Заңды жауапкершіліктің түсінігі, белгілері және негіздемесі

Құқықтық ғылымда заңды жауапкершілікті екі жағдайда қарау белгіленген:
• жағымды (болашағы бар) заңды жауапкершілік, адамның өз міндетін орындамағаны жауапкершілігі және субъектінің сезімділікпен белсенді құқықтық әрекеті;
• өткенге шолу жасайтын жауапкершілік – жауапкершілікті дәстүрлі түсініп, оның жасалған құқықбұзудың нәтижесі ретіндегі екенін білу.
Сонымен, заңды жауапкершілікті дәстүрлі түсіну бұл шын мәніндегі не мүмкін болатын, заң нормаларының санкциясымен белгіленген мемлекеттік мәжбүрлеу шарасын, құқықбұзуды жасағаны үшін қолдану кінәліге соған байланысты, жекелік жазалау (ұйымдастырушылық-физикалық) не мүліктік сипаттағы жаза қолдану.
Заңды жауапкершіліктің белгілі шекарасы бар, оны мынадан көруге болады:
• оны қолданудағы арнайы негіздемесіне жататындарға, кінәленген, қоғамға қауіпті және құқыққа қарсы әрекеттерінің болуы, заңдылық қағидасын сақтау негізінде беліленген процессуалдық тәртіппен дәлел-денген, болмай қалмайтын және жекеленген;
• еркін таңдау (еркін бостандығы) адамды құқыққа қарсы жасаған әрекеті үшін, зиянды жауапқа тартудағы негізгі жағдай ретінде. Бұл жағдайға жататын субъектідегі бар, алғашқы құқыққа сай және құқыққа қарсы жолдарының арасындағы пайда болған құқықтық жағдайды шешудегі таңдау мүмкіндігі;
• адамның кінәлі әрекеті істегені үшін, мемлекеттік және қоғамдық айыптаушылық және ұялту;
• қолайсыз нәтижелерге қандай болмасын мәжбүрлеу арқылы міндеттерді орындау не жанама мемлекеттің мәжбүрлеуі не міндетті мәжбүрлеу арқылы орындау жатады;
• мемлекеттік мәжбүрлеумен тікелей байланыс, мына-дан көрінеді, яғни заңды жауапкершілік мемлекетпен белгіленеді және құқыққа қарсы әрекет жасағаны үшін кінәлі адамға ықпал етуші әрекетке жатады;
• ерекше процедуралық-процессуалды тәртіппен оның жүктелуі және іс жүзіне асырылуы.
Заңды жауапкершіліктің ең көп тарағаны оның құқықтық реттеу пәнінің белгісіне байланысты түрлерге бөлінуі (құқық салалары бойынша).
Конституциялық жауапкершілік институттарының болуы оның ерекше мақсатына байланысты қамтамасыз етілген, оған жататындар былай аталады: тікелей әрекеттегі конститу-цияның үстемдігін қамтамасыз ету, әрекеттегі конституцияны қорғау, конституциялық құқықтық тәртіпті және заңдылықты орнына келтіру, адалдық жазасы. Жалпы тәртіп бойынша, конституциялық жауапкершілік нормаларының өз санкциясы жоқ, құқықтың басқа саласына сілтеме жасайды, өз жағынан олар оның жағдайын нақтылап анық түрде жауапкершіліктің түрін және шарасын бекітеді. Бұл мәселе нақты түрде
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Т.А.Ағдарбеков, З.Т.Ағдарбекова, М.С.Данишбаева. Мемлекет және құқық теориясы. Түркістан: 2012 ж. - 208 б.
2. Т.А.Ағдарбеков. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: 2003 ж. - 328 б.
3. Д. А.Булгакова. Мемлекет жəне құқық теориясы. Алматы: 2006 ж. - 106 б.
        
        1 Заңды жауапкершіліктің түсінігі, белгілері және негіздемесі
Құқықтық ғылымда заңды жауапкершілікті екі ... ... ... ... ... бар) ... жауапкершілік, адамның өз міндетін орындамағаны жауапкершілігі және субъектінің сезімділікпен белсенді құқықтық әрекеті;
* ... шолу ... ... - ... дәстүрлі түсініп, оның жасалған құқықбұзудың нәтижесі ретіндегі екенін білу.
Сонымен, заңды жауапкершілікті дәстүрлі түсіну бұл шын мәніндегі не мүмкін болатын, заң ... ... ... мемлекеттік мәжбүрлеу шарасын, құқықбұзуды жасағаны үшін қолдану кінәліге ... ... ... ... ... не ... ... жаза қолдану.
Заңды жауапкершіліктің белгілі шекарасы бар, оны мынадан көруге болады:
* оны қолданудағы арнайы негіздемесіне жататындарға, кінәленген, ... ... және ... ... ... ... заңдылық қағидасын сақтау негізінде беліленген процессуалдық тәртіппен дәлел-денген, ... ... және ... ... ... ... ... адамды құқыққа қарсы жасаған әрекеті үшін, зиянды жауапқа тартудағы негізгі жағдай ретінде. Бұл жағдайға жататын субъектідегі бар, алғашқы ... сай және ... ... жолдарының арасындағы пайда болған құқықтық жағдайды шешудегі таңдау мүмкіндігі;
* адамның кінәлі әрекеті істегені үшін, мемлекеттік және қоғамдық айыптаушылық және ұялту;
* ... ... ... ... ... арқылы міндеттерді орындау не жанама мемлекеттің мәжбүрлеуі не міндетті мәжбүрлеу арқылы орындау жатады;
* мемлекеттік ... ... ... ... ... яғни заңды жауапкершілік мемлекетпен белгіленеді және құқыққа қарсы әрекет жасағаны үшін кінәлі адамға ықпал етуші әрекетке жатады;
* ерекше процедуралық-процессуалды ... оның ... және іс ... ... ... ең көп ... оның ... реттеу пәнінің белгісіне байланысты түрлерге бөлінуі (құқық салалары бойынша).
Конституциялық жауапкершілік институттарының ... оның ... ... ... ... етілген, оған жататындар былай аталады: тікелей әрекеттегі конститу-цияның үстемдігін қамтамасыз ету, әрекеттегі конституцияны қорғау, конституциялық ... ... және ... ... ... ... ... Жалпы тәртіп бойынша, конституциялық жауапкершілік нормаларының өз санкциясы жоқ, ... ... ... сілтеме жасайды, өз жағынан олар оның жағдайын нақтылап анық түрде ... ... және ... ... Бұл ... ... ... сайлау құқығының аясындағы құқықбұзуға қатысты қаралған (конституциялық-құқықтық заңдардың нормаларын бұзған-дығы құқықтық нәтижелерде). Бұл мемлекеттік органдардың актілерінің әрекетін жою не ... не ... ... ... ... жатқызбау) сайлаудың нәтижесін не референдумның, сайлаушылардың кандидатты қолдауға жиналған қолдарды кандидаттардың тізімін, егер дөрекі түрде ... рет ... ... ... орындамасы жою; тез арада әр түрлі мемлекеттік органдардың және лауазымды адамдардың қоғамдық құрылымдардың әрекетін тоқтату; ... ... ... ... ... ... ... т.с.с.
Конституциялық-құқықтық қатынастарда анық түрде саяси жауапкершіліктің элементтері көрінуі мүмкін, себебі, көп жағдайда бұл дұрыс жұмыстың ... ... ... ... не басқадай конституциялық құқықтың субъектілерінің жағымсыз әрекеттерімен байланысты (мемлекеттік және қоғамдық органдардың).
Қылмыстық жауапкершілік - мемлекетпен ... ... ... органдар мен адамдардың арасында пайда болғандықтан, олардың әрекетінде қылмыстық құрамының белгілері болуы РФ қылмыстық кодексінің ерекше бөлімінде көрсетілген бабында кінәліге ... ... ... ... ... ... қолдану қажеттілігі көрсе-тілген.
Бұл салық институттардың ішіндегі жауапкершіліктің өте қатаң ... Оның ... ... ол ... ... сипатта болады, тек сай тәртібімен қолданылады және тек қана қатаң процедуралық тәртіпті іс жүзіне асыру процесінде (РФ. ҚПК ... сай) ... сол ... егер ... адам ... белгіленген жазаны орындағаннан кейін және сотталғандықты алып тастағаннан кейін.
РФ Қылмыстық кодексінің 44-бабы мынадай негізгі және қосымша жаза ... ... ... ... ... тұруға тыйым салынады не белгілі әрекетпен шұғылдануға, арнайы лауазымнан айыру, класты, шендерді не мемлекеттік марапаттауды; міндетті жұмысты, түзеу жұмысын, әскери ... ... ... ... ... ... ұстау, белгілі уақытқа бас бостандығынан айыру, өмір бойы бас бостандығынан айыру және өлім ... ... ... мен ... ... туралы, заңдармен алдын-ала, жазадан басқа, қылмыстық жауапкершілік нысаны белгіленген: тәрбиелеу ықпалын жасайтын мәжбүрлеу шаралары (РФ ҚК 90-бабы) және медициналық сипаттағы ... (РФ ҚК 97-104 б.б.) ... ... ... - ... құқықтарды естігені үшін берілуі (құқықбұзушылық, қылмыстық жауапкершіліктен, қоғамдық қауіптілігінің аздау деңгейде болғандығымен өзгешеленеді), мысалы, қоғамдық орындау-дағы тәртіпті бұзу, ... ... ... жол ... ... ... ... санамалық нормаларды, еңбекті қорғау тәртібі және техникалық қауіпсіздікті, т.б.
Қылмыстық сияқты, әлеуметтік жауапкершілік көпшілік сипатта болады. Дегенмен әкімшілік жауапкершілік ... ... ... ... жұмыспен түзеу екі айға дейінгі уақытқа), олар сотталғандарға жатқызылмайды. Әкімшілік жауапкершілігінің қылмыстық құқықтықтан өзгешелігі сонда, оның субъектісі заңды тұлға да бола ... ... - бұл ... ... еңбек не қызмет тәртібін бұзғандығы үшін жауапкершілік, яғни тәртіптік қылықты жасағаны үшін.
Тәртіптік жауапкершіліктің басқадай заңды жауапкер-шілік түрлерінен өзгешелігі сонда, ол ... ... іске ... нормативті-құқықтық актілердің ережесіне сай, бастығы өзіне бағынышты адамға тәртіптік жаза қолданады.
Еңбек заңдары мынадай жалпы тәртіптілік ... ... ... ... ... ... ... шығару (РФ Еңбек кодексінің 192-бабы), басқа да тәртіптік жаза түрлеріне (арнайы құқығынан айыру, әскери не ... ... ... ... сай ... т.б.) басқа арнайыланған актілерде белгіленіп жекеленген жұмыскерлер мен қызметкерлердің категорияларына қатысты ... ... ... ... ... түріне тәртіптілікпен қатар материалдық жауапкершілік белгіленген: жұмыс берушінің өз жұмыскерінің алдында жауапкершілігі және керісінше, жұмыскердің жұмыс берушінің алдында оған ... ... үшін ... ... ... - бұл ... ... және міндеттілікті бұзушыға мәжбүрлеу ықпалының бір нысаны (азаматтар мен ұйымдардың мүліктік және жеке ... ... емес ... ... үшін), оған азаматтық-құқықтық санкцияны қолданумен байланысты, жәбірленушінің мүліктік жағдайы қайта орнына келтіру мақсатына сай, тыйымсыз мүліктік салдарға әкелетін. Олар ... ... ... ... шарт ... (қандай болмасын азаматтық келісімнің қатынасушылары үшін болатын жауапкершілік, егер ол келісімді орындамаса не сақтамаса); келісім шарттан тыс жауапкершілік - ... ... не ... мүлкіне, не ұйымның мүлкіне құқыққа қарсы қол сұғу, оларға қатысты жазатайым кезде зиян ... ... ... жауапкершілік, яғни міндетті адаммен қатар кредит бергеннің алдындағы міндетті, өз ... ... ... ... не келісім шартпен белгіленген жауапкершілік. Сонымен қатар, азаматтық-құқықтық жауапкершілік үшін адамға да берілуі мүмкін. (РФ АК 3/3, 403 б.б.).
Азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің ... ... бар ... ... өсімпұл, айыппұл, келісімді жою, көпшілік кешірімділік және жалған мәліметтердің өтірік екенін білдіреді, жіберіп алған пайданы орнына келтіру және ... ... ... т.б.). Ол ... ... оның ішінде арбитраждықпен, ол тура солай әкімшілік тәртіппен.
Кейінгі ... өзі ... ... ... ... ... алға шығады: салықтық, қаржылық, экологиялық, т.б. олардың көбісі әлі қалыптасу кезеңінде.
Заңды жауапкершіліктің мақсаты құқықтық тәртіпті ... ... ... және азаматтарды құқықты сыйлауға тәрбиелеу.
Заңды жауапкершіліктің мақсаты оның функцияларында нақтыланады - қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттарында, сол арқылы ол мақсатына жетеді және белгілеуі ... ... ... ... ... ... ... - (құқықты бұзғаны үшін кінәлі адамды жазалау, қылығына қарай оған жаза тағайындау);
* Ескертулік-тәрбиелеу функциясы (құқықбұзушыға сондай ықпал ету және ... ... да ... ... ол құқықтыңдаушы тәртіпті тыңдауға оптималды ықпал етеді не ... ... ... және ... құқыққа қарсы адамға ескертеді);
* Құқықты орнына келтіруші (негізінен мүліктік ... ... іс ... ... ... және ... ... материалдық не моральдық зиянды компенсациялау, субъектінің бұзылған құқығын орнына келтіру);
* Сигнализациялық (тиімділігі не тиімді еместігі туралы, сол не басқадай ... ... ... жауапкершілік мөлшерін куәланды-рады, сонымен, бірге берілген қоғамдық қатынастар аясында құқықбұзушылықпен күресуге басқа жолдар мен шараны іздеудің қажет екендігі көрсетеді).
Заңды жауапкершіліктің ... - бұл ... ... олар құқықтың негізін, табиғатын жауапкершілік институтының міндетін және барлық оның субинсти-туттарындағы көрінісіне ... ... ... қағидасы - әрбір құқықбұзу фактісі көпшілікке белгілі болулық талаптары, жасалған құқықбұзудағы оперативті жауапкершілік ... ... ... және ... ... ... ... (әрбір құқықбұзу кінәлілігі жауапкершілікке әкеледі; жауапкершілік шарасы тез және ... ... ... бір адам да ... ... ... т.б.)
Заңды жауапкершілікті жекелеу және жаза - құқықбұзудың ауырлығымен соған сай, жауапкершіліктің ... ... ... ... құқықбұзудың қоғамдық қауіпсіздігінің сипатымен деңгейін, кінәлі адамның жеке басын, ... ... ... не ... ... ... ... есепке алу.
Әр түрлі салалық жауапкершілік институты мынадай заңды ... ... ... ... ... орындауының эксцесі, басқа қылмысқа қатысушылар жауапкершілікке жатпайды, казус; құқықбұзуды жасаған кездегі ауырып жүргендік жағдайы; қажетті қорғаныс; қажетті қорғаныс үшінші жаққа зиян ... ... ... ... ... жету ... ... жасаған адамды ұстаған кездегі зиян келтіру; жеңуге болмайтын күш (жер сілкіну, су тасқын) және басқадай ... ... ... ... ... ... ... жетумен байланысты; заңсыз бұйрық пен жарлықты орындамау, т.б.
Заңды жауапкершіліктен босату негіздемесіне жата-тындар: заңды жауапкершілікке тартатын уақыттың өтіп кетуі; жәбірленушімен ... адам не оның ... ... ... ... ... ... жасаудан өз еркімен бас тартушы, т.б.
Заңды жауапкершіліктен босатудың негіздемесіне жалпы пікірлер бойынша амнистия немесе кешірім жатады. Оның ... ... ... категориядағы адамдар мен нақтылы адам жөнінде қылмыстық-құқықтық статус өзгереді және мемлекеттік тәжірибеде қылмыс жасайтындарға ... ... ... ... ... мен ... ... негізінде құқықбұзғандарды кешіру идеясы жатыр.
Заңды жауапкершілік мемлекеттік мәжбүрлеудің бір түрі және ең маңыздысы. Сонымен қатар, мемлекеттік мәжбүрлеуге мыналар жатады: ... ... ... ... және ... шарасы.
Ескерту шарасы - мүмкін болатын құқықбұзуды ... ... не ... апат ... сәтсіз кездерде пайдалану үшін қолданылады (құжаттарды тексеру, қауіпті ... ... ... ... және жаяу ... ... ... тоқтату, карантин аймағына кіруге тыйым салу, т.б.). Ескерту шарттары профилактикалық және ... ету ... ... ... ... ... ... әрекет-терді тоқтату (бұлтартпау) үшін және олардың зиянды сал-дарын болдырмау үшін қолданылады, яғни тек ... ... ... ... ... және адамға, қо-ғамға қарсы тәртібі үшін, зиянды жауапкершілікке тартыл-майтын, арнайы ескерту жасау, мүлікті алып қою, егер оған ... ... ... ... ... ... радиоқабылдағыштар, т.б.); әкімшілік ұстау (әкімшілік-құқықтықбұзуды болдырмау, хаттама жасау, т.б. банктік шоттарға, багаждарға арест жариялау).
Қорғау шаралары - ... ... ... ... бұл ... ... мәжбүрлеу әрекеті, бұзылған құқықты орнына келтіруге мойындалмаған ... ... ... ... ету. ... ... құқықта қорғау шарасына жататындар: келісім шарттың дұрыстығын мойындамау; қосымша жеткізу, өнімді қосымша дайындау; дұрыс емес, жеке адамның адамгершілігіне, арына зиян ... ... ... ... т.б.; қылмыс құқығында - медициналық сипаттағы шаралар: соттың шешімімен психикалық ауруы бар ... ... ... ... ... ... ... есі жоқ кезде жасағандарға қолданылады; әкімшілік құқықта - мәжбүрлеп ... ... ... т.б.; еңбек құқығында - заңсыз жұмыстан шығарылғандарды орнына кайта ... ... ... ... ... бұйрықтарын жою; қылмыстық процессуалдық құқықты - тергеу жасаған тергеушіні не прокурорды әрі қарай тергеуден жырақтату; ... ... - нені ... ... ... бағу және ... туралы конституциялық міндеттілікті бұзғаны үшін алимент өндіру; асырап алуды тоқтату. ... ... бас ... ... ... жауапкершілікке тарту.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Т.А.Ағдарбеков, З.Т.Ағдарбекова, М.С.Данишбаева. Мемлекет және құқық теориясы. ... 2012 ж. - 208 ... ... Мемлекет және құқық теориясы. Алматы: 2003 ж. - 328 ... Д. ... ... жəне ... ... ... 2006 ж. - 106 б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заңды жауапкершілік ұғымы, белгілері және олардың түрлері56 бет
Заң тұлғалары8 бет
ҚР Конституциялық құқығының жалпы сипаттамасы20 бет
Азаматтық - құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері56 бет
Азаматтық-құқықтық жауапкершiлiк88 бет
Азаматтық-құқықтық жауапкершілік туралы түсінік26 бет
Азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің негіздері мен турлері5 бет
Заң алдындағы жауаптылық және оның қағидалары58 бет
Заңды жауапкершілік82 бет
Заңды жауапкершілік туралы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь