Қылмыстық заңның күші

ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢНЫҢ МАҢЫЗЫ МЕН ТҮСІНІГІ
1.1 Қылмыстық заңның түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2 Қылмыстық заң нормалары туралы жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... .9
2 ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢНЫҢ КҮШІ
2.1 Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
2.2 Қылмыстық заңның мезгілдегі күші ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.3 Қылмыстық заңды түсіндіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
КІРІСПЕ

Қылмыстық заң — қылмыстық құқықтың негізгі қайнар көзі. Сот үкімі, ұйғарымы немесе қаулысы құқықтың көзі бо¬лып табылмайды. Олардың тек нақты қылмыстық істер бойынша ғана зандылық күші бар.
Сондай-ақ еліміздің азаматы болып танылмайтын әкімшілік-техникалық қызметшілер және олармен бірге тұратын, отбасы мүшелері болып табылатын адамдар да осындай иммунитетті пайдалана алады. Бірақ мұндай құқықты тек қызмет барысындағы міндетті атқару кезінде қылмыс жасаған реттерде ғана пайдалана алады. Әрине, мұндай құқық, дипломатиялық екілдіктердің қызметтерінде өз иммунитеттерін пайдаланып, заңсыз әрекеттер жасасын дегенді білдірмейді. Заң осы аталған адамдардың қылмыстық жауаптылығы дипломатиялық жолмен шешілетіңдігін белгілейді.
Соттық түсіндірменің ерекше түрі болып Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Пленумының нормативтік қаулылары табылады. Сот талқылауын жүзеге асыру Қазақстан Рес¬публикасы Жоғарғы Сотының құзыретінде [1, 17б.].
Қылмыстық заң сонымен қатар тиісті органдарға және лауазымды адамдарға іс-әрекетінде қылмыс белгісі бар кінәлі адамды қылмыстық жауапқа тарту немесе көрсетілген негізге сүйеніп, оларды қылмыстық жауаптылықтан және жазадан босатуды міндеттейді. Сонымен қылмыстық құқықтық норма бір мезгілде тыйым салушы және міндеттеуші нормалар болып табылады. Бұл нормалардың тағы да сақтандырушылық және тәрбиелік мәні бар.
Қылмыстық құқықтық норманың сақтандырушылық функциясы – істелген іс-әрекеті үшін тиісті баптардың санкциясында көрсетілген жазаны кінәлі адамға тағайындау мүмкіндігі арқылы өз көрінісін табады, осы арқылы барлық азаматтарды қылмыс істеуден күні бұрын сақтандыру арқылы тәрбиелік ықпал ету шарасы жүзеге асырылады. Қылмыстық-құқықтық норма, сонымен бірге кез келген азаматтарды заңды бұлжытпай орындауға тәрбиелеумен бірге, оларды қылмыс істегендермен ымырасыз күрес жүргізу рухына баулиды. Қылмыстық құқықтық норма қоғамдық қатынастарды қорғап қана қоймайды, ол сонымен бірге мұндай қатынастарды ретке келтіреді, өйткені қоғамдық қатынастарды қорғаудың өзі соны ретке келтіру арқылы жүзеге асырылады. Қылмыстық құқық белгілі бір қоғамдық мінез-құлық өрелерін белгілеумен бірге, осы өрелерді бұзушыларға қарсы қылмыстық құқықтық нормаларды қолдану арқылы өз міндеттерін жүзеге асырады. Қылмыстық құқықтық норма өзінің реттеушілік ықпалымен, кез келген азаматтарды қылмысты құбылысқа төзімсіз болуға, олармен ымырасыз күрес жүргізуге баулу арқылы іске асырады.
Сондай-ақ Республика Жоғарғы Соты Пленумының басшы қаулылары да құқық нормасы болып табылады. Мұндай қаулылар белгілі бір қылмыстық-құқылық норманың түпкі мәнін ашып көрсетеді, оларды түсіндіреді. Сондықтан да ондай қаулылардың Республиканың бүкіл аумағында міндетті күші болады. Сот прецеденті біздің Республикамызда құқық нормаса болып саналмайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1) «Қылмыстық құқық» (жалпы бөлім) Альбом үлгі. «Дәнекер» Алматы..., 2000ж. 369 б.
2) «Қ.Р. Қылмыстық құқығы (жалпы бөлім). А.Н.Ағыбаев. Алматы 1998ж.» «Жеті жарғы». 349 б.
3) Караев Т.Э. Повторность преступления. М., 1983. 229 б.
4) Оспанов Қ.И., Құқық негіздері. Алматы «Жеті жарғы» 2007, толықтырылған 2-басылымы. 304 б.
5) Қ.Р. Қылмыстық кодексі. Алматы «Юрист», 2010. 148 б.
6) Панько К.А. Вопросы общей теории рецидиви в советском уголовном праве. Воронеж, 1988. 404 б.
7) Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 1994 жылғы 27 мамырдағы «Соттардың рецидивті қылмыстар жөніндегі істерді қарау тәжірибесі туралы» нормативтік қаулысы. 244 б.
8) «Уголовное право Р.К.» г.ф. Паленов Алматы..., 1999ж. «Жеті жарғы». 184 б.
9) «Интересы трудящихся и уголовный закон» (проблемы объекта преступления) Алма – Ата ..., 1973ж. авт: Е.И. Қайыржанов 173 б.
10) І. Дагель П.С. Множественность преступлений. Владивосток, 1969. 448 б.
11) Красиков Ю.А. Множественность преступления (понятие, виды, наказуемость). М., 1988. 388 б.
12) Малков В.Л. Тиморшин Х.А. Множественность преступления: Учеб. Пособие. Уфа, 1995. 192 б.
13) Малков В.Л. Совокупность преступлений (вопросы квалификации и назначения наказания). Казань, 1974. 138 б.
14) Яковлев А.М. Борьба с рецидивной преступностью. М., 1964. 243 б.
15) Малков В.П. Множественность преступления и ее формы по советскому уголовному праву. Казань, 1982. 587 б.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
..............................................3
1 ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢНЫҢ МАҢЫЗЫ МЕН ТҮСІНІГІ
1.1 Қылмыстық заңның түсінігі
...........................................................................7
1.2 Қылмыстық заң нормалары туралы жалпы
сипаттама.................................9
2 ҚЫЛМЫСТЫҚ ... ... ... заңның кеңістіктегі күші
.........................................................14
2.2 Қылмыстық заңның мезгілдегі
күші........................................................... 17
2.3 Қылмыстық заңды
түсіндіру...................................................................
......20
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.....................................24
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
........................................................26
КІРІСПЕ
Қылмыстық заң — қылмыстық құқықтың негізгі қайнар ... Сот ... ... қаулысы құқықтың көзі болып табылмайды. Олардың тек нақты
қылмыстық істер бойынша ғана зандылық күші бар.
Сондай-ақ еліміздің ... ... ... ... және ... ... тұратын, отбасы мүшелері болып табылатын
адамдар да осындай иммунитетті пайдалана алады. Бірақ ... ... ... ... ... атқару кезінде қылмыс жасаған реттерде ... ... ... ... ... ... екілдіктердің
қызметтерінде өз иммунитеттерін пайдаланып, ... ... ... ... Заң осы ... ... ... жауаптылығы
дипломатиялық жолмен шешілетіңдігін белгілейді.
Соттық түсіндірменің ерекше түрі болып Қазақстан Республикасы Жоғарғы
Соты Пленумының нормативтік қаулылары табылады. Сот талқылауын ... ... ... ... Сотының құзыретінде [1, 17б.].
Қылмыстық заң сонымен қатар ... ... және ... адамдарға
іс-әрекетінде қылмыс белгісі бар кінәлі адамды ... ... ... ... негізге сүйеніп, оларды қылмыстық жауаптылықтан және
жазадан ... ... ... ... құқықтық норма бір мезгілде
тыйым салушы және міндеттеуші нормалар болып табылады. Бұл ... ... ... және тәрбиелік мәні бар.
Қылмыстық құқықтық норманың сақтандырушылық ...... ... үшін ... ... ... ... жазаны кінәлі адамға
тағайындау мүмкіндігі арқылы өз ... ... осы ... ... ... істеуден күні бұрын сақтандыру арқылы тәрбиелік ықпал
ету ... ... ... ... ... ... бірге кез
келген азаматтарды заңды бұлжытпай ... ... ... ... ... ... күрес жүргізу рухына баулиды. Қылмыстық
құқықтық норма қоғамдық қатынастарды қорғап қана қоймайды, ол ... ... ... ... келтіреді, өйткені қоғамдық ... өзі соны ... ... ... жүзеге асырылады. Қылмыстық құқық
белгілі бір қоғамдық ... ... ... бірге, осы өрелерді
бұзушыларға қарсы қылмыстық құқықтық нормаларды қолдану ... ... ... асырады. Қылмыстық құқықтық норма өзінің реттеушілік
ықпалымен, кез ... ... ... құбылысқа төзімсіз болуға,
олармен ымырасыз күрес жүргізуге баулу арқылы іске асырады.
Сондай-ақ Республика Жоғарғы Соты Пленумының басшы ... да ... ... ... Мұндай қаулылар белгілі бір қылмыстық-құқылық
норманың түпкі мәнін ашып көрсетеді, оларды түсіндіреді. Сондықтан да ондай
қаулылардың ... ... ... ... күші ... ... біздің Республикамызда құқық нормаса болып саналмайды. Ол
Ұлыбритания, Канада сияқты ... ғана ... ... ... ... Республикасының 1993 жылғы 13 қаңтардағы ... ... ... туралы» заңының 1-бабына сәйкес,
Республика аумағынын ... ... ... су, жер ... және ... ... ... сызық және осы сызық және осы сызық бойынша
өтетін беткі ... ... ... ... ... ... ... анықталады.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 52-бабында сот ... ... ... ... ... кодекстің Жалпы бөлімінің ережелеріне
сәйкес істелген ... үшін ... ... ... ... ... көрсетілген шектен шықпай тағайындайды деп ... ... сот ... ... ... мен ... қауіптілік
дәрежесін, айыпкердің жеке басының ерекшеліктерін, ... ... және ... мән-жайлар, сондай-ақ
тағайындалған жазаның сотталған ... ... және оның ... ... адамдардың тіршілік жағдайына ... ... ... Қылмыс істеген адамға оның түзелуіне немесе жаңа қылмыс ... ... және ... әділ жаза ... ... Мұның
өзі соттың жаза тағайындауында заң талаптарымен қоса өзінің құқықтық сана-
сезімін басшылыққа алатынын ... ... ... ... ... ... ... Ол сотқа тек қана қылмыстық құқықтық норманың
мазмұнын дұрыс түсінуге жөн сілтейді. Қылмыстық заң, ... ... ... ... адамдары, азаматтар, заңды тұлғалар үшін міндетті күші ... ... ... ... Оны ... да бір болмасын сылтау мен бұзуға
немесе ... жол ... ... заң ... ... норманы
білдірудің нысаны, ал оның нормасы оның мазмұнының көрінісі болып табылады
[2, 18-20б.].
Қылмыстық заңның ... ... бірі – ... сақтандыру болып
табылады. Қылмыстық құқық жалпы және арнаулы сақтандыру функцияларын жүзеге
асырады. Жалпы сақтандыру қылмыстық заң арқылы кез ... ... ... ... ... ... істеген адамдарға әділ жаза тағайындауды
белгілеу арқылы ... ... ... ... қылмыстық заң тыйым
салған әрекет немесе әрекетсіздіктерді істеген адамға ... ... ... тиісті ықпал ету шараларын қолдану ретімен іске
асырылады [2, 10 ... ... ... ... ... жүзеге асырылып жатқан
кең көлемдегі саяси, экономикалық және әлеуметтік шаралардың маңызы зор.
Экономикалық реформаны дұрыс жүргізу, нарықтық ... кең жол ... ... ... еңбекті дұрыс ұйымдастыру, оның өмір ... ... ... ... ... ... заман талабына сай
іске асыру мемлекеттің алға қойған осы саладағы міндеттерін жүзеге асыруына
кепілдік берді.
Жаңа Қылмыстық ... ... ... ... және ... орын ... ... өзгерістер еске алынған. Яғни, азаматтардың
жеке басы, ... ... мен ... ... ... ... кезекке қойылған. Қылмыстық-құқылық қорғау объектісінің қатарына
қоғамдық тәртіп пен ... және ... ... ... Республиканың
Конституциялық құрылысы мен аумақтық ... ... мен ... ... ... ... қол сұғушылықтан қорғау, бейбітшілік
пен адамзаттың қауіпсіздігін қорғауды қамтамасыз ету міндеттері енгізілген.
Яғни, қылмыстық құқықтың ... ... ... ... ... ... көрсетілген осы маңызды объектілерді қорғау, қылмыстылықпен
барынша пәрменді күрес ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін Қылмыстық кодекс қылмыстық
жауаптылықтың негізін белгілейді. ... ... ... ... ... ... адам осы заңда белгіленген негізде ғана ... Ол үшін ... заң жеке ... ... немесе мемлекет үшін
қандай қауіпті іс-әрекеттер қылмыс болып ... ... және ... ... ... жазалар мен өзге де қылмыстық-құқылық ықпал ету
шараларын ... Жаңа ... ... ... ... қарағанда
ізгілік принципі басшылыққа алына отырып, қоғамға онша қауіпті емес ... ... ... ... ... жаза ... (түзеу
жұмысы, шартты жаза, міндетті жұмыс, шын ... ... ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықтан босату)
қолдануға кең жол ... ... ... ... ... күресуге
пәрменді әрі тиімді жағдай туғызады [3, 10б.].
Курстық жұмыстың мақсаты, қылмыстық заңның түсінігі, мазмұны, түрлері
мен ... күші ... ... ашу. Ал осы ... жету ... міндеттерді шешу көзделеді.
Қылмыстық заңның міндеттері – ... және ... адам мен ... ... ... мен ... меншікті аумақтық тұтастықты, конститутциялық ... ... пен ... ... ... қылмыстық қол сұғушылықтан
қорғау және қылмыстың алдын алу ... ... ... ... ... үшін қылмыстық заңдар қылмыстық
жауаптылықтың негіздерін белгілейді. Жеке адамға, мемлекетке немесе ... ... ... ... ... табылатынын айқындайды. Қылмыс
істеген адамдарға қолданылуы ... және өзге де ... ету ... ... 3 міндетін атап көрсетуге болады: 1) қорғау; 2)
алдын-алу (профилактика); 3) тәрбиелік.
Қорғау – қылмыстық-құқықтық ... ... ... қылмыстық қол
сұғушылықтан қорғау міндеті. Ол үшін қылмыстық заң қылмыстық ... ... және оған ... ... мөлшерін анықтайды.
Алдын-алу (профилактика) міндеті қылмыстың алдын алу, оны болдырмаудың
жолдарын қарастыру немесе қылмыс жасаған тұлғаның қайта ... ... алу. Бұл ... әр ... ... шаралар қолдану арқылы
іске асырылады.
Тәрбиелік міндетті қылмыстық құқықтың барлық институттары мен ... ... ... ... мәжбүрлі қажеттілік т.б.) [4, 171б.].
Курстық жұмыстың құрылымы: кіріспе, екі тарау, қорытынды ... ... ... ... ... ... ... МЕН ТҮСІНІГІ
1. Қылмыстық заңның түсінігі
Қылмыстық құқықтың негізгі бөлімдерінің бірі — қылмыстық заң туралы
ілім болып ... заң ...... ... ... ... құқықтық акт. Қылмыстық заң қылмыстық ... мен ... ... ... ... ... ... және олар үшін жаза тағайындауды белгілейді. Қылмыстық заңның
міндеттері — бейбітшілікті және ... ... адам ... ... ... мен ... ... меншікті,
конституциялық құрылысты, қоғамдық тәртіп пен ... ... ... көрсетілген басқа да құндылықтарды қол ... ... ... ... алу болып табылады.
Қылмыстық заң жазалау қатерімен тыйым салу арқылы адамның жеке басына,
қоғамға, мемлекетке кінәлі түрде зиян ... ... зиян ... ... қылмысты әрекеттерді істеуге тыйым салады.
Қылмыстық заң — қылмыстық құқықтың негізгі қайнар көзі. Сот ... ... ... құқықтың көзі болып табылмайды. Олардың тек нақты
қылмыстық ... ... ғана ... күші бар.
Қылмыстық заңның ережелері міндетті болып ... ... ... ... ... ... сондай-ақ барлық азаматтардың міндеті.
Қазақстан Республикасындағы қылмыстылықпен күрес қылмыстық құқық
нормаларына сәйкес ... ... ... ... ... үкім ... қылмыстық жазаның орындалуы Қылмыстық -атқару ... заң ... бір ... ... ... ... ... білдіретін өзіндік нысаны бар құрылымға ие. Қылмыстық
көдекстін Жалпы және ... ... ... ... Әр бап ... нөмірленген бір немесе бірнеше ... ... және ... мен сипатына және жазалау түріне ... әр ... ... ... іс ... ... тек баптың өзін ғана емес, сонымен қатар
оның бөліктерін де ескеру қажет.
Қылмыстық құқықтық норманың сақтандырушылық функциясы – ... ... үшін ... ... ... ... ... кінәлі адамға
тағайындау мүмкіндігі арқылы өз көрінісін табады, осы ... ... ... ... күні ... ... ... тәрбиелік ықпал
ету шарасы жүзеге асырылады. Қылмыстық-құқықтық норма, сонымен бірге кез
келген азаматтарды заңды ... ... ... ... ... істегендермен ымырасыз күрес жүргізу рухына баулиды. ... ... ... ... ... қана ... ол сонымен бірге
мұндай қатынастарды ретке ... ... ... ... өзі соны ретке келтіру арқылы жүзеге ... ... ... бір ... ... ... белгілеумен бірге, осы өрелерді
бұзушыларға қарсы қылмыстық құқықтық ... ... ... ... жүзеге асырады. Қылмыстық құқықтық норма өзінің реттеушілік
ықпалымен, кез ... ... ... ... төзімсіз болуға,
олармен ымырасыз күрес жүргізуге баулу арқылы іске асырады.
Сондай-ақ Республика Жоғарғы Соты Пленумының басшы ... да ... ... табылады. Мұндай қаулылар белгілі бір қылмыстық-құқылық
норманың түпкі мәнін ашып көрсетеді, ... ... ... да ... ... ... ... міндетті күші болады. Сот
прецеденті біздің Республикамызда құқық нормасы ... ... ... ... ... ... ғана құқық нормасы болып табылады.
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 52-бабында сот айыпты деп
танылған адамға жазаны ... ... ... бөлімінің ережелеріне
сәйкес істелген қылмысы үшін жауаптылық қаралған ... ... ... ... ... ... тағайындайды деп белгіленген. Жаза
тағайындағанда сот істелген ... ... мен ... ... ... жеке басының ерекшеліктерін, мінез-құлқын,
жауаптылықты ... және ... ... сондай-ақ
тағайындалған жазаның сотталған адамның түзелуіне және оның ... ... ... ... ... ... толық есепке
алады. Қылмыс істеген адамға оның түзелуіне немесе жаңа қылмыс істеуден
сақтандыруына қажетті және ... әділ жаза ... ... ... ... жаза тағайындауында заң талаптарымен қоса өзінің құқықтық сана-
сезімін басшылыққа алатынын көрсетеді. ... ... ... құқық
нормасы болып табылмайды. Ол сотқа тек қана қылмыстық құқықтық норманың
мазмұнын дұрыс түсінуге жөн ... ... заң, ... ... сияқты
барлық лауазым адамдары, азаматтар, заңды тұлғалар үшін ... күші ... ... ... ... Оны қандай да бір болмасын ... ... ... жол берілмейді. Қылмыстық заң қылмыстық құқықтық норманы
білдірудің нысаны, ал оның ... оның ... ... ... ... Республикасында қылмыспен күрес жүргізу қылмыстық құқық норма
ережесіне сәйкес жүзеге ... ... ... ... үкім бойынша
тағайындалған қылмыстық жазалардың орындалуы қылмыстық атқару ... ... ... жекелеген жазалардың орындалуы басқадай, арнайы
заңдылық актімен де белгіленуі мүмкін. Қазақстан Республикасының 1993 ... ... ... «Төтенше жағдайдың құқықтық режимі туралы» заңына
сәйкес «төтенше жағдай кезінде істелген қылмыс үшін сот ісін ... ... ... жол ... деп белгіленген. 1995 жылы 30
тамызда қабылданған Қазақстан Республикасының жаңа ... ... ... Республика Парламентінде қабылданады. ... ... ... 1-тармағына сәйкес заң шығару,
оның ішінде қылмыстық ... ... ... да ... ... ... ... Үкіметіне беріледі және тек қана
Мәжілісте ... ... ... ... жобаларын қарауға қабылдау
және қарау ... ... ... ... ... ... ... 54-бабының 1)-тармақшасына сәйкес заңдар
Парламент Палаталарының ... ... ... Мәжілісте, одан кейін
Сенатта өз ... ... ... ... Сенаты ұсынған заңға он бес жұмыс күні ішінде ... ... ... жария етеді не заңды немесе оның жекелеген баптарын
қайтадан талқылып, дауысқа салу үшін ... ... ... Президентінің қарсылығын туғызған заңдар немесе заң баптары
бойынша ол ... ... ... ... бір ай ... ... қайталап
талқылау мен дауысқа салуды өткізеді. Бұл мерзімнің сақталмауы Президент
қарсылығының ... ... ... әр Палата
депутаттарының жалпы санының үштен ... ... ... ... ... ... ... Президент жеті күн ішінде ... ... Егер ... ... ... заң ... немесе
Президент ұсынған редакцияда қабылданады деп есептелінеді. ... ... ... ... ... көзделген ретте
Республика Президенті заңдар шығарады, ал 61-баптың 2-тармағында көзделген
ретте Республиканың заң күші бар Жарлықтары ... ... ... ССР Қылмыстық кодексі 1959 жылы қабылданған еді. Жаңа Қылмыстық
кодекс 1997 жылы 16 ... ... ... ... ... ... заңдардың белгілі бір жүйеге келтірілген жиынтығы болып табылады.
Кодексте қылмыстық құқықтың жалпы ережелері мен ... ... ... қатынастарды реттейтін және қандай қоғамға қауіпті іс-әрекеттердің
қылмыс ... ... ... ... ... ... ... мүмкін жазалар белгіленеді [2, 18-21б].
2. Қылмыстық заң нормалары ... ... ... ... ... мынадай үш түрлі элементтен ... ... және ... ... ... негізінен жалпы бөлімге қатысты. Яғни, құқық
нормалары қолданатын гипотезаны, қылмыстық занда жалпы бөлім баптары іске
асырады. Мысалы, ... бір адам ... ... ... ... ... немесе абайсыздықпен жасаса және қылмыс жасаған ... ... ... ... ... жауаптылыққа тартылуы
мүмкін.
Ерекше бөлім нормаларында- баптар, диспозициядан және ... Осы ... ... ... ... ... ... Диспозиция —
нақты қылмыстық қол сұғушылықтың белгілеріне сипаттама ... ... ... ... ... жай, ... ... және
сілтемелі болып негізгі төрт түрге болінеді :
Жай диспозиция қылмыстық іс-әрекеттің атын ғана ... оның ... ашып ... Жай ... қылмысты іс-әрекеттің мазмұны
оның белгілерін ашып көрсетілмегеннің өзінде ... ... ... дағдайда қолданылады. Мысалы, ҚК-тің 125-бабындағы "Адамды ұрлау",
261-бабындағы ... ... ... ... әсер ... ... ... 389-бабындағы "Әскери мүлікті жоғалту". Сондай-ақ, 96-
баптағы «Адам өлтіру», 175-баптағы «Ұрлық».
Сипаттамалы диспозиция деп ... ... ... ... өзінде-ақ
нақты көрсететін диспозицияны айтамыз: ҚК-тің 175-бабындағы "Ұрлық", ... ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамын айқындайтын сипаттамалы диспозицияның
артықшылығында дау жоқ.
Сипаттамалы диспозицияға 166-бапта ... ... ... ... бола алады. Мұнда шпиондық жасау аталып қана қоймай, ... ... ... ... ... мәліметтерді шетелдік
мемлекетке, шетелдік ұйымға немесе олардың өкілдеріне ... сол ... беру ... ... ұрлау немесе сақтау, сондай-ақ шетелдік
барлаудың тапсырмасы бойынша өзге де ... ... ... қауіпсіздігі мен егемендігіне зиян келтіре отырып ... ... ... ... егер осы ... ... азамат немесе азаматтығы
жоқ адам жасаса» деп толық түсінікті ... бері ... ... бойынша бапта көрсетілген нақты қылмыс құрамын
анықтау үшін басқа зандарға немесе нормативтік ... ... ... ... ... мен ... ... жүгінеді. Бұлар
қылмыстык құқықтың баска салалармен тығыз байланысты ... ... ... ... ... ... басқа заңдармен не баска
актілермен де анықталады. Бланкеттік диспозицияның мысалы ретінде мынадай
баптардың ... ... ... ... "Еңбекті қорғау
ережелерін бұзу", ҚК-тің 284-бабы ... ... ... ... және ... ... ... экономикалық аймағы
туралы зандардың бұзылуы". Сондай-ақ, Қылмыстық кодекстің ... жол, әуе ... су ... ... мен ... ... ... бұзуы. Бұл қылмыс құрамын анықтау үшін ... осы ... ... мен ... ... реттейтін
тиісті нормативті актіні басшылыққа алу қажет. Егер осы сияқты бланкеттің
нормаларды Қылмыстық кодекстің өзінде тізіп ... ... ... ... ... тым ұлғайып, оны пайдаланудың өзі қиынға түсер еді.
Мысалы, ... ... ... ... жүргізу кезінде қауіпсіздік
ережелерін бұзудың (245-бап) өзі осы баптың ... ... ... ... ... мен ... ... жазуды талып етер еді.
Сондықтан да заң шығарушы ... ... ... диспозицияны
пайдаланудың тиімділігіне жол беріп отыр.
Сілтемелі диспозиция қылмыстың белгілерін ... ... ... басқа, тиісті бабына немесе оның бөлігіне сілтеме жасайды.
Мысалы, КК-тің 106-бабындағы "Ұрып соғу", ... ... ... ... ... болған орыннан кетіп қалу". Сондай-ақ,
Қылмыстық кодекстің 96-бабы, 2 – бөлігіндегі кісі өлтіруді ... Онда ... осы ... ... ... ... ... адам өлтірген адам жасаған адам өлтіру делінген. ... ... адам ... ... ... қатысы болатын құрамдарды қайталап
жатпас үшін, заң шығарушы сол ұғымдарға анықтама берілген баптарға тиісінше
сілтеме жасап отыр.
Санкция — ... ... ... белгіленген жазаның түрі мен мөлшерін
анықтайды. Қылмыстық занның баптарында санкцияның екі түрі қолданылады:
салыстырмалы-айқындалған ... және ... ... ... жазаның түрін және мөлшерін көрсетеді.
Оны екі негізгі түрге болуге болады: жазаның жоғарғы және ... ... ... ... мысалы: ҚК-тің 101-бабының бірінші бөлігі
"Абайсызда кісі өлтіру", ... ... ... ... ... және
т. б. баптар бола алады.
Тағайындалған жазаның ең төменгі мөлшері болып ... ең ... ... ... ... шегінің мөлшері егер жаза түрі ... ... ... — 6 ай, бас бостандығын шектеу болса — 1 ... — 1 ай, ...... Республикасы Зандарымен белгіленген
жиырма бес айлық есептік көрсеткіш болып белгіленеді. ... ... ... ... ... КК-тің 162-бабы
"Жалдамалылық", ... ... ... "Қорқытып алушылық", 241-бабы
"Жаппай тәртіпсіздіктер" сияқты баптарынын, санкцияларын жатқызуға болады.
Балама санкция Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінің тиісті баптарындағы
жазаның екі ... одан да көп ... тек ... ғана ... ... ... жан күйзелісі жағдайында болған адам өлтіру үшін
балама жаза болып, бас бостандығын шектеу, қамау немесе бас ... ... ... ... ... Атыс қаруын ұқыпсыз сақтау (ҚК-
тің 253-бабы) түзеу жұмыстарына немесе қамауға не бас бостандығынан айыруға
жазаланады. Қылмыстық заңның ... ... ... ... ... ... ... түрлерінің бекітілуі мұқият ойластырылған. Оларды
қылмыспен ... ... ... ... нормаларды қолданудын
нәтижелі болуына мүмкіндік туғызады [2, ... ... ... жекеленген нақты қылмыс түрлері ... және жаза ... ... ... Ерекше бөлімі бірнеше
тауарларға бөлінген. Әр тауарға бір объектінің маңыздылығына қарай тиісінше
орын берілген. ... ... заң ... ... ... белгілі
бір техникалық ережелерге негізделген өзіндік құрылымы бар. Қылмыстық-
құқылық нормалар ... ... үш ... ... бөлінеді:
І. Декларативті – яғни, ... ... ... ... нормалар (Қылмыстық кодекстің 2-бабы).
ІІ. Анықтаушы – ... ... ... ... мен ... ... беретін нормалар (Қылмыстық кодекстің 9-бабы –
қылмыс ... ...... ... ... құрамына және оған тағайындайтын
жазаға сипаттама беретін нормалар (мысалы, Қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық кодекстің
Жалпы бөлімінің бабы өзінің құрылысы жағынан Ерекше ... ... ... ... Жалпы бөлімнің бабы тек қана диспозициядан
құралса, ал Ерекше бөлімнің ... ... қоса ... да ... Кодекстің Ерекше бөлімінің баптары топтық және түрлік болып
екіге бөлінеді. Топтық баптар біртектес қылмыстардың ортақ және ... ... ... ... ... ... 366-бабында - әскери
қылмыстардың түсінігі берілген. 307-бапта лауазым адамының ... ... ... ... әр ... ... орналасқан, әр түрлі
қылмыс топтарын бір-бірінен жіктеуге мүмкіндік ... ... ... ... ... жекелеген қылмыстың белгілері және осы қылмысты
істегенде қандай жаза ... ... ... ... [2, 21-22б.].
Таблица № 1
Таблица №2
2 ҚЫЛМЫСТЫҚ ЗАҢНЫҢ КҮШІ
2.1 Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші
Қылмыстық заңның күші белгілі бір ... ... ... ... оның күші ... ... бір кеңістіктің анықталуы қатаң
мақсатты сипатқа ие. Бұның мәні біріншіден, Қылмыстық ... ... және ... ... негізгі міндеттерінің орындалуымен
байланысты; екіншіден, қылмыстық ... ... күші ... ... заң мен сот ... ... немесе қылмыстық
жауаптылық пен жазадан құтылмайтындық сияқты қылмыстық құқық қағидаттарынын
іске асырылу міндеттерімен анықталатындығында; үшіншіден, бұл ... әсер ... ... ... ... және ... ... Мұнда мемлекеттік шекара, сол ... ... ... ... құқықтың нормалары да елеулі
роль атқарады. Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші жөніндегі ... ... ... екі ... ... және ... қағидаттар жүзеге
асырылады.
ҚК-тің 6-бабына сәйкес Қазақстан ... ... ... адам ҚР ҚК ... ... жауаптылыққа тартылуға тиіс [5, 4 б].
Қазақстан Республикасының 1993 жылғы 13 қаңтардағы ... ... ... ... ... 1 -бабына сәйкес,
Республика аумағынын шегін құрғақ ... су, жер ... және ... шегін айқындайтын сызық және осы сызық бойынша өтетін беткі қабат
құрайды. ... ... ... ... ... ... Республикасының халықаралық келісімдерімен анықталады.
Мемлекеттік шекара былай белгіленеді:
құрғақ аумаққа — жер бедерінің сипатты нүктелері және сызықтары жатады;
су ...... ... ішкі ... ... аумақтық
теңіз жағалауындағы теңіз суларының кеңістігі жатады;
әуе кеңістігі аумағына — Қазақстан Республикасының құрлық және немесе
су аумағы үстіндегі ... ... ... тенізіндегі ішкі су аумақтарына жататын акватория Қазақстан
Республикасының халықаралық келісімдерімен анықталады.
Қылмыстық заң Республикамыздың ... ... және ... аймағында жасалған қылмыстарға қолданылады (ҚК-тің ... ...... ... ... ... (200 м және одан да ... және
үстінгі кеңістігі болып табылады.
Қойнау (жер қойнауы) — ... және ... да ... үшін ... ... және су аумағындағы кеңістік —
табиғи ортаның бір бөлігі (жер қойнауының астынғы және үстінгі ... ... ... ... үшінші бөлігіне сәйкес Қазақстан Республикасының
портына тіркелген, ... ... ... тыс ашық су немесе әуе
кеңістігінде жүрген кемеде қылмыс жасаған ... егер ... ... ... ... ... КР ҚК бойынша
қылмыстық жауапқа тартылады. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... адам да оның қай жерде болуына қарамастан ҚР
ҚК бойынша қылмыстық жауапқа тартылады.
Дипломатиялық өкілдермен және ... ... өзге ... ... ... сәттен бастап қылмыстық заң, аумақтық
қағидаттарға сүйеніп және соған ... іске ... ... ... ... ... шет мемлекеттердің дипломатиялық
өкілдерінің және иммуниттеті пайдаланатын өзге де ... ... ... ... осы адамдар Қазақстан Республикасының аумағында
қылмыс жасаған ... ... ... ... ... ... [5, ... мемлекеттердің дипломатиялық өкілдері мен қызметкерлеріне берілген
құқықтар мен артықшылықтардың жиынтығы— ... ... ... ... ... реттейтін халықаралық құқықтың
нормалары 1961 жылғы дипломатиялық қатынастар туралы Вена ... ... ... ... ...... ... тұрғын-
жайларына қол сұғылмаушылықты белгілейді. Дипломатиялық өкілдердің
келісімінсіз олардың тұрғын-жайларына ... ... ... ... мемлекеттін Қазақстан Республикасы аумағында дипломатиялық иммунитетов
ие болған дипломатиялық өкілдері жеке басына қол сұғылмаушылықты ... яғни ... ... қамауға немесе ұстауға, оны сот тәртібімен
қылмыстық жауаптылыққа тартуға болмайды.
Дипломатиялық және консулдар өкілдіктері туралы ережеге сәйкес ... қол ... ... ... ... ... өкіл және
дипломатиялық өкілдіктің басқа да мүшелері: кеңесшілер, сауда өкілі және
оның орынбасары, ... ... ... ... және ... ... ... және үшінші хатшылар, архивариус-хатшылар
пайдаланады. Жеке ... қол ... және ... жауаптылық
иммунитеті құқығын олардың ... ... ... ... ... ... танылмайтын отбасы мүшелері де пайдаланады.
Осы негіздерге сәйкес, сондай-ақ еліміздің азаматы болып танылмайтын
әкімшілік-техникалық қызметшілер және олармен ... ... ... ... ... да осындай иммунитетті пайдалана алады. ... ... тек ... барысындағы міндетті атқару кезінде ... ... ғана ... ... ... ... ... дипломатиялық
екілдіктердің қызметтерінде өз иммунитеттерін пайдаланып, заңсыз әрекеттер
жасасын дегенді білдірмейді. Заң осы ... ... ... ... ... ... белгілейді [1, 12б.].
ҚР Президентінің 1995 ж. 19 маусымдағы "Қазақстан Республикасындағы шет
ел азаматтарының құқықтық жағдайлары ... з. к. б. ... ... ... адамдар белгілі бір уақыт ішінде Қазақстан Республикасы
аумағынан кетіріледі.
ҚК-тін 6-бабынын ... ... ... ... ... басталған немесе жалғастырылған не аяқталған ... ... ... ... ... деп ... ... шпионаждық
әрекеттің жасалған орны ҚК-тін 166-бабында қарастырылған ... ... да ... орын болып есептеледі; мемлекеттік құпияны
құрайтын мәлімет Қазақстан аумағында ұрланып, басқа ... ... да, ... адам ... ... Қазақстан Республикасының
Қылмыстық кодексі бойынша тартылады.
Егер қылмыс ... ... ... ... ... ... ... жерде жүзеге асырылып, біздің елімізде аяқталса, ... ... ... ... деп танылады. Осы секілді
қылмысқа қатысу, ... ... ... ... ... азғырушылық
әрекеттері үшін де жауаптылық дәл осындай тәртіппен белгіленеді.
Қылмыстық заңның кеңістіктегі күші аумақтық қағидаттармен ғана шектеліп
қоймайды. Ол Қазақстан Республикасының шегінен тыс ... ... ... ... ... азаматтық қағидаттармен де толықтырылады.
Қазақстан Республикасының 1991 жылғы 20 ... ... ... ... Заңы ... ... Заң күшіне енгізілген күнге дейін Қазақстан Республикасында
тұрақты тұратын:
осы ... ... ... ... ... алған адамдар
Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылады". Осы заңның 6-бабына
сәйкес "Қазақстан Республикасы территориясындағы және оның ... ... ... құқықтар мен бостандықтарды пайдаланады, сондай-ақ Қазақстан
Республикасының Конституциясында, ... мен ... ... ... ... атқарады, бұған олардың Қазақстан
Республикасының шарттары мен мемлекетаралық шарттарында ... ... ... Заңның Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерде қылмыс
жасаған адамдарға қатысты қолданылуы ... ... ... Республикасының шегінен тыс жерлерде қылмыс жасаған Қазақстан
Республикасының азаматтары, егер олар ... ... ол ... ... ... деп ... егер бұл адамдар басқа мемлекетте
сотталмаған болса, осы ... ... ... ... тартылады. Аталған
адамдарды соттау кезінде жазаны аумағьжда қылмыс жасаған ... ... ... ... шегінен асыруға болмайды. Азаматтығы
жоқ адамдар да осындай негіздерде жауапты болады.
Басқа мемлекеттің аумағында ... ... ... ... ... де ... ... егер Қазақстан Республикасынын
халықаралық шартында өзгеше көзделмесе немесе ... ... ... ... ... ... ... қатысты болмаса, бұл
адамның Қазақстан Республикасы аумағында жасаған қылмысы үшін қылмыстық
жауаптылығы туралы ... шешу үшін ... мәні ... ... одан тыс ... орналасқан әскери
бөлімдерінің әскери қызметшілері шет мемлекеттің аумағында ... ... егер ... ... ... шартында өзгеше
көзделмесе, осы ... ... ... ... ... Республикасының шегінен тыс ... ... ... қылмысы Қазақстан Республикасынңың мүдделеріне қарсы
бағытталған жағдайларда және ... ... ... ... жағдайларда, егер олар басқа мемлекетте сотталмаған болса және
Қазақстан Республикасының аумағында қылмыстық жауапқа тартылса, осы ... ... ... ... ... [2, 25-28 ... Қылмыстық заңның мезгілдегі күші
Қылмыстық кодекстің 8-бабымен қылмыс жасаған ... ... ... реттелген. Осы бапқа сәйкес басқа мемлекеттің аумағында ... ... ... ... егер ... ... белгіленбесе, сол мемлекетке ұстап беруге болмайды [5, 4б.].
Қазақстан Республикасының шегінен тыс ... ... ... ... ... ... ... шетелдіктер мен азаматтығы жоқ
адамдар Қазақстан Республикасының халықаралық шартына ... ... ... ... ... өтеу үшін шет мемлекетке ұстап берілуі мүмкін.
ТМД бойынша қылмыс жасаған адамды ұстап беру немесе қылмыстық қудалауды
жүргізу 1993 жылғы 22 ... ... ... және қылмыстық істер
бойынша құқықтық көмек ... және ... ... туралы Минск
Конвенциясымен реттеледі. Осы Конвенцияның 56-бабына сәйкес, қылмыстық
жауаптылыққа тарту немесе ... ... іске ... үшін Конвенцияға
катысушы мемлекеттер өзара сұрау салулар бойынша бір-біріне өздерінің
аумағындағы қылмыс жасаған ... ... ... ... ... ... беру ... салған және сұрау салынған жақтын заны ... ... және 1 ... кем емес ... бас ... айыру
жазасы немесе қылмыстық жауаптылыққа тартылған жағдайда неғұрлым ауыр жаза
көзделген әрекеттер жасалғанда ... ... ... ... ... іске асырумен байланысты болса — бас
бостандығынан айыруға соттау 6 ... кем ... ... немесе ауыр жаза
көзделуі қажет.
Егер қылмыскер сұрау салынған (сұрату жасалынған) елдің азаматы болып
табылса ұстап ... бас ... Бұл ... ... ... ... қатысушы елдер сұрау салған жақтың аумағында қылмыс
жасаған өз ... ... ... оз ... ... ... [6, 49б.].
1994 жылғы 12 шілдеде Қазақстан Республикасынын ... ... ... мен ... арасындағы кылмыстык жауаптылыққа тарту
немесе үкімді орындауды іске асыру үшін қылмыс жасаған ... ... ... ... ... Осы ... бойынша егер келісуші екі жақтыңда
заңнамасында ... ... ... ... деп ... келісім
бойынша адамды ұстап беру жүргізіледі.
Сұрау салынған жақтың келісуінсіз ұстап берілген адамды ұстап ... ... ... ... үшін қылмыстық жауаптылыққа немесе жазаға
тартуға болмайды. Ұстап беру мәселелерінің шешілу барысы ... ... ... ... ... беру ... ... алған сәттен бастап 15
күннін ішінде берілуге тиіс. Ұстап беру ... ... ... ... мекеменін атауы женіндегі мәліметтер, сұрау салушы келісуші
жақтың әрекеттің қылмысқа жататындығьм ... ... ... жеке ... ... ... ... материалдық
залалдың мөлшері қамтылуы қажет [7, 32б.].
Қылмыстық заңның мезгілдегі күші Қылмыстық кодекстің 4 және ... ... ... әрекеттің қылмыстылығы мен жазаланушылығының ... ... ... ... ... заңмен белгіленетіндігі
көрсетілген.
Осы ережелерді ... ала ... ... ... ... ... ... ғана қылмыстылығын және жазаланатынын анықтауға болады.
Іске асырылудағы, күшіндегі заң деп ... ... ... ... ... ... өз ... жоғалтпаған заң танылады.
Республиканың заң және езге де ... ... ... ... ... күшіне енгізу және жариялау тәртібі арнаулы ... ... пен оның ... ... реттеледі. Мұндай арнаулы
заң Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 24 наурыздағы ... ... ... Заңы болып табылады.
Қылмыстық заңды жариялау және күшіне енгізу ... ... егер ... ... ену ... сол заңның өзінде белгіленсе, онда
заң сол мерзімде көрсетілген күннен бастап ... ... ... ... ... бастап) занды күшіне енген болып саналады;
ә) егер занда оның күшіне ену ... ... ол ... ... ... ... "Егемен Қазақстан" және
"Казахстанская правда", "Заң", Юридическая газета", ... ... ... ... он күн ... соң Республиканың барлық аумағында
занды күшіне енеді.
Мерзімдерді есептеудің жалпы ... ... ... мерзімнің
соңғы тәулігі етісімен заң күшіне енгең болып саналады.
Қылмыстық занды дәлме-дәл, дұрыс қолдану үшін қылмыстың жасалу ... ... зор [8, ... 4-бабына сәйкес қоғамдық кауіпті іс-әрекет (әрекетсіздік)
жасалған ... ... ... уақытына қарамастан қылмыс жасалған
уақыт деп танылады.
Бұл норма материалдық сондай-ақ ... ... ... жасалу
уақытын анықтайтын біріңғай ережені бекітеді.
Қылмыстық заң мынадай әр түрлі негіздерге байланысты езінің ... ... ... ... сол ... басқа жаңа зан, алмастыруына байланысты;
ә) занда көрсетілген мерзімнің өтуіне я ... ... ... ... ... зан белгілі бір мерзімге немесе ерекше
мән жайларға қатысты шығарылса, онда ол ... ... ... ... мән-жайлардың жойылуымен өзінің күшін жоюы не ... ... ... ... кері ... ... яғни жаңадан
қабылданған қылмыстық заңнын күшінің ол занды күшіне енгенге дейінгі болған
әрекеттерге қолданыла беруіне мүмкіндік береді.
ҚК-тің ... ... ... ... әрекеттің қылмыстылығын
немесе жазаланушылығын жоятын, жауаптылықты немесе ... ... ... ... ... ... өзге де жолмен жеңілдететін заңнын
кері күші ... яғни ... заң ... ... ... ... әрекет
жасаған адамдарға оның ішінде жазасын өтеп жүрген немесе ... ... бар ... ... ... заң мына жағдайларда әр кезде де кері күшке ие:
1) әрекеттің қылмыстылығын немесе жазаланушылығын жойғанда;
2) жауаптылықты немесе жазаны жеңілдеткенде;
3) ... ... ... ... өзге де ... ... ... немесе жазаланушылығын жоятын заң болып
әрекеттің қылмыс қатарынан ... ... ... ... ... ... осы әрекет үшін оның жазаланушылығын жоятын зан танылады.
Жана заңның, ескі ... ... ... ... ... анықтау мәселесі екі ... да ... ... ... ... ... ... түспеген диспозицияда егер жаңа заң:
жазаның бір түрін басқа түрімен — ... ... ... ... бас
бостаңдығынан айыруды түзеу жұмыстарына ауыстырса);
жазанын бұрын көзделген бір ... ... ... бас ... жаңа заңның санкциясында басқа да неғұрлым жеңілірек ... ... бас ... ... ... ... жұмыстары немесе
айыппұл);
көзделген жаза мерзімінің ең жоғарғы жазалау шегін азайтса (мысалы, ... 7 ... ... ... бас ... ... 2 ... 5 жылға
дейінгі мерзімге бас бостандығынан айырумен ауыстырса);
сондай жазаның ең төменгг жазалау шегін ... ... 2 ... 5 ... ... бас бостандығынан айыруды, 1 жылдан 5 жылға ... бас ... ... ... ... ... қосымша жазаны алып тастаса;
негізгі жазаны өзгерту мүмкін емес болған жағдайда қосымша жазаның түрін
және мерзімін жеңілдетсе;
жаңа зан ... ... ... ... салыстырғанда бір мезгілде
күшейтсе және жеңілдетсе, онда ... ... үшін ... ... ... мүмкін.
Бұл орайда алдыңғы занда белгіленген жазаның ең жоғарғы шегінен,
тағайындалған жазаның шегі жоғары ... ... ... кері күші ... және ... өтеп ... ... қатаң норма бойынша жазасын өтеген бірақ ... бар ... жаңа ... зан адам сол үшін ... өтеп ... әрекеттің
жазаланатындығын жеңілдетсе, тағайындалған жаза ... ... зан ... шегінде қысқартылуға тиіс (ҚК-тің 5-бабының
екінші бөлігі).
ҚК-тің 5-бабының үшінші бөлігіне сәйкес, мына жағдайда ... ... күші ... егер ол ... ... ... ... белгілесе;
2) егер ол жауаптылықты немесе жазаны күшейтсе;
3) егер ол ... ... ... ... өзге де ... ... [2, ... Қылмыстық заңды түсіндіру
Қылмыстық заңды түсіндіру деп, сол занды ... ... үшін ... заң ... ... ... ашып көрсетуді айтамыз.
Түсіндірудің қажеттілігі тек кейбір заң мәтіндерінің анық еместігіне
және толық еместігіне ... ... ... ашып ... ... ... қатар оны пайдалануда басқа зандардан ажыратып, жігін ашып,
бөліп ... ... ... ... ... дұрыс түсінуге, ... ... ... ... ... түсіндіру әр түрлі негіздерге байланысты бірнеше
түрлерге бөлінеді. Яғни ол:
а) субъектісіне байланысты, яғни кім ... ... ... ... ... ... ресми);
* соттық;
* дектриналдық (ғылыми);
ә) көлеміне байланысты, яғни қылмыстық занның күші ... ... ... ... ... ... (кең ... шектелген (тар көлемдегі);
б) әдістеріне байланысты, яғни қалай түсіндірілетіндігіне байланысты:
* грамматикалық (филологиялык);
* жүйелі;
* тарихи болып бөлінеді
Аутентикалық түсіндіру — бұл заң ... ... ... ... беруі. Аутентикалық түсіндірудің заңдылық күші бар және ол
жалпыға бірдей.
Легальды ресми түсіндіру — заң ... ... ... ... ... ... ... органның заңға түсініктеме беруі. Қазақстан
Республикасының Конституциясының 72-бабының 1-тармағының 4) ... ... ... ... ... ... ресми түсініктеме береді [8, 35б.].
Соттық түсіндірме деп — соттың нақты бір ... істі ... ... ... Сот ... ... күші бар. Ол
үкімнің занды күшіне енуінен кейін сол іс бойынша міндетті болады.
Соттық ... ... түрі ... ... ... Жоғарғы
Соты Пленумының нормативтік қаулылары табылады. Сот талқылауын жүзеге асыру
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... мысалы, Республика Жоғарғы Соты Пленумының 1993 жьшы 23
сәуірдегі "Әйел зорлағаны үшін ... ... ... қолдану тәжірибесі туралы" Қаулысы бола алады.
Доктриналдық ғылыми түсіндіру — ғылыми ... ... ... ... және ... қорғау қызметкерлерінің, оқулықтарда,
монографияларда, ғылыми-тәжірибелік мақалаларда, ... ... ... ... ... түсініктеме беруі.
Дәлме-дәл түсіндіру деп заңның өз мәтіні мен заң ... ... және ... оның ... ... тура ... түсіндіруді
айтамыз.
Таралған (кең көлемдегі) түсіндіру — заңға дәлме-дәл түсіндіруден гөрі
кең мағына беретін және осы заң ... кең ... ... ... ... болып табылады.
Шектелген (тар кәлемдегі) түсіндіру — заңға өз мәтініндегі ... гөрі тар ... ... және заң ... тар шеңберде
қолданылуын сипаттайтын түсіндіру. Мысалы, тар көлемдегі түсіндірме,
Қазақстаң Республикасы ... Соты ... 1994 ... 23 ... ... мен ... қарсы әрекеттер үшін жауапкершілікті
реттейтін зандарды соттардың қолдануытуралы" Қаулысыңда, "кісі өлтіруге
оқталу қасақана ниеттен ... деп ... ... түсіндіру — заңның мазмұнына грамматикалық
анализ жасаумен қатар этимологиялық және ... ... ... ... ... ... жекелеген терминдердің, сөздердің және
анықтамалардың мәні мен мағынасын ашып көрсетуден тұрады.
Заңда қолданылатын терминдердің, ... ... ... ... өзінде де берілуі мүмкін. Мысалы, "лауазымды тұлғалардың"
түсінігі ... ... ... ашылып көрсетілген.
Заңда қолданылатын сөздердің, ұғымдардың, терминдердің мағынасы мен
түсініктері Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты ... ... да ... ... ... ... Сот ... тиісті
Қаулыларына жүгініп тұру қажет [7, 44б.].
Жүйелі түсіндіру — қылмыстық заңның мазмұнын, оның ... ... ... ... ... ... және ... жағынан ұқсас
зандармен салыстыра отырып, ажыратуды белгілейді. Яғни, жүйелі түсіндіру
осы жолдармен заңның ... аша ... ... ... ... ... ... шегінен шығып денсаулыққа ауыр зиян келтірудегі
қылмыстық жауаптылықтың негіздерін ... ... осы ... ... ҚК-тің
басқа баптарымен, яғни 66, 103-баптарымен міндетті түрде салыстыру қажет[5,
36-38б.].
Тарихи түсіндіру — қылмыстық занды қабылдауға негіз болғтан әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... ... ... ... заң жобасының
тарихын және занның шығарылу себептерін анықтай отырып түсіндіруден тұрады.
Қылмыстық занды түсіндірудің барлық әдістері ... ... ... ... ... келе, қылмыстық құқық нормаларынан құралған норма –
тивті актілердің жүйесі қылмыстық заң деп ... заң ... ... ... мен принциптерін
бекітетін, қоғамға қауіпті әрекеттердің қайсысы қылмыс болып табылатынды –
ғын және ... ... үшін ... ... қарастырылатынын анықтайтын,
сонымен бірге қандай жағдайларда қылмыстық жауаптылықтан немесе жазадан ... ... ... ... ... нормалардан құралған мемлекеттік
биліктің өкілетті органы ... ... акт. ... ... ... ... қылмыстық заңдардың жиынтығы болып табылады.
Қылмыстық ... тек қана осы ... ... ... ... ... ... қылмыстық заң тек қана қылмыстық құқық
саласына ... және ... ... ... бір ... қайнар көзі болып
табылады. Қылмыстық заңның міндеттері қылмыстық құқықтың міндеттері сияқты
өз дамуының түрлі сатыларында қоғам мен мемлекет алдында ... ... ... ... ... ... Бұл ... көбінесе
қылмыстылықтың жағдайы мен деңгейіне, елдегі заңдылық пен ... ... ... ... ... заң жаза мен қорқыту арқылы белгілі бір ... ... тиім ... ... ... ол ... органдар мен
лауазымды адамдарға жасаған әрекетте қылмыс құрамының белгілері бар болған
жағдайда кінәлілерді қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... ... қылмыстық жауаптылықтан босатуға, заңды негіздер болған
жағдайда, оларды қылмыстық жауаптылықтан немесе жазадан босату ... ... ... немесе кеңістік бойынша әрекет ету барысында барлық
субъектілерге ... ... ... Сонымен, қоғамға қауіпті іс-әрекетті
жүзеге асыру уақыт зардаптың басталған уақытына қарамастан ... ... деп ... ... ... ... ... жүргізу
қылмыстық құқық норма ережелерімен сәйкес жүзеге ... ... ... ... ... талабына сай жетілдіріп, оны дұрыс
қолданудағы маңызы ерекше түсіндірудің ресми ... күші ... ... ... ... ... заң болып табылады.
Қылмыстық заң белгілі бір техникалық ережелерге негізделген ... ... ... ... нысаны бар құрылымға ие. Қылмыстық
көдекстін Жалпы және Ерекше бөлімдері ... ... Әр бап ... нөмірленген бір немесе бірнеше бөліктерден тұрады және бөліктер
мазмұны мен ... және ... ... ... әр ... ... ... іс жүргізу құжаттарында тек баптың өзін ғана емес, ... ... ... де ескеру қажет.
Нақты іс бойынша КСРО Жоғарғы ... ... ... ... ... былай деп атап көрсетті: "Қылмысты ... ... ... ... бас ... — басталған қылмыстан әрқилы себептермен толықтай ... ... сөз. Бұл ... осы ... ... адамның оны ақырына дейін
жеткізуіе нақты мүмкіндігі барлығын ... және ол ... ... жоқ ... да ... ... ... Қылмыс жасауға оқталған
адамның қылмысты ақырына дейін жеткізуден бас ... бел ... өз ... бас ... үшін маңызы жоқ".
Қылмыстық заңның кері күші сотталған және жазасын өтеп жүрген ... ... ... ... жазасын өтеген бірақ соттылығы бар ... ... ... заңнамасы 1997 жылы 16 шілдеде
қабылданып, 1998 жылы 1 қаңтарда заңды күшіне енген.
Егер жаңа ... заң адам сол үшін ... өтеп ... ... жеңілдетсе, тағайындалған жаза жаңадан шығарылған
қылмыстық заң ... ... ... тиіс (ҚК-тің 5-бабының
екінші бөлігі).
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1) «Қылмыстық құқық» (жалпы ... ... ... «Дәнекер» Алматы...,
2000ж. 369 б.
2) «Қ.Р. Қылмыстық құқығы ... ... ... ... ... «Жеті
жарғы». 349 б.
3) Караев Т.Э. Повторность преступления. М., 1983. 229 б.
4) Оспанов Қ.И., Құқық негіздері. ... ... ... 2007, ... 2-
басылымы. 304 б.
5) Қ.Р. Қылмыстық кодексі. Алматы «Юрист», 2010. 148 б.
6) Панько К.А. Вопросы общей теории рецидиви в ... ... ... 1988. 404 ... ... Республикасы Жоғарғы Сотының 1994 ... 27 ... ... ... ... ... ... тәжірибесі туралы»
нормативтік қаулысы. 244 б.
8) «Уголовное право Р.К.» г.ф. Паленов Алматы..., 1999ж. «Жеті жарғы». ... ... ... и ... ... (проблемы объекта преступления)
Алма – Ата ..., 1973ж. авт: Е.И. Қайыржанов 173 б.
10) І. Дагель П.С. Множественность ... ... 1969. 448 ... ... Ю.А. ... преступления (понятие, виды,
наказуемость). М., 1988. 388 ... ... В.Л. ... Х.А. ... преступления: Учеб. Пособие.
Уфа, 1995. 192 б.
13) Малков В.Л. Совокупность преступлений ... ... ... наказания). Казань, 1974. 138 б.
14) Яковлев А.М. Борьба с рецидивной преступностью. М., 1964. 243 б.
15) ... В.П. ... ... и ее ... по советскому
уголовному праву. Казань, 1982. 587 б.
-----------------------
Доктриналық (ғылыми)
Кең көлемдегі
Тар көлемдегі
тарихи
жүйелі
соттық
Легалды (ресми)
Дәлме-дәл
граматикалық
аутентикалық
Көлеміне қарай
Әдісіне қарай
Субъектісі бойынша
Қылмыстық заңды түсіндірудің түрлері
сілтемелі
бланкеттік
сипаттамалы
жай
Қазақстан ... ... ... ... бөлімінің баптарының
диспозийияларының түрлері
Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің Ерекше бөлімі баптарының
санкция түрлері
Салыстырмалы айқындалған
Жазаның төменгі және жоғарғы шегі ... ... ... ... он бес
жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру»)
Балама
Жазаның ең жоғарғы шегі ғана көрсетіледі (мысалы, «бес ... ... ... бас ... айыру»)
Жазаның екі немесе одан да көп түрін көрсетеді

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық заңның кері күшін ескіру мерзімінің өтуіне байланысты қолдану28 бет
Қылмыстық заңның кері күшінің ұғымы50 бет
Жаза және оның мақсаты туралы10 бет
Заңды күшіне енбеген сот үкімдері мен шешімдерін қайта қарау институты92 бет
Прокурорлық айыптаушылық12 бет
Қылмыс пен жаза98 бет
Қылмыстық заң бойынша қолданатын шаралар18 бет
Қылмыстық заң: жүйесі, құрылымы23 бет
Қылмыстық заңның уақытта және кеңістікте қолданылуы27 бет
Қылмыстық заңның қолдануы25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь