Бағалы қағаздардың түрлері, қызметі және мәні

КІРІСПЕ
1 БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫ
1.1. Бағалы қағаздардың экономикалық мәні
1.2. Құнды қағаздардың экономикадағы қызметтері
2 БӨЛІМ. БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАРДЫҢ МӘНІ, ҚЫЗМЕТІ ЖӘНЕ САЛАЛАРЫ.
2.1. Бағалы қағаздардың қызметтері
2.2. Құнды қағаздар және олардың түрлері

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Құнды қағаздар орта ғасырлардан бері қарай қолданыла бастады. Сол кезеңде ұлы географиялық жаңалықтардың ашылуымен байланысты сауданың аясы кеңіді, ал осы мүмкіндіктерді пайдаланып қалғысы келген кәсіпкерлердің ірі капитал сомасына деген қажеттілігі туды. Оның үстіне теңізден шалғай рынок пен шикізат кезін игерумен байланысты орын алатын шығындарды жекелеген адамдар көтере алмайтын да еді. Нәтижесінде ағылшын, голландық компаниялары акционерлік қоғамы Ост-Индия, Грудзон бүғазы компанияларымен сауда жасаумен байланысты дүниеге келді. Міне осылар құндықағаздарды бірінші шығарған ірі компаниялар болды. Олардың акциялары күні бүгінге дейін Лондон мен Торонто биржаларында сатылуда. XVI—XVII ғғ. Англиядағы акционерлік компаниялар капиталды көп қажет ететін көмір өндірісін қаржыландыру үшін де ұйымдасқан болатын.
ХІХ ғасырдың 60-жылдары тағы да бір маңызды оқиға болды. Германияда ауыр өнеркәсіпті дамытуға шығарылған құндықағаздармен делдалдық операцияларды жүргізуді универсалды инвестициялық банктер өз қолдарына алды.
Ресейге брокерлік бизнес осы Гермаииядан келді (аз мөлшерде Франциядан) "Маклер", "биржа", "акция" деген үғымдар осындай финанс инвестициясының тәжірибесімен бірге санаға енді.
Мемлекетімізде нарықтық дамуы қиыншылықпен баяу дамып келе жатқанымен, «советтік модельден нарыққа өту процесі, заңдардың жетілдірілуі, жекешелендіру мен ресструктуризацияцияның даму қарқынының өсуі, ақырындап инфрақұрылымның қалыптасуы, қор жұмысының негізінің қалануы іске асуда. Қоғамдағы соңғы 6-7 жылда болған өзгерістер – Қазақстан Республикасының нарық қатынастары арқылы демократиялық ел болуға бет алғандығы өтпелі дәуір кезеңдерінің өзгерістері. Әсіресе қаржы несие институттары демократиялық негізде құрылған қазіргі нарық – адамзат дамуының ең
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Сейткасымов Г.С., Ильясов А.А. Ценные бумаги и
2. фондовый рынок, Алматы: Экономика, 2001 – 184с.
3. Жуков Е. Ф. Ценные бумаги и фондовые рынки: учебное посоьие для вузов. – М.: Банки и биржы, ЮНИТИ, 1995 – 224с.
4. Семенкова Е. В. Операции с ценными бумагами. – М.: Переспектива, “ИНФРА-М”, 1999 – 328с.
5. Мейірбеков. А.Қ, Әлімбетов. К.Ә. - “Кәсіпорын экономикасы”. АЛМАТЫ, 2003 ж.
6. Бабақұлы. Б. - “Тәуелсіздік, нарық, экономика”.
7. АЛМАТЫ, 2003 жыл.
8. Көшенова «Бағалы қағаздар нарығы» - А -1997ж.
9. Карагусов С.Ф. «Правовой режим цен.бум.врк» - А – 2000ж.
10. «Рынок ценных бумаг» под.ред. В.А.Галанова – М – 1999ж.
11. «Ценные бумаги» под.ред. В.И.Колесникова -М –2003ж.
12. Шайкова С.С., Айтбаев С.М. «РЦБ в Республики Казакстан» - А -2001ж.
13. Сейітқасымов Г.С. «Ценные бумаги и фонд.биржа» - А – 2000ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Т. Рысқұлов атындағы ҚазЭУ-дің экономикалық колледжі
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: «Бағалы қағаздардың түрлері, қызметі және мәні»
Орындаған: 2 курс ... ... ... ... тобы»
Тексерген: Ақпанов А. К.
Алматы қаласы, 2008 жыл.
мазмұны
Кіріспе
1 БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ бағалы қағаздар нарығы
1.1. Бағалы қағаздардың экономикалық мәні
1.2. Құнды ... ... ... ... ... ... мәні, қызметі және салалары.
2.1. Бағалы қағаздардың қызметтері
2.2. Құнды қағаздар және олардың ... ... ... орта ... бері қарай қолданыла бастады. Сол
кезеңде ұлы географиялық жаңалықтардың ашылуымен байланысты сауданың аясы
кеңіді, ал осы ... ... ... ... ... ... ... деген қажеттілігі туды. Оның үстіне теңізден шалғай рынок
пен шикізат кезін игерумен ... орын ... ... ... ... ... да еді. ... ағылшын, голландық компаниялары
акционерлік қоғамы Ост-Индия, Грудзон бүғазы компанияларымен сауда ... ... ... Міне ... ... бірінші шығарған ірі
компаниялар болды. Олардың акциялары күні бүгінге дейін Лондон мен ... ... ... ғғ. ... ... компаниялар
капиталды көп қажет ететін көмір өндірісін қаржыландыру үшін де ұйымдасқан
болатын.
ХІХ ғасырдың 60-жылдары тағы да бір маңызды ... ... ... ... дамытуға шығарылған құндықағаздармен делдалдық
операцияларды жүргізуді универсалды ... ... өз ... ... бизнес осы Гермаииядан келді (аз мөлшерде Франциядан)
"Маклер", "биржа", "акция" деген үғымдар ... ... ... бірге санаға енді.
Мемлекетімізде нарықтық дамуы қиыншылықпен баяу дамып келе жатқанымен,
«советтік ... ... өту ... ... ... мен ресструктуризацияцияның даму қарқынының өсуі, ақырындап
инфрақұрылымның ... қор ... ... ... іске асуда.
Қоғамдағы соңғы 6-7 жылда ... ...... Республикасының
нарық қатынастары арқылы демократиялық ел болуға бет алғандығы өтпелі
дәуір ... ... ... ... несие институттары
демократиялық негізде ... ... ... – адамзат дамуының ең жоғарғы
жетістігі. Нарық – күрделі, әрі жан-жақты ... ... ... ... Ал, осы ... ... қалыптасып, халық
шаруашылығының экономикалық басқару құрылымы ... ... ... ... да ... ... тікелей айналысып жүрген сала мамандары
болмаса, былайғы қарапайым жұртшылықтың зердесіне жете бермейтін ... ... ... ... бірсыпырасы бағалы қағаздарға келіп ... ... ... ... елең ете ... ... ... дал боламыз. Көз алдымызға сонау 40-50жылдардағы елге есепсіз
таратылып, кейін қаржы реформасына қатысты құнын ... ... ... ... ... өткізіп, бірақ ... қара ... ... ... ... ... ... жинаған азын
аулақ қаржыға бағалы қағаз сатып аламын деп ертең есем кетіп ... ме ... көп. ... осындай сенбеушілікті жойып, туған
топырағымызда жаңа-жаңа бүршік ... келе ... ... қатынастар
кезеңінде бағалы қағаздардың қандай пайдасы бар, оның ... ... ... тие ме деген мәселелер нарық экономикасының өзекті
мәселелерінің бірі.
1 БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ... ... ... ... мәні
Құнды қағаздар рыногы дегеніміз не? Ол қаржы рыногының бір бөлігі екен.
Қалған бөлігін банк қарызы рыногы құрайды. Банк, шын мәнінде, ... ... ... ... ... ... бір жылдан астам уақытқа өте
сирек береді. Ал құнды кағаздарды шығара отырып (облигациялар, акциялар)
олардан ... ... ... ... бойы ... ... Финанс
рыногын осылайша бөлу капиталдың, айналмалы және негізгі болып бөлінуімен
байланысты. ... ... ... ... ... жүйесін толықтырады, өзара
байланыста әрекет етеді. Мысалы, коммерциялық банктер құнды қағаздар
рыногында ... ... ... ... ... ... ... үшін қарыз береді, олар банктерге артық бағамен сату үшін ... бір ... ... ... ... ... бөлігі ақша рыногы болып табылады,
онда қысқа мерзімді (бір жылға дейін) қарым міндеттемелері бар казначейлік
вексельдер ... ... ... Ақша ... ... бос ... ... берудің икемді жолын қамтамасыз ... ... мен жеке ... уақытша бос ақшаларын табыс табуға
пайдалаиуға мүмкіндік жасайды. Онсыз толыққаңды финанс рыногының орын ... ... ... ... ... ... ... да сұраныс пен ұсынысқа,
олардың бағасына тәуелді. Яғни ... ... ... ... алу, сатумен
байланысты экономикалық қатынастар жүйесін құрайды. Рыноктың мөлшері
қоғамдық еңбектің ... ... ... ... қағаздар рыногы тікелей алғашқы және қайталама рыноктан тұрады.
Алғашқы рынокта мемлекеттік және ... ... сол ... мен ... ... жүзеге асырылады. Оны финанстық және
финанстық емес профильдегі әр қилы ... ... ... рынокта құнды қағаздардың тікелей инвесторлары коммерциялық және
инвестициялық банктер, биржа фирмалары, сақтандыру ... ... ... емес ... және жеке адамдар (жеке инвесторлар).
Олар биржа фирмалары мен инвестициялық банктер арқылы акциялар ... ... ... ... ... ... рыногы эмитент
құндықағаздарды орталықтанған немесе орталықтанбаған ... алу мен ... ... ...... тауар, барлық тауар сияқты
тұтыну қүны мен бағасы бар. Құнды қағаздардың тұтыну құнының мәні ... ... ... яғни ... (облигациялар бойынша) және дивиденд
(акциялар бойынша) төлегенде, сонымен қатар құндықағаздардың күн курсының
өсуі нәтижесінде келетін табыстар. Құнды қағаздардың ... ... ... оның үш түрі бар. Олар ... ... және ... қағаздар.)
Акцияларды корпорациялар шығарады, акциялар шығарудың өзі корпорациялар
үйымдастырудың ... ... ... ... ... ... иелік
ететін болады. Корпорациялар ... ... ірі ... ... ... ... ... қуаттылығы артады. Акция иесі
корпорация пайдасының бір бөлігін дивиденд ретіңде алып ... ... да, ... те шығарып отырады. Облигация
шығарушылар белгілі бір мерзімде (қарызды) және ... ... ... Ол - ... ... алынатын пайданың бір бөлігі. Дивидендтен
проценттің өзгешелігі тұрақты, әрі банк ... ... ... да облигацияларды белгілі бір табыс ... ... деп ... ... ... ... ... мерзімі бойына бірдей
үлеспен төленеді.
Акция мен облигациялардың ... ... ... ... ... үшін тартымдылығы әр түрлі. Облигациялар, ... ... ... ... ... молырақ. Әсіресе мемлекеттік
облигациялардың төлем қабілеті өте жоғары.
Құнды қағаздардың ... да ... бар. ... ... ... ... ... опциондар, фьючерлік келісімдер. Олар
тәжірибелі инвесторлар үшін де, алып ... үшін де ... ... мен ... ... ... түрғысьнан ең
сапалысы мемлекеттік облигациялар, ... ... ... ... жеке ... және ірі ... "көп ... акциялары.
Белгісіз, жаңадан ұйымдасқан фирмалар шығарған акциялар ... ... ... ... ... АҚШ-та 120 миллион ... ... ... ... ... ... ... қамтитындай
акциялардың қандай тартымдылық күші бар? Біріншіден (бүл ең бастысы),
болашақта ескі ... ... ... ... ... ... 100 ... сатып алдыңыз делік, ал 10 жылдан кейін, егер
кәсіпорын жақсы ... ... ... ол акция 1000 доллар табыс әкеледі.
Екіншіден, акция ұстаушыларға дивиденд төленіп ... ... ... ... болмағандығына қагамастан). Үшіншіден, акцияны үстаушының дауыс
беру қүқы бар және ... иесі ... ... да ... ... ... сатып жіберу өте жеңіл.
Құнды қағаздардың қозғалысы мынадай үш фазадан тұрады: аптаның үштен
екісі, жаңадан құндықағаздарды ... ... ... ... ... ... ... ал осылардан кейін құнды қағаздардың өзіндік
айналымы басталады.
Құнды қағаздарға деген сұраныс халықтың ... ... ... ... ... ... ... табыстың басым кепшілігі
жинақталады да, адамдар құнды қағаздарды сатып алуда мүдделілік көрсетеді.
Құнды қағаздар ... онда ... ... ... ... ... финанс жүйесін қайта құрумен тікелей байланысты. Құнды
қағаздар рыногында қандайлық дәрежеде болмасын белсендiлiк ... ... ... ... ... да ... уақыт талабы, рынок талғамы.
Бағалау қағаздары бұл белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... шығарушы мен ... ... ...... ... ... қолға сатылатын,
сондай-ақ мәлімдеу барысында төлемдерді алуға құқық беретін, қандай-да бір
қаражат салғандығын куәландыратын ақшалай ... ... ... мәні ... яғни ... ... ... өзі емес, құнды қағаз түріндегі жалған капитал формасы болады.
Жалған капитал деп ... ... ... ... өзіндік ішкі
құндарының болмауын айтады.
1.2. Құнды қағаздардың экономикадағы қызметтері
Бағалы қағаз ... ... және ... ... өте ... алып отырған түсінік. Бағалы қағаздар орта ғасырдан бері ... ... Сол ... ұлы ... ... ашылуымен
ашылуымен байланысты сауданың аясы кеңіді, ал осы ... ... ... ... ірі ... ... деген қажеттіліктері
туды. Оның үстіне ... ... ... пен ... ... игерумен
байланысты орын алатын шығындарды жеке адамдар көтере алмайтын да еді.
Нәтижесінде ағылшын, голланддық ... ... ... Ост- Индия,
Грудзон бұғазы компанияларымен сауда жасаумен байланысты дүниеге келді.
Міне осылар бағалы ... ... ... ... ... Олардың
акциялары күні-бүгінге дейін Лондон мен Торонто биржаларында сатылуды. XVI-
XVII ғғ. Англиядағы ... ... ... көп ... ... ... қаржыландыру үщін де ұйымдасқан болатын. Ең алғаш рет
бағалы ... ... ... ... ұсынған. Ол бағалы қағаздарды жеке
құқық ретінде анықтады ... ist eine Urkunde ueder ... Бұл ... Бруннер әртүрлі бағалы қағаздар бір түсінікке
қамтылатынын анықтады.
Ал В.М. Гордон, бағалы қағаздар ... ... да, ... ... Ол ... ... литтераль деп атап, бұл қағазда
жазылған мәлімет қана іске ... ... ... ... зерттеулерді қарасақ,
1923 жылы В.Ф. Вольфтың басқаруымен зерттелген КСРО- ның Сауда своды атты
проектісінің авторлары қағазға былай түсініктеме ... ... ... ... ... ... белгілі құқығы бар құжат». /3.10б/
Сонымен, бағалы ... ...... ... ... ... ... эмитенткебайланысты құжат иесінің
қарыз қатынасын куаландыратын ... ... ... облигация немесе
опцион) . Ол жеке ... ... ... (артықшылығы ) шоттағы жазу түрінде
болады.
Бағалы қағаздар туралы көпеген ... ... ... ... көбі ... қағаздарды тұлғалар арасындағы
құқықтық қатынастарды бекітетін ... ... деп ... Соның ішінде,
Ф.С. Карагусов: « Бағалы қағаз ол – сол қағассыз ... ... ... алмайтын, іске аспайтын кез-келген құжат» дейді. /3.10б/
Ал келесі «Курс экономической теорий» атты оқу құралында бағалы
қағаздарға мынандай түсініктеме айтылған: ... ... – ол ... ... займ қатынасын куаландыратын және документ шығарған тұлға мен ... ... ... ... ... ... Бағалы қағаз
табыстың дебиденд немесе пайыз түрінде төленуін және ... ... ... ... да ... ... ... беруін қарастырады».
/ ,305б/
Тағы да басқа әдебиеттерді қарастыратын болсақ, ... ... деп ... ... және К.К. ... - ... қатынастарды
куаландыратын немесе оның иегері мен құжаты шығарушының арасындағы займдық
қатынасты ... ... ... ... В.Д. Камаевтің ойынша
«бағалы қағаз,- меншік иесінің белгілі бір мүлікке немесе ... ... ... құжат». Осы пікірді ... ... ... ... және ... ... «экономик»
оқулығының авторлары да қолдайды: «бағалы ...... оның ... ... ... және ... алынатын құжат» ,-дейді. /24.632б/
Міне, осындай көптеген авторлардың ікірлері ... ... ... ... таңда бағалы қағаздардың
маңыздылығының зор екендігіне куә бола ... Ал ... ... ... даму ... ... ... әлі жас. Қазақстанда бағалы
қағаздар алғаш рет 1995 жылы ... ... орай ... ... 129 ... бағалы қағаздарға былай ... ... ... мен ... реквизиттерді сақтай отырып. ... тек оны ... ғана ... ... ... құқықтарды
куаландыратын құжат бағалы қағаз болып табылады. /14/
2 БӨЛІМ. Бағалы қағаздардың мәні, қызметі және салалары
2.1. Бағалы ... ... ... бөлу ... яғни ... ... көмегімен экономиканың
салалары арасында, аймақтар мен елдердің арасында, халық пен эканомиканың
салалары арасында, халық пен мемлекет ... және ... ... бос ... ... ... қамтамасыз ету қызметі, басқару ісіне араласуға, эмитенті
туралы оның қаржылық ... ... ... алуға, табыс алуға құқық
береді.
3. Айналым шығынын үнемдеу қыметі. ... ... ... ... ... туралы түріне байланысты.
Құнды қағаздар өзіне тән ... ... ... ... байланысты:
- мемлекеттік құндықағаздар (Үкімет, Қаржы министірлігі (қазынашылық
тұлғасында), ... ... ... басқару органдары эмитенті бола
алады);
- мемлекеттік емес ... ... ... және ... акционерлі
қоғамдар, соның ішінде өнеркәсіптік кәсіпорын, сауда ұйымдары, коммерциялық
банктер, зейнетақы ... ... ... қор ... ... ЖШС; шетелдік қаржы – несие ұйымдары және т. б.);
2) Экономика табиғатына байланысты:
- үлестік құнды ... ... ... куәландыратын акциялар
ғана);
- борыштық құнды қағаздар (қарыз бергендігін, алғандығын куәландыратын
облигациялар, вексель, чек);
- төлемді, туынды құнды қағаздар, бұл екінші ретті ... ... ... ... ... ... құнды қағаздар (акция, облигация);
- қосымша құнды қағаздар (чек, вексель, сертификат);
- туынды құнды қағаздар (қалғандары);
4) Айналым мерзіміне байланысты:
- мерзімсіз ... ... ... акция, яғни эмитенті
банкроттыққа ұшырамағанша);
- мерзімді, яғни қысқа (1 жылға дейін), орта (1 – 3 және 5 ... және ұзақ (5 ... ... ... мерзімі өткен, яғни көзделген мерзімде өтелмеген;
5) Қаражат салу сипатына қарай:
- инветитцияланатын құнды ... яғни ... ... ... ... ... ... депозиттік құжаттар, ... ... және ... сертификаттары;
- инвеститцияланбайтын құнды қағаздар, яғни төлем құралдары қызметі
сипатында ... ... ... ... Шығарылу формасына қарай:
- құжатты құнды қағаздар, яғни бекітілген формасына қарай шығарылатын
сиртификатты құнды қағаздар немесе материалды формасы бар құнды ... ... ... ... құнды қағаздар, яғни құнды қағаздар
иесіне немесе қаражат салушының атына “депо” счетын ашу ... ... ... ... ету ... қарай:
- атаулы құнды қағаздар;
- атаусыз құнды қағаздар;
- ордерлік, яғни басқа үшінші тұлғаның атына меншіктелген;
8) ... ... ... ... ... құнды қағаздар;
- нарықтық емес құнды қағаздар (жинақ сертификаттары, варрант,
коносамент, ... ... ... ұтыс ... ... ... ісіне араласуына байланысты:
- дауысты құнды қағаздар (дауысқа ие ... ... ... ... ... ... әдісіне қарай:
- дивидентті (таза табысқа байланысты);
- дисконтты (өзінің номиналды құнынан төмен ... ... ... ... ... яғни ... құнды қағаздар;
- пайыздық табыс әкелетін құнды қағаздар, яғни тұрақты пайда әкелетін,
өзгермелі табыс әкелетін;
11) ... ... ... ... яғни ... ... ... халықаралық, мемлекет аралық айналыстағы;
12) Қамтамасыз ету сипатына қарай:
- қамтамасыз етілген, яғни шығарушының мүлкімен активтерінің ... ... ... ешқандай да мүллікпен қамтамасыз етілмеген,
шығарушының уәдесімен, кепілдікпен қамтамасыз етілмеген ... ... де ... ... ... ... ақша алса, ол кепілге құнды зат
қалдырады. Қарыз өтелмеген жағдайда ... иесі сол ... ... ... ... мүмкін. Бұл келісім шарттары кепілдік квитанциясында
жазылады. Егер де жеке ... ... алу ... ... ... сол ... ... иелік құқығын несие көлемі толық өтелмегенше
сақтайды. Несие өтелмесе несие беруші автомобильді ... өз ... Бұл ... ... ету ... ... мемлекеттік сертификат
несиені қамтамасыз ететін құрал ретінде қолданады.
Жалпы айтқанда бір бет қағаз инвестордың қандай да бір ... ... және сол ... ... ... ... Мүлік құқығын
куәландыратын бұл бір бет ... ... ... ... ... ие ... Құнды қағаз дегеніміз – нақты шарттар бойынша
күтілетін және болашақ табыстарды алуға ... бұл ... ... қағаз түрлері көп. Олардың түрлерінің көптігі оларды сатып
алушылар (инвестор) мен ... ... ... ... мен ... ... ерекшелінеді. Бірақ та олардың көбі
бухгалтерлік есепте бір-бірімен ... ... ғана ... ашып ... ... ... ... түрлері бухгалтерлік ... ... ие ... олардың жарғылық қормен әр түрлі қатынасы кезінде;
• құнды қағаздардың номиналды құны мен сатылу ... ... ... ... ... ... және т. ... Эмиссиялық бағасы, осы баға бойынша құнды ... ... ... ... нарығына орналастырылады.
2) Нарықтық баға – құнды қағаздардың екінші ретті нарығында қайта сату
бағасы.
3) Баланстық баға – ... есеп беру ... ... ... ... ... қағаздар және олардың түрлері.
Құнды қағаздардың келесі түрі акция болып табылады. Акция — акционерлік
коғамның мүлкіне белгілі пайды салғанын куаттайтьш ... ... және ... ... ... бір бөлігін дивиденд түрінде алу ... ... ... ... ... ... коммерциялык банк,
кооперативтер мен баскада ... ... Олар ... ... ... толык мемлекеттік меншік шаруашылығында болады. Акция
құнды кағаздар нарығы - кор биржасында сатылады және ... ... ... процесті биржалык емес сауда негізінде де жүзеге асырады. Акцияның
номиналды құны мен ... ... бар. ... ... бағасы акционерлік
коғам пайдасының мөлшеріне тікелей байланысты өзгереді. Сондай-ақ алынатын
дивиденд мөлшері мен ... ... ... ... да ... ... ... әртүрлі қолданылады:
а) атаулы акциялар;
ә) ұсынушыға арналған акциялар;
б) жәй акциялар;
в) артықшылығы бар акциялар.
Біздің елімізде жай ... ... ... пайдаланатын табысы
болып, акционерлерге салған капиталы үшін айқындалған процент түрінде қатты
табысты алуларына құқық ... ... ... ... ... ... колданылады және белгілі уақыттан соң, акционерлік қоғам
оны жабады. Ал, оларды иемденушілер акционерлік қоғам жұмысын ... ... ие ... ... ... ... ... жарғылық қорының 10%-тен аспайтын сома мелшерінде ғана шығарылады.
Акция категория бойынша былай бөлінеді: ... ... ... ... және ... қоғам акциясы. Еңбек ұжымыңың акциясын
мемлекеттік кәсіпорындар (бірлестікгер), ... ... ... және ... ... ... ... шығаруға құқылы.
Еңбек ұжымының акциясы сол кәсіпорында жұмыс істейтіндерге ғана
таратылады. Оған қатысы жоктарға ... ... ... ... екі ... ... біріншіден,
көбірек пайда табу үшін, тұрғындарды ... ... ... жұмылдыру,
екіншіден кәсіпорын жұмысшыларын басқару процесіне ... ... ... ... оның ... ... әсер етеді.
Акционерлік қоғамның акциясы кәсіпорын мүлігінің барлық сомасына немес
жарғы қорына шығарылады. ... ... ... ... ... ... Бұл коғамның акциясы оған еркін жазылу арқылы
таратылады. Кейде барлық акцияны құрылтайшылар арасында өзара ... ... және ... ... та ... Бір қолдағы қорлардың көп
болмауы үшін және ... ... ... ... үшін есімді
акииялар қолданылады. Алайда бұл да сенімсіз, себебі оған ... ... ... ... мүмкін. Әлемдік тәжірибе бұған қарсы өте тиімді тәсіл
белгілі. Мысалы, АҚШ-да бір компанияның 5%-тік акциясына иесі оған ай сайын
оның ... алу, сату ... есеп ... ... ... ... ... акцияның тіркеу кітабында белгіленеді.
Акция бланксінде есімді акция ... ... ... ... ... ... оны ... аты-жөні жазылмайды. Акция
тіркеу кітабында жалпы ... ... ... қатыстысы ғана
белгіленеді.
Құнды кағаздар сауда-саттығының орталығы қор биржасы болады. Бұл
тұрақты жұмыс ... ... ... сақтайтын қаржы мекемесі немесе
сатушы мен сатып алушы белгілі уакытта бір-бірін ... ... ... ... экспертизасынан (тексеруден) мұқият өткен, айналымға
шығарылып. оны ... ... ... қайта сатады. Сөйтіп қор биржасы
екінші аталатын ... ... ... ... ... Қор ... экономиканың негізгі элементі бола отырып уақытша ... ... ... ... арқылы сатуға мүмкіндік ... ... ... мен ... ... құнды белгілейді. Құнды
қағаздарды биржада сату мен сатып алу биржалық курс негізінде жүзеге асады.
Биржалық курс ... - қор ... ... ... ... ... ... курс дивиденд көлеміне тікелей, ал қарыз пайызының
мөлшеріне кері ... ... ... ... ... акциясы
облигация мен женілдетілген акцияна қарағанда көп ... Оның ... ... ... ... ... коньюктураның тербелісіне ұшыраган.
Тіркелген биржалық курс биржалық бюллетеньде ... ... ... қайта шығарады. Мұндай курс сұраным мен ұсынымға байланысты және
оған төленетін дивиденд мөлшерінің әсері де ықпалы етеді.
Құнды қағаздар ... ... ... ... ... Доу-Джонс
индексі болып табылады. Бұл АҚШ-ғы ірі компаниялары тобы ... ... ... Осы мәліметті ХІХ-дың аяғынан ... ... ... фирмасы шығарып отырған. Бұл индекс Нью-Йорк кор биржасының
жабылуы кезіндегі ... ... ... (30 ... корпорациясы,
15 қоғамдық қолдану кәсіпорыны, 20 ... жол ... - ... 65
корпорация) күнделікті орташа арифметикалық котировкасын құрайды. ... ... ... ... алты тобында да жүргізіледі.
Қор биржасы көп жағдайда жабық болады. Себебі қор ... ... ғана ... алады. Қор мүшелері маклер (брокер) мен диллерге
беледі. Олар табысының бір бөлігін биржада ... ... ... ... ... арқылы табады. Биржа мүшелерінің құрамынан биржа
комитеті сайланып, арнайы комиссия ... ... ... ... операциясына жіберу туралы шешім қабылдайды.
Қазіргі кезде дүниежүзінде 60-тан астам елде 200-ге жуық қор ... ... ... ең ... ... (1023,2 ... Лондон (76,4
млн.долл.), Токио (392,3 млн.долл), Париж (19,3 млн.долл..) биржалары болып
табылады. Қазакстан Республикасында кор ... құру ... енді ... Бұл процесс меншіктің қалыптасуы кезінде жеделдей түседі.
Қазакстанда 1995 жылы ... ... ... ... және қор ... ... ... Онда жалпы құқықтың ұйымдық жағдайлар-айқындалып, оны
шығару мен ... ... ... қор биржасы қызметінің ... ... ... қор ... 1991 жылы ... ... Алматы
орталық қор биржасы деген атпен ашылды. Қазақстан қор ... ... деп айта ... ... ... қор ... тек
көлемді сауда-саттыққа ғана құнды қағаздар операциясын жатқызамыз.
Сондай-ақ басқада бағалы қағаздар түрлері бар. Бұл ... ... ... ... — банк ... ақша ... ... Жедел
депозиттік ақша нарығының түскен мерзімін белгілейді және ... да бар. Оны ... ... ... ... қолданылады.
Себебі сертификат жеңіл ауысатын (алмасатын) қысқа ... ... ... ... ... ... банкте сақталады және
қаржылық емес корпорациялар уақытша бос қор ... ... ... ... - ... ... ақша қорын депозитке салу жайлы
куәлік. Депозиттің белгіленген мерзімі өткен соң, ... қоса ... үшін ... беретін документ. Сертификатты Ұлттық банк немесе басқа банк
береді. Бұл ... ... - ... ... ... келісімнің проценті
болып табылады. Жинақтық сертификаттар атаулы (есімді) және талап ... ... ... ... сертификаттар айналымда болмайды және
оларды сату жарамсыз боп табылады.
Чек - ... ... ... ... Онда ... адамдардың есеп-
шотынан көрсетілген соманы төлеу жайлы банкке нұскау жасайды. Чекті ақшалай
және есептесу деп бөледі. Ақшалай чекпен ... ... ақша ... ... ... банкіде жазбаша толтырылған банкке берілген тапсырыс. Чек
беруші есеп-шотынан чек ұстаушы есеп-шотына ақшалай ... ... ... емес ... ... де қолданылады.
Чектің бірнеше түрлері бар: банктегі акцептелген және акцептелмеген,
лимиттелген және лимиттелмеген чектік кітапшалар. Олармен ... ... ... ... көрсетіліп, чекті қолдануға бақылау күшейтіледі,
депозитке салынған жоғары ... ... ... чек ... ... ішкі ... чекі кең етек жаюда. Оның ... ... ішкі ... ... есеп ... ... Батыс елдерінде чектен басқа несие ... ... ... карточкалары "қарыздық" атауымен АҚШ-та 1915-ші жылы
"Дайнерс-клуб" фирмасы шығарды. Олар айналым құралы ... ... ... ... ... ... станцияларда және т.б. қолданылады.
Сонда несие карточкасы арқылы есептесу жүйесі қалай ... ... ... ... төртбұрышты стандартты мөлшерден (размер
86х54мм) ... Бұл ... ... ... ... немесе
компаниялар береді. Онда иесінің тегі жазылып, қойған қолының ... ... ... ... ... оларға нақты ақы төлеудің (чек
көшірмесі де ... ... ... ... несие карточкасын көрсетсе жетеді.
Сатушы есеп-шотка карточка нөмерін жазады, сонан соң онда ... ... ... ... алынған болып табылады.
ЭВМ-ның, жеке компьютердің пайда болуы несие карточкасының жаңа кезеңін
қалыптастырып, "электронды ақшалар" - дебет-карточка ... ... ... Бұл ... жүйемен нақты берілгендіктен кең көлемде таралды.
Бұл жүйе ... ... ... орналастырылған арнайы құрылған жүйе
болып табылады. Автоматты кассирлер нақты ... ... ... ... ... соң ... ... магниттік кең жолақта банк
есеп-шоты иегерінің керекті реквизиттері жазылған. Онда ... ... және ... ... ... сома дебеттін есептеу
есеп-шоты арқылы жүргізіледі. Қазіргі кезде мұндай карточкалар банк пен
олардың клиентінде өзара ... ... ... ... ... ... ... орнына пластикалық
карточка өндіріле бастады. Бұл төлемнің ақшасыз жүйесін жеңілдеткен ... ... ... мерзімде өндіру көзделуде. Алдымен еліміздің ... ... ... жүзеге асырылмақшы.
Құнды қағаздардың ерекше түріне вексель де жатады. Вексель - ... ... ... ... ... ... және ... соң, вексель (иегеріне) ұстаушыға берешек ақша сомасын төлеу.
Вексель ... ... ... ... Ол ... ... онда
көрсетілген ақша сомасын ... ... ... бередік. Вексельдік
міндеттемелер қысқа мерзімге беріледі. Әдетте бір ... ... ... бір рет ... ... көбіне коммерциялық несиеге қызмет жасайды, ал
вексельдік айналым кезінде ақшаны ауыстырады. Вексельды басқа адамға беру,
индоссамент ... - жай және ... ... ... түрінде қол хат арқылы жүргізіледі. Вексель өзінің түрі жағынан
жай және аудармалы болып бөлінеді.
Жай вексель - бір ... ... ... жазбаша міндеттілігі және
белгілі.ақша сомасын көрсетілген мерзімде ... Жай ... ... бірнеше адамға берілуі мүмкін.
Аудармалы вексель (тратта) - бір адамның екіншіге ... ... ... және ... ... ... ақша сомасын көрсетілген
мерзімде төлеуі. Аудармалы вексель уақыты көрсетілмесе, ... ... ... ... ... вексель көп мөлшерде тараған. Вексельдің түрі
шығаратын елдің заңдарымен айқындалады. Вексель ... ... ... ... ... іске асыру құралы түрінде кеңірек қолданылады. Банк
займдар бергендегі банктердің ... ... ... ... Банк ... ... ... (аудармалы вексель және оның
акцептелгені) кең көлемде тарауы ... ала ... Банк ... ие ... ... ... құралы рөлін дұрыс аткаруға ықпал
жасады. Вексельдік айналым нарық тығыздылыгы жағдайында кең ... ... Ол ... тауар өндіруші тауар тұтынушыға ... ... ... қарызға беруге дайын.
Ұлттық банк 1994-ші жылы сәуірде ... ... ... ... оны үш ай мерзімде жабуды белгіледі. Вексельдер дисконтталған
бағамен өткерілді немесе номинальды ... ... ... ... ... ... ... қатысушылар өз ұйғарымымен анықтайды. Мұндай
аукционның мән-мағынасын бағалау өте ... ... ... ... ... - ... ... бірінші ірі еркениеттілік қадам боп табылады. Сондықтан
бюджет тапшылығын жаңа ақшаны ... ... ... емес, жеке және
құқықтық тұлғалар заем қорлары арқылы жабу; екіншіден, қазыналык ... ... банк ... ... ... жаңа ... ... бағалы қағаздар нарығы операциясын өндіруге ықпал жасады. Бұл
екінші құнды қағаздар нарығы ... ақша ... ... ... ... құнды қағаздар нарығы вексель иесіне кезкелген уақытта өзінің
акшасын қайтарып бере алады және үш ай мерзімін күттірмей-ақ пайыз ... ... ... ... ... ... ... қор
биржасындағы құнды қағаздардың дамуы, оның қолданысқа енуі ерекше роль
алады.
Нарықтық ... ... ... ... ... ... ... Ол ұлттық ... ... және ... ... ... ... ... сонымен бірге өзінің қорлану ... ... ... ... ... бөлігі үлкен орын алады.
Дегенмен, Қазақстан Республикасы жаңа ... ... ... ... жаңа ... ... қолданысқа еніп жатыр.
1 «Бағалы қағаз» категориясының мазмұны мен ... ... ... өз ... бұл ... ... ... Олардың
көбісі бағалы қағаз – оның иесі мен ... ... ... ... ... заңды құжат дейді.
2 Бағалы қағаздар әртүрлі әдістемелік аспектерде талдануы мүмкін. Ол
заң күштерінің жиынтығы жағынан, меншіктік қатынастардың әртүрлілігі ... ... ... үйрену жағынан талданады. Құқықтық
формалардың екіншілік акциомасына сүйенсек, бағалы қағаздар – оны ... ... ие ... және ... кәсіпкерлік пайда алуға мүмкіншілік
алған тұлғалардың арасындағы ... және ... ... ... ... ... ... нарығы жекешелендіру және
мемлекетсіздендіру процессін, ... ... ... мен нарықтық
қатынастың қалыптасуының ... ... ... Бағалы қағаз
нарығын құру шаруашылықты орталықтан қаржыландырудың тиімсіз жүйесі мен
ресурстардың ... ... ... ауыстыруға, нарықтық құрылымдағы
инвестицияға деген сұранысты қанағаттандыруға, бұл нарыққа ... ... ... ... ... ірі ... мен банктердің
тиімділігіне бараметр болуға мумкіндік береді.
4 Бағалы қағаздардың ... ...... ... мен ... алушылардың көңілінен шығатын баға бойынша ақшалай
қаражаттың инвестициялануын қамтамасыз етеді.
5 Қазіргі заманғы нарық ... ... ... етуі көп ... ... ... ... тәуелсіздік анархияға
айналып кетпеу үшін, мемлекет, былайша ... ... ... ... ... нормалар кешені қабылданады және оларды орындаудың
қадағалауын қамтамасыз ... ... ... Г.С., ... А.А. ... бумаги и
2. фондовый рынок, Алматы: Экономика, 2001 – 184с.
3. Жуков Е. Ф. Ценные бумаги и фондовые рынки: ... ... ... – М.: ... и ... ЮНИТИ, 1995 – 224с.
4. Семенкова Е. В. ... с ... ... – М.: ... 1999 – 328с.
5. Мейірбеков. А.Қ, Әлімбетов. К.Ә. - “Кәсіпорын ... 2003 ... ... Б. - “Тәуелсіздік, нарық, экономика”.
7. АЛМАТЫ, 2003 ... ... ... қағаздар ... А ... ... С.Ф. «Правовой ... ... А – ... ... ... ... ... В.А.Галанова
– М – ... ... ... под.ред. ... ... ... С.С., ... С.М. «РЦБ в ... ... - А
-2001ж.
13. Сейітқасымов Г.С. «Ценные бумаги и фонд.биржа» -
А – 2000ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың азаматтық құқықтың объектісі ретіндегі орны97 бет
Бағалы қағаздардың ақпараттық жүйесі16 бет
Бағалы қағаздардың жіктелуі12 бет
Бағалы қағаздардың жіктелуі және түрлері42 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Бағалы қағаздардың маңызы мен қызметі10 бет
Бағалы қағаздардың нарығы18 бет
Бағалы қағаздардың нарығының қызметі және оның маңызы18 бет
Бағалы қағаздардың негізгі және туынды түрлері23 бет
Бағалы қағаздардың негізгі және туынды түрлері. Бағалы қағаздар нарығы16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь