Қоршаған ортаны құқықтық қорғау»

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУДЫҢ НЕГІЗГІ ҚАҒИДАТТАРЫ
1.1Әлемдегі қоршаған табиғи орта жағдайының негізгі қағидаттары. . . . . . . . . .6
1.2Адамның салауатты және қоршаған табиғи ортаға құқығы. . . . . . . . . . . . . . . .9
1.3Экологиялық құқықтың негізгі қайнар көздері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
Қоршаған ортаны қорғаудың негiзгi принциптерi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
АЗАМАТТАРДЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУДАҒЫ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ
2.1Азаматтардың қоршаған ортаны қорғау саласындағы құқықтары мен мiндеттерi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
2.2Қоғамдық бiрлестiктердiң қоршаған ортаны қорғау саласындағы құқықтары мен мiндеттерi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.3Мемлекеттiк өкiмет пен жергiлiктi өзiн.өзi басқару органдарының қоршаған ортаны қорғау саласындағы құзыретi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16
2.4 Шаруашылық және өзге қызметке қойылатын экологиялық талаптар. . . .18
ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚОРҒАУ САЛАСЫНДАҒЫ ҚОЙЫЛАТЫН ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛАПТАР
3.1 Табиғи ресурстарды пайдалану кезiндегi экологиялық талаптар. . . . . . . .20
3.2Өнеркәсiп, энергетика, көлiк және байланыс объектiлерiн, ауыл шаруашылық мақсаттағы және мелиорация объектiлерiн пайдалану кезiнде қойылатын экологиялық талаптар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21
3.3Радиоактивтi материалдарды пайдалану кезiнде қойылатын экологиялық талаптар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .22
ҚОҚ САЛАСЫНДАҒЫ ДАУЛАРДЫ ШЕШУ ЖӘНЕ ҚОҚ ТУРАЛЫ ЗАҢДАРДЫ БҰЗҒАНЫ ҮШІН ЖАУАПКЕРШІЛІК
4.1Қоршаған ортаны қорғау саласындағы дауларды шешу. . . . . . . . . . . . . . . 24
4.2Қоршаған ортаны қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастық. . . . 25
ҚОРЫТЫНДЫ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігі мәселесі бірініші қатарлардың бірінде тұр. Жоғарғы индустриалдық қоғам пайда болғалы бері адамзаттың табиғат тіршілігіне қауіпті араласқаны кенеттен күшейіп кетті, бұл араласудың көлемі де ұлғайды, ол әралуанды болды және қазір адамзат үшін ғаламдық қауіп ретінде төніп тұр. Қазіргі таңда қоршаған ортаны аса көп ластайтын көзі өнеркәсіп өндірісі екені баршаға мәлім. Атмосфераны өндіріс объектілерімен ластау «қышқыл жаңбырлардың» пайда болуына әкелуі мүмкін, ал оның өзі су мен топырақ жағдайына әсер етуі мүмкін. Қоршаған ортаның ластану деңгейінің жоғарылығы сонша, таяу арадағы экологиялық жағдайды нашарлататын көптеген процестердің қайтымсыз болып қалуына қауіп төніп тұр. Ең алуан және маңызды ластану ол ортаның өзіне тән емес химиялық заттармен химиялық ластануы болып табылады. Олардың ішінде өнеркәсіптік-тұтынудан пайда болған газообраздық және аэрозольдық ластағыштар. Сонымен қатар атмосфералық ауада көмір қышқыл газдың көбеюі де ұлғайып жатыр. Сонымен қатар экологтарды Қазақстандағы су объектілерінің мұнай және мұнай өнімдерімен ластануы тоқтамай жалғасып жатқаны да алаңдатып отыр. Мұнаймен ластануы гидросфера мен атмосфера арасындағы газ және су алмасуының елеулі ауытқуларына әкелуі мүмкін. Жалпы алғанда ластағыш қасиетке тән барлық қарастырылған факторлар биосферада болып жатқан процестерге елеулі әсерін тигізіп отыр.
Қазақстан Республикасының қоршаған ортасының ластану деңгейі оған дәлел болып отыр. Президент Жарлығымен мақұлданған 3 желтоқсан 2003 жылы № 1241-ші «2004-2015 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасында» Қазақстанда көптеген оңжылдықтар бойы қоршаған ортаға төтенше жоғарғы техногенді салмақ түсіретін, табиғат пайдаланудың көбінесе шикізат жүйесі қалыптасты деп айқын айтылған.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1)«Экология» Г.С Оспанова, Г.Т Бозшатаева Алматы 2011.
2)«Экологиялық құқық» Алматы 2006.
3)Қоршаған ортаны қорғау заңнамасы ҚРның 1997 ж 15 шілдедегі заңы.
4)«Табиғатты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау» Е.М Үпішев, С.Мұқаұлы.
5)Құқықтану:Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған окулық /А. Ибраева, Г. Өлібаева, Қ. Айтхожин. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2006
6)Д.Л.Байдельдинов, С.Д.Бекишева, С.Т.Культелеев, А.С.Стамкулов, (экология құқық теориясының жалпы теориясы шеңберінде);
7)Н.Б.Мухитдинов, С.П.Мороз, Г.Б.Ахмеджанова (Қоршаған ортаны құқықтық қорғау);
8)Карабулова Р.К., Куставлетов С.М, Борчашвили (экологиялық құқықтық жауапкершілік).
9)Экологиялық кодекс 2007ж.
10)ҚРның Конституциясы 1995ж 30 тамыз.
11) «Международные эколого-правовое сотрудничество» Алматы. Дәнекер 2001ж.
12)Сапарғалиев.Ғ. "Мемлекет және құқық негіздері” Алматы 2000ж
13)ҚР Заңы. "Қоршаған ортаны қорғау” Алматы. 1998ж.
14)Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық / - Алматы. Экономика.
15) Қазақстан Республикасының азаматтық құқықғы, авторы – Ғазиз Төлеуғалиев, Алматы, 2001 жыл.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... ... орта жағдайының негізгі қағидаттары. . . . . . . . . ... ... және ... ... ... құқығы. . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУДАҒЫ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ
2.1Азаматтардың қоршаған ортаны қорғау саласындағы құқықтары мен мiндеттерi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... ... мен мiндеттерi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... пен ... ... ... ... ... ортаны қорғау саласындағы құзыретi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... және өзге ... қойылатын экологиялық талаптар. . . .18
ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚОРҒАУ САЛАСЫНДАҒЫ ҚОЙЫЛАТЫН ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛАПТАР
3.1 Табиғи ... ... ... экологиялық талаптар. . . . . . . .20
3.2Өнеркәсiп, ... ... және ... объектiлерiн, ауыл шаруашылық мақсаттағы және мелиорация объектiлерiн пайдалану ... ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... талаптар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ШЕШУ ЖӘНЕ ҚОҚ ТУРАЛЫ ЗАҢДАРДЫ БҰЗҒАНЫ ҮШІН ЖАУАПКЕРШІЛІК
4.1Қоршаған ортаны қорғау саласындағы дауларды шешу. . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... . . . 25
ҚОРЫТЫНДЫ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... мәселесі бірініші қатарлардың бірінде тұр. Жоғарғы индустриалдық қоғам пайда болғалы бері адамзаттың табиғат тіршілігіне қауіпті араласқаны кенеттен күшейіп ... бұл ... ... де ... ол ... ... және ... адамзат үшін ғаламдық қауіп ретінде төніп тұр. Қазіргі таңда қоршаған ортаны аса көп ... көзі ... ... екені баршаға мәлім. Атмосфераны өндіріс объектілерімен ластау ... ... ... ... ал оның өзі су мен ... ... әсер етуі ... Қоршаған ортаның ластану деңгейінің жоғарылығы сонша, таяу арадағы экологиялық жағдайды нашарлататын көптеген процестердің қайтымсыз болып қалуына қауіп төніп тұр. Ең ... және ... ... ол ... ... тән емес ... ... химиялық ластануы болып табылады. Олардың ішінде өнеркәсіптік-тұтынудан пайда болған ... және ... ... ... ... ... ауада көмір қышқыл газдың көбеюі де ұлғайып жатыр. Сонымен қатар экологтарды Қазақстандағы су ... ... және ... ... ластануы тоқтамай жалғасып жатқаны да алаңдатып отыр. Мұнаймен ластануы гидросфера мен атмосфера арасындағы газ және су ... ... ... ... ... ... ... ластағыш қасиетке тән барлық қарастырылған факторлар биосферада болып жатқан процестерге елеулі әсерін тигізіп отыр.
Қазақстан Республикасының қоршаған ортасының ластану деңгейі оған ... ... ... ... ... ... 3 ... 2003 жылы № 1241-ші Қазақстанда көптеген оңжылдықтар бойы қоршаған ортаға төтенше ... ... ... түсіретін, табиғат пайдаланудың көбінесе шикізат жүйесі қалыптасты деп айқын айтылған. [1. 3 желтоқсан 2003 жылы № ... ... ... ].

Сондықтан экологиялық жағдайдың түбегейлі жақсаруы бола қойған жоқ және қоғамның өмір сүруіне лайық, биосфераның тұрақсыздануына, оның қоршаған орта ... ... ... қамтамасыз ету қасиетінен айыруға әкелу жолындағы табиғи жүйелердің нашарлауымен сипатталады.
Өнеркәсіп өндірісі қоршаған табиғи ортаның барлық бөліктеріне зиянды әсер етіп ... ... ... ... деп айтуға болады. Атмосфераның негiзгi ластануы түстi металлургия, жылу энергетикасы, қара металлургия, мұнай-газ кешенi кәсiпорындары мен көлiк шығарындыларымен ... ... ... ластануының қауіптілігі халық денсаулығының нашарлауына және қоршаған ортаның тозуына әсер етіп отыр.
Атмосфералық ауаның ластану ... ... ... халқының жартысына жуығы өмiр сүретiн iрi қалалар мен өнеркәсiптiк агломераттарға ... ... ... 10 ... оның iшiнде 8 қала - ауасы жоғары деңгейде ластанған қалаға жатқызылады. Қалаларда ауа ластануының жоғары деңгейiнiң ... - ... ... ... ... ... құрылыстарды пайдалану, қолданылатын отынның төмен сапасы, қуаттың жаңғыртылатын және дәстүрлi емес көздерiнiң аз пайдаланылуы. Халықтың басым бөлiгi зиянды шығарындылардың ... ... ... тұрып жатыр, өйткені кәсiпорындардың 20%-тен астамының нормативтiк санитарлық-қорғау аймағы жоқ. Ауа бассейнiнiң ластануы көмiрсутегi ... ... кен ... ... және жаңа кен ... ... де ... бұл атмосфераның күкiртсутегiмен, меркаптандармен ластануын ұлғайта түседi. Алауларда iлеспе газдың жағылуы қызған газдардың, күкiрт пен азот оксидтердiң едәуiр ... ... ... ... ... кен орындарының төңiрегiнде жоғары жылу аясы қалыптасады.
Өндірістің ... ... әсер ету ... ... су ресурстары табылады. Қазақстан су ресурстарының үлкен жетiспеушiлiгi елдерiнiң санатына ... ... ... су ... ... ... ... және химия өнеркәсiбi кәсiпорындары, қалалардың коммуналдық қызметтерi қарқынды ластауда және ол нақты экологиялық қатер төндiредi. Ертiс, Нұра, Сырдария, Iле ... ... көлi ... ластанған. Халықты ауыз сумен қамтамасыз етудiң негiзгi көзi ... ... жер асты ... да ... ...
... ... көмірсутегі шикізатын жаппай меңгеру мемлекеттің экологиялық қауіпсіздігіне потенциалды қауіп төндіретіні анық. Өнеркәсіп өндіріс қалдықтары көпаспектілі зиян әкеліп отыр. Радиоактивтi ... ... ... ... елеулi нақты қатер төндiредi, олардың көздерi мынадай негiзгi төрт топқа бөлiнедi:
- жұмыс iстемей тұрған уран өндiрушi және уран ... ... ... (уран кен орындардың үйiндiлерi, өздiгiнен төгiлетiн ұңғымалар, қалдық қоймалары, технологиялық желiлердiң бөлшектелгенжабдығы);
- ядролық қаруды сынау нәтижесiнде ластанған аумақтар; мұнай өндiру ... мен ... ... ... ... ... ... iстеуi нәтижесiнде пайда болған қалдықтар мен радиоизотоптық өнiм (иондаушы сәулеленудiң пайдаланудан шыққан көздерi).
ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУДЫҢ НЕГІЗГІ ҚАҒИДАТТАРЫ
1.1 Әлемдегі ... ... орта ... ... қағидаттары
Адам әр кезде де табиғатпен тығыз байланыста өмір сүреді, оның байлықтарын пайдаланады және өз ... ... ... әсер ... ... ... әсері зиянды салдар тудыруы мүмкін. Мемлекет әрқашанда табиғи ортаны осындай зиянды әрекеттерден қорғау үшін ... бір ... ... шығарады. Табиғи ортаны адамның зиянды әрекеттерінен қорғауға бағытталған нормалардың (ережелердің) жиынтығы экологиялық құқықдеп аталады. Адамның табиғатқа зиянды әсерінің салдарынан XX ... ... ... экологиялық жағдай күрт төмендеп кетті. Экологиялық жағдайдың нашарлағаны соншалық, бүгінде ол әлемнің кейбір ... ... ... ... коса оның ... үшін де үлкен қатер тудырып отыр.
2002 жылы Йоханнесбургте (ОАР) тұрақты даму жөніндегі өткізілген Бүкіләлемдік самитте ... ... күні ... ... ... ... қысқарып бара жатқандығы атап айтылды. Адамның әрекеті нәтижесінде теңіздердегі балық коры 75 пайызға дейін азайды, маржан рифтерінін 70 пайызы ... ... түр. ... ... ... ... адамзат та тозып барады, қоршаған ортаның ластануы нәтижесінде халықтың ... да ... ... ал ... соңы адам ... ... әкеп соқтырады, тұқым қуалайтын аурулар, оның ішінде, ең алдымен, психикалық және туа біткен аурулар санының ... ... ... ... ақ қан ауыруы, қатерлі ісік, жұқпалы және вирусты аурулар таралуына әкелуде. Бүгінгі таңда ... ... зиян ... ... ... ... келтіру жөнінде іс-шаралар қолдануда. Алайда қоршаған ортаға төнген қатердің қауіптілік ... ... ... ... ол тек ... ішкі шаралары ғана емес, сонымен бірге мемлекетаралық шараларды да қолдануды талап етіп отыр. 1992 жылы ... ... ... ... ... орта және оны ... жөніндегі БҰҰ-ның конференциясында осы мәселе бойынша Декларация қабылданды. Аталған декларацияға біздің еліміз де қосылды.
Қазіргі кезде халықтын 20 пайызы аллергия ауыруына ... күн ... Жер ... 25 мын адам лас суды ... ... ... болуда, өндірістік қалалардағы халықтың 35 пайызы қоршаған ортаның ластануы нәтижесінде жүйелі түрде әр түрлі аурулармен ауырады. Күн сайын адамның тиімсіз ... ... 44 ... жер ... ... күн ... жануарлар мен өсімдіктердін бір түрі жойылып отырады; күн сайын 40 мыннан астам бала ... ... ... қоры 10 млрд т ... 200 млн гектарға жуық суармалы жер пайдаға аспай қалды. Пайдалы қазбалардың -- мұнайдың, ... ... ... және тағы ... ... ... отыр, Жер ғаламының әрбір бесінші тұрғыны таза су ... ... ... Б. ... ... ... ... былай түсіндіреді:
* 1) барлығы барлығымен байланысты;
* 2) ... ... бір ... ... керек;
* 3) табиғат ненің жақсы екенін "біледі";
* 4) еш нәрсе тегін берілмейді.
Бұл дегеніміз, ... ... ... ... ... ... да болса әсер етеді дегенді білдіреді. Қоршаған ортаны қорғаудың негізгі шартттары Мемлекет өз органдарына қоршаған ... ... ... ... ... ... және ... шараларды жүзеге асыруды міндеттейді. Бұл шаралардың барлығы заңдар мен басқа да құқықтық актілердің ережелеріне ... ... Өз ... ... ... ... ... негізделуі керек.
Құқықтың қағидалары -- Қазақстан ... ... ... негізгі бастамалар, басшы идеялар мен құқық ережелері. Қоршаған ортаны қорғаудың негізгі қағидаттарын қарастырайық:
* қолайлы ... ... және ... ... адам ... басымдылығы қағидаты. Адамдардың табиғатпен үйлесімділікте, салауатты және жемісті өмір ... ... ... ... табиғи ресурстарды пайдалануға егемендік кағидаты. Мемлекет қоршаған ортаны қорғау саласында тиімді заңдық актілер қабылдайды;
* әрбір адамның қоршаған ... ... ... ... ... ... ... әрбір адамға байланысты болады, біз табиғат үшін жауаптымыз және болашақ ұрпақ үшін табиғат байлығын сақтауға бар ... ... ... ... ... қорғаудағы жауаптылық қағидаты. Ол жер бетінің барлық бөліктеріне: құрлыққа не ... ... ... Табиғаттың сұлу өңірлері ерекше қорғалуы тиіс. Қазақстанда алғашқы табиғи күйінде сақталған және ерекше бақылауға алынған ... ... мен ... ... табиғи ортаны пайдаланудағы басымдылық кағидаты. Табиғат байлықтарын ысырап қылмай, ұқыпты пайдалану керек. Қазақстанда мемлекеттің ерекше ... ... ... мен ... жазылатын Қызыл Кітап бар. Мысалы, сексеуіл -- шөлде өсетін өсімдік, ол жойылып кету ... тұр, ... да оны ... және ... ... ... кедейлік пен қайыршылықты жою кағидаты. Демократиялық мемлекеттер өзінің алдына кедейшіліктің деңгейін төмендете отырып, ақыр аяғында кедейшілікті жоюды мақсат етіп ... Ол үшін ... әр ... ... ... -- ... ... әлеуметтік зейнетақы мен жәрдемақылар тағайындау, арзан тұрғын үйлер салу, әр түрлі әлеуметтік бағдарламаларды жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... ... қолдау жасау және т.б;
* қоршаған ортаны ластаудың және ... өзге де ... әсер ... ... алу ... коршаған ортаны қорғау саласындағы тығыз халықаралық ынтымақтастық кағидаты;
* қоршаған ортаға қатысты мәселелер бойынша халықтың хабардар болу кағидаты. ... адам ... ... тек оның жеке ... ғана ... сондай-ақ барлық тұрғындарға да зардабын тигізетінін білуі ... ... ... от ... тұрғын жайларға жақын жерлерде полиэтилен материалдарын өртеуге болмайды, улы заттарға ұқыпты болу керек және т.б.
1.2 Адамның салауатты және қоршаған табиғи ... ... ... Конституциясының 31-бабында былай делінген: "Мемлекет адамның өмір сүруі мен ... ... ... ортаны қорғауды мақсат етіп қояды. Адамдардың өмірі мен ... ... ... ... мен жағдаяттарды лауазымды адамдардың жасыруы заңға сәйкес жауапкершілікке әкеп соғады". ... ... ... ... өмірі мен денсаулығы үшін қолайлы қоршаған табиғи ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... республиканың әрбір азаматына табиғатты сақтау мен оның байлықтарына ұқыптылықпен карау міндет болып табылады. Адамның ... ... ... ... әр ... ... бекітілген. Бүгінгі күні адамның қолайлы қоршаған табиғи ортаға құқығы мынадай мәселелерді қамтиды:
* халықаралық және ұлттық стандарттарға сай келетін ... ... ... ортада өмір сүрудің шынайы мүмкіндіктері;
* экологиялық қауіпсіздікке байланысты шешімді дайындауға, талқылауға және қабылдауға қатысу, қоршаған табиғи ортаның жай-күйі ... ... ... ... ... ... ластануы нәтижесінен адам денсаулығына келтірілген зиянды мемлекеттің өтеуі құқығы.
Осы орайда адам құқықтарының оның міндеттерінен бөлінбейтіндігін атап ... жөн. Бұл ... адам ... қоршаған табиғи ортаға деген құқыққа ие бола отырып, оның ... үшін ... ... нәрсенің бәрін жасауға міндетті дегенді білдіреді.
1.3 Экологиялық құқықтың негізгі қайнар көздері
Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) ... ... ... ... ортаға және болашақ ұрпаққа зиян келтірмейтіндей қазіргі адамның өсіп келе ... ... ... қамтамасыз ететін Тұрақты (орнықты) даму тұжырымдамасын әзірледі. Бұл тұжырымдама -- ... ... ... әрекетін көрсететін қазіргі заманға сай, неғұрлым кең тараған және ... ... ... ... БҰҰ Бас ... 1984 жылы қоршаған ортаны қорғау және дамыту жөніндегі Халықаралық комиссия құрылды.
* 1996 жылы Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігі тұжырымдамасы ... Бұл ... ... ... ... ортаға шамадан тыс антропогендік әсер ету салдарынан, сондай-ақ дүлей апаттардың, өнеркәсіптік ... ... мен ... ... жеке ... ... мен мемлекеттің қорғалу дәрежесі" ретінде қарастырылады.
* 1997 жылы 15 шілдеде қабылданған: "Қоршаған ортаны қорғау туралы" ҚР Заңы табиғатты қорғау саласындағы ... заң ... ... Бұл заң ... және ... ... ... үшін қоршаған ортаны қорғаудың құқықтық, экономикалық және әлеуметтік негіздерін анықтайды, сонымен қатар ол экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, адамның шаруашылық және өзге ... ... ... ... ... ... алдын алуға, биологиялық әртүрлілікті сақтау мен табиғатты тиімді пайдалануды ұйымдастыруға ... 1997 жылы 15 ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасынын Заңы қабылданды. Қазақстанда қорықтармен қорықшаларды сақтау бұл ... ... ... ... ... Осы ... сәйкес ерекше қорғалатын аумақтардың мынадай түрлері белгіленді: мемлекеттік табиғи қорықтар, мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтар, мемлекеттік табиғат ескерткіштері, мемлекеттік ... ... ... ... ... және т.б.
* 1997 жылы 18 наурызда "Экологиялық сараптама туралы" ҚР Заңы қабылданды. Бүгінгі күнде экологиялық сараптаманың оң ... ... ... да бір ... ... ... асыруға рұқсат етілмейді.
* 1993 жылы 21 қазанда қабылданған "Жануарлар әлемін қорғау, өсіру және ... ... ҚР ... ... зор. ... әлемі мемлекеттің меншігіне жатады. Елді мекендердің құрылыстарын салғанда, өсімдіктерді қорғау үшін химиялық дәрілерді қолданған кезде, өндірістік процесстерді жүзеге ... ... ... ... ... ... андардың қоныс аудару және олардың тіршілік ету ортасын өзгерту кезінде осы заң бойынша белгілі бір талаптар қойылады. Мұның бәрі орындалуы ... Аң, ... ... үшін арнайы тәртіппен пайдалану квотасы мен шектері белгіленеді.
Қазақстанда табиғатты қорғау қызметін реттейтін арнайы кодекстер бар. Олар: 2003 жылы 20 маусымда ... "Жер ... 2003 жылы 9 ... ... "Су ... 2003 жылы 8 ... қабылданған "Орман кодексі",
* 2002 жылы 11 наурызда "Атмосфералық ... ... ... ҚР Заңы ... Бұл заң ... қазақстандыққа қоршаған ортаны ластағаны үшін кәсіпорынды сотқа беруге мүмкіндік береді.
Республиканың атмосфералық ауасына жыл сайын үш жарым мың ... ... ... ... ... Қазақстан 1992 жылғы Рио-де-Жанейро Декларациясында 6-қағидасымен бөліп көрсетілген экологиясы неғұрлым нашарлаған елдердің қатарына жатқызылған.
Сонымен, қоршаған ортаны корғау мен ... өмір ... үшін ... ... ... -- ... ... басты мақсаты болып табылады. Осыған байланысты мемлекет өз органдарын ... ... ... ... және ... ... ... асыруға міндеттейді. Әрбір адамның салауатты қоршаған ортаға құқығы бар, сонымен бірге әрбір адам табиғатты ... ... ... ортаны ластамауы қажет. 1992 жылы БҰҰ-ның Конференциясында Бразилияда қоршаған орта және оны дамыту жөнінде Рио-де-Жанейро ... ... осы ... қосылды. Қазақстанда қоршаған ортаны қорғауға байланысты бірнеше заң актілері қабылданды, олардың мақсаты -- ... ... ... ... ... үшін ... болып табылады.
1.4 Қоршаған ортаны қорғаудың негiзгi принциптерi
Қоршаған ортаны қорғау мынадай негiзгi: ... өмiрi мен ... ... ... халықтың өмiрi, еңбегi мен демалысы үшiн қолайлы қоршаған ортаны сақтау және қалпына келтiру; ... ... ... қатынастар жағдайында тұрақты дамуға көшуi, адамдардың қазiргi және болашақ ұрпақтарының салауатты және қолайлы ... ... ... ... қанағаттандыру мақсатында қоршаған ортаның әлеуметтiк-экономикалық мiндеттерi мен проблемаларын теңдестiре отырып шешу; ... ... ... ... ... қауiпсiздiктi қамтамасыз ету және бұзылған табиғи экологиялық жүйелердi ... ... ... ... ... пайдалану және молықтыру, табиғатты пайдаланғаны үшiн кезең-кезеңмен ақы төлеудi енгiзу және қоршаған ортаны қорғауға ... ... ... ... биологиялық алуан түрлiлiктi және экологиялық, ғылыми және ... ... ... ... бар ... орта ... сақтауды қамтамасыз ету; ... ... ... ... заңдарды мемлекеттiк реттеу мен мемлекеттiк бақылау, оларды бұзғаны үшiн жауапкершiлiктiң ымырасыздығы; ... ... ... ... ... және ... ... пайдалану саласындағы мемлекеттiк бақылауды жүзеге асыру кезiндегi өзара iс-қимылы, қызметiнiң үйлестiрiлуi, заңдылығы және ... ... ... ... ... түрлерi жағдайында өндiрiстiк экологиялық бақылауды жүзеге асырудың мiндеттiлiгi; ... ... ... ... жол ... ... ортаға ықпал ету мүмкiндiгiн бағалау;
халықтың, қоғамдық бiрлестiктер мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару ... ... ... ... ... белсендi түрде және демократиялық жолмен қатысуы; халықаралық құқық негiзiнде қоршаған ортаны ... сал ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Қоршаған ортаны қорғау объектiлерi
Жойып жiберуден, бүлiнуден, зақымданудан, азып-тозудан, ластанудан, ұтымды пайдаланбаудан және өзге де зиянды ... ... жер, оның ... су, ... ауа, ... мен өзге де ... жануарлар дүниесi;
табиғи экологиялық жүйелер, климат және Жердiң озонды қабаты қорғалуға тиiс.
Экологиялық, ғылыми және мәдени жағынан ерекше құнды ... орта ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтар ерекше қорғалуға тиiс.
АЗАМАТТАРДЫҢ ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУДАҒЫ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ
2.1 Азаматтардың қоршаған ортаны қорғау саласындағы құқықтары мен ... ... ... және ... ... ... ... азаматтығы жоқ адамдардың, сондай-ақ шетелдiктердiң өз өмiрi мен денсаулығына қолайлы қоршаған ортаға, оның жай-күйi ... ... ... ... ... ортаны қорғау туралы заңдардың бұзылуы салдарынан өз денсаулығы мен ... ... ... ... алуға құқығы бар. 2. ... ... ... ... ... ... ... және молықтыру жөнiндегi шараларды жүзеге асыруға, қоршаған ортаны қорғау мен сауықтыруға қатысуға; ... ... ... ... ... мен ... қорлар құруға; қоршаған ортаны қорғау жөнiндегi жиналыстарға, митингiлерге, пикеттерге, ... мен ... ... ... ... орта ... ... мемлекеттiк органдар мен ұйымдарға хаттар, шағымдар, арыздар мен ұсыныстар беруге және оларды қарауды ... ... ... ... ... ... ... ұсыныс жасап, оған қатысуға; кәсiпорындарды, құрылыстар мен экологиялық ... ... өзге де ... ... салу, қайта құру және пайдалануға беру туралы, сондай-ақ заңды және жеке тұлғалардың қоршаған орта мен адам ... ... ... ... ... және өзге де ... ... тоқтата тұру және тоқтату туралы шешiмдердiң әкiмшiлiк немесе сот тәртiбiмен ... ... ... ... ... ... ... адамдар мен азаматтарды жауапқа тарту туралы мәселелер ... ... ... қорғау туралы заңдардың бұзылуы салдарынан өз денсаулығы мен мүлкiне келтiрiлген ... ... ... сотқа талап-арыз беруге;
заң актiлерi мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлерде көзделген басқа да құқықтарын белгiленген ... iске ... ... бар. 3. ... ... ... ... қорғауға және табиғи ресурстарға ұқыпты қарауға, қоршаған ортаны қорғау туралы заңдарды ... ... ... бiлiм ... ... және ... ... экологиялық тәрбие беруге жәрдемдесуге мiндеттi.
2.2 Қоғамдық бiрлестiктердiң қоршаған ортаны қорғау саласындағы құқықтары мен мiндеттерi
1. Қоғамдық бiрлестiктердiң ... ... ... ... өз ... жүзеге асыру кезiнде:
өздерiнiң экологиялық бағдарламаларын әзiрлеуге, бекiтуге және насихаттауға, азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ерiктi негiзде қоршаған ортаны қорғау саласында белсендi қызметке тартуға; ... ... ... мен ... ... ... ... пайдалану мен молықтыру жөнiндегi жұмыстарды орындауға, экологиялық, ... және ... ... ... ... ... орта объектiлерiн қорғауға, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды ұйымдастыру мен олардың қызметiне қатысуға; ... ... мен бiлiм беру ... ... ... ... қорғау саласындағы ғылыми зерттеулердi белгiленген тәртiппен орындауға; мемлекеттiк экологиялық сараптама өткiзудi ... ... және ... ... ... ...
қоршаған ортаны қорғау саласында қоғамдық бақылауды жүзеге асыруға; ... ... мен ... қоршаған ортаның жай-күйi және оны сауықтыру жөнiндегi шаралар туралы дер кезiнде, толық және анық ақпарат алуға; ... ... ... саласында мемлекеттiк органдармен және халықаралық ұйымдармен ынтымақтасуға және өзара iс-қимыл жасауға, олармен ... ... ... олар үшiн ... ... заңдарда көзделген белгiлi бiр жұмыстарды орындауға; қоршаған ортаны қорғау ... заң ... ... ... кәсiпорындарды, құрылыстар мен экологиялық ... ... өзге де ... ... ... ... құру және ... беру туралы, сондай-ақ заңды және жеке тұлғалардың қоршаған орта мен адам денсаулығына терiс әсер ететiн шаруашылық және өзге де қызметiн ... ... тұру және ... ... ... әкiмшiлiк немесе сот тәртiбiмен күшiн жоюды талап етуге;
кiнәлi ұйымдарды, лауазымды адамдар мен азаматтарды жауапқа ... ... ... ... ... ... ... туралы заңдардың бұзылуы салдарынан азаматтардың денсаулығы мен мүлкiне ... ... ... ... сотқа талап - арыз беруге;
өздерiнiң заңдарда және өзге де нормативтiк құқықтық актiлерде көзделген басқа да құқықтарын белгiленген ... iске ... ... бар. 2.Қоғамдық бiрлестiктер өздерiнiң қызметiн қоршаған ортаны қорғау және қоғамдық бiрлестiктер туралы заңдарға сәйкес ... ... ... ... пен ... өзiн-өзi басқару органдарының қоршаған ортаны қорғау саласындағы құзыретi
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң қоршаған ортаны қорғау саласындағы ... ... ... ... ортаны қорғау саласында:
мемлекеттiк саясаттың негiзгi бағыттарын, оны жүзеге асыру ... ... ... ... табиғат пайдаланудың әртүрлi бағыттары бойынша мемлекеттiк экологиялық бағдарламалар әзiрлейдi, оларды Қазақстан Республикасы Президентiнiң бекiтуiне ұсынады; қалдықтармен ... ... ... ... ... ... ... әзiрлейдi; министрлiктердiң, Үкiмет құрамына кiрмейтiн орталық атқарушы органдардың және жергiлiктi атқарушы органдардың қызметiне басшылықты жүзеге асырады, ... ... ... ... ... мен ... актiлерiн орындауын бақылайды; мемлекеттiк меншiктi басқарады, оны пайдалану жөнiнде Үкiметке жүктелген шараларды әзiрлеп, жүзеге ... ... орта ... ... мен шаруашылық және өзге де қызметтерге қойылатын экологиялық талаптарды әзiрлеу мен бекiту тәртiбiн белгiлейдi; ... ... ... ... ... табиғи ресурстарды облыстар (республикалық маңызы бар қала, астана) үшiн табиғат пайдалануға беру туралы шешiмдер қабылдайды, табиғат пайдалану шарттарын (келiсiм-шарттарын) жасасады; ... ... ... ... ... беруден бас тарту, оны қолдануды тоқтата тұру және күшiн жою тәртiбiн бекiтедi;
табиғат пайдаланудың әр алуан түрлерi бойынша тұжырымдамаларды бекiтедi, ... ... ... ... ... ресурстарды кешендi пайдалану, молықтыру және қорғау схемаларын бекiту және жүзеге асыру, табиғи ресурстардың мемлекеттiк есебi мен ... ... ... ... ... қоршаған ортаның ластанған учаскелерiн және оларды ластау көздерiн белгiлейдi; ... орта мен ... ... ... мониторингін жүргізудің құрылымын, мазмұны мен тәртібін белгілейді және Қоршаған орта мен табиғи ресурстар мониторингінің ... ... ... ... және ... ережесін бекітеді;
шаруашылық қызметтiң экологиялық жағынан қауiптi ... ... және ... мiндеттi мемлекеттiк лицензиялау тәртiбiн, бекiтедi;
экологиялық, ғылыми және мәдени жағынан ... ... бар ... ... ... ... тiзбесiн бекiтедi, өз құзыретi шегiнде мемлекеттiк қорықтар, мемлекеттiк ұлттық және табиғи парктер, басқа да ерекше ... ... ... ... ... ... қорғау саласында ақпарат беру мен мемлекеттiк статистиканы жүргiзу тәртiбiн белгiлейдi;
қоршаған ортаны қорғау, табиғат пайдалануды басқару және бұл салалардағы ... ... ... ... ... ... арнаулы уәкiлеттi мемлекеттiк органдар туралы ереженi бекiтедi, олардың қызмет тәртiбiн айқындайды, сондай-ақ экологиялық аудитке лицензия беру мен оны ... ... ...
төтенше экологиялық жағдайды хабарлау ережесін бекітеді; ... ... ... ... ... ортаны қорғау саласындағы мемлекеттiк бақылауды ұйымдастырудың және жүзеге асырудың ... ... ... ... ... ... ... белгiлейдi; iс-шараларды қоршаған ортаны ... ... ... ... ережесiн бекiтедi;
мемлекеттік экологиялық сараптама объектілерін стратегиялық, трансшекаралық және экологиялық қауіпті объектілерге жатқызу өлшемдерін ... ... ... ... ... техникалық регламенттердi бекiтедi.
2.4 Шаруашылық және өзге қызметке қойылатын экологиялық талаптар ... ... ... бағалаудың міндеттілігі:
Қоршаған ортаға әсердi бағалау басқару және шаруашылық шешiмдерiнiң қабылданатын нұсқаларының экологиялық және өзге де зардаптарын анықтау, қоршаған ортаны ... ... ... ... мен ... ... жойылуын, азып-тозуын, бүлiнуiн және сарқылуын болдырмау жөнiнде ұсыныстар әзiрлеу мақсатында жүргiзiледi. Қоршаған ортаға әсердi ... ... ... ... және ... ... ажырамас бөлiгi болып табылатын құжат түрiнде ресiмделедi. Қоршаған ... ... әсер ... оған ... ... ... әзiрлеу мен iске асыруға тыйым салынады. Қоршаған ортаға терiс әсер ететiн кәсiпорындарды, құрылыстар мен өзге де объектiлердi қайта бейiмдеу, ... ... қою, ... ... және ... қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкiлеттi органмен келiсiм бойынша не олардың қоршаған ортаға ... ... ... ... жүргiзген тексерулерiнен, анықталған жолсыздықтар жойылғаннан және келтiрiлген зиянның орны белгiленген тәртiппен ... ... ғана ... ... ... ... ... ҚОРҒАУ САЛАСЫНДАҒЫ ҚОЙЫЛАТЫН ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛАПТАР
3.1 Табиғи ресурстарды пайдалану кезiндегi экологиялық талаптар
Жердi, жер қойнауын, суды, атмосфералық ауаны, ормандарды және өзге де ... ... ... ... ... және мәдени жағынан ерекше құнды қоршаған ортаны қорғау объектiлерiн, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды және ... ... ... ... пайдалану кезiндегi экологиялық талаптар заңдармен және өзге де нормативтiк ... ... ... Табиғи ... ... ... адамның, өсiмдiктер мен жануарлар дүниесiнiң генетикалық қорларының жойылуын, қоршаған ... ... өмiрi мен ... қауiптi өзгерiстерiн туғызатын шаруашылық және өзге де қызметке ... ... ... ... ... ... мекендердi, кәсiпорындарды, үйлер мен құрылыстарды өнеркәсiп және ауыл шаруашылығы объектiлерiн, сумен жабдықтау, канализация, гидротехникалық құрылыстар ... ... және ... ... технологиялық процестердi, бұйымдар мен жабдықтарды, басқа да объектiлердi жобалау кезiнде қоршаған ортаны қорғау саласындағы қауiпсiздiктiң мiндеттi талаптары сақталуға, ... ... ... мен кәдеге жарату, қалдығы аз және қалдықсыз технологиялар мен ... ... орта ... ... алу ... ... шаралар, табиғи ресурстарды молықтыру мен ұтымды пайдалану көзделуге тиiс.
Мемлекеттiк экологиялық сараптаманың оң ... ... ... бекiтiлмеуге тиiс, ал бұл жобаларды iске асыруды қаржыландыруға жол берiлмейдi.
3.2 ... ... ... және ... ... ауыл шаруашылық мақсаттағы және мелиорация объектiлерiн пайдалану кезiнде қойылатын экологиялық талаптар
Өнеркәсiп, ... ... және ... объектiлерiн, ауыл шаруашылық мақсаттағы және мелиорация объектiлерiн пайдалану белгiленген экологиялық талаптарды ескерiп және экологиялық жағынан негiзделген ... ... ... ... ... қажеттi тазарту құрылыстары мен санитариялық-қорғаныш өңiрлерiн пайдалана отырып жүзеге асырылуға тиiс. Аталған объектiлердi ... ... ... аз және ... технологиялар мен өндiрiстер енгiзiлуге тиiс, олар зиянды қалдықтарды, ластайтын заттардың шығарындылары мен тастандыларын тазартуға, залалсыздандыруға және ... ... ... ... ... ... отынның қауiпсiз түрлерi қолданылып, табиғи ресурстарды үнемдеп және ... ... ... ... ... ... ... тиiс. Халық тығыз орналасқан аумақтарда, сейсмикалық қауiптi ... ... ... жаппай дем алатын және емделетiн жерлерде атом және су-электр станцияларын жобалауға, салуға тыйым салынады.
Қалалар мен басқа да елдi ... салу ... ... ... талаптар
Қалалар мен басқа да елдi мекендердi жобалау, салу, қайта құру, экологиялық қауiпсiздiктi және ... ... ... ... ескере отырып, халықтың өмiр сүруi, еңбек етуi және демалуы үшiн ... ... ... ... ... ... ... мен басқа да елдi мекендердi жоспарлау мен салу ... ... және ... ... санитариялық тазарту, залалсыздандыру, кәдеге жарату, қоймаға жинау, қауiпсiз етiп адалау, өңдеу және көму ... ... ... тиiс. Iрi ... мен өнеркәсiп орталықтары жанынан табиғат пайдаланудың шектеулi режимi енгiзiлген орман-парк, жасыл ... және ... ... ... тиiс.
3.3 ... материалдарды пайдалану кезiнде қойылатын экологиялық талаптар
Ұйымдар мен азаматтар радиоактивтi материалдарды өндiрудiң, сақтаудың, тасымалдаудың, пайдаланудың, кәдеге жаратудың, адалаудың және ... ... ... ... радиациялық әсердiң жол беруге болатын шектi деңгейi нормативтерiнiң бұзылуына жол бермеуге, қоршаған ... ... ... ... алу және жою ... ... қолдануға мiндеттi.
Қазақстан Республикасына басқа мемлекеттерден радиациялық қалдықтар мен материалдарды сақтау немесе көму ... ... ... салынады. Радиоактивтi заттардың қоршаған ортаға түсуiне жол бермеу жөнiнде шаралар жүргiзбейiнше радиоактивтi қалдықтар мен материалдарды жер бетiне және жер қойнауына ... де ... ... ... ... ... ... ластануы байқалған жағдайда ұйымдар мен азаматтар бұл туралы бақылаушы органдарды дереу хабардар етуге тиiс.
Ықтимал ... бар ... және ... заттарды өндiру мен пайдалану кезiнде қойылатын экологиялық талаптар
Ықтимал қаупi бар химиялық және биологиялық заттарды өндiру мен қолдануға ... ... ... және ... ... ... жүргiзiлiп, олармен жұмыс iстеу гигиеналық жағынан реттелгеннен кейiн, гигиеналық және ... ... ... ... ... ... белгiлеген тәртiппен мемлекеттiк тiркеу жүзеге асырылғаннан кейiн жол берiледi. ... ... тән ... ... ... жолмен алынған биологиялық объектiлердi қоршаған ортада өсiруге және орналастыруға тиiстi экологиялық негiздемелер болған жағдайда және қоршаған ... ... ... уәкiлеттi органның рұқсаты бойынша жол берiледi.
Қоршаған ортаны зиянды физикалық әсерден қорғау
Ұйымдар мен азаматтар қалалар мен басқа да елдi ... ... ... және ... үй-жайларында, көшелерiнде, аулаларында, алаңдарында, халық дем алатын өңiрлерде және жабайы хайуанаттар мекендейтiн жерлерде шудың, тербелiстiң, магнит өрiсiнiң ... ... мен өзге де ... ... ... ... алу мен жою жөнiнде қажеттi шаралар қолдануға мiндеттi.
Қалалар мен басқа да елдi мекендердi жоспарлау және ... ... ... өзге де объектiлердi жобалау, салу, қайта құру және пайдалану, жаңа техниканы, көлiк пен байланыс құралдарын ... ... және ... ... ... тербелiстiң, магнит өрiсiнiң және өзге де зиянды физикалық әсерлердiң жол берiлетiн шектi деңгейiнiң нормативтерi ... ... ... ... ШЕШУ ЖӘНЕ ҚОҚ ... ... ... ҮШІН ЖАУАПКЕРШІЛІК
4.1 Қоршаған ортаны қорғау саласындағы дауларды шешу
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы дауларды соттар шешедi немесе олар ... ... ... ... ... шешiледi.
Қоршаған ортаны қорғау туралы заңдарды бұзғаны үшiн жауапкершiлiк
Қоршаған ортаны қорғау туралы заңдардың бұзылуына кiнәлi жеке және заңды тұлғалар Қазақстан ... ... ... ... ... ... қорғау туралы заңдарды бұзудан келтiрiлген зиянды өтеу
1.Қоршаған ортаны қорғау туралы заңдарды бұзуы ... ... ... ... денсаулығына, ұйымдардың, азаматтар мен мемлекеттiң мүлкiне зиян келтiрген заңды және жеке тұлғалар ... ... ... ... заңдарға сәйкес өтеуге мiндеттi. Қоршаған ортаны қорғау туралы заңдарды бұзу салдарынан келтiрiлген ... өтеу ... ... ... ... ортаны ластаудан келтiрiлген нұқсанның белгiленген экономикалық бағасына сәйкес соттың шешiмi бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... өндiрiлiп алынатын сома бюджетке, ал заңдарда белгiленген жағдайларда зардап шеккен заңды немесе жеке тұлғаға аударылады. 2. ... ... ... ... күштi қауiп төндiрумен байланысты заңды және жеке тұлғалар, егер жойқын күштiң ... ... ... ... ... зиян ... дәлелдей алмаса, өздерi келтiрген зиянды өтеуге мiндеттi.
3.Қоршаған ортаны қорғау ... ... бұзу ... ... ... мен ... ... зиян зардап шегушiнiң еңбек қабiлетiнен айрылу дәрежесiн, оны ... және ... ... келтiруге жұмсалған шығындарды, науқасты күту жөнiндегi шығындарды, өзге де шығындар мен залалдарды ескере отырып ... ... ... тиiс. ... ... мен ... келтiрiлген зиянның шамасын анықтау қолданылып жүрген заңдарға сәйкес, ал ... өтеу сот ... ... ... ... ... ... туралы заңдардың бұзылуы салдарынан келтiрiлген моральдық зиян Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексiнде белгiленген тәртiппен өтелуге тиiс.
4.2 Қоршаған ортаны қорғау саласындағы ... ... ... ... ... ... саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жалпыға бiрдей экологиялық қауiпсiздiктiң басымдығын сақтау принциптерiн басшылыққа ала отырып жүзеге ... ... мен ... ҚР ... қоршаған ортаны қорғау саласындағы қызметi
Егер Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы ... ... ... ... ... ... ... реттелмесе, Қазақстан Республикасының аумағында шетелдiк ұйымдар мен азаматтардың қызметiне жол берiледi.
Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны ... ... ... ... ... ... ... халықаралық шарттарда Қазақстан Республикасының заңдарындағыдан өзгеше нормалар белгiленсе, халықаралық шарттардың ережелерi қолданылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Табиғат пен оның ... ... ... ... өмірі мен қызметінің, олардың тұрақты әлеуметтік - ... ... мен ... ... табиғи негізі болып табылады.
Бұл заң қазіргі және болашақ ұрпақтардың мүдделері үшін қоршаған ортаны қорғаудың ... ... және ... ... ... сонымен бірге экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, шаруашылық және өзге де ... ... ... ... зиянды әсерін болғызбауға, алуан түрлілікті сақтау мен табиғатты ұтымды ... ... ... ортаны қорғау негізгі принциптері.
Олар: Адамның өмірі мен денсаулығын қорғаудың басымдылығы, халықтың өмірі, еңбегі мен демалысы үшін қолайлы қоршаған ортаны ... және ... ... ... ... ... экологиялық қауіпсіздікті қамтамасық ету және бұзылған табиғи экологиялық жүйелерді қалпына келтіру;
Биологиялық ... ... және ... ... ... ... ... маңызы бар қоршаған орта объектілерін сақтаудың қамтамасыз ету.
Халықтың, қоғамдық бірлестіктер мен жергілікті ... ... ... ... ... қорғау саласына белсенді түрде және демографиялық жолмен қатысуы.
Жер, оның қойнауы, су, атмосфералық ауа, орман мен өзге де ... ... ... ... ... ... климат және жердің озонды қабаты қорғалуға тиіс.
Экологиялық, ғылыми және мәдени жағынан ерекше құнды ... орта ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтар қорғалуға тиіс.
Қоршаған орта мен табиғи ресурстардың мемлекеттік мониторингі.
1.Қоршаған орта мен ... ... ... ... ... ... ... мен табиғат пайдалануды басқару міндеттерін атқаратын арнайы ... ... ... органдар жүзеге асырылды және онда:
1) қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйіне, сондай-ақ оларға антропогендік ықпал жасау ... ... бір ... ... жүргізілетін бақылау;
2) аталған бақылау обьектілерінің жай-күйін бақылау;
3) олардағы ... ... ... және өзге де ... эколиялық талаптар.
Табиғи ресурстарды пайдалану кезіндегі экологиялық талаптар.
Жерді, жер қойнауын, суды, ... ... ... және өзге де ... ... ерекше құнды қоршаған ортаны қорғау объектілері, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды және экологиялық жағдайы қолайсыз аумақтарды пайдалану кезіндегі экологиялық талаптар ... мен және өзге де ... ... акктілермен белгіленеді.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы заң.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мен қорғауға алынған жерлер, экологиялық, ғылыми және мідени ... ... ... ... Республикасының ұлттық байлығы болып табылады.
Осы заң ерекше қорғалатын табиғи аумақтар қызметінің құқықтық, экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... ... табиғи аумақтар ұғымы.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар - ерекше құқықтық ... ... бар не ... табиғи - қорық қорын сақтау мен қалпына келтіруді қамтамасыз ететін шаруашылық қызметі ... ... жер, су, ... және жер ... ... табиғи қорық қоры.
Мемлекеттік табиғи қорық қоры - қоршаған ортаның табиғи эталондар, уникумдар мен реликтер, ... ... ... ... беру ... ... және рекреацияға арналған зат болмыс ретінде экологиялық, ғылыми және мәдени жағынан ерекше құнды, ... ... ... обьектілердің жиынтығы.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға меншік.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ... ... ... мен ... бірлестіктердің ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы құқықтары мен міндеттері.
Азаматтардың:
ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды белгіленген тәртіппен пайлдалануға, мемлекеттік ... - ... ... ... және қалпынакелтіру жөніндегі шараларға қатысуға;
ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды ... ... мен ... ... құруға;
ерекше қорғалатын дамыту мен орналастыру схемаларын әзірлеу, оларды құру ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтар бойынша қоғамдық сараптамаға қатысуға;
Қоғамдық бірлестіктер саласындағы ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы құқықтар мен ... ... ... табиғи аумақтар бойынша бағдарламаларды әзірлеп насихаттауға, азаматтардың құқықтары мен мүдделерін ... ... ... ісі саласындағы белседі қызметке ерікті негізде тартуға;
ерекше қорғалатын табиғи аумақтар бойынша дамыту мен орналастыру схемаларын, оларды құру ... ... ... ... ... ... оған ... қорғалатын табиғи аумақтар бойынша мемлекеттік сараптамалар жүргізуді талап етуге және ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтар бойынша мемлекеттік табиғи қорық қорын қорғау, қалпына келтіру мен пайдалану ісін ұйымдастыруға белгілі бір тәртіппен ... ... ... ... ... қоғамдық қорларын құруға;
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың түрлері.
1. Қазақстан Республикасының мақсатына, қорғау режиміне және пайдалану ерекшелігіне ... ... ... ... аумақтардың мынадпй түрлері бөліп көрсетіледі.
1. Биоөрістік аумақтарды қоса алғанда мемлекеттік табиғи қорықтар
2. Мемлекеттік ұлттық ... ... ... ... ... табиғи ескерткіштер;
5. Мемлеттік қорық өңірлері;
6. Мемлекеттік табиғи заказниктер;
7. Мемлекеттік зоологиялық парктер;
8. Мемлекеттік ботаникалық ... ... ... ... ... ... табиғи аумақтардың ормандары;
11. Ерекше мемлекеттік маңызы бар ... ... ... ... құнды су қоймалары;
12. Халық аралық маңызы бар сулы ... ... Жер ... экологиялық, ғылыми, мәдени және өзге де жағынан ерекше құнды учаскеплері.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың құқықтық режимі.
Ерекше қорғалатын ... ... үшін ... ... ... ... не шаруашылық қызметінің реттелген режимі енгізіледі.
2. Ерекше құқықтық режимі: қорқ ... ... ... болып бөлінеді.
Қорық режимі - ерекше қорғалатын табиғи аумақтар немесе арнайы бөлінген учаскелерде кез-келген шаруашылық қызметке, ... ... ... ... ... ... өзге де ... тиым салуды көздейді.
Заказник режимі -- ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... бөлінген учаскелерде кез-келген шаруашылық және өзге де қызметті белгілі бір маумысда, белгілі бір мерзімде ғана, мұның өзі мемлекеттік ... ... ... ... сақталуына қауіп төндірмейтіндей және олардың молығуын нашарлатпайтындай мөлшерде ғана жүргізуді көздейді.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланудың мақсаттары.
Ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... ... ... ... және ... Шектелу шаруашылық мақсаттарында пайдалануы мүмкін.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1) Г.С Оспанова, Г.Т Бозшатаева Алматы 2011.
2) Алматы 2006.
3)Қоршаған ортаны қорғау заңнамасы ҚРның 1997 ж 15 ... ... Е.М ... С.Мұқаұлы.
5)Құқықтану:Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған окулық /А. Ибраева, Г. Өлібаева, Қ. Айтхожин. -- ... ... ... ... ... С.Т.Культелеев, А.С.Стамкулов, (экология құқық теориясының жалпы теориясы шеңберінде);
7)Н.Б.Мухитдинов, С.П.Мороз, Г.Б.Ахмеджанова (Қоршаған ортаны құқықтық қорғау);
8)Карабулова Р.К., ... С.М, ... ... ... ... ... 2007ж.
10)ҚРның Конституциясы 1995ж 30 тамыз.
11) Алматы. Дәнекер 2001ж.
12)Сапарғалиев.Ғ. ... және ... ... ... ... ... ... ортаны қорғау" Алматы. 1998ж.
14)Құлпыбаев С., Ынтыкбаева С.Ж., Мельников В.Д. Қаржы: Оқулық / - ... ... ... ... ... ... ... - Ғазиз Төлеуғалиев, Алматы, 2001 жыл.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қоршаған ортаны қорғау."9 бет
«Қалаларда қоршаған ортаны құқықтық қорғау»23 бет
Балқаш қалалық әкімшілік сайтына қоршаған ортаны қорғау туралы дерек8 бет
Сот тәжірибесінде қоршаған ортаны қорғау және ұтымды табиғатты пайдалану сұрақтары29 бет
Тіршілік әрекеті қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау салаларындағы сапамен басқару8 бет
Тіршілік әрекеті қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау салаларындағы сапамен басқару туралы7 бет
Табиғат пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау саласындағы басқарудың ұйымдық-қүқықтық нысандары12 бет
Табиғат пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік реттеу ұйымдық-құқықтық нысандары. Табиғат пайдалану мен қоршаған ортаны қорғаудың экономикалық тетігінің құқықтық негіздері27 бет
Табиғатты пайдалану мен қоршаған ортаны қорғаудың экономикалық тетігінің құқықтық негіздері.17 бет
Табиғатты пайдалану мен қоршаған табиғи ортаны қорғау7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь