Ғылым және дін

Ғылым және діннің арақатынасы – қарама-қайшы көзқарастарға толы күрделі тақырыптардың бірі. Бір топ ғалымдар олардың арасында ешқандай қайшылық жоқ деп дәлелдесе, тағы бір топ зерттеушілер бұл екі ұғымның қашан да қақтығысып келген деп сендіруге тырысты. Дін мен ғылымды еш уақытта бітіспейтін мүлдем қарсылықты дүниелер ретінде көрсету XVIII ғасырда кең жайыла бастағаны мәлім. Ал ол үрдіс әлемде коммунистік режим дүрілдеп тұрған XX ғасырдың орта шенінде нағыз шарықтау шыңына жетті. Тіпті, қаншама зерттеушілер расында солай екен деп ғылым мен дінді бір-бірінен бөліп қарауды қағида қып ұстанды.
Бүгінгі күні ақиқат көзімен тарихи мәліметтерде, дін мен ғылымның бір-бірімен ұдайы үйлесімділікте болғанын көреміз. М.Борн, М.Планк, В.Гейзенберг, К.Ф. фон-Вейцзекер, П.Иордан және басқа да әйгілі физиктер осы шындықты тілге тиек еткен. Тіпті «ғылыми» атеизмнің ең ірі өкілдерінің бірі Шахнович өзінің шығармасында бұған таңырқағаны да белгілі.
Дін мен ғылымды бір-біріне қайшы етіп көрсету олардың арасындағы қайшылыққа емес, саяси билік пен тарихи-қоғамдық қозғалысқа әсер ету күшіне байланысты. Мәселен, орта ғасырларда христиан діні патшалық мемлекеттің мүддесін қорғаған идеологияға айналды. Сондықтан дін
        
        ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ДІН
Ғылым және діннің арақатынасы - қарама-қайшы көзқарастарға толы күрделі тақырыптардың бірі. Бір топ ғалымдар олардың ... ... ... жоқ деп ... тағы бір топ ... бұл екі ұғымның қашан да қақтығысып келген деп сендіруге тырысты. Дін мен ... еш ... ... мүлдем қарсылықты дүниелер ретінде көрсету XVIII ... кең ... ... ... Ал ол ... ... ... режим дүрілдеп тұрған XX ғасырдың орта шенінде нағыз шарықтау шыңына жетті. Тіпті, қаншама зерттеушілер расында ... екен деп ... мен ... ... ... ... ... қып ұстанды.
Бүгінгі күні ақиқат көзімен тарихи мәліметтерде, дін мен ғылымның бір-бірімен ... ... ... ... ... ... В.Гейзенберг, К.Ф. фон-Вейцзекер, П.Иордан және басқа да ... ... осы ... ... тиек ... ... атеизмнің ең ірі өкілдерінің бірі Шахнович өзінің шығармасында бұған таңырқағаны да ... мен ... ... ... етіп көрсету олардың арасындағы қайшылыққа емес, саяси билік пен ... ... әсер ету ... ... ... орта ... ... діні патшалық мемлекеттің мүддесін қорғаған идеологияға айналды. Сондықтан дін ... өзге ... ... өз ... ... ... көзқарастардың жұртқа тарамауын ерекше қадағалады. Ал тарихта ғылым мен діннің қақтығысын дәлелдеген ғалымдар ретінде көрсетіліп келген Коперник, Галилей, Дж. ... ... ... ... ... Қайта керісінше олар діндар еді. Бірақ Рим католик шіркеуі Інжілді түсіндіру тізгінін өз қолында ұстағандықтан, басқаша көзқарастардың өмір сүруіне жол ... ... ... ... Бойль, Гассенди, Ньютон секілді ғалымдар дін кітабы мен ... ... ... ... ғана ... ... ... болатындығын айтқан-ды. Орта ғасырларда ғалымдардың көбінің дін қызметкері болуы қайшылықтың ғылым мен дінде ... ... ... ... айқын көрсетеді.
Өз кезегінде Аристотель, Платон секілді көне дәуірдің данышпандары да, астрономияның негізін ... ... ... те, ... ... ... Луи Пастер де, физиканың жарқын шамшырақтары Ньютон, Паскаль, Фарадей, ... және ... де ... ... мойындаған жандар болатын. Әйгілі Линней мен Кювье, геологияның атасы Ляйель, сонымен қатар Эйнштейн, Бергсон, Планк, Джине, Лодж ... ... ... да құдайға сенген.
Ал енді мәселені дұрыс бағамдау үшін, ғылым мен дін ... ... ... шолу ... ... ... кезеңде ғылым мен дін арасында қақтығыс жайлы сөз қозғаудың өзі артық. Өйткені ол ... дін ... ... ... ... ... ... қайшы келу, мемлекетке қарсы келу дегенге саятын.
Антикалық кезеңнен қайта өрлеу дәуіріне дейін ғылым мен дін ... ... ... күй ... Ал XVIII ... ... жаңа мәдениет туды. Ғылым мен өндіріс дамыды. Бұл жағдай мәселеге мүлдем жаңа қырынан қарауға жол ... Атап ... ... өмір жасы, биологиядағы механизм мәселесі, эволюция теориясы, элементтердің табылуы, жүйке жүйесі мен мидың ... ... ... ... ... ... ... ғылым мен діннің қақтығысына негіз қалады.
Ғылым мен діннің қақтығысы дегенде, негізінен, материалистік батыс әлемі еске түседі. Оның ислам дініне ... жоқ ... ашып ... ... Өйткені һижра жыл санауы бойынша екінші ғасырдан бесінші ғасырға дейін жалғасқан және қазіргі батыс әлемінің ойлау жүйесіне де ... үлес ... ... ... ... бұған дәлел бола алады.
Дінді қате түсінуге себеп ... ... ... бірі - ... ... ... ... және антропология тұрғысынан зерттеу нысанына айналуы, ал екіншіден, дін ... адам ... ... ... ... христиандықтың сап ете қалуы. Осылайша соңғы ғасырларда жалпы дін сонымен қатар ислам діні де ... ... ... құрбанына айналды.
Материалистік түсінік бойынша күллі болмысты тек қана көзге көрінетін ... ... ал адам ... ... және сол ... ... ... ой-сана мен сезім-түйсіктерден ғана тұрады деп пайымдауынан туындап жатты. ... ... ... ... ... қысыр көзқарас дінмен қоса адам өміріне қатысты басқа да барлық құндылықтарға адамның өз қолынан жасалған өнім деп баға берді.
Сонымен қатар, сол ... ... ... ... емес ... яғни ... лабораторияларда көзге шұқып көрсеткендей дәлелденбеген нәрсеге шындық деп қарауға болмайды. Себебі ол нақты ... Ал ... тек ... мәселесі ретінде қарауға болады. Міне, осы түсінік батыста білу мен сенуді бір-бірінен бөле-жарып, екі бөлек ұғым деп қалыптастыра бастады.
Сондай-ақ ... ... өтіп ... ... ғана деп ... оның ... ... мойындамай, таным шеңберін шектеп қойды, әрі осы шектеулі әдіс ... қол ... ... ... шыңы деп ... ... қарсы күресте соны өзінің жойқын құралына айналдырды. Яғни әлемдегі бүкіл жаратылыс атаулы физика, химия мен астрономияның, ал адам ... мен ... ... ... ... Осы ... салаларының қолданған әдіснамалары мен құралдары арқылы қол жеткен нәрселер ғылыми, оның тысындағылар қияли болып қала берді.
Міне, дінге ең ... ... ... болған осы түсінік еді. Осының арқасында ғылым мен діннің, ғылымилық пен діни ... ... ... жер мен ... алшақтап кетті. Бұл болса кейбір зиялылардың дінді өмірде ешқандай мәні жоқ догмалар ... деп ... ... ... ... өрлеу дәуірінен кейін қалыптасқан аристократия мен оған одақтас буржуазия, өздері ... ... ... пен өз ... ... өмір сүру үшін шіркеуді өзінің тар дуалының ... ... ... ... шайқап, жою жолында аянбай күресті.
ХІХ ғасырдың орта кезеңдерінен бастап Огюст Конт (1798-1857) және позитивизм, білім мен технологияның жетістіктерінің күшіне сенген ... ... ХХ ... дін ... ... адамдардың бұдан кейін әлемде, ешқандай рухани күштердің көмегінсіз-ақ, өз болашақтарын өз қолдарымен, ақылдарына ... ... ... ... ... ... ... заманауи технологияның құрған зауыт-фабрикалары позитивистік жаңа әлемнің ортақ ғибадатханасына айналса (шіркеуі), К. ... ... өз ... ... ... ... ... пролетариат қоғам өмірінен аластады. Позитивист Макс Вебер де осы ғасырда дін ... ... ... деп ... ... ... ... Ницше деп жар салып үлгерді.
Сонымен қатар киелі кітаптың түрлі ... ... әр ... ... ... ... мәліметтердің де болуы, екінші жақтан позитивист, натуралист зерттеушілердің, әсіресе Дарвин мен Ламарктің көзқарастары нәтижесінде туған экономикалық, әлеуметтік, мәдени сілкіністер және ... ... ... жаңа ... ... мен ... батыс әлеміне қайта соққы беріп, барлық нәрсенің астаң-кестеңін шығарды. Бұл үрдіс буржуазияның шіркеуге қарсы күресін жеңілдетті. Міне, осының нәтижесінде ... мен иман ... екі ... етіп ... дінді догма ретінде ұсыну пайда болды.
Ғылым мен діннің арасында үлкен алшақтық пайда болды. Қайта өрлеу дәуірінде ... ... ... ... тұрғандықтан, дін мен ғылым қарама-қайшы ретінде көрсетіліп, иманнан гөрі ақыл мен ... ... ... ... ... Карл ... ең көп ... жасаған Фейербах осы ақиқатты деп білдірген (Илим ве дин, 53-б.). ... ... ... өз ... ... ... ... шеңберде зерттеу обьектісіне айналдырды.
Анторполог Фрейзер діннің бастауы ретінде ... ... ... ... ... ... Фрэйдтің көзқарасы бойынша, діннің қайнары болса, В. Джеймс дінді деп санады. Карл-Густав Юнг ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтанушылар да қосылды. Дюркгейм діннің негіздерін қоғам мен оның аңсар-армандарынан іздесе, Маркс пен оның ... деп ... әр ... мамандары дінге өз мүдделеріне қарай анықтама жасап шығарып, дінді орынсыз қаралады. Бір әлеуметтанушы жеке тұлғаның қалыптасуын әлеуметтік себептерге негіздесе, саясаттанушы ... ... ал ... өз ... ... ... іздеді. Осының нәтижесінде бір-біріне қарама-қайшы көптеген теориялар пайда болды. М. Вебердің атйқанындай,

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дін мен ғылымның байланысы4 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь