Халықаралық теңіз құқығы

ЖОСПАР
КІРІСПЕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕҢІЗ ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ҰҒЫМЫ, ОНЫҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ҚАҒИДАЛАРЫ
1.1 Халықаралық теңіз құқығының ұғымы және оның дамуы. . . . . . . . . . . . . . . 5
1.2 Халықаралық теңіз құқығының қағидалары. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
2. ТЕҢІЗ КЕҢІСТІКТЕРІНІҢ ТҮРЛЕРІ МЕН ТЕҢІЗ ТҮБІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ АУДАНДАНДАРЫ ЖӘНЕ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ШЫҒАНАҚТАР МЕН КАНАЛДАР
2.1Теңіз кеңістіктерінің түрлері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
2.2Теңіз түбінің халықаралық аудандандары және халықаралық шығанақтар мен каналдар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
3. ЕРЕКШЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ АЙМАҚ, ЖАҒАЛАУЫНДАҒЫ АЙМАҚ ЖӘНЕ КОНТИНЕНТАЛДЫҚ ШЕЛЬФ
3.1 Ерекше экономикалық аймақ. . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
3.2 Жағалауындағы аймақ және континенталдық шельф. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
ҚОРЫТЫНДЫ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
Кіріспе
Халықаралық теңіз құқығы халықаралық құқықтың негізгі саласының бірі болып табылады. Сондықтан халықаралық қатынастарды реттейтін қазіргі халықаралық құқықтың көпшілікке танылған қағидалары мен нормалары, сондай-ақ Әлемдік мұхит кеңістіктері мен ресурстарын игеру процесіндегі мемлекеттердің қатынастары мен қызметтері – құқықтық реттеудің негізі болады.
Алғашында теңіз құқығы жай нормалар нысанында құрылған; оның кодификациясы ХХ ғасырдың ортасында жүргізілді. 1930ж. Ұлттар Лигасының қамқорлығымен құрылған Гаага конференциясында басталған іспен, аймақтық сулардың құқықтық режиміне қатысты нормаларын бірінші жүйеге келтіруге әрекет, теңіздік ірі мемлекеттердің алауыздықтарынан табысты аяқталмады. Келешекте қайта қарап талқылауға Конвенцияның жобасы ғана дайындалды.
28 жыл өткен соң Женевада БҰҰ-ның І Конференциясы барысында 86 елдің қатысуымен теңіз құқығы бойынша бірінші рет теңіз құқығының әмбебап деңгейде барлық маңызды әдетті құқықтық қағидалары мен нормаларын жүйеге келтіруге мүмкіндік туды. Теңіз құқығының дәстүрлі нормаларымен қатар, “Континенттік қайраң” деген жаңа құқықтық ұғым, оның режимінің толық тәртіп белгілеуімен енгізілді.
Нәтижесінде 1958ж. БҰҰ І Конференциясында 4 Конвенция қабылданды: “Аймақтық теңіз және іргелес аймақ жөніндегі” Конвенция; “Ашық теңіз жөніндегі” Конвенция; “Балық аулау және ашық теңіздің тірі ресурстарын қорғау жөніндегі” Конвенция; “Континенттік қайраң жөніндегі” Конвенция.
Конференцияда тағы да, Ашық теңізде ядролық қаруды сынақтан өткізу жөнінде, Теңіздің радиоактивтік қалдықтармен ластануы жөнінде, Балық аулау жөнінде, Тарихи сулар жөнінде қарарлар мақұлданды.
БҰҰ теңіз құқығы жөніндегі І Конференциясының нәтижесі халықаралық теңіз құқығы конвенциялық құқық болуымен қорытындыланды. Халықаралық теңіз құқығының негізгі қайнар көзі конвенциялар болып табылады. Халықаралық теңіз құқығы біржолата халықаралық құқықтың ерекше саласы болып қалды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Л. Нысанбекова. Халықаралық жеке құқық. Алматы, 2011
2. Халықаралық құқық:дәрiстер курсы. Алматы, 2003
3. Досжанова Г. С. Халықаралық құқық бойынша терминдердiң түсiндiрме сөздiгi. Алматы, 2005
5. Л. Б. Нысанбекова. Халықаралық жеке құқық. Негiзгi институттар:оқу құралы.. Алматы, 2006
6. Ю.К. Шоқаманов, Қ.Қ. Белгібаева. Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. Алматы, 2008.
7. Досжанова Г.С. Мемлекет және құқық. Алматы, 2002.
8. Қазақстан Республикасының Заңы 1998 жыл 24 наурыз N 213 «Нормативтік құқықтық актілер туралы»
9. Н.Қ. Мамыров., К.С. Есенғалиева., М.Ә. Тілеужанова. Халықаралық саясат. Алматы, 2000
10. Е. Баянов. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері. Алматы, 2009
11. Даубасов С.Ш., Халықаралық құқықтық реттеу Алматы, 2002
12. Ы. Әміреұлы. Статистиканың жалпы теориясы. Алматы, 1997
13. Бюргенталь Т. Халықаралық құқықтар: Қысқаша шолу, Алматы, 1999
14. Ералы А.Қ. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы, 2002
15. Б.Ғ. Аяған. Балалар Энциклопедиясы, 6 том. Алматы
16. Ә. Нысанбаев. “Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия. Алматы, 1998
17. Қасенова Т.Ө. Құқықтық теория негіздері. Алматы, 2001
18. Н.Қ. Мамыров., М.Ә. Тілеужанова. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
19. Сайт www. psu.kz.
20. Сайт www. Kazreferat.ru
21. Сайт www. Stud24. ru
22. Сайт www. DMK. kz
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
1. ... ... ... ҰҒЫМЫ, ОНЫҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ҚАҒИДАЛАРЫ
1.1 Халықаралық теңіз құқығының ... және оның ... . . . . . . . . . . . . . . ... Халықаралық теңіз құқығының қағидалары. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... МЕН ... ... ХАЛЫҚАРАЛЫҚ АУДАНДАНДАРЫ ЖӘНЕ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ШЫҒАНАҚТАР МЕН КАНАЛДАР
2.1Теңіз кеңістіктерінің түрлері. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... және ... шығанақтар мен каналдар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ЖАҒАЛАУЫНДАҒЫ АЙМАҚ ЖӘНЕ КОНТИНЕНТАЛДЫҚ ШЕЛЬФ
3.1 Ерекше экономикалық аймақ. . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... және ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ӘДЕБИЕТТЕР . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... халықаралық құқықтың негізгі саласының бірі болып табылады. Сондықтан халықаралық қатынастарды реттейтін қазіргі халықаралық ... ... ... ... мен ... ... ... мұхит кеңістіктері мен ресурстарын игеру процесіндегі мемлекеттердің қатынастары мен ... - ... ... ... ... ... ... жай нормалар нысанында құрылған; оның кодификациясы ХХ ғасырдың ортасында жүргізілді. 1930ж. Ұлттар Лигасының қамқорлығымен құрылған Гаага ... ... ... ... сулардың құқықтық режиміне қатысты нормаларын бірінші жүйеге ... ... ... ірі ... ... ... аяқталмады. Келешекте қайта қарап талқылауға Конвенцияның жобасы ғана дайындалды.
28 жыл өткен соң Женевада БҰҰ-ның І Конференциясы барысында 86 ... ... ... ... бойынша бірінші рет теңіз құқығының әмбебап деңгейде барлық маңызды әдетті құқықтық қағидалары мен ... ... ... мүмкіндік туды. Теңіз құқығының дәстүрлі нормаларымен қатар, "Континенттік қайраң" деген жаңа құқықтық ұғым, оның ... ... ... ... ... 1958ж. БҰҰ І ... 4 ... қабылданды: "Аймақтық теңіз және іргелес аймақ жөніндегі" Конвенция; "Ашық теңіз жөніндегі" Конвенция; "Балық аулау және ашық ... тірі ... ... ... ... ... ... жөніндегі" Конвенция.
Конференцияда тағы да, Ашық теңізде ядролық қаруды ... ... ... ... радиоактивтік қалдықтармен ластануы жөнінде, Балық аулау жөнінде, Тарихи сулар жөнінде қарарлар мақұлданды.
БҰҰ теңіз құқығы жөніндегі І Конференциясының нәтижесі халықаралық ... ... ... ... ... ... ... теңіз құқығының негізгі қайнар көзі конвенциялар болып табылады. Халықаралық теңіз құқығы біржолата халықаралық құқықтың ерекше саласы ... ... ... ... ... теңіз құқығынның жалпыдаму тарихы мен қағидаларымен танысу. Халықаралық теңіз құқығының ... ішкі ... ... және ... ... ... халықаралық құқықтың негізгі саласының бірі ретінде қарастыру. Халықаралық теңіз құқығының аймақты экономикалық, жағалау аймақты және континенталдық шельф аймақтарын ... ... ... ... ... ортаға пайдасын қарастыру.
Зерттеу мақсатына жету үшін курстық жұмыстың құрылымы мен зерттеу логикасын анықтайтын мынадай міндеттер қойылған: жалпы халықаралық теңіз құқығына ... бере ... оның ... ... ... ... ... құқықғында қарастырылған басқа да құқық негіздеріне талдау жасау.
Курстық жұмыстың зерттеу обьектісі: Халықаралық теңiз құқығы - ... және ... ... әрекет үдерісінде оның субъектілерi арасындағы қатынастарды реттейтiн халықаралық құқық нормаларының жиынтығы.
Курстық жұмыстың зерттеу ... ... ... ... ... халықаралық құқықтың органикалық бөлiгi болып табылады: субъектілер, қайнар көздер, ... ... ... ... ... халықаралық құқық ұйғарымдары негiзге алынады, сонымен бiрге халықаралық құқықтың басқа ... ... ... және өзара әрекеттеседi.
1. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕҢІЗ ҚҰҚЫҒЫНЫҢ ҰҒЫМЫ, ОНЫҢ ДАМУЫ ЖӘНЕ ҚАҒИДАЛАРЫ
1.1 Халықаралық теңіз құқығының ... және оның ... ... ... ... - бұл ... ... сондай-ақ әскери теңіз жүзулерінде, әлемдік мұхитта минералды ресурстарды алу, оны зерттеу, игеру қатынастарында және басқа да ... ... ... құқықтық нормалар мен институттардың жиынтығын көрсететін қазіргі ... ... ... бір саласы. ХХғ. бірінші жартысына дейін халықаралық теңіз құқығы жөнінде мемлекеттердің көпшілік-құқықтық қатынастарын реттеу ережелері негізгі әдеттік-құқықтық және көбінесе ... ... ... ... теңізде жүзу және балық аулаудың нақты тәртібін белгілеудің анықтамаларына шоғырландырылған болатын. Сол уақытта теңізде жүрудің бөлек арнайы ... ... ... ... ... ... Бұл жасалғандарға ХVІІІғ. Ресейдің басқа елдермен Ашық теңізде салют болдырмау жөніндегі келісімдері, 1780ж. "Қарулы ... ... ... 1856ж. "Теңіз соғысы жөніндегі" Декларация, 1884 ж. "Су асты телеграф кабельдерін қорғау жөніндегі" ... 1888ж. ... ... ... ... ... ... Алайда халықаралық әдет-ғұрыптарды барлық мемлекеттер тани білмейді, соның салдарынан осы немесе басқа да халықаралық-құқықтық норма жалпы міндеттеме ретінде бар ма ... ... ... ... жиі дау туып отырған.
Сондықтан халықаралық теңіз құқығының әмбебап деңгейдегі нормаларын бір жүйеге түсіру қажет болды. Әсіресе мұндай қажеттілік ғылыми-техникалық төңкеріс ... ... ... ... жаңа ... пайда болғанда теңіз ресурстарын және кеңістіктерін жан-жақты және ... ... өту үшін ... ... ... бұлар Әлемдік мұхитта мемлекеттер қызметінің жаңа түрлерін қамтыды, яғни ғылыми зерттеулер, барлау және мұнай мен газды пайдалану мақсатында бұрғылау, іздеулер және ... ... ... қазылған терең аудандарын өңдеу, мұхиттық экспедициялық барлық кәсібі және т.с.с. Барлық осы ... ... ... егжей-тегжейлі құқықтық тәртіп белгілеуді керек етті.
Алғашында теңіз құқығы жай нормалар нысанында құрылған; оның кодификациясы ХХ ғасырдың ортасында жүргізілді. 1930ж. ... ... ... ... Гаага конференциясында басталған іспен, аймақтық сулардың құқықтық режиміне қатысты нормаларын бірінші жүйеге келтіруге әрекет, ... ірі ... ... табысты аяқталмады. Келешекте қайта қарап талқылауға Конвенцияның жобасы ғана дайындалды.
28 жыл өткен соң Женевада БҰҰ-ның І ... ... 86 ... қатысуымен теңіз құқығы бойынша бірінші рет теңіз құқығының әмбебап деңгейде барлық маңызды әдетті құқықтық ... мен ... ... ... мүмкіндік туды. Теңіз құқығының дәстүрлі нормаларымен қатар, "Континенттік қайраң" деген жаңа құқықтық ұғым, оның режимінің толық тәртіп белгілеуімен ... 1958ж. БҰҰ І ... 4 ... ... ... теңіз және іргелес аймақ жөніндегі" Конвенция; "Ашық теңіз жөніндегі" Конвенция; "Балық аулау және ашық ... тірі ... ... ... ... "Континенттік қайраң жөніндегі" Конвенция.
Конференцияда тағы да, Ашық теңізде ядролық қаруды сынақтан өткізу жөнінде, Теңіздің радиоактивтік қалдықтармен ластануы жөнінде, ... ... ... ... сулар жөнінде қарарлар мақұлданды.
БҰҰ теңіз құқығы жөніндегі І Конференциясының нәтижесі халықаралық теңіз құқығы конвенциялық құқық болуымен қорытындыланды. Халықаралық ... ... ... ... көзі ... ... табылады. Халықаралық теңіз құқығы біржолата халықаралық құқықтың ерекше саласы болып қалды.
Сол ... ... ... мемлекеттің тірі ресурстарға қатысты құқықтарын жүзеге асыра алатын аймақтық сулар және тікелей оған жанасатын ерекше аймақтардың сыртқы шегі жөнінде ... шеше ... Бұл ... аймақтық су ені және балық аулау заңдылығының аймағы 12 мильден аспайтын жай нормалардың ... ... ... ... ... ... ... болды.
Жоғарыда айтылған мәселелерді шешу үшін арнайы құрылған БҰҰ-ның 1960ж. ІІ Конференциясы нәтижесіз аяқталды. Бұдан ... 1958ж. ... ... ... қатыспаған көптеген дамушы мемлекеттер Әлемдік мұхиттың барлық режимдерін қайта қарауды талап етті.
Осы мақсатпен БҰҰ Бас ... 1970ж. 17 ... №2570 С (ХХҮ) ... қабылдады. Ол 1973ж. БҰҰ-ның барлық теңіз кеңістіктерінің жаңа құқытық режимін өңдеу мақсатында ... ... ... ІІІ ... шақырту жөнінде шешім шығарды. БҰҰ-ның ІІІ Конференциясы 1973 ... 1982 ... ... ... және 1982ж. жаңа ... акт - ... теңіз құқығы жөніндегі" БҰҰ-ның Конвенциясына қол қоюмен аяқталды. Бұл Конвенция халықаралық теңіз құқығының, оның ішінде ... 1958 ж. ... ... ... ... ... танылған қағидалар мен нормаларды жүйелендірді және жетілдірді. Мұнымен қоса, "ерекше экономикалық аймақ", "архипелагтық сулар", "аудан" және ... жаңа ... ... ... ... 16 қарашада БҰҰ-ның Конвенциясы күшіне енді (2000 жылдың бірінші қаңтарынан ҚР осы ... ... ... ... ... БҰҰ-ның 1982ж. 10 желтоқсандағы Теңіз құқығы бойынша Конвенциясының ХІ бөлімін жүзеге ... ... ... күшіне енді.
1982ж. БҰҰ Конвенциясы және 1958 ж. Женева Конвенцияларымен бірге қазіргі уақытта 40-қа жуық Конвенциялар өз күшінде, бұл арнайы көпжақты және ... ... ... ... ... орта және биоресурстарды қорғау, теңізде адам өмірін қорғау, ... кеме ... ... ... ... ... ... және басқа да мәселелер бойынша. Олардың ішінде Қазақстан мынадай конвенциялар-дың толық құқықты қатысушысы болып табылады: ... ... ... ... ... жөніндегі" халықаралық Конвенция 29.11.1969 ж., "Кемелердің теңізді ластауын жою ... ... ... ж., ... өзгертулер енгізілген; "Теңізде кемелер тоғысуының алдын алудың халықаралық ережелері жөніндегі" Конвенция; 20.10.1972 ж., "Теңізшілерді дипломдау және вахтаны түсіруге ... ... ... ... ... ж., ... адам өмірін қорғау жөнінде" халықаралық Конвенция 01.11.1974 ж. және 05.04.1966 ж. "Жүкті маркалар жөнінде" халықаралық Конвенциялар Қазақстанда 1994 ж. 5-7 ... ... ... қазіргі халықаралық теңіз құқығын халықаралық құқық субъектілерінің қатынастарын әлемдік мұхиттағы қызметтері бойынша реттейтін заңдылық қағидалар мен нормалардың жүйесі ретінде сипаттауға ... ... ... ... ... ... ... құрамдас бөлімі болғандықтан, жалпы халықаралық құқықтың негізгі қағидаларын басшылыққа алады. Бұл ... ... күш ... ... халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешу, мемлекеттердің ішкі істеріне араласпау, мемлекеттердің қызметтестігі, барлық халықтар теңдей өз тағдырын өздері шеше ... ... ... ... ... ... ... алған міндеттерді ойдағыдай орындауға тиісті.
Өз мәні бойынша әмбебап және ... ... кез ... ... де ... соның ішінде, әлемдік мұхитты зерттеу және пайдалану жөнінде мемлекеттердің қызметтері, олар ... ... ... қатынастарда болатын негізгі заңды ережелер мен нормалардан тұрады.
Халықаралық теңіз құқығының ерекшеліктеріне мынадай ережелер жатады:
1. Халықаралық құқық халықаралық құқық субъектілерімен бірге екі және одан да көп ... ... ... ... ... реттейді, яғни шетелдік элементі бар қатынастар. Теңіз құқығының құқықтық нормаларында шетелдік элементті қолданудың алғы шарттары қаланған. Ұлттық элемент аз ... ... ... ... жүк, ... ... - бір ... шегінде жүзгенде және бір мемлекеттің порттарының арасында болады. Мұндайда теңіз тасымалының қатысушылары теңіз тасымалын ... ... ... жүгінеді. Үлкен каботаж - бұл бірнеше теңіздердің шегінде жүзу, ... бір ... ... ... рейс - бұл екі және одан да көп ... бір ... ... теңіз шегінде жүзу.
2. Халықаралық теңіз құқығы техникалық нормалармен тығыз байланысты құқықтық нормаларды мазмұндайды. Құқықтық нормалар адамдардың, ... ... ... ... Техникалық нормалар - адам мен техника арасындағы қатынастарды реттейді. Мысалы, теңіз кемесінің капитаны теңіз құқығының нормаларына сәйкес, апат ... ... ... ... байланысты суда қалған адамдарға көмек жасауы керек. Бірақ мұндай көмек ... ... ... мүмкіндіктеріне сай болуы керек және де кеме мен экипажға қауіпті қатер туғызбауы қажет. Теңіз ... ... ... ... ... үшін ... ... алдын алуға жол беретін халықаралық ережелерге жүгіну керек. Бұл өте ... ... ... бір ... ... ... қару атысы; дыбыс ракеталары; смола бөшкесін жаққанда алынатын қызыл немесе сары от; ... ... ... және ... ... ... баяу көтерілуі мен түсірілуі; қара жалау немесе қара шар бейнеленген жалау және тағы ... ... ... ... ... халықаралық стандарттарға сәйкес SOS дабылын алған кеме капитаны, батып бара жатқан корабльдің координаттарын нақты көрсетуге, дабылды қабылдаған ... ... ... ... ... ... ... міндетті.
3. Халықаралық теңіз құқығы мемлекеттерге тиесілі жеке кемелер қатынасатын қарым-қатынастарды реттейді. Мемлекетке қарасты теңіз кемелеріне мемлекеттік теңіз кемелерінің ... ... Бұл ... ... ... сот ... ... қоюға, сонымен қатар кемеде жалауы ілінген мемлекеттің келісімінсіз ... ... ... ... ... Осындай иммунитет мемлекеттік егеменділікті құрметтеу қағидасына негізделеді және осыдан шығатын иммунитет қағидасы - халықаралық құқықтың көпшілікпен мойындалған қағидасы ... ... ... ... ... байланысты бірде бір мемлекет басқа мемлекеттің меншігіне, оның келісімінсіз биліктік өкілдігін ... ... ... және бір де бір мемлекет басқа мемлекеттің сотына бағынбайды.
Мемлекеттік теңіз кемелеріне қатысты қамау және кеменің ... ... ету ... ... ... талап-арыз ұсыну, сондай-ақ шығарылған сот шешімін мғжбүрлі түрде орындау сияқты мғжбүрлеу ... ... ... жол ... Халықаралық теңіз құқығы теңіз кемесі мен оның иесі ... ... ... тән құқықтық қатынастарды реттеумен сипаталады. Рейсте болатын теңіз кемесінің капитанында ерекше өкілеттіктер болады, ол бір ... кеме иесі және жүк иесі ... ... ... ... ... құқығына негізгі және көмекші қайнар көздер жүйесі тән ... ... ... ... ... ... ... өз мазмұнын халықаралық теңіз құқығында көп мөлшерде ... ... Оны ... ... бұл ... ... бойы баяу қарқынмен дамып келгендігімен түсіндіруге болады. Мемлекеттердің теңіздегі қызметтерінің ... және ... ... ... халықаралық теңіз құқығының нормалары ретіндегі белгілі бір ережелерді орнататын және бекітетін халықаралық шарттар мен конвенциялар ... ... ... ... ... халықаралық теңіз іс-тәжірибесінде теңіз порттарының дәстүрлері сақталынған ол - ... ... ... ... ... порты бастығының міндетті қаулыларында жүк тиеу және жүк түсіру кезіндегі экипаж мүшелерінің тәртіп ережелері, санитарлық және кедендік ... ... ... ... ... ... халықаралық дәстүрлер шарттық немесе конвенциялық нормаларға айналды.
1.2 Халықаралық теңіз құқығының қағидалары
Халықаралық теңіз құқығының негізгі қағидалары халықаралық ... ... да ... ... қағидаларымен өзара байланысты. Мұндай байланыс халықаралық құқықтық тәртіптің тиімділігін қамтамасыз ету үшін Әлемдік мұхитта құқықтық тәртіптің үлкен ... ие ... ... ... ... қағидасы - осы қағидаға сәйкес аумақтық теңіздің сыртқы шегіндегі ... ... ашық ... ... ... Ол ... ... құқықта анықталған жағдайлар бойынша барлық мемлекеттердің еркін және тең пайдалануына ашық. Ешқандай мемлекет ашық теңіздің бір ... ... ... ... ... ... жоқ. Бұл ереже 1958 жылғы ашық теңіз туралы Женева Конвенциясында бекітілген.
Ашық теңіз еркіндігінің қағидасы әлемдік мұхиттың түрлі су кеңістіктерінің құқықтық ... мен ... ... және белгіледі. Бұл қағида теңіздің, оның түбінің табиғи қорларын игеруге, құқықтық реттеуге маңызды әсерін тигізді. Ашық теңіз еркіндігі кеме ... ... ... ... және құбырлар жүргізудің, теңізде ғылыми зерттеулер жүргізудің, жасанды аралдарды және басқа құрылыстарды салу еркіндігінің пайда болуына, әры қарай бекуіне ... ... Осы ... ашық ... және ... ... ... ұшып өту еркіндігінің пайда болуын және іске асуын анықтады.
Адамзаттың ортақ мұраларының қағидасы - оның ... ... ... ... ... су ... ... мәртебесін анықтайтын және халықаралық аудандағы теңіз түбіндегі мемлекеттің ... ... ... жеке ... айтуға болады. Төмендегі ережелер осы қағиданың негізгі мазмұны болып табылады:
* бірде бір ... ... ... және оның ... ... бір ... өзінің иелігін және егеменді құқығын жүргізе алмайды;
* мемлекеттер, жеке не ... ... ... ... су ... ... алмайды;
* халықаралық ауданның қорларына деген барлық құқық бүткіл адамзат ... ... ... ... ... жеке ... мен ... компанияларына терең су қорларын барлау мен өңдеуге рұқсат беріледі;
* халықаралық аудандағы жұмыстар ... ... ... үшін жүзеге асырылады; теңіз түбі мен оның қойнауының қорларынан түскен қаржылық және басқа экономикалық пайдалар әділ және ... ... мен ... мүдделері мен қажеттерін ерекше ескере отырып бөлінеді;
* халықаралық аудан тек бейбіт мақсаттарға пайдалану үшін ашық ... ... ... ... ... ... Дүниежүзілік мұхитты бейбіт мақсатта пайдалану және толық қарусыздандыру режимін бекітуді ... 1959 ж. ... ... шарттың, 1971 ж. Теңіздер және мұхиттар түбіне және рның қойнауына ядролық ... мен ... ... ... да ... ... тыйым салу жөніндегі шарттың және 1963 ж. "Ауада, ғарыш кеңістігінде және су астында ... ... ... ... ... салу ... шарттардың маңызы зор. Қазіргі уақытта бұл қағиданың бөлек нормативтік мазмұнын ашатын жалпы түсінік шығарылған жоқ. Бірақ әлемдік мұхитты бейбіт мақсатта ... ... ... - сөзсіз мемлекеттердің Дүниежүзілік мұхитты ... ... ... күшпен немесе күш қаупімен іске асыруды болғызбаудан тұрады.
1982ж. БҰҰ Конвенциясының кіріспесінде осының көмегімен "теңіздер мен ... ... ... ... жәрдем беретін" Дүниежүзілік мұхитта құқықтық режим бекітілетіні жарияланған.
Бұл қағиданың мазмұнын ашатын жалпы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттер күш қаупінен немесе кез келген мемлекеттің аумақтық тұтастығы және ... ... ... ... ... БҰҰ жарғысында іске асырылған халықаралық құқық қағидаларына ... ... да ... ... тірі қорларын тиімді пайдалану және сақтау қағидасы. Ашық теңіздің ... ... ... ... тең ... ... осы ... айналыса алатын қағидасына сәйкес, балық аулау еркіндігі бұл қағиданың арқауы болып табылады. әлемдік мұхиттың тірі қорларының кәсібі теңіздің тірі ... ... ... ... ... болмаса қалпына келтіруді қамтамасыз ететіндей етіп, барлық мемлекеттердің ... ... тірі ... ... ... және сақтау қағидасы мемлекеттердің екіжақтық немесе көпжақтық негізде кең ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық осы қағиданы іс-тәжірибеде жүзеге асыру үшін халықаралық ұйымдардың шеңберінде мүмкін болады. Экономикалық аймақта және ашық ... ... да ... ... ... ... ... ғылыми ақпараттармен, аулау деңгейінің, кәсіптік күштер туралы статистикалық мәліметтермен алмасу жолымен жетуге болады. Сонымен осы қағиданы жүзеге асыра отырып, мемлекеттер ... ... тірі ... ... қалпына келтіру үшін өз күштерін үйлестіреді.
Ғылыми зерттеулер еркіндігінің қағидасы. ... ... ... өткізілген БҰҰ-ның ІІІ конференциясы және 1982 жылғы ол әзірлеген ... осы ... ... ... ... ... рет ғылыми зерттеулер еркіндігі ашық теңіз еркіндігінің бірі болып табылатындығы белгіленді. Ол - әрбір мемлекеттің өзінің географиялық жағдайына ... және ... ... ... ғылыми зерттеулер мен іздестірулер жүргізе алатындығын білдіреді. Бұл ретте, мемлекеттер теңіз кеңістігінде ғылыми зерттеулерге көмектесу үшін ... ... ... ... ... мен ... ... қабылдауы керек, теңіздегі ғылыми-зерттеулер үшін жол ашуы керек. Ғылыми зерттеулер мен іздестірулер жүргізудің негізгі шарттары болып: біріншіден, оларды тек ... ... ... ... тиісті ғылыми әдістер мен құралдарды пайдалану; үшіншіден, барлық ғылыми зерттеулер мен іздестірулерді халықаралық теңіз ... ... ... белгіленген жалпы қабылданған ережелерге қатаң сәйкестікпен жүргізу; төртіншіден, жүргізілетін ғылыми жұмыстар басқа ... сай ... ... ... ... болып табылады.
Теңіздің қоршаған ортасын қорғау қағидасы. Халықаралық теңіз құқығында бұл қағиданың пайда болуына алғашқы әрекет теңіздің мұнаймен былғануының ... алу ... ... конвенция қабылдауға байланысты 1954 жылы жасалды. Кейіннен осы қағида заң жүзінде көптеген конвенцияларда бекітіліп, жаңа ... ие ... ... бұл ... ... ... ... радиоактивті және басқа зиянды заттармен былғануының алдын алуды қамтамасыз етеді. Теңіз ортасын қорғау қағидасы ядролық қаруды ауада, ғарыш кеңістігінде және су ... ... ... ... Бұл ... ... ... дербес институтын - теңіз ортасын қорғау құқығын құрайтын көптеген табиғат қорғау қағидаларының жүйесіне ... ... ... ... бұл ... халықаралық құқықтың жалпы қағидаларының бірі - ... ... ... ... құрамдас бір бөлігі болып табылады.
2. ТЕҢІЗ КЕҢІСТІКТЕРІНІҢ ТҮРЛЕРІ МЕН ТЕҢІЗ ТҮБІНІҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ АУДАНДАНДАРЫ ЖӘНЕ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ... МЕН ... ... ... түрлері
Теңіз кеңістіктері олардың халықаралық-құқықтық тәртібі мен мәртебесіне байланысты жіктеледі. Теңіз кеңістігін ... ... ... негізіне теңіздегі аумақтық тәуелсіздіктің бар не жоқ болуы қаланған. Осыдан, теңіз кеңістіктерін: мемлекет аумағының ... ... және ... ... ... табылмайтын және оған егемендігін жүргізе алмайтын ашық теңіз деп үшке бөлуге болады.
Осы екі негізгі санаттың әрқайсысы өз ішінде ... ... ... бір ... болып табылатын теңіз кеңістігінің құрамына аумақтық теңіз және тарихи шығанақтар мен ... ... ... бар ішкі ... ... ... - бұл ... мемлекеттің ішкі теңіз суларына немесе аймақтық құрлығына жанасатын ені 12 теңіз миліне дейінгі ... ... ... ... ... ... ... теңіз жағалауындағы мемлекет аймағының бөлігі ретінде танылады, ол өзінің егемендігін аймақтық теңіз ... ғана ... ... ... оның ... әуе ... аймақтық теңіз түбі мен қойнауына да жүргізе алады. Аймақтық теңізде мемлекеттік шекара оның ... ... ... ... ғана ... сонымен бірге осы сызықпен өтетін вертикальды қабатымен, оның түбі мен ... әуе ... ... ... де ... ... құқығы жөніндегі ІІІ Конференциясы аймақтық теңіздің ең жоғарғы енін 12 ... милі ... ... ... ... 1982 ж. БҰҰ ... құқығы бойынша Конвенциясының күшіне енгенінен кейін аймақтық теңіздің енін 12 теңіз милінен жоғарылатуды ұсынған бірқатар мемлекеттер өз заңдарын ... ... ... ... ... ... есептеудің 3 негізгі тәсілдерін қарастырды:
-- судың ең көп қайту сызығынан жағалаудағы мемлекеттің ... ... егер ... ... қатпарлы, жырымдалған немесе жағалауға жақын жерде аралдар тобы болса, онда тікелей бастапқы сызық әдісі қолданылуы мүмкін, яғни ... ... ... ... ... жене ... нүктесі;
-- ішкі теңіз суларынан.
Балық аулау кәсібі, аумақтық теңіз шеңберіндегі тірі ресурстарды ... ... ... жағалау мемлекеті өз қалауы бойынша шешеді. Аумақтық суда шетелдік кемелердің кәсіпшілік қызметіне жол бермейтіндіктен, жағалау мемлекеті кәсіпшілік үшін лицензия бepyi ... ... ... ... ... ... ... негізінде жол беріледі.
БҰҰ конвенциясы шетелдік кемелердің аумақтық теңіз арқылы бейбіт түрде жүріп өту құқығын бекітті, бұл бұрыннан ... ... және ... ... ... ... дамыды. Теңіз дауылы кезінде кемелердің шығанақтарға, койнауларға және өзге де қауіпсіз жерлерге тағалауына мүмкіндік ... ... ... ... және мейлінше ыңғайлы жолдар мемлекеттердің жағалауында орын алады.
Халықаралық құқықтың дамуы, сонымен қатар теңізде жүзу жетістіктері және оның ... ... ... ескеріле отырып, кейін олар толықтырылып, нақтыланып 1982 жылғы теңіз құқығы бойынша БҰҰ Конвенциясының негізгі бөлігіне айналды.
Бейбіт түрде жүріп өту жылдам және ... ... ... Егер ол ... ... жағдайларымен немесе апатпен, сонымен 6ipгe қауіпті жағдайда қалған аумақтық теңізде апатқа ұшыраған ... ... және ұшу ... ... ... қажеттігімен байланысты болса, онда тоқтауға да болады.
1982 жылғы Конвенцияға сәйкес, барлық мемлекетердің кемелері ... және ... ... ... - тық ... ... ... түрде өту құқығын пайдаланады. Мұндай құқық Конвенция ережелерін сақтаған жағдайда беріледі.
Мынадай жағдайларда жүзіп өтуді жүріп өту деп түсінеді:
a) Ішкі ... ... ... ... ... ... теңізді кесіп өту;
ә) Ішкі суларға ену немесе шығу, портта, рейдте тоқтап тұру.
Егер ... өту ... ... ... және ... мемлекеттің қауіпсіздігі бұзылмаса, ол бейбіт түрде өту деп саналады. Конвенцияның 19-бабы бойынша жүзіп өту ... ... деп ... егер ... бара ... кеме ... өтуге тікелей қатысы жоқ" кез келген кызметті жүзеге асырса, күшпен қорқытса немесе жағалау мемлекеттің егемендігіне, саяси тәуелсіздігіне, аумақтық біртұтастығына қарсы күш ... ... ... 6ip ... ... БҰҰ ... бекітілген халықаралық құқықтың қағидаттарын бұзса, жағалау мемлекеттің қауіпсіздігіне зиян келтіре отырып ... ... ... ... жасаса, аумақтық теңіз арқылы өтуді жүзеге асырып жатқан әp6ip кеме, әp6ip әскери кеме аталмыш белгілерді жан-жақты ескерулері қажет, ... олар ең ... ... ... ... ... ... бағытталған және аумақтық теңіз арқылы бейбіт түрде өту кезінде шетелдік кемелер тарапынан ... жол ... ... ... ... ... береді.
Сонымен, шетелдік кемелер бейбіт түрде өту кезінде жағалау мемлекеттің ... және ... ... қоса теңіздегі қақтығыстардың алдын алуға қатысты жалпыға танымал ережелерді сақтауға міндетті.
1958 және 1982 жылғы Конвенциялар шетелдік әскери кемелердің бейбіт түрде өту ... ... ж. ... ... ... ... ... және коммерциялық емес мақсаттарда пайдаланылатын өзге де шетелдік кемелерге колданылатын ережелер ... ... ... ... кеме ұғымына анықтама береді. Сонымен, әскери кеме дегеніміз "белгілі 6ip мемлекеттің қарулы күштерінің құрамына кіретін, ұлттығын ажырататын ... ... бар, ... әскерилердің тізіміліне сәйкес енгізілген сол мемлекеттің офицері басқаратын және жүйелі ... ... ... ... бар ... ... ... және өзге де су асты көліктері су бетіне ... ... ... көтеруі керек.
Егер шетелдік әскери кеме өту кезінде жағалау мемлекеттің заңдарын және ... ... онда ... ... кеменің аумақтық теңізден кетуін талап етуге құқылы.
Барлық әскери кемелер жағалау мемлекеттің азаматтық және ... ... ... ... ... ... коммерциялық емес мақсаттарда пайдаланатын мемлекеттік кемелер де пайдаланады.
Белгілі бір жағдайларда, жағалау мемлекет ... ... ... өтіп ... шетелдік: кеме ішінде өзінің азаматтық және қылмыстық юрисдикдиясын жүзеге асырады (27, 28-баптар). Мысалы, 27-бапта жағалау мемлекет ... ... ... ... ... негіздер көрсетілген, нақты айтар болсақ:
а) егер қылмыстың зардабы жағалау мемлекетке тараса; ә) егер ... ... ... ... ... ... теңіздегі бейбіт тәртіпті бұзатындай сипатта болса;
б) егер капитан ... ... ... ... ... ... ... жергілікті билікөкілдерінен көмек сұраса;
в) егер мұндай шаралар есірткінің ... ... ... ... саудасының алдын алу үшін қажет болса.
1982 ж. Конвенцияның 27-бабының 2-тармақшасы жағалаудағы мемлекеттің төмендегідей құқығын сақтайды, яғни ішкі судан шығып, ... ... ... өтіп бара ... ... қамауға алу және тергеу құқығы. Аталған екі кеңістік те жағалау мемлекеттің егемендігінде ... ... ... ... ... ... ... шетелдік кемеге қатысты, жағалау мемлекеттің азаматтық юрисдикциясы да шектеулі: аумақтық теңіз ... өтіп бара ... ... кемені тоқтатуға немесе оның ішіндегі тұлғаға қатысты азаматтық юрисдикцияны жүзеге ... ... оның ... ... ... ... ... Жағалау мемлекет мұндай кемеге қатысты жазалау шарасын немесе қамауды, тек оның ... ... ... ... ... өтуі үшін осы кеме ... ... жауапкершілігі негізінде ғана қолдана алады.
Іргелес аймақ дегеніміз, аймақ суына жанасып жатқан ... ... ... ені, ... ... ені өлшенетін бастапқы сызықтан бастап 24 теңіз миль шегінен аспауы керек.
Іргелес аймакты жағалау мемлекеті өз ішкі теңіз суларында және аймақ ... ... ... ... ... ... және ... ережелердің сақталуын бақылауды жүзеге асыру үшін құрады. БҰҰ Конвенциясының 33-бабы бойынша, жағалау мемлекеті оның аймақтық суына жанасып ... ... ... ... мақсаттармен бақьлауды жүзеге асыра алады:
а) өз аймағы немесе аумақ суының шегінде кедендік, ... ... және ... ... мен ... бұзьлуын болдырмау;
ә) өз аймағы немесе аймақ суының шегінде жоғарыда аталған заңдар мен ережелерді бұзғаны үшін ... ... ... аймақ суы енінің бастапқы сызығын есептегенде 24 теңіз мильден аспайтын ені бар және ... ... ... ... ашық ... ... болып табылатын, сонымен қатар сол бөліктің шегінде жағалау мемлекетіне жеке арнайы қарастырылған салалар бойынша ... ... ... ... ... ... ... анықтауға болады.
Іргелес аймақ пен аймақ суының басты айырмашылығы мынада, аймақтық суы бойынша жағалаудағы мемлекетке оның ... ... ... беріледі, ал іргелес аймақ бойынша тек шектеулі және арнайы құқықтар беріледі.
Сонымен қатар, ашық теңіз ауданының бөлігі ретіңде іргелес ... ... ... өзі белгілеген белгілі бір ережелердің сақталуын қадағалауға және ол ережелерді бұзуға байланысты мәжбүрлеу шараларын қолдауға жол беріледі.
Іргелес аймақта жағалаудағы ... өз ... ... ... осы ... қорғау үшін белгіленген зандар мен ережелерді бұзғаны үшін жазалау жөне ... ... ... ... ... Оған қоса, жағалау мемлекеті осы ережелерді бұзғаны үшін ізіне түсу құқығын да иеленеді. ... ... түсу ... ... егер ... кеме ... ... аймағында немесе аймақ суының шегінде іргелес аймақты қорғау үшін сол ... ... ... мен ... ... жағдайда басталады.
Қазіргі уақытта жағалаудағы мемлекетке мынадай іргелес аймақтар белгіленген:
-- кедендік аймақ. Ол ... ... ... ... ... ... аймақ). Ол қаржылық заңдар мен ережелердің бұзылуын болдырмау мақсатында белгіленеді. Кейбір мемлекеттер кедендікке ұқсас фискальдық аймақты белгілейді;
-- ... ... ... ... шетел азаматтарының кіруі және шығуына байланысты өз зандары мен ережелерінің сақталуын қадағалауы үшін белгіленеді;
-- санитариялық зона теңіз ... ... ... мен ... ... ... ... мақсатында жағалаудағы мемлекетпен белгіленеді.
Тарихи сулар - бұл ... ... және ... ... ... кейбір жағдайларда тарихи қалыптасқан құқықтық негізге байланысты ішкі сулар болып ... ... ... сулары. Тарихи шығанақтар үшін де айрықша жағдай осы негізде болуы мүмкін. Шығанақтардан басқа, кішігірім теңіз сулары, кішкене ... ... ... ... ... бір мемлекеттің иелігінде болса тарихи болып жариялануы мүмкін. Тарихи шығанақтар институтына қарағанда, тарихи ... ... ... ... ... халықаралық құқыққа сәйкес, тарихи шығанақтар тарихи қалыптасқан құқықтық негіздер күшімен, олардың табиғи кіру ендігіне қарамастан ... ... ішкі ... ... кіруі мүмкін. Қалған шығанақтар олардың кіру бөлігінің ені 24 милден аспаған уақытта ішкі сулар деп жариялануы мүмкін. Тарихи шығанақтар деп ... ... ... жағдайларына негізделеді: тарихи, экономикалық, географиялық, сондай-ақ бір мемлекеттің ... ұзақ ... ... оған ... болып табылады. Мысалы, Гудзонов шығанағы Канадаға, Бристольский - Ұлыбританияға жатады. ... ... ... ... ... екі және одан көп ... иелігінде. Мысалы, Фонсека шығанағы Сальвадордың, Гондурастың, Никарагуаның; Ла-Плата шығанағы - Уругвай мен Аргентина ... ... ... ... ... ашық ... ... экономикалық аймақпен қосатын және халықаралық кеме қатынасы үшін қолданылатын аумақтық сулармен жабылатын бұғаздардың режимі ерекше болып табылады. Бұл теңіз ... ... ... ... құқықтық режимдерінің БҰҰ-ның теңіз құқығы жңніндегі Конвенциясының ... ... ... ... ... ... ал жеке ... реттелетіндігінде болып отыр. Халықаралық кеме қатынасы үшін қолданылатын бұғаздарда бұрын дәстүрлі ... өту ... ... ... ал 1982 ... ... ... бұл бұғаздар арқылы өту транзитті өту болып белгіленді. Мұндай режим осы бұғаздарды құрайтын сулардың құқықтық ... ... ... ... ... егемендігін немесе осындай суларға, олардың үстіндегі ауа кеңістігіне, олардың түбі мен қойнауларына заңды құқықтарын жүзеге асыру қатынасын қозғамайды.
Жағалық мемлекеттер егемендігі ... ... ... ... ... сулары жатады. Олардың өзгешелігі, мемлекет - архипелагтың егемендігі олардың архипелагтық өту құқығын міндетті түрде мойындауымен шектелгендігінде. Теңіз құқығы ... БҰҰ ... ... ... ... ... шығып тұратын және архипелагтың кеуіп бара жатқан рифтерімен қосатын архипелагтық негізгі тік сызықтармен ... ... - ... ... ... ... - ... сулардың құқықтық мәртебесі мемлекет - архипелагтың архипелагтық суларды және жағалық аумақтық теңізді ... ... ... және ауа ... ... ... жолды мойындауымен белгіленген. Теңіз коридорынан тыс архипелаг суларында барлық мемлекеттердің теңіз кемелері бейбіт жол құқығын ... ... түрі ... мәні ... ... ... ... кейбір аудандарында шетелдің теңіз кемелерінің бейбіт өту ... ... ... ... ... ... қорғау үшін қажет жағдайларда ғана тоқтата алады. Бұл шешім тиісті жариялаудан кейін ғана заңды күшіне ... өту жолы - ... ... ... БҰҰ Конвенциясы бекіткен архипелагтық сулардың құқықтық тәртібінің құрамдас бөлігі. Бұл барлық теңіз кемелерінің ... кеме ... ... тоқтаусыз, тез және кедергісіз ашық теңіздің бір бөлігінен немесе ерекше ... ... ... ... ... ... мақсатында жүзеге асырылады. Мемлекет-архипелагтың тыйым салуы, қандай-да болсын оны тоқтатуы архипелагтық жолдың маңызды құрамдас элементі болып ... ... - бұл ... суларға, қандай-да болмасын бір мемлекеттің ішкі суларына кірмейтін теңіз кеңістігі. Құқықтық режимі негізін ашық теңіз еркіндігінің ... ... Бұл ашық ... бірде-бір мемлекеттің егеменділігінің жүрмейтіндігін көрсетеді. Ол жағалық және теңізге шықпайтын мемлекеттердің барлығының жалпы, тең және еркін пайдалануына ашық ... ... ... ашық ... ... оның бір ... ... егемендігін жүргізуге құқығы жоқ. Ашық теңізде кемедегі мемлекет туының ерекше юрисдикция құқығы жұмыс істейді, яғни кеме басқа мемлекеттің юрисдикциясынан ... ... ... Бір ... ... ... басқа мемлекеттің әскери немесе арнайы өкілді кемесі тек мынадай белгілі бір жағдайларда ғана тоқтатып, ... ... ... егер бұл туы ... кеме мемлекетінің қатысатын арнайы келісімінде қарастырылса және кемесі аталған әрекеттерді жүзеге асыратын мемлекет болса. ... егер ол ... ... және құл ... кабель мен құбырлар зақымдаушылармен, есірткі қылмыстарымен, кәсіп құқықтарын бұзушылармен күреске ... ... ... егер кемеде шетел туы ілінсе, ал іс-жүзінде ізін суытпай қуғындау құқығын жүзеге асыратын әскери ... ... ... ... құрамын былай бөлуге болады: 1) жағалаудағы аймақ; 2) балық аулайтын аймақ; 3) ерекше экономикалық аймақ деп ажыратады.
Жағалаудағы аймақ - жағаға ... ... ... болмаса аумақтық теңіз шегінде тиісті ережелерді бұзудың алдын алу мақсатында бақылау жасау үшін аумақтық судың сыртқы шекарасына жақын белгіленген, ашық ... ... Ол осы ... ... болмаса жағалық мемлекеттің аумақтық суында бұзғандарды жазалау ... ... ... теңіз құқығында жағалық аймақтардың мынадай түрлері бар: кедендік, қазыналық (салықтық), санитарлық, қауіпсіздік ... ... және ... ... ... бейтарап аймақ, иммиграциялық, теңізді бақылау аймағы, қорғау аймағы. Аумақтық теңіз және ... ... ... ... ... ... аймақтың ені 12 мильден аспауы керек, ал теңіз құқығы бойынша БҰҰ ... ... - ... сулар өлшенетін негізгі шектен 24 мильден аспау керек.
Балық аулайтын аймақ - жағалық мемлекет судағы, теңіз түбін жабатын, теңіз ... және оның ... тірі ... ... ... және сақтау, сондай-ақ осы қорларды басқару мақсатында егемендік не болмаса ... ... ... асыратын аумақтық теңіз сыртындағы және оған жақын жатқан аудан. Теңіз құқығы бойынша БҰҰ Конвенциясы мемлекеттердің балық аулау аймағын ... ал ... ... аймақты бекіту мүмкіндігін қарастырады. Сонымен қатар, конвенция теңіздің тірі ... жеке ... ... егемендік құқығын жүзеге асыру үшін балық аулайтын аймағын белгілеуге кедергі жасамайды. Жағалық мемлекеттердің мұндай қорларға деген ... ... ... ... ... қаралған құқықтардан аспаған жағдайда, бұл ереже күшінде болады. Балық аулайтын аймақ ені аумақтық ... ені ... ... шектен 200 мильден аспауы керек.
Теңіз құқығы бойынша БҰҰ-ның ІІІ Конференциясында экономикалық аймақ мәртебесіне байланысты келіспеушіліктер болды. Қатысушы - ... бір ... ... ... ... ... келісімге келгенге дейін аумақтық суларын 200 мильге дейін бір жақты тәртіпте кеңейтіп алды. Ары ... олар ... sui qeneris ... ... яғни аумақтық және ашық теңіз мәртебесінен бөлек ерекше түрдегі мәртебені беру жолымен экономикалық аймақтағы жағалық ... ... ... мейлінше кеңейтулерін талап етті. Конференцияға қатысушылардың басқа бір бөлігі аймақтың ерекше ... ... ... сипатына өзгерістер қаупін туғызады, оның тәртібін аумақтық теңіз тәртібімен теңестіреді деп есептеді. Бірыңғай көзқарасқа қол ... және ... ... ... ... ... бермей, жағалық, сондай-ақ барлық пайдаланушы мемлекеттердің құқықтары мен міндеттерін баяндаумен шектелді. Экономикалық аймақ режимі осы мәртебенің ашық теңіз еркіндігінен шарттық алып ... ... ... құқық бекітетін жағалаудағы мемлекеттердің қатаң шектелген құқықтары мен шексіз ... заты мен ... ... ғана ... ... жол ... ерекшеленеді.
Басқа мемлекеттердің кеме қатынасына және ұшуына, су асты кабелдері мен құбырларын жүргізуге және ... ... ... ... халықаралық құқық көзқарасының негізіндегі құқықтарды теңгеру ерекше экономикалық аймақ тәртібін ... ... ... ... қайран - бұл жағалық мемлекеттің аумақтық ... ... ... ... су асты ... ... ... дейін орналасқан немесе аумақтық теңіз ені өлшенетін негізгі шектен 200 мильге дейінгі, ... су асты ... ... шекарасының осындай ұзындыққа жайылмайтын, теңіз түбі мен оның қойнауы.
Егер құрлықтың су астының шеті 200 ... ... ары ... ... құрлық қайранінің сыртқы шекарасы аумақтық теңіздің негізгі шегінен 350 ... ... 2500 м. ... 100 миль ... керек. Континттік қайранның сыртқы шекарасы туралы карталар мен ақпараттар БҰҰ Бас ... ... ол ... ... ... ... мемлекет континттік қайранның үстінен оның қорларын барлау мен өңдеу мақсатында егемендік құқығын жүзеге асырады. Бұл құқықтардың ... егер ... ... ... ... ... мен өңдеу жүргізбесе, оны осы жағалық мемлекеттің айқын ... ... ... ... ... ... ... аудандандары және халықаралық шығанақтар мен каналдар
БҰҰ Конвенциясының 136-бабына сәйкес, континенттік қайраңнан тыс ... деп ... ... түбі ... ... ... ... табылады. Аудан ресурстарына барлық құқықтар жалпы адамзатқа тиесілі, ол ... түбі ... ... ... атынан жүзеге асырылады. Аудан мен оның ресурстарының құқықтық мәртебесін Конвенцияның 137-бабы былай анықтайды:
1) бірде-бір мемлекет ауданның ... оның ... ... қатысты егемендікті немесе егеменді құқықтарын талап ете алмайды, бірде-бір мемлекет немесе занды тұлға оның қандай да бір бөлігін иелене алмайды. ... пен ... ... жүзеге асыру және оныиелену мойындалмайды.
2) ауданның ресурстарына барлық құқықтар ... ... ... оның ... Орган әрекет етеді. Бүл ресурстар сатуға жатпайды, бірақ дегенмен ауданнан алынатын пайдалы қазбалар осы бөлім және ... ... ... мен ... ... ... мүмкін.
3) бірде-бір мемлекет, жеке немесе ... ... ... ... ... қазбаларға құқықты талап ете алмайды және ондай құқықтар танылмайды.
Ауданның жаңа режимінің маңызды ерекшелігі -- ... ... ... ... және өңдеу жөніндегі қызмет мемлекеттердің жұмыс жоспары және органның рұқсаты негізінде органның ... ... ... ... ... ... ... іс жүзінде әлі басталмағанымен, барлық негізгі нормалар мен қағидаттар бекітіледі және аудандағы мемлекеттің кең көлемді қызметі үйлестіріледі.
Теңіз түбі ... ... ... кұрылымы мен міндеттері Конвенцияның 156-бабында көрсетілген. Осы органның Бас органы немесе бөлімшелері Ассамблея Кеңесі және ... ... ... ... ресурстарын барлау, өңдеу, тасымалдау, қайта өңдеу және пайдалы ... алу ... ... және ... ... ... ... кәсіпорны арқылы орындалуы тиіс. Аудан ресурстарын пайдалану жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... алушы мемлекеттің мүддесі есеп-ке алына отырып жүзеге асырылады. Осы мақсатта БҰҰ Конвенциясында сол ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда келтірілген Конвенцияның XI бөлігіндегі ережелер жоғары дамыған индустриалды мемлекеттерден қолдау таппады (AҚШ, Ұлыбритания, Франция, Германия, Италия, ... ... ... Бель - гия). ... ... ... және халықаралық орган туралы қаулылардың барлық кешені өндірістік дамыған мемлекет пен компаниялардың ұлттық мүдделерін қорғау кепілдігіне ... ... деп ... ж. 3 ... бұл мемлекеттер теңіз түбінің учаскелерін өзара бөлуге бағытталған "Теңіз түбінің мәселелері ... ... ... ... ... ... қол ... Сегіз дамыған мемлекеттің қаржы-экономикалық қатысуынсыз Конвенцияның XI бөлігін жүзеге асыру ... ... ... ... ... түбі ... ауданының құқықтық режимі және Теңіз түбі халықаралық органының кызметіне қатысты жан-жақты, толық нұсқасын жасап шығара алды.
1982 ж. ... ... ... БҰҰ ... XI ... ... ... туралы келісім 1994 ж. 28 маусымда БҰҰ-ның Бас Ассамблеясының 48/263 қарары мен БҰҰ-ның ресми құжаты ... ... ... ... ... ... 6ip мезгілде күшіне енді. Келісім мен Конвенцияның XI бөлігінің арасында сейкессіздік болған жағдайда Келісімнің артықшылық күші бар.
3. ЕРЕКШЕ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... аймақ
Ерекше экономикалық аймақ дегеніміз аумақ суы жөне аумақ ... ... ... ... ... бастап ені 200 теңіз милін қосып есептегендегі аудан.
Жағалаудағы мемлекетке ерекше экономикалық аймақта барлық табиғи ресурстарды барлау, өндеу және аяқтау мақсатында ... ... ... ... ... ... ... тірі жөне тірі емес, теңіз түбінде тұнып жатқан ресурстар және теңіз түбінің қойнауы жатады. Бұл жағалаудағы мемлекетке барлық тірі және ... ... ... ... ... ... егемендік құқық береді.
Ешқандай мемлекеттің шекарасына және егемендігіне жатпайтын теңіз бен мұхит аудандарында, ешбір мемлекет сол аудандағы табиғи ресурстарды иемденуге ... ... ... ... ... ... ... жүргізу, пайдалану, тірі ресурстарды сақтау және оларды ... ... ... ... ... жүргізуде БҰҰ Конвенциясына сәйкес, қабылданған заңдар мен ережелерді сақтауды қамтамасыз етуге қажетті тексеру, инспекциялау, қамау және соттың істі қарауы ... ... ... ... БҰҰ ... жағалаудағы мемлекеттің экономикалық аймақта заңдар мен ережелерді бұзғандарға қолданылатын мәжбүрлеу шараларының ... ... ... қамауға алынған кеме мен экипаж қажетті кепіл берілгеннен кейін немесе басқа да қамтамасыз ету шараларынан ... тез ... ... тиіс. Ерекше экономикалық аймақта балық аулау ережелерін бұзған адамға, мүдделі мемлекеттер арасында жеке адамды жазалау туралы келісім-шарт болмаған жағдайда ... ... оны ... ... ... ... сол ... жағалаудағы мемлекеттің қолданған шаралары және кез келген жазалары ... ... ... иесі ... табылатын мемлекетке тиісті арналар арқылы хабар беруге міндетті.
Конвенцияның 61-бабына сәйкес, жағалаудағы мемлекет ерекше экономикалық аймақтағы тірі ресурстарды ... шек қоя ... ... ... ... ... жағалаудағы мемлекеттің өзі де ерекше экономикалық аймақтағы тірі ресурстарды пайдалану мүмкіндігін ... ... ... ... ... ... ... жоспардан аз мөлшерде атқаратын болса, келісім-шарт бойынша қалған ... ... ... аулауына мүмкіндік береді.
Конвенцияның 62-бабының 4-тармағы ерекше экономикалық аймақта басқа мемлекеттің балық кәсібін жүргізетін азаматтары, жағалаудағы мемлекеттің заңдары мен ... ... ... ... ... және басқа ережелер мен талаптарды бұзбауы тиіс. Ол ережелер мен ... БҰҰ ... ... ... ... ... алғанда олар томендегі жағдайларды қозғауы мүмкін:
а) жинақ және басқа да төлемдердің түрлерін төлеуді қоса алғанда, балықшыларды, балық аулайтын кемелерді және ... ... ... түрлерін анықтау жөне нақты қорларға немесе қор ... ... ... ... ... ... маусымын және ауданын, аулау құралының түрлерін, мөлшерін және санын, сонымен қатар пайдаланылатын балық аулау ... ... ... және ... ... балықтың және ауланатын басқа түрлерінің жасы мен көлемін белгілеу;
г) ауланған ... және ... ... ... ... қоса алғанда, балық аулау кемесінен талап етілетін мәліметтерді анықтау және кеменің түрған орны туралы ... ... ... ... ететін рәсімдер. Жағалаудағы мемлекет тірі ресурстарды қорғау және ... ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттерге хабарлауы тиіс.
Жағалаудағы мемлекеттің көптеген жылдардан бері алыс ... ... орын ... өздері туылган түщы суға қайта оралатын балықтардың анодрамдық (өтпелі) түрлеріне қүқығы туралы БҰҰ Конвеницясының 69-бабы Қазақстанды көбірек қызықтырады.
Балықтың мұндай ... ... ... ... тектес балықтары жатады. Қазақстан аймағында орналасқан Орал, Ембі, Қиғали өзендерінде қазіргі уақытта олардың негізгі ұдайы өндірісі өрбіп жатыр, осылай ... ... ... ... ... ... болған мемлекет болып табылады. Конвеницяның 66-бабына сәйкес, өзенінде анодрамдық ... қоры ... ... мемлекет, бірінші кезекте сол қорларға қызығушылар ең ... ... ... ... қоры ... ... ... жағадан өзінің ерекше экономикалық аймағы және балық көсібінің сыртқы шекарасындагы ... ... ... ... ... бойынша тиісті шаралар қабылдау жолымен оларды қорғайды.
Осы жалпы танылған Конвенциялық нормаларға сүйене отырып, ... өз ... ... ... ... ... қорын қорғау және пайдалану туралы басқа Каспий жанындағы елдермен бір ... ... ... ... ... ... экономикалық аймақта табиғи ресурстарға егеменді құқыққа ие болумен қатар, 1982 ж. Конвенцияга сәйкес, ... ... ... мен жабдықтар, теңіз ғылыми зерттеулерін құру және пайдалану, теңіз ортасын қорғау және сақтауға қатысты ерекше құзыретке ие. ... ... ... ... жасанды аралдарға, құрылғылар мен жабдықтарға айрықша құзыретінің мәселелері континенттік қайраңның құқықтық режиміне ұқсас ... ... ... мемлекеттің ерекше экономикалық аймақта теңіз ғылыми зерттеуіне қатысты құзыреті, басқа мемлекеттердің мұндай зерттеулерді жағалаудағы мемлекеттің келісімінсіз жүргізе алмайтынын білдіреді. Осыған ... ... ... үшін ... ортасы туралы" ғылыми білімді кеңейту мақсатындағы 1982 ж. Конвенция "жағалаудағы мемлекет әдеттегі жағдайларда өзінің ерекше экономикалық аймағында басқа ... ... ... ... үйымдардың теңіз ғылыми зерттеу жобаларының жүргізілуіне келісім береді" (246-бап) деп бекіткен. Бірақ ... ... өз ... ... ... ... ... құзыретті халықаралық ұйыммен экономикалық аймағында теңіз ғылыми зерттеу жобаларын жүргізуіне төмендегі жағдайларда келісім беруден бас тарта алады, егер ол ... тірі және тірі емес ... ... ... және өндеу үшін тікелей мәнге ие болса;
ө) континенттік қайранда бүрғылауды, жарылғыш заттарды пайдалану немесе зиянды заттарды таратуды көздейтін болса;
б) ... ... ... мен ... ... ... және ... көздейтін болса;
в) жобаның сипаты мен мақсатына қатысты дәлелсіз мәліметтерден ... ... ... жүргізіп отырған мемлекет немесе ... ... ... ... мемлекет алдында, бұрынғы жүргізілген зерттеу жобасы бойынша орындалмаған міндеттері болса.
1982 ж. Конвенция ерекше экономикалық аймақта ... ... ... ортасын қорғау және сақтауға байланысты құзыретін жүзеге асыруын қарастырады (56-бап).
Ерекше экономикалық аймақ Конвенцияда ... ... ... ... ол жерде құқықтарын жүзеге асыруын қоспағанда, ашық теңіздің ... ... ... ... асыруда барлық мемлекеттер жағалаудағы мемлекеттің құқықтары мен ... ... ... ... ... ... нормаларына сәйкес қабылданған зандар мен ережелерін бұзбауға міндетті. Бірақ жағалаудағы мемлекет Конвенцияда көрсетілгеніндей, экономикалық аймақта өзіне тиісті егеменді құқықтары мен ... ... ... кезінде тиісті түрде басқа мемлекеттердің құқықтары мен міндеттерін ескеруге жөне теңіз құқығы ережелеріңде белгіленген тәртіпте қызмет жасауға ... ... ... шыға ... 50-ден астам елдің бар болуына орай, БҰҰ Конвенциясы теңізге шыға алмайтын мемлекеттер мен ... ... ... ... мемлекеттердің тиісті аймақта немесе қосымша аймақта тірі ресурстарды пайдалануға кіру және қатысу құқықтарын ... ... ... Конвенция бүл мемлекеттерге экономикалық аймақтың тірі ресурстарын басқа ... тең ... қол ... ... іс ... жүзеге асыруын қамтамасыз етпейді. Сонымен қатар, дүние жүзінің барлық экономикалық аймағында балықтың негізгі әлемдік қоры шоғырланған ауданның 76 %-ы тек 25 елге ... ... ... және ... ... қайраң дегеніміз (ағьлшын тілінен аударғанда сөре, шығыңқы жер, саяз жер), ... түбі ... ... ... ... ... сызығынан тереңдігіне дейін жайылып жататын материктер айналасындағы су асты жазығы.
Материктің су асты шетінің ... ... ... ... қайраңға: континенттік құрлықтық қайраң және континенттік (құрлықтық) ... ... ж. ... ... ... континенттік қайраңын, оның аймақ суынан тыс жайылып жатқан құрлықтық аумағының табиғи жалғасуынан материктің су асты шетінің сыртқы шекарасына ... ... ... ... 200 ... миль ара қашықтықта созылып жатқан теңіз түбі және суасты аудандарының жер қойнауы деп анықтайды.
Сонымен қатар, Конвенция жағалаудағы мемлекеттің өз ... ... ... шекарасын, аймақ суының ені өлшенетін бастапқы сызықтан 200 теңіз миль шегінде белгілей алатынын қарастырған. Бүл ережеге материктің су асты шеті 200 ... ... ... жағдай да енгізілген, бірақ континенттік қайраңның сыртқы шекарасы ... ... ені ... бастапқы сызықтан бастап 350 теңіз мильден асып кете алмайды (76-баптың 5-тармағы).
Мүндай континенттік қайраңның ені 200 және 350 ... милі ... ... ... режимнің басты ерекшелігі, Конвенцияның 82-бабында көзделген 200 теңіз миль ... ... ... ... ... шығару және төлем төлеу қызметін атқарады.
Бастапқы сызықтан 200 теңіз миль ... ... ... ... ... тиісті жағадағы мемлекет өз континенттік қайраңының сыртқы шекарасын белгілеуге қатысты мәселелер бойынша ... ... ... ... қайраң шекарасы жөніндегі комиссияға береді. Комиссия ұсыныстары негізінде ... ... ... ... қайраңының шекарасы түпкілікті және барлығы үшін міндетті болады.
1958 ж. Конвенция және 1982 ж. ... да ... ... ... ... - ... бетін жабатын судың жөне сол сулардың үстіндегі әуе кеңістігінің күқықтық мәртебесін қозғамайтыны туралы ... ... ... ... ... ... ресурстарын барлау жөне оның табиғи ресурстарын өндеу мақсатында егеменді құқық беріледі. Бұл құқықтар, егер жағалаудағы мемлекет континенттік қайраңға барлау ... және оның ... ... ... ... табылады, ешкім мұндай жұмыстарды жағалаудағы мемлекеттің белгілі бір келісімінсіз жүргізе алмайды.
Жоғарыдағы құқықтар ... ... ... ... ... басып алуына не сол туралы тікелей жариялауына тәуелді емес.
Жағалаудағы ... ... ... ... ... жүзеге асыруы кеме қатынасына, балық аулауға жөне Конвенцияда көзделген басқа құқықтар мен бостандықтарға шек қоймауы ... кез ... ... кедергілерге, олардың жүзеге асуына соқтырмауы тиіс.
Жоғарыда айтып өткендей, континенттік қайраңның бетін жабатын сулардың мәртебесі ашық ... ... ... ... және сол ... ашық ... ... мен бостандықтары жүзеге асырылады. Бүл бостандықтарға кеме қатынасы, балық аулау, ұшу, су асты ... мен ... ... ... арал және ... салу ... жатады.
БҰҰ Конвенциясы бойынша, жағалаудағы мемлекеттерге жасанды арал жасауға рұқсат беру және оның қызметін реттеу, сонымен қатар пайдалану және ... ... ... экономикалық мақсаттарға қажетті құрылғылар мен жабдықтар орнатуға айрықша құқықтар беріледі.
Бұл құқықтар экономикалық аймақтағы режимдер үшін берілетін құқықтармен пара-пар. Осы мақсатта ... ... ... ... ... ... аралдар, құрылғылар мен жабдықтарға, континенттік қайраңдағы жасанды аралдар, құрылғылар мен жабдықтарға mutatis mutandis ... ... ... ... ережелерден құралады.
Барлық мемлекеттердің континенттік қайраңда су асты кабельдері мен ... ... ... бар, ... ... құбырларды қондыру үшін қажетті жолды анықтау жағалаудағы мемлекеттің келісімімен жүргізіледі. Жағалаудағы мемлекеттің мұндай ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін қажет. Осылайша жасанды аралдар жасай отырып, континенттік қайраңда барлау жүргізуге ... ... мен ... және ... ... ... ... мемлекет қажетті анықтама беруге жөне осы объектілердегі ескерту құралдарының түрақты жүмыс істеп тұруы үшін қолдау ... ... ... ... ... ... мемлекет осындай объектілердің айналасында қауіпсіздік аймақтарын белгілей алады. ... ... ... аралдардың, қүрылғылар мен жабдықтардың, кеме қатынасының қауіпсіздігін сақтауға мүмкіндік береді.
Барлық кемелер осы ... ... ... ... ... ... ... жақын жұмыс істейтін кеме қатынастарына қатысты жалпыға бірдей халықаралық стандарттарды сақтауға міндетті.
Жасанды аралдар, құрылғылар мен жабдықтар және ... ... ... ... ... ... ... тиіп отырған халықаралық теңіз жолдары болып табылған аймақта қолданылмайтынын атап айту керек.
Жағалаудағы мемлекеттің осындай жасанды аралдарға, ... мен ... ... ... жүреді, оның ішінде кедендік, фискальдық, санитариялық және иммиграциялық ... мен ... ... ... қауіпсіздікке байланысты заңдар мен ережелердің орын-далуын талап ету құзыреті де ... ... ... ... ... ... ие бола ... олардың барлығы теңіздің, экономикалық аймақтың және континенттік қайраңның шекарасын анықтауға септігін тигізе алмайды.
Қорытынды
Бұл курстық жумыста ... ... мен су ... ... ... ... туралы айтылады. Курстық жұмыстың алдына қойған мақсатына жеттім деп ойлаймын.
Курстық жұмыста жалпы халықаралық теңіз ... ... ... ... ... ... ... - теңiздер және мұхиттар кеңiстiгiндегі әрекет үдерісінде оның субъектілерi арасындағы қатынастарды реттейтiн халықаралық құқық ... ... ... ... ... жалпы, халықаралық құқықтың органикалық бөлiгi болып табылады. Яғни оның ... ... ... ... бар. ... ... субъектілері әлемдiк мұхитта халықаралық құқықтың басқа субъектілері құқықтары мен мiндеттерiн қозғайтын ... ... ... ... ... ... және қағидаларына сәйкес ғана емес, сонымен бiрге халықаралық бейбітшілік пен қауiпсiздiкті сақтау, халықаралық ынтымақтастық пен түсiнiстікті дамыту мақсатында БҰҰ ... қоса ... ... ... нормалары мен қағидаларына сай әрекет ету керек.
Халықаралық теңіз құқығының қысқаша тарихына тоқталайық. Халықаралық теңiз құқығын кодификациялау тұңғыш рет 1958 ж. ғана ... ... ... және жапсарлас аймақ туралы болған. Кейін ашық теңiз ... ... ... ... ... және ... тірі ресурстарды қорғау туралы төрт конвенция мақұлданған БҰҰ теңiз құқығы бойынша конференциясыда iске асырылды. Халықаралық құқықтың көпшілікке танылған нормаларын ресми ... бұл ... ... ... ... ... тиiс деп ... ж. Теңiз құқығы бойынша Женева конвенцияларының қабылдануынан кейін 60 жж. басында тәуелсiз ... ... ... ... ... ... ... тарихи дамудың жаңа факторлары мемлекеттер мүдделеріне сәйкес келетiн жаңа теңiз құқығын талап еттi. Бұл өзгерiстер аумақтық теңiздiң ... ... ... танылған етiп орнатқан 1982 ж. БҰҰ теңiз құқығы бойынша конвенциясынан көрініс тапты. Бұған дейін аумақтық теңiз шегi 3-тен 12 ... ... ... ... ... Жаңа конвенция теңiз жағалауы жоқ мемлекеттердің жиекке шыға алатын мемлекеттермен қатар 200 миль көлемiндегі экономикалық аймақты пайдалану құқығын ... Осы ... ... ... уақытқа дейін қоршаған ортаны қорғауға қатысып отыр. Қазақстан аумағында да бұл заңнамаларды бұзған үшін қатан ... Осы ... ... ... ... ... деп ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Л. Нысанбекова. Халықаралық жеке құқық. Алматы, 2011
2. ... ... ... ... 2003
3. ... Г. С. ... құқық бойынша терминдердiң түсiндiрме сөздiгi. Алматы, 2005
5. Л. Б. Нысанбекова. Халықаралық жеке құқық. Негiзгi ... ... ... ... Ю.К. ... Қ.Қ. Белгібаева. Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. Алматы, 2008.
7. ... Г.С. ... және ... ... ... ... ... Заңы 1998 жыл 24 наурыз N 213
9. Н.Қ. Мамыров., К.С. Есенғалиева., М.Ә. ... ... ... ... ... Е. Баянов. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері. Алматы, 2009
11. Даубасов С.Ш., Халықаралық құқықтық реттеу ... ... Ы. ... ... жалпы теориясы. Алматы, 1997
13. Бюргенталь Т. Халықаралық құқықтар: Қысқаша шолу, ... 1999
14. ... А.Қ. ... тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы, 2002
15. Б.Ғ. Аяған. Балалар Энциклопедиясы, 6 том. ...
16. Ә. ... ... ... ... ... ... Қасенова Т.Ө. Құқықтық теория негіздері. Алматы, 2001
18. Н.Қ. ... М.Ә. ... ... ... ... - ... 2007.
19. Сайт www. ... Сайт www. Kazreferat.ru
21. Сайт www. Stud24. ru
22. Сайт www. DMK. kz

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық теңіз құқығы жайында13 бет
Халықаралық құқықтың түрлері, қайнар көздері94 бет
«Ақтау теңіз порты» АЭА-ның даму концепциясы19 бет
«ТеңізҚұрылыс» ЖШС-нің маркетингтік қызметін талдау52 бет
Антикалық жерорта теңізінің медецинасы20 бет
Арал теңізі9 бет
Арал теңізі мәселесі6 бет
Арал теңізі туралы6 бет
Арал теңізі туралы ғалымдардың түсініктері3 бет
Арал теңізінің жағалық сызығының өзгеруін картографиялау26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь