Отбасы ролі мен отбасы ішіндегі рольдердің құрылымы

Жоспар

Кіріспе

1.1. Отбасы ролі мен отбасы ішіндегі рольдердің құрылымы
1.2. Отбасы типологиясы
2.1. Отбасының әлеуметтік қызметтері
2.2. Әлеуметтік бағдарлама мен тұлғалық тәрбие

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
КІРІСПЕ

Жақсы ата-ананың балалары да жақсы болады деген сөздi өте жиi естимiз, сонда осы жақсы ата-ана деген кiмдер. Қазақта бұған байланысты мақалдар да жиi айтылады. Мысалы, “Ұяда ненi көрсең, ұшқанда соны аласың”.
Болашақ ата-аналар өз ұрпағының саналы да сапалы болуы үшiн арнайы бiр әдебиеттердi оқу немесе тәрбиелеудiң ерекше әдiстерiн ұйрену керек деп ойлайды. Әрине, педагогикалық және психологиялық бiлiмдер өте қажеттi, бiрақ тек қана бұлардың өзi баланы тәрбиелеуге жеткiлiксiз.
Ешқашан күдiктенбейтiн, әрқашан өздерiнiң iстерiнiң дұрыстығына сенетiн, ылғи да балаға не iстеуге болады және оған не керек екенiн дәл бiлiп отыратын, әр уақытта өзiнiң баланы өсiруде қалай дұрыс iстеу керектiгiн бiлетiн және әр түрлi жағдайларда өз балаларының мiнез-құлқын ғана болжап қоймай, оның болашақ өмiрiнде кiм болатының көрегендiкпен болжай алатын ата-аналарды жақсы деп айта аламыз ба?
Әлде үнемi қобалжып жүретiн, балаларының жаңа бiр тәртiп бұзуы кезiнде оларды қалай жазалауын бiлмейтiн, егерде жазаласа өз әрекеттерiне өкiнетiн ата-аналарды жақсы дей аламыз ба? Мұндай ата-аналар баласынан күтпеген өгде әрекеттер көрсе қорқады, ол ата-аналар балаларын өздерiн сыйламайды деп күдiктенедi, ал кейде өздерiн жақсы көрмейдi деп ойлайды. Ол ата-аналар балаларын бiр жаман қылық iстеп жүр деп ойлап, олардың болашағын ойлап қиналады. Оларға сыртқы орта “көше” керi керi әсер етедi деп санайды және олар балаларының сихологиялық денсаулығы үшiн сескене бастайды.
Яғни, жоғарыдағы ата-аналардың ешқайсысын жақсы деп айтуға болмайды. Ата-аналардың бала тәрбиелеуде өздерiне қатты сенiмдi болуы да немесе шектен тыс көп сескене берудiң де олардың жақсы ата-ана болуына көмектеспейдi.
Адамның кез-келген әрекетi әдетте бiр нормаға бағынады. Бiрақ тәрбиелеушiлiкте мұндай норма болмайды. Өйткенi бiз өз өмiрiмiзде күйеу және әйел болып немесе кез келген мамандықты қалай тәжiрибеде және теориялық жағынан үйренемiз, сол сияқты ата-ана болып та үйренуiмiз керек. Жанұядағы тәрбие бұл да сол өмiр және бiздiң балаларға деген iс-әрекетiмiз немесе көзқарасымыз өте күрделi, өзгермәлi және қайшылықты болып келедi.
Кез-келген баланың ата-анасына деген махабаты шексiз, шартсыз, шекарасыз және мәңгiлiк. Бұл тұрғыда ата-анаға деген махабат өз өмiрiнiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз етсе, өсе келе ата-аналарының махабаты адамның iшкi, эмоциялық және псиологиялық әлемiн ұстап тұратын қызметтердi атқара бастайды. Ата-ана махабаты – адамның болашақ өмiрiнiң бағдары, оның дене және iшкi жан дүниесiнiң, денсаулығының қайнар көзi мен кепiлi болып табылады.
Сондықтан да ата-ананың басты және негiзгi мiндетi – ең бiрiншi балаларына өздерiнiң жақсы мiнез-құлығымен, адами құндылықтарымен жақсы көрiнетiндiгi мен оларға әрқашан да қамқор болатындығына сенiм туғызу. Яғни, ешқашанда балалары өздерiн ата-аналары жақсы көретiндiгiне күмән туғызбауы керек. Ата-ананың ең табиғи және ең қажеттi мiндетiнiң бiрi өз балаларына олардың кез келген жасында оларға жылы махабатпен, қамқорлықпен және ұқыптылықпен қарау.
Балаларының өсе келе өз ата-аналарымен айырылысатын жағдайлар өмiрде жиi болып тұрады және бұл шартты құбылыс. Олар өздерiнiң ең жақын адамдарымен эмоциялық байланысын жоғалта отырып, психологиялық мағынада айырылысады.
Психологтар жасөспiрiм алкоголизмi мен нашақорлығының қайғысына көбiнесе ата-аналарының өз балаларын жақсы көрмеуi, оларды бауырына тартпауы себеп болатындығын дәлелдеген. Яғни, жанұялық тәрбиеге қойылатын басты талап жанұя iшiнде бiр-бiрiне кiршiксiз махабаттың болуы талабы. Осы мақсатта ата-ана өз балаларын жақсы көрiп қана қоймай, балалардың өздерiн ата-анасының жақсы көретiндiгiн әрқашан және кез келген жағдайда сезiнiп жүруiне көмектесу қажеттiгi туындайды. Бала өз ата-анасының махабатына сенiмдi болғанда ғана оның психологиялық әлемi дұрыс қалыптасады, яғни махабат махабатқа үйретедi.
Көп ата-аналар өздерiн балаларына деген махабатының жоғары болуы жағдайында бала өзiн ата-анасының жақсы көретiндiгiн сезiп, ерке, өзiмшiл болып өседi деп ойлайды. Бұл тұжырым өте дұрыс емес. Дәл осы жағымсыз тұлғалық қасиеттер ата-аналық махабаттың жетiспеушiлiгiнен, қайсыбiр эмоциялық тапшылық пайда бола қалғанда қалыптасады. Ата-ананаңы өз баласына оны жақсы көретiндiгi мен қамқор болатындығы туралы сезiмiн бiлдiру ата-анасының баласына бөлетiн уақытына да, баласының қайда өсетiндiгiне де, баласын материалдық қажеттiлiктермен қамтамасыз ету дәрежесiне де байланысты емес. Ол ең бiрiншi ата-ананың баламен терең психологиялық байланыстың болуы тәрбиеге қойылатын бiрегей талап, ол барлық ата-аналарға тәуелдi және мұндай байланыс барлық жастағы балаларды тәрбиелеп жеткiзуде қажеттi болып табылады.
Бұрынғы тәжiрибе ықпалымен адам санасында өте жоғары деп аталатын құндылықтар қалыптасады. Мұндай құндылық болып белгiлi бiр адамның қажеттi, өмiрде маңызы бар деп табылғанм қасиеттерi саналуы мүмкiн. Мұндай жағдайларда ата-аналар өз балаларында да осындай қасиеттер қалыптасатындай етiп тәрбиелеуге талпынады. Мысалы, ата-аналар өзiнiң ұлынын немесе қызының мейiрiмдi, ақ көңiл болып өсу керек деп ойлайды. Ата-аналары балаларын тәрбиелеуде құнды деп тапқан қасиеттерi баласының индивидуалдық, өзiндiк ерекше қасиеттерiне қарама-қарсы келгенде баланың тәуелсiздiк мәселесi одан сайын күрделене түседi.
Осы мысалдағы мiнез-құлықтық бұзылуына ата-ананың баласының даму ерекшелiгiне, оның жасына қарамастан оған жоғары құндылықтарды “күшпен” үйретудiң нәтижесiнен пайда болып отыр.
Пайдаланған әдебиеттер:

1.Соцология: наука об обществе/ Под ред. В.П.Андрущенко. Харьков, 1996г.
2.Савинов Л.И. Семья и общество: история, современность и взгляд в будущее. Саранск, 1992г.
3.Шнейдер Д.Б. Психология семейных отношении. Москва, 2000г.
4.Жаназарова З Ж.Социология семьи. Алматы, 2001г
5.Жаназарова З.Ж. Социальная работа с семьей. Алматы,2003г.
6.Жаназарова З.Ж. Современная семья в Казахстане и ее проблемы. Алматы, 2004г.
7.Мухина С.В. Возрастная псхология. Москва, 1999г.
8.Харчев А.Г. Социальная воспитания. Москва, 1990г. 2005ж.
9.ДжаманбалаеваШ.Е. Общество и подросток: социологический аспект девиантного поведении. Алматы, 1990г.
10.Казымбетова Д. Социальные проблемы девиантоности в транзитном обществе. Алматы, 2000г.
11.Кулагина И.Ю. Возрастная психология. Москва, 1997г.
12.Бауэр Т. Психические развитие младенца. Москва, 1979г.
13.Ильчиков М.З., Смирнов Б.А. Социология воспитания. Москва, 1996г.
14.Актуальные проблемы возрастной и педагогической психологий/ Под общ. Ред. Ф.И.Иващенко, Я.Л.Коломинского. Минск, 1980г.
15. Харчев А.Г., Мацковский М.С. Современная семья и ее проблемы. Москва, 1978г.
16.Жизнедеятельность семьи: тенденций и проблемы/ Отв. Ред. А.И.Антонов. Москва, 1990г.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Отбасы ролі мен отбасы ішіндегі рольдердің құрылымы
2. Отбасы типологиясы
2.1. Отбасының әлеуметтік қызметтері
2.2. Әлеуметтік бағдарлама мен ... ... ... ата-ананың балалары да жақсы болады ... ... өте ... сонда осы жақсы ата-ана деген кiмдер. Қазақта ... ... да жиi ... Мысалы, “Ұяда ненi көрсең, ұшқанда соны аласың”.
Болашақ ата-аналар өз ... ... да ... ... үшiн ... ... оқу ... тәрбиелеудiң ерекше әдiстерiн ұйрену керек деп
ойлайды. Әрине, педагогикалық және психологиялық ... өте ... тек қана ... өзi ... ... ... ... әрқашан өздерiнiң iстерiнiң дұрыстығына
сенетiн, ылғи да ... не ... ... және оған не керек ... ... ... әр ... өзiнiң баланы өсiруде қалай дұрыс iстеу
керектiгiн ... және әр ... ... өз балаларының мiнез-құлқын
ғана болжап қоймай, оның ... ... кiм ... көрегендiкпен
болжай алатын ата-аналарды жақсы деп айта аламыз ба?
Әлде үнемi қобалжып жүретiн, ... жаңа бiр ... ... ... ... ... бiлмейтiн, егерде жазаласа өз әрекеттерiне
өкiнетiн ата-аналарды жақсы дей ... ба? ... ... ... өгде әрекеттер көрсе қорқады, ол ата-аналар балаларын өздерiн
сыйламайды деп күдiктенедi, ал кейде өздерiн жақсы ... деп ... ... ... бiр ... ... iстеп жүр деп ойлап, олардың болашағын
ойлап қиналады. ... ... орта ... керi керi әсер ... деп санайды
және олар балаларының сихологиялық денсаулығы үшiн сескене бастайды.
Яғни, жоғарыдағы ата-аналардың ешқайсысын жақсы деп айтуға болмайды.
Ата-аналардың бала ... ... ... сенiмдi болуы да немесе
шектен тыс көп сескене берудiң де ... ... ... ... кез-келген әрекетi әдетте бiр нормаға ... ... ... ... ... ... бiз өз өмiрiмiзде күйеу
және әйел ... ... кез ... мамандықты қалай тәжiрибеде және
теориялық жағынан үйренемiз, сол сияқты ... ... та ... ... ... бұл да сол өмiр және ... ... деген iс-әрекетiмiз
немесе көзқарасымыз өте күрделi, өзгермәлi және қайшылықты болып келедi.
Кез-келген баланың ата-анасына ... ... ... шартсыз,
шекарасыз және мәңгiлiк. Бұл тұрғыда ата-анаға деген махабат өз өмiрiнiң
қауiпсiздiгiн қамтамасыз етсе, өсе келе ... ... ... ... және ... ... ... тұратын қызметтердi атқара
бастайды. Ата-ана махабаты – адамның болашақ өмiрiнiң бағдары, оның дене
және iшкi жан ... ... ... көзi мен ... болып
табылады.
Сондықтан да ата-ананың басты және негiзгi ... – ең ... ... ... ... ... ... жақсы
көрiнетiндiгi мен оларға әрқашан да ... ... ... туғызу.
Яғни, ешқашанда балалары өздерiн ата-аналары жақсы көретiндiгiне күмән
туғызбауы ... ... ең ... және ең ... ... бiрi өз
балаларына олардың кез келген жасында оларға жылы ... ... ... ... өсе келе өз ... айырылысатын жағдайлар өмiрде
жиi болып тұрады және бұл ... ... Олар ... ең ... ... ... ... отырып, психологиялық мағынада
айырылысады.
Психологтар жасөспiрiм алкоголизмi мен нашақорлығының қайғысына
көбiнесе ... өз ... ... ... оларды бауырына
тартпауы себеп болатындығын дәлелдеген. Яғни, жанұялық тәрбиеге қойылатын
басты талап ... ... ... кiршiксiз махабаттың болуы талабы. Осы
мақсатта ата-ана өз ... ... ... қана қоймай, балалардың өздерiн
ата-анасының жақсы көретiндiгiн әрқашан және кез ... ... ... ... қажеттiгi туындайды. Бала өз ата-анасының махабатына
сенiмдi болғанда ғана оның ... ... ... ... ... ... үйретедi.
Көп ата-аналар өздерiн балаларына ... ... ... ... бала өзiн ... ... көретiндiгiн сезiп, ерке, өзiмшiл
болып өседi деп ойлайды. Бұл тұжырым өте ... ... Дәл осы ... ... ... ... жетiспеушiлiгiнен, қайсыбiр
эмоциялық тапшылық пайда бола қалғанда қалыптасады. Ата-ананаңы өз баласына
оны жақсы көретiндiгi мен қамқор ... ... ... ... ата-
анасының баласына бөлетiн уақытына да, баласының қайда өсетiндiгiне де,
баласын ... ... ... ету ... де
байланысты емес. Ол ең ... ... ... ... ... ... тәрбиеге қойылатын бiрегей талап, ол барлық ата-аналарға
тәуелдi және мұндай байланыс барлық ... ... ... ... ... ... тәжiрибе ықпалымен адам санасында өте жоғары деп ... ... ... құндылық болып белгiлi бiр адамның қажеттi,
өмiрде маңызы бар деп ... ... ... мүмкiн. Мұндай
жағдайларда ата-аналар өз балаларында да осындай қасиеттер қалыптасатындай
етiп тәрбиелеуге талпынады. Мысалы, ... ... ... ... ... ақ көңiл болып өсу керек деп ... ... ... құнды деп тапқан қасиеттерi баласының индивидуалдық, өзiндiк
ерекше қасиеттерiне қарама-қарсы келгенде баланың тәуелсiздiк ... ... ... түседi.
Осы мысалдағы мiнез-құлықтық бұзылуына ата-ананың баласының даму
ерекшелiгiне, оның ... ... оған ... ... “күшпен”
үйретудiң нәтижесiнен пайда болып отыр.
1.1 Отбасы ролі мен отбасы ... ... ... ... және ... функциясын басқалардан бөліп алып, ... ... ... ... ... бойынша жанұя қажеттілігін
мынадай негізгі топтарға бөлуге ... ... ... ... құру мен ... ... Екі ... үйленгеннен кейін ата-ана болумен байланысты – сүю ... ... ... және ... жақындасу қажеттігі;
4. Отбасында ерлі-зайыптының ... ... ... ... ... ... ... негізгі сферасы белгіленеді: ... ... және ... ... ... ... тыс ... іске аса алады, бірақ та отбасы олардың бәрін
біріктіріп ... ... ... ... ... ... ... қайнар көзі отбасы болып табылады. Осыдан келіп әлеуметтік
дамуда отбасының сан түрлі қызметтері қалыптасады.
Отбасы функциясының көптүрлілігі оны әр ... әр ... ... ... та ... ... ... ұқсас. Мысалы: И.В.
Гребенников отбасы функциясын тиімді, тәрбиелі, коммуникативті қызмет пен
демалысты ... ... ... ... және В.В. ... ... ... тән тәрбие,
тұрмыстық-шаруашылық, эмоция функциялары және рухани байланыс, ... ... және ...... функциялар жатады.
Негізінен әлеуметтану пәндерінде отбасы функцияларын негізгі және
негізгі емес деп топтастыруға болады.
Отбасының ... ... ... бала туу және ... ... және ... мазмұн және тәрбиелеу процестері жатады және олар
қоғамның әр түрлі кезінде де сақталады.
Негізгі емес функцияларға келесілер жатады: ... ... ... статус, өндірістік және жұмсауды ұйымдастыру, үй шаруашылығын ... ... іске ... ... ... ... қорғау және
микро деңгейде мемлекет құру шаралары жатады.
Отбасылардың функциялары өзара әрекет процесі кезінде табысты ... асып ... үшін ... ... ... бір рольді орындап отырылулары
керек. Кейде отбасында осы ... ... ... арасында
келіспеушіліктер мен бірін-бірі мойындамау орын алады.
Отандық ғылымда отбасы функциясы түсінігі отбасының ролі және ... ... ... болады. Көптеген социологтар отбасы функциясын
отбасындағы әлеуметтік рольдер жиынтығының негізгі ... деп ... ... ... ... ... ... бөліп беру маңызды
мәселе болып табылады. Зерттеушілердің негізгі ... ... ... және ... функцияларының рольдерін зерттеуге бағытталған. Бұл
рольдер үй иесі мен әйелі, бала мен тәрбиелеуші және отбасыны асыраушылар.
Отбасының негізгі функцияларының осы ... ... ... ... ... жоқ ... атап ... керек. Әлеуметтік ғылымдарда әр авторлар
өзінің модельдерін ұсынады. Көптеген ... ... 6-7 ... ... Туу және бала ... ... ... рухани қалыптасу функциясы;
• Эмоциялық қолдау және психологиялық қорғау функциялары;
• Нақты бір әлеуметтік статусқа жетуді;
• Өзін-өзі көрсете ... ... ... ... ... ... пен Батыс Еуропа ғалымдары отбасындағы рухани байланысқа көп көңіл
бөледі, ал Шығыс Еуропа әдебиеттерінде отбасылық ... ... көп ... ... Ал ... бұл ... ... болады. Өйткені елімізде 100-ден астам ... және ... ... да әр ... ... байланысты.
Әрбір ер адам әке мен күйеу болуға, ал әрбір әйел адам ана мен ... ... және ... бірге дайындалады. Әйел мен еркек арасындағы
қатынастар отбасындағы, қоғамның экономикалық құрылымымен анықталады. (1(
Матриархатта - өзінің экономикалық негізі ... және ... ... ... ... ... болып келді. Қоғамның дамуының жаңа кезеңінде
отбасын құру және қалыптастыру мәселелеріне ... ... ... ... жас ... әр түрлі ғылымдар саласы зерттеп, оны бақылап
отырады.
Отбасылық рольдер түсінігі әлеуметтік ... ... ... ... ... сүйеніп өз зерттеулерін жасай алады.
Социалдық роль социологиялық жүйенің басты функцияларының бірі ... ...... нормаларға сәйкес келетін жеке тұлғаның
әлеуметтік функциясы, адамдардың өз ролінің негізінде қызмет етуі, ... ... ... олардың ұстанған статусына, қоғамдағы жағдайды
ескеру, сонымен қатар ... роль ... ету ... қоғамдық қарым-
қатынастар жүйесіне тәуелденген.
Рольдердің, қарым-қатынастардың, нормалардың анық болуына байланысты
қазіргі кездегі отбасылардың алдында ... ... ... Ең ... отбасылық рольдік әрекеттесу тәсілін таңдау
мәселесі туындайды.
Отбасындағы рольдік құрылымның пайда болу процесі отбасының әлеуметтік
және ... ... ... ... негізін көрсетеді, ерлі-
зайыптылардың бір-біріне өзара үйренгенін, ... ... ... ... ... Бұл процесс ерлі-зайыптылардың өзара рольдік
қатынастарымен тығыз байланысты. Қазіргі кезде өзара қатынастар ... ... ... ... және оны ... ... іске
асыруында деп саналады.
Бүгінгі таңда үйленген жастар өз некелерін қалай қабылдайды, осы
кездегі ... ... ... ... орын ... ... маңызды
сұрақтар аз зерттелген сұрақтар болып табылады. ... ... ... ... ... ... рольдер дифференциясы деге
нтүсініктер бар.
Жыныстық рольдер – ... ... ... ... ... қарай
анықталатын тәртіп-тәсілі және жеке адамның санасы болып келеді. Бұл жүйені
жыныстық рольдік жүйе деп атайды.
Жыныстық роль жүйесі дегеніміз – ... пен ... ... және ... ... ... мен социологиялық әрекеттердің мәдени
көрініс табуы. Батыс ... ... ... ... бар. Ер адам ... болу ... тұрақты және жалақысы жоғары жұмыс істеуі керек, ал әйел
үйге, отбасыға, ... ... ... ... ... ... ... екінші сатыда тұрады. Осындай бөліс
жыныстық рольдік дифференция деп аталады. ... ... ... ... ... ... етуі керек, ал әйел – үй шаруашылығына
қарап, бала ... ... ... ... Осы ... ... көптеген зерттеушілер қолдайды, оны жақтайды. Мысалы: Най ... Дж., ... Дж және т.б. ... ... болады. Бірақ соңғы уақыттарда
шетелдік зерттеушілер еңбектерінде ... ... пәні ... мен ... ... болып табылады.
Біріншіден, әйелдер отбасын асырайды, ... ... де ... және бала ... ... ... әсер ... әлеуметтік-
демографиялық факторлар, әлеуметік сыныптарға тән болуы, отбасылық кезең
циклдары, әйелдің жұмыс ... ... ... ... ... жаңа ... рольдің әлеуметік-психологиялық талдауы
үшін, отандық және шетелдік зерттеушілердің нормалардың анық емес ... ... ең ... ... болып табылады. Мұндай ... ... ... ... ... туғызады.
Бұл кезде отбасындағы ... ... ... ... ... ... ... кез-келген әрекетi әдетте бiр нормаға бағынады. Бiрақ
тәрбиелеушiлiкте мұндай норма болмайды. ... бiз өз ... ... әйел ... ... кез ... мамандықты қалай тәжiрибеде және
теориялық жағынан үйренемiз, сол ... ... ... та ... керек.
Жанұядағы тәрбие бұл да сол өмiр және ... ... ... ... ... өте ... ... және қайшылықты болып келедi.
Мысалы, егер ата-ана барлық ... ... ... ... ... сұрақтарға дұрыс жауап қайтара бiлсе, онда мұндай жағдайда олар ... ... ... ... ... себебi баласына бәрiн өзi iстеп
отыратын ата-ана баласын өзiнше iзденуге, жаналарды ... ... ... оңы мен ... айыруына мүмкiндiк жасамайды.
Ата-аналар баланың алғашқы қоғамдық ортасы болып табылады. Ата-
аналарының тұлғасы ... адам ... ... рөл ойнайды. Мысалы,
өмiрлiк тәжiрибеден алып ... қиын ... ... ... ... ... кездейсоқ жағдай емес. Сондай-ақ бала мен ата-
ана қатынасын бейiмдейтiн сезiмдер – бұл басқа эмоциялық байланыстардан
күштi ... ... ... ... ... – жас өспiрiмге шындығында
керектi өмiрлiк ... ... ... ата-анасына деген махабаты
шексiз, шартсыз, шекарасыз және мәңгiлiк. Бұл ... ... ... өз ... қауiпсiздiгiн қамтамасыз етсе, өсе келе ата-аналарының
махабаты адамның iшкi, эмоциялық және ... ... ... ... ... ... ... өз ұрпағының саналы да сапалы болуы үшiн ... ... оқу ... ... ... әдiстерiн ұйрену керек деп
ойлайды. Әрине, педагогикалық және психологиялық ... өте ... тек қана ... өзi баланы тәрбиелеуге жеткiлiксiз.
Ата-ана махабаты – адамның болашақ өмiрiнiң бағдары, оның дене және
iшкi жан дүниесiнiң, денсаулығының ... көзi мен ... ... ... егер ... барлық жағдайда жаңаша көзқараста болса, ... ... ... ... ... ... онда ... жағдайда олар ең
басты ата-аналық мiндеттi орындай алмайды, себебi ... ... өзi ... ... ... ... ... жаналарды өзiнше танып бiлiп,
оның оңы мен солын ... ... ... мен ата-ана арасындағы байланыс адамдар арасындағы ең ... ... ... ... жатады. Тiрi организм неғұрлым күрделi болса, ол
сщғұрлым аналық организмге жақын болады. Бұл ... ... ... ... ал ерте ... баланы анасынан айыру оның өмiрiне, болашағына
қауiп төндiруi мүмкiн. Адам болса ең күрделi биологиялық организмге жатады,
сондықтан ещқашан ... ... бола ... да ... басты және негiзгi мiндетi – ең бiрiншi
балаларына өздерiнiң жақсы мiнез-құлығымен, ... ... ... ... мен оларға әрқашан да қамқор болатындығына ... ... ... ... ... ... жақсы көретiндiгiне
күмән туғызбауы керек. Ата-ананың ең ... және ең ... ... ... балаларына олардың кез келген ... ... жылы ... және ұқыптылықпен қарау. Өз балаларын қоғамдық жағынан дамыған
тұлға етіп ... ... ... кез ... ... ... ... осынау бiр үйреншiктi болып кеткен сөйлемдердiң қаншалықты
дұрыстығына немесе ... ... ... қарамастан, осы
сөйлемдердiң өз балаларымен байланысқа түсуiне ... ... ... жақсы көретiндiгiне күдiк тудырып, бала мен ата-ана
арасының алыстауына себеп болатындығын түсунуi керек. ... ... ... тек қана терiс қылықтарын ғана бағаламай, оны қандай болсын
өзiнiң махабаттарына, оны сондай жақсы ... ... ... махабаттың формуласы – бұл “сен жақсы болғасын сенi ... сен ... мен сенi сен ... сондай кейпiнде сүйемiн” деген
сөздердi жиi қолданылуынан бала мен ... ... ... ... Бұл арадағы ата-ананың өз балаларының алдындағы отбасылық ... ... ... ... жан-тәнімен сүйе білу.
Отбасындағы рольдік қатынастағы ... ... ... өмір сүруі негізіне тиімді болып келеді. Сонымен енді ... және тағы ... ... ... ... ... ... келесідей жіктеуге болады:
1. Отбасын материалдық қамтамасыз етуге ... ... Бұл ... орны ... ... отбасын кім материалдық жағынан нақты
қамтамасыз етсе, сорың сол тұлғаның отбасындағы өзіндік үстемдіктері
болады. ... ... осы ... адам ... көптеген күнделікті
ұсақ-түйек шаруаларының барысынан хабарсыз болады, себебі ол көбінесе
сырт жерлерде болады.
2. ... ер адам мен ... ... ... тарихи қалыптасқан
үрдіс бойынша түркі халықтарында отбасындағы ер адамның ролі ... ... ... оны ... ... асырау және т.б. қызметтер
болған, ал әйелдің балаларына ... ... ... ... ... балаларын
тәрбиелеу сияқты қызметтерді мойнына алған.
3. Жаңа туған сәбиге қарау ... ... Бұл ... ... ... құрамына байланысты әр түрлі отбасы мүшелері атқара алады.
Мысалы, әжесі, үлкен ... ... ... бұл ... әрине
жас сәбиге қарауда ананың жауапкершілігі бірінші орында болады.
4. Тәрбиелеуді іске асыру ... ... ... ... атап
өткендей отбасының барлық мүшелері өз дегенінше бере алады. Бұл жерде
ерекше атап өтетін тәрбиелеу ролін көбінесе ... ... мен ... ... ... ... ... Бұл отбасында ерлі-зайыптылардың
арасындағы рольдер болып табылады.
6. Бос уақытты жақсы өткізуді ұйымдастырушы ролі;
7. Отбасының ... ... ... ... және ... ... бейім адам ролі;
9. Отбасындағы «психотерапевт» ролі.
Баланы тәрбиелеу мақсаты эмоциялық қажеттiлiк куәлiгiне ... ... ... мүмкiн. Бала қажеттiлiктiң орталығы, оны
қанағаттандыру ... ... ... ... ... Бұл орайда
мысалдар өте көп, әсiресе қандай-да бiр себептермен басқа адамдармен қарым-
қатынаста қиналатан, ата-аналар болуы немесе жалғыз ғана ... ... ... ... ... аналар болуы мүмкiн. Ата-аналар ешбiр
ойсыз өз ... ... ... ... ... ... ... кедергi бола отырып, тырысып бағады.
Баланың қарым-қатынас ... ... ... өмiр ... жүзеге асырудың жалғыз формасы болса, онда баланың болашақ
өмiрiнде өте ... ... ... ... ... ... К.Обуховскин өзi
зерттеген өмiр мәнiнiң қажеттiлiгiн жүзеге асырудың ... ... ... ... ... Бұл ... адам ... ортада дұрыс қызмет ете ... ... бар ... ... ... ... ... Мұндай
мүмкiншiлiктi қанағаттандыру адамның өз өмiрiнiң мәнiн анықтап, өзiнiң
барлық iс-әрекетiн ... ... ... Бұл адам ... ... ... ... өмiрiнiң жалпы мағынасын анықтап отырады дегендi
бiлдiредi ме? ... ... ... ... ... адам қажет болған
жағдайда өз өмiрiнiң мәнiн табуға тырысады.
Өмiр мәнiнiң қажеттiлiгiн қанағаттандыру болып ... ... ... болу ... ... ... ... немесе әжесi мен атасы
өздерiнiң өмiрiнiң мәнi баланың баланың ... ... ... мен оны
тәрбиелеу деп қана санауы мүмкiн. Олар өздерiнiң өмiрдегi мақсаты басқа бiр
нәрсе деп, бала ... ... ... ... Олар ... деп тек олар ... қажеттi болғанда ғана сезiнедi. Егер
балалары ер жетiп, олардан кетсе, ата-аналар өз өмiрiмiздiң мәнiн жоғалттық
деп ... да ... Ол үшiн олар ... қамқоршы деге натауын сақтауға
тырысып, “ балам мұны дұрыс iстей алмайды” деп баланың ... ... өзi ... ... ... ... ... болады.
Осының нәтижесiнде баласы өзiнiң қажеттiгiн сезiнедi, бiрақ оның кез келген
өз бетiнше бiр ... етуi ... ... ... ... ... ... Ал мұндай әркеттер бала өмiрiнiң тиiмдiдамуына керiсiнше зиянды
болып келедi.
Кейбiр ата-аналарды баланы ... ... ... ... ... ... мәнi олардың өздерiнiң ата-аналарынан қажеттi
жағдайлардың болмауынан немесе ... ... ... жете ... ... ... Мысалы, әкесi өзiнiң бала кезiндегi ... адам ... ... ... оған ... ... болмады. Ендiгi жерде
әкесi өз балаларының әскери адам ... ... ... шаралары олардың эгоизмiнен туындайды: “Бiз өз
балаларымызды өзiмiзге ұқсатып қалыптастырғымыз келедi, өйткенi олар бiздiң
ұрпағымыз ғой” деп ... Бұл ... бала ... ... өзiнiң жеке тұлғалық қасиеттерiн қалыптастыруға мүмкiншiлiгi болмайды.
Осының салдарынан оның мүмкiншiлiгi одан биiк ... ... ... ... ... ескерiлмей қалады. (3(
Балалары өз ата-аналарының махабаты және ата-анасының ... ... ... ... үшiн ... ... емес жат
әрекеттердi iстеуге тура келедi. Бұл жағдайда осы ... ... және ... қабiлетiне сәйкес келмейтiн жалған жолға түседi де,
ол ақырында жетiстiксiз жағдайларда ... ... ... бала
өзiне жат талаптарға қарсы шығуы мүмкiн, бұл әрекетiарқылы бала ... ... ... үшiн ... ренжiтуi мүмкiн, осының
нәтижесiнде бала мен ата-ангаларының арасында белгiлi бiр ... ... ... ... үш ... ... ... көзі:
1. Ерлі зайыптылардың, яғни әйелі мен күйеуінің;
2. ... ... ... ... ... тәртіптіліктен, жалпы
қызығушылық пен ортақ ... ... ... ... ... табады. Осы себепті бүгінде отбасы келесідей топтарда
сипатталады:
• Әлеуметтік-сыныптық белгі – жұмысшы отбасысы, ауыл ... ... ... отбасысы;
• Қалалық және ауылдық отбасылары;
• Бір ұлттық және көп ұлттық отбасы;
• Өмір сүру ... ... (жас ... жаңа ... ... ... ... отбасы, орта жастағы отбасы, үлкен отбасылар және
кәріліктегі отбасылар),
• Отбасы мүшелеріне байланысты – ... ... көп ... ... аз ... Егер жоғарыдағы аталған үш түрлі
жіктелу қарапайым болып келсе, ал соңғы 4-ші және 5-ші ... ... бар және ... ... ... ... жерде жеке-жеке тоқталып өтсек:
Жаңа үйленген отбасы – бұл жаңа бас ... ерлі ... ... махаббаты әлі де болса жалындап тұрған от, жалын ... ... Олар ... ... ... бір-бірінің кемшіліктерін
көре алмайды. Олар тату-тәтті өмір сүреді. Бірақ қанша дегенмен мұндай ... ... ... және отбаслық қарым-қатынастағы тәжірибелері
жеткіліксіз болады.
Жаңа отбасы – бұл кезде алғашқы қиындықтар пайда бола ... ... ... жалғыз махаббат аздау болды ғой деймін деген оймен оларда
өзара ... пен ... ... ... ... Екі жас ... ... махаббат сезімдеріне емес, қайта өзара ортақ сенімділікке,
мақсатқа сеніммен қарап, соған қарай бет ... ... ... ... – осы кезде әйел адам қатты өзгереді, ал
болашақ әке өзгеріссіз қалады. Олардың арасында бір-біріне қамқорлық ... ... ... ... ... ана мен балаға екі есе қажет
болып табылады. Бұл кезеңде күйеуі ендігі жерде отбасының тірегі ... ... мен ... ... ... ... зайыптылардың орта жастағы отбасысы – 3 жылдан 10 жылға дейінгі
аралықта бірге өмір сүргендер арасында көрініс ... Бұл ... ... өте ... ... ... Себебі, осы кезеңде іш пысу ... ... ... қарым-қатынастарда бірқалыпты өзгеріссіз болады.
Халық аузындағы мақалдарда былай айтылған: «Жалғыз ... ... ... өмір бойы ... ... ... Осы аралықта
жанжалдардың әр түрлі негіздегі түрлері шыға бастайды. Осыған байланысты
осы ... ... көп ... зайыптылардың үлкен жастағы отбасысы – (10 жылдан 20 жыл бірге
өмір сүргендер) мұндай отбасының ... ... ... ... ... жаны ашып ... ... байланысты болады. Олардың өмірлік тәжірибелерінің молаюына
байланысты алдан шыққан кез-келген қиыншылықты жеңіп кете ... ерлі ... ... – (20-40 жыл ... ... екі ... ... біреуі қуанышты әкетеді, екіншісі көз жасыңды
сүртеді. Осы кезде олар ана мен ата ... өз ... ... оларда
балалы болады, ендігі жерде ата-ана ... жаңа ... олар ... одан сайын сүйе бастайды.
Қазіргі таңда отбасының нақты түрлері келесілер:
• баласы жоқ,
... ... көп ... жоқ ... – 10 жыл өтсе де ... ... ... ... ... отбасылар 10%-ды құрайды, олардың 2%-ы табиғи-
медициналық себептер болса, ал қалған бөлігі өздері ... ... ... алдыға қойған ортақ мақсаттары мен сенімділіктері әлсіз
болғандықтан өзара және қоғам үшін тиімсіз ажырасуға жиі ұшырайды. Осындай
жағдайларда көбінесе ... ... ... ... ... барады,
себебі балалы бола ... ... ... баласы жоқ
отбасыларында береке, ортақ мақсаттар, өзара сенімділік пайда болмайды және
әлсіз ... Бұл ... түрі ... халықтың менталитетіне және
әлеуметтік жағдайларға байланысты болады.
Бір баласы бар отбасылар – ... ... ... ... ... ... келеді. Олардың әрбір екіншісі ажырасып кетеді. Бірақ оның
себебі тек бір ғана ... ... ... ... бір ... ... жақсы дамыған, бірақ та ... ... ... ... ... адам ... Ол ... еңбекқор емес, өзімшіл, көптеген адамдармен дұрыс қарым-
қатынас жасай ... ... ... жалғыз баласы бар отбасыларында
ата-анасы баласының достарының көп болуына жағдай ... ... аз ... – (1 ... 2 ... бар) ... мамандардың
байқауы бойынша 2 бала дүниеге ... соң ... ... 3 ... Ондай отбасылардың әрбір 6-шісі ғана ажырасады.
Көп балалы отбасы – ... ... ... өте ... кездеседі.
Бұл отбасында әйелдің еңбегі зор - әйел анаға батыр ана атағы беріледі.
Қазіргі кезде көбінесе ... ... ... бара бермейді. Көп балалы
отбасыларында егер де сол отбасының әлеуметтік ... ... ... онда
бұндай отбасылардың кейбіреулерінде жасөспірім балалар ... ... мен ... ала ... қалуы мүмкін.
Толық емес отбасы – мұнда балаларымен бір ғана ата-ана ...... ... ... ... ... – ерлі зайыптылардың
біреуінің қаза табуы, ажырасу не баланың некесіз туылуы, не жеке ... бала ... алуы ... ... ... түрлері әлеуметтік қоғам
тұрғысынан тиімді емес. Шешелері немесе әкесі жұмыста болғанда бала ... да ... ... жас ... бала өзінің өсуі барысында
ананың ... ... ... және оның ... көре ... ... қылықтар жасайтын балалардың 50%-ы осындай отбасыларынан
шыққан балалар жатады. Бір жағынан қарасақ осындай отбасынан шыққан балалар
еңбекке ерте ... ... ерте ... ... ... ... қалыптасады.
Жеке, қарапайым отбасы – оны баласы бар немесе баласы ата-аналарынан
бөлек тұратын, туыстарынан ... және ... ... ... ... Олар ... ... дербес болады да, өз бетімен өмір
сүреді. Осы ... ... ... жеке ... ... толық мүмкіндік болады. Бірақ кейде теріс жақтары да болады. Бір
болымсыз нәрселерге ажырасып кетуі жиі болады, ... ... ... алыс ... ... ... ... орын алады. .
Күрделі отбасы – бұл отбасында бірнеше ... ... ... ... ... ... ... жиі кездеседі. Бұл отбасылардың
тұрмыстары жақсы, бос уақыттары көп болады. Бір-бірінің пікірлеріне ... ... ылғи да ... ... Бірақ та кейде ажырасу кезінде
көптеген мәселелер орын алады.
Үлкен отбасы – бұл ... 3 ... одан да көп ... ... ... ... ... тұрады. Мұндай отбасылар ... ... ... ... ... ол ... жердегі отбасыларға тән құбылыс.
Мұндай отбасында ұрыс-керіс аз болады, ашық түрде ешкім ... ... ... бірігіп еңбек етеді. Осындай отбасыларында бір адамның
басқаруы және ... ... орын алып ... ... қатар еліміздегі
отбасылардың басым көпшілігін ер адамдар басқарады, ... ... ... мен ... әсер ... ... отбасыларында басқару
үшін ұрыстар жиі болып тұрады.
Студенттік ...... ... бір ...... ... жері, үйлері жоқ ... ... ... ... Олар ... ... ... кездесіп тұрады.
Бірақ та олар ұйымшыл, активті, прогрессивті болады. Олар қоғамдағы жақсы
өзгерістерге сенімді болады, ... ... ... бейім болады. Ол
отбасыларда материалды мотивтің ролі жоғары болады. (1(
Сонымен қатар, ... ... ... бекітілген және қоғамда жоқ
отбасылар да ... ... ... ... артистер, геологтар,
космонавтар, әйгілі спортсмендер отбасыларын мысалға лауға ... ... ... ... ... келеді. Себебі аралары қашықтаған сайын
олар бірін-бірі сағынып көреді, сезімдері жаңарып тұрады.
Атақты Ежелгі Грецияның заңшылы ... ... ... ... үшін, олардың қарам-қатынастарына шек қойып отырған. Күйеулері
әйелдерінен бөлек тұрып, олар ... ... ... тұру ... ... ... кездесу қиыншылықтары ерлі-зайыптылардың ... ... ... тұрады, неке мығымдалады.
Жанұя социологиясы дегеніміз – жанұялық құрылымын, ... ... ... ... ... отбасылық қарым-қатынастардың нақты бір мәдени ... ... ... ... социология
саласы. 1970 жылдар мен 1990 жылдардың басында Кеңес ... ... ... ... ... ... қарағанда табысты түрде дамып
отырды. Себебі, жанұя біржағынан – тәні және жаны сау ... ... ... екінші жағынан шаруашылық, тұрмыстық және де
басқа әлеуметтік функцияларды орындайды. Ересек ... өмір ... ... ... бастысы отбасы болып табылады.
1. Отбасы мен некенің әлеуметтік институты.
Отбасы дегеніміз не? Оның белгілері қандай? Қоғамда басы қандай ... Осы ... ... ... ... заманнан бастау алған) сан-
салалы йшылдар мен ғалымдар зерттеді. Отбасы мен оның отпайда ... ... ... қоғамдық ғылымдар зерттейді: социология, политологиялық
социология, психология, педогогика, демография, ... ... және ... ... ... ... ... кездестіруге болады.
Бірақ та осылардың бәрі толық болып ... ... ... ... ... оның мүшелері өзара мораль жауапкершілікпен және
өзара сенімді ... ... ... ... ... мен ... ... мен балалардың арасында
қарым-қатынастар некелік-қандық туыстыққа негізделген және тарихи нақты
ұйым деуге ... Оның ... ... 1) ... ... ... немесе қандық туыстық; 2) бір баспанада тұрулары; 3) жалпы ... ... ... Бұл ... мұндай қатынастарды заңдық және құқықтық
рәсімдеу қажет емес. Сонда да осы белгілер ең ... және ... ... ... ... білімге айналдыратын қарым-қатынастар жүйесі
туралы не айтуға болады. Осының бәрі ... ... ... ... ... Жақсы отбасы – адамдар бақытының ең бір басты компоненті.
Қоғамға да жақсы, мықты және сау ... ... ... құрылуы
некеге отыру құқықтарымен реттеліп отырса да ең басты рольді ... ... ... ... ... жақтары адамдардың рухани ұятымен бақыланып,
реттеліп отыратынын атап өту керек. Ойланған және ... ... ... ... ... некелер өмірде дерлік есеппен болады. Неке дегеніміз -
әйелдер мен еркектер арасындағы тарихи ... ... ... ... ... қарым-қатынастар формасы. Олардың өзара ... ... ... ... мен ... ... айтқанда неке – отбасын құрудың дәстүрлі тәсілі және ... ... ... ... және ... ... құрамы мен
жолдары болып табылады. Осы кездегі ... ... ... пен ... мақсаттар некеге отырушылардың бағыт-бағдары ... ... ... ... ... тек қана ... ... болып қоймайды, осы некеден шығатын моралдік міндеттерді қабылдау
формасы болып табылады. Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... баршылық. Оларды ешкімде зорламайды, бірақ та олар ... ... ... ... ... неке ғана нақты және
берік болып саналады. Некеге отыру шешімін екі жас ... ... ... ... әске асырып, ол туралы шешім қабылдау керек. Сонымен қатар
ата-аналары мен ... ... ... бірақ та олар ең маңызды
емес. ... ... үшін екі жас та ... және психологиялық тұрғыдан
дайын болу керек. (еңбекке дайындық, балаларды тәрбиелеу, отбасына қорғаныш
болу).
Үйлену дегеніміз өзінің құқығын ... ... ... ... екі есе көбейту болып саналады. Үйлену мен бірге ... ... ... ... ... отырылады.(4(
Отбасылық қарым-қатынастардың күрделігіне, жекешелігіне байланысты
көптеген қарама-қайшылықтар туып отырады. Бұларды тек қана ... ... ... ... Олардың негізгілері мыналар: ерлі зайыптылар
арасында өзара сүйіспеншілік, олардың арасында ... ... ... ... жол бермеу, әйелі мен балаларына қамқор болу, ... ... ... және пайдалы өмірге дайындау, жанұяда кездесетін қарама-
қайшылықтарды дер кезінде бейбіт жолмен шешіп ... және т.б. ... ... көрсету.
Өзара сүйіспеншіліктен, махабаттан және өзара көиек отбасында туатын
қарама-қайшылықтарды шешудің негізі болып табылады. Жұбайлардың арасындағы
тепе-теңдік, бірлік – ... ... ... ... ... ... кезде
көптеген сынауларға әкеліп соғады. Олар пайдалы еңбекке, үйдегі жұмыстарға
да және қоғамдық жұмыстарға да бірдей қатысып ... ... ... ... ... ... ... жағдайы жақсы және рухани түрде де бір-
біріне жақын болады.
2.1.Отбасының әлеуметтік қызметтері
Отбасының қызметі – отбасы ... ... және ... ... ... отбасы келесідей қызметтер атқарады:
• Халық санын көбейту – оған балалы болу және оларды азамат етіп ... ... ... ... ... түрде қажет ету керек, ол
өзін сүйген адамнан болуы керек, сондай-ақ балалармен ... ... ... ... ... ... ... және тұрмыстық – отбасының өзінің жеке бау-бақшасының,
шаруашылық ... ... және ... ... ... тұратын үйлерін
күту, отбасылық бюджетті қалыптастыру және оны орынды ... ...... өз ... ... ... ... тәрбие беруі.
• Қамқорлылық – отбасы мүшелелері бір-біріне және кәрілерге қамқорлық
көрсетуі керек, балалары ... ... ... ... болуы
және кәрілік өмірлерін мәнді өткізуге қызмет етуі керек. Барлық отбасы
мүшелерінің бақытты және дені сау ... ... ету ... ... – отбасы мүшелері болып бос уақыттарын тиімді
ұйымдастыру және ... ... ... - досуг. Оның мақсаты – отбасы мүшелерінің өзінің
қабілеттері мен талаптарын ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге қызмет етуі керек. Қазіргі
таңда отбасы қызметтерінің мұндай жіктелуіне барлық ... ... ... Василий Рясенцев және Генннадий Свердлов отбасы
функциясының ең бастылары: ... ... ... ... және
өзара көмек деп атайды.
Отбасына ерекше рухани білімге айналдыратын қарым-қатынастар жүйесі
туралы не айтуға болады. Осының бәрі ... ... ... ... құрайды. Жақсы отбасы – адамдар бақытының ең бір басты компоненті.
Қоғамға да жақсы, ... және сау ... ... ... ... отыру құқықтарымен реттеліп отырса да ең басты рольді мораль ... ... ... ... жақтары адамдардың рухани ұятымен бақыланып,
реттеліп отыратынын атап өту керек. ... және ... ... ... ... ... некелер өмірде дерлік есеппен болады. Неке дегеніміз -
әйелдер мен ... ... ... қалыптасқан, санкцияланған және
қоғаммен реттеліп отыратын қарым-қатынастар формасы. Олардың өзара ... ... ... ... мен міндеттері тағайындалып
отырады.(5(
Басқаша айтқанда неке – ... ... ... ... және оны
қоғамдық бақылау, өзін-өзі сақтаудың және қоғамның дамуының ... ... ... ... Осы кездегі отбасылардың тәжірибесінде жалпыланған
қызығушылық пен ортақ мақсаттар некеге отырушылардың ... ... ... ... ... тіркеу тек қана құқықтық құжаттар
ғана болып қоймайды, осы некеден шығатын ... ... ... ... ... ... қазіргі таңда қоғамда мыңдаған некеге
тұрмаған ... ... ... ... ... ... та олар неке
заңдарына бағынады. Өзара сүйіспеншілікпен құрылған неке ғана нақты ... ... ... Некеге отыру шешімін екі жас өзара ... ... ... әске асырып, ол туралы шешім қабылдау керек. Сонымен қатар
ата-аналары мен достарының пікірлері ... ... та олар ең ... ... ... үшін екі жас та ... және ... тұрғыдан
дайын болу керек. (еңбекке дайындық, балаларды тәрбиелеу, отбасына қорғаныш
болу).
Шетелдік және отандық әдебиеттерде отбасы туралы әртүрлі анықтамаларды
кездестіруге болады. Бірақ та ... бәрі ... ... ... ... - ... ... оның мүшелері өзара мораль
жауапкершілікпен және өзара сенімді ... ... ... ... ... мен ... ... мен балалардың арасында
қарым-қатынастар некелік-қандық ... ... және ... ... ... ... Оның ... белгілері: 1) барлық мүшелердің арасындағы
некелік немесе қандық туыстық; 2) бір баспанада тұрулары; 3) ... ... ... бюджет. Бұл жерде мұндай қатынастарды заңдық және құқықтық
рәсімдеу қажет емес. Сонда да осы белгілер ең ... және ... ... ерекше рухани білімге айналдыратын қарым-қатынастар ... не ... ... ... бәрі ... ... ... отбасының
өзегін құрайды. Жақсы отбасы – адамдар бақытының ең бір ... ... да ... мықты және сау отбасылар қажетті. Отбасының құрылуы
некеге отыру құқықтарымен ... ... да ең ... ... ... алады.
Бұл жерде некенің көптеген жақтары адамдардың ... ... ... ... атап өту ... ... және жақсы жоспарланған неке
сәтті болады. ... ... ... дерлік есеппен болады. Неке дегеніміз -
әйелдер мен ... ... ... ... ... ... ... отыратын қарым-қатынастар формасы. Олардың өзара және
балаларына, ата-аналарына деген құқықтары мен ... ... ... ... ... жартылай азайтып, керісінше өзінің
міндеттерін екі есе көбейту болып саналады. Үйлену мен ... ... ... қасиеттер арқылы рететліп отырылады.
Отбасылық қарым-қатынастардың күрделігіне, жекешелігіне ... ... туып ... ... тек қана ... ... оытруға болады. Олардың негізгілері мыналар: ерлі ... ... ... олардың арасында теңдікті мойындау; бірін-
бірі басқаруға жол ... ... мен ... қамқор болу, балаларын сүю,
оларды еңбекке және пайдалы өмірге дайындау, ... ... ... дер ... бейбіт жолмен шешіп отыру және т.б. жағдайларда
өзара көмек көрсету.
Өзара ... ... және ... ... ... ... шешудің негізі болып табылады. Жұбайлардың арасындағы
тепе-теңдік, бірлік – ... ... ... ... ... ... кезде
көптеген сынауларға әкеліп соғады. Олар пайдалы еңбекке, үйдегі жұмыстарға
да және қоғамдық жұмыстарға да бірдей ... ... ... ... ... ... ... отбасының жағдайы жақсы және рухани түрде де бір-
біріне жақын болады.
Жалпы осы айтылған қызметтерді топтастыра ... ... екі ... ... ... ... Материалдық – тұрмыстық қажеттілікті қанағаттандыру;
• Эмоциялық - әлеуметтік, психологиялық және ... ... ... ... мен ... ... ешқандай қоғамдық
мекемелер мен ұйымдар алмастыра алмайды. Отбасында ғана бала ... ... ала ... ... ... ... отбасылар балаға қоғам, әлеуметтік
институттар (мектептер мен оқу орындары) беретін тәрбиені бере ... та ... ... әлеуметтік потенциалдар бала бойында қалыптасып, ол
өмір бойы оның азығы болады.
Тек отбасында ғана ... ... ... ... әр ... тұлғалармен
кездеседі: ата-ана, туыс-туған, ағайын-жегжат арасында болады.
Отбасының экономикалық қызметі қоғамның өмірімен тығыз байланыста
болады, сондықтан ... осы ... ... ... ... ... табылады. Көп кезде бала тәрбиесі мемлекеттік емес, жеке адамдардың
ісі деп ... ... ... та ... кезде олай емес, өйткені бала
тәрбиесі мемлекет және отбасының ісі екені белгілі. Осы ... ... ... ... ... ... ... болады.
Отбасы баланы адамдар арасында өмір сүруге үйретеді, нақты бір ... ... ... ... танымды, жақсы қасиеттер мен ережелерді
сіңдіреді. Бала отбасында жақсы қасиеттерді танып ... ... ... Осы ... ... үлгілері, бірінші әдеттері пайда ... ... ... қаланады. Тәрбие – ұлы іс, онымен адам
тағдыры ... ... ... ... оның мүшелерімен, туған-
туыспен, т.б. таныс адамдармен араласу процесі кезінде іске асады. Баланың
мекепте оқу кезінде де және ... оқу ... да, ... ... ету
кезінде де отбасының тәрбие ... ... ол ... таба береді. Жақсы отбасында тәрбиеленген адам өз ... ... ... ... ... ... жақсылық
сыйлап отырады. (6(
Егер әлсіз болсаң – күш-жігер керек, көмек қажет болса – ... ... ...... ... ... жетіспеген қажеттіліктердің
барлығы тәрбиенің әсері мен ... ... ... болады. Отбасы
денсаулықтың негізгі орталығы болып табылады. Отбасында біз бір-бірімізге
физикалық, моральдық, материалдық және психологиялық көмек ... ... ... ... қарым-қатынастармен қатар жағымсыз қатынастарда орын
алып, ол ... ... әр ... әсер ... Осы кезде отбасының
коммуникативті функциясы маңызды роль атқарады. Ол адамдардың өзара араласу
немесе жеке ... ... ... ... ... ... ... адамдармен тіл табысу өте күрделі болып табылады. Себебі іскерлік
қатынастар өте ... ... Ал ... ... басқаша, онда әлеуметтік,
психологиялық түрде өзіңе ... туыс ... ... ... өзара түсіністік, өзара көмек ... ... ... қызметті моральдық-психологиялық ортасы бар тату
отбасылар атқара алады.
Отбасының ... ... ... кезеңдерін, демографиялық,
әлеуметтік-экономикалық, ... ... және ... ... әлеуметтік қызметтері көрсетеді. Әлеуметтанушылар
айтады: неке мен отбасының жақсы ортасы ... ... пен ... ... табылады.
Махаббат дегеніміз не? Махаббат адамның күрделі бір ішкі сезімі, еркек
пен әйелдің табиғи және әлеуметтік ... ... оған ... ... ... және психологиялық қарым-қатынас кіреді.
Махаббат сезімінде терең интимдік характер бар және ... ... ... таң ... ... ... ... Әлеуметтанушы
Николай Горляг былай деп жазады: махаббат – еркек пен ... ... ... көру ... ... мен ойдың күрделі комплексі, бірін-
бірі сүйген екі ... ... ... адам өзін өз ... ... ... ... жақындасып, біріккісі келеді, сөйтіп өзінің қызығушылығы мен
мақсатын іске асырады.
Махаббат – биоәлеуметтік құбылыс. Оны екі ... ... ... мағынасы бар: әлеуметтік маңызы адам үшін ... ... ... ... ... «Махаббат - өте улы сезім, ол ... жаңа ... ... ұлы ... ... Ғашықтық сезімі адамға қандай болу ... ... ... Чехов айтқандай: ғашық болған кезде өзіңнен сондай байлықты
ашасың, ... ... ... боласың, өзіңнің осындай сүйе білетіндігіне
кей кездерде өзің сенбейсің.
Ата-ананың махабатына деген қажеттiлiк – жас ... ... ... ... ... ... ... деген махабаты
шексiз, шартсыз, шекарасыз және ... Бұл ... ... ... өз өмiрiнiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз етсе, өсе келе ата-аналарының
махабаты адамның iшкi, эмоциялық және псиологиялық әлемiн ... ... ... ... ... ... – адамның болашақ өмiрiнiң
бағдары, оның дене және iшкi жан дүниесiнiң, денсаулығының қайнар көзi ... ... ... ... және ... ... отбасы мен қоғамның
байланысының ... ... ... ... және ... әр түрлі
кезеңдерінде отбасының өзгерістерінің динамикасы байқалады деп ... бір ... ... отбасыларында бұрыннан келе жатқан өндірістік, қорғау, білім
беру ... ... ... та бұл ... ... ... келмеді.
Олардың біраз бөлігі өндіріске мықты, ... ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады:
• Шаруашылық – эмоциялық функциясы: ол отбасының ... үйге ... ... бұйымдарды алумен, киім алу мен
оның үйде ... ... ... ... мен ... негізі
ретінде отбасы бюджетін қалыптастырып және оны ұстаумен байланысты
болады. «Үй жұмыстары» сферасында ... ... ... Бұл жағдайда отбасы мүшелерінің әрбірінің мотивизалық
және ... ... мен ... жақсырақ танылады.
Отбасының ұйымшылдығы құрылады, жанжалдық жағдайлар және одан дұрыс
шығудың ... ... ... ... меншіктік экономиканың функциналдарды активизациялау
тенденцияларына байланысты бола бастады. Отбасылық өндірістер ... ... ... ... ... ... ... – сексуалдық қажеттілік пен махаббат бір-бірінен
бөлінбейді. Ерлі-зайыптылар махаббатты ... ... ... оны ... ерекшелігіне және бала табу, бала
тәрбиесі мәселелеріне байланысты болады. Әрбір отбасында ең ... бала ... және оны ... ер ... ... ... ... ол шешілмейтін қарама-қайшылықтармен бірге жүреді. Қоғамда бала
туудың, көп балалы отбасылардың азаюы, жалғыз баланың эгоист ... ... мен ... жаңа ... алып ... Бұл ... ... қойып, ол отбасыларда бала туу мен оны ер жеткізу
сұрақтарының маңызын төмендеткенінен пайда болады.
• Регенеративті функция – бұл ... ... ... ... алып ... ... кейбір отбасылық құндылықтарды беруді
жатқызуға болады. тәрбиелеу жүйелерiнiң әр қайсысының өзiндiк бiр
құндылығы, пайдалылығы және ... ... ... ... ... осы тәрбиелеулердiң бiр ғана әдiсiне толықтай ... бала ... үшiн ... тәрбие бала үшiн екенiн ұмытып кетедi.
Бiр қызығы, тәрбиелеудiң “жүйенi жүзеге асыру” түрiн сақтайтын ... ... ... ... ... ерекшелiктерi бар, ол өз баласының
психикалық әлемiнiң индивидуалдығына көңiл аудармау. ... ... егер ... ... әдеттерi, талғамдары жайлы емес, ол
өздерiнiң ... ... ... ... ... бередi.
• Білімдік-тәрбиелік функция – тәрбие функциясы, яғни ... ... ... ... үшін еңбек ету. Отбасылық және ... ... ... ... ... отырады. Ата-ана
махабаты – адамның болашақ ... ... оның дене және iшкi ... ... ... көзi мен кепiлi болып ... да ... ... және ... ... – ең ... ... жақсы мiнез-құлығымен, адами құндылықтарымен
жақсы көрiнетiндiгi мен ... ... да ... болатындығына сенiм
туғызу. Яғни, ешқашанда балалары өздерiн ... ... ... ... керек. Ата-ананың ең табиғи және ең
қажеттi мiндетiнiң бiрi өз балаларына олардың кез ... ... жылы ... ... және ұқыптылықпен қарау.
• Психотерапевтикалық функция – жаңадан пайда болған функция. Неке ... ... ма? Ол осы ... ... тәуелді. Әлеуметтік
дамуда некелесу отбасын құрудың дәстүрлі тәсілі және оны ... ... ... және ... дамуының құрамы мен жолдары
болып табылады. Осы ... ... ... ... пен ... мақсаттар некеге отырушылардың бағыт-бағдары
болып табылады. Өзара сүйіспеншілікпен құрылған неке ғана нақты және
берік болып ... ... ... ... екі жас ... келісімдері
мен сенімдері арқылы әске асырып, ол туралы шешім қабылдау керек.
Сонымен қатар ата-аналары мен ... ... ... ... олар ең ... ... ... отыру үшін екі жас та әлеуметтік және
психологиялық тұрғыдан ... болу ... ... ... балаларды
тәрбиелеу, отбасына қорғаныш болу). Үйлену дегеніміз өзінің құқығын
жартылай азайтып, керісінше өзінің міндеттерін екі есе көбейту ... ... мен ... ажырасу да адамдық қасиеттер арқылы
рететліп отырылады.
• Экономикалық функция – отбасының ... ... ... ... тығыз
байланыста болады, сондықтан мемлекетке осы мәселелердің қалай шешеліп
жатқаны қажетті болып табылады. Көп кезде бала тәрбиесі мемлекеттік
емес, жеке ... ісі деп ... ... бірақ та қазіргі
кезде олай емес, өйткені бала тәрбиесі мемлекет және ... ... ... Осы ... отбасының тәрбиелік қызметі репродуктивті
қызметпен тығыз байланысты болады. Отбасы баланы адамдар арасында өмір
сүруге үйретеді, нақты бір ... ... ... ... жақсы қасиеттер мен ережелерді ... Бала ... ... танып біліп, өзіңе сіңіріп отырады. Осы ... ... ... ... ... ... ... іргетасы қаланады. Тәрбие – ұлы іс, онымен адам тағдыры
шешіледі.(1(
Отбасы мүшелерінің ... ... мен ... ... рухани құндылықтарын ұтымды пайдалануға, қолайлы демалуды
қамтамасыз етуге ... етуі ... ... ... ... қызметтерінің
мұндай жіктелуіне барлық адамдар қолданбайды. Ресей ... ... және ... ... ... ... ең ... жалғастыру, тәрбие, шаруашылық және өзара көмек деп атайды.
Жалпы осы айтылған қызметтерді топтастыра келе, келесі екі ... ... ... ... ...... қажеттіліктерді, отбасының материалдық дамуы
мен толық ... ... ... Эмоциялық - әлеуметтік, психологиялық және рухини қажеттіліктерді
қанағаттандыру;
Қоғамда ... ... мен ... отбасына ешқандай қоғамдық
мекемелер мен ұйымдар алмастыра алмайды. Отбасында ғана бала «мен» деген
ұғымды ала ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
институттар (мектептер мен оқу орындары) беретін тәрбиені бере ... та ... ... ... ... бала бойында қалыптасып, ол
өмір бойы оның азығы болады.
Ата-аналар баланың ... ... ... болып табылады. Ата-
аналарының тұлғасы кез-келген адам өмiрiнде маңызды рөл ... ... ... алып ... қиын ... ... ... анамызбен сөйлесуiмiз кездейсоқ жағдай емес. Сондай-ақ бала мен ата-
ана қатынасын бейiмдейтiн сезiмдер – бұл басқа ... ... ... ... ... махабатына деген қажеттiлiк – ... ... ... ... қажеттiлiк. Кез-келген баланың ата-
анасына деген махабаты шексiз, ... ... және ... ... ... деген махабат өз өмiрiнiң қауiпсiздiгiн қамтамасыз етсе,
өсе келе ата-аналарының махабаты адамның iшкi, эмоциялық және псиологиялық
әлемiн ұстап ... ... ... ... ... ... мен тұлғалық тәрбие
Әлеуметтік бағдарлама және жеке тұлғаны тәрбиелеу дегеніміз жалпы
алғанда үш процестің өзара ... ... ... ... ... ... бағыттағы саяси, әлеуметтік және эстетикалық ... Жеке ... ... ... тұлға – сыртқы әсерлерді қабылдауға қабілетті, оның ішінен нақты
бір ақпаратты таңдап ала ... және ... ... ... ... әсер ете ... күрделі жүйе болып табылады.
Қоғамдық қатынастар дегеніміз бір ... ... ... ... ... ролі мен артықшылығына қарай ... ... ... ... тартымдылық, адамгершіліктің мол болуы.
Әлеуметтік бағдарлама – осы жүйенің болашағын өзгерту мүмкіндігі.
Әлеуметтік бағдарлама ортаның әр ... ... ... ... күшейтеді. Оның арнайы түрдегі қызметі – жеке тұлғаны ... ... ... ... және оны жан-жақты дамытуы. ... ... ізін басу ... мұра деге ... бар, оған
адамзаттардың мәдени мұралары мен ерекшеліктері кіреді.
Әлеуметтік мұра өткен ұрпақтың әлеуметтік және қоғамдық тәжірибесінің
жағымды жақтарын ... ... ... ... және ... ... ... бағдарламалардың дамуы және іске асуы мүмкін
емес. Сол себепті социологиялық прогресте дамымайды. әлеуметтік бағдарлама
өткен және жаңа ... ... ... ғана ... дамуға
қажеттілік пен мақсаттардың да синтезі болып ... Бұл жеке ... ... ... моделі. Әлеуметтік бағдарлама бойынша орта
және жоғары оқу орындарында білім және тәрбие беру ... ... ... оқу ... ... өзгерістерге ұшырады. Социология
бойынша қалыптасқан және дамыған жеке тұлға қабілетті ... ... ... ... ... ... өзін ... жағынан көрсете алады. Осы кезде
социология үш негізгі кезеңге бөлінеді.
Тұлға өмірі долының ең басында ... ... ... ... ... болады. Ол қоғамда қалыптасқан ... ... ... ... мен ... стандарттарды
қабылдай бастайды. Оның қызмет мақсаты іздену сипатында болады. Әр ... ... ... жеке ... сатысынан өтіп, адам
біртіндеп ... ... ... және оны қалыптастырады.
Тұлға дамудың жаңа саналы деңгейіне жетеді, жеке дамудың субъектісі
болады, себебі ол қоғамдық ... ... орны мен ... ... ... ... алдына ұлы мақсаттарды қояды. Осындай кезеңнің
логикалық аяқталуы жеке тұлғаның біртіндеп бүгінге айналуы ... ... ... ... болып табылады. Сонымен жеке тұлғаны тәрбиелеу
оның қоғамлдық қатынастарды меңгеруі және ... ... ... ... ... дамытуы болып табылады.
Қоғамның әрбір адаммен байланысы нақты әлеуметтік әрекет ... іске ... Жеке ... ... мен ... қоғамдық
қатынастардың айнасы немесе кескіні болып табылады.
Әлеуметтік сфера – қоғамның адамдарға талап ететін нақты талаптардың
бірлігі және осы ... ... әр ... ... , ... ... жауап береді. Бірақ әлеуметтік сұраныстың және ақыл-
ойдың жеке әдістері ғана нормативті іске асса социология кеңістігінің нақты
табиғаты түсініксіз ... ... ... ... адамның мотивтері,
тартымдылықтары, армандары алдыға қойған мақсаттары есептелінбей қалады.
Қоғам ... ... ету ... және ... ... арттыру
үшін құрылған орта әлеуметтік-психологиялық факторлармен анықталады. Кейбір
құндылықтар мен қарама-қайшылықтар туғызатын ... ... ... ... өмір ... үшін ... құндылықтар
арқылы көрініс табады. Осындай жағдайларға әкеліп ... ... жете білу мен оны ... ... ... ... ... ең басты мақсаты – жеке ... ... ... нақты және тұрақты байланысын ... ету ... ... ... және қүшейтуді.
Әлеуметтік қызығушылықтың анықтау рольі жеке ... ... ... ... – олар ... әлеуметтік белсенділігін жеке өндірістік
әрекеттерін күшейту үшін негізгі күш болып табылады. Адамның ... мен ... ... ... ... ол деке ... ... тезірек
дамиды. Осы кезде тәрбие адамды жақсы ... ... ... жеке ... ... ... коллективтік, семялық экономиялық, саяси ... ... ... ... ... адамның әлеуметтік санасы әртүрлі ... ... ... ... ... ... оны есепке алу жене
пайдалану тәрбиенің жақсы дамуына әкеп соғады. Қызығушылық негізінде жеке
тұлғаның ... ... ... ... оның ... ішкі ... дүниесі көрінеді. Соның әсерінен жеке тұлғада алға
ұмтылыс, мотивтер, кейбір нақты қылықтар пайда болады. Жеке адам әлеуметтік
өмірдің ... ие ... ... ғана жеке ... бола алады.
Қоғамдық өмірде өзінің жеке бір орнын анықтай алады. Жеке ... ... ... қатынасы сұрағы адамның жеке бостандыңғы
мәселесіне тура байланысты болады. Себебі жеке адам ... ... ... мен ... ... ... мен
әлеуметтік қоғамның қажеттілігі мен қызығушылығының конституциясы болып
табылады. Адамның бостандығы ... ... ... бір, ... ... ... ... тәрбие жүйесіне, оның
универсалдығына, тәрбие дәрежесіне тәуелді болады.
Қоғамдық өмірдің демократизациясы инициативаның кеңеюі, еңбекшілердің
белсенділігі жағдайында, ... ... ... ... кезінде әлеуметтік процестерді демократиялық басқару «қайта құру»
өтеді қоғамдық өмірді ... ... ... ... кең ... ... етіледі, Украина мемлекетінің ары қарай
дамуының демократиялық негізі құрылымды жеке ... ... ... ... ... ... ... Жаңашылдыққа, барлық
процестерге ... ... үшін ... ... ... бас тарту керек.
Өзіміз білетіндей, негізгі күтім некемен байланысты. 80-90% жастар
үшін махаббат болашақ жарын таңдауда негізгі фактор ... ... ... ... ... махаббат пен ерлі- зайыптылардың тұрақтылығы арасында
біржақты тәуелділік жоқ.
Ажырасу толық емес отбасы санын өсіруде. Оларда ана мен бала ... жүйе ... ... ... ... ... ... Қазақстанда некенің бұзылуынан пайда болған ... ... саны ... ... келіп балалар шешелерімен қалады.(19(
Қазақстан републикасының соңғы статистикалық мәліметі бойынша
Халықтың табиғи қозғалысының коэффициенттері (20(
| ... |
| ... ... ... ... ... |8,05 |7,64 |2,10 ... |1,89 |7,23 |2,18 ... |8,31 |7,98 |2,13 ... |8,37 |7,71 |1,71 ... |12,82 |8,91 |1,63 ... ... |5,86 |7,22 |1,96 ... |12,34 |7,61 |1,38 ... |1,44 |7,65 |2,76 ... |0,17 |6,26 |2,45 ... |15,76 |8,53 |1,23 ... |18,95 |9,37 |2,29 ... ... |7,84 |0,90 ... |2,64 |7,13 |2,99 ... |-1,01 |6,50 |2,30 ... | | | ... ... |0,69 |7,13 |2,68 ... қ.ә. |8,88 |6,35 |2,18 ... қ.ә. |8,88 |9,19 |3,54 ... ... тіршілігін зерттеу барысында физикалық және
социомәдениеттің арқасында бала тууда араласқандар мен ... ... ... ... ... функционалдық алдын-ала базалық
жағдайдың пайда болғандығын түсіну қажет. ... ... ... және бұл
әлеуметтік тұқымның барлық әлеуметтік инститкуттардың толығуы, ... ... ... мүмкін емес. Сонымен қатар отбасының негізгі
қызметтерінің ... ... ... да бір ... ... ... тексеру емес, өзінің әлеуметтік ... ... ... ... нәтижесік көрсетеді.(21(
Қорытынды.
Нарықтық қатынастардың құрылуына экономикалық құлдырау, ... өсуi және нақ ... ... ... өзгеруi
Қазақстандағы жасөспiрiмдер мен балалардың жағдайларының материалдық ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк
жастардың қарама- қарсы тенденциясы қалыптасады. Алғашқысы өзiне позитивтi
өмiрге бейiмдiлiгiн алады- әдiл және азықты еңбек ету, ... ... сүру ... көрсету, әлеуметтiк сапалылығын қалыптастыру, бiлiмге
қызығушылықты арттыру, адамдар мен iске қатынас құндылықтарын ойлау ... ... ... жету үшiн ... ... ... ... Қолданушылықпен, қысыммен байланысты басқада тенденцияларда
бар.
Өзіміз білетіндей, ... ... ... ... оның ... физикалық және психикалық денсаулық, өнегелік және интеллектуалды
потенциалы қалыптасады.
Әрбір қоғамның дамуы ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік құбылыс табиғи заңдылық болып табылады.
Отбасындағы ... мен ... ... тарихи дамудағы
табиғи болып табылады. Отбасы жүйенің кез- келген жағдайына икемді және
биімделгіш ... ... ... ... ... болып жатқан барлық
әлеуметтік жүйелердің ... ... ... ... ... қазіргі ортада
әрі қарай өмір сүруі үшін өзгерістерге биімделуі керек, яғни отбасы ... ... ... ... ... ... функцияларын қажетті дәрежеде
орындамайды. Осыған себеп отбасыға ... ... ... ... Бұл ең біріншіден оның тұрақсыздануымен (ажырасулар) білінеді.
Бала әлеуметтенуімен тұлғаның ... ... ... психологиялық
климат анық көмектеспейді., жан-жалды отбасы санының ... ... ... ... ... ... зертттеудің нәтижесі
бойынша отбасы ... үшін ... ... пен кіші топ ... ... қоғамның ең басты қажеттілігі- бұл адамдар арасындағы
қарым- қатынастың реттелуі. Отбасындағы қалыпты қарым- қатынасты ... ... бала туу және ... ... ... ресурстарды
және әлеуметтік балаларды әсіресе балаларды бөлу мен өңдеу. Бұл ... ... ... ... ... ... өмір сүретіндердің
шіндегі ең мағыналы және фундаменталдыболып ... ... олар ... пен ... ... ... бөлек мүшелеріне қалай әсер етсе, барлық әлеуметтік
жүйелерге солай әсер етеді. Отбасы ... ... ... жүзеге
асырады. Қазіргі таңда неке жастар арасында өте ... ... ... ... ғана екі адам бір ... ... ... көрсетеді және әрбір жаңа
қоғамның алдын алу мүмкін емес стрестарымен күресе алады.
Қазіргі таңда отбасы өз ... ... үшін ... және
тыныштықты” бөліп көрсетіп, жұбайлар өзара толықтыратын, бірақ ... ие, ал жеке ... ... жеке ... ... ... әлеуметтік жағдайға тәуелді өзгеретін ... ... ... ауқымды түрде қарастырылған. Нуклярлық отбасының ... ... ... ... тыс ... жасауы әсер етеді.
Қазақстандағы отбасылық ... ... ... ... және ... ... белгілі бір отбасының анықталған түріне жатады
деп айту мүмкін ... ... ... ... құбылыстар қоғамның, отбасының ролін
көтеруге және адамдардың ... және ... ... өмір сүруіне
қажетті жағдайдықұру жолдарымен құралдарын іздеуге мәжбүрлейді.
Адамдардың материалдық жағдайы мен рухани байлықтарын пайдалануы ... ... Өсіп келе ... жас ... ... көп ... Осы жерден қазақтың «Ұяда нені көрсең, ұшқанда соны аласың деген»
аталы сөздері еске түседі. ... ... жас ... ... бола ... ... ... қарсы тұра ала ма? өз еркімен қорытынды шығара
ала ма? Егер жас маман ... оның ... ... және жауапкершілігі
де отбасының тәрбиесіне байланысты болып ... ... ... ... ізет ... ... жылы шырай
таныту немесе суық мінез ... және т.б. ... мен ... ... ... Осылардың бәрі отбасының әлеуметтік
маңыздылығына жатады. ... ... ... ... та ... ... үшін отбасы жақсы өмір сүруге қажетті орта болып ... ... ... об ... Под ред. ... ... Л.И. Семья и общество: история, современность и ... ... ... ... Д.Б. ... семейных отношении. Москва, 2000г.
4.Жаназарова З Ж.Социология семьи. Алматы, 2001г
5.Жаназарова З.Ж. ... ... с ... ... З.Ж. ... ... в Казахстане и ее ... ... С.В. ... ... ... 1999г.
8.Харчев А.Г. Социальная воспитания. Москва, 1990г. 2005ж.
9.ДжаманбалаеваШ.Е. Общество и подросток: социологический аспект
девиантного поведении. ... ... Д. ... ... девиантоности в транзитном
обществе. Алматы, 2000г.
11.Кулагина И.Ю. Возрастная психология. ... ... Т. ... ... младенца. Москва, 1979г.
13.Ильчиков М.З., Смирнов Б.А. Социология воспитания. Москва,
1996г.
14.Актуальные проблемы возрастной и ... ... ... Ред. Ф.И.Иващенко, Я.Л.Коломинского. Минск, 1980г.
15. Харчев А.Г., ... М.С. ... ... и ее ... 1978г.
16.Жизнедеятельность семьи: тенденций и проблемы/ Отв. Ред.
А.И.Антонов. Москва, 1990г.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бала дамуындағы ата-ананың рөлі. Отбасылық тәрбиенің қателіктері68 бет
Отбасындағы гендерлік тәрбие37 бет
Қазақ халқындағы неке және оның түрлері71 бет
Қазақстан балаларының құндылықтық бағыт жүйесіндегі дүниетанымдық, саяси, адамгершілік сенімдері48 бет
Іздеу есептерінің шешілімі6 бет
Ірі қара малына қойылған негізгі ветеринарлық санитарлық талаптар21 бет
Ірі қараға арналған қорпа-жайға қойылатын санитариялық-гигиеналық талаптар18 бет
Абай Құнанбаев4 бет
Абай Құнанбайтың өмірі мен шығармашылығы7 бет
Биологиялық белсенді заттар4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь