Құқық жүйесі: түсінігі, негізгі белгілері және элементтері

1 Құқық жүйесі: түсінігі, негізгі белгілері және элементтері
Құқық жүйесі – бұл объективті қамтамасыз етілген қоғамдық қатынастар жүйесі, құқықтың ішкі құрылымы, онда бірлікте және келісілімділікте көрінетін, мемлекетте әрекет ететін құқықтық нормалар және құқықтың бөлінуіндегі салыстырмалы еркіндіктегі бөлігі – нормалар, институттар және құқық салалары.
Құқық жүйесінің негізгі формалары:
• объективтілігі (құқық саяси партиялардың еркімен қалыптаспайды, қоғамдық қатынастардың заңды даму процесінде тұжырымдалады.
• қоғамдағы бар қатынастардың деңгейін, құқықтық мәдениетті көрсетеді;
• құқық жүйесі – бұл көпжақты құқықтық құбылыс, өзінің көлеміне және мазмұнына қарай бірдей емес, бірақ органикалық қарым-қатынастағы құрамдық элементтерді қосып алушы (құқық нормалары, институттар және құқық салалары);
• құқық жүйесі бірлігімен және өзін құрайтын нормалардың қарым-қатынасымен сипатталады;
• басқа және күрделі жүйелердің бір бөлігі болып табылады: ұлттық құқық жүйесінің және халықаралық құқық жүйесінің.
Құқық жүйесінің элементтері – бұл нормалар, салалар және құқық институттары. Өз жағынан, жекеленген құқық салалары сала бөліктерінен тұруы мүмкін, ал кейбір институттар кей кезде, күрделі және көлемді конструкциялар болып, солай айтылатын субинституттарды көрсетеді. Құқық нормалары құқықтың негізгі жүйесі және тек солар, жекешеленген топтарға бірігіп, құқықтық реттеу белгісімен, сол не басқа қоғамдық қатынастардың өзіндік жиынтығымен нақтылы институттар мен құқық салаларының мазмұнын құрайды.
Құқық саласы – бұл жекешеленген заңды норомалардың жиынтығы, сапалы біркелкі қоғамдық қатынастарды реттейді.
Барлық құқық салаларының бір-бірімен айырмашылығы пәні мен құқықтық реттеу әдісіне байланысты болады.
Құқықтық реттеу пәні қоғамдық қатынастардың біртекті топтағы құқыпен реттелетін қоғамдық қатынастар ретінде көрінеді. Құқықтық қатынастар ықпал ететін қоғамдық қатынастар аясы әр түрлі және бір-бірінен өзгеше (мүліктік, басқарылатын, т.б.). Құқықтық реттеу пәнінің белгісіне сай, құқық салаларын отызға бөліп көрсетуге болады.
Құқықтық реттеу әдісіне жалпылама тәртіппен – бұл заңды жол (не әдістердің жиынтығы), яғни белгілі қоғамдық қатынастарға әр түрлі әдістермен ықпал етеді; императивті – билік ұйғарымы (тыйым салу нормалары): қылмыстық, әкімшілік, қаржы құқығы; диспозитивті – субъектілі, заң қалпында тәртіп жолын таңдауға мүмкіндік береді (азаматтық құқық). Сендіру және мәжбүрлеу барлық құқыққа тән. Әдістер құқықтық реттеу пәнімен белгіленеді, яғни құқықтық қатынастардың әртүрлілігімен.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Т.А.Ағдарбеков, З.Т.Ағдарбекова, М.С.Данишбаева. Мемлекет және құқық теориясы. Түркістан: 2012 ж. - 208 б.
2. Т.А.Ағдарбеков. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: 2003 ж. - 328 б.
3. Д. А.Булгакова. Мемлекет жəне құқық теориясы. Алматы: 2006 ж. - 106 б.
        
        1 Құқық жүйесі: түсінігі, негізгі белгілері және элементтері
Құқық жүйесі - бұл объективті қамтамасыз етілген қоғамдық қатынастар жүйесі, құқықтың ішкі ... онда ... және ... ... ... ... ... құқықтық нормалар және құқықтың бөлінуіндегі салыстырмалы еркіндіктегі бөлігі - нормалар, институттар және құқық салалары.
Құқық жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... қалыптаспайды, қоғамдық қатынастардың заңды даму процесінде тұжырымдалады.
* қоғамдағы бар қатынастардың деңгейін, құқықтық мәдениетті көрсетеді;
* ... ... - бұл ... құқықтық құбылыс, өзінің көлеміне және мазмұнына қарай ... ... ... ... қарым-қатынастағы құрамдық элементтерді қосып алушы (құқық нормалары, институттар және құқық салалары);
* құқық жүйесі бірлігімен және өзін құрайтын нормалардың қарым-қатынасымен сипатталады;
* ... және ... ... бір бөлігі болып табылады: ұлттық құқық жүйесінің және халықаралық құқық жүйесінің.
Құқық жүйесінің элементтері - бұл ... ... және ... ... Өз ... ... ... салалары сала бөліктерінен тұруы мүмкін, ал кейбір институттар кей ... ... және ... конструкциялар болып, солай айтылатын субинституттарды көрсетеді. Құқық нормалары құқықтың негізгі жүйесі және тек ... ... ... ... ... ... ... сол не басқа қоғамдық қатынастардың өзіндік жиынтығымен нақтылы институттар мен құқық ... ... ... саласы - бұл жекешеленген заңды норомалардың жиынтығы, сапалы біркелкі қоғамдық қатынастарды реттейді.
Барлық құқық салаларының бір-бірімен айырмашылығы пәні мен ... ... ... ... ... ... пәні ... қатынастардың біртекті топтағы құқыпен реттелетін қоғамдық қатынастар ... ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастар аясы әр түрлі және бір-бірінен өзгеше (мүліктік, басқарылатын, т.б.). Құқықтық ... ... ... сай, құқық салаларын отызға бөліп көрсетуге болады.
Құқықтық реттеу әдісіне жалпылама тәртіппен - бұл заңды жол (не ... ... яғни ... ... ... әр түрлі әдістермен ықпал етеді; императивті - билік ұйғарымы (тыйым салу нормалары): қылмыстық, әкімшілік, қаржы құқығы; диспозитивті - ... заң ... ... ... ... мүмкіндік береді (азаматтық құқық). Сендіру және мәжбүрлеу барлық құқыққа тән. Әдістер құқықтық реттеу пәнімен белгіленеді, яғни ... ... ... ... ... (пән және әдіс ... ... салаларын жүйелеуді көрейік.
Көпшілік құқық - мемлекеттің мүддесіне жататындар: мемлекеттік және саяси құрылысты қолдайтын және ... бар ... ... ... үшін жауапкершілік белгілейтін құқық салаларының жиынтығы (конституциялық, қылмыс, әкімшілік және ... ... ... ... - ... ... ... қызмет етеді: жекеленген адамдардың мүддесін көрсететін және қарайтын құқық салаларының жиынтығы ... ... ... ... ... еңбек құқықтары, т.б.).
Материалдық құқық салалары тікелей қоғамдық ... ... ... ... ... органдардың ережесі мен құрылымын бекітеді, азаматтар мен ұйымдардың құқықтары мен міндеттерін белгілейді.
Процессуалдық сала - ... ... ... іс ... ... ... ... және соның өзінен шыққан (азаматтық процессуал, қылмыстық процессуал құқық, әкімшілік-құқықтық процесс, арбритраж және конституциялық процесс).
Негіздік құқық саласы өзінің әрекетін ... ... ... субъектілерге таратады (конституциялық, қылмыстық, әкімшілік, т.б.).
Арнайыланған (арнайы) құқық саласы салыстырмалы жіңішке, ... ... ... нысанына арнайыланған, субъектілерге қатысты (еңбек, отбасылық, жер, қаржылық, кәсіптік, экологиялық, т.б.);
Комплексті құқық салалары қандай болмасын белгілі әрекеттегі аяны реттейді, ... ... әр ... ... ... ... бар (ауылшаруашылық, коммерциялық, экологиялық, т.б.)
Әрбір құқық саласының өзгеруінің арнайыланған шекарасы болады және өзіне тән ... ... ... және ... ... ... байланысты болады. Жекеленген құқық салалары өз ішінде солай аталатын сала бөліктеріне бөлінеді - ... ... ... мен ... ... ... қатынастардың арнайыланған бөлігін реттеуге бағытталған.
Құқық саласының қалпында заңды нормалар белгілі блоктарға топтасады - ... және ... ... ... - салыстырмалы жекешеленген заңды нормалардың жиынтығы, құқық саласының ішіндегі сапалы біркелкі топтарды реттеуші.
Құқықтық институт кейбір міндетті белгілердің болуымен ... ... ... ... ... ... ... құқықтық реттеу пәнімен; бір функциямен; берілген қатынастарды ұқсас реттейтін нормалардың болуымен, заңды нормалардың біртұтастығымен, т.б.
Құқық институттары қарапайым не ... бір ... ... ... ... азаматтық құқықтағы кепілдік институты, келісім институты, әкімшілік құқықтағы, ... ... т.б.) және ... не ... әр ... ... салаларының құрамына кіретін нормалардың жиынтығын өзіне қосып алушы, бірақ бір-бірімен қарым-қатынастағы туысқан қатынастарды ... ... ... ... ... әкімшілік қылмыстық құқықпен реттеледі; меншік институты өзіне барлық нормаларды қосып оларды конституциялық, азаматтық, ... ... ... және ... да ... ... бір комплексті құқықтық институттарының қалпында құқық нормаларының жиынтығы ... ... ... олар бір-біріне ұқсас қоғамдық қатынастарды реттейді. Мұндай кезде ... ... ... туралы айтылуы қажет. Мысалы, отбасы құқығында алименттік ... ... ... ... ... және ... ерлі-зайыптылардың және бұрынғы ерлі-зайыптылардың алименттік міндеттеріне бөлінеді; азаматтық құқықта өзіне мынадай ... ... ... тұрақты рента, өмірлік рента, өмірлік асырау; денесіне жарақат салу институты қылмыстық құқықта былай бөлінеді: жеңіл, орташа және денесін ауыр жарақаттау ... ... ... ... өмір сүре ... өте ... ... анықтауға мүмкін болса, барлық мемлекеттегі нормативтік актілердің жалпы мемлекеттік маңызы, ... сай ... ... біртұтасығы (жиынтығы).
Құқық жүйесі және заңдар жүйесі - бұл өте ... ... ... ... олар ... әр түрлі құбылыстарды көрсетеді. Егер құқық жүйесі алғашқы ... ... ... ... ... ... тұжырымдалады; егер құқық жүйесі - құқықтың өзінің ішкі құрылымы, нормалардан, институттардан және құқық салаларынан, ал заңдар жүйесі - бұл ... ... ... яғни ... ... ... егер құқық жүйесінің алғашқы элементі құқық нормасы болса, онда ... ... ... ... ... бабы ... егер ... жүйесі жеткілікті тікелей сандағы салалардан қалыптасса, онда заңдар жүйесі өте көп, ... ... ... сандағы нормативті-құқықтық актіден тұрады; егер құқық жүйесінің қалпында қандай ... ... ... жоқ ... онда ... жүйесі нақышты және кешенді салалардың болуымен сипатталады.
Заңдар жүйесі - бұл ... ... ... ... ... қарама-қарсылықсыз, келісілген жүйеге бірігуі, қажетті заңды ұйғарымдармен және оларды өз мәнінде іс ... ... ... етуімен және оны жеңілдетуімен таныстыру.
Заңдар, салалар арасында былай ... сала ... - ... ... мен ... ... жиынтығы, сапалы белгіленген қоғамдық қатынастарды реттейді, бір құқық саласының пәнін реттеуші;
* ішкісалалық заңдар - ... сала ... ... ... не ... ... олар салалық қоғамдық қатынастардың түрлерін реттейді (мысалы, әкімшілік жауапкершілік туралы заңдар әкімшілік ... ... ... заңдар азаматтық заңдар саласының құрамында; тау, су, орман заңдары ішкісалалық элементтер жер ... ... банк ... ... ... құрамында);
* комплексті сала заңдары - ... ... ... нормаларынан тұрады, әр түрлі өздерінің көріну мазмұнындағы қатынастарды және салыстырмалы еріктігі қоғамдық қатынастарды құрушы аяны реттейді (мысалы, ... ... ... беру ... ... жекеленген тұрғындар тобының құқықтық жағдайын реттейтін заңдар (жастардың, әйелдердің, ардагерлердің, мүгедектердің, т.б.).
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ... ... ... Мемлекет және құқық теориясы. Түркістан: 2012 ж. - 208 б.
2. Т.А.Ағдарбеков. ... және ... ... ... 2003 ж. - 328 ... Д. А.Булгакова. Мемлекет жəне құқық теориясы. Алматы: 2006 ж. - 106 б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Құқықтық нормалардың түсінігі, элементтері және белгілері14 бет
Салықтың түсінігі, элементтері және функциялары25 бет
Автоматты реттеу жүйесінің динамикасын талдау6 бет
Популяция және оның құрылымы4 бет
Сөз түрленуіндегі ерекшеліктер4 бет
Тапсырма шарты8 бет
"Г. Мендель белгілерінің тұқымқуалаушылық заңдары."7 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
Авторлық меншік және оның құқықтық белгілері67 бет
Адам денесінің морфологиялық белгілері. Пропорциясы, дене бітімі, келбеті3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь