Ортағасыр мәдениеті

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. Ортағасыр мәдениеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2. Ортағасыр әдебиеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
3. Ортағасыр өнері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
Кіріспе
Орта ғасырлардағы ғылыми әдебиетте әдетте «сәулелі антикалық дәуірден соң келген қара түнек, фанатизм уақыты» деп атайды. Осы пікірді, әсіресе, Қайта өркендеу өкілдері жиі айтқан. Шын мәнінде ортағасырлар адамзаттың мәдени дамуындағы үзіліп қалған буын емес, болашақтағы мәдени және техникалық прогрестің алғы шарттары осы кезде қалыптаса бастады.
Батыс еуропаның мәдениет ортағасырларда классикалық грек-рим жетістіктерін жаңа заманға тоғыстырған буын деу керек. Бұл сипатта осы күнгі батыстық өркениеттің ұлылығын бір негізі ретінде орта ғасырлар өнерінің маңызы мен әсемдігіне ден қойған жөн. Орыс жазушысы Максим Горький ортағасырлар мәдениетіне төмендегідей баға береді. «Мәдениет тарихы біздің есімізге мынаны салады: орта ғасырларда тас қалаушылардың, балташылардың, ағаш ою шеберлерінің, көзешілердің, қолөнершілер коллективтерінің, жеке-дара өнерпаздардың қолдары жетіп көрмеген тамаша үйлер салып, ғажап әдемі заттар жасай білген.
Ортағасырлық ресми мәдениеттің тағы бір ерекшелігі элитарлық, таптық бөлінушілік сипаты. Антикалық өркениеттен орта ғасырларға өте уақыты жалпы күйзеліс, дағдарыс, қиратушылық заманы еді. Жаңадан қалыптаса бастаған Батыс мәдениеті сондықтан үнемділікті, практицизмді басты принцип ретінде қабылдап, ескі мәдениеттен тек өзіне керектілерін ғана алды және қоғамды таптық деңгейлерге бөліп тастады. Ақсүйектердің пікірінше, жай қарапайым халық адамнан гөрі жануарларға жақын, оларда өркениеттіліктің нышаны жоқ.
Орта ғасырлық мәдени туындыларды рыцарлық феномені дәріптелді, ол жан-жақты жетілген адамдық мұрат үлгісіне ұсынылды. Әрине, рыцарларға тән жанқиярлық, батырлық, ізгілік, бекзаттық адамдарға ғана ілтипатпен қарады. Айталық, ол қарапайым шаруаның қыздары мен әйелдері ешқашан бикеш деп атамаған.
Ресми мәдениттен тыс дамыған халықтық мәдениетті алсақ, онда ең алдымен қарапайым адамдық сезімдер мен фәни жалғандығы қуаныштар, қайғылар мәдениеттің тірегіне айналатынын көреміз. Осы мәдениеттің шынайы бір көрінісі – карнавал. Карнавал-халықтық екінші өмірі іспетті. Халықтық және ғұламалық мәдениет кейін Қайта өркендеу замаңында бірін-бірі тапты.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Ө. С. Төкенов. Мәдениеттану негіздері. Алматы «Дайк пресс», 2000.
2. Т. Х. Ғабитов, М. Ш. Өмірбекова. Мәдениеттану негіздері. Алматы «Zият», 2003.
3. Мүтәліпов Ж., Құлсариева А. Мәдениеттану негіздері. Алматы «Дәнекер», 2000.
4. Қазақстан. Ұлттық энциклопедия. Алматы «Қазақ энциклопедиясы», 2000.
        
        Жоспар
Кіріспе................................................................
.....................3
1. ... ... ... ... ... ... әдетте
«сәулелі антикалық дәуірден соң ... қара ... ... деп ... Осы ... әсіресе, Қайта өркендеу
өкілдері жиі ... Шын ... ... ... ... үзіліп қалған буын ... ... және ... ... алғы ... осы ... бастады.
Батыс еуропаның мәдениет ... ... ... жаңа ... тоғыстырған
буын деу керек. Бұл ... осы ... ... ... бір негізі ретінде орта ... ... ... ... ден ... жөн. Орыс ... ... ортағасырлар мәдениетіне ... баға ... ... ... ... ... ... орта
ғасырларда тас қалаушылардың, балташылардың, ағаш ою ... ... ... ... ... ... көрмеген тамаша үйлер салып, ... ... ... ... ... мәдениеттің тағы бір ерекшелігі
элитарлық, таптық ... ... ... ... ... өте ... жалпы күйзеліс, ... ... еді. ... ... ... ... сондықтан үнемділікті, практицизмді ... ... ... ескі ... тек ... керектілерін ғана
алды және қоғамды ... ... ... ... ... жай ... халық адамнан гөрі
жануарларға жақын, ... ... ... ... ... мәдени туындыларды рыцарлық
феномені дәріптелді, ол ... ... ... ... ... Әрине, рыцарларға тән ... ... ... ... ғана ... қарады. Айталық, ол
қарапайым шаруаның ... мен ... ... ... ... ... тыс ... халықтық
мәдениетті алсақ, онда ең алдымен қарапайым ... ... ... ... ... ... ... тірегіне
айналатынын көреміз. Осы ... ... бір ... – карнавал.
Карнавал-халықтық екінші ... ... ... ... мәдениет кейін Қайта ... ... ... ... ... ... ... тарихындағы «Орта ... ... ... пен Жаңа дәуір ... ұзақ ... Бұл ... мыңжылдан астам (V-XV ғ.ғ.) ... ... ... үш кезеңнен тұрады.
Бірінші кезең. Бұл алғашқы орта ... ... ... орта ...... аса күрделі әрі ... толы ... ... Бұл ең ... біздің
дәуіріміздің ІІ ғ. ... Рим ... ... ... түрде шабуыл ... оның шет ... ... ... ... ... ... басып кірулер Рим ... ... ... ... бірге жаңа ... ... ... ... қабылдады. Өз ... ... діні ... ... пұтқа табынушылықтың (көп ... ... дін) ... ... ... бастады және бұл жағдай ... ... де ... жоқ.
Екінші кезең. Бұл ... ... ... X-ХІV ... алып жатқан, орта ... Осы ... ... жоғарғы орта ғасырда ... ... кеше ... ... өрлеу дәуіріне бет
алды. Х ғ. бас ... ... ... бойынша
халықтардың ... ... ірі ... ... және ... ... ... мүмкіндік берді.
Соның нәтижесінде ... ... ...... ... біраз ... ... әл ... ... шығу ... 1024 жылы ... ... Рим ... ... ... ал ... мұсылмандардың қасиетті жерін басып алды. Ал 1291 ... ... де ... Бірақ маврлар ... ... ... Ұзақ ... күрестің нәтижесінде
батыстың ... ... ... теңізі мен
аралдарына үстемдік ету ... ... ... ... ... ... ... Скандинавия ... ... ... ... олар ... өрісіне көшірді.
Тұрақтылықтың ... та ... ... ... ... ... ... көтерілуне ... ... ... ... ... ... ... тез
арада ... ... ... ... ... гүлдене бастады. Антикалық ... ... ... ... ... анағұрлым бай ... қолы ... ... өзі ... және ... ... ... үлкен үлес
қосқан христиан шіркеуі ... ... Рим ... ... ... ... дәстүрінің
негізінде роман, ... ... ... ... ... ... де сәулет ... және ... ... ... ... ... ... сияқты
түрлері де ... Дәл осы ... ... ... ... ... туралы жыр» ... ... ... ... бастады. Ең маңыздысы, ... ... ... және ... ... оның ... шығармаларын оқып – танысуға, толық ... ... ... ... ұлы ... схолостика дүниеге ... өсіп ... ... ... (ХІV - ХV ғғ.) ... Бұл ... ... басталған Еуропалық ... ... ... ... бұл жол ... ... жоқ. ХІV-ХV ғғ. Батыс ... ... ... ... ... кешірді. Соның ... ... ... оба ... чума - «қара індет»), эпидемиялары
шексіз адам ... әкеп ... ... даму
процесін өте ... жүз ... ... та ... ... ... ... ... ... ауыл ... және ... ... бастады.
Апаттардан, соғыстардан аман ... ... ... ... ... ... ... өмір кеше ... ... ... ... жер ... ... керемет ... ... ... ... сатыда тұрған байлар да ... ... ... ... ... өмір салтын өзгерте
бастады. ... ... ... ... өнердің
өрлеуіне, әсіресе солтүстік ... ... ... ... ... аса ... ... Қайта өрлеу
дәуіріне ... ... әкеп ... ... бір ерекшелігі ... оқуы мен ... ... атқарған ролінде
болды. Рим ... ... ... ... ... Әлем ... толығымен қаладағылар
мен ... ... сену ... ... ... мен ... ... ... ... ... басты
шарты – Құдай мен ... ... мен ... жан ... бір – біріне міндетті ... ... қою ... еуропа адамы, ... ... ... ... дүние зұлымдық пен жақсылықтың, аспан мен ... ... ... алаңы болды. Библияда
саусақпен көрсеткендей, ... ... ... ... ... да, олар ... ... барлығына
сенді.
Ол кезде ... ... ... логика бойынша
симметриялық схемаға ұқсаған, ... ... ... ... ... ұзар шыңында – ... ... ... ... ... қарай, ең алдымен құдайға
жақынырақ ... ... ... ... ... ... періштелер және т.б. ... ... ... ... ... ... тәртіппен орналасқан:
ең алдымен папа және ... ... ... ... ... одан да ... қарапайым адамдар
орналасқан. ... ... ... ... ... жақын ... ... ... ... ең
сонында жердің өзі ... ... ... жер ... ... сол ... табаны жер, одан ... ... ... ... ... – жамандыққа бір-
ақ барады. ... пен ... ... ... бола ... Құда ... пен сүйіспеншілік,
Ібіліс – жамандық пен өшпенділікті бейнелейді.
Ортағасырлардағы жәй, ... ... ... ... ... мен ... дейін, сауатсыз
болды. Дін иелерінің сауаттылығы мен ... ... ... төмен болды. Тек ХV ғ. ... ... ... ... ... ... келушілердің де
білімдерінің деңгейі ... өте ... ... ... ... ... ... Библияны оқуға
қатардағы адамға тыйым ... ... оның ... ... ... қабылдауына өте күрделі және
қол ... ... Оны ... ... ... ... болды. Бірақ олардың білімділігі
мен сауаттылығы ... ... ... ... ... ... мәдениетті кітапсыз ... ... да ... Ол ... ... ... ... уағыздауға
негізделді. Ол сауатсыз ... ... ... Бұл ... ... ... ... уағыздаудың мәдениетіне
айналды.
Жалпы, ортағасырлық ... ... ең ... оның ... бір ғана ... ... ... деген ... ... ... ең ...... ... ... сенуі. Аспан Патшалығы –
ол, ... ... жаны ... болу үшін ... соңында келетін ... ... ... Әр адам ... ... ... ... кездің ... оны ... жеке өзі ... мен ... ... ... ... Егер бұл идеялары ... ... деп ... онда ... діні жер
бетіндегі ... ... ... ... ... ... жеке білу ... деп есептеді. Бірақ
бұдан христиан діні жер ... ... ... ... деп ... болмайды. ... ... ... ... адам жаны ... саналады. Ол жер
бетіндегі барлық ... де ... түр және ... ... да мәнді.
Екінші сипаты. Бұл ... пен ... шола ... ... ... ... мен ... байланысының
принципі нағыздылық ... ескі ... ... ... ... деді де, ... бас тарту
ол ақиқаттан бас ... ... ... ... ... ... ... бостандығының қалыптасқан
діни дүниетанымдылықпен ... ... ... - ... ... Ол дегеніміз, адам мен
қоғамның ... ... ... ... мен діни ... ережелері, ... ... ... ... сүйене отырып оларды толғаусыз ... ...... ол ... ой ... Інжіл (Библия) мәдениетінің ... ... білу ... ... ... ... мәдениет
Інжіл мен теологтардың ... ... ... ... Інжілдің нақты ... ... ... Екіншісі, Інжілдегі идеялардың ... ... ... деңгейінде, түп нұсқасы терең ... ... ... ... ... ... ... – дидактизм мен ұстаздық. Ортағасырлық
қайраткерлер ең ... дін ... ... ... ... ... ашып ғана қоймай, сонымен
қатар оны ... ... ... ... білу ... ... ... уағыздау, ұстаздар мен ... ... ... ... ... түріне айналды.
Алтыншы ... - ... ... ... ... да, ... ең ... қасиеті оның
эрудициясы болып саналады.
Жетінші ...... ... ... өзінің
ішкі дүниесіне ... ... ... ... ... көрінісін тәубе ... таза ... ... ... адалдықтан, олардың өз рухани ғұмырында зор ... ... ... христиан идеясы ... орта ... ... ... бұл оның ... тарихи
бастама ... ... ... ... ... ... ... уақыт
аралығында ... ... ... адам ... ... ... ... әлем туралы ойларына, қатерлі
соттың ... ... ... күтумен болды. ... ... ... ... ... ... ... ақсүйектер күші ретінде шықты. ... ... ... ... ... ... ... бұқара
халықтың ... ... ... ғана ... ... ал сол ... ... үшін оған діншілдігін
тереңдету ... ... ... жәй ... ... ... өзгертіп, ... ... ... ғана ... ... ... ... тарихы, бұл –шіркеу ... ... ... ... шіркеудің ... және ... ... ... ... ... асыруы болды. ... ... ... ... ... ... қатар шіркеуге де жерде ... соғу ... ... ... ... ... рыцарлық болды. Ол ... ... ... ... ... ... ... бөліп көрсетуге мүмкіндік алды. ... ... ... ... ... жорықтары арқылы христиан
әлемін, папа ... қол ... ... ... ... кеңейтуден тауып жатты. Оның ... ... ... да, ал ... ... әлемін күшпен біріктіруде, ... ... ... ... ... ... діни сипатта ... ... ... Библиядағы ... ... ... ...... ... шығармалар басымдау
болды. Ақсүйек ... ... ... ... адам ... ... ... асырды, оның өмірін
типтендірді. ... ...... ... ... Ақын-жыршылардың әскери батырлық және феодалдардың іс-
әрекеті ... ... ... ... ... ... «Нибелунг туралы жырды» ... ... ... нәтижесінде, ... ... ... ... ... ... рухын дәріптейтін, вассалға (тәуелсіздікке) ... ... ... бас ... ... әдебиет
ерекше құбылыс болды. ... ... ... ... ... әңгіме – сұхбаттарды ... ... ... ғ. ... поэмасы «Роланд туралы ... ... ... ғұмырын христиан сеніміне және өзінің ... ... ... ... батырлықтары дәріптеледі.
Қанша о ... ... ... жер ... ... өз ... еселей бастайды. Ақындар халық
арасында тараған ... ... мен ... ... ... ... өскелен назар ... ... ... ... ... ... атты
шығармасында ол, күнәһар адмдардың жер ... ... ... адамға, оның құмарлықтарына ... ... ... рухани сипат басымдау ... ... ... ... ... ... ... –(діни мағынада). Римдік католиктік «түскі намаз», Діни
мазмұнды көп ... ... хор ... ... ... бөлімі.
Сонымен қатар, ортағасырдың ... ... ... ... орын тебе ... Ақсүйек музыканың
алғашқы маңызды түрі ... ... ... – жыры ... ХІ ғ. басынан ... ... ... 200 ... ... ... ... елдерде ... ... ... ... сақтап ... ... ... ... ... ... ... ол сол күйін ... ... ... ... - ... ... христиандық шіркеудегі құдайы сиынудың негізі, ...... ... ... ... ... католик
шіркеуінің арқасында қайта дами ... ... ... ... ... ... ол ... элементтері бар пұтқа табынушылардағы ... ... ... ... ... Х ғ.
көптеген ... ... ... ... мысалы, вербтік жексенбіде шіркеуге шеру ... ... ... – жауапқа негізделген діни ... ... мен ... ... ... ... ХІ ғ. ... деген ... ... ... ... ... элементтерінің ... ... ... ... 925 ж) үш ... ... зиратының ... үш ... ... ... ... ... деп аталынды. 970 ж. осы ... ... ... ... ... ... ... мен
костюм элементтері бар хат ... ... екі жүз ... уақыт ішінде, хордан шыққан
священниктер мен ... ... ... тарихтарда
өзіне ... ... ... баяу ... ... дамыған сайын, ... ... ... ... ... ... ... көріністерді
бейнелеу сияқты, көптеген библиялық ... ... ... ... ... Бұл ...... (Құмарлық), миракли
(Ғажайыптар), әулиелі пьесалар деп ... ... ... ... ... алтарның (шіркеудің басты бөлмесі)
төбесін және нефаның ... ... ... есігін бейнелейтін,
Дозақтың ауызын ...... ... ... ... монстрлардың басы көтерілді. Сондықтан барлық сахналар ... ... ... ... ал ... ... ішінде бір
жерден екінші жерге сахнаның жағдайына ... ... ... ... ... жылдарды қамтитын шағын эпизодтардан
тұрады. Адамдардың іс – ... ... ... ... ... ... жағдай мен рухты, сонымен қатар аллегориялар ... ... ... анық ... ... ... бар грекия антикалық ... ... ... ... мен ... ... көрсету жоқтың қасы болды.
Катарсис (грек ...... ... ... ілімінде қолданылған термин, оның ойынша, қорқыныш,
ашу, аяушылық ... ... ... ... ... «жан ... тазалайтын» әсер тудыруға мәжбүр етеді.
Қосыла ... ... ... ерекше хал – жайы, көркем
туындыларды ұғыну категориясы.
Оның негізгі ... ... ... ... ... шіркеу алғашқы литургиялық драманың дидактикалық
сапасын қолдағанмен, бірақ ... ...... мен ойын ... ... нығая бастады. Өзінің діни ... ... ... ... драма қойымдылық сипатында анағұрлым
ақсүйектік сатыға көтерілді.
XVI ғ. Театрлық ... ... ... ... 40-қа тарта пьесалар ... ... ... ... ... ... бір ... қойылғанымен, өз ... ... ... ... 4-5 ... кезеңге
қойылым отырылды. ... ... бір ... екі ... ... бір рет қайталанады. Әрбір ... ... бір цех ... ... гильдиясымен ... ... ... ... мен ... және пәні ... ... кеме ... тек қана Ноя ... ... ... ... еді. Көптеген жағдайда орындаушылар ... ... ... ... ... ... жеңіл сақталуы үшін ... ... ... ... Ортағасырлық көзқарасқа сай, ... ... ... алынбайтын, себеп – салдарлық ... та ... ... ... ... ... толы ... тек сол заманның ... ... ... жасалынды, уақыт пен ... ... өте аз ... ... Костюмдер,
сахна саймандары және үй ... сол ... ... ... ... өте дәл ... ... шеге мен ... ... ... ... тіпті
шынилыққа ... ... ... әзер өлім ... ... ал ... орындайтын актерлер өздерін
жандырып та ... ... ... ... теңіздің ... ... ... ... үшін ...... ... жаба салса болды, ол ... ... суы ... ... ... ... пен сиволдардың ... ... ... ... жасамады. Ойын-сауық пен ... ... ... жағдайда кез-келген жерге
қойылды. ... ... ... ... ... ... шеберлері мен ... ... ... Циклдардың діни мазмұнына қарамастан, олар ... ...... ... ... ең дағдылы қойылымдардың
бірі ... арба ... ... ... ... аса
ұқыпты жасалынған, мысалы, қалада бір ... ... ... ... сол ... ... кемесі ... ... ... Көрермендер осындай кез-
келген ... ... ... ... немесе
көшеде құрылған төсеме тақтаның ... ... ... ... ... ... көрермендердің
алдындағы ұзын ... ... ... ... ... ... кейін бірі көтерілді. Ең соңында, ... ... ... ... аренаның шеңбер ... ... да, ... ... ... ... ... тұрған
көрермендерге пьесалар ... ... Дәл сол ... ... авторлар жазған, тіршіліктегі ... ... ... ... фарс пен ... ... пьесалары болды.
Осылардың бәрі ХV моралите – пьесалардың ... ... ... Олар ... өзін-өзі қамтамасыз ететін
драмалар болды да, олар ... ... ... ... ... өмір жолын ... ... ... ... ... ... ... мыңжылдықтың білімдерін ... ... ... және ... де қиын ... іздестірудің кезеңі
еді. Бұл дәуірде ... ... ... ... ... мәдени
дамудың жаңа даңғыл ... ... ... мен ақыл-ойды
табыстыруға тырыса ... ... ... бар ... ... бейнесін құрып және христиан догматизмінің ... ... жаңа ... ... ... жаңа
өмір салтын, жаңа экономиканы ... ... ... мен дін ... ... ... біртұтастыққа ие болды деп ... ... ... ... болып жалпы, әмбебап
бастамалардың иеленушісі ... ... ... ... қатар, догматика, ... ... ... ... ... мәдениетіне ... ... ... ... ... толы ... әр ... ... тән ... бар болмыстың
бытыраңқылығы бола тұрып оның ... ... ... ... ... жер ... ... мен ұлттық
құрамалық ... ... жат ... христиандық
әмбебаптығы; қайғы-қасіретпен дүниеден бас ... мен ... ... ... ... ... бір-бірімен үйлесуі.
Аталмыш қайшылық мәдени ... ... күші ... адам енді ... ғана ... біртіндеп өзіне де
назар ... ... ... ... шын ... іс-жүзінде
асуы ... ... ... ... ... ... ... еді. Бұл адамзат тарихында ... ... ... ... ...... өрлеу дәуірі еді.
Пайдаланылған ... Ө. С. ... ... негіздері. Алматы «Дайк пресс», 2000.
2. Т. Х. Ғабитов, М. Ш. ... ... ... ... 2003.
3. Мүтәліпов Ж., Құлсариева А. Мәдениеттану негіздері. ... ... ... ... ... ... «Қазақ энциклопедиясы»,
2000.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іле өңірінің ортағасырлық қалаларының заттай мәдениеті36 бет
Ортағасырлардағы тайпалардың материалдық мәдениеті15 бет
Ортағасырлық Тараздың экономикалық және саяси мәдениетi38 бет
Ортағасырлық Қазақстан жеріндегі қала мәдениетінің өркендеуі6 бет
Ұлы Жібек жолы және ортағасырлардағы Қазақстан мәдениеті64 бет
III - XI ғасырлардағы индияда феодалдық қатынастардың қалыптаса бастауы46 бет
Музыка өнері7 бет
Мәдениет дегеніміз не?5 бет
Мәдениеттану пәнінен семинар сабақтарына арналған әдістемелік нұсқаулар46 бет
Қазақ мәдениетінің бастаулары. Ұлы Жібек жолының пайда болу тарихы27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь