кейде теледидарда біз өзі ... ... ... айтылған ұғымды дәлелді, сабырлы түрде қабылдай алмаған жүргізушілердің күйіп - пісіп, пікір білдірушінің сөзін бөлетіндігін көріп жатамыз. Бұл - ... ... ... жүргізу үлгісі. Ұстаз пікірталаста шәкірттерін өз позицияларын нақты айқындап, оларды тыңдаушыларға жеткізіп, дәлелдей біліуіне үйренуге шақырады.
Рөльдік ойындар
Рөльдік ойындар - ... ... ... ... Адам ... бірінші мезетте өзінің жасағаны мен бастан кешкен әсерлері қалады. Ал ... ... ... өздерін басқа адамдардың орнына қойып, мәселе немесе проблеманың солардың тұрғысынан қарастырып, шешімді өз > жасауды меңзейді.
Рольдік ойындарды жүргізу алдында ... ... ... ... ... шарт, ол әсіресе келесі мәселелерді алдын - ала мұқият таңдап алуы керек.
* Әрбір оқушы рөл ойнайды
* Оқушылардың ... ... рөл ... ... ... болады
Оқытушы рөльдік ойында берілген тақырыпты қандай денгейде ашқандығы, жұмыстағы оқушылардың қабілетін, өзінің де позициясын ... Олар өз ... ... ... ... жазбаша есеп береді. Егер олар өз қателерін анықтай алса, бұл жәйттер ойынның өз мақсатына ... ... ...
Оқушылардың білімін бағалауда келесідей тәсілдерді қолдануға болады: тестілеу, бақылау, интервью, сауалнама, өзін - өзі ... ... ... мына ... ... Тест- оқушылардың оқу жетістіктері мен білімдерін өлшеу мүмкіндіктерін ... ... ... ... және ашық деп ... ... тест ... келтірілген жауаптардың ішінде біреуі немесе бірнешеуі дұрыс болатын тапсырма, оқушылар бұл жауаптарды таңдап көрсетуі тиіс.
* Қаныққан көмірсутектер
* Қанықпаған көмірсутектер
* ... ... ... ... ... ... ... Алкиндер
А) Ацетилен
Б) Алкендер
В) Алкандар
С) Минерал тыңайтқыш
Д) Бензол
Е) Хлорбензол
Жауаптары : 1 ... В , 2 ... Б , 3 ... С ,4 ... Д , 5 ... Е , 6 ... ... тапсырмаларының дұрыс-бұрыстығын топтардың өздері бағалайды.
Ашық тесттер дайын күйде берілген бір немесе ... ... ... іздестірмей, шығармашылық тұрғыдан шешім келтіруді талап етіп, келесідей тапсырмалардан турады:
* ... ... ... ... ... Ой - ... дамытуға арналған шығармашылық жұмыстар
Бақылау - өткен ... ... ... ... бақылау парақтары таратылады. Кестедегі сұрақтардың жауаптарын ( + - ) белгілері немесе >, > сөздерімен белгіленеді.
Қорыта айтсақ, әрбір ... ... озық ... ... ... білетіндей ізденімпаз болуы керек. Мұғалімнен, біріншіден ... өз ... ... одан жаңа ... ... оқу ... берудің құрылымын қайта құруды талап етеді. Екіншіден, оқушылардың өзіндік іс-әрекетіне деген мұғалімнің көзқарасы өзгереді. Мысалы, пікірталасты ... ... ... ... ... мәдениетті, қарсыластарын құрметтейтін азамат етіп тәрбиелейді. Мұғалім жоғарыда айтылған ... ... ... мен ... ... жақсы меңгеріп,орынды қолдана білсе, оқушының сабаққа деген құлшынысы да, ынтасы да ... ... ... қолдану. Интербелсенді әдістер.Қазіргі таңда білім саласындағы басты талаптардың бірі білімді , ... ... ... ... ... ... оқу ... бұрынғыдан өзгешелеу.Өйткені техника, ақпараттық құралдар дамып келе жатыр.Оқушылар барлық мәліметті интернеттен алуға қызығады, қолына кітап алғысы, ... ... ... ... ... ... оқушыны сабаққа қызықтыра аламын деген сұрақ аясында ... ... ... әдістерді қолдану білім алушы мен білім берушінің арақатынасын мықтай түседі.Ол үшін мұғалім ізденімпаз,талапшыл,тапқыр болуы керек. ... ... ал ... ... ... қажет. Дегенмен білім алушының өзі де ықылас пен ынта танытуы керек.Ұстаз қаншалықты керемет болса да, оқуға ынтасы мен ... жоқ ... ... ... Н.Ә.Назарбаев 2006жылы мамыр айында Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде оқыған атты лекциясында осы ... ... ... дәлелдеп берген: .(Н.Назарбаев Инновациялармен оқу-білімді жетілдіру арқылы білім экономикасына.-Егемен Қазақстан 2006ж, мамыр)
Білімді ... екі ... ... пен ... қажет етеді.Бұл үшін ұстаз дәстүрлі сабақ түрінен бас тартып, бас рөлді шәкіртке ұсынуы қажет.Төмендегі кестеден ... ... ... ... ... ... болады
Дәстүрлі сабақ
1.Мұғалім уақыттың көп бөлігінде сөйлейді,белсенді
2.Оқушылар тыныш отырып, мұғалімді тыңдайды.
3.Оқытудың ... ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімде өтеді
Интербелсенді әдіс
1.Оқушылар көп уақыт бойы белсенді,
тапсырманыталқылайды
2.Мұғалім-бағыттаушы.Пікірталас кезінде көмектеседі,сұрақтар қояды
3.Оқушының өзі сұраққа ... ... жаңа ... ... және топпен жұмыс
Р.М.Микельсон өзіндік жұмыстарды: -деп ескертеді.Сөз үйретпейді, әрекет үйретеді.Дәстүрлі оқытуда ұстаз өзіне мәлім ақиқатты жария қылып,шәкірттерінен өзінің айтқанына ғана ... ... ... талап етеді.Мен айтып берсем-оқушы түсінеді>>деген қарапайым дидактикалық ... ... күні ... ... ... ... кеткен.Сондықтан да әр сабақта үйренушілер бұрынғыдай тек тыңдап және көшіріп қана қоймай,белсенді әрекеттер ... ... ... т.б) ... жаңа келген мұғалімсіз.Оқушылардың назарын қалай аударасыз.Бұл кезде мұғалім интербелсенді оқытудың мына шарттарымен таныс болуы керек:
-Жағымды психологиялық орта ... ... ... ... үшін төтесінен қызықты да жұмбақты сұрақтар қою(мотивация,ұмтылыс тудыру)
-ұжыммен жұмыс жүргізу(психологиялық ойсергектер,кестелер толтыру)
Егер осы шарттарды ретімен орындай алсаңыз,өзіңізді қандай ... ... ... ... ... ... ... әбден мүмкіндігіңіз болады.
Мұғалім оқушыда қызығушылық тудыруы үшін мынадай тәсілдерді қолдануына ... ... бір ... ... беріңіз.(оқушылар газет-журналға қызыға бастайды)
2.Даулы немесе басқалардың көзқарасына кереғар пікір айтыңыз. ( оқушы өз ойын ... ... ... Өз өміріңізден немесе іс-тәжірибеңізден мысалдар келтіріңіз.( сізге ұқсауға немесе мамандық жайында пікірі өзгереді).
4. Ситуациядан шығатын ... ... ... оқушы жалғастырсын ( шығармашыл болуға әрекеттенеді).
Егер мұғалім төмендегідей жұмыс жүргізсе, ... ... ... ... ... аз ... ;
* Мұғалім білімді өзі беріп, оқушының ой- ... ... ... ... ... ... ... Оқушы ойын бөліп, тек өзі сөйлей берсе;
* Төтетесінен қойылған сұраққа жауап беруде қиналса ... ... ... ... бірі деп қарастырамыз.Сайып келгенде тіршіліктің негізі осындай қарым-қатынас пен диалогқа орнығады.Өмірде ең керекті білім-қоғамда қарым-қатынас құра білу, басқа адамдармен тіл ... ... екі түрі ... ... және ... диалогтағы қарым-қатынасқа қатысушылардың арасында білім деңгейлері тұрғысынан ... ... ... диалогта қатысушылардың білімдері біркелкі болып, тек түсініктері ғана ... ... ... ... ... ... жиі ... көп жағдайда оқытушы сабақты өзінің мол тәжірибесінен оқушыларға беру процесі деп ... ... ... ... ... ... ... болады, өйткені мұндай әдістер қарым-қатынас процесінің қатысушыларын ынталандырып, оларда ішкі мотивацияның пайда болуына әкеліп, өзара әрекеттесуіне ықпал жасайды.
Мотивация ...
* ... ... ... ... мақтап, қолпаштап қолдап отыру ;
* Жүргізуші ( ... ) өзі де ... сол ... ... үйренушілерге көрсетуі;
* Таңдауды әрдайым үйренушілердің өздері жасаған жөн.
Топтық жұмыс
Топтық жұмыс арқылы бірлесе әрекеттенген тиімді. Бұл үшін мұғалім топқа бөлудің ... ... ... керек. Оқушыларды топқа бөлудің қызықты, әрі танымды тәсілін олардың алдағы жұмысқа деген ықыласын арттырады. Топпен жұмыс ... ... ... да ... ... ... ... деген жылы сезімдер орнайды.
* Жұмыс ережесі айқындалып, уақыт белгілеу керек
* Тапсырма ... соң, топ ... ... керек
* Топтар арасында бәсекені негізгі мақсатқа айналдырмау керек
* Жұмыс ... әр топ ... ... ... ... ол ... есеп беруі керек
Мұнда келесідей талаптарды ұстануға болады:
+ Тыңдай білу керек!
+ Бірлескен жұмыстарда көрермендер жоқ- бәрі де ... ... ... өз ... ... ... Жанжалдарды болдырмау керек!
Сабақ аяғында ( кері ба йланысты ұйымдастыруда ) бірлескен жұмыстың ... ... ... ... сұрақтарға ауызша немесе жазбаша жауап беруді тапсырған орынды.
Сабақ кезінде ... ... ... ... ... болады. Мысалы: есім-акроним, >, көршінің суреті, тақырыпты жасыру т.б.
Пікірталас
Оқушылардың бір өміршеңді проблема бойынша ... ... мен ... ... әрекеттері. Пікірталаста оқушы өз ойын еркін, ашық айтады, ... ... ... ... ... аясын кеңейтуге әрекеттенеді.
Пікірталас ережелері:
* Пікірталаста тұлғаның жеке қасиеті сыналмай, тек пікірлермен көзқарастар сыналуы тиіс.
* Пікірталаста басты мақсат жеңу емес - ... ... ... ... оның сөзін бөлуге болмайды
* Басты этикалық ереже: басқа пікірлермен ... ... ... оларды сыйлау керек.
Біз өзі жақтаған позицияға қарсы айтылған ұғымды дәлелді, ... ... ... ... жүргізушілердің күйіп - пісіп, пікір білдірушінің сөзін бөлетіндігін көріп жатамыз. Бұл - пікірталасты сәтсіз тұрғыдан жүргізу ... ... ... ... өз ... ... ... оларды тыңдаушыларға жеткізіп, дәлелдей біліуіне үйренуге шақырады.
Рөльдік ойындар
Рөльдік ойындар - ... ... ... ... Адам жадында бірінші мезетте өзінің жасағаны мен ... ... ... ... Ал ... ойындар оқушылардың өздерін басқа адамдардың орнына қойып, мәселе немесе проблеманың солардың тұрғысынан ... ... өз > ... ... ... ... ... алдында оқытушы әдістемелік тұрғыдан жан-жақты дайындалуы шарт, ол ... ... ... ... - ала мұқият таңдап алуы керек.
* Әрбір оқушы рөл ойнайды
* Оқушылардың ... ... рөл ... ... ... ... рөльдік ойында берілген тақырыпты қандай денгейде ашқандығы, жұмыстағы оқушылардың қабілетін, өзінің де ... ... Олар өз ... ... келтіріп, соңына жазбаша есеп береді. Егер олар өз қателерін анықтай алса, бұл жәйттер ойынның өз мақсатына ... ... ... ... ... ... келесідей тәсілдерді қолдануға болады: тестілеу, бақылау, интервью, сауалнама, өзін - өзі бағалау т.б.
Мысалы бағалаудың мына тәсілін қарастырсақ. ... ... оқу ... мен білімдерін өлшеу мүмкіндіктерін береді. Тесттерді әдетте жабық және ашық деп екіге бөледі.
Жабық тест дегеніміз келтірілген ... ... ... ... бірнешеуі дұрыс болатын тапсырма, оқушылар бұл жауаптарды таңдап көрсетуі тиіс. ... ... ... күйде берілген бір немесе бірнеше дұрыс жауаптарды іздестірмей, шығармашылық тұрғыдан шешім келтіруді талап етіп, келесідей тапсырмалардан турады:
* Өзіндік түсінікті ... ... ... Ой - өрісті дамытуға арналған шығармашылық жұмыстар
Бақылау- өткен тақырыптарды қайталау, пысықтау мақсатында бақылау парақтары таратылады. Кестедегі сұрақтардың жауаптарын ( + - ) ... ... >, > ... ... ... әрбір мұғалім жаңашыл, озық технологияны тиімді пайдалана білетіндей ізденімпаз болуы керек. Бұл баяндамам жас мұғалімдерді оқушыларға жаңа инновациялық ... ... ... ... ... білетіндей шебер болуға шақырады. Мұғалімнен, біріншіден оқушыларды өз бетінше іздендіретін, одан жаңа ... ... оқу ... ... ... ... ... талап етеді. Екіншіден, оқушылардың өзіндік іс-әрекетіне деген мұғалімнің көзқарасы өзгереді. Мысалы, пікірталасты 11-сыныптарда ... ... ... ... ... ... ... азамат етіп тәрбиелейді. Мұғалім жоғарыда айтылған диалог,пікірталас, рольдік ойындар мен бағалаудың тәсілдерін жақсы меңгеріп,орынды қолдана ... ... ... деген құлшынысы да, ынтасы да артады.
Б.Блум таксономиясы бойынша сұрақтар мен тапсырмалар үлгісі
ТҮРI
МАЗМҰНЫ
Үйренушілерге қойылатын СҰРАҚТАР
(мысалдар)
Үйренушілерге берілетін тапсырмалар
Таным мен ойлау ... ... ... ... тану арқылы есте қалай сақталғанын тексеруге бағытталады, мағлұмат пен деректердi еске түсiредi: тест тапсырмалары; қалдырып кеткен белгiлердi қою; жатқа ... ... мен ... ... ... ... ... айту.
-Мұнай тығыздығын анықтайтын құрал?
-Тығыздықты қандай әдіспен жүргізеді?
-Тұтқырлықтар түрлері ?
-Мұнай тұтқырлығын анықтайтын құрал? ... ... ... санап шығыңыз, еске түсіріңіз, атаңыз, назар аударыңыз, жаттаңыз
Төменгi ... ... ... ... ... оларды түрлендiру; есте сақталған мағлұматты басқаларға жеткiзу жолдарын айқындау. Ұқсастықтарды анықтау, айырмашылық ... мен ... ... суреттеу.
... төрт ... ... ... ... (интерпретация) - негiзгi идеяларды және олардың өзара ... ... ... Нелiктен?" сұрақтарына жауап іздену, "Салыстырыңыздар", "Айырмашылығын көрсетiңiздер" ... ... ... ... - мағынасын сақтай отырып, идеяларды таныс жүйеге, формаға
ауыстыру: формуланы сөзбен айтып беру, ... оқып ... ... ... ... өз ... ... Мысалдар - мәлiметтi, ойды дұрыс түсiнгендiктi көрсетедi.
4. Анықтамалар - атау немесе түсiнiктiң мағынасын өз ... ... ... және ... ... ... тұжырымдау (анықтамалар жаттанды немесе оқулықта келтірілгендерді қайталамауы ...
1. ... ... пен карбон қышқылы арасындағы айырмашылық қандай?
- реакциясы мен Бензол ... ... ... ... ... ... ... өзгешеліктерді, яғни түсiнгенiңiздi айтып беріңіз;
- Зерттеуiңiздi таблица жүзiнде ... ... ... ... ... жазып берiңiз.
3. Мысалдар: Тақырып (анықтама) бойынша мысал келтiрiңiздер.
4. Анықтамалар: 8-сынып оқушысына түсiнiктi болатындай етіп реакцияны ... ... Осы ... өз ... мысалмен түсiндiрiп берiңiз.
Аударыңыз, сөзбен қайта құрастырыңыз, сипаттаңыз, анықтаңыз, түсіндіріңіз, жеткізіңіз, ерекшелігін анықтаңыз, өз ... ... ... ... ... ... салыстырыңыз, айырмашылығын көрсетіңіз, ұқсастықтарын келтіріңіз, графикті оқып беріңіз, суретті түсіндіріңіз, өз сөзіңізбен айтыңыз, анықтаманы тұжырымдаңыз
Орта ... бiр ... шешу үшiн ... қолдану немесе iске асыру. Оқушы мұғалiмнiң көмегiнсiз таныс емес ... ... ... ... ... тек шешiмге емес, шешу процесiнiң құралуына да назар салуы керек, өйткенi шешу жолы ... ... де ... ... ... ... және ... көмірсулар туралы түсiнiк бар (Білім), олардың айырмашылығы да белгiлi (Түсiну), ендi олар химиялық реакиялардағы ... ... ... ... ... ... ... алуға және қайда қолдануға болады? Жасап көр. Не ... ... ... график жаса" тапсырмаларына сәйкес.
Интерпретация-лаңыз, қолданыңыз, пайдаланыңыз, көрсетіп ... ... ... ... ережесін сақтап орындаңыз, практикада қолданыңыз, иллюстрациия-лаңыз, ережелерге, формулаларға ... ... ... реттеңіз, структурасын салыңыз
Орта
ТАЛДАУ/анализ/ ҚОЛДАНУ
Зерттеу нысанының құрылымын анықтау мақсатымен оны ... ... ... ... әртүрлi бөлiктердiң қалайша жұмыс iстейтiндiгiн және нәтижеге қалай жеткiзетiндiгiн анықтайды, түсiндiредi.
Түсiнуден талдау мәлiметтi ... ... ... ... түрлерi:
1. Негiзiн тану;
2. Астарлы мағынаны ажырату;
3. Қозғаушы күшті (мотивацияны) анықтау.
* 1. Негiзiн тану - ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды көрсету үшiн оқушылар оның шеңберiнен шығуы керек), айтылған ойды дамыту.
* 2. Астарлы мағынаны ажырату /Подтекст/ - екi тұжырымның ... ... ... ... ... көрсетiлмеген шешiмдер, ассоциациялар, себеп-салдар келтiрiлуi мүмкiн).
3. Мотивация - себептердi айқындау. Оқушы тура және жасырын (астарлы) мағына мен ... ... өз ... ... ... ... ...
1. Негiзiн тану - Көмірсулардың өзара айырмашылықтарын келтiрiңiз;
- Химиялық қасиеттерінің айырмашылығын ... ... ...
- ... ... ... не алынады?
- "Гомолог"деген терминді қалай түсiнесiз?
3. Мотивация
- дегенді қалай түсінесің?
- Ашық тізбекті / тұйық тізбекті қосылыстар деп неге ... ... ... ... баға беріңіз, санап шығарыңыз, тәжірибе жасаңыз, тестілеңіз, салыстырыңыз, қарама-қарсы қойыңыз, ... ... ... ... ... ... ... сұраңыз, салыстырыңыз, мәселені шешіңіз, категорияларға бөліңіз
Ж
о
ғ
а
р
ғ
ы
СИНТЕЗ
Жаңа мазмұн тудыру мақсатымен элементтердi шығармашылықпен бiрiктiру. Болжау, шарттылық, мүмкiндiк ұғымдарын ... өз ... ... жаңа ... ... ... ... және нәтиже түрлерi:
* Шығармашылық жанрлар.
* Жоспар құрастыру немесе тәжiрибе қою, өткiзу.
* ... ... ... ...
1. ... жанрлар - Органикалық қосылыстардың көміртек тізбегінің құрылысы бойынша жіктелуі,Көмірсутектердің маңызды туындылары, Көмірсутектің жіктелуі туралы ... ... ... Мәлiмет бойынша барлық бiлiмдi тиянақтап, оны бiр жүйеге келтiрiп, жоспар немесе кесте құру (Тәжірибенi жоспарлап, нәтижесiн бақылау).
3. ... ... ... ... ... ... жоспарлаңыз, ұсыныңыз, жасаңыз, жазыңыз, сөзбен құрастырыңыз, құрастырыңыз/ ретімен қойыңыз, жинақтаңыз, шығармашылықпен орындаңыз, ұйымдастырыңыз, дайындаңыз, ... ... ... және ... ... мәселелер бойынша шешiм қабылдап, оны дәлелдеу.
Оқушылар өз ойларын, идеяларын, пайымдауларын мазмұндап, оларды негiздеуi қажет. Бұл деңгейде олар өз ... ... ... жүйелiлiк, дәйектiлiкке негіздеуі қажет.
"Сiздiң ойыңызша бұл дұрыс/бұрыс, маңызды ма/емес пе, жақтайсыз ба/ қарсысыз ба?" деген пiкiрталас, полемика мен ... ... ... ... ... асырылады.
Тиянақтаңыз, салмақтаңыз, бағалаңыз, рейтингілеңіз, салыстырыңыз, қайта қарастырыңыз, рет-ретімен қойыңыз, сұрыптаңыз, ... ... ... не ... шығаратын дәлелдер келтіріңіз
Жоғарғы
Қазақстан Республикасының Заңында: , - деп, ... беру ... одан ары ... ... ...
Қазіргі кезеңде Республикамызда білім берудің жаңа жүйесі жасалып, қазақстандық білім беру жүйесі әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт ... ... беру ... ... ... ... отырған басты міндеттерінің бірі - оқытудың әдіс-тәсілдерін үнемі жетілдіріп отыру және қазіргі заманғы педагогикалық технологияларды ... ... ... ... ... сай ... мен білім беруде мұғалімдердің инновациялық іс-әрекеттің ғылыми - ... ... ... ... ... бірі. Жаңа педагогикалық технологиялар - бұл білімнің басында мақсаттарымен біріктірілген ... мен ... оқу - ... үрдісін ұйымдастырудың өзара ортақ тұжырымдамасымен байланысқан міндеттерінің, мазмұнының, формалары мен әдістерінің күрделі және ашық жүйелері, мұнда іс-әрекет оқушының дамуына жағымды ... ... ... ... ... ... ... объектісі - сол пәнді оқыту әрекеті. Химияны оқыту методикасы ғылыми оқыту әрекетін ... ... ... ... жеке ... ... солардың ішінде химияны оқыту методикасы дидактиканың ашқан жаңалықтарына сүйенеді, оларды өзінің методологиялық негізі ретінде пайдаланады. Химияны оқыту ... ... ... ... ұштасып жатады, оқушылардың химия объектілерін танып-білу әрекетінің ерекшеліктерімен де сипатталады.
Химиялық орта білім беру бір-бірінен бөліп қарауға болмайтын үш ... ... ... Ол ... ... ... және ... мақсаттары деп аталады.Химия пәнінің білімдік, тәрбиелік және ... ... ... орта ... ... ... ... аға ұрпақтардың жинақтаған тәжірибесі негізіндегі білімді логикалық және дидактикалық өңдеуден өткізіп, түсінікті етіп беру. ... ... ... ... жеке адамды жан-жақты және кешенді оқыту, тәрбиелеу және дамыту.
Қазақстан мектебінің алдына қойылып отырған мақсаты инновациялық оқыту технологиясы арқылы оқу мен ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту бағытында өскелең ұрпаққа жүйелі, ... ... беру ... ... Пәнді оқытуда қолданылатын жаңашыл әдістерді қолдану тиімділігі төмендегідей:
- Интербелсенді әдіс-тәсілдерді пайдаланып, оқушылардың танымдық ... және ... ... ...
- ... ... дәстүрлі білім беруге қарағанда оқушыларда алған білімді жүйелеу;
-Интербелсенді әдіс-тәсілдерді пайдаланғанда мұғалімнің уақытын үнемдеу және тиімді қолдануға мүмкіндік береді.
Оқушыларға ... ... ... ... сабақ басты орын алады. Сабақ - өте күрделі, жан - ... көп ... ... ... ... Сабақ мақсат қоюдан басталады. Қазіргі кезде сабаққа қойылатын мақсаттың үш түрі белгілі, олар: жалпы педагогикалық ... мен ... ... (оқи білу ... ... ... (химия пәні бойынша білім мен іскерлікті қалыптастыру, дүниетанымдық көзқарастарды түсініп, қорытындылар жасай білуге үйрету) мақсаттардың ... ... іске ... ... барлық формасында жақсы нәтижеге жету үшін бір формадан екінші формаға ауысып отыру оң нәтиже береді. Жаңа сабақтың материалын оқуда ұжымды ... ... ... формаларын қолдану оқушылардың белсенділігін, өз бетінше жұмыс істеу және ... ... ... ... оқушылардың өзіндік жұмыстарынсыз болмайды. Ол- оқушылардың алдына қойған мақсаттарын орындау ... ... ... орындау арқылы оқушылар көрсетілген бағдарламалық білімді, жаңа біліктер мен дағдыларды игереді, өзіндік шығармашылық қабілетін дамытады, ... ... ... ... ... пәні бойынша сабақтың бес типін көрсетуге болады: ... ... мен ... ... ...
2. Сарамандық білімді, дағдыны, іскерлікті жетілдіру және қалыптастыру ...
3. ... ... ... қорытындылау, жалпыламалау сипатындағы сабақтар.
4. Білімді бақылау, тексеру, ... алу ...
5. ... құрама комбинациялы сабақтар.
Химия сабағындағы оқушылардың өзіндік жұмыстары сан алуан сарамандық сабақтар, сарамандық ... ... ... ... ... бойынша реакциялардың теңдеуін құрастыру, жаттығуларды орындау, бақылау және тексеру жұмыстарын орындау, оқулықпен жұмыс, анықтамалар және әр түрлі қосымша әдебиеттермен жұмыс, ... ... ... ... ... ... материалдарын өңдеу т.б.
Химия пәнінен химия ғылымына ... ... ... ... ... ... Бұларға теориялық немесе сарамандық жұмыстарды орындауға байланысты тапсырмалар, ғылыми баяндамалар, ... ... ... ... ... ... мен көрнекіліктер әзірлеу, талдауға, синтездеуге байланысты зерттеулер, олимпиадалық есептерді шығаруға дайындық, жарыс кештеріне ... т.б. ... ... ұжымы бір тақырып не бір жоспар бойынша екі-үш адамнан құралған шағын топқа біріктіліп, бөлініп ... ... ... да ... ... ... бірлесіп орындап, есептерді бірлесіп шешеді, стендтер әзірлейді, көрме ұйымдастырады, ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізеді.
Химиялық танымжорықтар оқытудың өмірмен, өндіріспен және қоғамдық ... ... ... ... ... Өндірістік танымжорықтар мектепте оқылатын теориялық материалды өндіріс тәжірибесімен ... ... ... ... ... ... әр ... жетілуіне жәрдемдесе отырып, олардың политехникалық ой-өрісін де дамытады. өндірістік технология мен ... ... ... ... ғылыми ұстанымдарымен де танысады.өндірістік танымжорықтардың саяси-идеялық маңызы аса зор, ... олар ... ... ... құрылыстарының даму қарқынын, ғылымымыздың, техникамыздың барлық табыстарын біле отырып, ұлттық мақтаныш сезімін тудырып, отан сүйгіштікке, халықтар достығына тәрбиелейді. Химия ... ... ... ... ... ... болғанымен жалпы өндірістік танымжорықтардың маңызын ұмытпаған жөн. өндірістік танымжорықтар сабақ үстінде, үйірме сабақтарында және сыныптан тыс ... ... ... ... ... жинақтауға мүмкіндік береді.
Химияға деген қабілеттіліктерді дамыту үшін мүмкіндігінше оқушылардың өзіне тапсырмаларды көбірек етіп ... ... ... ... ... шешу тәсілдерін біртіндеп түсіндіру қажет. Химия ғылымы мен химия өнеркәсібінің мәні - осы саладағы жүмыстардың жемісті болуы - ... ... ... ... ... құбылыстарды ой жүгірте талдай білуді оқытудың алғашқы қадамынан бастап-ақ дамыту қажеттілігін талап ... ... тән осы ... және ... басқа да, мысалы тәртіптілік, зейіндік, жұмысқа ептілігі, жинақылық тәрізді қасиеттер тек оқушылар сынақ тәжірибе жасауды сынақ тәжірибелік теория негізінде оқып-үйренумен ... ... ғана ... ... ... ... ... оқушыда ақыл-ой және сарамандық іс-әрекеттің дараланған сипаты қалытасады, бірте-бірте ақыл мен ... ... ... тән ... қасиеттер дамиды, әдеттегі ғана емес, сонымен бірге ... және ... ... жаңа ... шеше білу ... пайда болады.
Сонымен қорыта келсек, сабақтағы ең басты және оны анықтаушы кӛрсеткіші оның мазмұны, ... ... ... ... шеберлігін арттыру жӛніндегі, істі ұйымдастырудың әдістемелік жағы болып табылады. Химияны оқытуды ұйымдастырудың барлық формаларында ... ... ... ... ... пен берік білім меңгеруін, оқу еңбегінде және алған білімін іс-жүзінде ... ... пен ... ... сол ... оқушылар өздерінде дүниетану көзқарасын қалыптастыруын қамтамасыз ету - мұғалімнің парызы ... ... ... ... ... ... ТАРАУЫН ОҚЫТУДА ИНТЕРБЕЛСЕНДІ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ
мұнай мен мұнай ... ... ... ... мен оны айдау үдерістері, мұнай фракциялары, өнімдері, олардың қолданылу аясы туралы ... ... ... тез ... қысқаша мәтін түрінде құрастырып, мұнай және өның ... ... ... ... ... ... ... арналған сұрақтар, ойындар, қысқа мерзімді тесттер арқылы, яғни интербелсенді оқыту әдісін қолдана отырып ... ... ... ... ... әдістемеде қолданылатын ойындар мен бақылау түрлері нәтижесінде оқушылар сабаққа белсене араласады. Оқушылардың дәлелдерін ортаға салу арқылы өз ... ... ... батыл болуға үйретеді. Дидактикалық ойын нәтижесінде оқушының сабаққа қызығушылығы ... ... ... ... іске қосу ... оқығанын берік есте сақтауға мүмкіндік жасайды. Берілген білім бойынша өз бетінше іздену, түсінік беру, қорытынды жасау, оның күнделікті сабақты ... ... ... және ... ... ету ... қызмет атқарады, оқушылардың жеке шығармашылық қабілеттерін ашық ізденіс жұмыс-тарына бағыттайды. Нашар ... ... өзі ойын ... ... ... зер сала ... ... ойшыл, қытай философы Конфуцийдің деген да-налық ... осы ... ... ... ... ... жіктемесі, бақылаудың жіктемесі
Бақылау
Ойын түрі
Мақсатты қолданудағы мәні
Жаттығу ойындары
Танымдық бақылау
ойындары
Білімді белсенді меңгеруге оқушыларды ынталандыру
Білімді қабылдау мен ... ... ... ... Веен ... қайсысы артық, сызықтық диктант, терме диктант
Аукцион, химиялық эстафета, затты табыңыз
Пысықтауға арналған сұрақтар
1.Әлемдік мұнайдың қоры қанша ?
2.Көмірсутектік шикізат қоры бойынша Қазақстан ... ... ... мұнай-газды кен орындарының алып жатқан аумағы қандай?
4, Еліміздегі мұнай-газ кен орындары бар 6 облысты атаңыз
5.Маңғыстау ... ... кен ... ... облысындағы ашылған көмірсутекті кен орныдарының саны
7.Батыс Қазақстанда барланған газдың %-ы?
8.Ең төрт ірі мұнайгазконденсаттық кен орындарын атаңыз
9.Мұнайдың физикалық ... ... өнім бе әлде ... па?
11.Мұнай құрамында көмірсутектерден басқа қандай қосылыстар болады?
12.Мұнайдың механикалық ... не ... ... ... ... кімдер қай жылы ойлап тапты?
14.Мұнайды айдаудың алғашқы тәжірибесін кім ойлап ... ... ... өңдеу процесі неден кейін жүргізіледі?
16.Мұнайды бірінші өңдеу процесі неге негізделеді?
17.Мұнайды бірінші ретті өңдеу кезінде қандай өнімдер алынады?
18.Екінші ... ... ... не ... газдан (метаннан) сутегі, күйе, ацетилен, хлор туындыларын алу реакцияларының теңдеуін құрастырыңдар.
20.Мұнайға серік газдардан қандай өнімдер ... ... және ол не үшін ... ... ... ... двигательде неге оңай от алатынын түсіндіріңдер?
22.Мұнайға серік газдағы бутанды химиялық жолмен пайдалану бағытын ... ... ... ... ... ... құрамы қандай?
24.Мұнайға серік газ құрамына қандай көмірсутегілер кіреді?
25.Табиғи газ құрамында 92% метан, 4% этан, 2% пропан, және жанбайтын газ бар. 1м³ осы ... жағу үшін ... ... ... ... ... дұрыс емесін сызып көрсет
Мысалы: Мұнай -
сұйық, жанғыш ... ... ... суда ... ... ауыр өнім
1.Мұнай -
шикізат қоспа
өнім ... ... ... ... ... ... өнімдер алынады
парафин кокс
мазут пластмасса
3. Мұнайды бірінші ретті айдаудан ... ... ... өтуі ... ... ... ... өңдеудің екінші ретті үдерісіне не жатпайды
риформинг ректификация
пиролиз ...
5. ... ... ... ... ... ... алынады?
бензин керосин ... ...
6. ... ... - ... ... үдеріс екінші ретті үдеріс
физикалық құбылыс химиялық құбылыс
7. Мұнайды құрамында кездесетін ... - ... ... көмірсутегілер
циклоалкан алкен, диен
8. Мұнай құрамында кездесетін механикалық қоспалар
құм,саз күкіртті, ... ... ... ... тұздары бар су ...
9. ... ... ... әртүрлі температурада қайнайтын ...............алынады.
көмірсутегілер сутегі ... ...
10. ... құрамында кездесетін қатты бөлшектердің мөлшері..............болу керек?
1,5% ... ... ... ... ... ... ... өнімдері, оны өңдеу үдерістері туралы ұғымдарды ажырата алады.
Жаттығулар
1. ... ... ... мен ... ... .... ... ...
2.Ауыр көмірсутектері басым ( ауыр мұнайлар) мұнайларда ..... аз болады.
3. Мына параметрлерді (γ, 20, ρ 4, ρ 4, t ) ... ... ... ... - ... - ... 4 - .....
4. Мұнай тығыздығын ... ... ... ... ... ... ... тығыздығы орташа ...-нен ...-ға дейін ауытқып отырады. Тұтқырлығы жоғары, шайырлы мұнайлардың тығыздығы ...-ге жақын
7. Мұнай мен мұнай өнімдерінің ... ... ... болады?
8. Мұнайдың және мұнай өнімдерінің тұтқырлығы немесе ішкі үйкелісі .... байланысты болады.
9.Тұтқырлықтар түрлері?
10.Мұнай тұтқырлығын ... ... ... ... дегеніміз не?
12. Кинематикалық тұтқырлық дегеніміз не?
13. Шартты тұтқырлық дегеніміз не?
14.Тұтқырлық шамасына ... ... ... ... ... ... Өздігінен тұтану температурасы дегеніміз не?
17. Тұтану температурасы деп белгілі бір ... ... ... ... ... ... жаңа ... және ... с қана жанатын температураны айтады.
18. Ауыр мұнай қалдықтары ...ºС-та өздігінен тұтанады, ал ... тек ..... ... ... ... өздігінен тұтанады.
19. ... немесе .... болғанда, мысалы статикалық ... ... ... ... ... күрт ... Жеңіл мұнай өнімдері өрт қауіпті және жарылыс қауіпті болады.
20. Ең жоғары тұтану температуралары... көмірсутектерге тән болады.
21.Тауарлық тасымалдау ... және ... ... мұнайды (мұнай өнімдерін) пайдалануды күрделендіретін құбылыс?
22. Мұнай өнімінің қату температурасын ... ... ... - ..... ... ... ... көп ... қату температурасы соғұрлым жоғары болады.
23.Мұнайды (мұнай өнімдерін) ... ... ... ... ... соғылуынан немесе үйкелуінен ..... пайда болады. Статикалық электрліктің жинақталуымен күресудің сенімді әдісі - .... ... ... ... ... ... ... қандай қосылыстар әсер етеді?
26. ..... және.... йодты, күкіртті, күкіртті қосылыстарды, түрлі шайырларды, өсімдік пен жануар майларын ... ... ... ... ... ... май шығаратын, лак-бояу және өнеркәсіптің басқа да салалары үшін еріткіш ретінде арнайы ..... фрак-цияларды шығарады.
28. ..... түрлі газдар: ауа, көміртек ... және ... ... газ ... ... және басқалар ериді.
29. Көмірсутектердің ішінде суда нашар еритіні ...., сәл жақсырақ ... ... .... ... болып табы-лады.
30. Газдың сапасын төмендететін компоненттер - ...
31. ..... мен ..... ... ... ... ... агре-гаттық күйде бола алады.
32.Сұйытылған газдар құрамына қандай қосылыстар кіреді№
33. Әр түрлі газ кен орындарындағы ... ... ... ... (ауа бойынша) ... -дан .... -ге дейін ауытқиды.
34.Газдардың тұтқырлығының ... ... ... ... Керосиндердің, майлардың, мазуттардың және басқа да ауыр мұнай ... өрт ... .... мен ...... ... бір ауа ... бар ... ... ... булары бөтен
.... көзі бар болғанда, оталатын (жарылатын) жарылғыш қоспа түзеді.
37. .... фракциялар үшін тығыздық бензол және оның ... ... ... ... артады
38. Шартты тұтқырлық немен өрнектеледі?
39.Тұтану температурасы әрқашанда оталу температурасынан .. болатыны түсінікті. Мұнай өнімі неғұрлым .... болса, ол ... ... ... ... да, оның шегі ... ... ... .... газдарды құбырмен айдау кезіндегі түрлі есептеулерде және тау жыныстарының микроарналары бойынша газдардың қозғалуына ... ... әр ... ... ... мәні зор. ... ... аумағындағы мұнай құбырларының таралу сызбасы
Мұнайды үздіксіз айдау қондырғысы қандай ... ... ... ... ... сипаттаңыз
5.Түтікті пеш ішінде мұнай қанша ºС-қа қыздырылады?
6.Мұнайды айдау үдерісінің крекингілеуден айырмашылығы неде?
7.Мұнайды зертханалық айдау қондырғысы мен ректификациялық айдау қондырғысына ... ... ... ... ... ... ... фракциялар алуға болады?
9.Әр фракцияның қайнау температураларының айырымын көрсет
10.Мұнай құрамында қандай ... ... ... қай ... ... қалпақ дегеніміз не?
13.Құйып алушы стакан қызметі
14.Шығу тетігі қай жерде орналасқан?
15.Шығу тетігінің қызметі
▲Оқушы дәптеріне сия төгіліп ... ... ... ... ... қалды. Керекті сөздерді тауып орнына қойыңыз.
Ректификациялық колонна - биіктігі
метр, кей жерлерде ... ... ... ... ... ... ... деп ... ... бар ... ... орналасқан.
Сіз білесіз бе?
Б.з.д.347 жылы Қытайда мұнайды алу үшін алғашқы ұңғымалар бұр-ғыланды, құбырлардың орнына бамбуктың іші қуыс ... ... * ... жылы ... Азербайжан аумағынан өткен, итальяндық Марко Поло, жергілікті тұрғындар жер бетінен ағып жиналатын мұнайды жинаған деп мәлімдеді. Шамамен осы уақытта ... ... ... деп ... * ... жылы ... түбегінде Бакудан алыс емес жерде әлемдегі қазіргі типті алғашқы мұнай ... ... ... * ... жылы ... геологы Абрахам Геснер алғаш рет керосин ойлап тапты, ал 1857 жылы керосин шамы ойлап шығарылды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... кит майының орнын керосинмен алмас-тыру өте әйгілі де қолайлы және тұрғындық жайларға жарық беру үшін арзандау қуат ... ... * *
сөзі ... ... мағынаны білдіреді. Себебі мұнай алғашқы уақытта бөшкемен тасымалданған.Мұнай баррелі 42 галлонға тең.
1 ... * ... ... ... ... ... мәліметтер 1717 жы-лы алынды.1892 жылы Оңтүстік Ембі аумағында - Доссорда, Ескінде және Қарашоңғылда ... ... ... дәлелдейтін бірнеше ұң-ғымалар бұрғыланған болатын
* * *
1899 жылы ... ... ... ... 40 ... ... алғашқы қазақстандық мұнай фонтаны алынды.
* * ... ... ... балық майын 400ºС-қа қыздыру арқылы одан мұнай алады.
* * ... ... ... ... құйып оған тұтанған сіріңкені жақын-датсақ, онда бензин жанады. Ал, егер оған ... ... ... ... онда ол ...
* * ... ... ... ... 1745 жылы ... Ухта ... шаруашылығында құрылды.
* * ... ... 1891 жылы орыс ... ... ... ол ... Қазан төңкерісінен кеін жүзеге асты.
* * ... ... 15% ... ... ол ... үнемделеді
☺ Химиялық эстафета ойыны
Оқытушы қолына кез-келген затты ұстап (мысалы допты, қаламды алып) кез-келген оқушыға ... ... ... ... ... ... ... * *
1899 жылы Орал-Ембі ауданында Қарашоңғылда тереңдігі 40 ... ... ... ... ... ... алынды.
* * *
Неміс ғалымы ... ... ... 400ºС-қа қыздыру арқылы одан мұнай алады.
* * *
Егер тостағанға азғантай бензин құйып оған тұтанған сіріңкені ... онда ... ... Ал, егер оған ... миллилитр тетрахлорметан құйсақ, онда ол сөнеді.
* * ... ... ... ... 1745 жылы ... Ухта ... шаруашылығында құрылды.
* * ... ... 1891 жылы орыс ... ... ... ол ... Қазан төңкерісінен кеін жүзеге асты.
* * *
Егер бензинге 15% метанол қоссақ ол әжептәуір ... ... ... ... ... ... физикалық қасиеті немесе химиялық қасиеті, қолданылуы немесе алынуы иә болса қай ғалымның ашқаны туралы мәліметтер беріледі. Оқушы жасырылған заттың қай зат ... ... ... ... және ... ауадан екі еседей жеңіл газ. Ол табиғатта өсімдік және жануарлар ағзалары қалдығының ауасыз жерде ыдырауы нәтижесінде түзіледі. ... ол ... ... тас ... ... ... ... отын ретінде тұрмыста және өндірісте пайдаланатын табиғи газ құрамында кездеседі.
(Метан)
1.Сұйық, жанғыш қоңыр түсті пайдалы қазба, ... - 700-1040 ... ... ... әрі суда ... ... Ол ... айдау арқылы алынады, одан битум алып, жолға төсейді. ... зат ... ... оның ... С8Н18-С14-Н30 көмірсутегілері кездеседі.
(............)
4.Балық майын 400ºС-қа қыздыру арқылы алынған ... ... ... ... ... зат.
(............)
5.Сапасы октан санына тәуелді болатын зат.
(............)
Бұл ойын арқылы кез-келген затты жасыруға болады.
☺Аукцион ойыны
Бұл ойын арқылы кез-келген ... ... ... ... ... ... тәртіппен жүреді:
* Кез-келген пікірін білдіргісі келетін оқушы қолын көтеру керек;
* Дұрыс жауабын берген оқушыларға ... ... ... Ең соңында кім көп таяқша жинайды, зат сол адамға сатылады.
Мысалы:
Аукционер: Бірінші болып сатуға органикалық зат метанды ... ... ... жерін көп айтса, зат сол адамға саты-лады. Әр қолданылуын айтқан адамға қызыл таяқшаны беріп тұрады.
Оқушылар:Біреуі отын ретінде ... десе ... ... ... ... ... ... алуда келесі оқушы күйе, сутегі алуда қолданылады дейді.
Аукционер: Келесі сатуға қойылатын заттар - бензин, ... ... (Бұл ... ... ... ... ... болады.)
☺ Тұлғаларды табыңыз ойыны
Бұл ойында кез-келген химик ғалымдар жасырылады. Олардың өмірбаянын, ашқан жаңалығы туралы деректер беріледі. Осы деректер бойынша ... ... ... табу керек.
Мысалы:
Семьясындағы ең соңғы - он жетінші баласы.
Спектрлі анализдің негізін салды.
Периодты жүйені ... ... ... ... диссертациясын қорғады. Физикалық химияға яғни химиялық кинетика ерітінді және газдар, электорхимия, термодинамикаға үлесін қосты. Сондай-ақ мұнайдың пайда болуы жөніндегі ... ... ... ... Оның ... ... мұнай Жер қойнауында жинақталған сумен металдардың карбидінен түзілген.
(Менделеев ... 1823 жылы ... ... ... ... ... Осылайша, көптеген мыңдаған пұт (керо-синді) Моздока қаласынан басқа жаққа тасымалдайды.
( .........................)
2. Америкада 1833 жылы ... ... ... ... ойлап тапты.
( .........................)
3. Өнеркәсіптік крекинг-үдерісін 1891 жылы тапқан орыс ...
( ... 1849 жылы ... рет ... ойлап тапқан Канада геологы
( ..........................)
5.1264 жылы қазіргі ... ... ... жер-гілікті тұрғындарды жер бетінен ағып жиналатын мұнайды жинаған деп мәлімдеген ... ... ... ... ... ... ... магистратура диссертациясын қорғады. Физикалық химияға яғни химиялық кинетика ерітінді және газдар, электорхимия, термодинамикаға ... ... ... ... пайда болуы жөніндегі бейор-ганикалық теорияны ұсынған ғалым. Оның теориясы бойын-ша мұнай Жер қойнауында жинақталған сумен металдардың карбидінен түзілген.
(Менделеев Д.И.)
6.Инженер ... ... ... ойлап тап-қан,мұнайдың кейбір сорттарынан алынған циклогексаннан бензолдың алынатынан айтқан, органикалық катализ туралы ілімнің негізін қалаған, мұнай химиясы айна--ласындағы сұрақтармен ... ... ... ... ...
( .........................)
Венн диаграммасы
Бұл диаграмма арқылы екі ... ... яғни ... ... ... ... ... пен айырмашылық анықталады. Мысалы,
1)термиялық крекинг пен катализдік крекингті;
2)крекинг-бензиннің құрамы мен тікелей айдалудан ... ... ... ... ... айдау арасындағы айырмашылық пен ұқсас-тықты
Венн диаграммасы арқылы көрсет
♠ Тірек - конспект ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... - ... ... ... берілген зат туралы мәліметтерді еске түсіреді. Тірек - конспектіні кез- келген тақырып барысында қол-дануға болады
... ... ... сызады, мұғалімнің оқыған сөзі дұрыс болса, белгісін, қате болса > белгісін қояды. Мұғалімі қанша сұрақ ... ... ... ...
- - ^
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... ... қанықпаған көмірсутегіге жатады.
* Этилен сұйық зат.
* Қанықпаған көмірсутегілер ... ... ... ... ... ... - ... қоңыр түсті пайдалы қазба, тығыздығы - 700-1040 кг/м³ судан ... әрі суда ... ... ... Мұнай - жоғары сапалы мотор отындарын ала
* Мұнай құрамы оның алынатын кен ... ... ... ... құрамында тармақталған көмірсутегілер пентаннан деканға дейінгі көмірсутегілер, циклопентан мен циклогексан және ... ... ... ... ... ... ... қайнайды.
* Ректификациялық колонна ішінде жылан тәрізді ирелеңдеп орналасқан ... ... ... колонна ішінде көлденең тәрелке деп аталатын тесіктері бар бірнеше ондаған қалқалар ... ... пеш ... ... буланып, конденсацияланады.
* Мазут - мұнайдың қалдығы
* Ректификациялық ... - ... 40 ... диаметрі 3 метр кей жерлерде 50-60 метрге дейін жететін, мырыштан жасалған цилиндр
* Петролеум эфирінің құрамына жеңіл ... ... - ... және гексан кіреді.
* Булануы нашар көмірсутегілер алғашқы тәрел-кеге жиналып, бензин фракциясына айналады
* Алынған фракциялар ... бір ... ... шығарылады. Олар бұдан кейін карбон қышқылының, сілтінің ... және ... да ... ... ... ... Мұнайды айдау - химиялық құбылыс, ал ... - ... ... диктант арқылы әр түрлі тақырыптардағы сұрақтарға бір мезгілде жауап беруге болады.
1
СН4
+
4
С3Н8
+
2
С2Н6
+
5
С5Н10
-
3
С6Н6

6
СН2
Н2С СН2 ... ... ... ... ... ... ... бірінші ретті өңдеуден алынған өнімдерін +, үдерістерді-, құрылғыларды ^, мұнай құрамында ... ... ○, ... белгілеу арқылы қысқа мерзімде өткен тақырыптарға шолу жасауға болады.
1
мазут
9
лигроин
2
крекинг
10
битум
3
С6Н6
11
СН2
Н2С СН2 ... ... ... ... кезінде алкан+, алкен-, алкин, циклоалкин^, аромат көмірсутек ○, диенді көмірсутек
= белгісімен ... ... ... ... өткен тақырыптарға шолу жасауға болады.
Тест тапсырмалар
1.Сұйық отындарға төмендегілердің қайсысы жатады:
А) бензиндер,реактивті,дизельді,қазандық, пеш отындары;
Ә) индустриалдық, компрессорлық, ... ... ... ... ... ... нафтендер, алкандар
2. Авиациялық бензин маркалары;
А) В1 50-52, В2 52-54, В3 54-56, В4 56-58)
Ә) АС-6 ... АС-8 (М8Б), АС-10 (М10Б)
Б) ... ... Б-91/115,Б-70.
В) А-66, А-72, А-76, АИ-93, АИ-98
3.Автокөліктік бензин маркалары:
А) В1 50-52, В2 52-54, В3 54-56, В4 56-58)
Ә) АС-6 ... АС-8 (М8Б), АС-10 (М10Б)
Б) ... ... Б-91/115,Б-70.
В) А-66, А-72, А-76, АИ-93, АИ-98
4.Авиакеросиндер сорттары:
А) (Т-1,ТС-1,Т-2); ... ... ... А-66, А-72, А-76, АИ-93, ... отын ... ... (Т-6,Т-8,РТ)
Ә) (ДА,ДЗ,ДЛ,ДС)
Б) (А,С,З,Л)
В) А-66, А-72, А-76, АИ-93, АИ-98
6.Авиакеросиндердің маркаларының бір-бірінен айырмашылығы неге байланысты:
А) фракциялық құрамы,меркаптанды күкірт мөлшері
Ә) қату ... мен ... ... ... ... ... ... кристалдану температурасы:
А) 80ºС
Ә)70ºС
Б) 90ºС
В) 60ºС
8.Дизельді отын маркалары бір-бірінен айырмашылығы неге байланысты:
А) фракциялық құрамы,меркаптанды күкірт мөлшері
Ә) қату ... мен ... ... ... ... цетан саны
9.Автотракторлық, тепловоздық, кеме дизельдерінің қату температурасы:
А) -70- 20ºС
Ә) -60-20ºС
Б) -55-10ºС
В) ... ... ... үшін қату температурасы;
А) -70- 20ºС
Ә) -6+20ºС
Б) -5+10ºС
В) ... ... ... ... элемент
А) темір
Ә) ванадий
Б) мыс
В) алюминий
12.Қазандық отын үш сортта шығарылады:
А) флоттық мазут, жылыту мазуты, ... ... ... мазут;
Ә) турбиндік, компрессорлық, пештік;
Б) авиациялық, дизельдік, турбиндік;
В) майлағыш, кеме, станоктық
13.Майлағыш майлар........, ........., .........., ..............болып бөлінеді
А) бензиндер,реактивті,дизельді,қазандық, пеш отындары;
Ә) ... ... ... ... ... парафиндер, церезиндер
В) алкендер, нафтендер, алкандар
14. Индустриалдық май түрлері:
А) велосит, вазелин, ұршықтық, сепараторлық, илекті
Ә) ... ... ... ... авиациялық, реактивті
15.Тоңазытқыш машиналарының маркалары:
А) (Т-1,ТС-1,Т-2); (Т-6,Т-8,РТ)
Ә) (ДА,ДЗ,ДЛ,ДС)
Б) (ХА, ХА-23,ХА-30, ХФ12-18, ... ... ... май ... ... ИС-12,ИС-20, ИС-30, ИС45, ИС-50
Б) (ХА, ХА-23,ХА-30, ХФ12-18, ХФ22-24, ХФ22с-16)
В) (ДА,ДЗ,ДЛ,ДС)
17.Бу және су турбиналарының мойынтіректерін салқындату мен майлауға арналған май
А) ... ... ... ... Цилиндрлерге, клапандарға, ауа компрессорларына арналған май
А) сепараторлық
Ә) компрессорлық
Б) турбиналық
В) цилиндрлік
19.Компрессорлық майлар маркалары
А) (ХА, ХА-23,ХА-30, ХФ12-18, ХФ22-24, ХФ22с-16)
Ә) (ДА,ДЗ,ДЛ,ДС)
Б) ... ... (К-12, ... ... мына ... ... авиациялық, автокөліктік, автотракторлық, дизельдік
Ә) авиациялық, автокөліктік, цилиндрлік, дизельдік
Б) авиациялық, реактивтік, автокөліктік, автотракторлық
В) авиациялық, турбиналық, ... ... ... -
А) ... ... майлары
Ә) Автотрактор майы
Б) Авиациялық
В) Дизельдік май
22. МК-8, МК-6, ВНИИНП-50-1-4ф, 36/1, 36/1-к
А) Авиациялық мотор майы
Ә) Турбовинтті мотор майы
Б) Турбореактивті авиациялық ... ... ... майы
23.Дизельді майлардың қолданылу жағдайына байланысты сапасының көрсеткштері:
А) тұтқырлық, тығыздық, температура
Ә) тұтқырлық, кристалдану
Б) тұтқырлық, тұтқырлық индексі, қату ... ...
24. ... мен ... трансмиссияларын майлау үшін ар-налған май
А) Трансмиссиондық
Ә) Трансформаторлық
Б) Дизельді
В) трактор майлары
25. ... ... ... ... ... майлағыш сабындар, мазь және паста тәрізді мұнай өнімдері, антифрикциялық, консервациялық, нығыздаушы
Б) беттік-активті заттар
В) парафин, церезин, ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
А)автотракторлық - А, қару-жарақ заттары үшін - В,теміржол - Ж, теңіздік - М
Ә) автотракторлық - А, ... - Т, ... - ... ... - А, ... - ... авиациялық - А, реактивті - Р, теңіздік - М
27.Тамақ ... ... ... В1 50-52, В2 52-54, В3 54-56, В4 ... П-1, П-2, ... (Т-1,ТС-1,Т-2); (Т-6,Т-8,РТ)
В) (К-12, К-19)
28.Жол құрылысына, гидрооқшаулау, электроқшаулау мен асфальттік лактарға, полиграфиялық бояулар алу үшін ... ... ... Битумдар
В) Гудрондар
29.Битум маркаларының бір-бірінен айырмашылығы
А) қату температурасы, балқу температурасы
Ә) қату температурасы, кристалдану температурасы
Б) қату температурасы, ... ... ... ... ... ену тереңдігі ... ... ... ... қолданылуына қарай.................... бөлінеді
А) жол, құрылыстық, жоғары балқитын битумдар (рубракс)
Ә) автокөлік, авиация
Б) трактор, реактив
В) жол, кеме ... ... ... ... шикізаты болып табылады және каучуктің күшейткіші мен толықтырғышы ретінде қолданылады
А) парафин
Ә) церезин
Б) техникалық ... ... ... ... үшін ... ... қолданылады
А) парафин
Ә) церезин
Б) техникалық көміртегі (күйе)
В) нафтен
33.Анод массасы өндірісі үшін алюминий мен графитті ... ... ... ... көміртегі (күйе)
Ә) мұнай коксы
Б) алкан
В) парафин
34.Майлағыш-салқындатқыш мұнай өнімдері
А) бензол, толуол, нафталин
Ә) вазелин, парафин, церезин
Б) эмульсолдер, пасталар, сульфофрезол
В) мұнай ... ... ... ... және ... ... ... толуол
Ә) вазелин, паста
Б) эмульсол, паста
В) асидол, сабыннафт
Тапсырма
Өткен тақырыптардағы сөйлем ... ... орны ... ... сөздерден сөйлем құрастыру керек. Құралған сөйлем дұрыс, мағыналы болуы шарт.
1.Дизельдер, тез, отын, ... үшін ... ... ... газойльдік, қолданылады
2.Отындардың, тұтынушылық, дизельді, ең, қасиеті, маңызды, жұмсақ, қозғалтқыштың, болып, дүрсілсіз, жану,
біртіндеп, табылады, жұмысы, қабілеттілігі, мен, қалыпты, ететін, ... ... ... мен. ... олардың, тез.
3. Жарамсыз, өнімдер, ароматталған, отындар, күшті, ретінде, ароматталған
4. Оталу, болады, парафинді, өте, көмірсутектердің, төмен, өздігінен, температуралары
5. Қабылданған, цетандық сандар, ... ... ... ... ... ... ұқсас, қасиеттерін, үшін
6. Көмірсутектерде, ең, болады, саны, цетан, ... ... ... ... алкандардың, цетан, молекулаларының, санын, төмендетеді
8. Жоғары,отынның, саны, болады, дизельді, цетан, неғұрлым, болған, сайын, оның, солғұрлым, жақсы, қасиеттері, ... ... Қос, ... ... байланысты, көмірсутектің, де, енгізу, санын, цетан
10. Тән, төменгі, ең, цетан, көмірсутектерге, әсіресе, саны, көмірсутектерде, ароматты, бициклды, болады
11.Қалыпты, алкандарда, ең, құрылысты, ... ... ... ... ... ... нормаланады, бірлік, цетан, отындардың, аралығында
13. Цилиндрлі, стандартты, анықтау,қондырғыда, жүргізіледі, цетан, санын
14. (500-600ºС), өте, ароматты, оталу, көмірсутектердің, ... ... ... ... дизельді, жарамсыз, ретінде, өнімдер
Сәйкестендіру тесті
Төмендегі қойылған сұрақтарға сәйкес жауапты табыңдар.
Сұрақтар
1.Мұнай майларының қызметі
2.Мұнай майларының негізгі сипаттамасы
3.Майлағыш майларға талаптар неге ... ... ... ... ... ... қату температурасының мәні неге байланысты.
6.Төменгі температураларда майдың ... да ... ... ... ... және ... майлардың төменгі температуралық қасиеттерін жақсарту мақсатында не қосылады.
8. Мотор майларына қосылатын қоспалардың маңызы
9.Майларға қандай қоспалар қосылады?
10.Тотығуға қарсы қоспалардың маңызы
11.Коррозияға қарсы ... ... ... ... қоспалардың металға әсері
14.Мұнай майларының қату температурасын төмендету және төменгі температураларда айдалуын жақсарту үшін не ... ... ... ... дегеніміз не?
17.Тұтқырлы қоспаларға не жатады?
18.Полиизобутиленнің молекулалық массасы неге тең?
19. Полимерлердің ... ... ... неге ... ... ... кемшілігі неде?
21. Тез тозу және қажалу қаупі туындағанда, майларға не қосылады.
22. Тозуға қарсы немесе қажалуға қарсы қоспалар түрлері
23. ... ... ... ... ... ... не түзіледі?
24. Беттік-активті заттардың поршеньдер беттеріне әсері
25. Диспергирлеуші қоспалар дегеніміз не?
26. Жуғыш ... бар ... ... жағдайда не болуы мүмкін?
27. Диспергеушілік сөзінің мағынасы
28. Тұрақты майлы көбіктер қандай жағдайда түзіледі?
29. Көбікке ... ... әсер ету ... ... ... ... не жатады?
Жауаптар
1. силикондар немесе ... ... ... мен ... ... ... ... және механикалық тұрақтылығының төмендігі
6. төмендету
7. арасындағы үйкелісті кеміту және материалдардың ... ... ... ... депрессаторлар қолданылады
9. майлы қабыршықтардың бетінің беріктігіне әсер ... ... ... ... ... ... мен сипатына байланысты, сонымен қатар, үйкеліс түйініндегі температураға байланысты
11. күкірттенген май, рицинол және олеин ... ... ... ... ... ... ... пен фосфоры бар тиофосфорлы қоспалар
12. нагарлардың шөгуі мен лактың түзілуін төмендетеді
13.50ºС кезінде 4-8,5 ... аз ... ... ... тұтқырлығын оң температуралар кезінде айтарлықтай арттыратын және теріс температуралар кезінде елеулі түрде әсер ете алмайтын заттар
15. түрлі тұнбалар, ... ... және ... ... ... қабыршақтардың түзілуіне әкеледі.
16.жоғары молекулалық көмірсутектер молекулаларының ассоциация-лануына байланысты
17. қорғаныш қабықшасын түзеді
18. тотығуға қарсы, коррозияға қарсы, депрессаторлар, тұтқырлы, тозуға ... ... ... ... ... ... ... көп функционалды
19. нагарлардың шөгуі мен лактың түзілуін төмендететін жақсы қоспалар
20. депрессаторларды қосады
21. күрт ... ... ... лакты қабыршықтардың түзілгендігін және сақиналардың күйіп кеткендігін көруге болады
23. майлардың термототығуға тұрақтылығын арттырады
24. ксантогенат ... ЛЗ6/9 ... - ... ... және ... - ... ... трансмиссиондық және осыған ұқсас майлар
26. трансформаторлық, турбиндік және осыларға ұқсас майларға қосу оларды ауыстырмай ұзақ ... ... ... айтарлықтай ұзартады
27. полалкил-стиролдар және басқа полимерлер
28. 15000-нан 25000
29. ... ... ... және ... ... ... ... арнайы қоспалар.
Қазақстан мектебінің алдына қойылып отырған мақсаты инновациялық оқыту технологиясы арқылы оқу мен ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту бағытында өскелең ұрпаққа жүйелі, нақты білім беру болып табылады. Пәнді оқытуда қолданылатын жаңашыл әдістерді ... ... ...
- ... әдіс-тәсілдерді пайдаланып, оқушылардың танымдық қызығушылығын және білім сапасын ...
- ... ... дәстүрлі білім беруге қарағанда оқушыларда алған білімді жүйелеу;
-Интербелсенді әдіс-тәсілдерді пайдаланғанда мұғалімнің уақытын үнемдеу және тиімді қолдануға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... басты орын алады. Сабақ - өте күрделі, жан - жақты, көп қызмет атқаратын педагогикалық үдеріс. ... ... ... ... ... кезде сабаққа қойылатын мақсаттың үш түрі белгілі, олар: жалпы педагогикалық ... мен ... ... (оқи білу ... ... ... ... пәні бойынша білім мен іскерлікті қалыптастыру, дүниетанымдық көзқарастарды түсініп, қорытындылар ... ... ... ... ... ... іске асырылады.Сабақта оқытудың барлық формасында жақсы нәтижеге жету үшін бір формадан ... ... ... ... оң ... береді. Жаңа сабақтың материалын оқуда ұжымды жүргізіледі. Оқытудың түрлі формаларын қолдану оқушылардың белсенділігін, өз бетінше жұмыс істеу және таным қабілетін ... ... ... ... жұмыстарынсыз болмайды. Ол- оқушылардың алдына қойған мақсаттарын орындау қызметі. өзіндік ... ... ... ... ... ... ... жаңа біліктер мен дағдыларды игереді, өзіндік шығармашылық қабілетін дамытады, ... ... ... меңгереді. Химия пәні бойынша сабақтың бес типін көрсетуге болады:
1.Жаңа білім мен дағдыны меңгеру сабақтары.
2. Сарамандық ... ... ... ... және ... ...
3. ... жүйелеу, қайталау, қорытындылау, жалпыламалау сипатындағы сабақтар.
4. Білімді бақылау, ... ... алу ...
5. ... ... ... ...
Химия сабағындағы оқушылардың өзіндік жұмыстары сан алуан сарамандық ... ... ... ... ... ... ... бойынша реакциялардың теңдеуін құрастыру, жаттығуларды орындау, бақылау және ... ... ... ... жұмыс, анықтамалар және әр түрлі қосымша әдебиеттермен жұмыс, сарамандық жұмыстардың ... ... ... ... ... ... т.б. ... пәнінен химия ғылымына көбірек қызығатын оқушылармен жүргізілетін жеке-дара ... ... ... ... сарамандық жұмыстарды орындауға байланысты тапсырмалар, ғылыми баяндамалар, рефераттар даярлау, кабинетті жабдықтауға қажетті құралдар мен көрнекіліктер әзірлеу, ... ... ... ... ... ... шығаруға дайындық, жарыс кештеріне даярлану, т.б. жатады. Оқушылар ұжымы бір тақырып не бір жоспар бойынша екі-үш адамнан құралған ... ... ... ... ... ... ... да оқушылар сарамандық жұмыстарды бірлесіп орындап, есептерді бірлесіп шешеді, стендтер әзірлейді, көрме ұйымдастырады, конкурстық немесе олимпиадалық есептерді шешеді, зерттеу жұмыстарын ... ... ... ... ... өндіріспен және қоғамдық құрылыстың сарамандығымен байланысын жүзеге асырады. Өндірістік танымжорықтар мектепте ... ... ... ... ... байланыстыруға мүмкіндік береді. өндірістік танымжорықтар оқушылардың әр жақты жетілуіне жәрдемдесе отырып, олардың политехникалық ой-өрісін де дамытады. ... ... мен ... ... өндірістің жалпы ғылыми ұстанымдарымен де танысады.өндірістік танымжорықтардың саяси-идеялық маңызы аса зор, ... олар ... ... өндіріс құрылыстарының даму қарқынын, ғылымымыздың, техникамыздың барлық табыстарын біле отырып, ұлттық мақтаныш сезімін ... отан ... ... ... ... Химия оқыту үрдісінде арнайы таным жорықтар басым болғанымен жалпы өндірістік танымжорықтардың маңызын ұмытпаған жөн. өндірістік танымжорықтар сабақ үстінде, үйірме ... және ... тыс ... кеңінен пайдалануға болатындай материалдарды жинақтауға мүмкіндік береді.
Химияға деген қабілеттіліктерді ... үшін ... ... ... ... көбірек етіп беріп, оларға химиялық проблемаларды шығармашылықпен шешу тәсілдерін біртіндеп түсіндіру қажет. Химия ғылымы мен химия өнеркәсібінің мәні - осы ... ... ... ... - ... тәжірибе жасай білуді, бақылаған құбылыстарды ой жүгірте талдай білуді оқытудың алғашқы қадамынан бастап-ақ дамыту қажеттілігін талап етеді. Химикке тән осы ... және ... ... да, ... ... ... жұмысқа ептілігі, жинақылық тәрізді қасиеттер тек оқушылар сынақ тәжірибе жасауды сынақ тәжірибелік теория негізінде оқып-үйренумен ұштастырған жағдайда ғана ... ... ... нәтижесінде әрбір оқушыда ақыл-ой және сарамандық іс-әрекеттің дараланған сипаты қалытасады, бірте-бірте ақыл мен ... ... ... тән ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге теориялық және сарамандық мазмұндағы жаңа мәселелерді шеше білу шеберлігі пайда болады.
Сонымен қорыта ... ... ең ... және оны ... ... оның ... дүниетанымдық бағыттылығы, мұғалімдердің педагогтық шеберлігін арттыру жӛніндегі, істі ұйымдастырудың әдістемелік жағы болып ... ... ... ... барлық формаларында оқушылар ғылым негіздері бойынша белсенділік пен берік білім меңгеруін, оқу еңбегінде және ... ... ... қолдануда икемділік пен дағдылар алуын, сол сияқты оқушылар өздерінде дүниетану көзқарасын қалыптастыруын қамтамасыз ету - ... ... ... ... ... ... ... ісі, оқыту технологиясы және әдістемелері жоғары белсенділікте дамытуды мақсат етеді. Оқыту ... ... ... берген білімін өзгертпей қабылдап алғаннан бала өзіндік дамыту жұмыстарын жүргізбейді, яғни оқушының белсенділігі дамымайды. Біздің зерттеулер, талдаулар және ... ... ... ... озық ... ... рет ... Мұнда химияны оқыту әдістері, ғылыми зерттеу әдістерімен ұштастырылып, оқушылардың химиядан ... ... ... ... ... сипатталады. Химия ғылымына көбірек қызығатын оқушылармен жүргізілетін ... ... ... яғни мұнай және мұнай өнімдері туралы ақпартты интербелсенді тәсілмен игеру оңтайлы қарастырылған. Бұларға теориялық немесе сарамандық жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... кабинетті жабдықтауға қажетті құралдар мен көрнекіліктер әзірлеу, талдауға, синтездеуге байланысты зерттеулер, олимпиадалық есептерді шығаруға дайындық, жарыс кештеріне даярлану, т.б. ... ... ... ... ... ... бір тақырып не бір жоспар бойынша екі-үш адамнан құралған шағын топқа біріктіліп, бөлініп жұмыс жасап, зерттеу ... ... ... ... тәсілі мұнайға байланысты өндірістік танымжорықтар арқылы оқылатын теориялық материалды өндіріс тәжірибесімен байланыстыруға мүмкіндік береді. Өндірістік танымжорықтар оқушылардың әр ... ... ... ... олардың политехникалық ой-өрісін де дамытады. Өндірістік технология мен еңбек құралдарымен, өндірістің жалпы ғылыми ... де ... ... ... ... аса зор, ... олар егеменді еліміздің өндіріс құрылыстарының даму қарқынын, ғылымымыздың, техникамыздың барлық табыстарын біле отырып, ұлттық мақтаныш сезімін тудырып, отан ... ... ... тәрбиелейді.Химия оқыту үрдісінде арнайы таным жорықтар басым ... ... ... ... ... ... жөн. Өндірістік танымжорықтар сабақ үстінде, үйірме сабақтарында және сыныптан тыс жұмыстарда ... ... ... ... ... ... береді. Химияға деген қабілеттіліктерді дамыту үшін мүмкіндігінше оқушылардың өзіне тапсырмаларды көбірек етіп ... ... ... проблемаларды шығармашылықпен шешу тәсілдерін біртіндеп түсіндіру қажет. Химия ғылымы мен химия өнеркәсібінің мәні - осы ... ... ... ... - ... тәжірибе жасай білуді, бақылаған құбылыстарды ой жүгірте талдай білуді оқытудың алғашқы қадамынан бастап-ақ дамыту қажеттілігін талап етеді. Химикке тән осы ... және ... ... да, мысалы тәртіптілік, зейіндік, жұмысқа ептілігі, жинақылық тәрізді қасиеттер тек ... ... ... ... ... тәжірибелік теория негізінде оқып-үйренумен ұштастырған жағдайда ғана ойдағыдай қалыптасады. Осының ... ... ... ... және сарамандық іс-әрекеттің дараланған сипаты қалытасады, бірте-бірте ақыл мен естің химиктің қызметіне тән ... ... ... ... ғана ... ... бірге теориялық және сарамандық мазмұндағы жаңа мәселелерді шеше білу шеберлігі пайда болады.
Сонымен қорыта келсек, орта мектептің химия сабағында ... ... ... ... ... мұғалім өзінің педагогтық шеберлігін арттыру және ұйымдастыруда интербелсенді тәсіл өз ... ... ... ... ... келесі ұсыныстарды жасауға мүмкіндік береді:
-Орта мектептің химия ... ... және ... ... ... ... ... әдісті қолдану бойынша мұғалімдерге көмек ретінде басылатын әдістемелік нұсқау және қосымша материалдарды дайындау;
-оқушылардың химия пәні мен жаратылыстану ... ... ... ... түсуге септігін тигізетін әдіс-тәсілдерді енгізу жұмыстарын арттыру;
-оқыту түрін және әдістеме түрін ... ... ... беру ... ... ... қолданылып жүрген жаңалықтар және оларды ұйымдастырудың тиімді жолдарын қарастыру.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
*
Н.Назарбаев. ... ... ... арқылы білім экономикасына.-Егемен Қазақстан 2006ж, мамыр
*
Интербелсенді әдістерді жоғары оқу орындарында қолдану. А Әлімов Алматы -2009 ж.
*
Темпл Ч, Стилл Дж, ... К. ... ... және ... > ... үшін әзірленген VI - құрал. Алматы 1998 ж.55 б
*
Некоторые ... ... Пер. с ... - Алматы: Центр Демократического Образования, 2001 г.
*
И. Нұғыманов. Химияны оқыту әдістемесі // Алматы:Print- S 2005
* ... ... ... ... ... ... № 5 - 2009 ...
Л.С.Омарова. Химияны оқыту әдістемесі. //[Электрондық ресурс]:- Шымкент: М.Әуезов атындағы ОҚМУ, 2007
*
А.А.Елизаров. ... ... ... в ...
> 2010 ... ... А.Қ. ... оқытудың интербелсенді әдістемесін қолдану. Алматы, 2011.
*
Суворова Н. Интерактивное обучение: Новые подходы М., 2005.
*
Сманқұлова Ж.Е. ... ... ... ... құрал. Алматы, 2006.
*
Қисымова Ә.Қ. Оқыту технологиялары. Алматы, 2007ж.
* ... Б.П ... ... ... М., ... ...
Әбілқасымова А.Е., СадықовТ.С. Алматы., ғылым, 2003
*
Кеңеш Ә.С ... ... ... Ж, ... Б. ... ... В.П. ... педагогической технологий. -М,: Педагогика, 1989 г.
*
Давыдов В.В. Теория развивающего обучения. -М., 1996 г. Дьяченко В.К. Новая ... ... ... ... ... 1992 ... ... Қ.М Өскемен 1999
*
Балкенов Ж. Студенттерді шығармашылық іс-әрекетке оқытудың ғылыми-дидактикалық негіздері. Қарағанды, 2005 ж.
*
Выгодский Л.С. ... и ... в ... возрасте. М. Просвешение 1987 г.
*
Тұрғынбаева Б. ... ... ... ... ... №4, 2005 ... ... Б. Жеткіншектердің шығармашылық қабілетін дамыту. Қазақстан мектебі. №8, 2004 ж
*
Тұрғынбаева Б. ... ... ... ... ... шығармашылық қабілеттерін дамыту. Алматы , 1998 ж.
*
Давыдов В.В. Проблемы развиваюшего обучения. М. Просвешения, 1984 ... ... В.С. ... ... школьника. М, Педагогика, 1984 г.
*
Крутецкий В.А. Психология обучения и ... ... М. ... 1976 ... ... И., ... Ж., ... З. Химияны оқыту әдістемесі. -Алматы., 2000
*
К. Сәдуақасқызы Химияны оқыту әдістемесі. -Астана., ... ... Л.П. ... ... школьников. - М.: Просвещение, 1968.
*
К. Сәдуақасқызы Оқу үрдісін нәтижеге бағыттау жағдайында ... ... ... ... Монография. - Астана, 2007.
*
М.С. Дидактика химии. Учебное пособие для студентов высших учебных ... М.: ... 2004;

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 45 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жоғары мектепте бейорганикалық химияны интерактивті оқыту әдістерін қолданып оқытудың ғылыми- әдістемелік негіздері83 бет
Өсімдіктерді интегралды қорғау жүйесі бойынша сұрақ/жауаптар6 бет
Интерактивтік оқу технологиясы14 бет
Оқытудың белсенді әдістерінің түрлері4 бет
Оқытудың белсенді әдістерінің түрлері. оқытудың интерактивті әдістері6 бет
Һұндар (ғұндар)5 бет
12 жылдық жалпы орта мектептің базалық білім мазмұнын анықтау әдістері55 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь