«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3
ҚАЗАҚСТАНДА ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АЙМАҚТАР
1.1Ерекше қорғалатын табиғи аймақтар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8
1.2Биосфералық қорық. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
1.3Ұлттық табиғи саябақтар, табиғи қорықшалар,табиғат ескерткіштері. . . . . 10
ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АЙМАҚТАРДЫҢ ЗАҢНАМАСЫ
2.1Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы ҚР заңнамасы. . . . . . . . 13
2.2Жеке және заңды тұлғалардың ерекше қорғалатын табиғи аймақтар саласындағы құзыреті. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14
2.3Табиғат қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк инспекторлары. . . . . . . . . . . . .16
ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АУМАҚТАРДЫ КҮЗЕТУ ЖӘНЕ ҚОРҒАУ, ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АУМАҚТАРДЫҢ КҮЗЕТ ҚЫЗМЕТI МЕМЛЕКЕТТIК ИНСПЕКТОРЛАРЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСI
3.1Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды күзету режимiнiң түрлерi. . . . . . . 19
3.2Табиғат қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк табиғи.қорық қорының табиғи кешендерi мен объектiлерiн қорғау. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
3.3Қазақстан Республикасының Қызыл кітабы. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .22
ҚОРЫТЫНДЫ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
КІРІСПЕ
Ландшафрды қорғаудың ең жоғарғы формасы – қорықтар ұйымдастыру болып табылады. Бүкіл дүниежүзілік тәжірибелерге сүйенсек жер шарының жекеленген елдерінде қорық ұымдастыру XIX ғасырдың басқы кездерінен бастап жүзеге аса бастағанын көрсетеді. Қазіргі уақытта жер шарында қорықтарға қарағанда ұлттық бақтардың саны әлдеқайда көп. Бұрынғы Кеңес үкіметінің жағдайына тоқталсақ, КСРО, қазіргі ТМД елдері бойынша 141 мемлекеттік қорық, 2700 қорыққор, 12 ұлттық парк, бірнеше мың табиғат ескерткіштері болған. Әрине, шет елдермен салыстырғанда бұл өте аз екенін ұмытпаумыз қажет. Біздің Елімізде қазіргі таңда 9 мемлекеттік қорық, 66 қорықор (оның 44 зоологиялық, 20 ботаникалық, 2 палеонтологиялық) 6 ұлттық парк (бақ) және 24-тен астам табиғат ескерткіштер бар. Әрине біздің аумақтың көлеміне шаққанда қорғалатын жерлер барлық жердің 3 пайызын қамтиды.
Дегенмен, республикамызда қорықтар ұйымдастыру соңғы жылдары қолға алына бастады. Мәселен Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін Батыс Алтай мен Алакөл қорығының ұйымдастырылуы, сонымен қатар Алтынемел, Ордабасы, Қарқаралы, Іле Алатау, Қатонқарағай ұлттық парктерінің құрылуы осының айғағы екенін аңғартады. Қазақстан жеріндегі экожүйелердің антропогендік өзгерістері байырғы табиғатты пайдалану үрдістер мен тәжірибесін кеңінен ғылыми ізденістерді және арнайы жобалар енгізу ісін жеделдетуді талап етеді.
Аумақтағы ертеде қорғалатын аймақтардың болғандығын қазіргі кездесетін топонимдерден байқауға болады. Қорық - қоныс (2), тау атауы ҚХР – мен шекарада (Тарб. ауд.) , елді мекен, өзен атауы (Аягөз ауд.) Қалыбай және Ақтомар өзендерінің қиылысқан жерінде орналасқан және Сандықтас тауының онтүстік батыс бөлігіне жетпей құрғап қалады. Қорықшар – атауын (Жарма ауд.) Шар өзенінің маңында қорғауға алынған аумақ деп топшылауға болады. Сондықтан табиғат қорғаудың халықтық түрі қазақ жерінде әлдеқайда ертеде қалыптасқанын аңғаруға болады. Аңшылық кұрудың кезендері, уақыты, орманда аң аулаудың ережелері болған. Қазақ халқында табиғат оның нысандарын қорғау идеялары ертеден қалыптасып, ұрпақтан-ұрпаққа мұра болып беріліп, экологиялық мәдениеттің қалыптасуына біршама ықпал етті.
Көшпенді елдің өмірінде, шаруашылығында табиғаттың тепе теңдігін сақтауға маңызды кеңес беретін салт дәстүрлері де қалыптасқан. Олар қыстаудан жайлауға көшу барысында төрт түлік малды өріске жайып бағуда ерекше бір жүйеге келтірілген тәртіп, реттілік сақтап отырған. Соның өзі қоршаған ортаға оның ішінде өсімдіктің көп түрлерін сақтау, топырақ эрозиясын болдырмау әрекетін қалыптастырады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. «Экология және табиғатты қорғау» Алматы 2011ж.
2. Мемлекеттік құқық көздері.
3. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар Атамекен кітапшасы.
4. «Табиғи аумақтардың құқықтық режимі» Мейірбеков А.Қ
5. ҚРның жағрапиялық жағдайы инцеклопедия.
6. Атамекен 2009 ин.
7. Табиғатты пайдалану Е.М Үпішев.
8. Қоршаған ортаны қорғау С.Мұқаұлы.
9. Экологиялық кодекс 2007ж.
10. Н.Б.Мухитдинов, С.П.Мороз, Г.Б.Ахмеджанова (Қоршаған ортаны құқықтық қорғау);
11. Карабулова Р.К., Куставлетов С.М, Борчашвили (экологиялық құқықтық жауапкершілік).
12. Сапарғалиев.Ғ. "Мемлекет және құқық негіздері” Алматы 2000ж
13. ҚР Заңы. "Қоршаған ортаны қорғау” Алматы. 1998ж.
14. Қазақстан Республикасының азаматтық құқықғы, авторы – Ғазиз Төлеуғалиев, Алматы, 2001 жыл.
15. Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық / - Алматы. Экономика.
        
        МАЗМҰНЫ		
КІРІСПЕ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... АЙМАҚТАР
1.1Ерекше қорғалатын табиғи аймақтар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... қорықшалар,табиғат ескерткіштері. . . . . 10
ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АЙМАҚТАРДЫҢ ЗАҢНАМАСЫ
2.1Ерекше қорғалатын ... ... ... ҚР заңнамасы. . . . . . . . ... және ... ... ... ... ... аймақтар саласындағы құзыреті. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... . . . . . . . . . . . ... ... ТАБИҒИ АУМАҚТАРДЫ КҮЗЕТУ ЖӘНЕ ҚОРҒАУ, ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АУМАҚТАРДЫҢ КҮЗЕТ ҚЫЗМЕТI МЕМЛЕКЕТТIК ИНСПЕКТОРЛАРЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСI
3.1Ерекше қорғалатын ... ... ... ... түрлерi. . . . . . . 19
3.2Табиғат қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк табиғи-қорық қорының табиғи кешендерi мен ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 ... қорғаудың ең жоғарғы формасы - қорықтар ұйымдастыру болып табылады. Бүкіл дүниежүзілік тәжірибелерге сүйенсек жер ... ... ... ... ... XIX ... ... кездерінен бастап жүзеге аса бастағанын көрсетеді. Қазіргі уақытта жер шарында қорықтарға қарағанда ұлттық ... саны ... көп. ... ... ... ... ... КСРО, қазіргі ТМД елдері бойынша 141 мемлекеттік қорық, 2700 қорыққор, 12 ұлттық парк, бірнеше мың ... ... ... ... шет елдермен салыстырғанда бұл өте аз екенін ұмытпаумыз қажет. Біздің Елімізде қазіргі таңда 9 мемлекеттік қорық, 66 қорықор (оның 44 ... 20 ... 2 ... 6 ... парк (бақ) және ... астам табиғат ескерткіштер бар. Әрине біздің аумақтың көлеміне шаққанда қорғалатын жерлер барлық жердің 3 пайызын қамтиды. ... ... ... ұйымдастыру соңғы жылдары қолға алына бастады. Мәселен Еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін Батыс Алтай мен Алакөл қорығының ... ... ... ... Ордабасы, Қарқаралы, Іле Алатау, Қатонқарағай ұлттық парктерінің құрылуы осының айғағы екенін аңғартады. Қазақстан жеріндегі экожүйелердің антропогендік өзгерістері байырғы ... ... ... мен тәжірибесін кеңінен ғылыми ізденістерді және арнайы жобалар енгізу ісін жеделдетуді ... ... ... ертеде қорғалатын аймақтардың болғандығын қазіргі кездесетін топонимдерден байқауға ... ... - ... (2), тау ... ҚХР - мен ... ... ауд.) , елді мекен, өзен атауы (Аягөз ауд.) Қалыбай және Ақтомар өзендерінің қиылысқан жерінде орналасқан және Сандықтас тауының онтүстік батыс ... ... ... қалады. Қорықшар - атауын (Жарма ауд.) Шар өзенінің ... ... ... ... деп ... ... ... табиғат қорғаудың халықтық түрі қазақ жерінде әлдеқайда ертеде қалыптасқанын ... ... ... ... кезендері, уақыты, орманда аң аулаудың ережелері болған. Қазақ ... ... оның ... қорғау идеялары ертеден қалыптасып, ұрпақтан-ұрпаққа мұра болып беріліп, ... ... ... ... ... ... ... елдің өмірінде, шаруашылығында табиғаттың тепе теңдігін сақтауға маңызды кеңес беретін салт дәстүрлері де қалыптасқан. Олар қыстаудан жайлауға көшу барысында төрт ... ... ... ... ... ... бір жүйеге келтірілген тәртіп, реттілік сақтап отырған. Соның өзі қоршаған ортаға оның ішінде өсімдіктің көп түрлерін сақтау, топырақ ... ... ... ... ... жер шаруашылығын зерттеу, анықтау мәлімет жинау жұмыстарын жүргізген Ф. А. Шербинаның басқаруымен жинақталған 13 томнан тұратын ... ... ... ... атап кету орынды. Экспедиция жұмысы барысында Ә.Бөкейхановтың қазақ қоғамындағы жүріп жатқан әр ... ... ... ... ... ... ... талай ғасырлық жинақталған тәжірибелерінің құпия сырларын зерделеп, ауыл шаруашылығының қазақи ұғымдарын тұнғыш рет ғылыми түсінікке еңгізіп, , , , , , тағы ... ... төл ... ... ... ... Қыстау маңындағы шөбі шүйгін жерлерді ауыл болып қорғаған ... ... ... деп ... ... малдар үшін пайдаланған. Ф. А. Шербина: әрбір рудың өздеріне тән жылдық әрбір мезгілдерінде қоныстайтын ... ... , қой ... ... > қор (ресурс) ретінде бағалап, шөп қорын, әртүрлі жағдайда қажеттілік үшін сақтаған деп жазады. Бұл ... ... ... шығу тегі ... ... ... аң аулайтын жерлерді қорғау әрекетінен туындаған деп топшылаймыз.
Сонымен жергілікті жердің ландшафт сипатын анықтайтын қорық сөзі, биогеноцездың қасиетті мен құрлысы ... мол ... ... ... ... Бір ... айтқанда, қорық ұйымдастырылатын жердің табиғаты, сол аймақтың ландшафтылы географиялық белдеуінің үлгісі ретінде қорғалуы ... ... тек саны ... ... ... жақын тұрған жануарлар мен сирек кездесетін өсімдіктер ғана қамқорлыққа алынып қоймай, сонымен қатар өлкеміздің көрікті табиғат ландшафтылары, жалпы табиғат кешендері сол ... ... ... ... ... ... ... ашылған қорықтың (1992 ж.) жер көлемі 56,7 мын га, Қазақстандық Алтайдың Линей, Қалзың (Холзун), Көксу тау ... алып ... ... аймағында Ақ және Қара Уба (Үбі) өзендері мен Кедрово және ... ... т.б. ... су ... бар. ... ... ... белдемдерінің тау етегінен бастап орманды дала, субальпі, альпі биіктігіндегі табиғаттың сан ... ... ... ... ... ... Қорықта дәрілік (марал оты, алтын тамыр) өсімдіктермен қатар, орманның яғни қылқанжапырақты ағаштардың, көп түрі шоғырланған. Туристерді ерекше ... таза ауа, ... ... көл, ... сарқырамалар, орман ландшафттары Қатонқарағай ұлттық саябағының келбетін қалыптастырады. Аумақта Бұқтырма Ақ және Қара Берел өзендері, Язовое Рахман көлі, бұлағы, ... ... ... ... ... ... елді ... атауларымен бірге көптеген микротопонимдер жүйесі бар. Ең көрнекті туристерді қызықтыратын жері - Рахман бұлағы емдік ... мол ... су ... ... ... ... ... атауының өзіндік тарихы бар. осыдан 215 жылдай бұрын Рахманов атты аңшы биік тауда ... атып ... Ол екі күн ... ... ... ... оның осы бұлақ басында екінші жұбымен аман-сау тұрғанын көріп таң қалады. ... атып ... оның ... ... оғы ... аяғының жараланған терісі жіңішкеріп, жұқа қабықша болып жазылып жатқанының куәсі болады. Бұлақ суының ... ... бар ... ... оны сынап, зерттеп көргісі келеді. Бұлақ суына күніне үш рет шомылып, бір ... ... жыл ... ... құяң ... ... таза жазылады. Кейінірек бұлақ суы зерттеліп, оның басына емдік орындар салынып, рекреациялық аймақтарға айналады. Су құрамында радон, күкірт, күкіртті сутегі, ... ... ... нитрат тұзбасы бар екені анықталды. Бұлақ суы жүйке ауруларын емдеуге таптырмайтын емдік қасиеті бар киелі жер. 2002 жылы ... ... ... АҚШ, ... ... ... ... 569 турист келген. Қаракөл көлі маңынан туристік база құрылысы салына бастады. Сондықтан табиғи ... ... ... ... және экологиялық мониторинг жүргізуде мол мүмкіндіктер бар деуге болады. Болашақта мәдени ағарту ... ... ... ... ... ... (қорыққор) - табиғатты, оның өсімдіктер мен жануарлар дүниесін немесе табиғат ... ... ... қамқорлыққа алудың бір формасы ретінде қорғауға алынған ... және ... ... мұнда шаруашылық әрекеттер мен қорғау ісі бірге ұйымдастырыла береді. Ерекше қорғалатын ... ... ... Қазақстан Республикасының заңында (ХІІ - тарау, 49-бап) мемлекеттік ... ... ... табиғат құрамбөліктеріне қарай: зоологиялық, ботаникалық, гидрологиялық, геологиялық, топырақты, ландшафты және ... ... ... Мемлекеттік табиғат ескерткіштері зоологиялық, ботаникалық, орман, дендрологиялық, гидрологиялық, геологиялық (палеонтологиялық), геоморфологиялық, топырақты, ландшафты және ... ... ... ... шешім жасалған. Облыста қорық, ұлттық парктерден басқа, табиғи кешен компоненттерініңдегі өзгерістерді болдырмайтын арнайы ... ... ... ... ... ... ... мен ережелері қорықшыларға ұқсас. Табиғи ресурстардың қорғалуына байланысты және жүргізілген ... ... ... ... ... ... Өсімдіктер мен жануарлардың жойылу қаупіндегі және сиреп кеткен кеткен түрлерін қорғау мақсатында құрылады Қорғалатын табиғи аумақтарды өз ерекшеліктеріне ... ... КТА ... ... ... және ол ... қиын әрі қарама - қайшылы немесе ... ... - ... ... ... де шындық. Бұл мәселені жан-жақты қарастырып, тиімді шешу өз ... және дәл ... ... ... ... әрі қорғалатын аумақтар жүйесін дамытуға мүмкіндік береді. КТА жүйелерін құру қажеттілігі алғаш рет Н. Ф. Реймерс, Ф. Р. Штильмарк (1978), Ю. Б. ... (1981) және Ю. А. ... (1983), ... мен ... ... ... ... мысалы, Латвия тәжірибесінде А. Ж. Меллуманы (1982), П.П.Каваляускас (Литва), ал Қазақстанда қорғалатын аумақтар жүйесі қандай ... сай келу ... ... еңбектерінде алғаш рет (2006) қарастырылды.
ҚАЗАҚСТАНДА ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АЙМАҚТАР
1.1 ... ... ... аймақтар
Биосферадағы экожүйелердің бастапқы қалпын сақтап калу және корғау тірі организмдердің сан алуан түрлілігін сақтау мәселелерімен ... ... ... Жер ... ... аяғы ... және іс-әрекетінің әсеріне ұшырамаған алқаптар жоқтың қасы. Дегенмен де табиғаттың бастапқы ... ... ... ... ... факторлардың ықпалы онша байқала коймаған экожүйелердің біраз бөлігін табиғи эталон ретінде сақтап қалудың маңызы зор. Өйткені мұндай аумақтар антропогендік факторлар ... ... ... ... ... үшін ... ... қабылданған ережелерге сәйкес әрбір мемлекеттің жалпы жер аумағының 10%-ы ерекше қорғалатын ... ... ... алуы ... ... ... аумақтарға биосфералық қорықтар, мемлекеттік табиғи қорықтар,мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтар, қорықтық аймақтар, корықшалар және т.б. табиғи нысандар жатады. ... ... ... ... ... ... астам ірі мемлекеттерінде 1000-нан астам ерекше қорғалатын ... ... ... ... аумақтардың жалпы көлемі 230 млн га жерді алып жатыр. Бұл жер бетіндегі құрлықтың 1,6%-на ... ... ... ... аумақтар туралы заң 1997 және 2006 жылдары қабылданды. ... ... ... бар ... ... ... аумақтар ұйымдастырылу мақсаттарына және табиғат корғау ережелеріне сәйкес бірнеше топқа ... ... ... ... ... ... табиғи саябақтар.
3. Мемлекеттік табиғи резерваттар.
4. Мемлекеттік корықтың аймақтар.
5. Мемлекеттік табиғи қорықшалар.
6. Мемлекеттік табиғат ... ... ... ... Мемлекеттік ботаникалық бақтар.
9. Мемлекеттік дендрологиялық бақтар және т.б.
1.2 Биосфералық қорық
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың соңғы кезде ... ... ... -- ... ... ... Биосфералық қорықтар дүние жүзіндегі кейбір ауқымды аймақтардың табиғатын қорғау және сақтап қалу мақсатында ұйымдастырылады. Онда табиғат қорғау ... ... ... ... ... ... табиғаты онша өзгеріске ұшырамаған экожүйелерде ұйымдастырылып, табиғатта үздіксіз болып жататын өзгерістерге бақылау жасалынып талданады. ... ... ... бірнеше белдемдерге (ішкі, шекаралық және шаруашылық) бөлініп, ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Қазір дүние ... 350-ге жуық ... ... ... Қазақстандағы Қорғалжын және Наурызым қорықтарына биосфералық қорық ... ... ... ... және ... ... қорықтары таулы алқаптың табиғат байлығын қорғайды. Мысалы, Ақсу-Жабағылы қорығында сарыбауыр аяқсыз кесіртке, үнді жайрасы, Алматы қорығында орақтұмсық, ілбіс, т.б. ... Ал ... ... қара ... ... т.б. ... алынған.
Мемлекеттік табиғи қорықтар.
Біздің елімізде ерекше корғалатын табиғи аумақтардың негізгі түрі -- мемлекеттік табиғи қорықтар. Қорықтар ... ... ... ... ... ... ешқандай шаруашылық жұмыстары жүргізілмейді, онда тек ғылыми-зерттеу жұмыстары ғана жүргізіледі. Сондықтан қорық аумағында жоғары білімі бар арнайы мамандар ғылыми ... ... ... ... ... 10 мемлекеттік табиғи қорық бар. Қорық аумағындағы барлық табиғат байлықтары түгелдей катаң ... ... ... ... ... ... бір ... қорғау мақсатында арнайы ландшафтыльщ аумақтарда ұйымдастырылады. Мысалы, шөлді, далалы, су-батпақты және т.б. ... ... деп ... ... ... Наурызым, Үстірт және Барсакелмес қорықтары шөлді аймақтың ... ... ... ... ұйымдастырылған. Бұл қорықта 1953 жылы Түрікменстаннан әкелініп құлан жерсіндірілді. Алтынемел ұлттық табиғи ... да ... Ал ... ... ... алкаптың табиғат байлығын қорғайды. Келешекте Торғай, Сарықопа жәнө Тарбағатай қорықтарын ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... табиғи саябақтарда табиғат қорғау жұмыстарымен бірге табиғат қорғауды насихаттау, экологиялық білім мен ... ... ... ... жұмыстары қоса жүргізіледі. Елімізде 10 ұлттық табиғи саябақ ұйымдастырылған. Ұлттық табиғи саябақтар көбіне табиғаттың көрікті жерлерінде ұйымдастырылып, ... ... ... ... ... ... жүргізуге ерекше мән беріледі.
Елімізде соңғы жылдары Шарын (2004 ж.), ... (2006 ж.) және ... ... (2007 ж.) ... ... ... ... Алдағы уақытта елімізде тағы да 5 ұлттық табиғи саябақ (Жоңғар Алатауы, Ақсу-Лепсі, Бұйратау, Зайсан, Ақжайлау) ұйымдастыру қарастырылуда.
Табиғи ... -- ... бір ... табиғи аумақтардағы барлық табиғат байлықтарын кешенді корғауға немесе өсімдіктер мен жануарлардың жеке ... ... ... ... ... қорықшалар кешенді, зоологиялық, ботаникалық, геологиялық және т. б. деп бөлінеді. Кейде қорықшалар уақытша (он не ... жыл ... ... ... ... ұйымдастырылады. Қорықшаларда табиғат корғау жұмыстары онша қатаң түрде жүргізілмейді және шаруашылық жұмыстардың жекеленген ... ғана ... ... ... -- ... ... және ... мәні зор жеке табиғат нысандарын ғана (өсімдіктердің, жануарлардың жеке түрлері,үңгірлер, сарқырамалар және т.б.) ... ... ... ... ... ... көңіл бөлінеді. Елімізде республикалық мәні бар "Қаз қонақ" (Ертіс өзенінің жағалауында), ... ... ... "Шынтүрген шыршалары" (Алматы облысында) "Баум тоғайы" (Алматы қаласында) жәнө т.б. табиғат ескерткіштері ... ... ... ... жаңа түрі -- ... ... ... Ертіс өзенінің алқабындағы реликті қарағайлы ормандарды қорғау мақсатында 2003 жылы "Ертіс орманы" және "Семей ... ... ... ... ... ... резерваттарда қорықтық белдем де, шаруашылық жүргізілетін алқаптар да бірге қорғалады. Табиғи резерваттарда, негізінен, биологиялық сан алуан ... ... және оны ... келтіруге айрықша көңіл бөлінеді.
мемлекеттік табиғи резерват
2012-2013 жылдары 490 000 га жерге созылатын мемлекеттік табиғи резерват ... ... ... ... орналасатын аталмыш резерват үш кластерден тұрады - Сарыкопа көлдер жүйесі (қазіргі уақытты қаумал мәртебесіне ие), ... және ... Бұл ... ... үлкен ерекше қорғалатын табиғи аумақты құрайтын болады.
резератын құру 2008 жылы жоспарланған болатын, бірақ жериеленушілермен ... ... ... соң бұл ... ... ... тоқтатылған. Бүгінгі таңда ҚБСА қажетті құжаттарды - жаратылыстану-ғылыми және техникалық-экономикалық негіздемелерді дайындап болды.
Ырғыз-Торғай мемлекеттік ... ... ... ... ... ауданында орналасқан. Бүгінгі таңда резервать ауданы 764 мың га жерге тең. Алдағы уақытты резерват ауданын ... 400 мың га ... ... жоспарланған. Нәтижесінде оның ауданы 1,15 млн. га болады. Осы аумақ үшін де ҚБСА ... және ... ... ... Барлық негіздемелер Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман және аңшылық шаруашылығыжәне ... ... ... ... ... экспертиза тексеруіннен өтті.
Жоғарыда аталған резерваттар табиғатты қорғау бастамасының жобалық территориясына ... Бұл ... ҚБСА ... ... жыл ... ... киік ... және басқа да жануарларды зерттеу мақсатында экспедициялар өткізеді.
Зерттеулер нәтижесінде ... ... ... ... ... құру және ... ... кеңейту туралы шешім қабылданған.
ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АЙМАҚТАРДЫҢ ЗАҢНАМАСЫ
2.1 Ерекше қорғалатын ... ... ... ҚР ... ... ... табиғи аумақтар мен мемлекеттiк табиғи-қорық қорының объектiлерi саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi, осы Заңнан және ... ... өзге де ... ... ... тұрады.
2. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жер қойнауын, суларын, ормандарынжәне өзге табиғи ресурстарын пайдалану және ... ... ... осы ... ... ... Қазақстан Республикасының арнаулы заңдарымен реттеледi.
3. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ... ... ... егер осы Заңда өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен реттеледi.
4. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер ... онда ... ... ... ... ... табиғи аумақтар саласындағынегiзгi принциптер
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы негiзгi принциптер:
1)биологиялық саналуандықты, бiрегей және ... ... ... мен ... ... ... ... экологиялық желiнiң базалық құрамдас бөлiгi ретiнде ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жүйесiн дамыту;
2)ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы мемлекеттiк реттеу мен бақылау;
3)мемлекеттiк ... қоры мен ... ... ... ... ... табиғи аумақтарды ғылымды, мәдениеттi, оқу-ағартуды, бiлiм берудi, туризмдi ... ... ... ... ... ... пайдаланудың ақылы болуы;
6)ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзғаны үшiн жауаптылық
7)жеке және заңды тұлғалардың ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ... ... ... ... ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы ақпараттың қолжетiмдiлiгi;
9)ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ... ... ... ... табылады.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағықатынастардың объектiлерi
Табиғи кешендер, оның iшiнде ерекше ... ... ... ... сондай-ақ осы жерлерде және басқа санаттардағы жерлерде орналасқан мемлекеттiк табиғи-қорық қорының объектiлерi ... ... ... ... ... қатынастардың объектiлерi болып табылады.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағықатынастардың субъектiлерi
Жеке және заңды тұлғалар, сондай-ақ мемлекеттiк органдар Қазақстан Республикасының ... ... ... ... сәйкес ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы қатынастардың субъектiлерi болып табылады.
2.2Жеке және заңды тұлғалардың ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... ... ... ... табиғиаумақтар саласындағы құқықтары мен мiндеттерi
1. Жеке тұлғалар:
1)ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды уәкiлеттi орган белгiлеген тәртiппен пайдалануға;
2)ерекше ... ... ... ... ... бойынша уәкiлеттi органға ұсыныстар енгiзуге;
3)табиғат қорғау ұйымдарымен бiрлесiп, мемлекеттiк табиғи-қорық қорының объектiлерiн күзету, қорғау, қалпына келтiру және пайдалану ... ... ... ... ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды дамытуға бағытталған қорлар құруға және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес олардың ... ... ... ... ... ... ... табиғи аумақтардың және экологиялық желiлердiң жай-күйi мен олардың жұмыс ... ... ... ... ақпарат сұратуға және алуға құқылы.
2. Жеке тұлғалар ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауға мiндеттi.
Заңды тұлғалардың құқықтары мен ... ... ... ... органға ұсыныстар енгiзуге және мемлекеттiк табиғи-қорық қоры объектiлерiнiң тiзбелерiн, ерекше ... ... ... ... ... ... ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды құру және кеңейту жөнiндегi жаратылыстану-ғылыми және техникалық-экономикалық негiздемелердi дайындауға, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы нормативтiк құқықтық ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мен экологиялық желiлер саласындағы бағдарламалар мен жобаларға қоғамдық экологиялық сараптама ... ... ... ұйымдарымен жасалған шарт бойынша мемлекеттiк табиғи-қорық қорының ... ... ... қалпына келтiру және пайдалану жөнiндегi iс-шараларға қатысуға;
4) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды дамыту үшiн қызметi өтеусiз қаржылай ... ... ... қорлар құруға және олардың қызметi мен оларды басқаруға қатысуға;
5) тиiстi ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтар мен экологиялық желiлердiң жұмыс iстеуi, оларды күзету, қорғау және пайдалану ... ... ... ... сұратуға және алуға;
6) ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың ... ... ... ... ... ... ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды дамытуға бағытталған, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды ... үшiн ... ... және ... ... ... маманданған заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының Үкiметi айқындайтын гранттар беретiн үкiметтiк емес ... мен ... ... ... ... ... өз ... Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асыруға мiндеттi.
2.3 Табиғат қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк инспекторлары
1. Табиғат қорғау мекемелерi мемлекеттiк инспекторларының өз аумағы мен ... ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтарда жүрген адамдардан осында болу құқығына берiлген рұқсатты тексеруге;
2)ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... Республикасының заңдары, Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтары және Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... мақсатында табиғат қорғау мекемесінің және оның күзет аймағының аумағындағы жеке және заңды тұлғалардың объектілеріне баруға;
3)ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, жануарлар дүниесiн ... ... және ... саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын, Қазақстан Республикасының орман заңнамасын бұзушылық анықталған жағдайда жеке және ... ... ... ... тұруға;
4)ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, жануарлар дүниесiн қорғау, молықтыру және пайдалану саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын, Қазақстан Республикасының орман заңнамасын ... ... ... ... ... ... сәйкес жеке немесе заңды тұлғалардың қызметiн тоқтату немесе оған тыйым салу ... ... ... арыз ... қорғалатын табиғи аумақтар, жануарлар дүниесiн қорғау, молықтыру және пайдалану саласындағы Қазақстан ... ... ... ... ... заңнамасын бұзу салдарынан келтiрiлген шығынның мөлшерiн анықтауға және осының негiзiнде ... ... осы ... ... ... өтеу ... талап қоюға не сотқа талап арыз беруге;
6)ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, жануарлар дүниесiн ... ... және ... ... ... ... заңнамасын, Қазақстан Республикасының орман заңнамасын бұзушылық анықталған жағдайларда мемлекеттiк инспекторлардың актiлер жасауға және ... ... ... үшiн ... ... ... жiберуге;
7)ерекше қорғалатын табиғи аумақта, оның күзет аймағында ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... ... ... және пайдалану саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын, Қазақстан Республикасының орман заңнамасын бұзған адамдарды ұстауға және оларды құқық ... ... ... ... табиғи аумақтың, оның күзет аймағында көлiк және суда жүзу құралдарын тоқтатуға, оларға ... ... ... ... ... жануарлар дүниесiн қорғау, молықтыру және пайдалану саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасын, Қазақстан ... ... ... бұзған жеке және заңды тұлғалардан Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен атыс ... ... ... ... және оны олжалау құралын, көлiк және суда жүзу құралдарын алып қоюға;
10)Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен ... ... мен ... ... ... алып ... және ... Республикасының заңнамасында белгiленген тәртiппен айырым белгілері бар нысанды киiм ... киiп ... ... бар. 2. ... ... мекемелерi мемлекеттiк инспекторларының iс-әрекеттерiне (әрекетсiздiгiне) және олардың шешiмдерiне жоғары тұрған мемлекеттiк органдарға немесе сотқа шағым жасалуы мүмкiн. 3. ... ... ... ... ... ҚР заңнамасында белгiленген тәртiппен айырым белгілері бар нысанды киiммен ... ... ... және ... ... қамтамасыз етiледi. 4. Табиғат қорғау мекемелерiнiң ... ... өз ... ... ... ... ... өткiзу нәтижелерi бойынша акт;2)әкiмшiлiк құқық бұзушылық туралы хаттама;3) ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, жануарлар дүниесiн қорғау, молықтыру және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының орман заңнамасы талаптарының бұзылуын жою туралы ұйғарым;4)ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, жануарлар дүниесiн қорғау, молықтыру және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының орман заңнамасы бұзылған жағдайда кiнәлi тұлғаларды әкiмшiлiк жауапкершілікке ... ... ... ... ... ... сақтау үшiн атыс қаруын, олжалау құралдарын, заңсыз олжаланған өнiмдi, ... және суда жүзу ... алып қою ... ... ... ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АУМАҚТАРДЫ КҮЗЕТУ ЖӘНЕ ҚОРҒАУ, ЕРЕКШЕ ҚОРҒАЛАТЫН ТАБИҒИ АУМАҚТАРДЫҢ КҮЗЕТ ҚЫЗМЕТI МЕМЛЕКЕТТIК ИНСПЕКТОРЛАРЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСI
3.1 Ерекше қорғалатын ... ... ... режимiнiң түрлерi
Түрiне және функционалдық аймақтарға бөлiнуiне байланысты бүкiл ерекше қорғалатын табиғи аумақта немесе оның арнайы бөлiнген аймақтары мен ... ... ... ... түрлерi енгiзiледi:1)кез келген шаруашылық қызметке, сондай-ақ мемлекеттiк ... ... ... ... мен ... ... жай-күйiн бұзатын өзге де қызметке тыйым салуды көздейтiн қорық режимi;
2)шаруашылық және өзге қызметтiң жекелеген ... ... бiр ... ... ... ... бойынша толық тыйым салуды немесе шектеудi көздейтiн ... ... ... ... шектеулi пайдалануды, сондай-ақ жер учаскелерiнiң меншiк иелерi мен жер пайдаланушылардың шаруашылық қызметтiң дәстүрлi түрлерiн мемлекеттiк ... ... ... ... мен объектiлерiне зиянды әсер етпейтiн тәсiлдермен және әдiстермен жүргiзуiн көздейтiн шаруашылық қызметтiң реттелмелi режимi.
Ерекше қорғалатын табиғи ... ... және ... Қоршаған ортаға зиянды әсерлердiң алдын алу және оларды жою мақсатында ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ... мен ... ... ... 2. Күзету: 1) ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы Қазақстан Республикасы ... ... ... кесу мақсатында аумақты қарауылдауды, оның iшiнде жер және әуе көлiгiн қолданып қарауылдауды; 2) өрттердiң ... ... ... ... және ... суды ластанудан, былғанудан және сарқылудан күзетудi қамтиды. 3. ... ... ... ... алдын алуды және жоюды; 2) өсiмдiктердi қорғауды, зиянды жәндiктер мен орман аурулары ошақтарын дер кезiнде ... және ... ... ... ... және ... мақсаттарда ағаш кесудi (жолдар салуға байланысты орман жолдарын тарту, өртке қарсы жыралар қазу кезiнде орманды тазарту); 3) ... мен ... ... алу ... халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығы мен ветеринариялық мониторингтi қамтамасыз етудi, жануарлар санын ... 4) ... ... ... қамтиды. 4. Өрттердiң алдын алу, ... ... және ... Қазақстан Республикасының өрт қауiпсiздiгi саласындағы нормативтiк құқықтық актiлерiнiң талаптарына ... ... 5. ... ... ... ... аумақтарды күзету режимiнiң түрлерiн ескере отырып, ғылыми ұйымдардың ұсыныстары негiзiнде және ... осы ... бар ... атқарушы органдардың рұқсаты бойынша жүргiзiледi.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардағы ... ... ... ... ... Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардағы мемлекеттiк табиғи-қорық қорын қалпына келтiру мақсатында мынадай iс-шаралар:
1)бұдан бұрын бүлiнген жерлердi ... ... ... режимiн сақтау;
3)эрозиялық процестердiң алдын алу және экологиялық жағдайды жақсарту
мақсатында ормандарды молықтыру және ... ... мен ... ... ... және жойылып кету қаупi бар түрлерiн табиғи ортада көбейту, өсiру және қалпына ... ... ... 2. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардағы қалпына келтiру iс-шаралары ... ... ... ескере отырып, тиiстi ғылыми ұйымдардың ұсыныстары негiзiнде уәкiлеттi органмен келiсiм бойынша жүргiзiледi.
3.2 Табиғат қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк табиғи-қорық қорының ... ... мен ... ... ... қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк табиғи-қорық қорының табиғи кешендерi мен ... ... ... ... кiретiн күзет қызметiнiң мемлекеттiк инспекторлары жүзеге асырады. 2. ... ... ... ... мен ... орынбасарлары лауазымы бойынша бiр мезгiлде ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды қорғау ... бас ... ... және бас мемлекеттiк инспекторлардың орынбасарлары болып табылады. ... ... ... ... ... басшылары лауазымы бойынша аға мемлекеттiк инспекторлар болып табылады, осы бөлiмшелердiң мамандары, ... ... қоса ... ... ... табиғат қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк инспекторлары болып табылады. Осы ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасында белгiленедi.
Мемлекеттiк табиғат ескерткiштерiнiң,мемлекеттiк табиғи қаумалдардың және ... ... ... ... ... қорының табиғи кешендерi мен объектiлерiн қорғау
1. Мемлекеттiк табиғат ескерткiштерiнiң, мемлекеттiк табиғи қаумалдардың және мемлекеттiк қорық аймақтарының мемлекеттiк табиғи-қорық қорының ... ... ... ... және оларға iргелес жерлерде орналасқан табиғи кешендер мен объектiлерiн қорғауды мемлекеттiк орман күзетiнiң қызметтерi, ... ... ... ... қорғау мекемелерiнiң мемлекеттiк инспекторлары жүзеге асырады. 2. ... ... ... ... ... қаумалдарды және мемлекеттiк қорық аймақтарын қорғау мақсатында оларды мемлекеттiк орман шаруашылығы мекемелерiне, табиғат қорғау мекемелерiне ... беру ... ... ... ... ... ... республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органдарының шешiмдерiмен жүргiзiледi.
3.3 Қазақстан Республикасының Қызыл кітабы
1. Қазақстан Республикасының Қызыл кітабы ... ... ... ... ... және жойылып кету қаупі төнген өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің жай-күйі, оларды зерттеу, қорғау, өсімін ... және ... ... ... ... ... туралы мәліметтер жиынтығын қамтитын, сирек кездесетін және жойылып кету қаупі төнген өсімдіктер мен жануарлар түрлері тізбелерінің суреттермен ... ... ... ... ... ... ... кітабы сонымен бір мезгілде өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің ... ... ... ... болып табылады. 2. Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына Қазақстан Республикасының аумағында құрлықта, суда, атмосферада және ... ... ... ... ... ... ... қағидаларына сәйкес Қазақстан Республикасының континентальдық қайраңы мен айрықша экономикалық аймағында табиғи еркіндік жағдайында тұрақты немесе уақытша мекендейтін, сирек ... және ... кету ... төнген өсімдіктер (биік және аласа) мен жануарлардың ... және ... ... ... ... ... ... 3. Саны және ... ... ету ... ... еркіндік жағдайында олардың өсімін молайтуға және генетикалық қорын сақтауға ... ... ... ... дейін қалпына келтірілген өсімдіктер мен жануарлар түрлері (кіші түрлері, таралымдары) Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жүргізу қағидаларына сәйкес Қазақстан Республикасының Қызыл кітабынан шығарылуға жатады. 4. Қазақстан Республикасының Қызыл кітабын жүргізуді ... ... және ... ... ... ... салынбаған басқа да көздер есебінен уәкілетті орган жүзеге асырады. Қызыл кітапқа енгізілген сирек кездесетін және ... кету ... ... ... мен ... ... безендірілген тізбелері ресми жарияланады, сондай-ақ уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылады. Мыналар: 1) ... ... ... ... 2) ... зерттеулер; 3) селекция үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі негізінде ... ... және ... кету ... ... ... түрлерін алып қою жүзеге асырылады. 6. ... ... ... ... ... мен ... оның ... сирек кездесетін және жойылып кету қаупі төнген санатына жатқызылған өсімдіктер түрлерін Қазақстан Республикасына әкелу және одан ... ... ... ... ... ... рұқсат негізінде жүзеге асырылады. 7. Өсімдіктер мен жануарлар түрлерін ... ... ... ... ... және одан шығару жөнінде ұсынымдар тұжырымдау үшін ... мен ... ... ... ... ведомствоаралық ботаникалық және зоологиялық комиссиялар құрылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы топонимдердің, оның ішінде гидронимдердің де қандай да болмасын қоғам өмірінде алатын орны айрықша. Өзен - көл ... ... ғана ... өткен өмірі, ру - тайпалардың ШҚО аумағындағы миграциясы, басқа ... ... - ... ... ... деректер алуға болады. Сонымен қатар, гидронимдердегі жан - жануарлар мен өсімдік жамылғысы, жер ... ... ... ... және ... ... туралы мол ақпарларды алуға болады.
1. ШҚО - ның гидронимдері әр түрлі тарихи ... ... көне ... ... да ... ... иран, моңғол, славян т.б.) қалыптасқанын аңғартады. 2.Шығыс Қазақстан өңірінің қазақтары қоршаған ортаны танып білуде ... ... ... - ... ... отырып, табиғат жағдайларын тиімді пайдалану жолдарын маңызды мәліметтермен байытты, сондықтан бізге тарихи - ... ... көзі ... ... ... мал ... ... аңшылық т.б. әрекеттер арқылы қазақ халқында табиғатты қорғау дәстүрі, оның ... ... ... ... пайдалану жүйесі қазіргі көзқарастағы экологиялық тұрғыдан қалыптасқанын көреміз. Өзен атауларында су көздерін пайдалану жүйесі дәстүрлі мал ... ... ... ... ... 3.Өзен суының ерекшелігі жергілікті топонимдерде бейнеленіп, табиғат жағдайларын айқындап отыр. Қазақ халқының көп жылдық тәжірибесі мен өмірі ШҚО - ның ... ... із ... Оған ... ШҚО ... барлық топонимдердің 27,2 % гидронимдер (5308), оның ішінде 11,4 %-ын (2224) өзен, 10,1 %-ын (1967) көлдер құраса, қалған 5,7 %-ын ... (1117 ... және ... су көздері) құрайды. Гидронимдерде су көздерінің нақты сандық, сапалық ... ... су ... ... ... т.б.) сипаттамалары берілетіні анықталды. Яғни нақты геоэкологиялық ақпарат көзі болып табылады. 4.Табиғат жағдайларын сипаттайтын жер-су атауларында ланшафттардың құрамдас ... ... жер ... ... су ... топырақ, өсімдік және жануарлар дүниесі) ұштастыратын біртұтас ... ... ... бейнеленіп, нақты көрініс тапты. 5.Табиғаты қорғау мәселелері сан қырлы. Оларды шешуде бірін - бірі толықтырып ... ... және ... ... ... анағұрлым үлкен рөл атқарады.
Гидронимдердің қоғам өмірінде алатын орны айрықша. Еліміздегі өзен, көл т.б су қоймалардың атаулары ғасырлар бойы қалыптасқан. ... ол ... ... тұрғыдан аз зерттелген аумақтармен қоса ағындылары XX- ғасырдың басынан бақыланған ірі суқоймалардың да зерттеулер кезеңіне дейінгі ұзақ уақыт ... ... ... ... ... деректер бере алады.
Сондықтан табиғат қорғау жөніндегі шаралар барған сайын ... ... - ... ... ие ... ... ... қорғау жөніндегі шаралар көбінесе тек экономикалық және экологиялық ғана ... ... ... міндеттерді шешу үшін пайдаланылады. Табиғатты қорғау проблемалары сан ... ... ... ... толықтырып отыратын экологиялық және географиялық, (кешенді-далалық), геоақпараттық жүйе (ГАЖ) т.б зерттеу әдістері маңызды рөл атқарады. Келтірілген осы мысалдар ШҚО өңірінде ... ... ... және туризмді дамыта түсуге дәлел бола алады және осы ғылыми жұмыстар келешегінің маңыздылығының зор ... ... КТА ... ... сипаттай келе олардың ландшафтпен ажырамас бірлікте екені анықталып, ... ... қалу тек ... ... ... ... ғана жүзеге асырылатыны анықталды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* Алматы 2011ж.
* Мемлекеттік ... ... ... ... ... аумақтар Атамекен кітапшасы.
* Мейірбеков А.Қ
* ҚРның жағрапиялық жағдайы инцеклопедия.
* Атамекен 2009 ин.
* Табиғатты пайдалану Е.М Үпішев.
* Қоршаған ... ... ... Экологиялық кодекс 2007ж.
* Н.Б.Мухитдинов, С.П.Мороз, Г.Б.Ахмеджанова (Қоршаған ортаны құқықтық қорғау);
* Карабулова Р.К., Куставлетов С.М, Борчашвили (экологиялық ... ... ... ... және ... ... Алматы 2000ж
* ҚР Заңы. ... ... ... ... ... ... Республикасының азаматтық құқықғы, авторы - Ғазиз Төлеуғалиев, ... 2001 ... ... С., ... С.Ж., ... В.Д. ... ... / - Алматы. Экономика.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғатты қорғау іс-әрекетінің заң шығарушы және нормативті құқықтық базасы. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы ҚР заңы21 бет
Каспий аймағының экологиялық құқықтық мәртебесі179 бет
"swot талдау"3 бет
Аймақ – экономикалық шаруашылық жүргізу объектісі ретінде8 бет
Аймақтар экономикасын мемлекеттік реттеу8 бет
Аймақтардың дамуын мемлекеттік реттеуді жетілдіру жолдары6 бет
Аймақтардың оптимальды ормандылығы10 бет
Аймақтардың экономикалық дамуын мемлекеттік реттеу69 бет
Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын мемлекеттік басқару86 бет
Аймақтық саясат30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь