Орталық жүйке жүйесі. Жұлын және ми

Жоспар:
I. Кіріспе
1.1. Орталық жүйке жүйесі
II. Негізгі бөлім
2.1. Орталық жүйке жүйесінің қалыптасуы
2.2. Орталық жүйке жүйесінің құрылымы
2.3. Жұлын және ми
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Орталық жүйке жүйесі (systema nervosum centrale) – адам мен жануарлардың жүйке клеткалары (нейрондар) мен оның өсінділерінен тұратын жүйке жүйесінің ең негізгі бөлігі. Орталық жүйке жүйесі омыртқасыз жануарларда бір-бірімен тізбектеле орналасқан жүйке түйіндерінен (ганглийлерден), ал омыртқалы жануарларда жұлын мен мидан тұрады. Тірі организмді құрайтын түрлі органдар жүйелерінің қызметтерін үйлестіріп, реттеп отырады. Осы қызметтерді Орталық жүйке жүйесі жұлын жүйкелері (31 жұп) мен ми жүйкелері (12 жұп) арқылы атқарады. Бұл жүйкелер омыртқааралық және вегетативтік жүйке түйіндерімен бірге шеткі жүйке жүйесін құрады. Әр түрлі рецепторлардан тітіркену процесінде пайда болатын жүйке импульстары орталыққа тепкіш (афферентік) жүйке талшықтары арқылы Орталық жүйке жүйесіне келеді. Бұл жерде импульс мәліметтері өңделіп, Орталық жүйке жүйесінің орындаушы бөлімдері – орталықтан тепкіш (эфференттік) жүйке талшықтары арқылы “бұйрықты”
1. Ж.Д.Демеуов, А.М.Бекетаев, З.М.Алиакбарова, Б.Я.Байназарова. мектепке дейінгі балалардың анатомиясы, физиологиясы және гигиенасы. Алматы, 1997.

2. Дүйсембин Қ., Алиакбарова З. Жасқа сай физиология және мектеп гигиенасы. – Алматы., 2003.

3. Н.Н.Леонтьева, К.Б.Маринова. анатомия и физиология детского организма. М., 1986.

4. Алиакбарова З.М. Мектеп жасындағы балалардың анатомиясы, физиологиясы және гигиенасының негіздері. – А., 1993.

5. Хрипкова А.Г., Антропова М.В., Фарбер Д.А. Возрастная физиология и школьная гигиена. - М.:Просвещение, 1990.
        
        Жоспар:
I. Кіріспе
1. Орталық жүйке жүйесі 
II. Негізгі бөлім
1. ... ... ... ... ... жүйке жүйесінің құрылымы
3. Жұлын және ми
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Орталық жүйке жүйесі (systema nervosum centrale) – адам мен ... ... ... мен оның ... ... ... жүйесінің
ең негізгі бөлігі. Орталық жүйке жүйесі омыртқасыз жануарларда бір-бірімен
тізбектеле орналасқан жүйке түйіндерінен (ганглийлерден), ... мен ... ... Тірі организмді құрайтын түрлі органдар
жүйелерінің қызметтерін үйлестіріп, реттеп отырады. Осы қызметтерді ... ... ... жұп) мен ми жүйкелері (12 жұп) арқылы
атқарады. Бұл жүйкелер омыртқааралық және вегетативтік жүйке ... ... ... ... ... Әр түрлі рецепторлардан тітіркену
процесінде пайда болатын жүйке импульстары орталыққа ... ... ... ... Орталық жүйке жүйесіне келеді. Бұл жерде импульс
мәліметтері өңделіп, ... ... ... ... бөлімдері
– орталықтан тепкіш (эфференттік) жүйке талшықтары арқылы “бұйрықты” тиісті
орнына жеткізеді. Нәтижесінде Орталық жүйке жүйесінің ең ... ... ... ... етеді.
Орталық жүйке жүйесінің қалыптасуы – Орталық жүйке жүйесінің өз ішіндегі,
сондай-ақ, оны ... ... ... және ... байланыстыратын
өткізгіш жолдардың пайда болуына әкеледі.Орталық жүйке жүйесінде ... және ... ... ... орталықтары орналасқан.
Сомалық жүйке жүйесі сыртқы тітіркендіргіштердіқабылдайды және қаңқа бұлшық
еттерінің қызметін басқарады, ол организмнің ... ... бір ... ... ... ... ... етеді. Орталық ми
қыртысында орналасқан – айқын шектелген шекарасы жоқ, ядро және ... ... Ми ... ... ... ми ... мен ... ядролар арқылы бұлшық еттерді қозғалысқа келтіреді. Вегетативтік
жүйке жүйесі ішкі органдардың қызметін, зат ... ... ... ... парасимпатикалық
бөлігінің орта ми ... ... және ... ... ... ... ... орталық жұлынның ... І – XІІ ... І – ІІ ... бунағында орналасқан. Аталған екі
бөліктің де қызметін біріктіріп басқаратын жоғ. ... ... сұр ... ... Адам мен ... ми ... және қыртыс асты (базальді) ядролары Орталық жүйке жүйесінің жоғары
дәрежелі жүйке қызметін іске ... ... ... табылады. Адамның
мінез-құлқы, оның санасы мен ақыл-ойының ең күрделі көріністері осы ... ... ... іске асады.
Орталық жүйке жүйесі ми мен жұлыннан ... ... ... ... ұзындығы ересек адамда жарты метрге жуық, ... 37-38 ... ... жағы ... ... жалғасады да төмеңгі ұшы шашақтанып
омыртқа ... ... ... ... қосылып кеткен симметриялы оң және сол
жақ екі жарты бөлімдерден тұрады.
Адамның жұлыны 31-33 сегменттен (лат. сегментум -бөлік, кесінді) ... ... 12 ... 5 бел, 5 сегізкөз және 1-3 құйымшақ бөлімдері. Әрбір
бөлімнен қос-қостан шыққан нерв ... екі ... ... ... ... ... сезгіш және орталықтан тебетін немесе қозғаушы
нервтер). Жұлын омыртқа жотасынан қысқалау болғандықтан ... ... ... ... ... ... нервтері жұлын өзегінен шығып (І-
жұптан басқасы) дененің терісін, аяқ-қолдарын, дене ... ... ... ... ... ... ... өзіне тән жерлерін
нервтендіреді.
Жұлын 10 жасқа келгенде екі есе ... Оның өсуі ... жылы өте ... да, 2-3 жасқа келген баланың жұлыны14 гболады (жаңа туған ... бары 2,8 -2,9 г), 4-6 ... ... ... ... ... ... болады. Дегенмен оның толық жетілуі 20 жаска ... ... ... ... 8 есе ... ... жүйесінің маңызды бөлімдерінің бірі – ... ... ... мен реттелуі жұлын арқылы іске асады. Себебі жұлын
өткізгіштік қызмет атқарады да, оның бойымен ... ... ... ... ... ... ал ... бүкіл дененің еттерін козғайтын нерв
импульстері мүшелерге барып, олардың кызметін ... ... ... ... ... ... орталықтары орналасқан (айталық,
тізе рефлексі). Адам өмірі үшін маңызды зәр ... ... ... ... ... ... ... рефлекстер жұлынның қатысуымен
орындалады.
Дененің қаңқасының бұлшық еттерінің тонусын сақтайтын организм үшін ... ... де осы ... ... ... ... ... орталықтарынан үнемі келіп тұратын нерв импульстеріне
байланысты адам ... ... орын алып ... ... мүшелердің вегетативтік рефлекстері де жұлын арқылы ... ... ас ... зәр шығару т.б. рефлекстер).
Адамның миы орталық жүйке жүйесінің ең негізгі маңызды бөлігі. Одан 12
жұп ... ... миды ... ішкі ... ... ... тілмен, көзбен байланыстырады және сезім мүшелерінен келетін
мәліметтерді жеткізеді. Бұларға I иіс, II ... III көз ... ... V ... VI бүру, VII бет, VIII дыбыс, IX тіл-жұтқыншақ, ... XI ... XII ... ... жатады. Адамның миы ми сауытында
орналасқан. Ми сопақша ми, көпір, мишық, ортаңғы ми, аралық ми және екі ... ... ... арт жағында мишық орналасқан. Мишық 3 бөлімнен ... ... деп ... ортаңғы бөлім және мишықтың екі жарты шарлары.
Мишықтың жарты ... ... ... ... сұр ... мишықтың
қыртысынан тұрады, оның қалыңдығы 1-2,5 мм. Мишықтың қыртысы 3 ... ... ... (нерв клеткаларынан) құралған: ... ... ... III ... ... ... ... шарларының қалған жері ақ заттан құралған. Ақ затында сұр ...... ... пішінді және шар тәрізді ядролар орналасқан.
Мишықтың кұртында сұр заттан ... екі ядро ... ми – ... ... ... ... Оның ұзындығы 2,5-3 см,
салмағы7 г. Ол екі түрлі ... ... ... және өткізгіштік.
Сопақша мида тыныс, қан айналыс, ... ... ... ... ... ... ... және қарынасты бездерінің сөлдерін ... ... және ... ми ... ... ... ... мидың үстінде орналасқан. Оның ұзындығы 2,5 см. Ол
үстіңгі жағында ортаңғы мимен, бүйір жақтарында мишықпен шектеседі. Сопақша
ми мен вароли ... ... те ... Мұның қызметі де сопақша ми
тәрізді: рефлекторлық және өткізгіштік қызметтерін атқарады. Көпірден V, ... ... ... және ... мен ... ... ... VII, VIII ми
нервтері шығады. Жаңа туған нәрестенің сопақша миы мен ... ... г. 7 ... ... ... ... ... аяқталуға жақындайды.
Ересек адамның мишығының салмағы150 г, оның негізгі қызметі — белгілі бір
қозғалысқа қатысатын бұлшық ... ... ... ... ... ... реттеу, яғни қозғалыстар кезінде бұлшық
еттердің тонусын сақтау. Қорытып ... ...... ... ... реттеушісі болып есептеледі. Бұған қоса, мишық тыныс ... ... ... ... ... ... отырады.
Ортаңғы ми вароли көпірінің үстіңгі ... ... ... ... 4 ... ... шоғырланған: көзді қозғаушы және ... ... және қара ... ... бар. 4 ... ... көру орталығы, артқы төмпешіктерінде алғашқы дыбыс
орталықтары орналасқан. Олардың қызметіне қарай бағдарлау ... Қара ... ... ... ... ... қимылдарын реттеуге қатысады. Қызыл ядрода еттің тонустары реттеледі.
Ортаңғы ми мен ми сыңарларының арасында аралық ми ... Ол ... және ... асты ... ... Төмпешіктерді таламус, ал
төмпешік асты аймағын гипоталамус деп ... ... ... мидың барлық
сезгіш жолдары өтеді. Гипоталамус Дененің жоғары ... ... ... ... Мұнда зат алмасуын, дененің температурасын, аштық
және шөл сезімдерін, ... ішкі ... ... ... орталықтары
бар. Мұнда нейросекреттер түзіліп, ол неиросекреттер гипофиз ... ... ... пен ... зат ... реттейтін
біріккен орталық болып есептеледі. Гипоталамуста барлық ішкі секрециялық
бездердің қызметін реттеуге қатысатын орталық бар. ... ... ол ... және сергектігін реттеуге қатысады.
Аралық мидың дамуы 13-15 жаста аяқталады.Ми бағанасының ортаңғы бөлігін
ретикулярлық формация   (торлы құрылым ) деп ... Ол ... ... ... ... ... ... нейрондардан тұрады. Микроскоппен
қарағанда торға ұқсас болғандықтан оны торлы құрылым деп те атайды. Торлы
құрылым негізінен ... ... ... 3 ... әсер етеді: жұлын,
мишық және үлкен ми сыңарлары. Ол жұлынның белсенділігін ... ... ... ... ... ... жұлынның байланыс жолдары
жеңілденіп, әлсіз тітіркендіргіштің өзіне жұлын ... ... ... ... ... Ал ... әсер ... жұлын рефлексі әлсіреп, нашарлап
тітіркендіргіштің күшті ... ... ... Ми ... ... ... байланысты оның қозғыштығы төмендеп, адам ұйқыға кетеді. Торлы
құрылымның әсеріне байланысты рецепторлардан келген арнайы ... ... ... ... ұғым ... ... Ми ... мен торлы
құрылым бір-бірімен байланысты қызмет атқарады. Тек қана ... ... ... ... ... ... ми сыңарларының қыртыстары
да торлы құрылымға белгілі ... әсер ... ... ... ... ... денедегі барлық ағзалар мен
физиологиялық жүйелер қыметін, зат алмасуын ... ... ... мен
үрдістерді сытртқы орта құбылыстарына бейімдеп, тіршіліктің белгілі бағытта
өтуін қамтамасыз етеді.
1. Ж.Д.Демеуов, ... ... ... ... ... ... ... және гигиенасы. Алматы, 1997.
2. Дүйсембин Қ., Алиакбарова З. Жасқа сай физиология және мектеп гигиенасы.
– Алматы., 2003.
3. Н.Н.Леонтьева, К.Б.Маринова. анатомия и ... ... ... ... Алиакбарова З.М. Мектеп жасындағы балалардың анатомиясы, физиологиясы
және гигиенасының негіздері. – А., 1993.
5. ... А.Г., ... М.В., ... Д.А. ... ... и
школьная гигиена. - М.:Просвещение, 1990.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жүйке жүйесі жайлы9 бет
Жүйке жүйесі туралы32 бет
Жүйке жүйеснің вегетативті бөлігі4 бет
Органдар биохимиясы І10 бет
Орталық жүйке жүйесі13 бет
Орталық жүйке жүйесінің физиологиясы6 бет
Балалардың шартты рефлекстері8 бет
Жоғары дәрежелі нерв қызметі туралы жалпы түсінік8 бет
Жоғары жүйке әрекеті және оның жасқа сай ерекшеліктері3 бет
Жылқының анатомиялық және физиологиялық құрылысы, жылқының (экстерьері) түр - тұлғасы, сырт пішіні22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь