Құқықтық қатынастардың түсінігі, белгілері және алғышарттары

1 Құқықтық қатынастардың түсінігі, белгілері және алғышарттары
Құқықтық қатынастар – бұл мемлекетпен қорғалатын қоғамдық қатынастар оңды құқық нормаларының адам тәрбиесіне ықпал етуде пайда болады және субъективтік құқықтарының болуымен және оның қатысушыларындағы заңды міндеттермен сипатталады.
Қандай болмасын құқықтық қатынастардың арнайы-ланған белгілері болады:
• заңдық нормалардың негізінде құрылады, құқықтық қатынастардың нысанымен мазмұнын белгілейді;
• екі жақтың өзара субъективтік құқық пен заңды міндеттердің болғанына негізделген;
• бұл ерікті қатынастар себебі құқық нормаларынан басқа қоғамдық қатынастарға қатынасушылардың еркі қажет. Мұнда ерік екі жаққа бірдей (неке, сату-сатып алу) не біржақты (алдын ала тергеу процесінде қылмыстық іс қозғау – мемлекеттің еркі);
• әр уақытта мемлекетпен қорғалады.
Нақтылы құқықтық қатынастарды туғызуға қажетті белгілі жағдайлар керек алғышарттар: құқықтық қаты-настардың материалдық алғышарттары (әлеуметтік-экономикалық, мәдени жүйе және сол не басқадай құқықтық реттеу қажеттілігі, қоғамдық қатынастарды объективті қамтамасыз ететін жағдайлар); заңдылық қажеттілік (қажетті формальді-заңдылық жағдай, солардың болуына байланысты (өзгереді, тоқтатылады) құқықтық қатынастар пайда болады.
Ондай құқықтық қатынастардың алғышарттарына мыналар жатады: құқықтық қатынастардың қатысушыларын заңды құралдармен, құқықпен, міндеттілікпен толықтырады; заңды фактілер, яғни құқықтық қатынастар, құқықтық субъективтік, құқықтық қатынастарға белгілі қатысушылары ретінде пайда болатын жағдайлар; өкілеттілігі бардың мүддесі және құқықтық қатынастардың қатысушыларының тәртібі.
Қандай болмасын қатынастар, құқықтық қатынастар жеткілікті түрде күрделі құбылыс белгілі элементтерден тұрады. Олардың болуы өте қажет және құқықтық қатынастардың өзінің өмір сүруін қамтамасыз етеді. Көптеген бар құқықтық қатынастардың көптігіне қарай, олардың бәрі оларды құратын элементтерден құралады: субъектілерден және объектілерден. Мұнда құқықтық қатынастардың заңды мазмұны ретінде субъективтік құқық пен міндеттер көрінеді.
Құқықтық қатынастың құрамы – бұл қажетті элементтердің жиынтығы берілген үлестеріне сай, субъектілер мен субъективтік құқықтар және заңды міндеттер және белгілі объектілер, сол туралы олардың әрекеттістікке кіруі.
Құқықтық қатынастардың субъектісіне, құқықтық қатынастардың қатынасушылары, субъективтік құқығы мен заңды міндеттері болса ғана кіреді: физикалық және заңды тұлғалар.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Т.А.Ағдарбеков, З.Т.Ағдарбекова, М.С.Данишбаева. Мемлекет және құқық теориясы. Түркістан: 2012 ж. - 208 б.
2. Т.А.Ағдарбеков. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: 2003 ж. - 328 б.
3. Д. А.Булгакова. Мемлекет жəне құқық теориясы. Алматы: 2006 ж. - 106 б.
        
        1 Құқықтық қатынастардың түсінігі, белгілері және алғышарттары
Құқықтық қатынастар - бұл ... ... ... ... оңды құқық нормаларының адам тәрбиесіне ықпал етуде пайда болады және субъективтік құқықтарының болуымен және оның ... ... ... ... ... ... ... арнайы-ланған белгілері болады:
* заңдық нормалардың негізінде құрылады, құқықтық қатынастардың нысанымен мазмұнын ... екі ... ... ... құқық пен заңды міндеттердің болғанына негізделген;
* бұл ... ... ... ... ... ... ... қатынастарға қатынасушылардың еркі қажет. Мұнда ерік екі жаққа бірдей (неке, ... алу) не ... ... ала ... процесінде қылмыстық іс қозғау - мемлекеттің еркі);
* әр ... ... ... ... ... ... ... белгілі жағдайлар керек алғышарттар: құқықтық қаты-настардың материалдық алғышарттары (әлеуметтік-экономикалық, мәдени жүйе және сол не ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін жағдайлар); заңдылық қажеттілік (қажетті формальді-заңдылық жағдай, солардың болуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың алғышарттарына мыналар жатады: құқықтық қатынастардың қатысушыларын заңды құралдармен, құқықпен, міндеттілікпен толықтырады; ... ... яғни ... ... ... субъективтік, құқықтық қатынастарға белгілі қатысушылары ретінде пайда болатын жағдайлар; өкілеттілігі бардың мүддесі және ... ... ... ... ... ... құқықтық қатынастар жеткілікті түрде күрделі құбылыс белгілі элементтерден тұрады. Олардың болуы өте қажет және ... ... ... өмір сүруін қамтамасыз етеді. Көптеген бар құқықтық қатынастардың көптігіне қарай, олардың бәрі оларды құратын элементтерден құралады: субъектілерден және ... ... ... қатынастардың заңды мазмұны ретінде субъективтік құқық пен міндеттер ... ... ... - бұл ... ... ... берілген үлестеріне сай, субъектілер мен субъективтік құқықтар және заңды міндеттер және белгілі объектілер, сол туралы олардың әрекеттістікке ... ... ... ... ... ... ... құқығы мен заңды міндеттері болса ғана кіреді: физикалық және заңды тұлғалар.
Физикалық тұлғаға - индивидтерге құқықтық қатынастардың субъектісі ретінде ... ... ... шет ел ... ... жоқ ... егер олар егеменді мемлекеттің аумағында өмір сүрсе. ҚР азаматтарына жататындар: ҚР азаматтығы бар ... ... және ҚР ... ... ... ... қатынастардың субъектісі болу үшін индивидтер не ұйымдардың құқықтық-субъективтігі болуы қажет, яғни ... ... ... ... ... ... не субъективтік құқығы мен заңды міндеттері болып оларды өздерінің әрекеттерінде іс жүзіне асыруы керек.
Құқықтық-субъективтік, құқықтық қабілеттіліктен және деликт ... ... - бұл ... ... өз ... ... алу және ... міндеттілікті іске асыру, оларды пайдалану және орындау. ... ... ... ... ... және ... ... денсаулығының ерекшеліктеріне тікелей байланысты. Жалпы тәртіп бойынша қабілеттілік толығымен кәмелеттік жасқа толғаннан ... ғана ... ... ... ... қабілеттілік толық болмауы да мүмкін. Ондай жағдайлар бар құқықтың көлемін (тежеу) субъектілердің ерекшеліктеріне ... ... ... (14 ... ... ... шектелген құқықты пайдаланады, яғни тұрмыстық ұсақ-түйек заттармен келісім жасау, одан ... ... ... ... жоқ); ... ... сотпен ғана белгіленеді (маскү-немдерге, нашақорларға және түрмеде отырғандарға), олар ке-лісім ... ... ... субъектілердің өз міндеттерін орындауға және өз әрекеті үшін ... ... ... толық қабілетсіздік (алты жасқа дейінгі балалар, есінен ауысқандар), оларға өз еркімен келісім жасауға заң ... ... ... және ... ... ... заңды тұлғалардың тіркеу кезінде ғана пайда болады, мұнда ол құқықтық қабілеттілікпен дәл келеді.
Деликтоқабілеттілік - бұл ... ... ... ... жауапкершілікті алып жүруімен қатар өзінің құқыққа қарсы тәртібін саналы мойындау қабілеттілігі.
Азаматтың құқықтық субъектілікке ие ... яғни ... ... мен ... ... құқықтық статус деп аталады (құқықтық жағдайы).
Заңды тұлға құқықтық қатынастар субъектісі ретінде ұйымдар болады, ... ... ... ... ... қажет және оны басқаратын оперативтік жағдайына байланысты өз ... ... ... ... ... ... және өз атынан мүліктік және жекеше мүліктік емес құқықты иемденуге, міндеттілікті көтеруге арыздануға және ... ... ... ... ... қатынастардың екінші элементтеріне объект жатады.
Құқықтық қатынастардың объектісіне кіруге мүмкін-дігі барларға материалдық және материалдық емес табыстар жатады, оларды ... не ... ... ... ... бар ... мүдделері қанағаттандырылады. Сонымен, құқықтық қатынастардың объектілері сол құқық нормаларының әрекетіне бағытталған шын мәніндегі оның қатысушылардың ... ... ... әр ... ... ... әр түрлі объектілер болуы мүмкін: материалдық табыс (ақша және басқадай мүліктер, яғни алып-сатуға арналған мүліктер, айырбастау, сыйлыққа беру, қарыз, т.б.), ... ... ... ... не ... емес ... ... денсаулық, жеке не отбасылық құпия, автор болуға, ақпарат алуға, т.б.), құқықтық қатынастардың қатысу-шыларының тәртібі (олардың әрекеті не ... ... ... нәтижесі; рухани шығармашылықтың жемісі (әдеби, ғылыми, искусстволық).
Құқықтық қатынастардың мазмұны - бұл ... ... ... ... бар, ... субъектив-тік құқықтарымен заңды міндеттерін іс жүзіне асыру.
Субъективтік құқық - бұл құқықтық ... ... ... нақтылы материалдық не материалдық емес табысқа жетуге жеткілікті мүмкіндік шарасы, заңды міндеттермен берілген ... ... ... ... ... ... құқық адамның нақтылы заңдылық күші ретінде әрекеттегі абстрактылы және жекешеленбеген заңды ... ... ... ... ... қамтамасыз етілу субъективтік құқықта мына мүмкіндіктен көрінеді:
* белсенді тиімді әрекеттер,
* міндетті ... ... сай ... талап ету;
* басқа жақпен өз міндеттері орындалмаған кезде, мемлекеттің мәжбүрлеу күшіне жүгінуі;
Заңды міндеттілік - бұл ... ... ... белгіленген міндетті жақтың түрі және қажетті тәртіп мөлшері, ... ... ... ... ... мүддесін қанағаттандыру.
Заңды міндеттер мынадан тұрады:
* заңмен алдын ала белгіленген белсенді, тиімді әрекеттерді, құқықтық қатынастардың басқа жақтары үшін ... ... ... ... әрекеттен ұстанымдылық жасау қажет-тілігі (міндеттерді);
* алдын-ала белгіленген әрекетті орындамағандығы үшін жауапкершілікке тарту міндеттілігі.
Белгілі негіздерге ... ... ... ... белгілермен әр түрлі түрлерге бөлуге болады:
- құқықтың функциясына: реттеуші құқықтық қатынас, субъектілердің бірізділік тәртіптерінің қалпында қалыпта-сатын және күзетушілік субъектімен құқық ... ... ... ... ... ... ... құқықтың саласына байланысты құқықтық қатынастарды, мынаған бөлуге болады: еңбектік, отбасылық, азаматтық-құқықтық, қылмыстық-процессуалдық, әкімшілік-құқықтық және басқа құқықтық ... өмір сүру ... ... ... ... (жоғарғы оқу орнының студенті және әкімшілік, жұмыскер және жұмыс беруші) және уақытша не ... ... ... ... беру ... өзінің сипатына байланысты құқықтық қатынастар мынандай да бола алады, материалды-құқықтық, тікелей субъектілердің қарым-қатынасын ... ... ... сай құқық пен міндеттілік беру арқылы және процессуалдық ұйымдастырушылық, басқарушылық ... ... ... негізінде пайда болатын, субъектілердің құқықтары мен міндеттерін іс жүзіне ... ... ... ала ... жақтардың қатынастарының белгіленуіне байланысты болатындар: қарапайым (бір субъектіде - құқық, ал ... - ... ... ... ... - әр ... құқықтық қа-тынастардың қатынасушыларында құқық және міндеттілік бар (жұмыс беруші мен жұмысшының арасындағы келісім); абсо-люттік құқықтық қатынастар, мұнда ... бар ... ... ... ... ... көп ... міндетті-ліктегі субъектілер (мысалы, меншік құқығы); салыстырма-лы құқықтық қатынастар, барлық ондағы қатынасушылар қатаң түрде жеке адамдарға бөлінген және оңашаланған, яғни ... ... не ... ... ... алушы);
- іс жүзіне асырылатын ортасына байланысты құқықтық қатынастарды былай бөледі: жекешеленген-құқықтық (келі-сімдер) және көпшілік-құқықтық ... ... болу ... ... алуына байланысты жалпылама құқықтық қатынастар (тікелей заңнан пайда болады), өзінің шын ... өмір ... ... жеке адам мен ... ... қатынастар (заңды фактілер негізінде пайда болады, қылықтардың, нақтылы тәртіптің актілері).
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Т.А.Ағдарбеков, З.Т.Ағдарбекова, М.С.Данишбаева. Мемлекет және құқық теориясы. ... 2012 ж. - 208 ... ... Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: 2003 ж. - 328 б.
3. Д. ... ... жəне ... ... Алматы: 2006 ж. - 106 б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығы50 бет
Абайдың әдеби ортасы және ақындық мектебі34 бет
Капитал құрылымның теориясы7 бет
Мемлекеттің белгілері, функциясы және органдары19 бет
Тұтыну тауарлар нарығының қазіргі кезеңдегі дамуының теориялық негіздері6 бет
Құқық негіздері пәні, әдістері және жүйесі7 бет
Азаматтық құқық қатынастарының ұғымы және олардың түрлері14 бет
Азаматтық құқық ұғымы, пәні, әдісі мен жүйесі20 бет
Азаматтық құқықтық қатынастар туралы мәлімет34 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь